Issuu on Google+

Tales of Love and Betrayal A Modern Retelling of the Ramayana Curated by Siddhartha V. Shah

Tales of Love and Betrayal A Modern Retelling of the Ramayana

Curated by Siddhartha V. Shah

Featuring works by Anand Gadapa, Nirmala Biluka, and the late M.F. Husain

Exhibition at Serindia Gallery, Bangkok 6 October – 6 November 2011 Contact: Shane Suvikapakornkul for availability and prices of works in this exhibition Tel: +66 2 238 6410

TALES OF LOVE AND BETRAYAL A Modern Retelling of the Ramayana

Curated by Siddhartha V. Shah featuring works by Anand Gadapa, Nirmala Biluka, and the late M.F. Husain Valmiki’s Ramayana has travelled across the globe over the past 2,500 years in various artistic, theatrical, and musical forms. It is the quintessential tale of love and loss, loyalty and betrayal, and has inspired countless stories of romance and tragedy. In South and Southeast Asia, in particular, the tale of Rama and his consort Sita has shifted from being a Hindu legend to becoming a part of the larger cultures; the characters are intimately familiar to millions of people, their personal struggles emblematic of our own, the ultimate triumph of the good and righteous over the forces of darkness. The Ramayana is filled with timeless lessons that can be applied to any period in history and to people all over the world. This groundbreaking exhibition presents the ancient epic through a modernized visual language, delving into aspects of the story and characters that have rarely been explored. While many believe they know the story well, there are deeper elements and shadows to the characters that present a far more complex, intriguing web of emotions and relationships than presented in the traditional Hindu legend. Bringing together three modern Indian artists of various backgrounds, Tales of Love and Betrayal presents the Ramayana as a contemporary epic through the eyes of a Hindu, Christian, and Muslim artist. Anand Gadapa, a painter born in a Brahmin family in South India, introduces the viewer to the demonic character, Ravana, delving into his past and the forces that turned his heart to darkness. Nirmala Biluka, a Christian woman known for her commentaries on the role of women in Indian society, explores the character of Sita from a feminist perspective by revealing the divine power she embodies in the

epic that is often suppressed by the powerful men around her. Finally, a rare and provocative series made in 1981 by the late great-grandfather of modern Indian art, M.F. Husain (1915-2011), presents the monkey-god, Hanuman, as a self-doubting but supremely powerful being who represents the modernday superhero. Tales of Love and Betrayal transforms the Ramayana into an expressive and highly contemporary story that speaks through an abstracted visual form. The language of modern art has the ability to transform ancient myth and communicate its essence in a challenging, even confrontational way. By viewing the pains and pleasures of these renowned characters, there is the possibility of seeing our own struggles reflected back to us. And in their triumphs and downfalls, we have the potential to view our own life experience and to be guided into the realm of the gods and goddesses.

ARTISTS’ BIOS Anand Gadapa (b. 1971) was born into a traditional Brahmin Hindu family in the small village of Gadapa in the South Indian state of Andhra Pradesh. In his youth, Anand participated in the formal studies expected of a Brahmin, mastering sacred texts, mythology and formal rituals by heart. In 2002, he completed a bachelors degree in Fine Arts with an emphasis in painting at the Jawaharlal Nehru Technological University in Hyderabad. Anand applied to and received admission into the prestigious Art History & Aesthetics department at Maharaja Sayajirao University in Baroda where he received his Master of Visual Arts degree in 2006. Anand and his wife, Nirmala, have been instrumental in encouraging art students from Hyderabad to study in Baroda and participate in the revival of the “Baroda School” of painting. His watercolor paintings, in composition and style, are inspired by traditional Indian sculpture and puppetry of South India. Anand’s series of watercolor paintings on Ravana is intended to present the protagonist in a modern way where he is free from definitions of ‘good’ and ‘bad’. The emphasis is rather on the hidden side of his personality and humanity, an exploration of Ravana’s great contributions to Indian history, science, philosophy and mythology. Rather than portraying a demon, the artist presents the viewer with an enigmatic, ingenious, and profoundly human individual. Nirmala Biluka (b. 1980) was born and raised in a Christian family in the large South Indian city of Hyderabad. From a young age she was encouraged and supported by her family and community to be an artist as her father is an accomplished photographer who kept the company of many of Hyderabad’s most well-known painters. Nirmala completed her bachelor of fine arts degree at the Jawaharlal Nehru Technological University in 2002 and received admission for further studies in painting at the esteemed Maharaja Sayajirao University in Baroda. She completed her master of fine arts degree in 2005 and continues to live and paint in Baroda. Throughout her career, she has explored various aspects of the feminine—in mythology, religion, and contemporary India—in her paintings,

investigating the cultural expectations placed on women within a patriarchal society. In her series on Sita, Nirmala explores the character’s qualities of obedience, service, and dedication while accentuating the fact that her life challenges were often due to the barriers placed upon her by the men in her life. By presenting Sita’s story in a modern artistic language, Nirmala invites the viewer to draw parallels between the lives of women today who, at times, must undergo their own tests of purity or face countless forms of imprisonment. In color and character, Sita is equated with solidity, strength, and the life-giving qualities of nature. MAQBOOL FIDA HUSAIN (M. F. HUSAIN) 1915-2011 M.F. Husain, often called “the Picasso of India”, was born in Pandharpur, India, in 1915 into a Muslim family. At the age of 20, Husain moved to Bombay where he earned a meager living as a billboard painter. In 1947, the year of India’s Partition, Husain joined the Progressive Artists’ Group founded by Francis Newton Souza, consisting of a small group of young, rebellious artists who sought to establish a modern art style that was truly and distinctively Indian in nature, eradicating any forms of devotional sentimentality or nationalist tendencies as they saw in the Bengal school of art. Essentially, Husain’s birth as an established modern artist occurred in the same year as the birth of modern India and his work would investigate the fate of his beloved nation for the rest of his life. He was a highly prolific artist and said he produced more than 60,000 paintings in his career. From Bollywood cinema and Mother Theresa to the great epics, The Mahabharata and The Ramayana, Husain explored most any and every aspect of Indian history and culture, reflecting in his own unique style on the contemporary state of modern India. Though he was venerated as a great artist by renowned painters, collectors and enthusiasts around the world, Husain received harsh criticism from fundamentalist Hindus in his native India for some of his representations of Hindu subjects. While he swore until his death that he approached these subjects with utmost respect and with an aim to envision them in his own artistic language as he experienced them, he received more than 7,000 death threats and entered a self-imposed exile for years, eventually becoming a national of Qatar. He paved the way for generation after generation of artists in India and remains the great grandfather of the modern Indian art movement.

The Hegemonist Anand Gadapa, 2011

จอมอสูร อานันท์ คทปา, 2011 Ravana is shown here in a variation of his most common form, as a ten-headed, enigmatic mystic. It is through his devotion to Lord Shiva that he attained most of his superhuman powers, and he is shown here as if in worship. A Shiva lingam (icon symbolizing the phallus of Lord Shiva) is shown placed within the yoni (feminine principle) at the level of Ravana’s own sexual organs, expressing his own worship of himself. He holds a small prayer bell in his left hand and a flowering plant in his right hand which he is about to offer to his beloved deity. His in an absorbed state of meditation and we as viewers are shown his full magnificence through the ten faces that express his various capacities, emotions, and personalities. The tonal division of his face represents his control over day and night, and his mastery over the nine planetary forces is depicted in the other nine heads. In this modern representation we are confronted not with a demon, but a multi-faceted master who is a supreme devotee and highly evolved soul.

Watercolor on paper Size: 58 × 44 in.

ในภาพนี้ ราวณะ หรือ ทศกัณฐ์ อยู่ในภาคของอสูร สิบเศียร ซึ่งเป็นรูปลักษณ์ที่รู้จักกันดี เหตุที่ราวณะ มีพละกำ�ลังมหาศาล ก็ด้วยความจงรักศรัทธาที่มีต่อ พระศิวะ และในภาพนี้ก็ดูราวกับราวณะกำ�ลังน้อม บูชาแด่พระองค์ ศิวลึงค์บนฐานโยนีอยู่ในตำ�แหน่ง เดียวกับคุยหะของราวณะ สื่อให้เห็นว่าราวณะเชิดชู บูชาตนเอง หัตถ์ซ้ายของราวณะถือระฆังมนตร์ หัตถ์ ขวาถือดอกไม้ที่ตั้งใจจะถวายแด่พระศิวะ ราวณะ กำ�ลังอยู่ในสมาธิฌานอันลึกซึ้ง ผู้ชมภาพเช่นเราจะ รั บ รู้ ไ ด้ ถึ ง ความยิ่ ง ใหญ่ ข องราวณะจากใบหน้ า ทั้ ง สิบซึ่งแสดงความสามารถ อารมณ์ความรู้สึก และ บุคลิกต่างๆ หลากหลาย ดวงหน้าที่แบ่งครึ่งเป็น สองสี สื่ อ ถึ ง ความเป็ น ใหญ่ เ หนื อ กลางวั น และกลาง คืน ส่วนเศียรที่เหลือทั้งเก้าสื่อถึงอำ�นาจเหนือพลัง ของดาวนพเคราะห์ ภาพของราวณะแบบร่วมสมัย เช่นนี้ ทำ�ให้เราไม่ได้กำ�ลังเผชิญหน้ากับอสูรร้ายตน หนึ่งเท่านั้น แต่กำ�ลังเพ่งมองผู้ทรงวิทยาคุณ ผู้มีพลัง อำ�นาจและวิชาแพรวพราว เป็นสาวกผู้ภักดีสูงสุดต่อ พระศิวะและปฏิบัติจิตมาอย่างยิ่งยวด

