Page 5

‫آزادی زن‬

‫صفحه ‪۵‬‬

‫شماره ‪١١٨‬‬

‫فرار دختران از خانه‪،‬‬ ‫افسارگسیختگی اجتماعی‬ ‫شیوا گنجی‬ ‫فرار کردن از خانه احتمال دارد برای ھر کسی‬ ‫پيش آمده باشد‪ .‬شايد شما ھم در دوران کودکی به‬ ‫نشانه قھر کردن و لجاجت کودکانه با پدر و‬ ‫مادر‪ ،‬برای ساعاتی يا شايد روزھايی خانه را‬ ‫ترک گفته باشيد و پس از رفع مشکل به خانه‬ ‫بازگشته باشيد‪ .‬در اين ميان با در نظر گرفتن‬ ‫کمی فاصله زمانی و سنی از کودکی‪ ،‬دخترانی‬ ‫ھستند که از خانه فرار میکنند و ديگر‬ ‫نمیخواھند به خانه برگردند يا اينکه میخواھند و‬ ‫نمیتوانند‪ .‬عواقب و حساسيت فرار از خانه‪،‬‬ ‫برای پسران به مراتب کمتر و ماليمتر از‬ ‫حساسيتی است که خانواده و جامعه در ايران‬ ‫امروز‪ ،‬نسبت به دختران دارند‪ .‬بسياری بر اين‬ ‫باور ھستند که دختری که از خانه فرار کند دختر‬ ‫خوبی نيست و به اصطالح "خراب" و يا روسپی‬ ‫است‪ .‬اخيرا يکی از مسووالن دولتی ايران حداقل‬ ‫سن فرار دختران را ‪ ٩‬سال اعالم کرده بود ‪.‬‬ ‫فرار دختران‪ ،‬گريزانی از خانه يا‬ ‫افسارگسيختگی اجتماعی است؟ اگر دختری از‬ ‫خانواده بگريزد چه بر سرش میآيد؟ معموال چه‬ ‫دخترانی تصميم به فرار میگيرند؟ نظرات و‬ ‫واکنشھا به اين پديده چيست؟ در اين نوشتار به‬ ‫کنج و زوايای پديده فرار از خانه دختران‬ ‫اشارهھايی شده است که میخوانيد‪.‬‬ ‫خانه امن و دختران گريزان‬ ‫اگر درباره موضوع فرار از خانه در ايران سخن‬ ‫به ميان میآيد بايد داليل‪ ،‬عوامل و کاتاليزورھای‬ ‫آن را در نظر گرفت‪ .‬بنا به گزارشھای‬ ‫سازمانھای دولتی در ايران درصد قابل توجھی‬ ‫از دختران فراری در ايران‪ ١۶ ،‬تا ‪ ٢٠‬سال سن‬ ‫دارند‪ .‬اين گروه يکی از آسيبپذيرترين رده سنی‬ ‫در ميان ديگر دختران فراری در ايران ھستند‪.‬‬ ‫به نظر میرسد توجه نکردن به خواستهھای‬ ‫دختران کم سن و سال و نبود درک متقابل و فھم‬ ‫صحيح از روحيات و افکار اين دختران از سوی‬ ‫خانواده‪ ،‬جامعه و دولت اين دختران را به‬ ‫ورطهی انداخته که گويا خانه امن نيست و بايد به‬ ‫جامعه پناه برد‪ .‬آنھم بی آنکه شناخت و‬ ‫مھارتھای کافی از جامعهای که به آن وارد‬ ‫میشوند را داشته باشند‪.‬‬

