Page 1

Watercolour Paintings of Unique and Exquisite Orchids and other plants of the Himalayas hemlata pradhan


Watercolour Paintings of Unique and Exquisite Orchids and other plants of the Himalayas by Hemlata Pradhan Exhibited at Serindia Gallery 17 March – 1 May 2011

A BRIEF HISTORY Early examples of plant drawings can be traced back to the ancient cultures of the Egypt, Rome and the Greece where the people used plants as a subject matter to decorate the tombs, vases and mosaics. During the early medieval times attempts were made to record plants of medicinal interest through drawings and woodcut prints. With the advent of Renaissance, there was an interest in naturalism which resulted in drawings and paintings of greater accuracy. This was also the period when expeditions left from Europe in search for new lands leading to new discoveries including plant species which were sent back to Europe.

For price and availability of Hemalata Pradhan’s original works and prints, please contact: Shane Suvikapakornkul Serindia Gallery Tel: +66 2 238 6410 Mobile: +66 89 495 5535 serindiagallery@gmail.com

In the 17th and 18th century botanical art gained true popularity in the west especially in England and Scotland where gardening and painting was fast becoming popular amongst the aristocrats who began collecting and cataloguing these exotic and native plants. In the 19th century, botanical illustrators began accompanying naturalists and botanists to document the native plants in these far off countries. This was the period when they visited India (amongst other countries in the East) as well and began hiring the local artists and artisans who illustrated for them. Many of these drawings were sent back to Europe and remain in the much treasured herbarium collections of famous botanical gardens like the Royal Botanic Gardens, Edinburgh and Royal Botanic Gardens, Kew, U.K. Thus botanical illustration is a genre that reflects the developments in art and science for over 500 years. Sadly in India, this genre faded away and ultimately ended when the Europeans left India and few examples but remain in the archives of Kolkata botanical Gardens, Mumbai Natural History Museums and few other institutions. My development as a Botanical illustrator


Back in the foothills of the Himalayas, my inspiration and zest for painting plants began ever since I was 12 years old when I first saw my father, Udai C. Pradhan’s sketches for his books on Indian Orchids. In the beginning it was more of a hobby but that slowly changed into a serious passion and now a career. After having completed my schooling from Dr. Graham’s Homes, Kalimpong, where I got my first formal training in art, encouraged by Mr. R Chowdhuri, I went to Kala Bhavan, Shantiniketan, West Bengal for my Bachelor’s Degree in fine arts, specializing in graphics (printmaking), since there wasn’t — and still isn’t — any course in botanical art. But all this time along with printmaking, I carried on drawing and painting plants hoping one day that I would be able to find a college which would be able to offer me a course in Botanical illustrations. In 1998 after graduating from Shantiniketan, my dream finally came true when I was considered to study for a Diploma in botanical illustration at Kew Gardens, England for three months under the Elizabeth Greenshield’s Foundation Grant (I was the first Asian to be considered as previously only Brazilian students under Margaret Mee scholarship were considered for this special course). I underwent my training under two wonderful tutors, Christabel King and Dr Judy Stone, who taught me water colour and pen and ink techniques. In 2000, I received a DFID scholarship from the Association of Commonwealth Universities, London to pursue a Master’s Degree in Natural History Illustration and Ecological Studies at the Royal College of Art, London. After having completed my course I came back to India in 2002 and began developing on a series of paintings inspired by my long time association with orchids and other plants of the Indo-Himalayas and my passion for conservation of these wonderful natural heritage. Besides painting I also began to set up a Natural History Art Institute in Kalimpong, Darjeeling Himalayas. I would one day like to get Natural History Illustration a recognition as subject in fine art in India while directly and indirectly bringing about awareness of our dwindling natural heritage and aid in conservation of the environment and all things natural. The Institution will be the first of its kind in the Indian Region offering courses in Natural History Illustration and Ecological Studies.


MY PAINTINGS

It has now been 25 years since I first started out on this magnificent, often very difficult journey and in doing so I have found myself and my purpose in life. Being with the plants and nature has not only filled me with a lot of hope, joy and contentment but most importantly it has instilled in me a sense of responsibility towards the environment that we all so easily take for granted! Although people worldwide have begun realizing the importance of saving the environment, there are very few people who would genuinely address the issue of conservation at the grass-root level in country like my own. The ever-increasing human population requires more and more space for food and living. This in turn leads to clearing of forests for building houses and growing food crops. Many plants like orchids and other rare species which thrive as epiphytes on these trees and which form parts of complex web of life in the Himalayas and elsewhere in India are destroyed along with them. The ground flora too suffers as a result of habitat destruction. Another major problem is the ongoing process of constructing large dams, road building and extension. Huge portions of land along with the flora and fauna suffer major damages in such operations. It has been a heart rending experience to see large areas of trees felled and unique spots of beauty being irreversibly damaged by the Teesta Dam Project in North Bengal so close to the Mahananda Wildlife Sanctuary. Not a single plant was salvaged in these operations and thousands of orchids and other plants were eliminated without a second thought. My aim therefore, is to paint plants in nature and immortalize them on paper and also to highlight them as extremely important subjects for conservation thus helping in bring about an awareness of what we are unwittingly loosing, so that it can compliment and enhance the crusade to save these wonderful, natural heritage of our planet. The works that I have exhibited bring to focus the rare, beautiful and unique Orchids, Cobra Lilies (Arisaema) and other plants that I have seen and observed growing in and around Kalimpong, Darjeeling and the Sikkim Himalayas over the years. It is my hope that these works will bring joy and kindle and foster the interest in these irreplaceable plant treasures and make us all join hands to conserve them for all times.


WHY ORCHIDS ?

I have been fascinated by Orchids since my childhood — but it was only later that I came to understand that scientists were still debating on the number of species — anything in between 25,000-30,000, making this likely, the largest flowering plant family in the world. In the Indo-Himalayan Region we have some 1,300 species inhabiting all kinds of situations and except for the desert and Himalayan Region above 6,000 m we find Orchids in all kinds of situations. The variety of shapes, sizes, habit and habitats stimulated my imagination and for me it became a very special group for my painting forays. Living in the eastern Himalayas where we can still see Orchids in numbers in the wild, got me thinking that these wonderful sights would soon be a thing of the past if unrestrained development like in the Teesta River Valley and other places in the Himalayas carried on. It became my passion to observe them in nature and document them as I found them. WHY ARISAEMAS ?

Bizarre and stunning, the Cobra-lilies are a group that I paint and study out of sheer respect for these amazing creations of nature. When my dad wrote the first book on the Genus Arisaema (Himalayan Cobra-lilies Arisaema: Their Botany and Culture — now in the Second Edition), he expressed loudly his desire to one day have a book on the Himalayan Arisaemas very much like the old time classics of botanical literature with life size paintings. It caught my imagination and side by side with Orchids, I began to paint and study them. It took me into a different world altogether and broke the monotony of painting an Orchid subject, often for long hours. I came to understand that we have about 40 Arisaema species in India and the Himalayas and most likely more to discover. The most incredible one is Arisaema griffithii var. pradhanii that was described as A. pradhanii by Kew botanist C.E.C. Fischer in 1936 in honour of my great grandfather, Rai Saheb Ratna Bahadur Pradhan of Chandra Nursery, Rhenock in Sikkim. One day, in the near future, we hope to complete the studies and publication. INDIA-THAI ORCHID CONNECTION

My father, Udai C. Pradhan, is one of India’s foremost experts on orchids and best known for his seminal publications, including the 2-Volume work published in 1976 and 1979: Indian Orchids: Guide to Identification and Culture. These two books paved the way for orchid research, studies and commercial evaluation of Indian orchids and was the first effort by a local authority. Having known about the orchid industry in Thailand, he was also greatly inspired by Thailand’s doyen of orchid industry Professor Dr. Rapee Sagarik and the two met at the 8th World Orchid Conference in Frankfurt, Germany in 1975. Some of the orchids in this exhibition are known or have been recorded as possibly occuring in Thailand. I included Diplomeris hirsuta, Snow Orchids, which was a species found in Khasia Hills in India relating to Diplomeris pulchella, which was recorded in Thailand by Dr. Gunnar Seidenfaden (a Royal Danish Ambassador to Thailand 1955–59 who was an expert on Thai and Southeast Asian orchids). I wonder if any Thai Orchidologist has since discovered this unique species in Thailand! Thailand is also rich in Paphiopedilum species (the Lady’s Slipper orchids) — some of the ones I have depicted in my illustrations, like Paphiopedilum villosum and P. hirsuttissimum are also found in Thailand.


ประวัติโดยย่อของภาพวาดทางพฤกษศาสตร์ ภาพวาดพืชพรรณยุคแรกๆ ย้อนไปได้ถึงวัฒนธรรมอียิปต์ โรมัน และกรีกโบราณ ซึ่งผู้คนใช้ต้นไม้ดอกไม้ประดับสุสาน แจกัน และโมเสก ในยุคกลาง มีการใช้ภาพวาดลายเส้นและภาพพิมพ์ จากแม่พิมพ์ไม้เพื่อเก็บบันทึกพันธุ์พืชสมุนไพร เมื่อถึงยุคฟื้นฟู ศิลปวิทยาการ เกิดความสนใจศึกษาธรรมชาติวิทยาซึ่งทำ�ให้เกิด ภาพวาดลายเส้นและภาพระบายสีที่มีความถูกต้องสมจริงมากยิ่ง ขึ้น ยุคนี้เป็นช่วงเวลาเดียวกับที่คณะนักสำ�รวจเดินทางจากยุโรป เพื่อแสวงหาแผ่นดินใหม่ ทำ�ให้ได้ค้นพบพืชสายพันธุ์ใหม่ๆ และ ส่งกลับมายังยุโรป ในศตวรรษที่ 17 และ 18 ภาพวาดทางพฤกษศาสตร์ได้ รับความนิยมอย่างมากในโลกตะวันตก โดยเฉพาะอย่าง ยิ่งในประเทศอังกฤษและสก็อตแลนด์ ซึ่งการทำ�สวนและ การวาดภาพได้ รั บ ความนิ ย มในหมู่ ช นชั้ น ขุ น นางอย่ า ง รวดเร็ว ชนชั้นสูงเหล่านี้ได้เริ่มต้นรวบรวมและจัดหมวดหมู่ บรรดาพันธุ์พืชท้องถิ่นแปลกตา ในศตวรรษที่ 19 นักวาด ภาพทางพฤกษศาสตร์ทำ�งานร่วมกับนักธรรมชาติวิทยาและนัก พฤกษศาสตร์ในการบันทึกข้อมูลพันธุ์พืชจากแดนไกล เป็นช่วง เวลาที่พวกเขาเดินทางไปยังอินเดีย (ในบรรดาประเทศอื่นๆ ใน ซีกโลกตะวัน)ออก พร้อมๆ กับว่าจ้างศิลปินท้องถิ่นให้วาดภาพ ให้ ภาพวาดจำ�นวนมากเหล่านี้ได้ถูกส่งกลับมายังยุโรปและได้ รับการเก็บรักษาไว้อย่างดีเยี่ยมในสวนพฤกษศาสตร์ที่มีชื่อเสียง ต่างๆ เช่น Royal Botanic Gardens ในเอดินเบอระ และ Royal Botanic Gardens, Kew สหราชอาณาจักร ด้วยเหตุนี้ ภาพวาด ทางพฤกษศาสตร์ จึ ง เป็ น งานศิ ล ปะที่ ส ะท้ อ นให้ เ ห็ น พั ฒ นาการ ของศิลปะกับวิทยาศาสตร์ที่มีความเป็นมายาวนานกว่า 500 ปี น่า เสียดายที่ในอินเดีย ภาพวาดประเภทนี้ได้เสื่อมความนิยมและสูญ สิ้นไปในที่สุด เมื่อชาวยุโรปได้ออกจากอดีตอาณานิคมแห่งนี้ไป เหลือทิ้งไว้เพียงตัวอย่างพันธุ์พืชไม่กี่ตัวอย่างในคลังของ Kolkata botanical Gardens และ Mumbai Natural History Museums และภาพวาดจำ�นวนหนึ่ง


