Issuu on Google+


Toen ik nog thuis met mijn voeten op de Aardse bodem stond en naar de sterren keek werd ik getroffen door de pracht van de winter-sterrenhemel. Aan het firmament schitterden de sterren Sirius, Procyon, Aldebaran, Betelgeuze en Rigel. (GT-clone/2001) Mijn logboek vermeldt nu het verloop van onze reis naar de dubbelster Rigel. Onze Astro-verkenner "Progressef" bereikt de grenzen van dit stelsel met de helder blauwe superreus. Onze radiotelescoop ving plots de eerste reeks scholgolven op. Het Rigelstelsel werd door mekaar gehaald. (uittreksel : GT/CM - Progressef-log) Door de vroegtijdige constructie van de gigantische Ark werd het leven in ons zonnestelsel gered. Iedereen had zijn thuiswereld verlaten via de pendeldienst. Met tranen in onze ogen zagen we de grote ontploffing van de ster Rigel. Het kritieke Nova-stadium was bereikt. De beveiligingscircuits schakelden de beeldschermen automatisch af. De overlevenden van de SFAN-Federatie verwijderden zich uit de gevaarlijke zone. Men had de Ark de naam "Feniks" gegeven. Vanuit het vuur van onze stervende zon zou een nieuwe Federatie geboren worden. Het avontuur tegemoet ! Want de Feniks leeft ! (uittreksel ADR+RS - SFAN-log)

Ter hoogte van het Mintaka stelsel had de SFAN-Progressef ontmoeting plaats. De kleinere Astro-verkenner koppelde zich aan de Feniks. De gegevens van de Terraanse boordcomputers gaven het reusachtige schip de nodige coördinaten voor een quantum-sprong naar het stelsel van Sol 1. (uittreksel SFAN-PROGRESSEF log) Nou dit was een poging tot een fantastische inleiding ! Nu ter zake : Voor de Aardse geleerden en technocraten is kernfusie nog niet praktisch te verwezenlijken. Daarom melden wij het succes van een andere soort kernfusie. Een fusie op het gebied van SF en Fantastiek. De Essef-kernen SFAN en PROGRESSEF zijn één geworden. De Vereniging heet nu SFAN-PROGRESSEF. Voor Vlaanderen is dit een unicum. Het Nederlands taalgebied zal hierdoor aangevuld worden met betere informatie en lectuur van het speculatieve genre. Maar zoals de ontwerpers van moderne computersystemen het zeggen : "Hoe meer de machine op de mens lijkt. Hoe groter de kans dat de computer logische fouten maakt." In de eerste nummers zullen er misschien

1


logische en artistieke fouten voorkomen wat betreft inhoud en lay-out. Maar we hopen dat de positieve kritiek van de lezers ons zal helpen. Ons doel is het nieuwe magazine PROGRESSEF van zijn oorspronkelijke mutatievorm te brengen tot een volwaardig eindprodukt. Hierbij hoort een schouderklopje voor Marc Corthouts voor de praktische tips en de technische aanpak van de vormgeving. De Progressef-dag in de Burgerkring ligt nu achter ons. In deze paragraaf een woord van dank aan alle medewerkers op of achter de scène. Een speciaal hoeraatje voor moderator Tony Van Loon, de Shakespearachtige, die alles zo leuk aan mekaar praatte. Een zoentje voor Chrisje. Daar zij zich zo sierlijk door het Grijze Gat/ Verwisseling heen danste. Dat is het dus ongeveer ! Nu nog een oproep aan alle jonge Belgische en Nederlandse auteurs en tekenaars ! Graag verwachten we uw teksten en inkttekeningen over de volgende onderwerpen : 1. UFO' s en "CE3K" 2. Godsdienstige elementen verwerkt in Essef en Fantastiek. Dit voor het samenstellen van toekomstige speciale nummers van Progressef. Vergeet niet bij het opgestuurde materiaal een kleine persoonsbeschrijving te voegen als kennismaking (adres, hobby, enz...) Onze nieuwe zwerftocht doorheen de ruimte en de tijd is begonnen ! "PROCEED TO LIGHT-SPEED !" De Eindredactie : George Tuffin en Carlos Moens (mei 1981) A. Vermeylenlaan 5/53 2050 Antwerpen België

2

uit ‘FATA MORGANA’ uitg. Meulenhoff


Oktober 1976 hield Hans Rudi Giger zijn eerste en tot dusver enige tentoonstelling in ons Nederlandse taalgebied. Zijn werk was te zien in Amsterdam, in de galerie van Walter Kamp. Deze kunsthandelaar was van Giger's werk danig onder de indruk geraakt. "Het gebeurt niet vaak," verklaarde hij tegen de pers, "dat je als kunsthandelaar onmiddellijk laaiend enthousiast wordt bij het zien van het werk van een kunstenaar en dat je beseft met een van de allergrootsten te worden geconfronteerd. Zeker niet als het dan ook nog gaat om een kunstenaar die wat men noemt nog tamelijk onbekend is. Mij is het zo vergaan toen ik voor de eerste keer werk van de Zwitserse schilder Giger zag in een Parijse galerie. Hij exposeerde daar op een groepstentoonstelling en er was slechts ĂŠĂŠn schilderij van hem te zien. Ik heb er zeker een half uur voor staan kijken. Ternauwernood kon ik me voorstellen dat dit door een mens gemaakt was. Het gevoel van, dit kan niet,

dit is grootser dan wat de menselijke geest vermag werd sterker naarmate ik meer werk van Giger te zien kreeg. Dat was in 1976. Eind 1979 kwam de film ALIEN in de bioscopen. Nu kon het grote publiek kennis nemen van Giger's werk. Tegelijkertijd werd zijn schitterende boek NECRONOMICON, dat een overzicht bevat van zijn werk tot op heden in drie talen herdrukt. Enige tijd later, begin 1980, rolde GIGER'S ALIEN van de drukpersen. Artikelen in bladen als OMNI, HEAVY METAL en QUESTAR zorgden voor een 'cult-following' in Amerika. Nu, in 1981, is Giger tot de toppen van het succes geklommen bij het speciale publiek dat er op dit moment voor de fantastische kunst bestaat. Posters en documentaires op t.v. hebben zijn macabere, psychedelische visioenen tot in de huiskamer gebracht. De in 1940 in Chur (Zwitserland) geboren Giger blijkt reeds als kind een hang naar het macabere te hebben gehad,

3


zo beweren zijn biografen (waaronder hijzelf). Kinderen uit de buurt werden door hem in zijn zelfgebouwde gruwelkamers gelokt, waar ze vaak huilend weer uitvluchtten. Ook zijn tekentalent trad reeds op jeugdige leeftijd aan het licht. Van 1962 tot 1966 bezocht hij de kunstacademie in Zurich, die hij weer verliet als gediplomeerd ontwerper. Sindsdien is zijn faam gestadig gegroeid. Hoewel hij nog betrekkelijk jong is heeft zich al een hele literatuur over zijn werk uitgestort. Daarin zijn veelvuldig zinsneden als 'interuterinaire technologie voor het jaar 2000', 'paranoia' en 'de mens gedeformeerd tot oervorm der latere humano誰den' aan te treffen. En niet zonder reden.

maken. En wat een wereld ontstaat dan ! Dode werelden, bestaande uit metaal, plastic of vlees, of uit een mengsel van die drie. Afstotende mutaties, overdekt met zweren en op vreemde wijze verbonden met machines lijken ons te waarschuwen voor het verval waaraan het mensdom onderhevig is. Hun armstompen (softenon ?) zijn aangevuld met machinpistolen, en hun onderlichaam is vervangen door een luguber samenstelsel van buizen en slangen. Giger heeft deze gedegenereerde humanoiden de naam 'Biomechanoiden' gegeven, omdat ze een mengsel zijn van metaal en vlees. Bij hem is de wetenschap vaak verweven met occultisme en magische symbolen, zodoende het geheel nog afstotender (en fascinerender !) makend!

"De verschrikking nam weer de overhand. In grote bogen moest ik om onschulidige voorbijgangers heenlopen, die in mijn brein geestelijk gestoorde moordenaars werden. Alles was mij vijandig gezind. Een bouwput wilde mij opslokken. Het trottoir werd zo scheef dat voortdurend naar beneden in de bouwput dreigde te storten."

Giger heeft ook altijd veel plezier in baby's. Ze zitten startklaar in baarmachines, en lijken op elkaar als het ene ei op het andere. Allemaal even misvormd. Daarbij hebben ze allemaal Giger's eigen gelaatstrekken. Een geboortetrauma ? Zeker is dat de psychiater die Giger's werk gaat analyseren vooreerst wel even onderdak is.

Op dit soort parano誰de dromen is Giger's werk gebaseerd. Het is vooral de nabije toekomst die hem angst aanjaagt, atoombommen, spuitbussen, radioactief afval, drugs. Door zijn nachtmerries van zich af te schilderen probeert hij zich er los van te

NECRONOMICON geeft een overzicht van al deze horror-inferno's. Een waarlijk fascinerend boekwerk, dat ik de liefhebbers van het fantastische, het fantasmagorische zeer kan aanbevelen. Prijzig is het wel : f 47,50/BF 775.

