Issuu on Google+

«ΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ ΣΤΟΝ ΚΥΚΛΟ ΤΟΥ ΚΑΠΝΟΥ» ΣΧΟΛΕΙΟ ∆ΕΥΤΕΡΗΣ ΕΥΚΑΙΡΙΑΣ ΑΓΡΙΝΙΟΥ 2004


ΑΓΡΙΝΙΟ 1925


ΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ ΣΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 20ου ΑΙΩΝΑ


ΣΤΑΘΜΟΣ ΤΡΑΙΝΟΥ


ΚΑΠΝΑΠΟΘΗΚΕΣ ΠΑΠΑΠΕΤΡΟΥ


ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΘΕΜΑΤΟΣ Το Αγρίνιο και η ευρύτερη περιοχή έχει ταυτιστεί µε την καλλιέργεια και την βιοµηχανική επεξεργασία του καπνού Η σηµερινή κατάσταση µε την εγκατάλειψη παραδοσιακών καλλιεργειών


ΠΑΡΑ∆ΟΣΙΑΚΗ ΚΑΠΝΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ (ΠΙΝΑΚΑΣ)


ΚΑΠΝΟΧΩΡΑΦΟ


ΣΤΟΧΟΙ ΓΝΩΣΤΙΚΟΙ Να κατανοήσουν τη σηµασία του καπνού για την ανάπτυξη της περιοχής Να κατανοήσουν την ανάγκη αναδιάρθρωσης των καλλιεργειών

ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΙ Η συνεργασία µεταξύ διδασκόντων και εκπαιδευοµένων Η επικοινωνία των εκπαιδευοµένων µε διάφορους φορείς


ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΕΛΕΓΧΟΣ ΚΑΠΝΟΥ


ΚΑΠΝΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΑΓΡΙΝΙΟΥ


ΜΕΘΟ∆ΟΛΟΓΙΑ

∆ηµιουργία οµάδων εργασίας και καταµερισµός κατά θεµατική ενότητα Παράλληλη εργασία οµάδων

Επισκέψεις

Συνεδριάσεις ολοµέλειας για συντονισµό εργασιών


ΠΑΡΑ∆ΟΣΙΑΚΟ ΑΡΜΑΘΙΑΣΜΑ ΚΑΠΝΟΥ (ΠΙΝΑΚΑΣ)


ΦΑΣΕΙΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Αρχική ενηµέρωση ∆ηµιουργία οµάδων Καταµερισµός εργασίας Επισκέψεις Συνεντεύξεις


Φωτογράφηση – βιντεοσκόπηση Βιβλιογραφική αναζήτηση Συγκέντρωση αξιολόγηση επιλογή σύνθεση υλικού

ΠΑΡΑ∆ΟΣΙΑΚΟ ΜΑΖΕΜΑ ΚΑΠΝΟΥ


ΠΑΡΑ∆ΟΣΙΑΚΗ ∆ΙΑΛΟΓΗ ΚΑΠΝΟΥ


ΦΥΝΤΑΝΙ ΒΙΡΤΖΙΝΙΑ


∆ΕΜΑΤΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΠΝΟΥ (ΠΙΝΑΚΑΣ)


ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΓΙΑ ΦΥΤΕΥΣΗ ΚΑΠΝΟΥ

Το φυτό του καπνού Η διάδοση του καπνού στην Ελλάδα Η οικονοµική διάσταση του καπνού στο Αγρίνιο Η κοινωνική διάσταση του καπνού στο Αγρίνιο


ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΚΑΠΝΟΥ ΒΙΡΤΖΙΝΙΑ (ΚΑΠΝΙΚΟΣ ΣΤΑΘΜΟΣ ΑΓΡΙΝΙΟΥ)


ΤΟ ΦΥΤΟ ΤΟΥ ΚΑΠΝΟΥ


ΠΑΡΑ∆ΟΣΙΑΚΟ ΦΥΝΤΑΝΙ ΚΑΠΝΟΥ


Ο ΚΑΠΝΟΣ ΗΤΑΝ ΜΕΡΟΣ ΤΗΣ ΙΝ∆ΙΑΝΙΚΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ


«ΧΑΒΑΝΙΣΜΑ» ΚΑΠΝΟΥ


Η ∆ΙΑ∆ΟΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΟΥ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑ∆Α


Στοιχεία καλλιέργειας και παραγωγής ανατ. Καπνών στην Ελλάδα Έτος

1946-50 1951-56 1956-62 1963-65 1966-72 1973-74

Αριθ. Καπνών Οικογενειώ Ν

Καλλιέργ. Έκτ (στρέµ.)