เส้นทางสู่การเป็นนักวาดภาพทางพฤกษศาสตร์ ย้อนกลับไปที่เชิงเขาหิมาลัย แรงบันดาลใจและความรู้สึกกระตือรือร้นที่จะวาดภาพพืช พรรณไม้ของเหมลตาเริ่มต้นขึ้นเมื่ออายุได้ 12 ขวบ เมื่อเธอได้เห็นพ่อ อุทัย ซี ประธาน สเก็ตช์ภาพสำ�หรับหนังสือ Indian Orchids ของเขา ทีแรกการวาดภาพเป็นเหมือนงาน อดิเรกมากกว่า แต่ก็ได้ค่อยๆ กลายเป็นความสนอกสนใจอย่างจริงและเป็นอาชีพเช่นทุก วันนี้ หลังจากเรียนจบจาก Dr. Graham’s Homes ในกาลิมปง ที่ที่เหมลตาได้ฝึกฝนการ ทำ�งานศิลปะอย่างจริงจังครั้งแรก ด้วยการสนับสนุนของ มร. อาร์ โจวธุรี เหมลตาได้เข้า เรียนต่อระดับปริญญาตรี สาขาศิลปกรรมศาสตร์ เอกภาพพิมพ์ ที่กาลภาวัน ศานตินิเกตัน เนื่องจากที่นั่นไม่มีการเรียนการสอนการวาดภาพทางพฤกษศาสตร์แม้กระทั่งปัจจุบัน แต่ ตลอดช่วงเวลานั้น พร้อมๆ กับการทำ�งานภาพพิมพ์ เหมลตาก็ยังคงวาดภาพและระบาย สีภาพพืชพรรณไม้ต่อไปโดยหวังว่าสักวันหนึ่ง เธอจะพบวิทยาลัยที่เปิดสอนวิชาการวาด ภาพทางพฤกษศาสตร์ที่เธอใฝ่ฝันมาตลอด ในปี ค.ศ. 1998 หลังจากเรียนจบจากศานตินิเกตัน ฝันของเหมลตาก็เป็นจริงเมื่อเธอ ได้รับการตอบรับให้เข้าเรียนระดับประกาศนียบัตร สาขาการวาดภาพทางพฤกษศาสตร์ ที่ Kew Gardens ประเทศอังกฤษเป็นเวลาสามเดือน โดยได้รับทุนจากมูลนิธิ Elizabeth Greenshield (เหมลตาเป็นชาวเอเชียคนแรกที่ได้รับทุนนี้ ก่อนหน้านั้นมีเพียง นักเรียนชาวบราซิลที่ได้รับทุน Margaret Mee เท่านั้น ที่มีโอกาสเรียนหลักสูตรพิเศษ นี้) เหมลตาได้เรียนและฝึกฝนกับระดับปรมาจารย์สองคน คือ คริสตาเบล คิง และ ดร. จู ดี สโตน ซึ่งสอนเทคนิคการวาดภาพสีนํ้าและปากกากับหมึก ในปี ค.ศ. 2000 เหมลตา ได้รับทุน DFID จากสมาคมมหาวิทยาลัยแห่งเครือจักรภพ (Association of Commonwealth Universities) กรุงลอนดอน เพื่อศึกษาต่อในระดับปริญญาโท สาขาการวาดภาพ ทางธรรมชาติวิทยาและนิเวศวิทยาที่ Royal College of Art กรุงลอนดอน หลังจากเรียนจบแล้ว เหมลตากลับมายังอินเดียในปี ค.ศ. 2002 และเริ่มพัฒนาฝีมือใน การวาดภาพซึ่งได้รับแรงบันดาลใจจากการคลุกคลีอยู่กับกล้วยไม้และพืชพรรณต่างๆ ในท้องถิ่นอินโด-หิมาลัย รวมทั้งความปรารถนาอย่างแรงกล้าที่จะรักษามรดกทาง ธรรมชาติที่วิเศษสุดเหล่านี้ไว้ นอกจากการวาดภาพ เหมลตายังได้ริเริ่มก่อตั้งสถาบัน ศิลปะธรรมชาติวิทยา (Natural History Art Institute) ในกาลิมปง ดาร์จีลิงหิมาลัย เธอ หวั ง ว่ า วั น หนึ่ ง การวาดภาพทางธรรมชาติ วิ ท ยาจะได้ รั บ การยอมรั บ ให้ เ ป็ น สาขาวิ ช า หนึ่งในทัศนศิลป์ของอินเดีย ขณะเดียวกัน ภาพเหล่านี้จะทำ�ให้ผู้คนตระหนักถึงความ สำ�คัญของมรดกทางธรรมชาติที่กำ�ลังจะสูญสิ้นไปทีละน้อยๆ นี้ และร่วมมือกันอนุรักษ์ สิ่งแวดล้อมและสรรพสิ่งในธรรมชาติ สถาบันนี้จะเป็นสถาบันแห่งแรกในอินเดียที่จะเปิด การเรียนการสอนสาขาการวาดภาพธรรมชาติวิทยาและนิเวศวิทยาศึกษา


ภาพของเหมลตา เป็นเวลากว่า 25 ปีแล้วตั้งแต่เหมลตาเริ่มต้นการเดินทางที่ วิเศษสุดและบ่อยครั้งก็แสนยากลำ�เค็ญนี้ แต่ในการเดินทาง นี้ เหมลตาก็ได้ค้นพบตัวเองและจุดมุ่งหมายในชีวิต การได้ อยู่กับพรรณไม้และธรรมชาติไม่เพียงแต่ช่วยเติมเต็มความ หวัง ความสุข และความพึงพอใจให้แก่จิตใจของเธอเท่านั้น ที่สำ�คัญยิ่งไปกว่าคือ พรรณพฤกษาต่างๆ ได้ทำ�ให้เหมลตาได้ รู้สึกถึงความรับผิดชอบที่มีต่อสิ่งแวดล้อมที่มนุษย์มักมองข้าม ถึ ง แม้ ผู้ ค นทั่ ว โลกจะเริ่ ม ตระหนั ก ถึ ง ความสำ � คั ญ ของการ อนุรักษ์สิ่งแวดล้อม น้อยคนนักที่จะนำ�เรื่องการอนุรักษ์มา พูดคุยกันอย่างลึกซึ้งในประเทศอินเดีย จำ�นวนประชากรที่ เพิ่มมากขึ้นอย่างไม่หยุดยั้งทำ�ให้เกิดความขาดแคลนอาหาร และพื้นที่อยู่อาศัย นำ�ไปสู่การแผ้วถางป่าตัดต้นไม้เพื่อสร้าง บ้านและปลูกพืชเพื่อเป็นอาหาร ทำ�ให้พืชพรรณหลายชนิด เช่นกล้วยไม้และไม้หายากอื่นๆ ซึ่งอาศัยเกาะต้นไม้ใหญ่ใน การดำ�รงชีวิตและสร้างระบบทางชีวภาพอันหลากหลายซับ ซ้อน ทั้งในแถบหิมาลัยรวมทั้งที่อื่นๆ อีกมากในอินเดีย ต้อง ถูกทำ�ลายตามไปด้วย เช่นเดียวกับดอกไม้ป่าตามพื้นดินที่ตก เป็นเหยื่อของการทำ�ลายล้างแหล่งที่อาศัยไปเช่นกัน ปัญหาสำ�คัญอีกประการหนึ่งคือโครงการสร้างเขื่อนขนาด ยักษ์ การตัดถนนสายใหม่ และการขยายถนน ทำ�ให้พื้นที่ดิน จำ�นวนมาก ซึ่งรวมถึงดอกไม้และสัตว์ต่างๆ ได้ถูกทำ�ลาย ไป และบรรดาดอกไม้เล็กๆ ที่น่ารักถูกทำ�ลายไปในโครงการ สร้างเขื่อน Teesta ในเบงกอลเหนือ ใกล้ๆ กับ Mahananda Wildlife Sanctuary ไม่มีพืชพันธุ์ใดๆ ได้รับการรักษาไว้แม้แต่ ชนิดเดียว กล้วยไม้ป่าและพรรณไม้อื่นๆ นับพันถูกทำ�ลายลง อย่างสิ้นเชิงโดยปราศจากการพิจารณาไตร่ตรอง ด้วยเหตุนี้ เหมลตาจึงปรารถนาที่จะวาดภาพพืชพรรณต่างๆ ในธรรมชาติ เพื่อเก็บบันทึกชีวิตเล็กๆ เหล่านี้ไว้ให้เป็นอมตะ บนแผ่นกระดาษ บรรจงแต่งแต้มแต่ละภาพให้เป็นงานศิลปะ เพื่อการอนุรักษ์ ที่จะช่วยปลุกเร้าให้ผู้คนตระหนักรู้ว่าตน กำ � ลั ง สู ญ เสี ยสิ่ งใดไปเพี ยงเพราะความโง่ เ ขลาเบาปั ญญา เพื่อเป็นแรงผลักดันให้เกิดการต่อสู้เพื่อกอบกู้รักษามรดกทาง ธรรมชาติอันวิเศษสุดของโลกเหล่านี้ไว้ ผลงานที่เหมลตานำ�มาแสดง เป็นภาพของกล้วยไม้ต่างๆ Cobra Lilies (Arisaema) และพืชพรรณอื่นๆ ที่เคยเห็นและ เฝ้าดูมันเติบโตในแถบหิมาลัย ทั้งกาลิมปง ดาร์จีลิง และสิกขิม ตลอดหลายปีที่ผ่านมา เหมลตาหวังเป็นอย่างยิ่งว่า ภาพ วาดของเธอจะนำ�ทั้งความสุขและจุดประกายให้ผู้คนสนใจ สมบัติทางธรรมชาติที่ไม่มีสิ่งใดมาทดแทนได้เหล่านี้ และ ร่วมมือร่วมใจกันปกป้องรักษาสมบัตินี้ไว้ให้คงอยู่ตลอดไป


ทำ�ไมจึงเลือกกล้วยไม้ เหมลตาหลงใหลความงามของกล้วยไม้ตง้ั แต่เด็กๆ แต่กไ็ ด้มาเข้าใจเมือ่ ภายหลังว่านักวิทยาศาสตร์ยงั คงถกเถียงกันว่าแท้ที่จริง กล้วยไม้มีกี่สายพันธุ์กันแน่ ที่มีอยู่ประมาณ 25,000-30,000 สายพันธุ์ แสดงให้เห็นว่ากล้วยไม้เป็นตระกูลพืชดอกที่ใหญ่ที่สุดใน โลก ในพื้นที่แถบอินโด-หิมาลัยมีกล้วยประมาณ 1,300 สายพันธุ์กระจายอยู่ตามแหล่งกำ�เนิดต่างๆ ทุกสภาพพื้นที่และภูมิอากาศ เว้นก็แต่พื้นที่ทะเลทรายและพื้นที่สูง 6,000 เมตรเหนือระดับทะเล ความหลากหลายของรูปทรง ขนาด ลักษณะการเจริญเติบโต และถิ่นที่อยู่ ปลุกจินตนาการของเหมลตา และได้กลายเป็นภาพวาดดอกไม้ชุดสำ�คัญชุดหนึ่งในผลงานสร้างสรรค์ทั้งหมดของ เธอ การได้ใช้ชีวิตอยู่ในเขตหิมาลัยตะวันออก ซึ่งเรายังสามารถพบเห็นกล้วยไม้อยู่มากในป่า ทำ�ให้เหมลตาคิดว่าภาพอันงดงาม นี้อาจเลือนหายกลายเป็นอดีตไปในไม่ช้า หากการพัฒนาที่ปราศจากการพิจารณาดังเช่นที่เกิดกับ Teesta River Valley และที่ อื่นๆ ยังคงดำ�เนินต่อไป เหมลตาจึงปรารถนาที่จะเฝ้ามองพืชพรรณเหล่านี้ขึ้นอยู่ตามธรรมชาติดังเดิมและได้วาดภาพเก็บไว้อย่าง ที่ได้พบเห็น

ความสำ�คัญของ Arisaemas ด้วยความสวยงามแปลกตา ทำ�ให้ Cobra-lilies เป็นกล้วยไม้ที่เหมลตาวาดและศึกษาด้วยความรู้สึกทึ่งในผลงานสร้างสรรค์ ของธรรมชาติ เมื่อพ่อของเธอเขียนหนังสือเล่มแรกเกี่ยวกับกล้วยไม้สกุล Arisaema (Himalayan Cobra-lilies Arisaema: Their Botany and Culture ปัจจุบันพิมพ์เป็นครั้งที่ 2) เขาได้บอกเล่าถึงความใฝ่ฝันที่จะเขียนหนังสือเกี่ยวกับ Arisaemas หิมาลัย เช่น เดียวกับงานเขียนทางพฤกษศาสตร์ชั้นครูในสมัยก่อน โดยมีภาพประกอบขนาดเท่าจริง สิ่งนี้สร้างแรงใจและจินตนาการแก่เหมล ตา และด้วยใจที่เป็นหนึ่งเดียวกันกับกล้วยไม้ เหมลตาจึงเริ่มวาดภาพและศึกษาอย่างจริงจัง เธอได้ก้าวไปสู่โลกใบใหม่และทลาย ความน่าเบื่อหน่ายของการวาดภาพกล้วยไม้ บ่อยครั้งที่การวาดภาพภาพหนึ่งกินเวลายาวนานหลายชั่วโมง เหมลตาได้รู้ว่ามี Arisaema ประมาณ 40 สายพันธุ์ในอินเดียและหิมาลัย และดูเหมือนจะค้นพบมากขึ้นเรื่อยๆ สายพันธุ์ที่น่าทึ่ง ที่สุดคือ Arisaema griffithii var. pradhanii ซึ่ง C.E.C. Fischer นักพฤกษศาสตร์ของ Kew ได้ตั้งชื่อว่า A. pradhanii เมื่อปี 1936 เพื่อเป็นเกียรติแก่ปู่ทวดของเหมลตา ราย ซาเฮบ รัตนะ พหทูร ประธาน แห่งโรงเพาะชำ�จันทรา เรนอกในสิกขิม ในอนาคตอันใกล้ นี้ เหมลตาและทีมงานหวังว่าจะได้ผลการศึกษาที่สมบูรณ์และตีพิมพ์เผยแพร่เป็นหนังสือ