Was het toeval dat Hans R. Giger in de filmwereld terecht kwam ? Een vriend van Giger toonde Salvadore Dali enkele werken van Giger. De Spaanse surrealist vond de

prenten fascinerend. Enkele dagen daarna bezocht Alexandro Jodorowsky Dali om hem te vragen de rol van de keizer te spelen in de filmversie van "Duin". Dali liet op zijn beurt het

4


werk van Giger aan Jodorowsky zien. Hierdoor werd Giger gecontacteerd om bepaalde scènes van de film te schilderen. Giger werkte aan het bolwerk dat bekend staat als "Harkonnen's Castle". Maar helaas het verfilmen van het meesterwerk van Frank Herbert werd op de lange baan geschoven. In augustus 1977 wordt Giger opgeroepen door O'Bannon om mee te werken aan de film "ALIEN". Ridley Scott, de regisseur, bekeek het schitterende boek NECRONOMICON. Scott vond het boek : goed, sensueel en uitzonderlijk afschuwelijk. Giger verhuisde weer naar de filmstudio's en was verantwoordelijk voor de volgende onderdelen van de geslaagde SF-thriller: het verlaten buitenaards ruimteschip, de reusachtige piloot van dit gestrande schip, het ei, de face-hugger, de borstkastkraker ende volwassen Alien. Hans Giger begon zijn projekt met een vreemde opdracht. Hij zei tegen de produktie-secretaresse : "Ik moet beenderen hebben! Op het einde van de dag kwamen er volgeladen camions met kartonnen dozen aangereden. Ze waren bijna overal geweest waar men beenderen bewaarde. Ze hadden aangebeld bij medische bewaarplaatsen en slachthuizen. De volgende dag lag de studio vol met botten, beenderen en skeletten. Er was een reeks mensenschedels bij van zeldzame kwaliteit. Drie slangen geraamten die uitstekend bewaard waren gebleven. En een uitzonderlijk mooie neushoornschedel. Nu kon Giger starten ! Hij begon te beeldhouwen met deze beenderen en met styrofoam. Giger die steeds in het zwart gekleed was, leek op Dracula. Hij had zwart haar, een bleke huidskleur en vurige ogen. Als een dolle man zat hij te kerven in een reuze blok styrofoam. Zijn zwart lederen pak en zijn haar

kwam geheel onder de vlokken te zitten. Tijdens de warme zomermaanden werd er een picnic gehouden voor het personeel van de studio. Iedereen trok zijn hemd uit, behalve Giger. Niemand kon hem overhalen om zijn spullen uit te trekken. Men veronderstelde dat onder zijn kleding geen mens schuilde maar een geest. Giger leek soms op een figuur voor een verhaal van H.P. Lovecraft. Maar Giger had geen Lovecraft of een Poe nodig om hem inspiratie te schenken. Jaren geleden had Giger een soort dromendagboek samengesteld. Telkens als hij een nachtmerrie had en daaruit ontwaakte, maakte hij aantekeningen in dat boek. Later maakte hij er ook de nodige schetsen bij. Na het neerschrijven van zulk een nare droom stelde hij vast dat hij die droom kwijt was. Hij was als het ware van de angst bevrijd. Het hele droomboek werkte als een soort "do-ityourself" psycho-analyse. Later deed het boek dienst als de basis van al zijn schilderwerken. Het Alien-project in de filmstudio werd regelmatig opgevolgd door Ridley Scott. Hij besprak al de details met Giger. Hans kreeg de nodige vrijheid om zijn fantasie de vrije teugel te geven. Hij werd bijgestaan door een aantal techniekers. In de technische ploeg bevond zich Nick Allder en Roger Dicken. Zij zorgden voor de afwerking van de chest-burster (borstkastkraker). Er zat een hele filosofie achter het bestaan van de Alien en zijn verschillende tussenstappen tot volwassenheid. Maar de reden van deze metamorfose wordt niet verklaard in de film. Op het einde van de film moet het monster aan zijn vierde faze be-

5


ginnen. Maar menig kijker zal dit niet begrepen hebben. Alien-3 verstopt zich in de shuttle en begint slijm af te scheiden. Hij wil zich gaan verpoppen. Maar hij krijgt daar de tijd niet voor. Officier Ripley is hem te slim af en moet hem aanporren om kwaad te worden. Het gedrocht aan boord van de Nostromo is niet gegroeid in zijn natuurlijke omgeving. Het is daarom wild en onwetend. Het heeft geen tijd om zich te scholen. Het heeft slechts de tijd om te overleven.

Een pulse laser met blauw licht verzorgde het speciale misteffekt in deze ruimte. Het beeld van de ellenlange gang werd gemaakt via een mat schilderij van Giger. Deze werd op de achtergrond van de set geprojecteerd.

Het verlaten ruimteschip werd volledig volgens Gigers organische technologie opgebouwd. Het moest duidelijk een buitenaards ruimteschip zijn. Er mochten geen sporen van menselijke activiteit aanwezig zijn. Peter Boysey transformeerde de schetsen van Giger in de bruikbare vormen voor de set. Het model was ongeveer 4 meter groot. Het schip bestond uit plasticine en polystyrene. Deze pasta's werden uitgesmeerd over een metalen draadwerk dat als steun dienst deed. De delen die op werkelijke grootte werden gemaakt, bestond uit plaaster. De muren werden met hout en doeken afgewerkt. De laatste hand werd door Giger zelf gelegd.

De Face Hugger leek op een duiveltje in een doosje. De staart diende als afvuurmechanisme. De oorspronkelijke face hugger van Giger was zo gedetailleerd dat hij door Roger Dicken vereenvoudigd werd. Het wezen bestond uit grote spinnenpoten, een plat lichaam en de staart. De face hugger vreet zich door de helm van Kane en zet zich vast op zijn gelaat. Terwijl de staart rond zijn nek kronkelt.

De gietvorm voor de Ruimtejockey werd gemaakt in klei. Het beeld zelf bestond uit polyester. Giger schilderde het grote hoofd. Voor de speciale effekten, zoals de verrotte huid gebruikte Giger latex, die hij er dan terug afkrabde totdat het geraamte ongeveer bloot kwam zitten. Het oorspronkelijke voorbeeld van de Ruimtepiloot werd door Ridley Scott in de NECRONOMICON ontdekt. Later ontdekte men ook de Alien in hetzelfde boek. De broedkamer voor de eieren werd op ware grootte gemaakt.

6

Voor het ontwerp van het beruchte ei maakte Giger een schilderij. Daarna experimenteerde hij allerlei plastieken modellen om de juiste vorm te krijgen. De uiteindelijke vorm noemde hij een "organische voetbal". De inhoud van het ei bestond uit kunststof-slijm en vers vlees.

De borstkastkraker werd door Nick Allder aangepakt. Het kleine beestje is een speelpop, die reeds de grote muil vertoont van het volwassen wezen. De acteur, John Hurt werd op de tafel gelegd. Zijn armen en zijn hoofd op normale hoogte. Maar zijn romp werd in de holte gelegd. Boven zijn torso werd het namaaktorso aangebracht. Roger Dicken zorgde voor de hydraulische pompen in de borstkast. Het geheel werd opgevuld met mals rood vlees en liters namaak-bloed. Giger haalde het idee van het monstertje uit een tekening van de Ierse kunstenaar F. Bacon. Giger vond daar namelijk een wezen dat enkel een muil had. Deze mond bij de chest-burster diende als drilboor om zich door Kane's lichaam heen te vreten. De volwassen Alien kreeg de


7


bijnaam "the big chap" of " de grote kerel". Indien men het monster bij daglicht gefilmd had, zou men ontdekt hebben hoe mager het beest was. Hij is half hagedis,half mens. De Alien bezit een banaanvormig hoofd dat lenig kon bewegen. Inzijn reusachtige muil zit een duivelse tong verscholen. Deze tong was voorzien van haar eigen stel tanden. De Alien bezit geen ogen. Een student in de beeldende kunsten werd de vrijwilliger om het rubberen Alien-pak aan te trekken. De Afrikaan Bolaji Badejo was 2 meter 15 cm groot. Rond zijn naakt lichaam werd eerst een plaasteren vorm gegoten. Deze deed dienst om het rubberen kostuum op maat te kunnen maken. Eenmaal in het kostuum begon Giger er beenderen en styrofoam aan toe te voegen. Het werd een biomechanisch wezen. Later kwamen er nog plasticine, rubber, buizen en bedradingen op hetoorspronkelijke kostuum. Het hoofd werd volledig uit glasvezel gemaakt. Carlo Rambaldi verzorgde het mechanische gedeelte van de schedel en de bewegende tong. Allder was in de wolken met het hoofd. Het kon grommen, grijnzen, zijn mond openen en de tong uit-

steken. Het geheel werd bediend via een controlepaneel. Het controlebord stuurde de nodige impulsen naar de hydraulische schakelingen van het hoofd.

Films

Boeken van H.R. Giger

••••

ALIEN (De blindepassagier) 20th Century-Fox, regisseur Ridley Scott, verhaal : Dan O'Bannon & Ronald Shusset, muziek van Jerry Goldsmith, acteurs : Tom Skerritt, Signourey Weaver, Veronica Cartwright, Harry Dean Stanton, John Hurt, Ian Halm en Yaphet Kotto.

8

Scott besliste dat de Alien slechts in speciale houdingen zou gefilmd worden. Hij liet belichting en beweging samenvloeien om het juiste verrassingseffekt te kunnen bekomen. Een enkele keer krijgt de kijker het gedrocht geheel te zien. Namelijk op het moment dat Signoury Weaver door de gang loopt en bijna op het monster botst. De Alien buigt zich voorover en zijn afschuwelijke schoonheid komt aan het licht. De film Alien was een succes. Giger zelf was tevreden over zijn werk in de filmstudio's. Maar zijn hart blijft bij het schilderen. Voorlopig trekt hij zich terug om te schilderen met zijn airbrush. Giger werkt terug voor zijn gek publiek. Want zegt hij : "Een goed aantal mensen vinden mijn werk inspirerend en creatief ... of ze zijn knettergek."

•••••

Necronomicon Giger's Alien

f 47.50/BF 775 f 34.50/BF 520


Mijn naam doet er niet toe.

Wat ik met mijn moeder gemeen

Ik ben namelijk de clown van

had, was de bochel op haar rug

het circus , de harlekijn.

en haar grotesk, afschuwelijk

Ik ben de hofnar.

lelijke gelaat, misvormde benen

Narren hebben geen naam.

en kwijlende muil.

Narren bezitten enkel een gek

Ik heb me overigens steeds af-

gezicht en liefst een mis-

gevraagd hoe mijn vader het

vormd lichaam.

voor elkaar gekregen heeft op

Verder mogen zij niet al te

haar te kruipen om mij te maken.

snugger zijn.

Hij had het trouwens beter ge-

Wat mij betreft gaat de vlieger

laten.

wel op bij de eerste twee voor-

Maar ja, hij was zowat de meest

waarden, maar niet bij de

verstokte dronkelap die je in

laatste.

heel de stad vond, en dat wil

Ik ben niet debiel, niet krank-

wat zeggen, want in de sloppen

zinnig.

waar ik geboren werd, zoop men

Alhoewel je er anders zou kun-

nogal wat af.

nen over oordelen, mijn uiter-

Ik heb hem nooit nuchter gekend,

lijk aanschouwend.

maar ik dien er wel bij te ver-

Maar daar zal je wel overtuigd

tellen dat ik ook niet lang bij

van zijn, wanneer ik je mijn

mijn ouders ben gebleven: op

verhaal, mijn levensverhaal,

vijftienjarige leeftijd sloop

vertel...

ik er tussenuit.

