Page 28

opinions

Της Σύλιας Ζέττα

Η ανθρωπιστική παιδεία μέγα ζητούμενο Σε ένα κόσμο που συνεχώς αναμορφώνεται, μετασχηματίζεται και δείχνει να έχει χάσει τον προσανατολισμό του η ενίσχυση της ανθρωπιστικής παιδείας προβάλλει σήμερα ως το καθολικό αίτημα και το αναγκαίο αντίδοτο στην κρίση που μαστίζει την ανθρώπινη κοινωνία σε παγκόσμιο επίπεδο. Η μονοδιάστατη, χρησιμοθηρική εκπαίδευση και η υποβάθμιση των ανθρωπιστικών σπουδών κρίθηκαν πλέον ως παθογόνες και επιζήμιες. Γνωρίζουμε όλοι πως το σχολείο σήμερα προσπαθεί ανεπιτυχώς να ισορροπήσει ανάμεσα στο «χρήσιμο», δηλαδή τη γνώση που είναι απαραίτητη ως εφόδιο επιβίωσης των μαθητών απέναντι στις επιταγές της «αγοράς» και της κοινωνίας, και στο «υψηλό», που είναι και ο κύριος στόχος του, δηλαδή να διαμορφώνει ελεύθερα σκεπτόμενους και ενεργούς πολίτες, οι οποίοι μπορούν να συμβάλλουν με το έργο τους στην αναβάθμιση της κοινωνίας. Ως εκπαιδευτικοί και κυρίως ως φιλόλογοι καλούμαστε σήμερα περισσότερο από ποτέ να απαντήσουμε στο δίλημμα τί είδους πολίτες πρόκειται να διαμορφώσουμε και να προετοιμάσουμε. Το διακύβευμα σπουδαίο και η αποστολή ιερή! Σε μια εποχή που η ελληνική γλώσσα βάλλεται αλλά αντιστέκεται σθεναρά μέσα στα σύγχρονα ψηφιοποιημένα παγκόσμια περιβάλλοντα που μας κατακλύζουν, με τα greeklish να πρωταγωνιστούν, ο Έλληνας φιλόλογος οφείλει να δελεάσει τους νέους και να τους μυήσει αρχικά στα μυστικά της μητρικής τους γλώσσας, στην οποία έχουν διατυπωθεί και καταγραφεί οι σπουδαιότερες αρχές του ανθρώπινου πολιτισμού. Ένας εκπαιδευτικός και δη φιλόλογος που ο ίδιος θα δονείται από έρωτα για τη γλώσσα και τα δημιουργήματα του γλωσσικού πολιτισμού είναι αυτός που μπορεί και πρέπει να εμπνεύσει, να φωτίσει, να καθοδηγήσει και να προετοιμάσει ενεργούς γλωσσικά μαθητές, οι οποίοι, «οπλισμένοι» με το οπλοστάσιο της μητρικής τους γλώσσας και θωρακισμένοι με τις αξίες και τις ιδέες που αναβρύζουν από τα κείμενα που διδάσκονται, θα καταφέρουν να επιβιώσουν στην «άνυδρη» και εχθρική

28 SER-FREE

σύγχρονη πραγματικότητα που τους επιβάλλει τον διανοητικό ακρωτηριασμό τους. Επειδή σκεπτόμαστε με λέξεις και ερωτευόμαστε με στίχους …και επειδή αιώνες τώρα το ταξίδι της ζωής μας καταλήγει στην Ιθάκη του Καβάφη …ακολουθώντας τον Οδυσσέα στον νόστο του για την πνευματική του πατρίδα …δεν μπορούμε …δε δικαιούμαστε ως φιλόλογοι να μη διδάσκουμε με ένα ελκυστικό τρόπο και να μην εγγράφουμε στις ψυχές των μαθητών μας αυτά τα βαθιά ανθρωποκεντρικά νοήματα των φιλολογικών μαθημάτων. Να τα διδάσκουμε όμως όχι ως νεκρά σαρκία αλλά ως ζωντανά, ηχηρά και «θορυβώδη», αέναα μηνύματα που μπορούν να γίνουν οι φωτεινοί οδοδείκτες και να ανοίξουν δρόμους στη σκέψη των νέων μας. Καμία κρίση δεν πρόκειται να αντιμετωπιστεί αν δεν ξαναβρούμε τον προσανατολισμό μας ηθικό, κοινωνικό και πνευματικό ως άτομα και ως κοινωνία. Η ιστορία αποδεικνύει πως σε περιόδους αναγέννησης και διαφωτισμού η πηγή που ανέβρυζε ζωογόνα… ήταν οι ανθρωπιστικές επιστήμες και οι κλασικές σπουδές. Εκεί, λοιπόν, και σήμερα οφείλουμε να στραφούμε και να ενισχύσουμε τη θέση τους στο εκπαιδευτικό μας σύστημα. Εκεί θα βρούμε όλα όσα μας λείπουν και μας άφησαν πνευματικούς «ναυαγούς» να παραδέρνουμε στα κύματα ανάμεσα στη Σκύλλα της τυφλής βίας και τη Χάρυβδη της στυγνής προπαγάνδας χωρίς να ξέρουμε που θέλουμε να πάμε και πού θέλουμε να φτάσουμε. Αδήριτη ανάγκη λοιπόν να βρει και πάλι η παιδεία και η εκπαίδευση τον ανθρωποκεντρικό της προσανατολισμό με ενίσχυση των φιλολογικών μαθημάτων με ουσιαστική και ποιοτική αναβάθμιση του ρόλου του φιλολόγου μέσα από στοχευμένες επιμορφώσεις, έτσι ώστε να μην αφυδατώνει από έλλειψη γνώσης και διδακτικής τεχνικής το ζωογόνο υλικό που έχει στα χέρια του, αλλά να το απογειώνει με μοναδικό στόχο τη στήριξη και έμπνευση των νέων μαθητών και τη δημιουργία υγιών ψυχικά προσωπικοτήτων που θα κατακτούν την ιδιότητα του πολίτη που γεννήθηκε στην εποχή της Αθηναϊκής δημοκρατίας.

Teuxos 41  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you