สายสัมพันธ์กล้วยไม้ไทย-อินเดีย อุทัย ซี ประทาน พ่อของเหมลตา เป็นผู้เชี่ยวชาญเรื่องกล้วยไม้มากที่สุดคนหนึ่งของอินเดีย และเป็นที่รู้จักอย่างดีจากผลงานตี พิมพ์ ซึ่งรวมถึงหนังสือ Indian Orchids: Guide to Identification and Culture หนึ่งชุดสองเล่ม ซึ่งพิมพ์เมื่อปี 1976 และ 1979 หนังสือสองเล่มนี้เป็นการแผ้วถางทางให้แก่การศึกษาวิจัยกล้วยไม้และการประเมินราคากล้วยไม้อินเดีย และถือเป็นผลงานที่ เป็นความพยายามครั้งแรกของคนอินเดียเองอย่างแท้จริง เมื่อได้รู้ถึงอุตสาหกรรมกล้วยไม้ในประเทศไทย อุทยั ประธานได้รบั แรง บันดาลใจอย่างสำ�คัญจากศาสตราจารย์ระพี สาคริก ปรมาจารย์ดา้ นอุตสาหกรรมกล้วยไม้ไทย ท่านทั้งสองได้พบกันในการประชุม วิชาการกล้วยไม้โลก ครั้งที่ 8 ณ นครแฟรงค์เฟิร์ต ประเทศเยอรมนีในปี 1975 กล้วยไม้บางชนิดในนิทรรศการนี้เป็นที่รู้จักและได้รับการบันทึกว่าพบได้ในประเทศไทย รวมถึง Diplomeris hirsute หรือ Snow Orchids ซึ่งเป็นสายพันธุ์ที่พบใน Khasia Hills ในอินเดีย และเป็นสายพันธุ์ที่ใกล้เคียงกับ Diplomeris pulchella ซึ่ง Dr. Gunnar Seidenfaden (เอกอัครราชทูตแห่งราชอาณาจักรเดนมาร์คประจำ�ประเทศไทยระหว่างปี 1955-1959 ซึ่งเชี่ยวชาญด้านกล้วยไม้ ไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้) ได้บันทึกไว้ เหมลตาใคร่จะรู้ว่ามีนักกล้วยไม้ไทยคนไหนบ้างหรือไม่ ที่รู้จักหรือเคยเห็นกล้วยไม้ สายพันธุ์พิเศษนี้ในประเทศไทยนับแต่เวลานั้น นอกจากนี้กล้วยไม้กลุ่มสายพันธุ์ Paphiopedilum หรือกล้วยไม้รองเท้านารี ก็เป็น สายพันธุ์ที่พบเป็นจำ�นวนมากและหลากหลายในประเทศไทย ซึ่งบางสายพันธุ์เช่น Paphiopedilum villosum และ P. hirsuttissimum ซึ่งเหมลตาได้วาดไว้ก็พบในประเทศไทยด้วยเช่นกัน



Calanthe sylvatica (Thours) Lindl. watercolour painting size: 72.3 × 53.2 cm 2010–11

Till as recently as 1984, this elegant species from the Himalayan foothills was known by its more popular name Calanthe masuca (D.Don)Lindl. In 1984, Dr. Phillip J. Cribb of the Orchid Herbarium, Royal Botanic Gardens, Kew, U.K. while studying the Orchids of Tropical East Africa found it to be conspecific with Calanthe sylvatica a widespread species. A common plant in the Himalayas from 300–1500 m. this woodland species can be found growing in bamboo grooves and forest floors in rich humus in flower during the months of July to September. The violetpurple flowers are long lasting and turn rusty as it ages. This species is a link between Africa and Southeast Asia through the Himalayas and though common, is of immense scientific and aesthetic importance. In Thailand it has been reported from Doi Sutep, Phu Krading and Betong. It is distributed from Africa through Madagascar, Mascarene Islands, India, Sri Lanka, China, Myanmar, Thailand, Malaysia, Indonesia to Ryuku Islands in Japan.

นับแต่อดีตมาจนถึงปี 1984 พันธุ์ไม้สดสวยจาก ตีนเขาหิมาลัยนี้เป็นที่รู้จักในชื่อว่า Calanthe masuca (D.Don) Lindl. ในปี 1984 ดร. ฟิลลิป เจ คริบบ์ (Dr. Phillip J. Cribb)จากโรงเพาะกล้วยไม้ สวน พฤกษศาสตร์คิว ประเทศอังกฤษ (Orchid Herbarium, Royal Botanic Gardens, Kew, U.K.) พบว่า มันมีลักษณะใกล้เคียงกับ Calanthe sylvatica ซึ่ง พบแพร่หลายกว่า ขณะที่เขากำ�ลังศึกษากล้วยไม้ใน แถบร้อนชื้นของแอฟริกาตะวันออก เป็นไม้ที่พบได้ใน แถบหิมาลัยตั้งแต่ระดับความสูง 300 เมตรถึง 1,500 เมตร ไม้ป่าพันธุ์นี้พบได้ตามป่าไผ่และพื้นดินที่มีธาตุ อาหารอุดมสมบูรณ์ ออกดอกในช่วงเดือนกรกฎาคม ถึงกันยายน ดอกสีม่วงจะบานอยู่นานและจะค่อยๆ เหี่ยวเฉาไปตามเวลา ไม้พันธุ์นี้เป็นสะพานเชื่อม ระหว่างแอฟริกากับเอเชียอาคเนย์ โดยผ่านหิมาลัย และมีความสำ�คัญอย่างยิ่งในทางวิทยาศาสตร์และ สุนทรียศาสตร์ ในประเทศไทย มีรายงานว่าพบไม้ พันธุ์นี้ที่ดอยสุเทพ ภูกระดึง และเบตง นอกจากนี้ยัง ได้ไปขยายพันธุ์ต่อในแอฟริกา มาดากัสการ์ หมู่เกาะ มัสการีน (Mascarene Islands) อินเดีย ศรีลังกา จีน พม่า ไทย มาเลเซีย ไปจนถึงหมู่เกาะเรียวกุ (Ryuku Islands) ในญี่ปุ่น

Artist’s note: “Calanthe sylvatica grows in natural state in bamboo grooves close to my home in Kalimpong in Darjeeling Himalayas at 1,300 m. I have been attempting to capture its beauty in paper since my school years without much success. After months of perseverance (and lots of music), I am finally able to produce this work with its habitat to share a Himalayan species that is truly international! The soft moss, with the roots of the orchids gently playing hide and seek underneath it, the lush green bamboo grooves, the shy mushrooms growing near the old bamboo stumps, mist rising from the nearby rivulets lent such a soft and poetic touch that I was deeply moved to put it on paper. The end result was this piece of work which I hope you will all enjoy as much as I have in painting it!”

หมายเหตุศิลปิน: “Calanthe sylvatica ขึ้นตามธรรมชาติในป่าไผ่ใกล้ๆ บ้านของฉันในกาลิมปงในหิมาลัยดาร์จีลิง ใน ระดับความสูง 1,300 เมตร ฉันพยายามที่จะบันทึกความงามของมันลงบนกระดาษตั้งแต่สมัยยังเรียนอยู่ที่โรงเรียน แต่ก็ ไม่ประสบความสำ�เร็จนัก หลังจากหลายเดือนที่ฉันต้องทุ่มเทอย่างหนัก (และฟังเพลงไปนับไม่ถ้วน) ในที่สุดฉันก็วาดไม้ ดอกนี้พร้อมกับแหล่งที่อยู่ของมันได้สำ�เร็จ เพื่อให้ทุกคนได้รู้จักพันธุ์ไม้แห่งหิมาลัยที่มีความเป็นสากลอย่างแท้จริงนี้ ต้นมอ สอ่อนๆ กำ�ลังเล่นซ่อนแอบกับรากกล้วยไม้อยู่ข้างใต้ ต้นไผ่สีเขียว ดอกเห็ดขี้อายที่ขึ้นอยู่ใกล้ตอไผ่เก่าๆ ไอหมอกจางๆ ที่ ลอยขึ้นมาจากธารนํ้าใกล้ๆ สร้างแรงบันดาลใจให้ฉันบันทึกภาพอันงดงามนั้นลงบนแผ่นกระดาษ ในที่สุดก็สำ�เร็จเป็นภาพ ภาพนี้ ซึ่งฉันหวังว่าจะทำ�ให้ทุกคนได้ชมอย่างมีความสุขพอๆ กับที่ฉันมีความสุขในตอนที่บรรจงวาดมันขึ้นมา”

k



Paphiopedilum wardii Summerhayes watercolour painting size: 25.8 × 18.8 cm 2011

Q

Kingdon-Ward’s Lady’s Slipper orchid comes from the extreme north of Myanmar (Burma) which even today is quite inaccessible. He discovered it in 1922 at Fort Hertz (Putao) but the specimens did not have flowers and could not be described. In his 1930 expedition to Nothern Myanmar he collected and sent living plants to England where it flowered at the Royal Botanic Gardens, Kew in 1932 and was illustrated for the first time by Lilian Snelling and described by Kew orchidologist Victor Summerheayes in Curtis’s botanical Magazine. It is also reported from the adjoining Lohit Valley in Arunachal Pradesh of India. The specimen illustrated is from my father’s collection has leaves with very faint mottlings and the flowers have larger spottings on the petals than the type painting. In its habitat it is found growing on exposed rocky or muddy embankments at altitutes of 1200-1500m.

กล้วยไม้รองเท้านารีของคิงดอน วาร์ด (KingdonWard) มาจากทางเหนือสุดของพม่า ซึ่งเดินทาง ไปถึงได้ยากมากแม้ในปัจจุบัน เขาค้นพบมัน ในปี 1922 ที่ Fort Hertz (Putao) แต่ตัวอย่างที่ เก็บได้ไม่มีดอกและตั้งชื่อไม่ได้ ในการเดินทาง สำ�รวจในพม่าตอนเหนือในปี 1930 เขาได้เก็บ ตัวอย่างและส่งต้นที่ยังมีชีวิตไปยังอังกฤษ ซึ่งต่อ มาก็ได้ออกดอกที่สวนพฤกษศาสตร์คิว (Royal Botanic Gardens, Kew) ในปี 1932 และได้รับ การบั น ทึ ก เป็ น ภาพวาดครั้ ง แรกโดยฝี มื อ ของลิ เลียน สเนลลิง (Lilian Snelling) และวิกเตอร์ ซัม เมอรเฮเยส (Victor Summerheayes) ผู้เชี่ยวชาญ กล้วยไม้ของสวนพฤกษศาสตร์คิว ได้ตั้งชื่อมันไว้ ในวารสารพฤกษศาสตร์ของเคอร์ติส (Curtis) มี รายงานว่ า ไม้ พั น ธุ์ นี้ ยั ง พบได้ ใ นพื้ น ที่ ที่ ต่ อ เนื่ อ ง กั น คื อ หุ บ เขาโลหิ ต ในอรุ ณ จั ล ประเทศในอิ น เดี ย ตัวอย่างที่นำ�มาเป็นต้นแบบวาดภาพนี้มาจากคอล เล็กชั่นของคุณพ่อของฉัน รอยด่างจางๆ แต่งแต้ม บนใบ กลีบดอกมีจุดที่ใหญ่กว่าที่เห็นในภาพวาด ทั่วไป เราจะพบมันขึ้นอยู่ตามริมธารนํ้าที่เต็มไป ด้วยโขดหินและโคลน ในระดับความสูง 1,2001,500 เมตร

Artist’s note: “ I had made an interim sketch some years back but I could only get down to painting it this time. What captivated me about this species was it’s stark mottlings on the petals and the beautiful shades of greens on the leaves — sometimes yellow-green, sometimes very dark green, changing with the daylight itself !”

k

หมายเหตุศิลปิน: “ฉันสเก็ตช์ภาพคร่าวๆ ไว้เมื่อหลายปีก่อน แต่เพิ่งจะได้ลงมือวาดอย่างจริงจังคราวนี้ เอง สิ่งที่ไม้พันธุ์นี้ตรึงใจฉันคือจุดสีที่แต้มแต่งอยู่บนกลีบและใบที่มีสีเขียวสวยหลากหลายเฉด บางครั้ง ก็เป็นสีเขียวออกเหลือง บางครั้งก็เป็นเขียวเข้ม ต่างๆ ไปตามแสงแดดในแต่ละช่วงเวลาของวัน”



Paphiopedilum spicerianum (Rchb.f.) Pfitzer Spicer's Lady's Slipper Orchid watercolour painting size: 26.7 × 17.7 cm 2011 Thisenchantingspeciesfirstappearedinacollection of another Indian species, paphiopedilum insigne from the region then broadly known as Assam in India. Frederick Sander, The Orchid Kind guessed correctly that it had come from Herbert Spicer’s son who was a tea planter in Assam. He immediately dispatched his trusted collector Fostermann to find out where it originated from the tea planter. Fosterman got the information from him and collected 40,000 plants in one go and sent it to Frederick Sander in 1884 to be auctioned in London! Paphiopedilum spicerianum was first flowered in 1878 by Herbert Spicer and described by Reichenbach f. in Gardener’s Chronicle as Cypripedium spicerianum. Pfitzer later transferred it to the Genus Paphiopedilum in 1888 This fascinating species inhabits limestone rocks and humus filled niches and crevices at 300–1300 m at Silchar in the Indian State of Manipur. Recently it has also been collected from Northern Myanmar and SW China. Its use in development of Paphiopedilum hybrids is well known.