9


Verder heb ik met mijn moeder

buiten het feit dat ik de

haar haat voor alle gewone,

mensen aan het bulderen maken

goed gevormde, knappe mensen

kan door een beetje snoeten te

gemeen, en van mijn vader heb

trekken, en dat zijn mijn ogen.

heb ik de haat geërfd jegens

Ik kan zowat alles gedaan krij-

alle burgers, jegens allen die

gen met mijn ogen: mensen ge-

het plusminus ergens geschopt

bieden de gekste dingen te doen

hebben,

of gewoon doodbliksemen,

Wat dus tot gevolg heeft dat

treinen doen ontsporen, noem

ik zo ongeveer iedereen haat,

maar op...

zelfs mezelf, zo af en toe. Ik trok er dus tussenuit toen ik pas vijftien geworden was, omdat het wijf dat ik mijn moeder noemen moest, me steeds de stuipen op het lijf joeg, wat in mijn geval heel wat wil zeggen, want ik heb vele misbaksels en gedrochten gezien in mijn leven - ik hoefde er trouwens enkel maar eens voor in de spiegel te kijken. En verder was ik ook de dagelijkse kotspartijen van mijn vader beu, die me altijd sloeg wanneer hij dronken was, zodat

Eerst werkte ik een tijdje in een muf ruikende fabriek, maar daar diende ik al vlug mijn biezen te pakken, wat deze keer hoegenaamd niet mijn fout was. Men vond er namelijk plezier in me te sarren, beentje te lichten en zo, en te bespotten. Het werd me tenslotte te veel, en ik keek een haantje-devoorste kwaad aan, zodat de arme kerel morsdood neerplofte. De anderen namen een nogal dreigende houding aan, zodat ik maar besloot eieren voor mijn

ik dus zeven dagen in de week

geld te kiezen, en het haze-

onder de blauwe plekken zat.

pad koos.

Liftend trok ik naar het bui-

Ik werd reeds vroeg op de

tenland.

kracht die in mijn ogen school

Dat wil zeggen: ik verschool

attent gemaakt.

me ergens tot ik iemand naar

Toen ik namelijk nog heel klein

een wagen zag toelopen, keek

was, had ik steeds een hele

die iemand diep in de ogen,

meute snotneusjes achter me aan

en reed dan met zijn wagen

lopen, die er niets beters op

verder.

vonden me dwaze spottende rijmpjes met mijn gebreken en

Ik bezit namelijk één talent,

10

uitzicht als onderwerp, achter-


na te roepen.

Maar kom, ik wijk af van het

Maar toen ik me een keer om-

verhaal, mijn verhaal, dat ik

draaide en hen woedend in de

van plan ben je te vertellen

ogen keek, pisten ze allemaal

voor het te laat is.

in hun broek.

Ik stond dus weer op straat, met

Ik had toen nog niet geleerd de

een hart vol haat jegens de

kracht te beheersen of te re-

anderen, een lege beurs en een

gelen, anders waren ze er niet

nog legere maag.

met enkel een natte broek vanaf

Toen kreeg ik een lumineus idee,

gekomen.

dat nog maar een keer bewijst

Maar ik begon duchtig te oefen-

wat een snugger iemand ik wel

en, deed paarden steigeren,

ben.

schilders van hun ladder vallen

Ik zette me gewoon op een druk

auto's botsen, kortom, ik zat

plein en begon te bedelen.

niet stil en kreeg langzaam

De kunst was gewoon de blik van

maar zeker de kracht, die me

een voorbijganger op te vangen

later nog vele diensten zou

en vast te houden, wat nog niet

bewijzen, onder controle.

zo gemakkelijk is als je wel denken mag, want meestal wendt

Zo voelde ik, net voor ik thuis

men walgend de blik af wanneer

wegging, de drang naar een

men in mijn buurt komt.

vrouw in me ontwaken, en omdat

Maar ik mikte niet zozeer op de

geen van de meisjes uit de

teerhartigen, eerder op de

sloppen - toch ook niet van de

nieuwsgierigen, op de spotters,

properste en de mooiste,zou ik

die me maar al te graag eens

zo denken - me wou, besloot ik

verstolen of zelfs openlijk

naar de hoertjes te trekken.

monsterden, om daarna aan hun

Het was donker, en daardoor

vrienden te vertellen wat een

liet er me eentje binnen komen,

gedrocht ze nu weer hadden ont-

maar toen ze me in het licht

moet, en dat God toch wel niet

had gezien, wilde ze ineens

heel wijs moest zijn,zulke

niet meer, alhoewel ik de

schepsels te maken, en dan nog

briefjes gereed in mijn hand

wel naar zijn eigen beeld en

had.

gelijkenis.

Ik heb haar toen haarzelf la-

Een gouden tijd brak aan.

ten ophangen, nadat ze zich-

Een bankier drukte me eens zijn

zelf de borsten afgesneden had.

geldkistje in de handen, terwijl

Krijsen dat die deed!

een oude, pronte dame er niets

11


beters op vond me het fortuin

om mijn haat jegens alle mensen,

dat haar man zaliger haar nage-

ja, zelfs jegens de mensheid,

laten had, over te maken.

te koelen.

Maar dat waren dan wel uitschie-

De haat had zich gedurende al

ters hoor.

die jaren binnenin mij opge-

In een paar weken was ik echter

stapeld en ik kon de stem in

schatrijk.

mij niet langer meer sussen.

"Geld opent alle deuren," dacht ik, en in de meeste gevallen is dat inderdaad zo, maar voor mij bleven alle poorten gesloten. Wat mijn haat jegens de mensheid natuurlijk nog aanwakkerde. Gelukkig had ik mijn ogen nog. Een gorilla die me uit een duur casino wou gooien, liet ik zijn pet opeten, zodat de stakkerd een hele week werkonbekwaam bleef, en een portier die me de weg versperde in een hotel deed ik onder een auto lopen. Ook kreeg ik op een dag last met een directeur van ĂŠĂŠn of andere goktent,maar die liet ik zoveel champagne zuipen - die venten lusten dat immers nogal -, dat zijn ingewanden het ten slotte

Toch niet meer met de oude geintjes... Ik diende de opgekropte haat te luchten, een daad te stellen waarmee ik me wreken kon voor al het onrecht mij aangedaan, een daad die de mensen nog lang zou heugen en mij tevreden stellen, mij tot rust zou brengen, zodat ik op m'n eentje ergens kon gaan rentenieren. Ik had er genoeg van het balletje in een roulette te dirigeren, hoge heren tot op het bot uit te kleden of voor hun ogen op hun dames te kruipen, die daarna voor de rest van hun leven wel iets hadden om van te griezelen. Ik wou een grootse daad stellen.

begaven.

Wat deed ik dus?

De arme man kan het nu ook niet

Ik kocht een heel circus op,

meer verder vertellen.

met kunstenmakers, dierentuin, muziekkorps, verzorgers, werk-

Ik hield me dus op in duurste

lieden, wagens, apparatuur

casino's, reisde heel het land

en al.

door, joeg deftige dames en he-

En tot hoofdattractie van de

ren de stuipen op het lijf,

show bombardeerde ik mezelf,

schudde hun beurzen uit, ver-

de harlekijn, de verschrikke-

grootte mijn fortuin nog.

lijke hofnar, de gruwel-clown.

Toen achtte ik de tijd gekomen

Niemand wist wie het circus

12


beheerde, omdat de directeur,

En ondertussen begon steeds meer

ikzelf dus, zich heel goed

en meer volk de vertoningen bij

verborgen hield.

te wonen, aangelokt door de ge-

Men kende alleen die nieuwe

ruchten die de ronde deden.

aanwinst, de hoofdattractie,

Drommen en drommen mensen woon-

de verschrikkelijke hofnar.

den de shows bij, enkel uit sensatiezucht en goedkope

Maar ik hield alle touwtjes strak in handen! En mijn idee legde me voorwaar geen windeieren, maar ik zorgde dan ook voor een waarlijk bloedstollende act:

spotlust. Hoogwaardigheidsbekleders begonnen zich voorwaar voor de verschrikkelijke hofnar te interesseren, en kwamen met hun dames en hun gevolg naar mijn circus afgezakt...

ik trok snoeten en grimassen,

Zo ook in de hoofdstad van een

liet een aap gek worden, stak

groot en rijk land, waar we onze

toortsen in brand, alleen met

tenten hadden opgeslagen...

de kracht van mijn ogen, wierp

Men voorspelde een record-

een zware boomstam meters om-

toeloop, niet enkel deze keer

hoog, deed een heer-vrijwillig-

om mij bezig te zien, maar ook

ger en een dito dame, onbeken-

omdat heel rijke en adellijke

den voor elkaar, elkaar de

heren en dames de voorstelling

schunnigste en/of lachwekkend-

wensten bij te wonen.

ste bekentenissen maken,

Ik begreep dat dit mijn kans

kinderdansjes uitvoeren en een

betekende, dat het grote uur

publieke biecht doen, liefst

geslagen had.

geput uit hun sex-leven.

Zij zouden het spektakel dat ze

Last met de politie kon niet

zo hevig begeerden te zien

uitblijven, maar ofwel kwamen

krijgen!

mijn hardnekkigste vervolgers

Zij zouden getuigen zijn van een

om in een auto-ongeval, ofwel

historische gebeurtenis, waar ze

verloren ze hun verstand.

daarna nog jaren zouden over

Minder hardnekkige heren liet

spreken, tenminste, indien ze

ik dan soms wel heelhuids ver-

dat nog zouden kunnen.

trekken, maar niet na hun

Ha, ik zou hun sensatielust wel

voornemens en bedoelingen

weten te bevredigen!

mijnentwege grondig uit hun

Mijn plan zat reeds jaren kant

geest gewist te hebben.

en klaar in mijn hoofd, ik had

13


enkel gewacht op een zo gunstig

Het leek een avond als alle

mogelijk moment om het uit te

andere: rustig werkte ik al de

voeren, en dat moment was nu

oude truukjes af, met de ver-

aangebroken...

bijsterde, ongelovige en verschrikte blikken van mijn

Gek genoeg had ik die avond geen

collega's in de rug.

zenuwen, alhoewel het voor mij

Maar dan kondigde ik het hoog-

toch dé grote avond was, waar

tepunt van mijn show aan, en

ik jaren naar uitgekeken had.

misschien klonk mijn stem wel

Ik verkeerde in topconditie, de

extra sardonisch, want ik

haat in mij was gloeiend heet,

voelde de rilling haast zelf

mijn wraaklust schreeuwde om

aan die over de onzichtbare

bevrediging.

ruggen van al die heren en

En ja, de dwazen liepen argeloos

dames in het duister voor me

in de val die ik voor hen had

liep.

gelegd.