Παραγωγή

118.000 148.000 195.000 209.000 161.000 107.000

809.000 991.000 1.102.000 1.387.000 1.004.000 782.000

44.600 65.500 83.500 127.000 81.000 73.000


Ο ΚΑΠΝΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΗΘΗΚΕ ΝΩΡΙΣ ΣΤΟΝ ΠΟΝΤΟ


ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΚΑΠΝΟΥ


ΠΟΙΚΙΛΙΑ ΚΑΠΝΟΥ «Σ79»


ΠΑΡΑ∆ΟΣΙΑΚΗ ΑΡΜΑΘΑ ΚΑΠΝΟΥ


ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΚΑΠΝΟΥ


ΠΑΡΑ∆ΟΣΙΑΚΗ ΚΑΠΝΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ


ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΚΑΠΝΟΧΩΡΑΦΟΥ (ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΑ)


ΠΑΡΑ∆ΟΣΙΑΚΟ ΣΚΑΛΙΣΜΑ ΚΑΠΝΟΧΩΡΑΦΟΥ


ΠΑΡΑ∆ΟΣΙΑΚΟ ΦΥΤΕΜΑ ΚΑΠΝΟΥ


ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΑΠΝΟΥ


ΣΥΛΛΟΓΗ ΚΑΠΝΟΥ


«ΤΣΑΚΙΣΜΑ»


ΑΡΜΑΘΙΑΣΜΑ ΚΑΠΝΟΥ


ΑΡΜΑΘΙΑΣΜΑ ΚΑΠΝΟΥ ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΑ


ΠΑΡΑ∆ΟΣΙΑΚΗ ΛΙΑΣΤΡΑ


Ξεκινάγαµε το πρωί για το χωράφι παίρναµε το άλογο του βάζαµε το αλέτρι για να οργώσουµε µόλις τελειώναµε το όργωµα παίρναµε τη σβάρνα να σπάσουµε τα χοντρά κοµµάτια από το χώµα µετά ξαναβάζαµε το αλέτρι για να φτιάξουµε αυλάκια. Κάποιοι όµως δεν είχαν άλογο για να κάνουν χωράφι και έφτιαχναν τα αυλάκια µε το τσαπί βγάζαµε το φυντάνι και ξεκινάγαµε το φύτεµα επειδή δεν είχαµε πολύ νερό φτιάχναµε τρύπες στα αυλάκια µε ένα ξύλο ρίχναµε λίγο νερό και µετά βάζαµε το κλωνί και του ρίχναµε χώµα να σκεπάσουµε τη ρίζα όταν µεγάλωνε λίγο το σκαλίζαµε µε το τσαπί και το αφήναµε να γίνει χωρίς φάρµακα και νερό γιατί δεν υπήρχαν τότε.Όταν γινόταν ο καπνός για µάζεµα παίρνανε τα χράµια για να βάλουνε τον καπνό µέσα και όποιος δεν είχε άλογο τα κουβαλούσαν στο κεφάλι πηγαίναµε τον καπνό στο σπίτι για αρµάθιασµα µε τη βελόνα και µετά στη λιάστρα για ξεραθεί. Όταν ξεραινόταν το φτιάχναµε βαντάκια και το βάζαµε στην αποθήκη όταν περνούσε το καλοκαίρι και έπιαναν η πρώτες βροχές ήταν η εποχή για δέσιµο. Στρώναµε το τσόλι κάτω και βάζαµε το καλούπι µετά βάζαµε της αρµάθες µία-µία µε τη σειρά και µετά τα δέναµε µε σχοινιά. Όταν τελειώναµε τα αφήναµε στην αποθήκη ώσπου να έρθει ο έµπορας να βαθµολογήσει όταν ερχόταν σου βγάζανε αν είχες σκάρτο καπνό για να έρθει µία επιτροπή να το κάψει µαζεύανε όλα τα σκάρτα καπνά σε µια τοποθεσία και τα καίγανε όσα κιλά είχες δηλώσει ότι είχες σκάρτο έπρεπε να το παρουσιάσεις αλλιώς πλήρωνες πρόστιµο .υτό και δεν γινόταν πολύ µεγάλο και πολλές φορές χαλούσε από κάποιες αρρώστιες.