กล้ ว ยไม้ ร องเท้ า นารี ข องสไปเซอร์ พั น ธุ์ ไ ม้ ท่ี งดงามนี้ ป รากฏตั ว เป็ น ครั้ ง แรกในคอลเล็ ก ชั่ น ของพันธุไ์ ม้อนิ เดียอีกชนิดหนึง่ คือ paphiopedilum insigne จากแคว้นอัสสัมในอินเดีย ซึง่ เป็นทีร่ จู้ กั กัน อย่างกว้างขวาง เฟรเดอริก แซนเดอร์ (Frederick Sander) แห่ง The Orchid Kind สันนิษฐานได้ถกู ต้อง ว่า มันมีทม่ี าจากบุตรชายของเฮอร์เบิรต์ สไปเซอร์ (Herbert Spicer) ซึง่ เป็นผูป้ ลูกชาในแคว้นอัสสัม เขาจึงรีบส่งฟอสเตอรมันน์ (Fostermann) นักเก็บ ตัวอย่างทีเ่ ขาไว้ใจไปค้นหาต้นกำ�เนิดของมันจากคน ปลูกชานัน้ ฟอสเตอร์มนั น์ได้ขอ้ มูลจากเขาและได้ เก็บตัวอย่างพืช 40,000 ชนิดภายในครัง้ เดียว แล้วส่ง กลับมาให้เฟรเดอริก แซนเดอร์ในปี 1884 เพือ่ นำ�ออก ประมูลในลอนดอน Paphiopedilumspicerianum ออกดอกครัง้ แรกในปี 1878 ด้วยฝีมอื การเลีย้ งของเฮอร์เบิรต์ สไปเซอร์ และ Reichenbach f. ได้ตง้ั ชือ่ ไม้พนั ธุน์ ไ้ี ว้ใน Gardener’s Chronicle ว่า Cypripedium spicerianum ต่อมาฟิต เซอร์ (Pfitzer) ได้เปลีย่ นให้มนั เป็นไม้ในสกุล Paphiopedilum ในปี 1888 พันธุ์ไม้น้จี ะขึ้นตามโขดหินปูนและพื้นที่หรือซอกหิน ทีม่ ธี าตุอาหารสมบูรณ์ ในระดับความสูง 300-1,300 เมตร ที่ Silchar ในรัฐมณีปรุ ะของอินเดีย เมือ่ ไม่นาน มานี้ มีผพู้ บมันขึน้ อยูใ่ นพม่าตอนเหนือและทางตะวัน ตกเฉียงใต้ของจีน เป็นทีท่ ราบกันดีกว่า เราใช้มนั ใน การพัฒนาปรับปรุงสายพันธุข์ อง Paphiopedilum

Artist’s note: “I was brought up with this lovely species that grows naturally on rock walls in the greenhouses at home and I never fail to be charmed by the large white dorsal sepal that arches over the undulating petals and the lip in a very artistic manner.”

k

หมายเหตุศิลปิน: “ฉันเติบโตมากับพันธุ์ไม้แสนน่ารักนีซ้ ึ่งขึ้นตามธรรมชาติบนกำ�แพงหินของเรือนกระจก ที่บ้าน ฉันต้องมนต์เสน่ห์เจ้ากลีบนอกบนสีขาวขนาดใหญ่ที่แผ่เป็นวงโค้งเหนือกลีบดอกบางพลิ้วและ กระเปาะอย่างงดงาม”



Paphiopedilum villosum (Lindl.) Stein watercolour painting size: 26.5 × 17.1 cm 2011

The Hairy Lady’s Slipper Orchid, Paphiopedilum villosum was discovered in Moulmein in Myanmar by Thomas Lobb who found it growing epiphytic on trees and rocks in shady situations at elevations of 1300–1600 m. Veitch and Sons introduced it to cultivation. It is widespread from Manipur in India through Myanmar, Thailand, China, Laos and Vietnam and has a few distinct geographical varieties.

กล้วยไม้รองเท้านารีขน (Hairy Lady’s Slipper Orchid) หรือ Paphiopedilum villosum นี้ โธมัส ล็อบบ์ (Thomas Lobb) พบใน Moulmein ประเทศพม่า ขึ้น อยู่ตามต้นไม้และโขดหินในบริเวณที่ไม่ค่อยมีแสงแดด ในระดับความสูง 1,300-1,600 เมตร วีทช์ (Veitch) และบุตรชายเป็นผู้นำ�มาเพาะเลี้ยง มันแพร่พันธุ์ จากมณีปุระในอินเดีย ไปถึงพม่า ไทย จีน ลาว และ เวียดนาม และมีความหลากหลายทางภูมิศาสตร์น้อย

Artist’s note: “I have been studying Paphiopedilum villosum ever since my school days and what is fascinating about this species are the size of the flowers (which almost feels too heavy and clumsy for the stem). But it makes up for this with its lovely earthy colour, its glossy, spathulate slightly incurved petals that appear like outstretched arms, and fascinating villous hair on its stems and floral bract (which was of course a challenge to paint!)”

หมายเหตุศิลปิน: “ฉันศึกษา Paphiopedilum villosum มาตั้งแต่เด็กๆ และสิ่งที่น่าหลงใหลของ ไม้พันธุ์นี้คือขนาดของดอก (ซึ่งดูหนักและใหญ่ เทอะทะกว่าขนาดของก้าน) ดอกมีสีนํ้าตาลน่ารัก กลีบมันวาวบิดน้อยๆ ดูเหมือนแขนสองข้างที่กาง ออก ขนอ่อนๆ ขึ้นอยู่ตามก้านและปลีอ่อนของ ดอก (ซึ่งวาดยากมาก!)

k



Paphiopedilum venustum (Wall.ex Sims) Pfitz. watercolour painting size: 27.7 × 18.3 cm 2011 Commonly known as the Venus Slipper Orchid or the Snakeskin Orchid, because of its mottled foliage, this highly ornamental plant was the first species in the Genus Paphiopedilum to be introduced in the plant world. It inhibits shady banks of streams and rivulets in the Tropical and Sub-Tropical Valleys in Eastern Nepal, Sikkim to Meghalaya and Arunachal in India, Bhutan, Bangladesh and China at 300–800m. They flower during the months of December–February.

เป็นที่รู้จักกันทั่วไปในชื่อ กล้วยไม้รองเท้านารวีนัส หรือ กล้วยไม้หนังงู เนือ่ งจากใบทีเ่ ต็มไปด้วยลวดลาย แต่งแต้มพันธุ์ไม้ที่ได้รับการประดับตกแต่ง จาก ธรรมชาติ อ ย่ า งงดงามนี้ เ ป็ น ไม้ ช นิ ด แรกในสกุ ล Paphiopedilum ที่เป็นที่รู้จักในโลกของพรรณ พฤกษา มันจะขึ้นตามริมฝั่งนํ้าที่ไม่ค่อยมีแสงแดด ในหุบเขาที่มีอากาศร้อนชื้นและกึ่งร้อนชื้นในเนปาล ตะวันออก สิกขิม ไปจนถึงเมฆาลัยและอรุณจัล ประเทศในอินเดีย ภูฏาน บังคลเทศ และจีน ใน ระดับความสูง 300-800 เมตร ออกดอกในช่วงเดือน ธันวาคมถึงกุมภาพันธ์

Artist’s note: “ It has been many years since I have been observing and painting this species. My first experience was painting it from my family’s orchid collection. Then in 2003/2004 I got my first opportunity to visit and sketch it in its habitat. It was absolutely fascinating to watch the species in all its glory (the silvery green mottling on the leaves and variation of the flowers never fails to mesmerize me!) flowering in thick carpets of moss, under bamboo thickets surrounded by silver oaks, streams and mist! The original painting I had made from these observations now lies in a private collection in India but you can view it as a Giclée print in this exhibition. This year I had a yearning to paint this species again so here it is, an ode to this beautiful and elegant species! ”

หมายเหตุศิลปิน: “เป็นเวลาหลายปีแล้วที่ฉันเฝ้าสังเกตและวาดภาพไม้พันธุ์นี้ ครั้งแรกฉันวาดขึ้นจาก คอลเล็กชั่น กล้วยไม้ของครอบครัว ต่อมาในปี 2003/2004 ฉันจึงมีโอกาสได้ไปชมและสเก็ตช์ภาพของมันในแหล่ง กำ�เนิดตามธรรมชาติ น่าตื่นตาตื่นใจมากที่ได้มองดูมันอวดโฉมอย่างงดงาม (แต้มลายสีเขียวประกาย เงินระยิบระยับบนใบและดอกสีสันหลายหลากตราตรึงใจฉันตลอดมา) ดอกของมันเบ่งบานอยู่ตามผืน พรมมอส ใต้กอไผ่ที่แวดล้อมด้วยต้นโอ๊กสีเงิน ธารน้ำ� และสายหมอก ภาพต้นฉบับที่ฉันวาดขึ้นจากการ สำ�รวจเหล่านี้ ปัจจุบันมีเจ้าของเก็บไว้ในคอลเล็กชั่นส่วนตัวในอินเดีย แต่คุณสามารถชมภาพที่พิมพ์ จากต้นแบบได้ในนิทรรศการนี้ ปีนี้ฉันหวังว่าจะได้วาดภาพไม้พันธุ์นี้อีกครั้ง และนี่คือบทกวีที่ฉันขออุทิศ กล้วยไม้ที่งามสง่าพันธุ์นี้”

k



Eulophia zollingeri (Rchb. f.) J. J. Smith watercolour painting size: 71 × 45 cm 2007

The unusual species was named after Heinrich Zollinger who collected the type specimen from Java and it was described by Reichenbach f. in 1857. It is a leafless saprophytic species with subterranean pseudobulbs which bear stout flowering stalk and become visible in May– June. It is found growing in deep forest glade among decaying logs and leaves in primary forests and cardamom plantations in secondary forest in Darjeeling and Sikkim Himalayas. Surprisingly this species is distributed in various parts of India, Sri Lanka,Thailand, Malaysia,Indonesia,the Philippines,Japan to new Zealand.

ไม้พันธุ์พิเศษนี้ตั้งชื่อตามเฮนริก โซลลิงเงอร์ (Heinrich Zollinger) ผู้เก็บตัวอย่างพันธุ์ไม้จาก ชวา โดยมี Reichenbach f. เป็นผู้ตั้งชื่อในปี 1857 ไม้ พั น ธุ์ นี้ เ ป็ น กล้ ว ยไม้ อ าศั ซ ากที่ มี เ หง้ า อยู่ ใต้ดิน มีตุ่มก้านดอกที่จะเผยโฉมให้เห็นในเดือน พฤษภาคมถึงมิถุนายน ไม้พันธุ์นี้จะขึ้นในบริเวณที่ โล่งในป่าลึกตามขอนไม้ผุๆ และใบไม้ที่เน่าเปื่อย ในป่าปฐมภูมิและพื้นที่ปลูกกระวานเทศ (cardamom) ในป่าทุติยภูมิในหิมาลัยดาร์จีลิงและสิกขิม น่าแปลกใจที่ไม้พันธุ์นี้ได้รับการนำ�ไปขยายพันธุ์ ต่อในหลายพื้นที่ ไม่ว่าจะเป็นอินเดีย ศรีลังกา ไทย มาเลเซีย อินโดนีเซีย ฟิลิปปินส์ ญี่ปุ่น และ นิวซีแลนด์

Artist’s note: “Another one of the rarely seen saprophytic species, they spend most of their lives underground and only come up with favourable circumstances to flower and seed. We were lucky to spot a single plant flowering during the monsoon season last year during one of our treks through a private forest with cardamom plantation and we took the advantage to make observations, notes, drawings and pictures as a record. Scorpions, black spiders, termites and leeches were a part of its habitat! I must say that it is one of the most beautiful and simple Orchid that I have ever painted. For once I was like — Hurrah! No leaves to paint!”