Of misschien hadden ze de

Honderden en nog eens honderden mensen verdrongen zich voor de kassa's, waaronder een heleboel hoogwaardigheidsbekleders. Ik had mijn slag al zo goed als thuis! Heel kalm wachtte ik tot ik aan de beurt kwam, als laatste. Al die vervelende acts dienden er eerst doorgedraaid te worden, om het publiek warm te maken, voor wat komen moest, voor de hoofdattractie: de verschrikkelijke hofnar! De gemoederen waren dan ook nogal gespannen, en ook ik ver-

koortsachtige gloed in mijn ogen bemerkt, die ik, en daar was ik me heel goed van bewust, onmogelijk verbergen kon, deze keer. De muzikanten van het orkest wisten niet waar ze het hadden, want dit stond niet op het programma, en daarom begon ik maar met hen. Ik tilde hen één voor één als ledepoppen op en smakte hen neer, middenin de piste, waar ze met gebroken beenderen en gekraakt lichaam bleven liggen kreunen.

wachtte veel van mijn act, meer

Er brak al onmiddelijk paniek

dan die dwazen ooit zouden

uit, waar ik, al zeg ik het

kunnen vermoed hebben.

zelf, handig op inspeelde: ik

Maar eindelijk brak het uur van

liet de tribunes één voor één

de triomf dan toch aan...

en van achter naar voor ineen-

14


storten, alles vermorzelend wat

Zij waren gekomen om me te

erop gezeten had.

zien, om me te bespotten, om

De hel brak los, en ik voelde me

met me te lachen, om met mijn

meer dan ooit in mijn element.

slachtoffers te lachten.

Kreten, schreeuwen, krijsen,

Maar deze keer had ik ze allen

overal...

tot mijn slachtoffers gemaakt,

Je kon het bloed en de angst en

deze keer konden ze ook met

de pijn zo ruiken!

zichzelf lachen, deze keer

Reutelen en kreunen, huilen om

hadden beide partijen plezier

hulp...

aan de act, want nu kon ik ook

Hulp die er voor hen nooit

lachen, met hen, met de dwazen!

komen zou...

Wie het laatst lacht, lacht

Zij waren alleen op de wereld,

het best, ha!

nu, zoals ik altijd alleen had

En lachen deed ik wel!

gestaan - een verstotene, een

Ik kon mijn plezier niet op!

eenzaat, een onderwerp van gesar en spotternijen.

Ik brak de kooien open, en de plots vrijgelaten dieren ver-

De rollen waren omgedraaid,nu!

trappelden al wie zich in het

Ik had me nog nooit zo geluk-

circus bevond, stormden daarna

kig gevoeld, toen ik hun dier-

de stad in om hun vernielend

lijke, krijsende stemmen hoorde,

werk voort te zetten: apen,

waarmee ze hun doodsangst en

panters, leeuwen, olifanten

afgrijzen, hun pijn en ellende

- ĂŠĂŠn bonte, dodende troep!

uitschreeuwden. Dit was het ogenblik van de

Daarna liet ik de tent

wraak, mijn wraak!

instorten.

Het Laatste Oordeel.

Wie nu nog in leven was, had

En ik was de Opperrechter, ik

tot dusver meer dan geluk

was de Rechtvaardige Rechter,

gehad!

want ik zou geen onderscheid

Maar de act was nog niet ten

maken tussen rang of stand,

einde!

bezit of afkomst, kleur of sexe,

Het schouwspel was nog niet

jeugd of ouderdom, schoonheid

afgelopen!

of lelijkheid!

De houten palen en het tent-

Zij waren me allen gelijk!

zeil zette ik in vuur en vlam, en het vuur verteerde

In al zijn vreselijkheid liet

iedereen, zonder onderscheid

ik mijn haat de vrije teugels.

des persoons.

15


Nero en zijn brand van Rome

vertellen, maar aan zijn

verzonken in het niets bij

hortende adem was nu te horen

de hel die ik hier ontketend

dat hij totaal uitgeput was.

had!

Gedurende het verhaal had ik

Geen levende ziel kon uit dit

geen vin verroerd, maar het

vagevuur ontkomen.

was me wel duidelijk geworden

Ik was gewroken, en met mij

dat de stumperd zijn verstand

alle verstotenen, alle on-

verloren had.

gelukkigen, alle... "Je gelooft me niet, hee?" Hijgend hield de oude man op

mompelde hij.

met praten.

"Jawel," antwoordde ik zo over-

Ik trachtte de duisternis te

tuigend mogelijk,

doorboren, maar kon hem nog

"maar mag ik je nu in mijn wa-

steeds niet zien.

gen zetten? Je moet dringend

Terugkerend van een afgelegen

naar een ziekenhuis!"

hoeve die ik zopas gekocht had, had ik hem gevonden bij een

Hij lachte schor.

eenzame landweg, half verscho-

Zijn stem had een vreemde, ruwe

len liggend achter een oude

klank, die me de rillingen over

eik.

het lijf deed lopen, en me ook

In het licht van mijn koplampen

tijdens het verhaal nogal be-

had ik het hoopje kleren

angstigd had.

bemerkt, en toen ik gestopt was

Maar misschien kwam dat eerder

en naar het hoopje toeliep om

door de griezelige aard van

te kijken wat er aan de hand

zijn zogenaamde levensverhaal,

was, had de man plots gespro-

en het vreemde van de omgeving

ken en gevraagd niet naderbij

en omstandigheden.

te komen, maar naar hem te luisteren.

"Je bent goed,"

Ik had aan zijn vraag voldaan,

zei hij ten slotte,

omdat ik hoorde dat de arme

"maar dat komt doordat je me

kerel aan het eind van zijn

nog niet gezien hebt."

krachten was, en waarschijnlijk heel vlug zou doodgaan.

Hij richtte zich op en ik kon hem voor het eerst helemaal,

Hij had heel snel en duidelijk

hoewel in het duister, zien.

gesproken, en scheen weer wat

Hij was inderdaad afschuwelijk

bij krachten te komen onder het

misvormd en aartslelijk.

16


Bovendien had de uitdrukking op

Er brandde geen licht in zijn

zijn gelaat iets satanisch,

ogen, het leek wel of...

evenals zijn hele verhaal en de

"Ja, de prijs die ik diende te

manier waarop hij het verteld

betalen was hoog, maar ik had

had en lachte.

het ervoor over! Ik heb mijn wraak gekregen!

"Wel!? Je vraagt je nu wel af

Ook ik werd bedolven.

hoe het komt dat een eens zo

Een brandend stuk hout

rijk er machtig heerschap als

schroeide mijn ogen, en sinds-

ik hier nu als een afgeleefde,

dien ben ik blind, en dus

uitgeteerde zwerver op zijn

machteloos.

dood ligt te wachten, hee?

Anders had je misschien reeds

Je ziet hierin het bewijs dat

in een boom gezeten, kelend

mijn verhaal gelogen is,

als een aap of kwakend als een

nietwaar?

eend!"

Een voortbrengsel van mijn

Ik huiverde.

waarschijnlijk knettergekke

Hij zakte achterover, en ik

geest?

wist dat elke hulp nu te laat

Kijk me in de ogen , man! Kijk!"

zou zijn...

Ik kon niet aan zijn dwingende

"En er is niemand die me

stem weerstaan.

gelooft...niemand..."

Ik keek en zag hoe zijn ogen me

fluisterde hij,

vreemd dof en onwezenlijk aan-

"maar toch was ik de hofnar...

keken alsof hij niets zag.

de verschrikkelijke hofnar..."

17


Mr. Billen, mijn kinesist, gaat ieder jaar met Kerstvakantie naar Sri Lanka (Ceylon). Toen ik dat ontdekte, vroeg ik hem het adres van Arthur C. Clarke mee te brengen. Het speurwerk verliep vlot en einde januari had ik het kostbare adres in handen. In de loop van februari schreef ik hem een brief. Het antwoord liet niet op zich wachten ! Clarke zond mij vier bladzijden getypte tekst op. Het slot had hij er eigenhandig bijgeschreven. "Thanks for the letter and good wishes. Best of luck to SfanProgressef ! I hope you see my TV-series (Childhood's End). It is been four years since I wrote anything. I have been too busy with reading, mail, visitors and TV-crews." A.C. Clarke (1981). "Er is enorm veel ruimteverkeer aan de gang in het universum. Wanneer deze tuigen hier arri-

18

veren, zullen wij het met zekerheid weten." (maart 1979). Arthur C. Clarke B.Sc., F.R.A.S, F.B.I.S. Geboren : 16-12-1917, Minehead, Somerset, England. Schooljaren : Huish Grammar School, Taunton, England. Hij was ge誰nteresseerd in Astronomie en tegelijkertijd werd hij verslaafd aan de toenmalige SF-pulplitaratuur (Tales of Wonder). Hij werd lid van de British SF Association. In 1936 werkte hij als accountant bij de Staat: H.M. Exchequer and Audit department. Tijdens de 2e W.O. had de jonge man nauw samengewerkt met andere technici bij het ontwerpen van Radarsystemen. Verder was hij ook een technisch officier bij het eerste GCA systeem (Ground Controlled Approach) van de R.A.F.


