Page 1

TUIN VAN HET IJ CONTEXT

Een stadspark op de noordoostelijke IJ-oever OPGAVEN

Het Amsterdamse IJ

Nu de transformatie van de zuidelijke IJ-Oevers flink op gang is, richt de stad de blik naar de noordoever van het IJ. Stoere installaties, scheepswerven en grote loodsen bevolken de IJ-oevers. Dit vormt een bijzonder contrast met de zuid-oevers van het IJ. Daar is elke vierkante meter volgebouwd en liggen de oevers in de schaduw van hun eigen hoogbouw.

2

Waterrobuust maken

KWALITEITEN

Cultuurhistorie

Het gebied is rijk aan cultuurhistorische waarden, zoals het industrieel erfgoed en de Waterlandse dijk- en lintdorpen. Ook de dijk zelf, die nog goed herkenbaar en leesbaar is, vertegenwoordigt een grote waarde.

Het plangebied bevindt zich binnen een buitendijkse dijkring waarbij het veiligheidssrisico op overstroming op 1:1250 is gesteld. Wanneer de verdichting doorzet en dit gebied steeds hoogstedelijker wordt, neemt ook de schade bij overstroming toe. De urgentie om de waterveiligheid aan te pakken wordt hoger. Door de kades te verhogen tot +1,6m NAP is het gebied beschermd. Het regenwater in het Hamerstraatgebied kan, voor het wordt afgevoerd naar het IJ, worden gezuiverd in het laaggelegen Vliegenbos.

3

2

1

Ecologische waarde verhogen

Ondanks de ecologische potenties hebben de groengebieden in het plangebied volgens de natuurwaardenkaart slechts een waarde 2 (op een schaal van 1-5, 5 is maximaal), terwijl bijvoorbeeld het drukbezochte Vondelpark waarde 3 heeft. Door meer natte gradiënten aan te brengen, kan de biodiversiteit sterk verbeterd worden. Het water van het IJ heeft een unieke biodiversiteit, maar het ontbreekt aan goede (ondiepe) vispaaiplaatsen.

Toegankelijkheid verbeteren

Acupunctuur ingrepen

Het verbeteren van de toegankelijkheid is een belangrijke voorwaarde voor een succesvolle transformatie van het gebied. Zowel de verbinding met het nieuwe metrostation, als de hoogstedelijke wijken in de omgeving, ook die aan de andere zijde van het IJ, moeten worden aangepakt. Door ingrepen te combineren met de wateropgave (verhogen waterkering, regenwater afkoppelen) kan extra winst worden behaald.

Door de economische crisis is de geldkraan dichtgedraaid en is er momenteel geen ruimte voor grootschalige transformatieplannen. Het is dan ook de kunst om met relatief kleinschalige, niet te kostbare ingrepen toch een grootschalige transformatie in gang te zetten. Door te beginnen met de aanpak van onbebouwde (rest)ruimtes en de routes die deze locaties verbinden, krijgt de openbare ruimte een boost en kan als vliegwiel dienen voor particulier gestuurde gebiedsontwikkelingen, zoals woningbouw.

MASTERPLAN

Groen

Amsterdam Noord is een uitzonderlijk groen stadsdeel. Dat kwantiteit niet altijd tot kwaliteit leidt, is in Noord ook zichtbaar. De onderlinge groene gebieden binnen het stedelijk weefsel hebben weinig samenhang. Het buitengebied, Waterland en het recreatiegebied het Twiske, zijn daarentegen zeer gewaardeerd.

Water

Water is een belangrijke drager voor het gebied. Het ‘grootschalige’ water van het IJmeer en het IJ vormen prachtige contrasten met de fijnmazige waterstructuren van Waterland. De volkstuincomplexen zijn wat structuur betreft een kopie van Waterland op kleinere schaal. De verscheidenheid van de verschillende waterlichamen is een grote kracht. LEGENDA (semi-) openbare route langs het IJ

transformatie Hamerstraatgebied woon/werkfunctie

vergroening route

Inzet industrieel erfgoed in park

Vogeldorp als extra park-entree

Groenzones smelten samen tot een eenheid

Extra (open) route’s door Vliegenbos

Meer open plekken vliegenbos

Parken verbinden met beweegbare brug

De oever wordt ingericht voor intensief gebruik

Problemen oplossen ivm toegankelijkheid oever

Nadruk op intensieve waterrecreatie rietland

Extra veerverbinding CS en kop van Java

Openbare functies op de oever

Secundair netwerk openbare ruimte vastleggen

Intensivering gebruiksfuncties op knooppunten

VERGELIJKENDE ANALYSEKAART: LIGGING TOV BINNENSTAD

Afstand tot kern

Centrale locatie

Noordoostelijke IJ-oever

Westerpark Dam

3km

Vondelpark

In een zich steeds verder verdichtende stad neemt de druk op het groen alleen maar toe. De populairste en druksbezochte parken bevinden zich in de meest hoogstedelijke zones. Het transformatiegebied op de noordoostelijke oever bevindt zich op een zeer centrale locatie, mits de bereikbaarheid verbeterd wordt.

Conclusie: Zowel het Westerpark, het Vondelpark, als de nooroostelijke IJ-oever bevinden zich op vrijwel gelijke afstand vanaf de Dam. Wat dat betreft kunnen ze zich prima met elkaar meten.