หมายเหตุศิลปิน:“ไม้พันธุ์นี้เป็นกล้วยไม้อาศัยซากที่หาได้ยากอีกชนิดหนึ่ง การดำ�เนินชีวิตส่วนใหญ่จะ อยู่ใต้ดิน และจะงอกขึ้นมาเหนือพื้นดินเฉพาะตอนที่จะออกดอกและเมล็ด เราโชคดีมากที่เผอิญมอง เห็นดอกไม้ดอกหนึ่งงอกขึ้นมาเดี่ยวๆ บนพื้นดินในช่วงฤดูมรสุมปีที่แล้วระหว่างการเดินทางสำ�รวจผ่าน สวนป่าส่วนตัวที่มีการปลูกกระวานเทศ เราจึงฉวยโอกาสนี้ทำ�การศึกษา จดบันทึก และวาดภาพเก็บ เป็นข้อมูลไว้ แมงป่อง แมงมุมดำ� ปลวก และทาก เป็นส่วนหนึ่งของแหล่งอาศัยของมัน ฉันต้องพูดว่ามัน เป็นกล้วยไม้ที่สวยและเรียบง่ายที่สุดเท่าที่ฉันเคยวาดมา ครั้งหนึ่งฉันถึงกับร้องขึ้นว่า “ฮูราห์! ไม่มีใบให้ ต้องวาด!”

k



Aphyllorchis alpina King and Pantling watercolour painting size: 43.4 × 25 cm 2001

This saprophytic orchid is so unique that it cannot be seen except when it is in flower. The pale yellow flowering shoots come up from branched underground stems having a few thick long roots. It grows at elevations of 2000-2500m in Kalimpong, my hometown, but was described from specimens that came from the alpine zone (4,500m).

กล้ ว ยไม้ อ าศั ย ซากนี้ เ ป็ น กล้ ว ยไม้ พั น ธุ์ พิ เ ศษมาก เพราะเราจะไม่มีทางเห็นมันได้เลยนอกจากเวลาที่ มันออกดอก ดอกสีเหลืองอ่อนๆ สดใสผุดขึ้นจาก ลำ�ต้นที่แผ่สาขาอยู่ใต้ดิน โดยมีรากหนาๆ ยาวๆ สองสามราก ขึ้นในระดับความสูง 2,000-2,500 เมตรในกาลิมปง บ้านเกิดของฉัน แต่ได้รับการตั้ง ชื่อจากตัวอย่างที่มาจากเขตอัลไพน์ ในระดับ 4,500 เมตร

Artist’s note: “Aphyllorchis (or orchids without chlorophyll) orchids are not very well understood and acquaintance with this species and observing and painting it leaves one pondering how they originated and why they remain underground for most part of their lives!”

หมายเหตุศิลปิน:“กล้วยไม้ Aphyllorchis (หรือกล้วยไม้ไร้คลอโรฟิลล์) ยังไม่เป็นที่รู้จักหรือเข้าใจเกี่ยว กับมันมากนัก การได้ศึกษาและวาดภาพของมันทำ�ให้เราต้องเก็บมานั่งครุ่นคิดว่า มันเกิดขึ้นมาได้ อย่างไร และทำ�ไมมันจึงเจริญเติบโตอยู่ใต้ดินแทบจะตลอดอายุขัยของมัน”

k



Dendrobium fimbriatum Lindl. watercolour painting size: 44.8 × 34.3 cm 2008

Commonly also known as fringe-lipped orchid, Dendrobium fimbriatum thrives as epiphytes and lithophytes in the Tropical and Sub-tropical zones of Bhutan, India (Uttar Pradesh, Sikkim, Darjeeling, Meghalaya, Assam and Arunachal Pradesh) and Nepal at elevations of 500-1000m in bloom during April-May.

Dendrobium fimbriatum เป็นที่รู้จักกันในชื่อว่า fringe-lipped orchid ในเขตพื้นที่ร้อนชื้นของภูฏาน อินเดีย (อุตตรประเทศ สิกขิม ดาร์จีลิง เมฆาลัย อัส สัม และอรุณจัลประเทศ) และเนปาลในระดับความ สูง 500-1,000 เมตร และออกดอกในเดือนเมษายน ถึงพฤษภาคม

Artist’s note: “While I completed the field sketches of this beautiful and elegant species in 2007, I did not get the chance to paint it until 2008. I saw a very good specimen of var. oculatum Hook.f. flowering on a tree just next to my farm house and I couldn’t resist the temptation to get back to my old sketches. I must say that although the subject was quite an easy one to tackle, the length of the stems (75-150cm tall) made it impossible for me to put the whole plant on paper. I thus felt I had missed out on the very artistic and intricate root system that just seems never-ending! However, I did manage to get the new kiekies and few roots in so that the painting looked more complete.”

หมายเหตุศิลปิน:“หลังจากสเก็ตช์ภาพพันธุ์ไม้ที่สวยสง่านี้จากแหล่งที่อยู่ของมันในปี 2007 แล้ว ฉัน ก็ไม่มีโอกาสจะวาดให้เสร็จเลยจนกระทั่งปี 2008 ฉันได้เห็น var. oculatum Hook.f. ดอกหนึ่งบานบน ต้นไม้ข้างๆ โรงนาของฉัน ทำ�ให้ฉันต้องรีบกลับไปหาภาพสเก็ตช์เหล่านั้นทันที ฉันต้องพูดว่าถึงแม้ไม้ พันธุ์นี้ดูเหมือนจะวาดง่าย แต่ด้วยความที่ลำ�ก้าน (75-150 ซม.) ของมันยาวมาก ฉันจึงไม่อาจจะวาด ภาพหมดทั้งต้นลงในกระดาษแผ่นเดียวได้ ทำ�ให้รู้สึกว่าต้องละทิ้งระบบรากที่งดงามและซับซ้อนที่ดูจะ แผ่ขยายไปไม่มีที่สิ้นสุด อย่างไรก็ตาม ฉันก็ได้พยายามที่จะวาดกิ่งต้นและรากลงไปเพิ่มเพื่อให้ภาพดู สมบูรณ์มากขึ้น”

k



Dendrobium falconeri Hook.f. watercolour painting size: 71.3 × 41.6 cm 2006

Named after Hugh Falconer, Superintendent of Saharanpur Botanic Gardens from 1832–42, this species is found at elevations of 1,500–2,500 m in flower during mayJune in Bhutan, N.E. India, Myanmar and China. It is a pendulous epiphyte that grows in oaks and Rhododendron arboreum trees in more wet valleys.

ไม้พันธุ์นี้ตั้งชื่อตามฮิว ฟอลโคเนอร์ (Hugh Falconer) ผู้อำ�นวยการสวนพฤกษศาสตร์สหรัณปุระ (Saharanpur Botanic Gardens) ในปี 1832-1932 พบได้ในระดับความสูง 1,500-2,500 เมตรในภูฏาน ตะวันออกเฉียงเหนือของอินเดีย พม่า และจีน ออกดอกในช่วงเดือนพฤษภาคมถึงมิถุนายน มัน คือ pendulous epiphyte ซึ่งขึ้นตามต้นโอ๊กและ ต้นกุหลาบพันปี (Rhododendron arboretum) ใน บริเวณหุบเขาที่ชุ่มชื้น

Artist’s note: “This has been one of my favourite subjects because I find them very delicate and graceful and I simply love the colours and the slender, branched pseudobulbs with swollen nodes that compliment the delicate flowers perfectly. I cannot wait to paint the next one with the habitat!”

หมายเหตุศิลปิน: “ไม้พันธุ์นี้เป็นหนึ่งในบรรดาพันธุ์ไม้ที่ฉันชอบ เพราะมันดูสวยสง่าและอ่อนช้อย ฉันหลงรักสีสันและเหง้าผอมๆ ที่มีกิ่งก้านและมีตุ่มตาใหญ่ๆ ซึ่งเสริมความงดงามให้แก่ดอกที่แสน บอบบางอย่างไม่มีที่ติ ฉันแทบจะทนรอไม่ไหวที่จะได้วาดรูปดอกต่อไปที่อวดโฉมอย่างงดงามในแหล่ง ที่อยู่ของมัน”

k



Pleione praecox (J. E. Smith) D. Don watercolour painting size: 70.2 × 52.6 cm 2003–04

Pleionepraecox,alsocalledHimalayanWindowsill Orchid, is a widespread autumn flowering species that carry large beautiful rose-pink flowers during October/November. They can often be found fully covering branches of trees or moss covered rocky embankments at elevations of 1800m-2000m in the Himalayas.

Pleione praecox หรือรู้จักกันในชื่อว่า Himalayan Windowsill Orchid เป็นกล้วยไม้ฤดูใบไม้ร่วงที่พบ แพร่หลายมาก ดอกขนาดใหญ่สีชมพูกุหลาบจะเบ่ง บานในช่วงเดือนตุลาคมหรือพฤศจิกายน เราอาจ จะพบมันบานปกคลุมกิ่งไม้หรือแนวโขดหินริมธาร นํ้าที่เต็มไปด้วยมอส ในระดับความสูง 1,800-2,000 เมตรในแถบหิมาลัย

Artist’s note: “I have painted Pleione praecox at Kew and also in nature and the difference in sizes and intensity of colors of the flowers on cultivated plants and those flowering in nature are remarkable. This painting done over a period of two years has taught me patience and I cannot convey in words the deep sense of joy I experienced on its completion. Nature, I realized, renews and rejuvenates itself in wonderful cycles so profound yet so simple, so complete.”

หมายเหตุศิลปิน:“ฉันวาดภาพ Pleione praecox ทั้งที่สวนพฤกษศาสตร์คิว (Kew) และที่แหล่งกำ�เนิด ตามธรรมชาติ ดอกที่ปลูกในโรงเลี้ยงกับที่ขึ้นตามธรรมชาตินั้นจะมีขนาดและสีสันที่แตกต่างกันมาก ภาพภาพนี้ซึ่งใช้เวลามากกว่าสองปีสอนให้ฉันรู้จักความอดทน ฉันไม่รู้จะสรรหาถ้อยคำ�ใดมาบรรยาย ความสุขเมื่อวาดภาพนี้เสร็จ ฉันได้เรียนรู้ว่าธรรมชาติฟื้นตัวและก่อกำ�เนิดใหม่ในวัฏจักรแห่งชีวิตที่ทั้ง ลํ้าลึกและเรียบง่ายในเวลาเดียวกัน คงความสมดุลและสมบูรณ์พร้อมอย่างที่สุด”

k



Vanda coerulea Griff. ex Lindl. watercolour painting size: 39.8 × 34.8 cm 2008

India’s Blue Vanda grows on exposed rocks and branches of trees at elevations of 3001800m in Meghalaya, Nagaland, Manipur, in India and extends through Myanmar to Thailand.

แวนด้าสีนํ้าเงินของอินเดียขึ้นอยู่ตามโขดหินและ ค่าคบไม้ในระดับความสูง 300-1,800 เมตรในเมฆา ลัย นาคาแลนด์ มณีปุระ ในอินเดีย และยังแพร่พันธุ์ ไปถึงพม่าและประเทศไทย

Artist’s note: “The magnificence of the azure blue flowers of this species has never failed to please the orchidologists and the common people alike! My first attempt at painting this species many years ago was a failure. I thought that the blue of the flowers was easy to put on paper but it proved me wrong! The blue constantly changes it’s hues with the rising and setting of the sun making it difficult to note the exact colour! It took me few attempts to get this painting (and the colour) right!

หมายเหตุศิลปิน:“ความงดงามของดอกไม้สีนํ้าเงินใสพันธุ์นี้ ไม่มีผู้เชี่ยวชาญกล้วยไม้ หรือใครๆ ที่จะไม่รู้ สึกชื่นชม เมื่อหลายปีก่อน ฉันพยายามที่จะวาดภาพไม้พันธุ์นี้เป็นครั้งแรก แต่ก็ไม่ประสบความสำ�เร็จ ที แรกฉันคิดฉันจะระบายสีนํ้าเงินของดอกได้ง่ายๆ ทว่าฉันคิดผิดโดยสิ้นเชิง เพราะสีจะค่อยๆ เปลี่ยนเฉด ไปเรื่อยๆ ตามแสงอาทิตย์ตั้งแต่แรกขึ้นจนกระทั่งตกดิน ทำ�ให้ยากที่จะบอกได้ว่าสีนํ้าเงินเฉดไหนเป็นสี แท้ๆ ของมัน ฉันต้องพยายามอีกหลายครั้งกว่าจะวาดภาพ (และลงสี) ให้ถูกต้องได้”

k


Artist’s note: “I had never experienced painting this species before and was quite thrilled to find it growing in the garden of a plant enthusiast, Harry Racionze, during my visit to Scotland in the summer of 2010. Harry, at 80 plus still grows and flowers these magnificent beauties along with other plants with much enthusiasm and passion. He was very kind to allow me to make all the studies required (including the merciless dissection of his precious beauties!) to make this final painting.”