Shaking Kailasa Anand Gadapa, 2011


ไกลาสสะเทือน อานันท์ คทปา, 2011

The composition evokes a little-known scene from the life of King Ravana. On a whim, he decided to try to uproot Mount Kailasa. Seated on Mt. Kailasa, Lord Shiva and his consort, Parvati, are shown on their respective vehicles. The gaze into each others’ eyes in a state of shock, as their mountain paradise is disturbed by the powerful Ravana. Profoundly irritated by this disrespectful act, Lord Shiva snuffs our Ravana by pinning him with his little toe. Ravana cried out in immense pain with a voice so loud and horrific in its tone that it caused an earthquake that shook the entire planet. Ravana began praising Shiva by composing and singing devotional poetry to the wrathful god. When Shiva was satisfied with his efforts, he released the suffering king and offered him a powerful sword known as the Chandrahas (moon blade) and named him “Ravana” which means “one with a terrifying roar”. It is said that, during this episode with Shiva, Ravana choreographed the great Shiva tandava stotram and worshipped the deity through dance which pleased Shiva very much. Amongst other things, the king of Lanka was renowned for his form of worship through dance.

Watercolor on paper Size: 58 × 36.5 in.

ภาพนี้มาจากเหตุการณ์ตอนหนึ่งในชีวิตของราวณะ ซึ่ง ไม่เป็นที่รู้จักกันนัก ด้วยความบ้าบิ่น ราวณะได้พยายาม ที่จะถอนทลายเขาไกลาส ในภาพจะเห็นว่า พระศิวะและ พระนางปารวตีประทับอยู่บนสัตว์พาหนะเหนือเศียรของ อสูรราวณะ พระองค์ทั้งสองต่าง จ้องมองดูพระเนตร ของกันและกันด้วยความตื่นตระหนก เพราะเขาไกลาสอัน เป็นที่ประทับของพระองค์กำ�ลังถูกราวณะทำ�ลาย ด้วย ความยโสโอหังอย่างร้ายกาจของราวณะ พระศิวะจึงทรง ทรมานราวณะโดยกดราวณะไว้ด้วยนิ้วพระบาท. ราวณะ ร้องโหยหวนด้วยความเจ็บปวด เสียงร้องนั้นดังกึกก้อง ชวนสยดสยองจนแผ่นโลกถึงกับสั่นสะเทือน ในบัดดลนั้น ราวณะจึงร่ายโศลกด้วยทำ�นองอ่อนหวานเพื่อบูชาพระผู้ เป็นเจ้าที่กำ�ลังพิโรธจนพระองค์ทรงพอพระทัย จึงทรง ยอมปล่อยอสูรร้ายและประทานดาบวิเศษเล่มหนึ่ง ชื่อว่า “จันทรหัส” (คมแห่งรัศมีจันทร์) ทั้งประทานชื่อ “ราวณะ” แปลว่า “ผู้มีเสียงคำ�รามอันพาให้หวาดหวั่น” แก่เจ้าอสูร กล่าวกันว่า ในช่วงเหตุการณ์ระหว่างราวณะกับพระศิวะ ตอนนี้ ราวณะได้ประดิษฐ์ท่ารำ�ตาม “ศิวตาณฑวสโตตระ” อันเป็นบทสรรเสริญพระศิวะที่ยิ่งใหญ่ และได้ร่ายรำ�เพื่อ น้อมบูชาแด่พระองค์ ทำ�ให้ทรงโปรดปรานเป็นที่ยิ่ง เจ้า แห่งนครลงกาจึงมีชื่อเสียงว่าเป็นผู้ถวายการบูชาด้วย นาฏยลีลาอันงดงาม

Abducting Sita Anand Gadapa, 2011


ลักนางสีดา อานันท์ คทปา, 2011

In the pivotal scene from the Ramayana known as the Sitaphaharan (abduction of Sita), Ravana commands one of his demonic subjects to assume the form of a golden deer to catch the attention of Sita. Upon seeing the incredibly beautiful creature, Sita begs her husband, Rama, to bring it back for her. Rama leaves his brother, Lakshmana, with Sita to protect her but when he finally brings down the animal, the disguised demon cries out for help in Rama’s voice. Overcome with fear, Sita commands Lakshmana to go find his brother. Lakshmana at first resists, eventually succumbing to Sita’s wishes only after he draws a magic circle around her and commanding her to remain inside it for her protection. It is in this moment that Ravana appears in the guise of an ailing old Shaivite saint. When Sita steps outside the circle to help him, he captures the beautiful princess and escapes with her to Lanka, telling her that her husband has been killed. This painting shows Ravana as a wandering ascetic with Sita in his hands, trapped in the body of a dog. According to folk tales, it is said that he transformed her into a dog in order to escape.

Watercolor on paper Size: 40 × 30 in.

ในฉากสำ�คัญที่เป็นหัวใจของเรื่องรามยณะ คือ สีตา ประหาร (ลักนางสีดา) ราวณะได้บัญชาให้บริวารอสูร ตนหนึ่งแปลงเป็นกวางทองเพื่อไปล่อลวงนางสีดา ครั้น นางสีดาได้แลเห็นสัตว์ที่แสนงดงามปานนั้น จึงอ้อนวอน ขอให้ พ ระรามผู้ เ ป็ น สวามี ไ ปตามล่ า กลั บ มาให้ น าง พระรามจึ ง ได้ ต รั ส สั่ ง ให้ พ ระลั ก ษมณ์ ค อยพิ ทั ก ษ์ น าง สีดาไว้แล้วตามกวางไป แต่เมื่อพระรามตามไปถึง เจ้ากวางแปลงก็ได้เลียนเสียงเป็นพระรามและร้องขอ ความช่วยเหลือ พอนางสีดาได้ยินเช่นนั้น ใจของนางก็สั่น ระรัวด้วยความตื่นตระหนก นางจึงสั่งให้พระลักษมณ์ ตามไปช่วยพระเชษฐา ทีแรกพระลักษมณ์ไม่ยอมไป แต่ในที่สุดก็จำ�ยอมทำ�ตามคำ�สั่งของนางสีดา โดยได้ ร่ายมนตร์เนรมิตข่ายล้อมกายนางสีดาไว้ และขอให้ พระนางประทับอยู่แต่ภายในเพื่อความปลอดภัย ในเวลา นั้นเอง ราวณะได้ปรากฏกายขึ้นในรูปของพราหมณ์ เฒ่าร่างทุรพลผู้บูชาพระศิวะ ทันทีที่นางสีดาก้าวออก มาเพื่อจะช่วยพราหมณ์เฒ่า ราวณะก็จับตัวนางไว้และ ลักพานางไปยังกรุงลงกา ทั้งยังลวงนางว่าพระราม สิ้นพระชนม์แล้ว ในภาพนี้ ราวณะอยู่ในรูปของพราหมณ์ ภิกขาจาร และจับตัวนางสีดาไว้ด้วยมือทั้งสอง นางสีดา อยู่ในร่างของสุนัข ตามตำ�นานพื้นบ้านหลายสำ�นวนที่ว่า ราวณะได้เสกให้นางสีดาเป็นสุนัขเพื่อการหลบหนี

Inimitable Horoscope Anand Gadapa, 2011


ดวงชะตาที่ไม่อาจลอกเลียน อานันท์ คทปา, 2011

It is a well-known and yet often forgotten fact that Ravana was a great sage of unparalleled wisdom and skill. He was a master musician, alchemist, and trained in various occult sciences. This painting presents Ravana as scholar and celestial architect. He stands with crossed legs in the classical tribhanga (‘three bends’) posture found in Indian art, one hand holding a text and the other raised in jnana mudra, the gesture of knowledge. He gazes out at the viewer in an iconic stance, as if emerging out of his own astrological chart. The universal forces at his moment of birth attempt to dictate his future and yet, with his profound spiritual powers, Ravana subdues the planetary forces to work in his favor. Many versions of the Ramayana state that Rama sent his brother, Lakshmana, to Ravana in Lanka to gaze at astrological charts to find the most auspicious hour to begin the battle. Ravana’s horoscope gave Lakshmana the information he needed to fix the ideal hour to conquer.

Watercolor on paper Size: 58 × 30 in.