In 1945 schreef hij een vooruitziend artikel in "Wireless World". Hier introduceerde hij het nut van communicatie-satellieten voor de toekomst. Hij behaalde zijn B.Sc. diploma in Fysica en Wiskunde te Londen (King's College). Van 1949-50 was hij assistent redacteur van "Science Abstracts". Tijdens dat jaar ontwierp hij de Lunar Mass Driver (J.B.I.S. 1950). Daarna begon hij te schrijven als zelfstandig auteur. Het werd een gelukkig huwelijk tussen zijn grote zin voor fantasie en zijn realistische kijk op de mogelijkheden van de wetenschap. Clarke werd de grondlegger van het Ruimte-tijdperk. Zowel in de Non Fiction als in de Ficiton werd hij een Ziener genoemd wat betreft zijn visie over de mens en de ruimtevaart. Clarke nam ons mee naar de Maan, Mars en naar de andere planeten van ons zonnestelsel. Hij liet zijn technocratische helden nederzettingen bouwen op de meest bizarre werelden. Daarna voert hij ons terug naar de schoonheid van Moeder Aarde. Voor de NASA was hij betrokken bij experimenten in gewichteloosheid. Daarom leerde hij diepzeeduiken. Clarke ontdekt de wereld van de stilte in de diepzee rond Australië. De Grote Barrière Rif wordt zijn nieuwe pleisterplaats. Met weemoed denkt hij terug aan de goede oude tijd aan boord van de "Himalaya". Deze oude P.O. boot deed dienst als drijvend hoofdkwartier voor Clarke en de andere duikers. Uiteindelijk komt Clarke op Sri Lanka terecht. Hij woont daar in het stadje Colombo. Het wordt zijn aards paradijs. Onverwacht besluit de ouder wordende auteur om te stoppen met schrijven. Hij trekt zich terug op het zonnige eiland. Hij aan-

vaardt momenteel geen enkele opdracht meer van welke aard ook. Het boek "The view from Serendip" acht Clarke als zijn laatste non fiction werk. Het bestaat hoofdzakelijk uit essays ... en hij vertelt hierin over zijn leven op Sri Lanka. Het boek "The Phanthoms of Paradise" vindt hij zijn prachtigste prestatie op gebied van essef. In dit laatste fictie-werk laat hij de held een reusachtig projekt afwerken en Clarke zorgt ervoor dat wetenschap, godsdienst en filosofie in mekaar vloeien. Het was de zoveelste, maar geslaagde poging om het metafysische tastbaar over te brengen. In 1962 liep Clarke een ruggegraatletsel op. Hij was voor een hele periode verlamd. "I was a basketcase for months", zei hij. Na rust en intensieve therapie begon hij terug te bewegen. Maar zijn normale fysieke conditie kreeg hij nooit terug. Hij moest zijn leven aanpassen. Het was gedaan met regelmatig over en weer te reizen tussen de USA, Engeland en Sri Lanka. Het diepzee-duiken moest hij vergeten. Hij had regelmatig hyperventilatie-aanvallen. Dus ging hij rustig zwemmen en snorkelen. In 1968 zag hij toch de kans om samen met Stanley Kubrick de film "2001" te produceren. De film werd een klassieker van formaat. Hij hoopt dat het boek "2001, a space odyssey" zichzelf en de film verklaart. Maar er zijn nog enkele interessante werken in verband met "2001" : The Lost world of 2001. Report on planet three. The making of Kubrick's 2001 (Jerome Angel). Nu we toch over films bezig zijn : Clarke vertelt dat hij op Sri Lanka slechts één ding mist. Namelijk een bioscoop. Hij kreeg de kans om "Star Wars" te zien en hij was in de wolken met de prestatie van George

19


Lucas. Hij vond het ontzettend lief van Lucas toen deze hem vertelde dat 2001 beter was. "Maar," zei Clarke, "de vergelijking gaat niet op. Het is alsof men stoofvlees en fritten zou vergelijken met een slagroomtaart. Clarke hoopt dit jaar "Close Encounters"te kunnen zien. In verband met het besluit om het schrijven vaarwel te zeggen, vertelt hij de volgende grap : "Ik ga nu mijn schrijfmachine in het zand van de kust zetten en er een mooie foto van nemen." Toch geeft hij graag wat raad aan jonge auteurs : "Lees tenminste ĂŠĂŠn boek per dag. En schrijf zoveel je maar kan. Lees dan de memoires van je favoriete auteur. (b.v. Somerset Maugham's : A writer's notebook). Misschien zijn cursussen in correspondentie en stellen nuttig. Maar de meeste auteurs die ik ken, hebben zichzelf gevormd. Uiteindelijk moet je ervan overtuigd zijn dat het schrijven geen vervanging vormt voor het leven van elke dag. Het is zoals Hemingway zei : "Writing is not a full time occupation". Iedere dag heeft Clarke het nog steeds druk. Hij tracht "36" uren per dag te lezen. Maar de enorme lading brieven die hem toegezonden worden, verhinderen hem in zijn opzet. Hij ontvangt nog steeds journalisten, oude duikersvrienden en autogramjagers. Maar dan enkel op afspraak en op een geschikt uur van de dag. Hij aanvaardt geen uitnodigingen meer voor SF-conventies of voordrachten, zelfs niet op Sri Lanka. "Ik lever geen handtekeningen en foto's per briefwisseling." (hoewel hij mijn brief beantwoordde !). Ik haat avondfeestjes daar ik vroeg naar bed wil. Ik heb alles gezegd wat er te zeggen valt." "Het enige dat mij nog

21


naar de VS zou lokken, is een uitnodiging van de NASA om de eerste vlucht van de Space Shuttle mee te maken. Ik zou zo graag het tuig willen besturen." Toch zijn er nog enkele projekten die hem doen opspringen. Zijn boek "Childhood's End" ligt al jaren in het stof van de Hollywoodstudio's. In 1979 werd Clarke gecontacteerd om te helpen bij het herwerken van het verhaal voor een TVserie of een langspeelfilm. Universal is er nu druk mee bezig dit projekt te verwezenlijken. Phil de Guere (producer) nam Neal Adams in dienst (striptekenaar en bekend om zijn Tarzancovers) om de illustraties en het ontwerp van de "Overlords" te maken. Dit superras zorgt in het boek voor de nodige verrassingen. Zij zijn ook het instrument om de mens naar een hogere vorm van bestaan te laten overgaan. Mijn grootste bezigheid is tafeltennis. Ik kan nog steeds de beste spelers van de plaatselijke clubs de baas. En dat vind ik een enorme prestatie." "Ik ben ook video-amateur geworden. Enkele jaren geleden deed ik een TV-programma voor Bell Telephone Systems en kreeg de video-apparatuur cadeau. Sindsdien bezit ik een uitgebreide verzameling videocassettes. Deze bibliotheek bestaat uit avonturenfilms en wetenschappelijk programma's. Eens per jaar breng ik een kort bezoek aan Engeland. Maar dan komt mijn grootste nachtmerrie boven water. Namelijk het denkbeeld om Sri Lanka voor altijd te moeten verlaten. Om nog even terug te komen op het onderwerp "CE3K" en wel bepaald het UFO-fenomeen, werd in 1979 aan Clarke gevraagd of hij

22

wel in UFO's geloofde. Hij vertelde :"Ik heb zelf zoveel UFO's in mijn leven gezien dat ik er dus niet meer in geloof. De mooiste ODIL hing enkele maanden geleden nog boven mijn huis hier in de lucht. Na een grondig onderzoek bleek het een meteoballon te zijn van het vasteland. Maar mijn besluit dat UFO's niet bestaan zou foutief kunnen zijn. Daarom zijn ook de enige maatstaven de Close Encounter rapporten. Indien iemand mij zou vertellen dat er een Tyranosaurus Rex rondliep in het park. Dan zou ik dat niet geloven. Maar ik ben er wel van overtuigd dat wij het vlug genoeg zouden vaststellen. Hetzelfde geldt ook voor de vliegende schotels." Clarke tracht nog steeds op zijn hoge leeftijd de wetenschap op de voet te volgen. Hij is een voorstander van het automatiseren van de onderwijsinstellingen. "Het onderwijs zal een revolutie ondergaan die niet te vergelijken is met de omwenteling die teweeg werd gebracht door de boekdrukkunst. De telefoon en de auto veranderden onze samenleving. Ze veranderden het uitzicht van onze steden en gebruikten ons land. De elektronische informatie verwerking zal binnenkort dezelfde verandering in onze samenleving teweeg brengen." De profeet Mozes uit het Oude Testament wordt ook de Wetgever van Israel genoemd. In de wereld van de SF hebben een aantal bekende auteurs zich ook gewaagd bepaalde wetten te formuleren om hun verhalen een vertrekpunt te geven. We denken hier aan Isaac Asimov en zijn 3 basiswetten voor de robotstories. Arthur C. Clarke waagde zich ook aan het opstellen van enkele principes in verband met de evolutie van de wetenschap :


wet 1 : Wanneer een bekend, maar oud geworden geleerde zegt dat iets mogelijk is. Dan is hij bijna altijd juist. Wanneer hij daarentegen zegt dat het onmogelijk is. Dan is hij waarschijnlijk verkeerd. (Met oud bedoelt Clarke hier : boven de 30). wet 2 : De enige weg om de grenzen van het mogelijke (het uit-

voerbare) te vinden, is door het onmogelijke te overschreiden. wet 3 : Elke voldoende gevorderde technologie is klaar en duidelijk te onderscheiden van het verschijnsel magie. De wetten zijn de samenvatting van Clarke's filosofie om als wetenschapsmens eewig jong te blijven.

Een korte bibliografie van Arthur C. Clarke : a) Non Fiction Interplanetary Flight (1950) The Exploration of Space (1951) The Exploration of The Moon (1954) Going into Space The Coast of Coral The Making of a Moon The Reefs op Taprobane Voice Across the Sea The Challenge of the Spaceship (1959) The Challenge of the Sea Profiles of the Future (1962) Voices from the Sky (1965) The Promise of Space Report onPlanet Three The First Five Fathoms Boy Beneath the Sea Indian Ocean Adventure Indian Ocean Treasure The Treasure of the Great Reef + The View from Serendip in samenwerking met anderen : met de redactie van "LIFE" : Man and Space (1964) met de Astronauten : First on the Moon met Robert Silverberg :Into Space met Simon Welfare en John Fairley : Arthur C. Clarke Mysterious World. b) Fiction : Islands in the Sky (1952) Prelude to Space (1951) Against the Fall of Night (1953) The Sands of Mars (1951) Childhood's End (1953)

23


Expedition to Earth Earthlight (1955) Reach for Tomorrow The City and the stars (1956) Tales from the "White Hart" The Deep Range (1957) + The Other Side of the Sky Across the Sea of stars + A Fall of Moondust (1961) From the Ocean, From the stars + Tales of Ten Worlds Dolphin Island Glide Path The Lion of Comarre The Nine Billion Names of God + Prelude to Mars + The Lost Worlds of 2001 The Wind from the Sun Rendezvous with Rama (1973) Imperial Earth (1975) The Fountains of Paradise (1979) ( + verzameld korte verhalen) Alleen in Engeland verschenen : An Arthur C. Clarke Omnibus + Of Time and stars + An Arthur C. Clarke Second Omnibus + The Best of Arthur C. Clarke + Four Great S.F. Novels + ( + verzamelde korte verhalen) Samen met Stanley Kubrick 2001 : A Space Odyssey (1968) Opmerking : Wat betreft de Nederlandse titels verwijzen we naar "Fantasfeer" van A. Spaink, G. Gorremans en R. Gaasbeek. Als redacteur/samensteller : The coming of the Space Age (Non fiction : 1967). Time Probe (SF 1967) Three for tomorrow (SF 1970). Deze lijst werd samengesteld juni '80. Tijdens zijn actieve jaren was Clarke bekend als auteur. Maar ook maakte hij vele radio-uitzendingen en TV-programma's. Clarke gaf lezingen op verschillende plaatsen in de wereld. Hij is voorzitter, beschermheer en lid van vele wetenschappelijk genootschappen, zoals :