หมายเหตุศิลปิน:“ฉันไม่เคยวาดภาพไม้พันธุ์นี้มาก่อนและรู้สึกตื่นเต้นมากที่ได้เห็นมันขึ้นอยู่ในสวนของ นักพฤกษศาสตร์ แฮรี ราซิออนเซ (Harry Racionze) ในระหว่างที่ฉันเดินทางไปสก็อตแลนด์ในช่วง ฤดูร้อนปี 2010 แฮรีในวัย 80 กว่าปียังคงรู้สึกกระตือรือร้นและมีไฟที่จะปลูกและเพาะเลี้ยงไม้ดอก ชนิดนี้ รวมทั้งพันธุ์ไม้อื่นๆ เขาเมตตาต่อฉันมากโดยอนุญาตให้ฉันได้ทำ�การศึกษาทุกสิ่งทุกอย่างตามที่ ต้องการ (ซึ่งรวมถึงการแยกชิ้นส่วนดอกไม้ที่งดงามของเขาเป็นชิ้นๆ โดยไม่ปรานีปราศรัย!) เพื่อให้วาด ภาพนี้ได้สำ�เร็จ”


Bailey's Himalayan Blue Poppy watercolour painting size: 71 × 46.1 cm 2011

Meconopsis betonicifolia Franchet or Bailey’s Himalayan Blue Poppy was discovered by Pere Delavay in 1886 from N.W. Yunnan in China. His specimens were illustrated and described by Franchet in 1889 as Meconopsis betonicifolia. Later, in 1915 Dr. David Prain described Meconopsis baileyi from material sent by Bailey from S.E. Tibet. The material being incomplete, Dr. Prain described it without referencing it to M. betonicifolia. In 1924 Frank Kingdon-Ward collected ample material from the same area and identified his specimens with M. baileyi. Today Bailey’s Himalayan Blue Poppy is known by the earlier name Meconopsis betonicifolia. This exquisite species has since been discovered in Bhutan, Arunachal Pradesh and Sikkim (India), Nepal at 3,000–4,800 m. flowering and fruiting between July–September. “Among a paradise of primulas the flowers flutter out from amongst the sea-green leaves like blue and golden butterflies.” Frank Kingdon-Ward on encountering Bailey’s Himalayan Blue Poppy near Tumbatse in S.E. Tibet (Source: A Quest of Flowers by Harold Fletcher, 1975).

Meconopsis betonicifolia ของฟรานเช็ต (Franchet) หรือ Meconopsis baileyi ของเพรน (Prain) หรือ ป๊อปปีห้ มิ าลัยสีฟา้ ของเบลีย์ (Bailey’s Himalayan Blue Poppy) นี้ แปร์ เดอลาวาย (Pere Delavay) ค้น พบครัง้ แรกในแถบตะวันตกเฉียงเหนือของมณฑลยูน นานในประเทศจีนเมือ่ ปี 1886 ในปี 1889 ฟรานเช็ตได้ วาดภาพขึน้ จากตัวอย่างทีเ่ ดอลาวายเก็บมา พร้อมทัง้ ตัง้ ชือ่ ว่า Meconopsis betonicifolia ต่อมาในปี 1915 ดร. เดวิด เพรน (Dr. David Prain) ได้ตง้ั ชือ่ พันธุไ์ ม้น้ี ว่า Meconopsis baileyi จากตัวอย่างทีเ่ บลียส์ ง่ มา จากพืน้ ทีท่ างตะออกเฉียงใต้ของทิเบต ตัวอย่างทีส่ ง่ มานัน้ ไม่ครบถ้วน และ ดร. เพรนก็ตง้ั ชือ่ ให้มนั โดยไม่ ได้อา้ งอิงถึง M. betonicifolia เลย ในปี 1924 แฟรงค์ คิงดอน วาร์ด (Frank Kingdon Ward) ได้เก็บตัวอย่าง จำ�นวนมากจากพืน้ ทีเ่ ดียวกันและเรียกพันธุไ์ ม้ทเ่ี ก็บมา ได้นว้ี า่ M. baileyi ทุกวันนี้ ป๊อปปีห้ มิ าลัยสีฟา้ ของเบลีย์ เป็นทีร่ จู้ กั กันตามชือ่ แรกคือ Meconopsis betonicifolia ไม้พนั ธุพ์ เิ ศษนีย้ งั พบในภูฏาน อรุณจัลประเทศ และ สิกขิม (อินเดีย) เนปาล ในระดับความสูง 3,000-4,800 เมตร ออกดอกและผลระหว่างเดือนกรกฎาคมถึงเดือน กันยายน “ท่ามกลางสวนสวรรค์ของดอกพริมูลา (primula) เจ้าดอกป๊อปปี้สีฟ้าผุดขึ้นเหนือพุ่มใบสีเขียวนํ้าทะเล ดุจดังฝูงผีเสื้อสีฟ้าและสีทอง” แฟรงค์ คิงดอน วาร์ ดบันทึกไว้ เมื่อได้พบป๊อปปี้สีฟ้าของเบลีย์ใกล้ๆ กับตุมบัตเซ (Tumbatse) ในทิเบตตะออกเฉียงใต้ (ที่มา: A Quest of Flowers A Quest of Flowers ของ Harold Fletcher, 1975).

k


Artist’s note: “To sketch and paint this species, we made a trip to a grower located near Darjeeling who had several plants in bloom during the month of June. I was stunned by the size (it can grow up to 9 feet high) and beauty of this species captivated me and the fragrance still lingers in my memory!”

หมายเหตุศิลปิน:“เพื่อสเก็ตช์และวาดภาพพันธุ์ไม้นี้ เราต้องเดินทางไปหาคนปลูกซึ่งอยู่ใกล้ๆ เมืองดาร์ จีลิง พันธุ์ไม้จำ�นวนมากของเขากำ�ลังออกดอกในช่วงเดือนมิถุนายน ฉันรู้สึกตื่นตาตื่นใจกับขนาดที่ใหญ่ โต (สูงสุดถึง 9 ฟุต) ความงดงามของมันยังประทับอยู่ในใจ และกลิ่นหอมยังอบอวลอยู่ในความทรงจำ�”


Cardiocrinum giganteum watercolour painting size: 69.5 × 41.2 cm 2011

The Gargantuan Lily was discovered in Yunnan Province, China by the intrepid Scottish plant explorer Robert Fortune in the nineteenth century. Daniel Hinkley, author of The Explorer’s Garden for whom I did a life size painting of this magnificent species provides an enchanting description of this amazing Himalayan species. “Indeed, few scenes are as provocative as a stand of Cardiocrinum giganteum in full bloom at the end of June. The glossy green basal foliage is heart-shaped (as suggested by the generic name) and upto 18 in (45 cm) long by 10 in (25 cm) wide on the blossoming sized plants. After seven years of building strength, the enormous bulbs of this species are fully primed to send their treelike flowering stems skyward to 15 ft (4.5m) or higher. The stems are capped by a dozen fragrant, pendulous white trumpets to 10 in (25 cm) in length; at Heronswood (the author’s nursery), the shaded garden is awash with fragrance from the flowers in late June.”

ลิลลี่ยักษ์ (Gargantuan Lily) นี้ โรเบิร์ต ฟอร์จูน (Robert Fortune) นักสำ�รวจพันธุ์พืชผู้กล้าหาญ ชาวสก็ อ ตได้ ค้ น พบเป็ น ครั้ ง แรกที่ ม ณฑลยู น นาน ประเทศจีน ในศตวรรษที่ 19 แดเนียล ฮิงค์ลีย์ (Daniel Hinkley) ผู้เขียนหนังสือ The Explorer’s Garden ซึ่งฉันได้วาดภาพประกอบขนาดเท่าจริงให้ ได้ อ ธิ บ ายพั น ธุ์ ไ ม้ แ ห่ ง หิ ม าลั ย อั น น่ า ทึ่ ง นี้ ไ ว้ ว่ า “จะมี ภ าพไหนที่ จ ะงดงามเท่ า ภาพของดอก Cardiocrinum giganteum ชูช่อเบ่งบานเต็มที่ใน ราวสิ้นเดือนมิถุนายน ใบสีเขียวที่มันวาวเป็นรูป หัวใจ (ดังที่บ่งบอกในชื่อสายพันธุ์) และยาวเต็มที่ ถึง 18 นิ้ว (45 ซม.) กว้างเต็มที่ 10 นิ้ว (25 ซม.) ใน บรรดาไม้ดอกขนาดใหญ่ หลังจากใช้เวลาบ่มเพาะ ความแข็งแรงถึงเจ็ดปี เหง้าขนาดใหญ่ของไม้พันธุ์ นี้ก็พร้อมที่จะแทงก้านดอกที่ดูเหมือนต้นไม้ขึ้นมาสู่ ท้องฟ้า เป็นความสูงถึง 15 ฟุต (4.5 เมตร) หรือสูง กว่านั้น ลำ�ก้านนั้นเต็มไปด้วยดอกทรงแตรสีขาวนับ สิบดอกที่ห้อยย้อยส่งกลิ่นหอมไปทั่ว ความยาวถึง 10 นิ้ว (25 ซม.) ที่ Heronswood (โรงเพาะชำ�ของ ผู้เขียน) สวนในร่มจะอบอวลไปด้วยกลิ่นหอมของ ดอกไม้นี้ในช่วงปลายเดือนมิถุนายน”

k



Diplomeris hirsuta (Lindl.) Lindl. watercolour painting size: 72 × 52.4 cm 2004–06

Commonly called the Snow Orchid due to its pure snow-white flowers, Diplomeris hirsuta is found growing on rather steep and wet sandstone rocks in the steaming tropical roadside verges of N. E. India, Bhutan and Nepal. During the flowering season i.e. during the end of June to August, the faces of the rocks look as if they have been covered with snow-flakes!

Diplomeris hirsuta เป็นที่รู้จักกันในชื่อ Snow Orchid (กล้วยไม้หิมะ) อันมีที่มาจากดอกสีขาวบริสุทธิ์ เหมือนหิมะ พบขึ้นอยู่ตามหินทรายผิวเรียบและ เปียกชื้นในขอบหญ้าข้างทางในที่ที่ภูมิอากาศร้อน ชื้นของอินเดียตะวันออกเฉียงเหนือ ภูฏาน และ เนปาล ในฤดูที่มันออกดอก คือ ช่วงปลายเดือน มิถุนายนถึงสิงหาคม พื้นผิวของก้อนหินดูราวกับถูก ปกคลุมด้วยหิมะ

Artist’s note: “It has been quite an experience to paint the Snow Orchid because painting it meant making friends with the monsoon torrents, landslides and the fearless, cheeky, monkeys! I have made quite a few trips to the habitat with my group sometimes to study the morphology, sometimes to study the habitat and at times to observe the pollinators. The unprecedented showers, the overhanging cliff of fragile sandstones rocks, which frequently have the habit of falling down without warning, the mosquitoes and even snakes at night has not been in vain. It has all been worth the undertaking. This painting is very important to me as it is a culmination of all these trips, experiences and observations I put down in my sketch book and my mind’s eye.”

หมายเหตุศิลปิน:“นับเป็นประสบการณ์ที่วิเศษมากที่ได้วาดภาพ Snow Orchid เพราะทำ�ให้ฉันได้เป็น เพื่อนกับนํ้าป่าและดินถล่มในฤดูมรสุมและฝูงลิงจอมป่วนที่ไม่กลัวคนเลย ฉันเดินทางไปที่แหล่งกำ�เนิด ของไม้พันธุ์นี้กับคณะของฉันหลายครั้งเพื่อศึกษาโครงสร้างของมัน บางครั้งก็ศึกษาเกี่ยวกับแหล่งที่อยู่ และศึกษาเกี่ยวกับผู้ช่วยผสมเกสร ฝนที่เทกระหน่ำ�อย่างไม่มีปี่ไม่มีขลุ่ย หน้าผาหินทรายที่เปราะบาง ซึ่งมักจะตกร่วงลงมาโดยไม่บอกกล่าว ยุงและงูในเวลากลางคืนที่ยังคงตรึงอยู่ในความทรงจำ� ภาพนี้ สำ�คัญต่อฉันมากเพราะเป็นจุดสุดยอดของการเดินทาง ประสบการณ์ และการศึกษาทั้งหมดที่ผ่านมา ที่ ฉันถ่ายทอดลงในสมุดสเก็ตช์ภาพและประทับลงในใจของฉัน”

k



Paphiopedilum hirstutissimum (Lindl.) Piftz. giclee print (original painting now in private collection, Mumbai) size: 72 × 53 cm 2008 This species also known as Hairy Lady’s Slipper Orchid is found in Meghalaya and Arunachal Pradesh at elevations of 10001500m. They grow as epiphytes on rocks or trees in the sub-tropical zone from AprilMay lasting for about 6 weeks.