เป็นที่ทราบกันดี แต่มักจะลืมเลือนกันไปว่า ราวณะเป็น ผู้ทรงวิทยาคุณ มีปัญญาและความสามารถไร้ผู้เทียบ เทียม ราวณะเป็นผู้เชี่ยวชาญทั้งการดนตรี เวทย์มนตร์ และศาสตร์แห่งไสยวิเศษต่างๆ ภาพนี้นำ�เสนอราวณะ ในฐานะปราชญ์และเทพแห่งการช่าง ราวณะยืนไขว้ ขวาในท่าตริภังค์ ซึ่งพบทั่วไปในศิลปะอินเดีย หัตถ์ หนึ่งถือคัมภีร์ ส่วนอีกหัตถ์หนึ่งกระทำ�ญาณมุทรา ซึ่ง เป็นมุทราแห่งปัญญาความรู้ ตาของราวณะเพ่งมอง มายังผู้ชมดังเช่นรูปเคารพ ดูราวกับออกมาจากบัตร ดวงชะตาของตนเอง. พลังอำ�นาจแห่งจักรวาลในเวลา ตกฟากได้ส่งอิทธิพลลิขิตดวงชะตาของราวณะ ขณะ เดียวกัน ราวณะก็ใช้อภิญญาอันเกิดจากตบะของตน บังคับพลังของดวงดาวให้เป็นไปตามใจต้องการด้วย เช่นกัน ในรามายณะหลายสำ�นวน กล่าวว่าพระรามได้ ส่งพระลักษมณ์อนุชาไปยังกรุงลงกาเพื่อแอบดูบัตร ดวงชะตาของราวณะ เพื่อจะกำ�หนดฤกษ์เดินทัพ ซึ่ง พระลักษมณ์ก็ได้สิ่งที่ต้องการ จนสามารถกำ�หนด ฤกษ์ที่เป็นคุณแก่พระรามให้ประสบชัยชนะได้

The Alchemist Anand Gadapa, 2011


นักแปรธาตุ อานันท์ คทปา, 2011

While he is now known for his negative acts as expressed in popular versions of the Ramayana, it must not be forgotten that Ravana was a highly skilled, educated, and well-intentioned leader of his people. Amongst his many other gifts, Ravana was also known to be a highly gifted alchemist and herbalist/pharmacologist in his time. As a healer, he was known to have created effective treatments for the benefit of the pregnant women and newborn children of Lanka. It was out of compassion and concern that he created healing medicines for his people. According to folk stories, he also had the ability to turn bronze into gold but was unsuccessful in his efforts to add an aroma to it. The text, the Ravanasamhita, discusses his knowledge of alchemy.

Watercolor on paper Size: 58 × 44 in.

ถึงแม้ราวณะจะมีชื่อเสียงในทางลบจากการกระทำ� ที่ไม่ดี ดังที่ปรากฏในรามายณะสำ�นวนที่เป็นที่นิยม แพร่หลายทั่วไป แต่เราก็ไม่ควรลืมว่า ราวณะเป็น กษัตริย์ที่ปรีชาสามารถ เชี่ยวชาญศิลปวิทยาต่างๆ และใส่ใจทุกข์สุขของราษฎร ในบรรดาพรสวรรค์ อื่นๆ มากมาย ราวณะได้รับยกย่องว่าเป็นนักแปร ธาตุ และเป็นผู้รอบรู้เรื่องสมุนไพรและตำ�รับยาที่หา ผู้เทียบเทียมได้ยาก ในฐานะผู้รักษาโรค ราวณะได้ คิดวิธีการรักษาเพื่อช่วยเหลือหญิงมีครรภ์และเด็กๆ ในนครลงกา ราวณะปรุงยาเพื่อใช้รักษาประชาชน ด้วยความเมตตาห่วงใย ตามตำ�นานท้องถิ่นหลาย สำ�นวน ราวณะสามารถเปลี่ยนทองแดงเป็นทองคำ� แต่ไม่สามารถเติมกลิ่นหอมลงไปได้ ในคัมภีร์ราว ณสังหิตา ได้กล่าวถึงความรู้ในการเล่นแร่แปรธาตุ ของราวณะไว้

Rudra Veena Anand Gadapa, 2011


รุทรวีณา อานันท์ คทปา, 2011

The rudra veena is a large string instrument used in Hindustani classical music that originates in ancient India but is rarely played today. According to Hindu mythology, Lord Shiva created the rudra veena, mother of all stringed instruments, out of his own intestines. Ravana was an expert musician who knew and composed many ragas on the rudra veena which he played with great devotion to Lord Shiva. Shiva was pleased by his musical offerings and bestowed on Ravana great talents and gifts. This painting shows Ravana engrossed in his devotional music with a small image of Shiva as Nataraja (Lord of Dance) dancing on his elbow. The posture of his body, the movement of his fingers and his hair all evoke the lyrical quality of music created with this ancient, sacred instrument.

Watercolor on paper Size: 30 × 40 in.

รุทรวีณาเป็นพิณขนาดใหญ่ที่ใช้เล่นในดนตรีคลาส สิกของฮินดูสถาน มีความเป็นมาตั้งแต่โบราณ แต่ ปัจจุบันไม่ใคร่มีการเล่นกันแล้ว ตามเทพปกรณัม ฮินดู พระศิวะได้สร้างรุทรวีณา มารดาแห่งเครื่อง สายทั้งปวงขึ้นจากพระอันตะ (ลำ�ไส้) ของพระองค์ เอง ราวณะเป็นนักดนตรีผู้ชำ�นาญและได้แต่งเพลง สำ�หรับเล่นด้วยรุทรวีณาไว้มากมาย ซึ่งราวณะก็ได้ นำ � มาเล่ น ถวายแด่ พ ระศิ ว ะด้ ว ยความศรั ท ธาภั ก ดี สูงสุด พระศิวะทรงพอพระทัยคีตสักการของราวณะ ยิ่งนัก ทรงยกย่องความสามารถและพรสวรรค์ของ มหายักษ์ ในภาพนี้ ราวณะกำ�ลังดื่มด่ำ�ลึกซึ้งอยู่ใน ท่วงทำ�นองแห่งความศรัทธาภักดี โดยมีพระศิวนาฏ ราชร่ายรำ�อยู่บนข้อศอก ท่วงท่าของร่างกาย ลีลา การดีดนิ้ว และผมที่พลิ้วไหวของราวณะล้วนสื่อถึง ความไพเราะเพริ ศ พรายของคี ต การที่ ส รรค์ ส ร้ า ง ขึ้นจากเครื่องดนตรีโบราณและศักดิ์สิทธิ์นี้

Overwhelming Shani Anand Gadapa, 2011


ศานิผู้แพ้พ่าย อานันท์ คทปา, 2011

Lord Shani is the deity associated with the powers and astrological forces of Saturn, a planet greatly feared for being one of the most challenging and disruptive in the astrological charts of individuals. Saturn is associated with stagnation, breakdown, the dissolution of identity, hardship of all sorts. According to ancient legend, as Ravana’s spiritual power increased, he grew overconfident and overambitious to the point that he even invaded the kingdom of Shani. The planetary deity was imprisoned by the King of Lanka and remained in Ravana’s palace until Lord Hanuman besieged the land in search of Sita. Another version of this particular vignette states that Ravana imprisoned all of the planets and laid them face down as stepping stones in Lanka. Shani, however, convinced Ravana to walk on his chest instead of his back. When his dark and menacing gaze fell on Ravana, the King of Lanka’s fate was sealed. He was destined to capture Sita and attain his wishes, but in exchange he would lose everything including his own life. In this painting, Ravana is shown seated on his tiger throne overpowering Shani who is shown as a mere puppet and his vehicle, the crow, under his feet. Making offerings to crows on Saturdays of raw meat covered in black sesame seeds is said to appease the negative forces of Shani and acknowledging him, through reading scripture or contemplating any image of him, is said to reduce his negative powers.

Watercolor on paper Size: 58 × 36 in.

เทพศานิเป็นเทพแห่งพละกำ�ลังและพลังของดาวเสาร์ หนึ่ง ในดาวนพเคราะห์ซึ่งคนทั้งหลายกลัวเกรง เพราะเป็นดาว ที่ทรงอำ�นาจและมักจะเข้ามาแทรกแซง มีผลต่อชะตาชีวิต ของคนมากที่สุดดวงหนึ่ง พระเสาร์เป็นดาวแห่งความหยุด นิ่ง ความแตกทำ�ลายเสื่อมสลาย ความสิ้นสูญแห่งตัวตน และอุปสรรคทั้งหลายทั้งปวง ตามตำ�นานเล่าว่า ด้วยเหตุ ที่ตบะของราวณะเพิ่มพูนกล้าแข็งขึ้น ราวณะจึงมีความ มั่นใจในตนเองและความทะเยอทะยานอย่างสุดโต่งจน กระทั่งเข้ารุกลํ้าโจมตีอาณาจักรของเทพศานิ เทพศานิ ถูกเจ้ากรุงลงกาจองจำ�และต้องทนทุกข์อยู่ในพระราชวัง ของราวณะจนกระทั่งหนุมานย่างกรายมาถึงกรุงลงกา เพื่อตามหานางสีดา เรื่องเล่าอีกสำ�นวนหนึ่งกล่าวว่า ราวณะได้คุมขังดาวนพ เคราะห์ทั้งหมดและจับดาวทุกดวงคว่ำ�ประทับไว้ที่พื้นให้ เป็นหินทางเดินในลงกา อย่างไรก็ตาม เทพศานิได้ร้องขอ ให้ราวณะเหยียบลงบนหน้าอกของตนแทนที่จะเหยียบลง บนหลัง เมื่อดวงตาที่ดำ�มืดและอาฆาตมาดร้ายของเทพศา นิเพ่งจ้องไปที่ราวณะ ชะตากรรมของราวณะก็ถูกลิขิต รา วณะจะต้องไปจับตัวนางสีดาและได้ในสิ่งที่ปรารถนา แต่ ทว่าก็ต้องแลกมาด้วยการสูญสิ้นทุกสิ่ง ไม่เว้นแม้กระทั่ง ชีวิตของตนเอง ในภาพนี้ ราวณะนั่งอยู่เหนือพยัคฆา โดย เหยียบร่างของเทพศานิ ซึ่งบัดนี้กลายเป็นเพียงหุ่นตัวหนึ่ง กับอีกาพาหนะ ให้สยบอยู่แทบเท้า เชื่อกันว่าการถวาย เครื่องบูชาแก่อีกาในวันเสาร์ด้วยเนื้อดิบคลุกงาดำ� จะเป็น การลบพลังด้านลบของเทพศานิ และการสรรเสริญ พระองค์ ด้ ว ยการอ่ า นคั ม ภี ร์ ห รื อ ทำ � สมาธิ เ พ่ ง จิ ต ถึ ง พระองค์ จะช่วยลดทอนพลังด้านร้ายขององค์เทพอีกด้วย

