Issuu on Google+

េរៀនែតងកំណាព្យែខ្មរ ្រសង់ពីេសៀវេភៅ េរៀនែតងកំណាព្យែខ្មរ (១៥ៃថ្ង...កាយជាកវី) របស់្រកុមអ្នកនិពន្ធ សាបបា៉កកាមាស ឆាំ២០១០

-អត្ថន័យវាក្យសព្ទ អតថន័យៃនបញញត្តិ «កពយ, កំ

ពយ, ពកយចួន»

កពយ (ន.) រេបៀបពកយចួនមនេឃ្លងឃ្ល(កំ

ពយ)◌ៈពកយកពយ, ែតងកពយ។ កពយ - សិលប ៍អតថបទែដល

ជពកយចួន កំ

ពយ (ន.) ពកយកពយៈ េលក ី កំ

មេនសេញច តន ចំ

ពយ, ែតងកំ

ពយ។ កំ

ពយ - សល ិ បះែតងកពយសល ិ បះអនទង នង ិ បំផុស

រមមណ៍ កររ ំេភីបញប់ញ័រ េ យករគួបផ ំ រណ្តំសូរសំេឡង ចង្វក់ និងភពពេី ះ។

ប់

ពកយចួន - ក្រមងពកយែដល្របកបេ ដូចេនះ អតថនយ ័ កំ នង ី បប ី ំេពអនក ិ សិលប ៍វ ិធី េដម

យចង្វក់រណ្តំ សូរសំេឡង ពកយពីេ ះែណងណង។

ពយ គឺសថិតេនេលីករអប់រ ំ បណុ ្ត ះសតិ រមមណ៍ល្អៗដល់អនក

ន អនក ្ត ប់ េទដល់ករខត ិ ខំ

់ ត់ពត់លត់ដំចណ ំ ងត

្ហ

ន អនក

្ត ប់

មរយះសំនួនេ

េហយ ី អប់រ ំែកែ្របចំណង់ត

្ហ ទំង

េនះបនល្អ្របេសីរ េដីមបែី ស្វងរកសន្តិភព េសរភព ឯក ជយ សុភមងគល ជូនសងគម និងមនុស ជត។ ី ិ

-្របភពកំណាព្យែខ្មរ កំ មនកំ

ពយែខមរ

មនកំេណីតដំ

ពយ មនចេ្រមៀង)។ ឆនទ(បលីេ

លគនេទនង ឹ ករេកីតេឡង ី ៃនចង្វក់ផលិតកមម កពយឬកំ

ែ្របជមនកបួនខនត្រតម ឹ ្រតូវចប់ពម ី ុ នសម័យអងគរ កំ

ជភ

ពយសរេសរជភ

មផទង ំ សិ

( កសពទ)ែខមរដំបូង ្រតូវបនេគ្របទះេឃញ ី េនឯ សិ

-ធាតុសំខាន់ៗរបស់កាព្យ (កំណាព្យ) កំ

ពយ(សល ិ បះែតងកពយ)ក៏ដូចជមុខវ ិជជដៃទេទៀត

អត្តសញញណរបស់ខួ នផ ្ល ទ ល់។ ធតុសំខន់ៗរបស់កំ -

-

-

នង ិ សម័យេ្រកយអងគរ។

ពយែខមរ

េគ្របទះេឃញ ី

ចរកែខម រ(សម័យមុនអងគរ និងសម័យអងគរ) ឯកំ ឹ

័ ននទ កនុងគ.ស ១៧០១។ ចរកជ ឹ យ

ែដរែតងែតមនធតុសំខន់ៗេដីមប្រី ទ្រទង់

ពយមន៖ រង្វស់កពយ ចំ

ប់ចុងចួន នង ិ បរយកស។ ិ

ពយ

នង ិ សមគល់

ួ ឃ្លកនុងវគគនីមួយៗ។ រង្វស់កពយ(កពយម្រត)គឺចន ំ ួនពយងគកុ ងឃ ន ្ល នីមួយៗ និងចំនន ចំ

ប់ចុងចួន(រូបសមផស )ជពយងគែដល្រតូវចួនគន។ ចំ

នង ិ ចួនឆ្លងវគគ(រូបសមផស េ្រក)។ ករចប់ចុងចួន ្រតូវេគរព

-

មនអក រសិលប ៍

ពយថឆនទ)សំ្រសកឹត បនជួយត្រមង់ែបប និងទ្រមង់របស់កំ

េហយ ី បន្តមកដល់សម័យអងគរ

សំ្រសកឹតយ៉ងល្អឥតេខចះ េន

(មនពលកមម

អតថន័យ និងអតថរស។

បរយកស គឺជេពលេវ ិ

ប់ចុងចួនមនពីរែបបគឺ ចួនកនុងវគគ(រូបសមផស កនុង) ួ ៗយ៉ងតឹងរង មកបនកពយន ម ឹ ្របកបេ ី យ ួ