24


Patron, Sri Lanka Astronomical Association; Past Chairman, British Interplanetary Society. Member International Academy of Astronautics; World Academy of Art & Science; Science Fiction Writers of America; Royal Astronomical Society; Hon. Fellow, American Institute of Aeronautics & Astronautics; Association of British Science Writers; International Science Writers Association; British Sub-Aqua Club; British Astronomical Association; Council member; Society of Authors; Fellow, American Astronautical Association; American Association for the Advancement of Science. Hij behaalde de volgende prijzen en onderscheidingen : International Fantasy Award, 1952; HUGO 1956; UNESCO-Kalinga Prize 1961; Stuart Ballantine Gold Medal (Franklin Institute) 1963; Robert Bell Award of Aviation Space-Writers' Association, 1965; AAAS-Westinghouse Science Writing Prize, 1969; OSCAR Nomination (with Stanley Kubrick) 1969; PlAYBOY Editorial Award, 1971; Hon. D. Sc., Beaver College, Penna, 1971; Fellow, Franklin Institute, 1971; S.F. Writers of America NEBULA, 1973, 1974, 1979, HUGO, 1974, 1980 AIAA Aerospace Communications Award, 1974; John W. Campbell Award, 1974; Bradford Washburn Award, Boston Museum of Science, 1977; Fellow of King's College, London 1977; Hon. D.Sc., University of Moratuwa, 1979. Hij is directeur van de volgende ondernemingen : Director : Rocket Publishing Co., England; Underwater Safaris, Sri Lanka; Sea World, National Space Institute, U.S.A.; Serendip b.v., Netherlands. Chancellor, University of Moratuwa, Sri Lanka. Vikram Sarabhai Professor, Physical Research Lab., Ahmedabad, India 1980. Interessant Adressen : Leslie's House Rocket Publishing Company 25 Barnes Place Deane Court, Gishop Lydeard Colombo TA4 3LT England Sri Lanka

25


Brits ambtenaar en schrijver die jaren in Brits maleisië leefde. Hij bracht de Maleise staat van Pahang onder Britse invloed en hielp bij de exploitatie van Maleisië Clifford nam dienst bij de administratie van Maliesië in 1883. De neef van zijn vader was toen de plaatselijke gouverneur van de nederzettingen langs de kuststrook. Hij werd naar Pahang overgeplaatst. Hij kon de Sultan overhalen het gebied onder Britse voogdij te plaatsen. In 1888 na vele militaire acties slaagt Clifford erin het Brits bestuur ook naar het binnenland over te brengen. Hij was Brits resident voor Pahang : 1896-1899 en 1901-1903. In deze funktie moedigde hij buitenlandse investeringen en immigratie aan. Later deed hij dienst als koloniaal secretaris van Trinidad, Tobago en Ceylon. Daarna was hij gouverneur van Goudkust en Nigeria. In 1927 keerde hij terug naar de kuststreek van Maleisië als hoofdcommisaris van de Maleise staten en als Brits vertegenwoordiger in Borneo. Hij nam ontslag in 1927. Clifford schreef vele boeken over zijn ervaringen in Maleisië. Hij beschreef op levendige en sympathieke wijze de manier van leven in Maleisië.

26


"Ere the moon has climbed the

klemde haar oevers langs beide

mountain, ere the rocks are

kanten.

ribbed with light.

Mijn slecht onderhouden tuin,

When the downward-dipping tails

met het onvoltooide tennisveld,

are dank and drear,

en het hoge gras achter de af-

Comes a breathing hard behind

sluiting van bamboe, was gedom-

thee,

peld in het zachte licht van de

snuffle-snuffle through the

Maan.

night

Elk ruw detail van de lelijke

It is Fear, O Little Hunter,

lap grond werd duidelijk zicht-

It is Fear!

baar alsof de middagzon scheen.

On thy knees and draw the bow,

De nacht was stil.

bid the shrilling arrow go;

De zachte, geparfumeerde lucht

In thy empty mocking thicket

blies koel langs ons heen.

plunge the spear; But thy hands are loosed and

Het gezelschap, dat die avond

weak, and the blood has left

met mij gedineerd had, luister-

thy cheek

de naar mijn uiteenzettingen

It is Fear, O Little Hunter,

over het geloof en bijgeloof

it is Fear "

van de MaleisiĂŤrs. Wanneer iemand een vleugje

Rudyard Kipling's song of the

kennis heeft betreffende een

Little Hunter.

onderwerp, waar de anderen niets van weten, is het meestal verleidelijk om over dit on-

We zaten die avond reeds lang op

derwerp uit te wijden.

de veranda van mijn bungalow te

Ik moest vaststellen dat ik

Kuala Lipis.

een groot deel van de avond

Vanaf de veranda heeft men een

over de Penangal, die afschuw-

goed uitzicht over de nauwe

elijke schim van een vrouw die

vlakte begrensd door de bedding-

bij het baren gestorven was.

en van de Lipis en de Jelai.

Zij verscheen in de vorm van

De Maan stond reeds geruime tijd

een gruwelijk gezicht.

aan de hemel.

Het lichaam opengereten, ter-

De rivier schitterde in de

wijl haar bloederige ingewan-

duisternis.

den dan rondzwiepten op haar

De duisternis van de jungle om-

pad.

27


Ook sprak ik over het eigenaar-

gesproken heb.

dige witte dier, de Mati-anak,

Ik had gezworen het nooit te

dat dierlijke geluiden maakt in

onthullen.

de buurt van kindergraven.

Maar nu voel ik de behoefte het

Daarna had ik het over de

aan U bekend te maken.

Gedienstige Geesten.

Natuurlijk slechts op voor-

Deze Geesten werden opgeroepen

waarde dat je belooft mij niet

uit de lijkjes van doodgeboren

uit te schelden voor leugenaar."

kinderen. Wanneer het kind eenmaal tot

"Akkoord," zei ik,

leven werd gewekt door magische

"begin maar met je verhaal."

krachten, dan wordt de punt van

"Wel," zei Middleton en hij trok

de tong van het kind afgebeten

nog eens aan zijn pijp,

en ingeslikt.

"je herinnert je Juggins nog wel? Hij was bioloog.

Het was gedurende mijn laatste

Hij verbleef verleden jaar bij

opmerking dat de jonge

mij tijdens de periode van de

Middleton zijn oren spitste.

moessonregens.

De anderen verlieten één voor

Hij was op jacht naar insekten

één de veranda, daar zij geen

en dergelijke zaken.

interesse konden opbrengen

Hij vulde mijn bungalow met

voor mijn verhalen.

allerlei soorten van dat

Middleton bleef bij mij zit-

rottende groen uit de jungle.

ten en keek zwijgend naar het

Hij was reeds tien dagen bij

licht op de rivier.

mij, toen hij hoorde dat ik

We waren beiden diep in onze

naar het Sakai-land moest.

gedachten verzonken.

Hij vroeg me of hij mee mocht.

Middleton was de eerste die

Ik had helemaal geen bezwaar,

sprak.

hij is een goede kerel, ondanks zijn akelige gewoontes.

"Dat was een vreemde mythe die

Zo vertrokken we samen.

je ons vertelde over de Polong, de Gedienstige Geesten,"

Toen we al een stuk in het

zei hij.

Sakai-land waren doorgedrongen,

"Ik had er reeds over gehoord

moesten we onze bootreis onder-

via de inboorlingen, maar er

breken.

is iets waar ik nog nooit over

28


verderop lagen de stroomversnel-

wond dier.

lingen.

Ik liet haar dan maar met rust.

We moesten dus te voet verder.

Juggins en ik zochten een

Daar we niet genoeg dragers had-

slaapplaats in een andere hut.

den meegebracht om voedselvoor-

De hut leek redelijk verzorgd

raden mee te sleuren, moesten

en ze was niet zo vuil als de

we eten wat we vonden.

meeste andere woonplaatsen van

We leefden op broodwortel, ta-

de Sakai.

pioca, Indisch koren en op allerlei zacht voedsel.

Stilaan kwamen de inboorlingen

Juggins was dit voedsel niet

terug uit het oerwoud.

gewoon en hij werd geplaagd door

Ik gaf hen wat tabak en sprak

hevige krampen.

hen toe in het 'Sen'oi.

Maar hij was mans genoeg om zich

Dit leek hen gunstig te

in zijn lot te schikken.

stemmen. Uiteindelijk sliepen er zo'n

Op een bepaalde avond werden we

dozijn Sakais met ons in de

plots overvallen door de duister-

hut.

nis.

Juggins kloeg over de onregel-

We waren net aangekomen in een

matige vloerbedekking die uit

Sakai-kamp.

takken bestond.

Natuurlijk vluchtten de in-

Zulk een vloer is pijnlijk om

landers in het oerwoud toen ze

op te slapen.

ons zagen.

Het lijkt of alle beenderen in

In de grootste hut van het dorp

je lijf plots beginnen. pijn te

vonden we een vrouw.

doen.

Zij lag naast haar dood kind.

Gelukkig was ik zo vermoeid

Het was reeds stijf.

door de zware dag, dat ik in

Het was nog geen half uur ge-

slaap viel.

leden ter wereld gebracht. Ik ging er naar toe in de hoop

Ik vraag me nog steeds af waar-

iets voor de arme moeder te

om de Sakais geen hele nacht

kunnen doen.

kunnen doorslapen zoals de Christenen.

Maar zij nam geen notie van mijn

Ik vermoed dat het aan hun

vriendschappelijke gebaren.

dierlijke natuur ligt.

Zij beet en gromde als een ge-

Zij liggen 's nachts wakker

29


zoals de dieren van het bos.

stellen dat een andere Sakai

Soms rollen ze zich in de

bekon te klagen.

warme as van de kampvuren. Zij worden dan pikzwart.

De volgende dag trachtte Juggins de bacil van de huidziekte te

Een andere slechte eigenschap

lokaliseren.

van hen is dat ze nooit zwijgen.

Ik veronderstel dat het door

Ik sta versteld van wat zij

gebrek aan bloed komt.

vinden om over te mompelen.