กล้วยไม้ซึ่งเป็นที่รู้จักกันในชื่อ รองเท้านารีขน นี้ พบ ในเมฆาลัยและอรุณจัลประเทศ ในระดับความสูง 1,000-1,500 เมตร ขึ้นเป็นกาฝากอยู่ตามโขดหิน และต้นไม้ในพื้นที่เขตกึ่งร้อนชื้น ในระหว่างเดือน เมษายนถึงพฤษภาคม มีอายุประมาณหกสัปดาห์

Artist’s note: “Painting this hairy species was an experience I’ll never forget. I had made a lot of individual flower studies in the past years but when I saw that my father had created a complete habitat on his nursery wall and it flowered for him in a whole colony it totally impressed me and I had to sit down and paint it as I saw it. What fascinated me were the colours of the flowers — different shades of purple and green, which can hardly be seen in other Paphiopedilums and which makes this species look attractive in a bizarre kind of way. The dark purple hairs that cover the flowering bearing stem was a chore to paint as they had to stand out from the rocks in the back ground. It took me a whole year to complete this piece of work but I must say that the journey has been worth the while.”

หมายเหตุศิลปิน:“การวาดภาพพันธุ์ไม้ที่เต็มไปด้วยขนนี้เป็นประสบการณ์ที่ฉันไม่มีวันลืม ฉันศึกษา ดอกไม้เป็นจำ�นวนมากในช่วงหลายปีที่ผ่านมา แต่เมื่อได้เห็นคุณพ่อสร้างแปลงปลูกกล้วยไม้ขึ้นใหม่ใน โรงเพาะชำ� และเห็นมันออกดอกดาษดาเต็มพื้นที่เพาะเลี้ยง ฉันก็รู้สึกประทับใจมากและถึงกับต้องนั่ง ลงเก็บบันทึกภาพกล้วยไม้เหล่านี้ไว้ สิ่งที่ฉันหลงรักคือ สีของดอกที่มีสีม่วงและเขียวเฉดต่างๆ กัน ซึ่ง ไม่ค่อยพบในกล้วยไม้รองเท้านารี (Paphiopedilums) พันธุ์อื่นๆ และทำ�ให้กล้วยไม้สายพันธุ์นี้งดงาม แปลกตา ขนสีม่วงเข้มซึ่งปกคลุมก้านดอกเป็นงานที่ยากและท้าทายที่สุด เพราะมันจะต้องทำ�ให้มันเด่น ออกมาจากก้อนหินในฉากหลัง ฉันใช้เวลาวาดภาพนี้ถึงหนึ่งปีเต็ม แต่ก็พูดได้เต็มปากว่าเป็นการเดิน ทางที่แสนคุ้มค่า”

k



Paphiopedilum venustum (Wall.ex Sims) Pfitz. giclee print (original painting now in private collection, Mumbai) size: 73.3 × 53.7 cm 2008–09

Commonly known as the Venus Slipper Orchid or the Snakeskin Orchid, because of its mottled foliage, this highly ornamental plant was the first species in the Genus Paphiopedilum to be introduced in the plant world. It inhibits shady banks of streams and rivulets in the Tropical and Sub_Tropical Valleys in Eastern Nepal, Sikkim to Meghalaya and Arunachal in India, Bhutan, Bangladesh and China at 300-800m.They flower during the months of December-February.

เป็นที่รู้จักทั่วไปในชื่อ รองเท้านารีวีนัส หรือกล้วยไม้ เกล็ดงู เพราะใบที่เต็มไปด้วยรอยจุดด่างของมัน ไม้พันธุ์ที่ได้รับการประดับประดาอย่างงดงามจาก ธรรมชาติ นี้ เ ป็ น ไม้ ส ายพั น ธุ์ แ รกในสกุ ล รองเท้ า นารี (Paphiopedilums) ที่เป็นที่รู้จักกันในโลกแห่ง พรรณพฤกษา มันจะขึ้นอยู่ตามริมฝั่งน้ำ�ที่มีร่มเงา ในเขตหุบเขาร้อนชื้นและกึ่งร้อนชื้นในเนปาลตะวัน ออก สิกขิม ไปจนถึงเมฆาลัย และอรุณจัลประเทศน ในอินเดีย ภูฏาน บังคลาเทศ และจีน ในระดับความ สูง 300-800 เมตร ออกดอกในช่วงเดือนธันวาคมถึง กุมภาพันธ์

Artist’s note: “I have grown up watching these very decent-looking plants flower in the greenhouses at home but to actually see them in the habitat has been a truly amazing experience! The soft moss, with the roots of the orchids gently playing hide and seek underneath it, the lush green bamboo grooves, the silver leaves of chestnut trees and the mist rising from the nearby rivulets lent such a soft and poetic touch that I was deeply moved to put it on paper. The end result was this piece of work which I call my favourite poem! I hope that those who see this will enjoy it as much as I did in painting it.”

หมายเหตุศิลปิน:“ฉันเห็นกล้วยไม้แสนงามเหล่านี้ในโรงเพาะชำ�ของครอบครัวตั้งแต่เด็กๆ แต่การได้ เห็นมันขึ้นตามแหล่งที่อยู่ในธรรมชาตินั้น นับเป็นประสบการณ์ที่ยากจะลืมเลือน ต้นหญ้ามอสนุ่มๆ กับ รากของกล้วยไม้ที่เล่นซ่อนแอบกันอยู่ข้างใต้ กอต้นไผ่สีเขียว ใบสีเงินของต้นเกาลัด และไอหมอกจางๆ ที่ลอยมาจากธารน้ำ�ใกล้ๆ สร้างแรงบันดาลใจอันวิเศษให้ฉันต้องวาดภาพอันงดงามราวบทกวีนั้นลงใน กระดาษ และสำ�เร็จเป็นผลงานที่ฉันเรียกว่า “บทกวีในดวงใจ” ฉันหวังว่าใครก็ตามที่ได้เห็นภาพนี้คงจะ มีความสุข เช่นเดียวกับความสุขที่ฉันได้รับเมื่อวาดภาพนี้”

k



Arisaema tortuosum (Wallich) Schott watercolour painting size: 50.3 × 40 cm 1999

Tortuous Cobra Lily derives its species name from the twisted spadix appendage which comes out from the mouth of the spathe tube in a sigmoid fashion and tapers to a long erect tail 10–25 cm long. It bears 2–3 leaves that are subdivided into several segments. The large green or rarely purple spathe is majestically carried above the foliage making this a highly desirable garden plant. The berries mature from base upwards to fully scarlet red in autumn adding to its ornamental value. It was first described by Wallich as Arum tortuodum in 1830 and later transferred to the Genus Arisaema by Schott in 1832. It is a common species in the entire Himalayas and is distributed to South India, Myanmar and China.

Tortuous Cobra Lily ได้ชอ่ื สายพันธุน์ จ้ี ากลักษณะ ของเกสรที่บิดโค้งงอที่โผล่ออกจากปลีเป็นรูปตัว S และค่อยๆ เรียวเล็กลงเป็นหางยาวชี้ขึ้นไป ยาวถึง 10-25 ซม. มันมีใบสองสามใบซึ่งแยกจากขั้วเป็น หลายๆ แฉก ปลีสีเขียวอมม่วงขนาดใหญ่ที่ถูกโอบ อุ้มอยู่เหนือใบเลี้ยงทำ�ให้ผู้คนนิยมนำ�มันไปประดับ สวน แต้มสีแดงจัดที่ไล่ขึ้นมาจากโคนยิ่งทำ�ให้ “ไม้ ประดับ” ชนิดนี้ยิ่งงดงามมากขึ้น ไม้พันธุ์นี้ วอลลิช (Wallich) ตั้งชื่อเป็นครั้งแรกว่า Arum tortuodum ในปี 1830 และต่อมาสก็อตต์ (Schott) ได้เปลี่ยน ให้ไปอยู่ในสกุล Arisaema ในปี 1832 เป็นพันธุ์ ไม้ที่พบได้ทั่วเขตหิมาลัย และยังแพร่ขยายพันธุ์ใน อินเดียใต้ พม่า และจีน

Artist’s note: “We literally grew up with this bizarre and strikingly interesting species that we call “Sap Ko Makai” in Nepali/Gorkhali or literally Snake-Corn alluding to the large corn like cob with seeds.”

หมายเหตุศิลปิน:“พวกเราเติบโตขึ้นมากับพันธุ์ไม้ที่แปลกและน่าสนใจนี้ ซึ่งเราเรียกกันว่า “Sap Ko Makai” ในภาษาเนปาลี/กอร์คาลี หรือแปลตรงตัวว่า ข้าวโพดงู (Snake-Corn) สื่อถึงฝักข้าวโพดขนาด ใหญ่”

k



Arisaema erubescens (Wallich) Schott watercolour painting size: 51 × 39.5 cm (10 × 8 in) 2008

The Blushing Cobra Lily was is so called because of the reddish-pink colouration of the stems and flowers. It was first described in 1831 by Dr. Nathaniel Wallich as Arum erubescens. It is found growing in temperate forests and shrubberies and also in open rocky situations at elevations of 2000-2700 m. during May–June. It is distributed in Nepal and Darjeeling and Sikkim Himalayas in India.

ลิลลี่งูเห่าแก้มแดง (Blushing Cobra Lily) ได้ชื่อ นี้เพราะสีชมพูอมแดงของก้านและดอก ในปี 1831 ดร. นาธาเนียล วอลลิช (Dr. Nathaniel Wallich) ตั้งชื่อมันเป็นครั้งแรกว่า Arum erubescens พบขึ้น อยู่ในป่าและป่าละเมาะในเขตอบอุ่น รวมทั้งตาม โขดผาหินในระดับความสูง 2,000-2,700 ในช่วง เดือนพฤษภาคมถึงมิถุนายน พบได้ในเนปาลและ หิมาลัยดาร์จีลิงและสิกขิมในอินเดีย

k



Arisaema galeatum N. E. Brown watercolour painting size: 66 × 50.2 cm (10 × 8 in) 2001

Helmeted Cobra Lily was described by the British Botanist N.E. Brown in the Gardener’s Chronicle of 1879. It was introduced to cultivation after a century by my father, Udai Chandra Pradhan while writing his book, Himalayan Cobra-Lilies (Arisaema): Their Botany and Culture. The helmet-shaped spathe looks very much like the plant of American Cobra-Plant (Darlingtonia californica) and is certainly one of the most unusual and attractive species. It flowers during May–June and is distributed in the eastern Himalayas from Darjeeling, Sikkim, Mishmi Hills and Arunachal Pradesh in India and further also reported from Bhutan and Northern Myanmar.

ลิลลี่งูเห่าสวมหมวก (Helmeted Cobra Lily) นี้ เอ็น อี บราวน์ (N. E. Brown) นักพฤกศาสตร์ ชาวอั ง กฤษเป็ น ผู้ ตั้ ง ชื่ อ ให้ แ ละบั น ทึ ก ลงใน Gardener’s Chronicle ปี 1879 หลังจากนั้นนับ ศตวรรษจึงถูกนำ�มาเพาะเลี้ยงโดยคุณพ่อของฉัน อุทัย จันทรา ประธาน ขณะที่กำ�ลังเขียหนังสือของ ท่าน , Himalayan Cobra-Lilies (Arisaema)-Their Botany and Culture ปลีดอกที่รูปร่างเหมือนหมวก ใบโตดูเหมือนต้น Cobra-Plant (Darlingtonia californica) พืชพื้นถิ่นอเมริกา ออกดอกในช่วง เดือนพฤษภาคมถึงมิถุนายน และขยายพันธุ์ใน หิมาลัยตะวันออก ตั้งแต่ดาร์จีลิง สิกขิม เขามิษ มี (Mishmi Hills) และอรุณจัลประเทศในอินเดีย และต่อมาก็มีรายงานการขยายพันธุ์จากภูฏานและ พม่าด้วย

*This painting is the personal collection of Mr. Udai C. Pradhan, Kalimpong, India.

k

*ภาพจากคอลเล็กชั่นส่วนตัวของ มิสเตอร์อุทัย จันทรา ประธาน (Mr. Udai C. Pradhan) กาลิมปง อินเดีย



Arisaema species (Nagaland) watercolour painting size: 50.5 × 40 cm 2001

This species was sent to my father for identification and comes close to Arisaema consanguineum, another Himalayan species, but differs in its giant size both in plant habit and tubers and the colour of the flowers. It comes close to Arisaema sp. ‘Siang’ of Guy and Liliane Gusman as pictured in their book, The Genus Arisaema.

