Issuu on Google+

ARCHITECTURE PUBLISHED ON: 17/10/11

STUDENT: ING. ARJEN SEFFINGA STUDENTEN NR.: 0781740 DATUM: 20-09-2011 DOCENT: ANDRE WALRAVEN VAK: INSTAPPROJECT BOUWTECHNIEK VAKCODE: 7X315

KUBUS


Technische Universitiet Eindhoven AD&P, Bouwtechniek Ing. Arjen Seffinga KUBUS Oktober 2011

Digitale versie? Scan de code.


_0. INHOUD _0. INHOUD

4

_1. VOORWOORD

5

_2.1 Opdracht omschrijving

6

_2. OPDRACHT 6 _2.2 PVE

6

_3. TAJIRI

7

_3.1 Tajiri de kunstenaar

7

_3.2 Het kunstwerk

8

_4. PROMENADE 10 _5. INSPIRATIE

11

6.1 Concept kubus _6. CONCEPT

12

12

6.2 Concept PROMENADE

16

_7. UITWERKING 20 _8. CONCLUSIE 24

4 van 23


_1. VOORWOORD Voor u ligt het ontwerp van het Tajiri Expositie Paveljoen. Als student aan de Technische Universiteit van Eindhoven heb ik een expositieruimte ontworpen voor het kunstwerk “Fortress� van de kunstenaar Tajiri. Tajiri is een kunstenaar met veel geschiedenis en heeft in de loop der jaren veel meegemaakt. Zij kunst komt voort uit zijn ervaringen en belevingen, maar beperkt zich niet tot een type kunst. Om zijn kunstwerk goed ten toon te kunnen stellen heb ik een ontwerp gemaakt dat hier naadloos op aansluit. Amsterdam, Oktober 2011

5 van23


_2. OPDRACHT _2.1 OPDRACHT OMSCHRIJVING

worden opgesteld binnen de daarvoor

In het landschap dat zich aandient als

_2.2 PVE

gedachte envelop.

eindeloze groene grasvlakte bevindt zich

Het paviljoen is een gesloten volume

een klein paviljoen die één van de ob-

dat kan worden ontsloten middels een

jecten van Tajiri bevat. Deze is geplaatst

of meerder deuren met een minimum

binnen de cirkel van n weerbarstig ZOAB

hoogte van 2,2m.

in drie verschillende gemanipuleerde om-

• De ruimte is ter plaatse van het beloop-

standigheden. Het landschap is aange-

bare gedeelte tot in ieder geval 2,5m vrij

past of verrijkt met uitzonderingen die de

van dragende elementen.

eindeloze grasmat verder niet kent: wand.

• De kubus wordt opgebouwd uit staven die ter plekke worden gemonteerd.

De paviljoens zijn het resultaat van een

• De huid van de kubus bestaat uit platen

meervoudige opdracht. Op de locatie

van 22mm die transparant, translucent

zal het paviljoen verrijken met overeen-

of dicht zijn. Deze platen zijn maximaal

komstige karaktertrekken. De opdracht

verkrijgbaar in de afmeting 1,25x2,5m.

verlangde een ontwerp van een paviljoen

• De kubus wordt niet verwarmd of ge-

in de vorm van een kubus met een ribbe

koeld, maar ventilatie is geboden op een

van 6m. De kubus wordt geplaatst op het

eenvoudige niet kwetsbare wijze.

maaiveld binnen een wand van 0,5x2m. Rondom de paviljoens ligt een verharde strook (bv schelpenzand) 2m breed. Het ontwerp voor een kubusvormig paviljoen waarin een object van Tajiri kan 6 van 23


_3. TAJIRI _3.1 TAJIRI DE KUNSTENAAR

Stedelijke Museum in Amsterdam waar

Shinkichi Tajiri, geboren in Los Angels,

de Cobra groep een tentoonstelling heeft.

Amerika, zoon van Ryukichi Tajiri en Fuyo

In 1951 geeft hij les in Berlijn wat hem

Kikuta. Zijn ouders zijn tussen 1906 en

tijd en rust geeft, omdat hij nu een vast

1913 geïmmigreerd naar Amerika en wa-

inkomen heeft staat het sculpturen op

ren de eerste generatie immigranten.

een laag pitje. Taijri begint met andere

Tajiri bracht zijn jeugdjaren door in San

kunst medium te werken en wint in 1955

Diego, maar in 1942 (tweede wereld-

de Gouden Palm in Cannes voor zijn korte

oorlog) werden hij en zijn familie in

film “The Vipers”. In Duitsland maakt hij in

het interneringskamp geplaatst. Deze

een periode van twee jaar foto’s van elk

kampen waren bedoeld voor de Japans-

stuk Berlijnse muur.