Deze arme wezens hebben nog

Wij blanken praten ook veel.

nooit normaal kunnen eten.

Maar gewoonlijk als we iets te

Het voedsle dat ze dan toch

zeggen hebben.

vinden is vuiligheid.

Sornmigen van hebben wel een

Zij krijgen ook niet genoeg

knecht om tegen te zeuren.

zout en dat leidt meestal tot

Men zegt dat de Engelsen graag

huidziekten.

over hun bad praten als ze

Ik heb kleine kinderen gezien

niets meer vinden om over te

die volledig bedekt waren met

babbelen.

schilfers.

Maar de Sakai spreken nooit over baden, enkel over wassen.

Nu kon ik Juggins de stuipen op

Dit komt omdat een huidziekte

het lijf jagen.

hun hele lichaam bedekt.

Zijn neus was verbrand en begon

Deze huiduitslag begint ont-

te vervellen.

zettend te jeuken na een bad.

Ik maakte he wijs dat hij de-

Die nacht hoorden wij regel-

zelfde ziekte te pakken had.

matig het geluid van hun krabbende nagels over hun huid.

De volgende morgen waren we

Ze hadden namelijk in de regen

juist op tijd wakker om de arme

gelopen die avond.

kleine baby, waarover ik je

Ik schrok iedere keer dat ze

vertelde, te zien begraven.

begonnen te krabben opnieuw

Het lichaampje werd in een

wakker.

stuk schors gelegd.

Ook Juggins kloeg dat ze hem

Daarna werd het geheel in het

wakker hielden met hun gezaag.

graf geplaatst.

Iedere keer dat het gemompel

Bij het graf werd een vuur-

afnam, hoopte hij in te slapen.

steen, een stuk staal,een mes

Maar telkens moest hij vast-

en wat overschot van voedsel

30


gelegd.

Er was ook een kind dat begon

De oude tovenaar van de stam

te zingen.

begon aan het ritueel rond het

Het wicht werd vrij hardhandig

graf.

aangepakt door de stam.

Ik nam de tijd om het eens te

De Sakai geloven namelijk dat

vertalen.

het ongeluk meebrengt om te

De verzen gaan ongeveer als

dansen of te zingen tot negen

volgt:

dagen na een sterfgeval. Daarom moesten de mannen van de

"O, Gij die zijt heengegaan

stam het kleintje wel slaan om

van diegenen die op de opper-

zich te verzoenen met het dode

vlakte van de aarde wonen.

kind.

Gij hebt uw woonplaats gekozen onder de aarde.

Daarna begon iedereen in te

Wij geven je vuur om als licht

pakken en het kamp te ontruimen.

te dienen, een kleed om je te

Een goed halfuur later leken de

bedekken, voedsel om je maag

vrouwen op de buitenkant van een

te vullen en een mes om de

zigeunerwagen.

weg vrij te maken.

Ze waren beladen met babies,

Ga nu heen en sluit vriend-

potten, en zakken.

schap met de andere wezens

Zo bleven Juggins en ik met drie

onder de aarde.

of vier MaleisiĂŤrs in het kamp

En kom niet terug om diegene

achter.

die aan de oppervlakte leven

De Sakai verplaatsen hun kamp

te storen of te plagen."

steeds als er iemand sterft. Zij geloven dat de geest van de

De begrafenisceremonie was kort

afgestorvene nog een geruime

en mooi.

tijd blijft rondhangen in de

Daarna stampten zij de aarde

buurt van zijn graf.

dicht.

Ik kan me niet voorstellen wat

De moeder huilde als een kat die

voor kwaads een geest van een

haar kleintjes kwijt is.

baby zou kunnen doen.

Een magere, halfuitgehongerde hond kwam het graf besnuffelen.

De rest van de dag gingen

Het dier werd dadelijk wegge-

Juggins en ik jagen op water)

jaagd.

buffels (Seladang).

31


Maar we vonden geen enkele

"Nee," zei Juggins en begon

buffel.

zijn schoenen te zoeken,

We keerden terug naar het lege

"Nee, ik ga nu het lijkje

Sakai-kamp.

opgraven."

Mijn dragers liepen krom onder de botanische rommel van

"Juggins," riep ik,

Juggins.

"zit neer.

We kookten een karig maal.

Je bent gek geworden en ik moet

Daarna ging ik wat liggen roken.

toegeven dat ik ook gek genoeg

Ik voelde me gelukkig omdat er

was je mee te nemen in dit

geen Sakais in de buurt waren.

gebied. Maar ik veronderstel dat ik je

Plots sprong Juggins recht en begon tegen mij te roepen:

niet zal kunnen tegenhouden om je plannen uit te voeren."

"Ik moet die baby hebben" verklaarde hij,

"Jij bent een toffe vent,"

" het zou een pracht exemplaar

riep Juggins en knoopte zijn

zijn."

veters dicht,

"Dat zou teveel kabaal met zich

"laten we opstappen."

meebrengen", antwoordde ik, "Ga maar slapen Juggins.

"Wacht even, man," riep ik op

De tapioca is naar je hoofd

een toon die zijn enthousiasme

gestegen."

even afkoelde. "Ik heb gezegd dat ik je zou

"Neen, ik meen het echt,"

helpen.

zei Juggins,

Maar we doen het op mijn manier.

"Eerlijk gezegd geef ik niets

Ik woon nu reeds jaren in deze

om wat jij ervan denkt.

streek en ik wil geen gezichts-

Ik wil die baby kost wat kost

verlies oplopen t.o.v. de

hebben."

MaleisiĂŤrs door zulk een rare

"Ja," zei ik,

onderneming.

"dat is recht voor de raap.

Deze mensen hebben geen begrip

Maar je zou beter van gedachten

voor het opgraven van kinder-

veranderen.

lijkjes.

Mensen houden hier niet van

Dit is voor hen geen onderdeel

grafschenners."

van het zogezegd wetenschappelijk onderzoek.

32


Het hoort voor hen thuis bij de

Wat zit daar op het graf?"

hekserij en de duivelkunsten. Indien ze nog maar horen wat wij

Juggins trok zijn revolver.

van plan zijn, dan ben ik mijn

Ik merkte dat hij gespannen

dragers kwijt."

was. We kropen over de grond.

Die nacht wachtten we tot onze

Ik fluisterde tegen Juggins dat

dragers sliepen.

hij niet mocht schieten.

Omstreeks één uur kropen we als

Ik pierde door de duisternis om

misdadigers , over de lichamen

te zien wat dat zwarte ding was,

van de slapende Maleisiërs naar

dat op het graf zat en schurende

de uitgang van de hut.

geluiden maakte.

Het was stil buiten. Elk geluid in het oerwoud deed

De Maan scheen nu helder aan de

ons opschrikken.

hemel. Het schepsel dat wij zagen, zat

Er blies geen briesje over de

geknield over het graf.

open plek die als begraafplaats

Het was een oude Sakai-heks.

dienst deed.

Zij was naakt en in het maan-

Maar boven in de lucht dreven de

licht konden we haar vieze,

wolken langs de Maan.

oude gerimpelde neerhangende

De Maan scheen zich in tegen-

borsten zien.

overgestelde richting te ver-

Haar lang haar hing in grote

plaatsen als een grote witte

smerige lokken om haar gezicht.

vuurballon.

Zij boog zich over het graf.

Het was donker toen we de plek

Haar ogen leken op die van een

bereikten.

wild dier.

Juggins vloekte gedurig.

Haar lange vingers eindigden in

Hij stootte zicht steeds aan

enorme nagels.

de boomstronken.

Met deze klauwen ploegde ze de aarde open.

Wij waren in de buurt van het

Deze krachtinspanning deed haar

graf toen de Maan door de

zweten.

wolken brak.

Haar lichaam glom in de

Ik greep Juggins bij de arm

duisternis.

en fluisterde:

"Juggins," fluisterde ik,

"Halt houden.

"er is reeds iemand anders die

33


jouw kostbare baby wil aanslaan

Het geluid werkte op onze

als een uniek exemplaar."

zenuwen. Ons haar rees ten berge.

Hij kroop recht.

Ze legde het lichaampje neer

Maar ik sleurde hem terug naar

en schoof het over de grond.

beneden.

Het leek wel of zij een kompas hanteerde.

"Wees stil.

Plots was ze tevreden over de

Laat ons zien wat die heks van

ligging van het lichaam.

plan is.", fluisterde ik.

Zij kroop recht en deed een

"Dat afschuwelijk spook is de

dansje rond het graf.

moeder niet.

Haar lippen begonnen weer te

Ze is veel ouder."

bewegen.

sprak Juggins.

Zij riep in een vreemde taal naar alle duivels uit de hel.

We hielden ons schuil achter het hoge lalang-gras.

Juggins begon in mijn arm te

We bleven haar aktiviteiten

knijpen.

volgen.

Zijn gezicht werd lijkbleek.

Ze schraapte, trok en krabde

Toen het dansje gedaan was,

de aarde open.

boog ze zich weer over het lijkje.

Tijdens het graafwerk gingen

Nu knuffelde zij het alsof zij de

haar lippen systematisch op en

moeder van het ding was.

neer.

Ze begon het dode kind al zingend

Ze ratelde iets dat wij niet

heen en weer te wiegen.

konden horen.

De bewegingen gingen sneller en sneller.

Uiteindelijk haalde zij het

Het gezang werd een gehuil.

lijkje boven.

Ze veranderde haar ritme.

Ze nam het lichaam uit de

Ze nam het ding bij de armen

schors.

en trok het op en neer.

Ze zette zich terug op haar hielen.

Tot mijn grote angst moest ik

Ze sloeg haar hoofd omhoog.

vaststellen dat het wicht terug

Ze leek wel een hond die

scheen te leven.

begon te huilen naar de Maan.

De oogjes gingen open.

Ze huilde driemaal.

De mond bewoog zoals van een

34


kleine die nog niet kan praten.

"Het ding is dood."

Juggins had het ook gezien en

zei ik tot Juggins.

begon zwaarder te ademen. Ze nam het kind vast alsof ze

"Maar het huilde daarnet nog."

het de mond wilde kussen.

snotterde mijn vriend en liet

Een kreet sneed door de nacht.

zich op de grond vallen.

Het was de schreeuw van een

"We hebben die heks het kind

verloren ziel.

laten vermoorden."