យអតថរូប

ឬឱកសែដលេគយកបទេនះេទេ្រប្រី បស់។

ចង្វក់ គឺែបបបទកនុងករសូ្រតកំ

ពយ ្រតូវទម្លក់សំេឡងេលីពយងគកុ ងឃ ន ្ល ៃនវគគនីមយ ួ ៗ។

TMB½rTI-1


ក្បួនែតងកាព្យែខ្មរ ១- បទ ពាក្យ៤ ឬ បទេម៤ ឬ បទ៤ព ង្គ * បរយកស(េ្រប ្រី បស់ មកលៈេទសៈ) បទេនះេ្រចីនយកេទេ្របីកុ ងករបង ន ្ហ ញពីសភពៃនពលកមម ឬករងរ។ ិ * គំនូស ងបទកពយ

-  



 ។

-  



 ។

*រង្វស់កពយ(កពយម្រត) *ចំ

-១វគគ(លបះ)មន៤ឃ្ល េហយ ី ឃ្លនម ី ួយៗមន៤ពយងគ។

ប់ចុងចួន(រូបសមផស )

- ចួនកនុងវគគ(រូបសមផស កនុង)

ពយងគទី៤ៃនឃ្លទី២ ចួននឹងពយងគទ៤ ី ៃនឃ្លទី៣។

-ចួនឆ្លងវគគ(រូបសមផស េ្រក) ឧទហរណ៍៖

ពយងគទី៤ៃនឃ្លទី៤កនុងវគគទី១(វគគមុន) ចួននឹងពយងគទី៤ៃនឃ្លទី២កនុងវគគទី២(វគគបនទប់)។

េបន ី ងបុក្រសូវ

អងករស្រមូប

កុំេចលអងកម

ចស់ទុំេ

េទជស្រមត ិ

ស្រមំងពច ី ្រិ ត

អងកមជន់ឥដ្ឋ ។ េ យ

រៃដនង ។ (កំ

ពយបុ ណ)

២- បទ បថ វត្ត * បរយកស(េ្រប ្រី បស់ មកលៈេទសៈ) បទេនះេ្រចីនយកេទេ្របីកុ ងឱកសព ន ិ ិធប ី ុ ណយ ករ ស់េតឿន េ្រកន ន ងទុកខេ ី រ ំលក ឹ ឬជួនកលេគយកេទេ្របក ី ុ ងករសែម្ត

កផងែដរ។

សន(្រពះពុទ) ធ េដីមបអ ី ប់រ ំ ទូនមន

* គំនូស ងបទកពយ -







 ។

- 



  ។

*រង្វស់កពយ(កពយម្រត) *ចំ

-១វគគ(លបះ)មន៤ឃ្ល េហយ ី ឃ្លនម ី ួយៗមន៨ពយងគ។

ប់ចុងចួន(រូបសមផស )

- ចួនកនុងវគគ(រូបសមផស កនុង)

ពយងគទី ៨ៃន ឃ្លទី១ ចួននឹង ពយងគទី៤ ៃនឃ្លទី២។

និង ពយងគទី៨ ៃនឃ្លទី២ ចួននង ឹ ពយងគទី៨ ៃនឃ្លទី៣។

-ចួនឆ្លងវគគ(រូបសមផស េ្រក)

ពយងគទី៨ ៃនឃ្លទី៤កនុងវគគទី១(វគគមុន) ចួននឹង ពយងគទី៨ ៃនឃ្លទី២ កនុងវគគទី២(វគគបនទប់)។

TMB½rTI-2


ឧទហរណ៍៖

-ធម៌សុខទីមួយេម ្ត ្រគប់ទី

សព្វសត្វជីវ ី កុំបង ៉ ពធ

-ធម៌សុខទីពរី កុំបុន ៉ ប៉ងគត ិ

លង់កុ ងគំ ន នត ិ គិតគន់គនន់េគនរ

្របមណសម្លប់ផ្តិលផ្តច់ជនម

្រតូវមនសទធករពរជីវ ិត ។

័ លួចសមបត្តេិ គ េកងកប ិ ្របវញច

គួរកុំេវៀចេវរេ

ភលន់ចង់បន។ (សមគមរញជ នពុទប ធិ េពធនមិត្ត)

៣-បទកាកគតិ (កកៈ ែក្អក + គតៈិ ដំេណីរ = ដំេណីរែក្អក) * បរយកស(េ្រប ្រី បស់ មកលៈេទសៈ) បទេនះេ្រចីនយកេទេ្របក ិ ី ុ នងករពិពណ៌ន(តួអងគ ទីកែន្លង ធមមជតិ...) ពិធេី ផ្តីម េរឿង េហយ ន ងទុកេខ ី ជួនកលកវ ីខ្លះយកបទេនះេទេ្របីកុ ងករសែម្ត