Amerikaanse burgers, zo wilde de Amerikaanse regering voorkomen dat er een

Tajiri heeft een rijke geschiedenis, maar

tweede Pearl Harbor zou plaats vinden. In

heeft veel meegemaakt. Vanaf 1962

1944 melde Tajiri zich bij het Amerikaanse

woont Tajiri in Nederland en onderneemt

leger om zo uit het kamp te ontsnappen.

hij nog veel en is nog steeds bezig met

Tajiri kwam in Europa terecht en vocht

kunst. De kunst van Taijri bestaat vooral

daar in Italie waar hij gewond raakte. Bij

uit knopen, erotiek en krijgers. Dit is een

terugkomst in Amerika, 1946, startte hij

van de kenmerken van der verschillende

de kunst studie aan de Art Institute van

kunstwerken die hij in de loop der jaren

Chicago.

heeft gemaakt. Hij beperkte zich hierbij

In 1949 vertrok Tajiri naar Parijs en

niet door alleen sculpturen te maken,

ontmoete daar onder meer Karel Appel.

maar maakte ook foto- en filmkunst. Tajiri

Vanaf dit moment is hij veel in Nederland

wilde graag nieuwe dingen leren en had

en in dat zelfde jaar exposeert hij in het

hij dit eenmaal onder de knie dan wilde 7 van23


hij het volgende weer leren. Ook vond

De kunst heeft veelal het zelfde thema,

hij dat hij niet alles kon uitbeelden in een

maar is steeds anders uitgevoerd. Daar-

soort type kunst, bijvoorbeeld iemand die

naast ontwerp Tajiri met eenheidsmaten,

rookt of drugs gebruikt dat kon hij niet

de verhoudingen zijn essentieel in een

of moeilijk uitbeelden met een sculptuur.

ontwerp.

Hiervoor wende hij zich tot de fotografie

(NOS, 2006)

en film om zo zijn kunst scala uit te brei-

(Taijri, 2011)

den. Tajiri vindt het fijn om snel resultaat

_3.2 HET KUNSTWERK

te zien en dit vondt hij nog wel eens lastig

Het kunstwerk dat binnen in de expositie

met sculpturen.

ruimte komt te staan is het “Fortress� uit

Zijn meest bekende kunstwerken zijn

1963. Dit kunstwerk dat door Tajiri is ver-

knopen, nu is elke knoop anders, maar

vaardigd uit een brons gietwerk geeft een

toch is het steeds een knoop. Tajiri vindt

beschadigd en verjaard fort/vesting weer.

dat waar je ook ter wereld bent of komt er

Een prachtige bijkomstigheid is dat het

knopen zijn en die door elk beroep wordt

kunstwerk een kubus vorm heeft. Het

gebruikt. Een knoop kan in Nederland

kunstwerk staat daarnaast op een statief

een andere betekenis hebben als in

waardoor er onderdoor kan worden geke-

Japan, dit doordat de context afhankelijk

ken. De zes vlakken van het kunstwerk

is, maar in essentie is het altijd een knoop.

zijn niet aan elkaar gelijk. Het ene vlak is

De knoop van het dagelijkse leven.

geperforeerd wat doet denken aan een

De kunst van Tajiri komt overeen met zijn

kogelgat en het bovenste vlak is voorzien

geschiedenis, zijn krijgers komen voort

van een opstand in het midden waarbij

uit zijn oorlogsperiode. De knopen ko-

het lijkt of er kollommen of palen aanwe-

men vooruit uit moeilijkheden, keuzes die

zig waren, maar die door de oorlog zijn

we het dagelijkse leven moeten maken.