De feeks wierp het lichaam terug in het graf. Zij duwde de aarde terug op zijn plaats en stampte de grond aan. Juggins sprong recht en vuurde met zijn revolver op de heks. "Zij begraaft het, levend" riep Juggins. We liepen beide naar het graf. Juggins was een slecht schutter. Het schot miste de feeks.

Mijn angst was nu voorbij en ik zei: "Het is nu jouw prachtexemplaar, man. " Ik legde het ding neer. Maar Juggins bleef trillen op zijn benen. "In hemelsnaam begraaf het terug" zei hij. "Ik moet het voor geen prijs ter wereld nog hebben. Het was daarstraks nog levend. Ik heb het gezien en gehoord."

Deze verdween als een schaduw in het oerwoud.

Ik begroef het terug.

We wierpen ons op het graf en

De volgende dag verlieten we

haalden de baby eruit.

Sakai-land.

De kleine lag in onze armen.

Daar we niet als leugenaars of

Het was reeds koud, stijf en

dronkaards zouden bekend worden,

het verrottingsproces was reeds

beloofden we elkaar dit af-

begonnen.

schuwelijk verhaal niet te

Ik trok de mond van het dode

vertellen.

kind open.

Dat is dan het einde van mijn

De punt van de tong ontbrak.

verhaal.

Ik had dit eigenlijk verwacht.

Ik heb het enkel aan u verteld

Het stuk was afgebeten door de

omdat ik voelde dat u het wel

ruwe tanden van de feeks.

zou begrijpen.

35


Er gebeuren namelijk ongewone

slapen.

zaken in het Oosten.

Hij stierf verleden jaar van

Ik hoop ook dat u het verhaal

koorts en dysenterie.

geheim zult houden."

Het is maar logisch dat de namen Juggins en Middleton verzonnen zijn in dit verhaal.

De jonge Middleton ging toen

Ik wil hun familie niet schaden.

Liefhebbers van het kleine

en zopas FORBIDDEN PLANET nog-

scherm mogen beslist niet kla-

maals, toch steeds weer een be-

gen de laatste tijd over wat

levenis voor wie deze klassiek-

ze als films gepresenteerd

er nog niet zag.

krijgen.

'Klassieker' dan wel met een

Natuurlijk moet je meestal wel

tikkeltje zout, we spreken

naar buitenlandse posten kij-

over de SF van de jaren vijftig

ken, want op de BRT blijft het

nietwaar?

maar treurig. Voor wie van modernere SF houdt Zo kregen we THE GHOST OF

die kon genieten van de ramp

FLIGHT 401, een geromanti-

getiteld STAR CRASH, een goed-

seerde versie van een 'ware'

kope(?) Star Wars-rip off van

spookgeschiedenis naar het

Italiaanse makelij die op het

boek van John G. Fuller uit

Parijse festival van de fan-

1976, een kleine bestseller,

tastische film uitgefloten

36


werd, tot grote ontsteltenis

naar een scenario van Peter

van inrichter Schlockoff, de

Benchley, gebaseerd op zijn

regisseur van de film en Ca-

eigen gelijknamige boek (HET

roline Munro, de zeer mooie

EILAND, Bruna paperback).

hoofdvertolkster die helaas dit derderangsprodukt niet kon red-

Het sukses van Benchley's boe-

den van de totale onnozelheid.

ken is ons nooit duidelijk ge-

En dan bedenken dat STAR CRASH

weest, de man schrijft enorm

zelfs in de betere SF-filmzines

houterig en onafgewerkt, en

aangekondigd en verwacht werd

van geloofwaardige personnages

als een prestigieuze film!

creĂŤren heeft hij evenmin hout gegeten.

We zagen ook nog THE GROUNDSTAR

Maar soit, JAWS was een kas-

CONSPIRACY, een degelijk opge-

sukses, en THE DEEP deed het

bouwde utopische thriller,

ook, dus...

waarin helaas het originele boek (THE ALIEN,van L.P.Davies)

Zombies komen er natuurlijk he-

verkracht werd doordat alle

lemaal niet bij te pas, al is

zuivere SF-elementen eruitge-

het begin van de film wel in-

knipt werden.

teressant: daarin worden heel

In het originele boek gaat het

wat gruwelijke en zelfs boven-

nl. om de vraag of de onbekende

natuurlijke toestanden gesug-

al dan niet een alien is, ge-

gereerd ( met enkele vinger-

zien zijn bloed type niet aards

wijzingen naar JAWS zelfs) die

is.

helaas nooit waar gemaakt

De filmversie wordt een zuiver

worden.

spionnage/cloack&dagger-type James Bondfilm, toch best genietbaar.

Een stelletje piraten is gestrand op een eilandje enkele

Veel genietbaarder dan de mis-

honderd(en) jaren geleden en

kleun die THE ISLAND is, voor

heeft daar een barbaarse maat-

Vlaanderen:HET BLOEDIGE EILAND,

schappij opgebouwd, die moder-

na het sukses van Romero en

ne schepen entert en uitroeit.

zijn naloper vlug hertiteld tot

Een absurd gegeven, dat leidt

DE ZOMBIES VAN HET BLOEDIGE

tot een seniele uitwerking en

EILAND.

een vervelende film, waarin

Het is een film van Ritchie met

heel wat ketchup vergoten wordt.

Michael Caine en David Warner,

Kan iemand zich een stel pi-

37


raten gewapend met ouderwetse

vere terreurfilm, met een ruime

revolvers, zwaarden en bijlen

dosis aan rechtstreekse gruwel.

voorstellen die een supermo-

Al eens iemands keel zien over-

derne amerikaanse kustwachter

snijden in close-up?

overmeesteren?

Smakelijk.

Wel, lach je gezond,zegt men.

Waar is de tijd dat men BLOOD BATH en THE UNDERTAKER AND HIS

Het slot van de film is

PALLS 'sadistische porno

(veronderstel ik) bedoeld als

noemde?

bittere parodie op de 'american

In vergelijking met deze en

vision of life' ( gaat hand in

soortgelijke films lijken deze

hand met 'way of life') maar ik

kult-films van de 'blood-porn'

zie het ergens niet zitten.

-film zéér tam... maar dan, het

Een soort a-sexueel orgasme van

is alweer twintig jaar geleden,

bloed en doodsslag, op mooie

waar gaat de tijd heen?

muziek van Morricone. Mocht allemaal best van 2h. op

Terzake.

één uur teruggebracht worden voor mijn part.

In een jeugdkamp zijn enkele moorden gepleegd, en het bloed-

Nee, geef mij dan maar FRIDAY

kamp werd gesloten.

THE 13TH ( Vrijdag, de

Nu (denk aan HALLOWEEN) wordt

Dertiende, hoe kon je het ra-

het heropend, en wat raad je?

den ?) van Seans Cunningham. Nu is FRIDAY een onbeschaamde

Juist, de moniteurs en monitri-

rip-off gebaseerd op het kas-

ces (is dat goed nederlands?)

sukses van HALLOWEEN, maar toch

worden stuk voor stuk ( of let-

heeft deze 'bescheiden' film

terlijk: stuk NA stuk) van kant

zich in de VSA reeds een soort

gemaakt door een mysterieuze

kult-reputatie ontwikkeld in de

bloedmaniak. De identiteit

stijl van TEXAS CHAIN SAW MAS-

daarvan wordt tot aan het slot

SACRE.

geheim gehouden, wat wel iets

FRIDAY is wel wat bloederiger,

breekt van de spanning daar men

al zijn de moorden verre van

toch altijd ergens een REDEN

origineel, en zelfs ook voor

zoekt voor de moorden, maar

een deel buiten het doek ge-

wees gerust, het motief en een

houden.

heel plausibele verklaring worden braafjes verschaft aan het

Dit is het specimen van de zui-

38

slot van de film.


Daar wordt wel nog eventjes

Mijn dochter vond de film zéér

rechtstreeks gepikt uit

mooi en zéér goed, ik vond hem

HALLOWEEN en zelfs uit CARRIE,

ontspannend, vaak absurd, soms

maar: who cares?

oerdom, maar wel zeer praal-en kleurrijk (als je een groot

Dit is dus natuurlijk een zuive-

budget hebt, moet je het spen-

re onspannings(?)film zonder

deren ook, niet? Wie gaat nu

enige pretenties.

nog zien naar een film die

Mààr... zonder grote akteurs,

minder dan enkele miljoenen

zonder groot budget en ZONDER

dollar kost?).

PRETENTIES is hij verdomd goed gemaakt.

De film is wel getrouw aan zijn

Het publiek vond de gruwelijke

personnages, in die mate zelfs

scenes nergens GRAPPIG (bij

dat grote delen ervan teken-

PROPHECY bv. barstte men meer-

film zijn, net zo aan het rand-

maals in lachen uit), en twee-

je af dat het écht lijkt ( moet

maal veerde het publiek werke-

wel) maar dat de kijker toch

lijk recht uit zijn zetel (ik-

ook mérkt en ziét dat het te-

zelf incluis, en dat is me

kenfilm is.

zelden gebeurt) en dat zegt toch iets.

Flash Gordon komt dus in konflikt met een boosaardig genie dat voor zijn plezier de aarde

Op SF-gebied is er weinig nieuws

wil vernietigen, maakt van

te zien in België ( HARLEQUIN

alles en nog wat mee, redt de

speelt nog niet) evenmin op

aarde en vernietigt de tiran...

zuiver fantastisch/allegorisch

of toch niet, het slot voor-

gebied.

spelt natuurlijk deel 2 binnenkort.

Maar we kunnen toch al eens gaan

Zeer te appreciëren zijn enkele

lachen met FLASH GORDON (niet

typische filmgrapjes, zoals een

te verwarren met FLESH GORDON),

visuele verwijzing naar CE3K,

een grootse superproduktie van

maar voor de rest: is dit SF?

Dino de Laurentiis (nou ja), met

Neen, het is een sprookje waar

muziek van THE Queen (nou ja,

kinderen én volwassenen naar

dit dan op de muziek van de film).

kunnen gaan zien.

Laten we het nemen voor wat het is: twee uurtjes kinderlijk

Ik ben niet opgegroeid in de

vermaak.

jaren 30,40 of 50 of wanneer

39


Flash Gordon, Buck Rogers en

kan enkel zeggen:

al de rest ook de strips en de filmdoeken teisterden in hun

al die goede SF-werken die

oneindigende serials.

nooit verfilmd worden, en dan

Ik ben dus ook allergisch voor

miljoenen dollars voor ZOIETS.

al dat nostalgia-gedoe, en ik

Ach, shit !

40



PROGRESSEF (81/1) 78