Mandodari’s Love Anand Gadapa, 2011


ความรักของนางมณโฑ อานันท์ คทปา, 2011

Mandodari is the wife of Ravana and is as dedicated to him as Sita is to her beloved, Rama. Mandodari, in many ways, is a woman of true virtue. While she is acutely aware of Ravana’s evil actions, she distinguishes her judgment of him as a man from her duties to serve him as a wife. Even when her own sons are killed because of Ravana’s actions, she stands by her husband as his devoted wife. Throughout the epic, Mandodari appeals to her husband in various ways; she begs Ravana to return Sita to Rama, to stop abusing women with his excesses, to stop terrorizing the world in his quest for power. Ravana, however, never listens to her pleas. He is depicted here with the head of a donkey for two specific reasons. Firstly, it is believed that he was devoted to a particular local goddess named Gardhabha or Kharanana who appeared in the form of a donkey. It is from her that he received special siddhis (magical/spiritual powers). Secondly, it is because he takes the form of a donkey or ass which, in India, is used to describe one who is helpless in the face of intervention. A donkey ignores, is careless, mindless, and thinks of none other than itself. Even in this form, Mandodari stays close and committed to her husband.

Watercolor on paper Size: 58 × 36.5 in.

นางมณโฑทรี หรือที่คนไทยคุ้นเคยในชื่อ นางมณโฑ เป็น มเหสีของราวณะ และมีความจงรักภักดีต่อราวณะเช่น เดียวกับที่นางสีดาภักดีต่อพระราม นางมณโฑเป็นสตรีที่ เพียบพร้อมและทรงคุณธรรมสูงส่งอย่างแท้จริง ถึงแม้ นางจะรู้ดีอยู่แก่ใจถึงพฤติกรรมที่เลวร้ายของราวณะ แต่ นางก็แยกแยะการตัดสินถูกผิดกับสวามีออกจากหน้าที่ที่ นางมีต่อราวณะในฐานะชายา แม้กระทั่งเมื่อโอรสของนาง ต้องจบชีวิตลงเพราะการกระทำ�ของราวณะคนแล้วคนเล่า นางมณโฑก็ ยั ง คงอยู่ เ คี ย งข้ า งราวณะอย่ า งภรรยาผู้ ซื่อสัตย์ ตลอดทั้งเรื่องรามายณะ ถึงแม้นางมณโฑจะ อ้อนวอนขอร้องราวณะหลายต่อหลายครั้ง ไม่ว่าจะเป็น ขอให้ราวณะคืนนางสีดาแก่พระราม เลิกใช้กำ�ลังคุกคาม ทำ�ร้ายผู้หญิง ยุติการสร้างความปั่นป่วนเดือดร้อนแก่โลก ด้วยพลังอำ�นาจที่ล้นเหลือ แต่ราวณะก็ไม่เคยยี่หระต่อ คำ�ขอของนางเลยแม้แต่น้อย ในภาพนี้ ราวณะถูกวาดให้ มีเศียรเป็นลาด้วยเหตุผลสองประการ ข้อแรก เชื่อกันว่า ราวณะมีศรัทธาอย่างยิ่งต่อพระเทวีครรธภา หรือขรณนา ซึ่งปรากฏพระกายในรูปของลา ราวณะได้รับพรแห่งสิทธิ (พลังจิตอำ�นาจ) จากพระเทวีองค์นี้ ข้อที่สอง เป็นเพราะ ราวณะอยู่ในรูปของลาซึ่งในวัฒนธรรมอินเดียหมายถึง คนที่สิ้นไร้อับจนปัญญาเมื่อต้องเผชิญกับปัญหาความขัด แย้ง ลาเป็นสัตว์ที่โง่เขลา ไม่ระมัดระวัง และไม่คิดถึงใคร อื่นนอกจากตัวเอง แม้จะอยู่ในรูปของลา แต่นางมณโฑก็ ยังคงอยู่เคียงข้างและอุทิศตนแก่ราวณะ สวามีของนาง

The Sovereign and his Ten Plantains Anand Gadapa, 2011


เจ้าลงกากับกล้วยทั้งสิบ อานันท์ คทปา, 2011

In this unique and light-hearted painting, the artist envisions Ravana as a mischievous and flamboyant youth. The image of Ravana is based on the artist’s vision of an ambitious and even arrogant south Indian cowherd with great confidence who is always searching for the things he wishes to possess. He is self-entitled and his charm only supports his ability to attain everything he longs to own. Ravana is shown riding a wild elephant through his plantain garden, smiling widely with a coy expressing and twisting his mustache. The ten plantains represent Ravana’s ten penises, or rather that his sexual desire is equal to that of ten men. The wild elephant also represents his uncontrollable sexual appetite and attitude.

Watercolor on paper Size: 44 × 58 in.

ในภาพที่แปลกตาและดูสบายๆ นี้ ศิลปินวาดราวณะให้ เป็นหนุ่มน้อยขี้เล่นเจ้าสำ�ราญ ภาพของราวณะมีที่มา จากภาพในใจของศิลปิน คือภาพของคนดูแลฝูงสัตว์ ในอินเดียใต้ ซึ่งมีความมั่นใจในตนอย่างล้นเหลือ ทะเยอทะยานและเย่อหยิ่ง คอยแต่เสาะแสวงหาสิ่งที่ ตนปรารถนาจะครอบครองตลอดเวลา ราวณะเป็น คนเอาแต่ใจ และเสน่ห์นั้นก็มีไว้เพื่อจะให้ได้มาซึ่งทุก สิ่งที่ตนปรารถนา ในภาพนี้ ราวณะกำ�ลังทรงช้าง ตกมันเข้าไปสู่สวนกล้วยของตน ยิ้มกว้างอย่างเขินๆ และจับหนวดม้วนเล่น กล้วยสิบผลนั้นสื่อถึงองคชาต ทั้งสิบของราวณะ หรือที่จริงแล้วก็คือ หมายถึงแรง ปรารถนาทางเพศที่เทียบเท่าชายสิบคน ช้างตกมัน ยังสื่อถึงอารมณ์และความคิดคำ�นึงทางเพศที่ไม่อาจ ควบคุมได้ของราวณะอีกด้วย

The Birth of Ayonija Nirmala Biluka, 2011


อโยนิชา นางผู้ไม่ได้เกิดจากครรภ์ นิรมล พิลุกา, 2011

Legend states that King Janaka of Mithila (in modern-day Nepal) found a box hidden inside a furrow of land. When he opened the box, a beautiful and radiant teenage girl emerged who would be known as Sita, his daughter. Other names for Sita include Bhoomika or Dharitri, both meaning daughter of the Earth Goddess because of this story of her birth. In this fantastic painting, Sita is shown as the personification of nature with her roots deep into the earth and her braid of hair (the ultimate symbol of femininity in India) forming a flourishing tree. The entire canvas is composed of earthy hues for this same reason, to evoke a sentiment of nature and the mother goddess through color. The inclusion of the soft pink lotus, however, associates Sita with Lakshmi, the consort of Vishnu, who takes form on earth as Sita’s husband, Rama. The form of the tree expresses Sita’s relationship with nature and, thus, with her life; she had countless dreams and desires, most of which remained unfulfilled, shown emblematically as a herd of deer.

Acrylic on Canvas Size: 72 × 45 in.

ตามเรื่ อ งรามายณะเล่ า ว่ า ท้ า วชนกแห่ ง กรุ ง มิ ถิ ล า (ปัจจุบันคือ เนปาล) ได้พบผอบฝังอยู่ในรอยไถใน ผืนดิน เมื่อพระองค์เปิดผอบนั้นออก ก็พบเยาวนารี ทรงสิริโฉมงามผุดผาดนางหนึ่ง ซึ่งต่อมาพระองค์ ได้รับเป็นพระธิดา มีนามว่า สีดา นางยังมีชื่ออื่นๆ อีก เช่น ภูมิกา หรือ ธาริตรี ซึ่งทั้งสองชื่อล้วนแปล ว่า นางผู้เกิดจากพระแม่ธรณี อันเนื่องมาจากชาติ กำ�เนิดของนางนี้เอง ในภาพนี้ สีดาจึงเป็นปุคลาธิษ ฐานของธรรมชาติ ผู้หยั่งรากลึกลงสู่ผืนดิน ขณะที่ มวยผมยาว (ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของความเป็นหญิงใน วัฒนธรรมอินเดีย) กลายเป็นต้นไม้อุดม ทุกส่วนของ ผืนผ้าใบระบายเป็นสีดินด้วยเหตุผลเดียวกัน คือ ใช้สี เพื่อสื่อถึงธรรมชาติและพระแม่ธรณี ดอกบัวสีชมพู ในภาพ เป็นการสื่อว่านางสีดาแท้ที่จริงก็คือพระนาง ลักษมี ชายาของพระวิษณุซึ่งอวตารมาเป็นพระราม รู ป ทรงของต้ น ไม้ สื่ อ ถึ ง ความสั ม พั น ธ์ ร ะหว่ า งสี ด า กับธรรมชาติ และกับชีวิตของนางเอง นางสีดามี ความฝันและความปรารถนามากมาย ซึ่งสื่อด้วย สัญลักษณ์คือฝูงกวาง แต่ก็แทบไม่มีสิ่งใดที่นางได้ สมหวัง