ក ឬអប់រ ំផងែដរ។

* គំនូស ងបទកពយ

-  



    ។ -        ។ *រង្វស់កពយ(កពយម្រត) *ចំ

-១វគគ(លបះ)មន៧ឃ្ល េហយ ី ឃ្លនម ី ួយៗមន៤ពយងគ។

ប់ចុងចួន(រូបសមផស )

- ចួនកនុងវគគ(រូបសមផស កនុង)

ពយងគទ៤ ី ៃនឃ្លទ១ ី ចួននឹង ពយងគទី៤ ៃនឃ្លទ២ ី ។

នង ឹ ពយងគទី៤ ៃនឃ្លទ៦ ី ។ ិ ពយងគទី៤ ៃនឃ្លទី៣ ចួននង ឹ ពយងគទី៤ ៃនឃ្លទី៥ ចួននង

ពយងគទី៤ ៃនឃ្លទី៤ ចួននឹងពយងគទី២ ៃនឃ្លទី៥(កវ ីខ្លះពុំបនអនុវត្តចំ

ប់ចួនេនះេទ)

-ចួនឆ្លងវគគ(រូបសមផស េ្រក) ឧទហរណ៍៖

ពយងគទ៤ ី (វគគមុន) ចួននង ឹ ពយងគទ៤ ី ៃនឃ្លទ៣ ី កនុងវគគទី២(វគគបនទប់)។ ី ៃនឃ្លទ៧ ី កនុងវគគទ១ - កុំស្អប់អនកតូច េទសគនតច ិ តូច - កុំេភ្លីនេភ្លចខ្លួន កុំេធ្វី្រកអឺត

េបេី ឃញ ី គនខូច

េផ្តម ី ផ្តួចជធំ

ផ្លុំេឆះជេភ្លង ី ។ េចះ

សន៍ចិន-យួន

កុំេពីតកំេពង ី

ចូលវត្តេ

គួរគិត្របមុម

ែផ ងពូតជដុំ កុំេភ្លចែខមរេយង ី

កុំពក់ែសបងេជីង

៉ ) កសងឃ ។ (្រកមងុយ

TMB½rTI-3


៤- បទ្រពហ្មគីតិ (្រពហមៈ ្រពះ្រពហម + គីតិៈ ទំនញ ួ , ចេ្រមៀង = ទំនួញ ឬចេ្រមៀងរបស់្រពះ្រពហម) * បរយកស(េ្រប ្រី បស់ មកលៈេទសៈ) បទេនះ ិ ករ្រពត់្របសគន អប់រ ំ ទូនមន េ្របៀន្របេ * គំនូស ងបទកពយ

- 

េ្រចីនយកេទេ្របីកុ ងករសែម្ត ន ង

ទុកេខ

ភពលន្លង់លេន្លច

ឬករឈច ឺ ប់ពីអំេពីជិះជន់ផងែដរ។

  ។

 - 

  ។

 *រង្វស់កពយ(កពយម្រត) *ចំ

-១វគគ(លបះ)មន៤ឃ្ល ឃ្លទ១ ី ,ទី៣ មន៥ពយងគ និងឃ្លទី២,ទី៤ មន៦ពយងគ។

ប់ចុងចួន(រូបសមផស )

- ចួនកនុងវគគ(រូបសមផស កនុង)

ពយងគទី៥ ៃនឃ្លទី១ ចួននឹង ពយងគទី៣ ៃនឃ្លទី២។

ពយងគទី៦ ៃនឃ្លទី២ ចួននឹងពយងគទី៥ ៃនឃ្លទី៣ ចួននឹងពយងគទី៣ ៃនឃ្លទី៤។

(...ចួននឹងពយងគទី៣ ៃនឃ្លទ៤ ំ នអនុវត្តចំ ី កវ ីខ្លះពុប

ប់ចួនេនះេទ)

-ចួនឆ្លងវគគ(រូបសមផស េ្រក) ឧទហរណ៍៖

ពយងគទី៦ ៃនឃ្លទី៤ កនុងវគគទី១(វគគមុន) ចួននឹង ពយងគទី៦ ៃនឃ្លទី២ កនុងវគគទី២(វគគបនទប់)។ - ពៃី ថងេនះេទមុខ រកសុី

មចំ

្រតូវចំទុកពកយពុកផ្ត ំ ំ

- កុំេពលពកយមុ េទប និ ធ ី មនេគេសនហ៍សទ

ជីវកមមែដលសុចរត ិ ។

ែថ្លង ច ម្រកម្រកត ឹ យ

េ ម ះជប់ចិតជ ្ត ុំវ ិញ្របណ ។ (ែវន៉ សុន)