Όταν γινόταν ο καπνός για µάζεµα παίρνανε τα χράµια για να βάλουνε τον καπνό µέσα και όποιος δεν είχε άλογο τα κουβαλούσαν στο κεφάλι πηγαίναµε τον καπνό στο σπίτι για αρµάθιασµα µε τη βελόνα και µετά στη λιάστρα για ξεραθεί. Όταν ξεραινόταν το φτιάχναµε βαντάκια και το βάζαµε στην αποθήκη όταν περνούσε το καλοκαίρι και έπιαναν η πρώτες βροχές ήταν η εποχή για δέσιµο. Στρώναµε το τσόλι κάτω και βάζαµε το καλούπι µετά βάζαµε της αρµάθες µία-µία µε τη σειρά και µετά τα δέναµε µε σχοινιά. Όταν τελειώναµε τα αφήναµε στην αποθήκη ώσπου να έρθει ο έµπορας να βαθµολογήσει όταν ερχόταν σου βγάζανε αν είχες σκάρτο καπνό για να έρθει µία επιτροπή να το κάψει µαζεύανε όλα τα σκάρτα καπνά σε µια τοποθεσία και τα καίγανε όσα κιλά είχες δηλώσει ότι είχες σκάρτο έπρεπε να το παρουσιάσεις αλλιώς πλήρωνες πρόστιµο .


Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ∆ΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΟΥ ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ


ΕΝ∆ΕΙΚΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟΣ ΑΠΟΛΟΓΙΣΜΟΣ ΕΣΟ∆ΕΙΑΣ 2003

ΠΟΙΚΙΛIΑ ΜΥΡΩ∆ΑΤΟ ΕΣΟ∆ΕΙΑ 2003 Το στρέµµα 300 κιλά Ο έµπορος 1 ευρώ E.O.K 2 εύρο επιδότηση 3 τόνους τα 10 στρέµµατα 3 άτοµα δούλεψαν Έξοδα 1100 ευρώ 700 χιλιάδες Έσοδα 7900 Κέρδος=9000-1100=7900


ΠΟΙΚΙΛΙΑ ΒΙΡΤΖΙΝΙΑ ΠΟΙΚΙΛΙΑ ΒΙΡΤΖΙΝΙΑ Ε.Ο.Κ 2,30 Έµπορος 1ευρώ Το στρέµµα 450 κιλά όταν είναι περιποιηµένα Έξοδα το στρέµµα γύρω στα 150 ευρώ 4-5 άτοµα δούλεψαν περίοδο εργασίας Φεβρουάριο-Οκτώβριο Έσοδα 37.125 ευρώ Έξοδα 3,750 Κέρδος =έσοδα=έξοδα=37.125-3.750=33.375 Τα 25 στρέµµατα