The Reincarnations of Lakshmi Nirmala Biluka, 2011


นิรมล พิลุกา, 2011

The subject of this painting is the previous incarnation of Sita as Vedavati. According to ancient scripture, Ravana had previously fallen in love with the daughter of a great Brahmin sage, Kusadhvaja. Having spent the majority of his life engaged in spiritual practice and study of the sacred Vedas, he named his beloved daughter Vedavati (‘embodiment of the Vedas’). Like her father, Vedavati was a renunciate and thus she refused Ravana’s sexual advances. When Ravana forced himself on her by grabbing her hair, the pure and chaste girl sacrificed herself into a homa (sacrificial fire) and was reduced to ashes in order to escape being raped by him. Before breathing her last, she cursed Ravana and promised him that she would be reborn and be the source of his ultimate undoing. Some texts state that Ravana, in his profound obsession with her, collected the ashes of her corpse in a box which eventually formed a young Sita. On seeing her husband utterly infatuated with the small child, Mandodari, the wife of Ravana, commanded her attendants to throw the box beyond the seas where it was eventually discovered by King Janaka of Mithila. This distinctive painting shows Sita as Vedavati sitting in penance atop a mountain. Her long and lustrous braid—the symbol of her femininity— winds down her neck and wraps around the mountain. Each of the animals placed beneath her are conceived as the vehicles of the Sapta Matrikas (Seven Mother Goddesses). The swan is the vehicle of Brahmi/Brahmayani/Brahmani, the feminine power of Brahma. The peacock is Kaumari’s vehicle, the sakti of Kumar, god of war. Varahi, the boar goddess, is the feminine power of Varaha, the boar-headed form of Vishnu. The tiger represents Rudrani, derived from Shiva’s wrathful form, Rudra. The bull is the vehicle of Mahesvari who is the power of Lord Shiva. Finally, the elephant is the vehicle of Indrani/Indrayani/Aindri, the feminine aspect of Indra, Lord of Heaven.

Acrylic on Canvas Size: 72 × 43 in.

ภาพนี้เป็นเรื่องชาติภพก่อนของนางสีดา คือ นางเวทาวตี ตามคัมภีร์กล่าวว่า ราวณะเคยหลงรักธิดาของพรหมฤษีผู้ หนึ่ง คือ นางกุศธวชา ด้วยเหตุท่านพระฤษีใช้ชีวิตส่วนใหญ่ อยู่กับการจำ�ศีลภาวนาและศึกษาพระเวท พระฤษีจึงได้ตั้ง ชื่อบุตรสาวอันเป็นที่รักว่า เวทาวตี (ผู้ทรงไว้ซึ่งพระเวท) เช่ น เดี ย วกั บ บิ ด าของนางเวทาวตี เ ป็ น ผู้ ป ระพฤติ พรหมจรรย์ และด้วยเหตุนั้นจึงปฏิเสธการเกี้ยวพาของ ราวณะ เมื่อราวณะใช้กำ�ลังกับนางโดยใช้มือจิกทึ้งผมของ นาง เวทาวตีผู้บริสุทธิ์และไม่มีใจข้องแวะด้วยวิถีแห่งโลก จึงโจนเข้ากองไฟ จนร่างมอดไหม้กลายเป็นเถ้าถ่าน เพื่อ หลบหนีจากการที่จะต้องถูกราวณะข่มเหง ก่อนจะสิ้นลม นางเวทาวตีสาปแช่งราวณะและกล่าวคำ�อาฆาตว่า นางจะ มาเกิดใหม่และจะเป็นเหตุแห่งความพินาศฉิบหายของรา วณะ คัมภีร์เดียวกันนั้นยังกล่าวอีกว่า ด้วยความลุ่มหลงใน ตัวนางเวทาวตี ราวณะได้กอบเอาเถ้ากระดูกของนางไป บรรจุไว้ในผอบ ซึ่งในที่สุดก็ได้กลายมาเป็นนางสีดา ต่อ มา ครั้นนางมณโฑ มเหสีของราวณะ ได้เห็นสวามีของนาง หลงใหลทาริกาตัวน้อยนัก นางจึงสั่งให้คนรับใช้ของนาง นำ�ผอบไปทิ้งในทะเล จนกระทั่งท้าวชนกแห่งกรุงมิถิลามา พบผอบนี้เข้าในที่สุด ภาพนี้เป็นภาพของนางสีดาในชาติที่เป็นนางเวทาวตีกำ�ลัง นั่งบำ�เพ็ญพรตอยู่บนยอดเขา มวยผมที่ยาวและดำ�ขลับ สัญลักษณ์ของสตรีภาพ เลื้อยลงมาผ่านลำ�คอระหงและ พันรอบภูเขา สัตว์แต่ละตัวที่เบื้องล่างนางเป็นสัตว์พาหนะ ของเหล่าเทวีสัปตมาตริกา (พระเทวีเจ้าทั้งเจ็ด) หงส์เป็น พาหนะของพระนางพราหมี/ พรหมยานี/ พรหมาณี ศักติ ของพระพรหม นกยูงเป็นพาหนะของนางเกามารี ศักติ ของพระขันธกุมาร เทพแห่งสงคราม เทวีวราหิ (หมูป่า) เป็นศักติของวราหะ อวตารปางหนึ่งของพระวิษณุ พยัคฆา สื่อถึงรุทราณี ซึ่งมาจากเทพรุทระ ปางดุร้ายของพระศิวะ กระทิงเป็นพาหนะขององค์มเหศวรี ศักติของพระศิวะ และ สุดท้ายคือ ช้าง พาหนะของนางอินทราณี/ อินทรยานี/ ไอ นทรี ศักติของพระอินทร์ จอมเทพแห่งสวรรค์

The Descent of Bhoo Devi Nirmala Biluka, 2011


บุตรแห่งภูเทวี นิรมล พิลุกา, 2011

After having endured hardships her entire life, Sita finally reaches a point in her own existence where she is prepared to move from the earthly plain to another spiritual realm. She was a woman whose desires, both humble and lofty, were rarely fulfilled. Her purity was tested repeatedly and then, even when passing tests and remaining true to her word, she is forced to face great suffering. After Rama sends his wife into the woods to raise their two children and remain an outcast forever, Sita finally begs for the end of her life, no longer capable of bearing the pain and insults caused by Rama’s kingdom. In this painting, Sita is shown as a child being carried in the arms of Bhoo Devi, Mother Earth, who is her mother. She clasps her hands in prayer as the Supreme Mother lifts her off the earth, carrying a golden bow and arrow—symbols of Rama, their marriage to each other, and the Ramayana itself. The goddess’ features are full, strong, fiercely compassionate. This is the return of Sita to her origin, to a realm where she is cared for and nurtured as she could never be in her human life.

Acrylic on Canvas Size: 47.5 × 32 in.

หลังจากทนทรมานในความทุกข์และอุปสรรคต่างๆ มา ตลอดชีวิต ในท้ายที่สุด นางสีดาก็ได้มาถึงจุดสำ�คัญแห่ง ชีวิต ซึ่งนางได้เตรียมความพร้อมที่จะจากโลกนี้ไปสู่ภพอื่น นางสีดาเป็นผู้หญิงที่ความปรารถนาของนางแทบจะไม่ เคยสมหวัง ไม่ว่าความปรารถนานั้นจะยิ่งใหญ่หรือเล็ก น้อยปานใด ความบริสุทธิ์ของนางถูกทดสอบครั้งแล้ว ครั้งเล่า แม้เมื่อผ่านการทดสอบและพิสูจน์ว่าได้ดำ�รงตน มั่นอยู่ในความสัตย์ นางก็กลับถูกบีบคั้นให้ต้องเผชิญกับ ทุกข์ใหญ่หลวง หลังจากที่พระรามบัญชาให้นางไปสู่ป่า นางก็ได้เลี้ยงดูพระโอรสทั้งสอง และได้กลายเป็นคนที่ ถูกเนรเทศตลอดชีวิต ท้ายที่สุด สีดาร้องขอที่จะจบชีวิต ของตนเองลง ด้วยนางไม่สามารถจะทนทานต่อความ ทุกข์และความโหดร้ายที่มาจากพระรามได้อีกต่อไป ใน ภาพนี้ สีดาเป็นเด็กน้อยที่พระนางภูเทวี พระแม่ธรณี ซึ่ง เป็นมารดาของนางโอบอุ้มไว้ นางประนมมือสวดมนตร์ อ้อนวอน เมื่อพระแม่มารดาของนางยกนางขึ้นจากแผ่นดิน หัตถ์ขวาของพระนางภูเทวีทรงคันศรและลูกศรทอง อัน เป็นสัญลักษณ์ของพระราม สัญลักษณ์ของการอภิเษก ของพระรามกับนางสีดา และเป็นสัญลักษณ์ของเรื่องรา มายณะด้วย พระนางภูเทวีแสดงความเต็มอิ่ม เข้มแข็ง และความกรุณาล้นเหลือ นี่คือการกลับไปสู่ต้นกำ�เนิดของ นางสีดา กลับไปสู่สถานที่ที่นางได้รับการพิทักษ์ดูแลและ ประโลมเลี้ยง ซึ่งนางไม่เคยได้รับแม้สักครั้งเมื่ออยู่ในโลก มนุษย์