៥- បទបេនាលកាក (មណុ ្ឌ ក(កែងកប) + គតិ = ដំេណីរកែងកប )

* បរយកស(េ្រប ្រី បស់ មកលៈេទសៈ) បទេនះ បុ ណេ្រចន ន ប់ ពដ ិ ី យកេទេ្របក ី ុ ងករេពលេរៀប ី េំ ណីរេរឿងៃនេលបក ី កថ សកមមភពតួអងគ សែម្តងទុកេខ

់ េន្លច ករ្រពត់្របសគន ករអប់រ ំ ទូនមន េ្របៀន្របេ ក ភពលន្លងល

ផងែដរ។

* គំនូស ងបទកពយ







 ។

 

  ។

*រង្វស់កពយ(កពយម្រត) -១វគគ(លបះ)មន៤ឃ្ល ឃ្លទ១ ី ,ទ៣ ី មន៤ពយងគ នង ិ ឃ្លទ២ ី ,ទ៤ ី មន៦ពយងគ។

TMB½rTI-4


*ចំ

ប់ចុងចួន(រូបសមផស ) - ចួនកនុងវគគ(រូបសមផស កនុង)

ពយងគទី៤ ៃនឃ្លទី១ ចួននឹង ពយងគទី២ ឬទ៤ ី ៃនឃ្លទី២។

ពយងគទី៦ ៃនឃ្លទ២ ី ៃនឃ្លទ៤ ី ។ ី ចួននឹងពយងគទី៤ ៃនឃ្លទ៣ ី ចួននឹងពយងគទី២ ឬទ៤

(...ចួននឹងពយងគទី២ ៃនឃ្លទី៤ កវ ីខ្លះពុប ំ នអនុវត្តចំ

ប់ចួនេនះេទ)

-ចួនឆ្លងវគគ(រូបសមផស េ្រក) ឧទហរណ៍៖

ពយងគទ៦ ី ៃនឃ្លទ៤ ី កនុងវគគទ១ ី (វគគមុន) ចួននង ឹ ពយងគទ៦ ី ៃនឃ្លទ២ ី កនុងវគគទី២(វគគបនទប់)។ - ជុចថេអីេ

់ បងឥឡូវ េបន ី ឹងចងល

េនះេហយ ី សម្រតូវ

នឹងមជូរ្របេហរី ភ្ល ង ំ ។

- ្រតថ ី អះេអី

េបុង េី ម្តចខ្លង ំ ី េរុងេទេត ី

អួតមនកម្លង ំ

គិតថអញខ្លច

ស���េ

ង ។ (វ ិេសសដូង “េលបក ី ជុ ចនិង្រតី”)

៦- បទ ពំេនាល (ពំេនល, េពល = ករេពលេរៀប ប់...) * បរយកស(េ្រប ្រី បស់ មកលៈេទសៈ) បទេនះ ិ មហទ ិ រធិ ទធ ឹ ិ ឬអំ

េ្របីស្រមប់េរៀប ប់ពីកហ ំ ង ឹ េ្រកវេ្រកធ

សងឃកសនធប់

គំ មកំែហង

ចេតជៈរបស់អក ន ខ្លង ំ ពូែក ពកយអង្វរករ ភ័យខ្លចរបស់អក ន េខ យ ឬជេម្លះចំបង ំ ែដលមនចលនក្ឌុងក្ឌង ំ

និងេពលកនុងករសែម្តងរបំ (ញុង ំ នដករ/នដករន ិ ី េធ្វីចលន និងកយវ ិករេផ ងៗ

មបទេភ្លង...) ។

* គំនូស ងបទកពយ











 ។

*រង្វស់កពយ(កពយម្រត) *ចំ

-១វគគ(លបះ)មន៣ឃ្ល ឃ្លទ១ ី ,ទី៣ មន៦ពយងគ និងឃ្លទី២ មន៤ពយងគ។

ប់ចុងចួន(រូបសមផស )

- ចួនកនុងវគគ(រូបសមផស កនុង)

ពយងគទ៦ ី ៃនឃ្លទ១ ី ចួននឹង ពយងគទី៤ ៃនឃ្លទ២ ី ។

ំ នអនុវត្តចំ ពយងគទី៤ ៃនឃ្លទី២ ចួននឹងពយងគទី២ ៃនឃ្លទី៣ (កវ ីខ្លះពុប

ប់ចួនេនះេទ)។

-ចួនឆ្លងវគគ(រូបសមផស េ្រក) ឧទហរណ៍៖ -

ពយងគទ៦ ី ៃនឃ្លទ៣ ី កនុងវគគទ១ ី (វគគមុន) ចួននង ឹ ពយងគទ៦ ី ៃនឃ្លទ១ ី កនុងវគគទី២(វគគបនទប់)។ ជថនលបណុ ្ត ះ