ΛΙΑΣΤΡΕΣ ΣΤΟ ΖΑΠΑΝΤΙ ΑΓΡΙΝΙΟΥ


Η µαρτυρία µιας καπνεργάτριας στο Αγρίνιο τη δεκαετία του 50 Στα δύσκολα χρόνια της δεκαετίας του 50 στο Αγρίνιο η ζωή είναι δύσκολη, τα µεροκάµατα λίγα. Ο άνδρας µου µε το καρότσι γυρνούσε στις γειτονιές και πουλούσε φρούτα και λαχανικά. Το µεροκάµατο λειψό. Πότε 10 ∆ρ και πότε 5 δρχ. και καµιά φορά και τίποτε. Εγώ έπαιρνα το τσαπί και τραβούσα στο χωράφι για σκάλο του καπνού, τα δε δύο παιδιά τα άφηνα στο σπίτι µε την πεθερά µου. Με έτρωγε το µαράζι γιατί να µην πάω και εγώ στην καπναποθήκη όπως και οι άλλες εργάτριες; Αφού µαζί ξεκινούσαµε για τις δουλειές µας. Οι εργάτριες πήγαιναν δεξιά στις καπναποθήκες και εγώ αριστερά στα χωράφια. Και συναντιόµασταν πάλι στο γυρισµό για τα σπίτια µας . Εγώ δεν πήγαινα , αν και το ήθελα πάρα πολύ, γιατί η πεθερά µου ήταν εγωίστρια και δεν ήθελε να δουλεύω µε τις άλλες εργάτριες στις καπναποθήκες. Έτσι φρόντιζα για το νοικοκυριό και κάθε µέρα πήγαινα στο χωράφι και έκανα διάφορες αγροτικές εργασίες κυρίως καπνά. Έτσι βοηθούσα το λειψό οικογενειακό εισόδηµα. Το 1953 έκανα την επανάσταση µου και πήγα για δουλειά στην καπναποθήκη Παναγοπούλου για ν’ αντιµετωπίσω την φτώχεια και να χορτάσουν τα δύο παιδιά µου ψωµί. ∆εν σκέφτηκα αν γνωρίζω την εργασία του καπνού δεν φοβήθηκα. Την πρώτη ηµέρα καθώς δεν ήξερα την δουλειά µ’ έβαλαν ανάµεσα στις άλλες γυναίκες οι οποίες δεν µε έβλεπαν µε καλό µάτι, κι εκεί αρµαθιάζαµε τον καπνό, και τακτικά ο προϊστάµενος παρακολουθούσε την πορεία της δουλειάς. Σκόνη, νικοτίνη, και ανθυγιεινή ατµόσφαιρα. Το µεροκάµατο λίγο. Παίρναµε µόλις 17 δρχ. Μόνο γυναίκες δούλευαν γιατί οι άνδρες είχαν ακριβό µεροκάµατο .Η βάρδια ήταν 4 ώρες το πρωί και 4 ώρες το βράδυ. Κολατσιό ήταν δύο µε τρεις ελιές λίγο µποµπότα. τυλιγµένα µέσα στην πετσέτα. Το Σάββατο πληρωνόµασταν. Χρωστούσαµε στο µπακάλη και ότι περίσσευε κανένα φτηνό ρούχο για την οικογένεια. Το κρέας ήταν κάθε Κυριακή τις άλλες µέρες βολευόµασταν µε ότι είχαµε. Έτσι µέσα στην καπναποθήκη πέρασαν τα δύσκολα χρόνια , µέχρι να µεγαλώσουν τα παιδιά µου και να µε ξεκουράσουν πηγαίνοντας και αυτά για δουλειά.


Η ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ∆ΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΚΑΠΝΟΥ ΣΤΟ ΑΓΡΙΝΙΟ


ΑΠΕΡΓΙΑ ΚΑΠΝΕΡΓΑΤΩΝ ΣΤΗ ∆ΕΚΑΕΤΙΑ ΤΟΥ ‘70


ΚΑΠΝΑΠΟΘΗΚΕΣ ΠΑΠΑΠΕΤΡΟΥ


ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ: ΤΟ ΕΠΟΣ ΜΙΑΣ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑΣ


ΜΑΝΑ ΜΟΥ ΚΑΠΝΟΦΥΤΙΣΣΑ ΠΑΝΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ (ΒΡΑΧΩΡΙΤΙΚΟ) Μάννα µου βραχωρίτισσα, µε το λερό φουστάνι το κόκκινο,που τόκανε σταχτύ σάν καταχνιά ή µαύρη κόλλα τού καπνού. Φαρµακερό βοτάνι, όλα της τά φαρµάκωσες, µεδούλι και καρδιά… Μάννα µου καπνοφύτισσα, τού Ζαπαντιού δουλεύτρα, στο φύτεµα, στο σκάλισµα πρώτη στην αργατιά, σ’άρπαξεν ο πατέρας µου παιδούλα καρδιοκλέφτρα και σε κλειδωµαντάλωσε στην πιο βαρειά σκλαβιά. Μέσα στήν καπνοθάλασσα πνίγηκε ο ερωτάς σας κι ο γάµος σας δεν σου δωσε καµµιά ξαποστασιά . Γεύτηκες πίκρες καί καϋµούς κι απ’ τη σκληρή δουλειά σας Πλούτισαν έµποροι τρανοί γεµάτοι αναλγησιά. Τη ζήση σου όλη πέρασες µέσα στα καπνοτόπια, Αγέλαστη κι ακούραστη, χωρίς καµµιά χαρά. Τ’άγια σου χέρια τ’άπλωνες, γύρα σ’όλα τα τόπια, Φρουρός, προστάτης της σοδειάς.Μάννα σ’όλα