Sitayana Nirmala Biluka, 2011


สีตายนะ นิรมล พิลุกา, 2011

Sita is portrayed in the center of this painting holding a small deer who represents her earthly desire. It was her desire for a golden deer that led to the great unfurling of the Ramayana and here she holds her precious animal while pondering the events of her life. The episodes are shown circling around her, wrapped in her braid of hair. The braid is the primordial symbol of womanhood or femininity in South India, thus the artist’s decision to depict the scenes of Sita’s life on her braid necessarily links her life events to her societal role as a woman. Throughout her life, her emotions and desires are toyed with and her only option is to suffer and endure. The episodes featured in Sitayana (a play on Ramayana) include her marriage to Rama, her obedience to her in-laws who force her husband into exile, her abduction by the ‘Black King’, Ravana, and her imprisonment in Ravana’s Asoka forest. The events culminate in Sita’s trial by fire where her husband, Rama, asks her to prove her chastity by sitting in a fire. This is an epic painting that is groundbreaking in its representation and honoring of Sita’s experiences while making important statements about the lack of choices women in Indian society are offered even today.

Acrylic on Canvas Size: 55 × 48 in.

ในภาพนี้ นางสีดาอยู่ในตำ�แหน่งกึ่งกลางภาพ มือทั้งสอง ประคองกวางน้อย ซึ่งสื่อถึงความปรารถนาของนาง ด้วย ความปรารถนาที่ จะได้ ก วางทองนั้ นเองที่ นำ� ไปสู่ เรื่ องราว ร้อยพันที่ตามมาในรามายณะ นางประคองกวางทองล้ำ�ค่า และเพ่งพินิจถึงสิ่งต่างๆ ที่เกิดขึ้นในชีวิตของนาง เหตุการณ์ ทั้งหลายวนอยู่รอบตัวนาง ร้อยเรียงกันไว้ด้วยมวยผมของ นาง มวยผมเป็นสัญลักษณ์ที่เก่าแก่ที่สุดที่ใช้สื่อถึงความเป็น หญิงหรือสตรีภาพในอินเดียใต้ ดังนั้น การที่ศิลปินได้เลือกที่ จะเรียงร้อยเรื่องราวชีวิตของนางสีดาด้วยมวยผมของนาง จึงเป็นการเชื่อมโยงเหตุการณ์ต่างๆ ในชีวิตนางกับบทบาท ทางสังคมของนางในฐานะผู้หญิงคนหนึ่ง ตลอดชีวิตของนาง สีดา อารมณ์และความปรารถนาของนางมักกลายเป็น “ของ เล่น” เสมอ และหนทางเดียวของนางสีดาคือ ความเจ็บช้ำ�และ ทนทุกข์ระทม เหตุการณ์ตอนที่ปรากฏในสีตายนะ (บทละคร เรื่องรามายณะสำ�นวนหนึ่ง) ได้แก่ พิธีสยุมพรกับพระราม ความเคารพนบนอบต่อพระบิดาและพระมารดาของสวามี ที่ สั่งให้ขับพระรามออกจากเมือง ตอนที่นางถูกอสูรร้ายราวณะ ลักพาตัว และการถูกจำ�ขังในสวนอโศกของราวณะ เหตุการณ์ ดำ�เนินมาถึงจุดสูงสุดในตอนที่นางสีดาต้องลุยไฟเพื่อพิสูจน์ ความบริสุทธิ์ตามบัญชาของพระราม ภาพนี้จึงเป็นมหากาพย์ แห่งภาพที่มุ่งจะนำ�เสนอและยกย่องในสิ่งที่นางสีดาต้องเผชิญ ขณะเดียวกัน ก็สื่อสารสำ�คัญที่ว่าผู้หญิงในอินเดียนั้นต้องตก อยู่ในภาวะจำ�ยอม ปราศจากทางเลือกใดๆ แม้กระทั่งในสังคม ทุกวันนี้

Agni Pariksha Nirmala Biluka, 2011


นิรมล พิลุกา, 2011 One of the most controversial, perplexing and problematic moments of the Ramayana takes place when Sita is finally rescued by her husband. Though the legend is filled with countless allusions to the divine love that Rama and Sita share for each other, Rama doubts Sita’s purity and faithfulness to him in her time as captive in Ravana’s kingdom. To prove her purity she must be immersed in flames. It is through this trial by fire that Sita reveals to the world not only her loyalty as wife to Rama but her celestial nature. Many view this test as perhaps the most humiliating event in Sita’s life while others consider it an expression of her devotion to her husband. She survives the test and Rama accepts her as his beloved once again, though most versions of the Ramayana conclude with her being banished into the forest by her husband whose mind is swayed by his gossiping subjects that question her loyalties to their king while in captivity. The artist takes this popular scene from the legend and transforms it into a compelling and powerful statement of feminine power. Sita’s human form assumes a divine or superhuman form in her trial by fire known in Sanskrit as the ‘agni pariksha’. Burning in the fire of doubts created by the patriarchal society in which she finds herself, she emerges as the embodiment of Sakti, the Divine Goddess, wielding the implements of Vishnu and lifting up Shiva’s sacred bow that led to her union with Rama. Sita’s father, in order to fend off the countless suitors who were pursuing his daughter, arranged for a great competition of princes whereby the one who could lift up and string Shiva’s mighty bow would receive Sita as his wife. None could even move this bow, though Rama was able to lift it up with such ease that he actually broke the bow while stringing it. It is said that, as a child, Sita used to be able to lift up this bow and play with it, thus she is shown here picking up the broken bow and standing on the back of a bull, associating her with the divine powers of Maheshvari, the feminine energy of Shiva. Her purity is unquestionable, and her equality in strength to Rama is also highlighted.

Acrylic on Canvas Size: 44.5 × 23 in.

เหตุการณ์ตอนที่ก่อให้เกิดข้อโต้แย้ง สับสน และเป็นปัญหามากที่สุด ตอนหนึ่งในเรื่องรามายณะ ได้แก่ ตอนหลังจากที่พระรามได้นาง สีดาคืนมา ถึงแม้ในคัมภีร์จะใช้ความเปรียบมากมายเพื่อพรรณนา ความรั ก ความเสน่ ห าอั น เป็ น ทิ พ ย์ ร ะหว่ า งพระรามกั บ นางสี ด า พระรามก็ยังคงคลางแคลงในความบริสุทธิ์และความซื่อสัตย์ภักดี ของนางที่มีต่อพระองค์ระหว่างที่ถูกจำ�ขังในกรุงลงกา เพื่อพิสูจน์ ความบริสุทธิ์ นางสีดาต้องกระทำ�พิธีลุยไฟ ด้วยพิธีนี้เองที่นางสี ดาแสดงให้โลกประจักษ์ว่า นางไม่เพียงเป็นภรรยาที่ซื่อสัตย์ภักดี ต่อพระรามผู้เดียวเท่านั้น แต่ยังทรงไว้ซึ่งพลังอันเป็นทิพยะอีกด้วย หลายๆ คนมองว่าพิธีลุยไฟนี้น่าจะเป็นสิ่งที่น่าอับอายที่สุดในชีวิต ของนางสีดา ในขณะที่บางคนมองว่าเป็นการกระทำ�เพื่อแสดง ความจงรักภักดีมั่นต่อสวามีของนาง ไฟอันร้อนระอุไม่ระคายนาง สีดาแม้แต่น้อย นางผ่านการพิสูจน์ พระรามจึงรับนางเป็นชายา สุดที่รักอีกครั้งด้วยความปีติยินดี ถึงแม้รามายณะหลายๆ สำ�นวน จะจบเรื่องลงด้วยการที่นางสีดาถูกพระรามขับออกจากเมืองไป สู่ป่า เพราะจิตใจที่โอนเอียงจากคำ�ติฉินนินทาของประชาชนที่ คลางแคลงสงสัยในความภักดีของนางสีดาที่มีต่อพระราชาของตน ระหว่างที่ถูกจำ�ขังในเมืองยักษ์ ศิลปินนำ�ฉากลุยไฟที่มีชื่อเสียงนี้ มาปรับแปรให้สื่อถึงอำ�นาจของผู้ หญิงที่ทรงพลังอย่างยิ่ง กายมนุษย์ของนางสีดาได้แปรเปลี่ยนเป็น กายทิพย์ในพิธีลุยไฟ ซึ่งในภาษาสันสกฤตคือ “อัคนีปรีกษา” ขณะ ที่นางอยู่กลางกองเพลิงแห่งความคลางแคลงสงสัยที่ก่อขึ้นด้วย สังคมชายเป็นใหญ่ นางสีดาก็ได้เผยกายที่แท้จริงคือ ทิพยกาย แห่งศักติ พระเทวีเจ้า บริหารอำ�นาจที่ได้รับจากพระวิษณุ และยก ศรอันศักดิ์สิทธิ์ของพระศิวะ ซึ่งทำ�ให้นางได้คืนรวมเป็นหนึ่งเดียว กับพระรามอีกครั้ง ท้าวชนก บิดาของนางสีดานั้น เพราะเหตุที่ ต้องการจะปกป้องนางสีดาจากชายที่ไม่คู่ควรที่ต่างก็หมายปอง นาง พระองค์จึงได้จัดการประลองศรขึ้น ผู้ใดสามารถยกและขึ้น สายศรอันทรงพลังของพระศิวะได้ ผู้นั้นก็จะได้นางสีดาไปครอง แต่ไม่มีชายใดเลยที่สามารถแม้จะเคลื่อนศรนั้นให้ขยับได้ ถึงแม้ พระรามจะสามารถยกศรนั้นขึ้นได้อย่างง่ายดายและกวัดแกว่งศร นั้นไปมาได้ แต่พระรามก็ทำ�ให้คันศรนั้นหักขณะพยายามจะขึ้นสาย กล่าวกันว่า ขณะที่นางสีดายังเป็นเด็ก นางเคยยกศรนี้และกวัด แกว่งเล่นได้ ดังนั้นในภาพนี้ เราจึงเห็นได้ว่า นางได้หยิบเอาคันศร ที่หักทำ�ลายนั้นขึ้นมา นางยืนอยู่บนหลังของกระทิง ซึ่งสื่อว่านาง ทรงทิพยภาวะของพระมเหศวรี ศักติของพระศิวะ ความบริสุทธิ์ ของนางสีดาจึงไม่มีสิ่งใดให้ต้องคลางแคลง และพลังของนางที่เท่า เทียมกับพระรามก็ปรากฏเด่นชัด