beschadigd en nu nog maar half aanwe8 van23


zig zijn. Iets typerend voor het kunstwerk is dat het een verkoolde uitstraling heeft, alsof het tijdens of na de oorlog is afgebrand en niet meer in gebruik is. (Tajiri, 1963)

fig. 1

fig. 1

fig. 3 9 van23


_4. PROMENADE De eerste indruk is het meest bepalend

men het gebouw voor het eerst als men

van hoe wij naar het object kijken. Onze

aankwam. “ Men treedt binnen: terstond

mening over het object is dan al gevormd

ontvouwt zich voor de blik het architecto-

en het is soms lastig om deze dan bij te

nische schouwspel; men neemt een route

stellen. Maar het kan wel degelijk, de toe-

en het ene perspectief volgt het andere

schouwer kan bijvoorbeeld van de ene

in grote verscheidenheid; men speelt

kant iets ruws zien, maar vanaf de andere

met het binnenvallende licht dat de

kant iets zachts. Maar welke kant moet er

muren verlicht of juist schaduw maakt. De

eerst worden getoond, de harde en ruwe

vensters bieden uitzicht op het exterieur

kant of juist de zachte kant. Dit is lastig,

waardoor de eenheid van de architectuur

maar wordt dit goed opgelost dan geeft

wordt hervonden. Gebaseerd op de spe-

dit meerwaarde aan het object.

cifieke werking van de kleuren hebben

Een promenade architecturale is niets

de eerste proeven met polychromie in

anders dan de benadering van het object,

het interieur de ‘architectonische camou-

hoe komt de bezoeker voor het eerst in

flage mogelijk gemaakt, dat wil zeggen

aanraking met het volume. Vanuit welke

het verstevigen van bepaalde volumes of

hoek, wat is de lichtsinvalshoek en wat

omgekeerd het verdoezelen ervan.” (Le

ziet men, maar hoe gaat men verder met

Corbusier, 1929)

het benaderen van het volume, blijft men

De promenade architecturale kan op

rechtdoor lopen of draait met af en ziet

twee manieren worden gebruikt het ver-

het ook van de andere kant om zo het

sterken van het gebouw of het verstop-

schouwspel van het volume te beschou-

pen van het gebouw.

wen.

(Jan de Heer, JdH., 2008, De architectoni-

Volgens Le Corbusier was dit een be-

sche kleur: de polychromie in de puristi-

langrijk aspect van het gebouw, hoe zag

sche architectuur van Le Corbusier, 1st)

10 van 23


_5. INSPIRATIE

fig. 4

fig. 6

fig. 5

fig. 7

fig. 8 11 van23


_6. CONCEPT 6.1 CONCEPT KUBUS

nen niet te zien zijn. De binnen afwerking

Het kunstwerk en de kubus komen in

zal het zelfde als buiten zijn om zo een

zeker mate overeen wat betreft de vorm.

massief idee te geven van de expositie-

De expositie ruimte moet het kunstwerk

ruimte.

versterken en dit zal gebeuren door de

Door gebruik te maken van kleine vier-

expositie ruimte te ontwerpen als een

kante platen krijgt de vrij grote expositie-

fort, robuust, gesloten, ruw, rauw en de

ruimte een minder grote uitstraling, waar-

context.

door het kleinschaliger oogt. De vlakken

De definitie van een fort: Militair gebouw

zijn het zelfde verdeeld, geen ramen, wel

dat is ingericht om een eenheid militairen

deuren, deze zijn van de zelfde platen

te herbergen en dat is geschikt zich te

voorzien als de schil zelf. De vloer is net

verdedigen tegen vijandelijke aanvallen.

als de binnen en buitenschil voorzien van

Een paar belangrijke kenmerken van de

de zelfde platen. Een fort, vaak gebouwd

context van een fort zijn grachten, wallen,

uit beton of baksteen, heeft het zelfde

muren, palissade en torens. Deze ken-

materiaal voor de vloer als van de muur.

merken komen terug in de context van

Het is een massieve ruimte

de expositie ruimte. Rondom de expositie ruimte is een meer gesitueerd, bij een fort wordt dit een palissade genoemd, een overeenkomst. Het is de bedoeling dat de bezoeker onderweg naar de expositieruimte al naar het kunstwerk toeleeft. De expositie ruimte zelf zal compact en robuust zijn. De constructie zal zich binnen in de schil bevinden, maar van bin12 van 23


fig. 9

fig. 10 13 van23


fig. 11

fig. 12

fig. 13

fig. 14

Wat zijn de mogelijkheden met de gevel

beeld geeft. Dit kan natuurlijk on dder

in verband met de vast plaat maten. De

elke hoek. De laatste is een gelijkmatige

bovenste twee zijn rechthoekige platen

verdeling van het valk, de gene die ook

die verticaal (links) en horizontaal (rechts)

is toegepast. Dit omdat het kleine platen

zijn geplaatst.