Στό µάζεµα, στ΄ αρµάθιασµα, στο γύρισµα στή λιάστρα Καί γιά βαντάκιασµα θαµπά σαν έπεφτε δροσιά. Στο πάστρεµα, στο ζύµωµα, στο φούρνο και στη γάστρα Χρόνια και χρόνια δούλεψη χωρίς ανάσα µια. Και τα παιδιά, που ερχόντανε τόνα; Κοντά από τάλλο -κι όλο κορίτσια, ανάθεµα, που θέλανε προικιάκι οι θέρµες κι οι αναβροχές κι άλλο κακό µεγάλο ι απ’ το χαλάζι πιο τρανό, η µαύρη απουλησιά. Και του πατέρα η αναµελιά και των παιδιών τα βίτσια, οι πόλεµοι κι ο θάνατος κι η µαύρη κατοχή, οι φυλακές, οι τράπεζες, οι φόροι,τα κορίτσια, σε σένα πάνου σπάγανε, ατράνταχτη ψυχή… Με το φαρµάκι στην καρδιά και µε το βάχ στο στόµα, Τα ολανθισµένα νιάτα σου ρέψανε στη δουλειά. Μέσ’ στο χωράφι γέρασες και πολεµάς ακόµα, Ως τη στερνή σου την πνοή, να ζήσει η φαµελιά.


Μάννα µου, αρχόντισσα χλωµή του µόχτου και του πόνου δαχτυλιδάκι γαλανά κι ονείρατα γλυκά, τα δάκρυά σου γίνονται κι ο ιδρώς όλου του χρόνου δίχως για σένα διάφορο να µένει στα στερνά. Μάννα µου, βραχωρίτισσα, ο µόχτος ο δικός σου χαρίζει τέτοιαν ευωδιά περίσσεια στο φυτό, που γίνεται στο κάπνισµα το δάκρυ το πικρό σου παρηγοριά και δύναµη κι ελπίδα στο φτωχό, Μάννα µου, καπνοφύτισσα, το κλαρωτό φουστάνι Κατάµαυρο σου τόβαψε, µουντό σαν καταχνιά; η πικρή κόλλα του καπνού. Φαρµακερό βοτάνι, ολα της τα φαρµάκωσες, ζήση, ψυχή καρδιά....


ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ ΚΑΘΗΓΗΤΕΣ ∆ΗΜΟΣ ∆ΗΜΗΤΡΗΣ ΝΑΣΙΟΣ ΝΙΚΟΣ ΡΑΠΤΗ ΓΙΟΥΛΑ ΤΑΦΙΛΗΣ ∆ΗΜΗΤΡΗΣ


ΕΚΠΑΙ∆ΕΥΟΜΕΝΟΙ ΑΓΓΕΛΗ ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΑΥΓΕΡΗ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΓΕΡΝΑ ΜΑΡΙΑ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΟΤΣΑΝΗ ΣΩΖΟΥΣΑ ΚΟΥΤΑΣ ΒΑΣΙΛΗΣ


ΠΑΓΑΝΙΑΣ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΠΑΠΑΣΑΪΚΑΣ ΘΕΟ∆ΩΡΟΣ ΠΑΠΠΑ ΒΑΣΩ ΠΕΤΡΟΥ ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΥΡΡΟΣ ΝΙΚΟΣ ΣΙΑ∆ΗΜΑΣ ΕΥΡΙΠΙ∆ΗΣ


Το Αγρίνιο στον κύκλο του Καπνού