- អប់រ ំនស ិ ័យឲយបន

កូនែខមរ្រសី្របុស ជជនចំ

ឲយមនវ ិជជ្រគប់្របណ ។ រស់េនកនុងសងគមថមី ។

TMB½rTI-5


៧- បទភុជង្គលីលា (ភុជងគៈ នគ, សត្វនគ + លី

ៈ ដំេណីរ = ដំេណីរនគ, នគលូន)

* បរយកស(េ្រប ្រី បស់ មកលៈេទសៈ) បុ ណេ្របីបទេនះកនុងេពល េធ្វដ ិ ី ំេណីរចរលី

និងសរេសីរពីស្រមស់ធមមជតជ ិ េដីម។

។ េរៀប ប់ពីៃ្រព្រពក គិរបព្វ ឹ ី

(ភនំ)

* គំនូស ងបទកពយ

- 



 ។

-



 ។



*រង្វស់កពយ(កពយម្រត) *ចំ

-១វគគ(លបះ)មន៣ឃ្ល ឃ្លទី មន៦ពយងគ នង ិ ឃ្លទ២ ី ,ទ៣ ី មន៤ពយងគ។

ប់ចុងចួន(រូបសមផស )

- ចួនកនុងវគគ(រូបសមផស កនុង)

ពយងគទ៦ ី ៃនឃ្លទ១ ី ចួននឹង ពយងគទី៤ ៃនឃ្លទ២ ី ។

-ចួនឆ្លងវគគ(រូបសមផស េ្រក) ឧទហរណ៍៖

ពយងគទី៤ ៃនឃ្លទី៣ កនុងវគគទី១(វគគមុន) ចួននឹង ពយងគទី៦ ៃនឃ្លទី១ កនុងវគគទី២(វគគបនទប់)។ - េនះបទកំណត់ចងជ - ែថ្លងពីឥ្រនទី

មនយ

- ជអងគេសនជំនត ិ

៨- បទពាក្យ៦ (បទេម៦) បទពកយ៦

ភុជងគលី

េលបក ី េរឿងបុ ណ ។

េនពធដ៍ ន

សួគ៌ែមនពត ិ ។

ឥសូរ្រទង់ឫទធិ

្រគប់្រគងែដនដី ។ (សមគមរញជ នពុទធិបេពធនមិត្ត,២០០៣)

េគពុំសូវ្របទះេឃញ ន ី េ្របក ី ុ ងេសៀវេភកពយននេទ។

(ែខ ទ៧ ី ដល់៨០)ែតកវ ី ក់េឈមះេផ ង ឯកនុងេរឿងរតនវង

* បរយកស(េ្រប ្រី បស់ មកលៈេទសៈ) បទេនះ ិ

* គំនូស ងបទកពយ

ក់េឈមះចំថ បទពកយ៦ែតម្តង។

្របទះេឃញ ន មេករ ្ត ិ៍ ី េ្របក ី ុ ងេរឿង

ចេ្របីបន្រគប់បរយកសទំ ងអស់។ ិ

- 

-

បទេនះ





 ។







 ។

*រង្វស់កពយ(កពយម្រត) *ចំ

-១វគគ(លបះ)មន៤ឃ្ល ឃ្លនម ី ួយៗ មន៦ពយងគ។

ប់ចុងចួន(រូបសមផស )

- ចួនកនុងវគគ(រូបសមផស កនុង)

ពយងគទី៦ ៃនឃ្លទី១ ចួននឹង ពយងគទី២ ឬទ៤ ី ៃនឃ្លទី២។

ពយងគទី៦ៃនឃ្លទ២ ី ចួននឹងពយងគទី២ ឬទ៤ ី ៃនឃ្លទ៤ ី ។ ី ចួននឹងពយងគទី៦ៃនឃ្លទ៣

(...ចួននឹងពយងគទី២ ឬទី៤ៃនឃ្លទី៤ េបច ី ួនពយងគ

-ចួនឆ្លងវគគ(រូបសមផស េ្រក)

្រតូវេគរពពីេដីមរហូតដល់ចប់)

ពយងគទី៦ ៃនឃ្លទី៤ កនុងវគគទី១(វគគមុន) ចួននឹង ពយងគទី៦ ៃនឃ្លទី២ កនុងវគគទី២(វគគបនទប់)។