Mother of Compassion Nirmala Biluka, 2011


นิรมล พิลุกา, 2011

Amongst the nine avatars of Vishnu to have walked on earth within the Hindu tradition, Rama is most commonly venerated as a deity who was the perfect embodiment of virtue and righteous action. Yet, as is commonly found within ancient Greek mythology, the Hindu gods and goddesses are often flawed. Perhaps Rama’s most problematic decision occurs long after the battle with Ravana and his search for Sita. Upon returning to Ayodhya, the royal couple lives a life of great pleasure and affection within the palace walls however, upon hearing that his subjects are not convinced of Sita’s purity, Rama asks his brother, Lakshmana, to take Sita into the forest and leave her there where she eventually births their twin sons. As a king, his duty is to his subjects and he could not tolerate them having distrust for either himself or his wife. With this decision, Rama abandons his wife and sons. She obeys her beloved’s wishes, accepting her fate, and sacrificing the rest of her life to raising her sons as devotees of Rama. She nurtured her children, loved them, raised them with a proper education, and always spoke of their father’s good deeds. It is said that, some years later, both princes returned to meet their father where they sang of his victories and virtues as taught to them by their mother. Sita is here shown feeding her two sons with her breasts. The elemental vision of “Mother Goddess”, she has many breasts full of milk for her children and her expression is one of great peace, evocative of Buddhist imagery. She is seated upon a female cow, representative of the nurturing and life-giving qualities of ‘mother’, and positioned within a lush, fruit-bearing tree.

Acrylic on Canvas Size: 65 × 37.5 in.

ในบรรดาอวตารทั้งเก้าที่พระวิษณุแบ่งภาคลงมาถือกำ�เนิด ในโลก พระรามเป็นอวตารที่ได้รับยกย่องกันโดยแพร่ หลายมากที่ สุ ด ว่ า เป็ น องค์ แ ทนอั น สมบู ร ณ์ แ ห่ ง คุ ณ ธรรม และการประพฤติตามธรรม ขณะเดียวกัน เช่นเดียวกับที่ พบได้ทั่วไปในเทพปกรณัมกรีก พระผู้เป็นเจ้าและพระเทวี ของฮินดูก็มักจะมีข้อบกพร่อง การตัดสินใจที่ยากที่สุดของ พระรามดูเหมือนว่าจะเกิดขึ้นนานหลังจากการทำ�สงคราม กับราวณะและการชิงนางสีดาคืนมา เมื่อคราวที่ทั้งสอง คืนกลับสู่อโยธยา พระรามและนางสีดาอยู่ด้วยกันภายใน พระราชวังด้วยความสุขและความรักซาบซึ้ง อย่างไรก็ตาม ครั้นเมื่อได้ยินว่าเหล่าพสกนิกรของพระองค์คลางแคลง ใจในความบริสุทธิ์ของนางสีดา พระรามก็ได้ขอให้พระลัก ษมณ์นำ�นางสีดาไปสู่ป่าและทิ้งนางไว้ที่นั้น ซึ่งต่อมานางได้ ให้กำ�เนิดโอรสแฝด ในฐานะพระราชา พระรามมีหน้าที่ต่อ พสกนิกร และพระองค์ก็ไม่อาจยอมให้ผู้ใดเกิดความไม่ เชื่อใจในพระองค์หรือพระมเหสีของพระองค์ได้ ด้วยการ ตัดสินพระทัยครั้งนี้ พระรามจึงได้ละทิ้งมเหสีและโอรส ของพระองค์เอง นางสีดาเคารพในการตัดสินใจของสวามีผู้ เป็นที่รัก ยอมรับชะตากรรม และอุทิศชีวิตที่เหลือเพื่อเลี้ยง ดูโอรสของพระรามในฐานะผู้จงรักภักดีอย่างสูงสุด นาง เลี้ยงดูโอรส ให้ความรัก ให้การศึกษาตามแบบแผน และ คอยบอกเล่าความดีงามของพระบิดาให้โอรสทั้งสองฟังอยู่ เสมอๆ กล่าวกันว่า หลายปีผ่านไป พระกุมารทั้งสองได้พบ กับพระบิดา และได้ขับลำ�นำ�สรรเสริญชัยชนะและคุณธรรม อันสูงส่งของพระราม ซึ่งพระมารดาเป็นผู้สอน สีดาในภาพ นี้กำ�ลังให้นมโอรสทั้งสองด้วยพระถัน สื่อถึงภาพของ “พระ แม่เทวีเจ้า” นางมีถันที่เต็มไปด้วยน้ำ�นมสำ�หรับบุตรของนาง ท่าทีนางสื่อถึงสันติธรรมอันยิ่งใหญ่ อันเป็นจินตภาพทาง พุทธศาสนา นางสีดาประทับอยู่บนนางโคตัวหนึ่ง ซึ่งเป็น ตัวแทนของการเลี้ยงดูและคุณสมบัติของ “แม่” ผู้ให้กำ�เนิด ชีวิต กลางต้นไม้ที่สดชื่นเขียวขจีและเต็มไปด้วยผล

The Infinite Lakshmana Rekhas Nirmala Biluka, 2011

ลักษมณเรขา เส้นเขตที่ไม่สิ้นสุด

นิรมล พิลุกา, 2011

The Lakshmana rekha refers to the boundary or line Lakshmana draws around Sita at a pivotal moment in the Ramayana. Ravana devises a plan to abduct the beautiful Sita by sending an attendant in the form of a golden deer. When Sita sees this creature of unimaginable beauty, she begs Rama to go bring it back for her. Rama sets off in pursuit of the deer, leaving Lakshmana with Sita as a protector. Upon shooting the deer with an arrow, the animal transforms back into the attendant, Maricha, who cries out for help in Rama’s voice. Hearing her beloved’s anguished words, Sita insists that Lakshmana go to Rama’s aid. Unwillingly, he agrees to her wishes but only after drawing a protective circle around Sita and instructing her not to step beyond the boundary. Ravana then assumes the form of an aged ascetic seeking food and lures Sita out of the protective circle, abducting her and leading to the inevitable war on Lanka. In this powerful painting, Ravana’s powers of illusion are expressed in the form of the golden deer that leads to Sita’s captivity. He pulls her by her braid as she resists. Red circles are drawn throughout the painting, symbols of the endless patriarchal limitations placed on Sita from the moment of her birth throughout her life. In her struggle, she is not only fending off Ravana but all of the boundaries set in her path. Her life is a search for liberation from bondage, in earthly and ultimate terms.

Acrylic on Canvas Size: 48 × 32.5 in.