0

200 Meter

FASERING MASTERPLAN

Afstand kern tot landschappelijke scheggen

VISIE

Zaansescheg

Kleinschalige, acupunctuur ingrepen op hotspot-locaties en routes inzetten als katalysator voor grootschalige gebiedstransformaties. Twiske

Conclusie: De beoogde IJ-scheg krijgt een prominente plek in het scheggenstelsel Gerekend vanaf de Dam tot aan de koppen van de andere scheggen vallen alleen de IJ-scheg als de Spaarnwoudescheg binnen de cirkel van 4km rondom de Dam (ruwweg ook de afstand tot aan de ringweg A10

fase 1

uitgangssituatie

Amsterdamse bos

Vliegenbos en Rietland koppelen middels brug, Vliegenbos: aanleg verlichte routes die oost-west en noord-zuid verbinden, aanbrengen meer gradienten hoog laag voor grotere ecologische waarde. Veerverbindingen, openbare oever icm. ophoging tot +1,6m NAP tbv. oeververdediging

Amstelland

fase 2

Eerste transformatie Hamerstraatgebied, afkoppelen regenwater en afvoeren naar Vliegenbos (laagste deel). kleinere korrel aan de randen en inmenging woonfunctie

fase 3

vrijkomen terrein Albemarle, 2e transformatie Hamerstraatgebied, deel schone grond Rietland gebruiken voor leeflaag vervuilde grond.

zonbeschenen elzen-iepenbos met zoom en kruidlaag

ondiep, zoet water met moerasvegetatie

rietoever

gazon met gebruikswaarde

WATERRIJKE PROFIELEN

hglanshaver hooiland

Brettenscheg

Verdichting kan alleen succesvol verlopen als deze dit leidt tot versterking van kwaliteit. Transformeren in haalbare, relatief kleinschalige stappenWaterlandscheg die steeds als een katalysator fungeren voor een grootschaligere gebiedsontwikkeling. Er is al veel kwaliteit aanwezig. Benut deze en bouw hierop voort door centrale IJ, Ae en Die-scheg locaties met veel potenties, te ontwikkelen tot hotspots, elk met een eigen karakter en rijk programma. Laat de ontwikkeling van de hotspots samen gaanevenals de routes die deze hotspots verbinden. Dit Dam Sloterscheg 4km netwerk van routes en bijzondere verblijfsplekken wordt met elke fase verder verstevigd. De ‘Tuin van het IJ’ zal een steeds grotere aantrekkingskracht krijgen, waardoor nieuwe ontwikkelingen een steeds groter draagvlak krijgen. Diemerscheg

+1/1,3m NAP huidig maaiveld +0,2m NAP -0,4m NAP

+0,9m NAP

-0,7m NAP (plasdras, soms droogvallend)

+0, 5m NAP

2

0 meter

meter

-1,7m NAP (rietvrije zone)

Rietland - vispaaiplaats & struinnatuur

Vliegenbos - regenwaterzuivering & bosrijk park

beleefbare natuur, (kinder)recreatie, waterzuivering, verhoogde natuurwaarden, hergebruik schone grond

ecosysteemdienst, beleefbare natuur, verhoogde natuurwaarden

+2,3m NAP

+0,8m NAP +1,6m NAP +1m NAP, huidig maaiveld -0,4m NAP -0,4m NAP

0

0,5 meter

Binnenhaven Nieuwendam - vaarrecreatie en horeca recreatie, routing

0,8

0

-0,2m NAP

1,2

0 meter

Openbare kade - flaneren langs het IJ waterveiligheid, recreatie, routing


UITWERKING HOTSPOT URBAN BEACH

GEFASEERDE UITWERKING DEELGEBIED

uitgangssituatie

Fase 1 Het Vliegenbos wordt opener gemaakt, krijgt een verlichte route, van noord naar zuid en oost naar west. Er komen meer natte gradiënten voor regenwaterzuivering en ruimte voor een zoom en heesterlaag. Het rietland wordt verbonden, een stadstrand aangelegd en rommelige restruimtes rond de binnenhaven van Nieuwendam worden ingezet bij de transformatie tot kleinschalige horecahotspot. De Joh. van Hasseltweg krijgt een nieuw profiel en wordt licht verhoogd, zodat deze tevens dienst kan doen als waterkering.

0

15

+1,6m NAP 0

+1m NAP

PE IL IJ WA TER

PR

UR

OM

BA N

EN A

DE

BE AC H

meter

-0,4/0,3m NAP

4 meter

Stadsstrand - waterrecreatie & hotspot waterveiligheid, recreatie, ontmoetingsplek

VOGELVLUCHT URBAN BEACH

0

30 meter

KE SP AR

TR AL SM

Huidige situatie

DW AR

OT TO IR

IM PR IVA TE

RU

OPBOUW IN LAGEN

RE N

FASERING PROFIEL JOH VAN HASSELTWEG TE

KE SP AR

KS TR OO K PA R

TSP AD FIE

MI -PR

Afstudeerproject Shera van den Wittenboer

RB VE AM TR

Fase 2

IND ING

SE

Fase 1

IVA TE

RU

IM

RE N

TE

32,5m

NG

bestaande industriële erfgoed wordt hierbij ingezet en zal het karakter van dit deelgebied blijven bepalen. De vervuilde grond wordt afgedekt met een leeflaag van schone grond. Deze grond is afkomstig uit het naastgelegen Rietland. Het Rietland krijgt hierdoor nog meer randen en natte gradiënten, die een hogere ecologische waarde vertegenwoordigen.

LA

Fase 2 Het vrijkomen van het terrein van Albemarle, maakt het mogelijk dit gebied toe te voegen aan het park. Het

Tuin van het IJ - Presentatieposters  

Presentatieposters die horen bij het afstudeerrapport Tuin van het IJ

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you