TMB½rTI-6


ឧទហរណ៍៖

- េរៀនសូ ្រត្រតូវេចះ្រតង្រ ប់

សូរសពទ្រគូ្របប់បុន ៉ មន

សុ.ចិ.បុ.លិ.លំ ន

ចំ

សុខភពមំមួនហមត់ចត់

សនមតេជឿជក់េជគជ័យ ។

- វ ិន័យ្របៃពេពកពត ិ

នចំេណះ្របកដ ។

្របឌត ិ ែកៃចនអំណត់

៩- បទពាក្យ៧(បទេម៧) ចប់ពីបទពកយ៧ ដល់បទពកយ១១ (េកត ី កនុងសម័យចតុមុខ) កំ

កវ ីបនបេងកីតកបួនែតងកពយងយៗ(ចំ

ប់ចួន និងបរយកស)។ ិ

* បរយកស(េ្រប ្រី បស់ មកលៈេទសៈ) បទេនះ ិ

* គំនូស ងបទកពយ

ក់កលមួយថមេី ទៀត

ចេ្របប ងអស់។ ី ន្រគប់បរយកសទំ ិ

- 

-

ពយែខមរបនឈនដល់ដំ





 ។







 ។

*រង្វស់កពយ(កពយម្រត) *ចំ

-១វគគ(លបះ)មន៤ឃ្ល ឃ្លនម ី ួយៗ មន៧ពយងគ។

ប់ចុងចួន(រូបសមផស )

- ចួនកនុងវគគ(រូបសមផស កនុង)

ពយងគទ៧ ី ៃនឃ្លទ១ ី ចួននឹង ពយងគទី២ ឬទ៤ ី ៃនឃ្លទ២ ី ។

ពយងគទី៧ ៃនឃ្លទី២ ចួននឹងពយងគទី៧ៃនឃ្លទី៣ ចួននឹងពយងគទី២ ឬទ៤ ី ៃនឃ្លទី៤ ។

(...ចួននឹងពយងគទី២ ឬទី៤ៃនឃ្លទី៤ េបច ី ួនពយងគ

-ចួនឆ្លងវគគ(រូបសមផស េ្រក) ឧទហរណ៍៖

្រតូវេគរពពីេដីមរហូតដល់ចប់)

ពយងគទ៧ ឹ ពយងគទ៧ ី ៃនឃ្លទ២ ី កនុងវគគទី២(វគគបនទប់)។ ី ៃនឃ្លទ៤ ី កនុងវគគទ១ ី (វគគមុន) ចួននង

- ៃហ

ធុជនទំងអស់គន

មនគុណវ ិេសសធំទូ

ចំេណះវ ិជជទំងសមទយ

- មន ិ លំបកទុក្រសណុក

ក់

មិនខ្លចេចរលួច ឬេចរប្លន់

- ឥតកេណ្ត រេករកណុ ្ត រកត់

ចយេ្រចីនេកន ី េ្រចីនចេ្រមីនេទៀង

១០- បទពាក្យ៨ (បទេម៨)

* បរយកស(េ្រប ្រី បស់ មកលៈេទសៈ) បទេនះ ិ

* គំនូស ងបទកពយ

- 

-

គួរេយង ី េវច ព យកុំខ្លចធងន់ ។

ជជងមស្របក់សព្វ្រទពយធន េទ្រគប់តំបន់្រគន់ជេសប ង ។ ចយ

ស់មិនបត់មិនមនេល្អ ង

ពីបចចុបបននេរៀងេទបរេ

ក ។(្រកសួងអប់រ ំជតិ, ទសវត ៦០)

ចេ្របប ងអស់។ ី ន្រគប់បរយកសទំ ិ





 ។







 ។

TMB½rTI-7


*រង្វស់កពយ(កពយម្រត) *ចំ

-១វគគ(លបះ)មន៤ឃ្ល ឃ្លនម ី ួយៗ មន៨ពយងគ។

ប់ចុងចួន(រូបសមផស )

- ចួនកនុងវគគ(រូបសមផស កនុង)

ពយងគទី៨ ៃនឃ្លទី១ ចួននឹង ពយងគទី៣ ឬទី៥ ៃនឃ្លទី២។

ពយងគទី៨ ៃនឃ្លទី២ ចួននឹងពយងគទី៨ៃនឃ្លទី៣ ចួននឹងពយងគទី៤ ឬទ៥ ី ៃនឃ្លទី៤ ។

(...ចួននង ឹ ពយងគទី៣ ឬទ៥ ី ៃនឃ្លទ២ ី នង ិ ឃ្លទ៤ ី មនលកខណះមន ិ

-ចួនឆ្លងវគគ(រូបសមផស េ្រក) ឧទហរណ៍៖

ច់ខតចំេពះែបបទ៣ ី )

ពយងគទី៨ ៃនឃ្លទី៤ កនុងវគគទី១(វគគមុន) ចួននឹង ពយងគទី៨ ៃនឃ្លទី២ កនុងវគគទី២(វគគបនទប់)។ - អនច ិ ចេ