ไม้ชนิดนี้ถูกส่งมาให้คุณพ่อของฉันจำ�แนกสายพันธุ์ และพบว่าใกล้เคียงกับ Arisaema consanguineum ซึ่งเป็นไม้สายพันธุ์หิมาลัยอีกชนิดหนึ่ง แต่แตก ต่างกันตรงขนาดที่ใหญ่ยักษ์ทั้งรูปร่างลักษณะของ ต้นและเหง้า รวมทั้งสีของดอก มันดูใกล้เคียงกับ Arisaema sp. “เซียง” (Siang) ของกายและลีเลียน กุสแมน (Guy and Liliane Gusman) ดังเช่นภาพใน หนังสือ The Genus Arisaema ของพวกเขา

Artist’s note: “What fascinated me about this species were the extravagant mottlings on the stem! Drawing it in pen and ink was an exercise in patience.”

k

หมายเหตุศิลปิน:“ฉันชอบเจ้าไม้ต้นนี้ตรงที่ลำ�ต้นของมันมีลายด่างเต็มไปหมด การวาดภาพด้วยปากกา และหมึกเป็นสิ่งที่ฉันต้องใช้ความอดทนอย่างสาหัสสากรรจ์”



Arisaema utile Hook.f. ex Schott watercolour painting size: 71.5 × 52 cm 2000

Useful Cobra Lily is so named because the tubers of this species is lifted in the winter months by the natives in Sikkim, fermented and made into flour and eaten as the winter food. It is a fascinating species that grows commonly on the outskirts of Rhododendron forests in Sikkim and Darjeeling Himalayas in India and also in Nepal and Bhutan. It flowers during the months of May–July.

ลิลลี่งูเห่ามีประโยชน์ (Useful Cobra Lily) ได้ชื่อ เช่นนี้เพราะชาวพื้นเมืองในสิกขิมจะขุดเหง้าของ มันขึ้นมาในช่วงฤดูหนาว หมัก แล้วนำ�มาทำ�เป็น แป้งเพื่อทำ�เป็นอาหารรับประทานในฤดูหนาว มัน เป็ น ไม้ พั น ธุ์ ที่ น่ า สนใจเพราะมั ก จะขึ้ น ในบริ เ วณ ชายขอบป่าต้นกุหลาบพันปี (Rhododendron) ใน แถบหิมาลัยสิกขิมและดาร์จีลิงในอินเดีย รวมถึง เนปาลและภูฏาน ออกดอกในช่วงเดือนพฤษภาคม ถึงกรกฎาคม

k



Arisaema speciosum (Wall.) Martius watercolour painting size: 63.2 × 45.2 cm 2001

Showy Cobra Lily was one of the first of the three cobra-lilies to be described by Dr. Nathaniel Wallich, Superintendent of the Calcutta Botanic Gardens as Arum in 1824. He woefully describes his failure to make it survive in the hot season in Calcutta. The plant of course inhabits the cool mountain ranges of the Himalayas from 2000-3000 m. where it grows in forest glades closeby streams and in deep humus. The natives living in its areas of occurrence use the vegetative parts for boiling and making pigfodder (hence also called Sungure-refering to pig in Nepali/Gorkhali). This species is widely distributed from Nepal through Indian Himalayas (Sikkim, Darjeeling, Arunachal Pradesh), Bhutan and W. China.

Showy Cobra Lily เป็นลิลลี่งูเห่าหนึ่งในสามสาย พันธุ์แรกที่ ดร. นาธาเนียล วอลลิช ผู้อำ�นวยการ สวนพฤกษศาสตร์กัลกัตตา (Calcutta Botanic Gardens) ตั้งชื่อให้ว่า อารุม (Arum) ในปี 1824 เขา เล่าให้ฟังอย่างเศร้าสร้อยถึงการที่เขาไม่สามารถ เลี้ยงมันให้อยู่รอดได้ในฤดูร้อนในกัลกัตตา เพราะ ไม้พันธุ์นี้มีถิ่นกำ�เนิดในภูเขาที่มีอากาศหนาวเย็น ระดับความสูงประมาณ 2,000-3,000 เมตร ซึ่ง มันจะเติบโตในป่าบริเวณพื้นดินที่มีแสงแดดส่อง ถึง ใกล้ๆ กับธารนํ้าหรือที่ที่ดินชุ่มชื้นมีธาตุอาหาร สมบูรณ์ ชาวพื้นเมืองแถบนั้นจะนำ�ส่วนที่กินได้มา ต้มและทำ�เป็นอาหารหมู (ดังนั้นจึงเรียกไม้ชนิดนี้ อีกชื่อว่า Sungure ซึ่งหมายถึงหมูในภาษาเนปาลี/ กอร์คาลี) ไม้ชนิดนี้พบในเนปาลไปจนถึงหิมาลัย อินเดีย (สิกขิม ดาร์จิลิง อรุณจัลประเทศ) ภูฏาน จนถึงพื้นที่ตะวันตกของประเทศจีน

Artist’s note: “This is one the first major Arisaema painting I did after my return from Kew and which inspired me to carry on painting these magnificent plants as an alternative to Orchids. It also broke the monotony that I sometimes experienced while painting just one subject for long periods.”

หมายเหตุศิลปิน:“ภาพนี้เป็นหนึ่งในภาพ Arisaema ภาพหลักๆ ที่ฉันวาดขึ้นหลังจากกลับจากสวน พฤกษศาสตร์คิว (Kew) เป็นภาพที่ทำ�ให้ฉันเกิดแรงบันดาลใจที่จะวาดภาพไม้ชนิดนี้ต่อไป นอกเหนือ จากการวาดภาพกล้วยไม้ มันช่วยแก้ความรู้สึกเบื่อหน่าย เวลาที่จะต้องวาดอะไรอย่างใดอย่างหนึ่งต่อ เนื่องกันเป็นเวลานานๆ”

k



Lilium nepalense D. Don watercolour painting size: 25.8 × 19.3 cm (10 × 8 in) 2010

The Nepal Lily was described by David Don in Prodromus Florae Nepalensis in 1825. It is found throughout the Himalayas from Uttar Pradesh to Arunachal Pradesh at 2,300– 3,500 m growing on shady embankments in flower during June–July. Roy Lancaster in his book Plant Hunting in Nepal vividly describes his encounter with this exquisite species: “ The rain was blowing into our faces all the while but this was suddenly forgotten when we saw several 1-2 ft stems of a lily above our heads. Each was clothed with linear leaves and supported a single terminal nodding capsule and all around were small seedlings, specially plentiful at the base of the shrubs. It was Lilium nepalense whose strange green flowers in June are stained deep crimson at the base within. It was quite at home in the mossy chinks and pockets and some seedlings were growing ion the moss-carpeted rock itself.”

ลิลลี่เนปาล (Nepal Lily) นี้ เดวิด ดอน (David Don) ตั้งชื่อว่า Prodromus Florae Nepalensis เมื่อปี 1825 พบได้ทั่วไปในแถบหิมาลัยตั้งแต่อุตตร ประเทศไปจนถึงอรุณจัลประเทศ ในระดับความ สูง 2,300-3,500 เมตร ขึ้นอยู่ตามซอกหินริมนํ้า และออกดอกราวเดือนมิถุนายนถึงกรกฎาคม ใน หนังสือ Plant Hunting in Nepal รอย แลงคาส เตอร์ (Roy Lancaster) ได้เล่าถึงเมื่อครั้งที่เขา ได้พบไม้พันธุ์พิเศษนี้ไว้อย่างละเอียดว่า “เม็ดฝน กระหน่ำ�ลงบนใบหน้าของพวกเราตลอดเวลา แต่ เราก็ลืมมันไปอย่างปลิดทิ้งเมื่อได้เห็นลำ�ต้นของ เจ้าลิลลี่ยาว 1-2 ฟุตหลายๆ ต้นเหนือศีรษะของ เรา แต่ละต้นปกคลุมด้วยใบยาวๆ และเป็นฐาน ของกระเปาะที่ สั่ น ไหวไปมาตรงส่ ว นปลายสุ ด รอบๆ เป็นต้นอ่อนเล็กๆ ที่พบเป็นจำ�นวนมากตาม โคนของพุ่มไม้ ไม้ชนิดนี้คือ Lilium nepalense ซึ่ง ดอกสี เ ขี ย วดู แ ปลกตาจะออกในเดื อ นมิ ถุ น ายน โดยมีริ้วสีแดงเข้มขึ้นจากโคนข้างใน ฉันรู้สึกอบอุ่น เหมือนอยู่ที่บ้าน เมื่อได้อยู่ในที่เล็กๆ ที่มีแดดส่อง ลงมารำ�ไรๆ เต็มไปด้วยหญ้ามอสเขียวครึ้ม รวมทั้ง ต้นไม้เล็กๆ ที่เพิ่งงอกออกจากเมล็ดบนก้อนหินที่ ปกคลุมไปด้วยผืนพรมมอสนี้”

*This painting is the personal collection of Mr. Udai C. Pradhan, Kalimpong, India.

k

*ภาพจากคอลเล็กชั่นส่วนตัวของ มิสเตอร์อุทัย จันทรา ประธาน (Mr. Udai C. Pradhan) กาลิมปง อินเดีย



Himalayacalamus hookerianus (Munro) Stapleton watercolour painting size: 36.2 × 27.1 cm 2008

The Himalayan Blue Bamboo is locally called Pareng in Nepali/Gorkhali and is one of the most useful bamboo species in Sikkim and Darjeeling Himalayas of India and Bhutan. The species name commemorates Sir Joseph Hooker who travelled in the Sikkim Himalayas in the mid Nineteenth Century and discovered and recorded many plants new to science. This magnificent species forms dense thickets between 1500-2500 m and the mature culms are used for weaving and the leaves provide fodder for animals. The young shoots that develop in the summer months are a delectable delicacy much relished by the locals as ‘Pareng ko tusa’ (Shoots of Pareng) (Nepali/Gorkhali). The young culms of this species appear uniformly azure blue to purple that is a breath taking sight in the temperate Sikkim, Darjeeling and Bhutan Himalayas. People cultivate this species often to demarcate boundaries as it forms into neat thickets in a few years.

ไผ่หิมาลัยสีฟ้า (Himalayan Blue Bamboo) เรียกในภาษาเนปาลี/กอร์คาลีว่า Pareng และ เป็นพันธุ์ไม้ไผ่ที่มีประโยชน์มากที่สุดชนิดหนึ่งใน แถบหิ ม าลั ย สิ ก ขิ ม และดาร์ จี ลิ ง ของอิ น เดี ย และ ภูฏาน ชื่อของไม้พันธุ์นี้ตั้งเป็นเกียรติแก่ เซอร์ โจเฟซ ฮูเกอร์ (Sir Joseph Hooker) ผู้เดินทาง ไปในหิมาลัยสิกขิมในช่วงกลางศตวรรษที่ 19 และได้ค้นพบและเก็บบันทึกพันธุ์พืชใหม่ๆ ซึ่ง ยังไม่เป็นที่รู้จักในวงการวิทยาศาสตร์ พันธุ์ไม้ที่ น่าทึ่งนี้ขึ้นเป็นพุ่มหน้าในระดับความสูง 1,5002,500 เมตร และส่วนลำ�ต้นที่แข็งแรงใช้ในการ ถักสาน ส่วนใบเป็นอาหารของสัตว์ หน่ออ่อนๆ ที่ ผุ ด ขึ้ น มาในช่ ว งฤดู ร้ อ นดู ส วยงามและแสน บอบบาง เป็นที่ต้องใจของคนพื้นถิ่น ซึ่งเรียก มันว่า ‘Pareng ko tusa’ (หน่อ Pareng) (ภาษา เนปาลี/กอร์คาลี) หน่ออ่อนของไม้พันธุ์นี้มักมีสีฟ้าอ่อนๆ ไปจนถึง สีม่วง ซึ่งแลดูงดงามละลานตา ในพื้นที่หิมาลัย สิกขิม ดาร์จีลิง และภูฏาน ซึ่งมีภูมิอากาศอบอุ่น ผู้ ค นมั ก ใช้ พั น ธุ์ ไ ม้ ช นิ ด นี้ เ ป็ น แนวแบ่ ง เขตเพราะ พวกมันจะขึ้นรวมกันจนเป็นกออย่างเป็นระเบียบ ภายในเวลาไม่กี่ปี

Artist’s note: “It was pure joy for me to paint this species because of its lovely colour and form. To get the purple, blue and green tint was a good challenge to my skills!”

k

หมายเหตุศิลปิน:“ฉันมีความสุขจริงๆ ตลอดเวลาที่วาดภาพไม้พันธุ์นี้เพราะสีสันและรูปทรงที่แสนจะน่า รักของมัน การจะระบายให้ได้เฉดสีม่วงแกมนํ้าเงินปนเขียว เป็นสิ่งที่ท้าทายทักษะและความสามารถ ของฉันมาก”


Watercolour Paintings of Unique and Exquisite Orchids and other plants of the Himalayas by Hemlata Pradhan Exhibited at Serindia Gallery 17 March – 1 May 2011 For price and availability of Hemalata Pradhan’s original works and archival prints, please contact: Shane Suvikapakornkul Serindia Gallery Tel: +66 2 238 6410 Mobile: +66 89 495 5535 serindiagallery@gmail.com