“ลักษมณเรขา” คือ เส้นเขตที่พระลักษมณ์วาดล้อมรอบตัว นางสีดาไว้ในตอนที่เป็นหัวเลี้ยวหัวต่อของเรื่องรามายณะ ราวณะใช้เล่ห์เพทุบายวางแผนลักพาตัวนางสีดาโดยส่งข้า ใช้ที่แปลงร่างเป็นกวางทองไป เมื่อนางสีดาแลเห็นสัตว์ที่ สวยงามเกินพ้นพรรณนาเช่นนั้น นางก็ร้องขอให้พระราม จับกวางนั้นมาให้นาง พระรามจึงเสด็จออกไปเพื่อตามล่า กวาง โดยให���พระลักษมณ์อยู่คุ้มครองนางสีดาแทน ครั้น เมื่อพระรามแผลงศรต้องกวางทอง กวางนั้นก็ได้กลาย ร่างกลับคืนเป็นมารีจ ซึ่งแสร้งส่งเสียงร้องขอความช่วย เหลือเป็นเสียงของพระราม เมื่อได้ยินเสียงครวญคราง ของสวามีสุดที่รักเช่นนั้น นางสีดาก็ได้สั่งให้พระลักษมณ์ ไปช่วยพระรามโดยพลัน พระลักษมณ์จึงจำ�ยอมทำ�ตาม คำ�สั่งของนางสีดา โดยได้วาดเส้นเขตด้วยมนตรารอบ ตัวนางสีดา และขอให้นางอย่าก้าวออกจากเส้นเขตนั้น จากนั้นแล้ว ราวณะก็ได้แปลงร่างเป็นพรามหณ์ชราที่ กำ�ลังออกภิกขาจารหาอาหาร พราหมณ์แปลงได้ลวงนาง สีดาให้ก้าวออกจากเส้นเขตนั้น แล้วลักพาตัวนางไป ซึ่ง เป็นเหตุการณ์ที่นำ�ไปสู่สงครามกับกรุงลงกา ในภาพที่ เปี่ยมด้วยพลังภาพนี้ อำ�นาจมายาของราวณะปรากฏใน รูปของกวางทองที่ทำ�ให้นางสีดาถูกลักพาตัว ราวณะฉุด กระชากมวยผมของนางเพราะนางแข็งขืน วงกลมสีแดง วาดขึ้นทั่วภาพ สื่อถึงการจำ�กัดเสรีภาพของสังคมชาย เป็นใหญ่ที่กระทำ�ต่อนางอย่างไม่รู้สิ้นสุดหยุดหย่อน ตั้งแต่ เมื่อนางถือกำ�เนิดจนตลอดชีวิต ในการต่อสู้ สีดาไม่ได้ เพียงหลีกลี้จากราวณะเท่านั้น แต่รวมถึงขอบเขตและขีด จำ�กัดต่างๆ ทุกอย่างบนหนทางชีวิตของเธอ ชีวิตของนาง สีดาเป็นชีวิตที่แสวงหาอิสรภาพ ทั้งในเชิงโลกียวิสัยและ จิตวิญญาณ

HANUMAN SERIES Maqbool Fida (M.F.) Husain, 1981


มาคบูล ฟีดา (เอ็ม เอฟ) ฮูเซน, 1981 The Hanuman Series, produced in collaboration with Husain’s American friend and collector, Chester Herwitz, opens with a frontispiece and features ten color images presenting Hanuman in scenes from and inspired by the Ramayana. While some have criticized a number of Husain’s works from this series for not being true to the original legend, his intention was never to chronicle the epic in a linear or logical form. With Rama appearing in only two of the ten works, the focus is evidently not to depict the Ramayana but rather to present the essence and energy of Hanuman through various styles and depictions. The subject of Hanuman allowed Husain to explore the demigod’s inner experiences, to play with formal experimentation in cubism and utter abstraction, and to present the figure in a manner where evoking devotional sentiments is not the primary aim. Throughout his career, Husain pulled from the rich wellspring of Indian mythology to create imagery that allowed the viewer to make connections between ancient history and its ability to repeat itself in modern times. In Hanuman, Husain discovered India’s “unlikely hero”--a monkey who is the perfect devotee, who forgets his own power, whose physical strength far outweighs his intellectual capacity. From violent wrath to simplemindedness and insecurity, Husain presents Hanuman’s “human” aspects. In many ways, Hanuman is an outsider in the tale of the Ramayana. He brings an instinct and knowledge gained from living in the jungle amongst other animals and creatures. He has incredible strength and an even grander capacity for greatness but, at various times, he simply forgets the potential he embodies. His inner experience is ironically human; Hanuman second guesses himself, is harassed by self-doubt and must be reminded of his powers. This is the “humanity” that Husain attempts to evoke in his series. Hanuman is the hero that the human race is waiting for and he is the revolutionary that all of us have the potential to become. The late M.F. Husain’s Hanuman Series remains one of his most controversial and experimental bodies of work. The full set of eleven prints is in the permanent collections of the Los Angeles County Museum of Art (LACMA), The Museum of Modern Art (MoMA), The Metropolitan Museum of Art, and numerous other major museums and institutions around the world.

Limited-edition signed prints, edition of 350 Size: 18 × 24 in.

ภาพชุดหนุมาน สร้างสรรค์ขึ้นด้วยความร่วมมือกับเชสเตอร์ เฮอร์วิตซ์ นัก สะสมและเพื่อนชาวอเมริกันของฮูเซน เปิดด้วยภาพแรกที่เสมือนเป็นหน้าปก และภาพสีของหนุมานอีกสิบภาพซึ่งมีทั้งที่มาจากฉากเหตุการณ์และที่ได้รับแรง บันดาลใจจากรามายณะ แม้หลายๆ คนจะวิพากษ์วิจารณ์ว่าภาพหลายๆ ภาพ ในชุดนี้ไม่ตรงกับความเป็นจริงในเรื่อง แต่ฮูเซนเองก็ไม่ได้ตั้งใจที่จะเล่าเรื่อง รามายณะตั้งแต่ต้นจนจบหรือเสนอเรื่องราวในลักษณะเป็นเหตุเป็นผล จากภาพ สิบภาพในชุดนี้ มีเพียงสองภาพที่มีพระรามปรากฏอยู่ในภาพ จึงเห็นได้ชัดว่าผล งานชุดนี้ไม่ได้มุ่งนำ�เสนอเรื่องราวของรามายณะ แต่มุ่งนำ�เสนอแก่นภายในและ พลังของหนุมานผ่านลีลาและการนำ�เสนอภาพที่หลากหลาย การเพ่งพินิจหนุมาน ทำ�ให้ฮูเซนได้ค้นลึกเข้าไปถึงประสบการณ์ภายในของพญาวานร ผู้มีภาวะกึ่ง เทพ เพื่อเล่นกับการวาดภาพในลักษณะสมมาตรตามแบบแผนเดิม แต่สื่อแสดง ความเป็นนามธรรม และนำ�เสนอภาพของหนุมานในลักษณะที่ไม่ได้มุ่งหมายจะ สร้างความรู้สึกศรัทธา ตลอดชีวิตการทำ�งานของฮูเซน เขาได้ดึงเอาเรื่องราว ตัวละคร และสิ่งต่างๆ จากเทพปกรณัมอินเดียอันรุ่มรวยมาสร้างจินตภาพที่ทำ�ให้ผู้ชมได้เชื่อมโยง ระหว่างประวัติศาสตร์โบราณกับคุณค่าของเรื่องราวเก่าแก่เหล่านั้นที่สามารถ นำ�มาบอกเล่าในบริบทโลกสมัยใหม่ได้ซ้ำ�แล้วซ้ำ�อีก ในตัวหนุมาน ฮูเซนได้ค้น พบ “ฮีโร่ที่ดูไม่เหมือนฮีโร่” ของอินเดีย พญาวานรผู้มีศรัทธาภักดีต่อพระราม อย่างสุดจิตสุดใจ ผู้ลืมซึ่งพลังที่มีอยู่ภายในตนเอง ผู้มีพละกำ�ลังทางกายเหลือ ล้นมากกว่าสติปัญญา จากความดุดันก้าวร้าว จนถึงความมีจิตใจซื่อบริสุทธิ์ และ ความวิตกหวาดหวั่น ฮูเซนได้สื่อให้เราได้เห็น “ความเป็นมนุษย์” ของหนุมาน อัน ที่จริงแล้ว หนุมานถือได้ว่าเป็น “คนนอก” ในเรื่องรามายณะในหลายๆ ลักษณะ หนุมานมีทั้งสัญชาตญาณและความรู้ที่ได้จากการใช้ชีวิตในป่ากับสัตว์อื่นๆ หนุมานมีพละกำ�ลังที่น่าทึ่งและยิ่งกว่านั้นคือ ความเก่งกล้าสามารถอันยิ่งใหญ่ แต่ขณะเดียวกัน หลายๆ ครั้ง หนุมานก็หลงลืมศักยภาพภายในตนเอง ความคิด จิตใจภายในของหนุมานกลับเป็นอย่างมนุษย์แท้ๆ หนุมานคลางแคลงในตนเอง และถูกทำ�ร้ายด้วยความลังเลสงสัย ไม่เชื่อมั่นในตัวตนของตนเอง และจะต้อง มีผู้เตือนให้รู้ถึงพละกำ�ลังของตนเสมอ นี่คือ “ความเป็นมนุษย์” ที่ฮูเซนพยายาม จะสื่อออกมาในภาพชุดหนุมาน หนุมานเป็นฮีโร่ที่มนุษยชาติตั้งตาคอยและเป็น “การปฏิวัติเปลี่ยนแปลง” ที่มนุษย์เช่นเราทุกคนมีศักยภาพที่จะกระทำ�ตามได้ ภาพชุดหนุมานของ เอ็ม เอฟ ฮูเซน ผู้ล่วงลับ ยังคงเป็นผลงานที่ก่อให้เกิดข้อถก เถียงโต้แย้ง และเป็นผลงานแนวทดลอง ภาพในชุดนี้ซึ่งมีทั้งหมด 11 ภาพ มา จากคอลเล็กชั่นซึ่งเป็นสมบัติถาวรของพิพิธภัณฑ์ The Los Angeles County Museum of Art (LACMA) พิพิธภัณฑ์ The Museum of Modern Art (MoMA) และพิพิธภัณฑ์ The Metropolitan Museum of Art และ พิพิธภัณฑ์และสถาบันสำ�คัญๆ หลายแห่งรอบโลก

more works from

Anand Gadapa and Nirmala Biluka in this series are available.

Contact: Serindia Gallery, Bangkok Shane Suvikapakornkul Tel: +66 2 238 6410

Tales of Love and Betrayal: A Modern Retelling of the Ramayana