‫به راستی دختری نوجوان چه میخواھد که‬ ‫در خانهاش يافت نمیشود؟ در مواردی‬ ‫مشاھده شده که کنترلھای شديد والدين‪ ،‬بايد‬ ‫و نبايدھای رفتاری‪ ،‬پوششی و عقيدتی و‬ ‫دينی بر آنھا تحميل میشود‪ .‬از سويی دولت‬ ‫با راه انداختن گشتھای ارشاد و امنيت‬ ‫اخالقی حلقه را ھر دم بر آنان تنگتر‬ ‫میکند‪ .‬البته نبايد از اين نکته بسيار مھم که‬ ‫فرھنگ غلط‪ ،‬باورھای دينی رايج‪،‬‬ ‫قانونھای تبعيضآميز و ضد زنان و نگاه‬ ‫جنسيتی جامعه در موضوع امن نبودن خانه‬ ‫و تحريک دختران به فرار از آن تاثير‬ ‫شگرفی داشته و دارد‪.‬‬ ‫دختران در چنين جامعهای خود را مظلوم و‬ ‫تنھا و خانه را ناامن درمیيابند‪ ،‬و در مقابله‬ ‫با مشکالت و کاھش فشار‪ ،‬به ترک خانه‬ ‫رضايت میدھند و به دنبال پناھگاھی راھی‬ ‫دنيای خارج از قيد و بندھای رايج میشوند‬ ‫بدون اينکه فکر ضرر و زيان و خطرات‬ ‫احتمالی ھمچون تجاوز و سوءاستفاده جنسی‬ ‫را کرده باشند‪.‬‬ ‫آن که فرار کرده‪ ،‬روسپی است؟‬ ‫روزانه دهھا و يا شايد صدھا دختر ايرانی از‬ ‫خانه فرار میکنند‪ .‬پس از گذشت زمان و در‬ ‫بيشتر موارد آنھا ھنوز رويگردان از‬ ‫بازگشت به خانواده و خانه ھستند‪ .‬برخی از‬ ‫ترس کشته شدن توسط اعضای خانواده‪،‬‬ ‫برخی از ترس آبروی خانواده‪ ،‬برخی از‬ ‫ترس برخوردھای خشونتآميز تاديبی‬ ‫اعضای خانواده‪ ،‬برخی از ترس نگاه‬ ‫تحقيرآميز و ھمچنين از ترس متھم شدن به‬ ‫روسپی بودن‪ ،‬فرار را ادامه میدھند‪ .‬سعی‬ ‫میکنند ھرچه بيشتر از خانواده و مبدا دور‬ ‫شوند و از اين رھگذر در جستجوی پناه و‬ ‫مامنی برای حفظ امنيت و حتی زنده ماندن‪،‬‬ ‫به ھر کسی روی میآورند‪.‬‬ ‫در ماه گذشته مديرکل سازمان دولتی‬ ‫آسيبھای اجتماعی‪ ،‬زيرمجموعه اورژانس‬ ‫اجتماعی بھزيستی‪ ،‬آماری را مبنی بر اين که‬ ‫در ‪ ٢۴‬ساعت اوليه فرار‪ ٨٠ ،‬درصد از‬

‫دختران مورد تجاوز جنسی قرار میگيرند‬ ‫منتشر و اعالم کرد‪.‬‬ ‫مديرکل اين سازمان ھمچنين اعالم کرده بود‬ ‫"در پی دستگيری بالغ بر ‪ ٢٠٠٠‬زن خيابانی‬ ‫و بررسی وضعيت آنھا‪ ،‬مشخص شده ‪۶٠٠‬‬ ‫نفر از آنھا روسپیگری را به عنوان شغل‬ ‫خود انتخاب کردهاند و ‪ ١۴٠٠‬نفرشان از‬ ‫طريق شبکهھای مجازی به اين راه افتاده و‬ ‫اقدام به ارتباطگيری با مردان به اصطالح‬ ‫ھوسران کردهاند‪ .‬اين در حالی است که‬ ‫براساس آمارھای موجود‪ ،‬ھماکنون بالغ بر‬ ‫‪ ۵/١‬ميليون نفر زن بيوه و مطلقه در کشور‬ ‫وجود دارد و روزانه نيز ‪ ١۶٠‬نفر به اين‬ ‫آمار اضافه میشود‪ .‬از سوی ديگر حدود ‪۵/۴‬‬ ‫ميليون نفر دختر نيز وجود دارند که ھنوز‬ ‫ازدواج نکردهاند"‪.‬‬ ‫البته قابل توجه است که در غياب سازمانھای‬ ‫دولتی‪ ،‬به سازمانھای خصوصی و نھادھای‬ ‫ياریرسان غيردولتی اجازه فعاليت گسترده‬ ‫در راستای انجام تحقيقات جامع درباره‬ ‫صحت و سقم اين آمار داده نمیشود‪ .‬از گوشه‬ ‫و کنار زياد شنيده میشود که آمارھای واقعی‬ ‫بيشتر از آن چيزی است که از سوی دولت‬ ‫منتشر و اعالم میشود‪.‬‬ ‫فرار بھتر از قرار‬ ‫به نظر میرسد وجود آمارھای رسمی دولتی‬ ‫‪ ۵/۴‬ميليون نفر دختری که ھنوز ازدواج‬ ‫نکردهاند وقتی بحرانی میشود که تعداد قابل‬ ‫توجھی از آنھا‪ ،‬فرار را بر قرار ترجيح‬ ‫میدھند و در خانه نمیمانند‪ .‬کارشناسان‬ ‫دولتی عامل افزايش سن ازدواج را در‬ ‫گسترش اين پديده بسيار مھم توصيف میکنند‪.‬‬ ‫اما در اينجا بايد پرسيد که آيا اين عامل به‬ ‫خودی خود باعث شده که دختری مجرد را به‬ ‫فرار از خانه وادار کند؟‬ ‫گفتنی است که در خبرھای ديگری که از‬ ‫‪ ٢٠٠٠‬زن خيابانی در قبل از اجرای طرح‬ ‫جديد نيروی انتظامی‬

‫صفحه ‪۶‬‬

‫تقابل با اسالم سیاسی یک جبهه مهم جنبش آزادی زن است!‬

azadizan-nr118