zijn die het robuste van een fort geven

Linkonderin is het als een diagonaal

daarnaast moet dit de sterkte van de

verdeeld om wat een compleet ander

kubus geven net als een fort. 14 van23


Een geexplodeerd detail. Het stalen frame waaruit de kubus is opgebouwd draagt de buitenste schil. Door gerbuik te maken van plasitc stel elementen waar vier gevelplaten op aansluiten kunnen deze in de x, y en z richting worden gesteld. De plastic stelelementen bestaan uit een deel dat wordt bevestigd op het stalen frame waarover een tweede plastic deel schuift waardoor men in de x richting kan stellen. Dezen wordt dan gefixeerd als deze op de juiste plek zit waarna de gevelplaten er fig. 15

tegen aan worden bevestigd. 15 van23


6.2 CONCEPT PROMENADE

dacht. Om dit ook van buiten te laten zien

De promenade moet de kubus, maar

is het belangerijk om met licht te spelen.

ook het kunstwerk versterken. Om dit te

Als men buiten staat waar het licht is ziet

bereiken zullen er onderdelen van een

men het licht binnen in de kubus niet,

fort terug komen in de omgeving, maar

dit komt doordat het licht van buiten het

er zal ook voornamelijk worden gespeeld

licht van binnen overstemd. Maar als men

met licht.

in een donkere omgeving staat en dan

De forten vroeger werden voorzien van

naar de kubus kijkt ziet men wel het licht

pallisade’s (muren) om zo het fort te

dus het kunstwerk.

verdedigen. Maar een muur is een blok-

Door de bezoeker vanuit een donkere

kade, beveiliding en kan ook dienen als

plek te laten komen ziet men het kunst-

een begeleiding voor de bezoeker. Door

werk, naarmate men verder komt wordt

een muur te doorbreken is de blokkade

men begeleid door de muren die het

verworpen, maar dit kan ook worden be-

beeld niet belemmeren.

reikd door de muur omlaag te brengen.

De zon draait over de bomen heen waar-

Er is dan nog sprake van een beveiliging

door de bezoeker geen directe lichtbron

en de bezoeker wordt zo naar de kubus

ziet en wat het effect nog eens versterkt

begeleidt. (zie fig. 16).

zie figuur20 tot en met 24.

Door de muur bij de entree en uitgang omlaag te brengen is er zicht op het kunstwerk binnen in de kubus (zie fig. 19). Doordat er binnen in de kubus maar een lichtpunt aanwezig dat staat gericht op het kunstwerk krijgt dit de volle aan16 van23


fig. 17

fig. 18

fig. 19 fig. 16 Muur: Blokkade, maar ook beveiliging,

fig 17. De kubus is bijna niet meer zicht-

door deze te doorbreken wordt het geen

fig 18. Nogmaals de kubus met een hoge

blokkade maar blijft het nog steeds be-

muur

veiliging, dit kan ook worden bereikt door

fig 19. De kubus met een oplopende

de muur omlaag te brengen. Hiernaast

muur waardoor de entree en uitgang

wordt het een begeleiding voor de be-

zichtbaar zijn en het kunstwerk kan wor-

zoeker en beveiliding voor de kubus.

baar met een hoge muurt.

den gezien van uit de aankomst. 17 van23


fig. 20 Looproute #1

fig. 21 Looproute #2: definitief

fig. 22 18 van23


fig. 23

fig. 24 19 van23


_7. UITWERKING Op de komende pagina’s is de uitwerking van het concept te vinden met een aantal presentatie afbeeldingen. In de bijlage is de technische uitwerking te vinden. Een overzichtstekening met plattegrond, dak, drie doorsnedes, gevel en de situatie. Daarnaast een zestal details.

fig. 25

fig. 26 20 van 23


fig. 26

fig. 27 21 van23


fig. 28

fig. 29 22 van23


fig. 29

_8. CONCLUSIE

onderdoen voor de andere. Hoe men de

Het ontwerpen van een kubus waarvaan

kubus benaderd is van groot belang en

de maten en vele andere eisen al vast

hoe kan dit bijdragen aan het kunstwerk.

staan is al lastig, maar als deze ook nog

Dit zijn intressante vragen die hierbij

speciaal moet worden ontworpen voor

goed zijn behandeld en wat resulteerde

een speciaal object doet dit er nog een

in een geweldig uitdagende opdracht.

schepje boven op. Het is belangerijk om

Het eindresultaat is dan ook erg span-

alle punten mee te nemen en om geen

nend door de versterkende effecten van

een punt onder te belichten of te laten

elkaar en het spelen met licht. 23 van23


Kubus