ថមេ

កក

េមល ទ ី ថថងយ៉ងរស់សុ ះែ្រប្របយ

ឥឡូវមកធ្លយធ្លក់បក់ខចត់ខចយ

- មនអនកៃ្រពចៃ្រងឥតគំនត ិ ឲយខូងខូចខត

់ ច់ បងអ

្ត យេអយ ី

្ត យមិនគួរមកពិករ ។

មកសំេលៀងកំបត ិ េ្រគឿង្រប

មិន ្ត យករ

- ឱ!េ េអីយេ ឈរមន ិ េមល ី េមៀង

ន ៃដបូ ណេ

ះ។

មកឲយេគសំេលៀងខនងេ ចុះ

េម្តចមិនខឹងខំ សំេលៀងេនះ

ឲយ លុះក្តីមរណ៍យក៍ េទ ។(សុត្តន្ត្របីជឥនទ)

១១- បទពាក្យ៩ (បទេម៩)

កំណត់សមគល់៖ បទពកយ៩េនះ កនុងសំេណរជួនកល េសមរ(ឬកវ ី)សរេសរដកឃ្លបី(៣)ៗពយងគ កនុងឃ្លនីមួយៗ(មិនែមនជ

បទពកយ៣េទ)រហូតដល់ចប់។

* បរយកស(េ្រប ្រី បស់ មកលៈេទសៈ) បទេនះ ិ

* គំនូស ងបទកពយ

ចេ្របីបន្រគប់បរយកសទំ ងអស់។ ិ

- 

  ។

 - 

  ។

 *រង្វស់កពយ(កពយម្រត) *ចំ

-១វគគ(លបះ)មន៤ឃ្ល ឃ្លនម ី ួយៗ មន៩ពយងគ។

ប់ចុងចួន(រូបសមផស )

- ចួនកនុងវគគ(រូបសមផស កនុង)

ពយងគទ៩ ី ៃនឃ្លទ១ ី ចួននឹង ពយងគទី៣ ឬទ៦ ី ៃនឃ្លទ២ ី ។

ពយងគទី៩ ៃនឃ្លទី២ ចួននឹងពយងគទី៩ៃនឃ្លទី៣ ចួននឹងពយងគទី៣ ឬទ៦ ី ៃនឃ្លទី៤ ។

(េដម ី បក ី ន់ែតមនសមផស

និងពីេ ះ

គរឺ ងពយងគទី៣នង ិ ទី៤,ពយងគទី៦ នង ិ ៧េ

-ចួនឆ្លងវគគ(រូបសមផស េ្រក)

កវ ីបនបែនថមចំ

ប់ចុងចួនកនុងឃ្លនម ី ួយៗេទៀត

ថបទជប់ទង ែដលជបទេទ្វម្រត...)

ពយងគទី៩ ៃនឃ្លទី៤ កនុងវគគទី១(វគគមុន) ចួននឹង ពយងគទី៩ ៃនឃ្លទី២ កនុងវគគទី២(វគគបនទប់)។

TMB½rTI-8


ឧទហរណ៍៖

-េ

ម ចេញច នេវៀនដុះផុងកនុង រ ី

ខយល់បក់េបកេខកឥត្រ

េនសល់ពទ ី ទ ី ក ឹ

កងកេរញប់

- ជតិបណ្ឌិតពិតពីេ ះេឈមះឥត ក់ ្របង ឹ រុក នឈនឥតេខ យេ

យក្ល

ម នបនពរី ធនប់

េនមន ិ ងប់ជប់រហូតលូតេឡង ី បន ។ មនឧបសគគ ទ ក់

្រ

ំងទំងប៉ុនមន

ែត្របណបនរួចទុកស ខ ុ ខដូចេ

ម ។

(ឥនទមុនី េសក នង)

១២- បទពាក្យ១០ (បទេម១០)

កំណត់សមគល់៖ បទពកយ១០េនះ កនុងសំេណរជួនកល េសមរ(ឬកវ ី)សរេសរដកឃ្ល្របំៗពយងគ កនុងឃ្លនីមួយៗ(មិនែមនជ

បទពកយ៥េទ)រហូតដល់ចប់។

* បរយកស(េ្រប ្រី បស់ មកលៈេទសៈ) បទេនះ ិ

* គំនូស ងបទកពយ

ចេ្របប ងអស់។ ី ន្រគប់បរយកសទំ ិ

- 





 ។

-





 ។

*រង្វស់កពយ(កពយម្រត) *ចំ

-១វគគ(លបះ)មន៤ឃ្ល ឃ្លនម ី ួយៗ មន១០ពយងគ។

ប់ចុងចួន(រូបសមផស )

- ចួនកនុងវគគ(រូបសមផស កនុង)

ពយងគទ១ ី ០ ៃនឃ្លទ១ ី ចួននឹង ពយងគទី៥ ៃនឃ្លទ២ ី ។

ពយងគទី១០ ៃនឃ្លទី២ ចួននឹងពយងគទី១០ៃនឃ្លទី៣ ចួននឹងពយងគទី៥ ៃនឃ្លទី៤ ។

-ចួនឆ្លងវគគ(រូបសមផស េ្���ក) ឧទហរណ៍៖ -

ពយងគទី១០ ៃនឃ្លទី៤ កនុងវគគទី១(វគគមុន) ចួននឹង ពយងគទី១០ ៃនឃ្លទី២ កនុងវគគទី២(វគគបនទប់)។ ពលរដ្ឋ្រគប់្របណបនយល់ដឹងចបប់្រគះឹ ជតិ

េគរពឥតបីឃ្លតរដ្ឋធមមនុញញេកបី

េលក ី សទួយ

សបបុរសេ

ទំង ្រស្តម្រន្តីយល់កិចចនិងសិទធិ៍េសរ ី មគគម នី ន ជួយគន្រគ្រក ី ម

មងគលទីបន ួ ផ្លូវចិតស ្ត ងប់និងសុ ខកយ

ជតិែខមរបនលបញលបក ្តិ ពទលបស ី ិតស ឺ ុះ

យ។

ែលងេកីតកលខ្វល់ខ្វយបយទឹក្រពក ឹ

ង ចមន ។

ម ះសផងនគរសបបយ

១៣- បទពាក្យ១១(បទេម១១) កំណត់សមគល់៖ បទពកយ១១េនះ កនុងសំេណរជួនកល េសមរ(ឬកវ ី)សរេសរដកឃ្ល្របំមយ ួ ពយងគ និង្របំពយងគកុ នងឃ្លនីមួយៗ

(មន ិ ែមនជបទកពយអ្វីេផ ងេនះេទ)រហូតដល់ចប់។

* បរយកស(េ្រប ្រី បស់ មកលៈេទសៈ) បទេនះ ិ

ចេ្របប ងអស់។ ី ន្រគប់បរយកសទំ ិ

TMB½rTI-9


* គំនូស ងបទកពយ - 

-





 ។







 ។

*រង្វស់កពយ(កពយម្រត) *ចំ

-១វគគ(លបះ)មន៤ឃ្ល ឃ្លនម ី ួយៗ មន១១ពយងគ។

ប់ចុងចួន(រូបសមផស )

- ចួនកនុងវគគ(រូបសមផស កនុង)

ពយងគទី១១ ៃនឃ្លទី១ ចួននឹង ពយងគទី៣ ៃនឃ្លទី២។

ពយងគទី១១ ៃនឃ្លទ២ ី ចួននង ឹ ពយងគទ៣ ី ៃនឃ្លទ៤ ី ។ ី ចួននឹងពយងគទី១១ៃនឃ្លទ៣

(េដម ី បក ី ន់ែតមនសមផស និងពីេ ះ កវ ីបនបែនថមចំ

-ចួនឆ្លងវគគ(រូបសមផស េ្រក) ឧទហរណ៍៖ -

ពយងគទ១ ី ១ ៃនឃ្លទ២ ី កនុងវគគទី២(វគគបនទប់)។ ី ១ ៃនឃ្លទ៤ ី កនុងវគគទ១ ី (វគគមុន) ចួននង ឹ ពយងគទ១

មផ្លូវេឃញ ្ល ង្របឹងពិនត ី ជក់ភញក់ខួ នដឹ ិ យគត ិ

េបក ី បរេភ្លចខ្លួនកន់កបួនចបប់ចប់យកសុ

- ឱ!េ

កេអយ ី េឃញ ី ជក់េហយ ី ផ្តល់គតម ិ កចុះ

េទប ី សមជក់ជ្របុសមនេដីម្រទូង្របំហ ថ ***ដូចេនះ កំ

ប់ចុងចួនកនុងឃ្លនីមយ ួ ៗ)

េកត ី គំនត ិ សេង្វគ

អនច ិ ជ ិ ច ជីវ ិតពត

េកត ឹ ្រ ី ជ្របុសផក

ស់ចបស់ថក ័យមរ ្ល ប់គមនខ្លឹម

រ។

ជក់បរចូី លបនបរ

ពង វង មនកត ិ ្តិយសេឈមះពីេ ះឬ?!...

ពយបទមូល ្ឋ ន មនទំងអស់១៣បទគឺ បទពកយ៤ បទបថយវត្ត បទកកគតិ បទពំេនល បទ្រពហមគីតិ

បទបេនទលកក បទភុជងគលី

បទពកយ៦ បទពកយ៧ បទពកយ៨ បទពកយ៩ បទពកយ១០ នង ិ បទពកយ១១ ។

បទមូល ្ឋ នទំងេនះ គឺជកបនេគលស្រមប់ យកេទបេងកត ី បទថមីៗេទៀត ែដលមនេឈមះថ បទេទ្វម្រត ៕ ួ --------------------

TMB½rTI-10


Do Khmer Poem