Issuu on Google+

Οργανισμός Science Technologies Έκδοση Οκτωβρίου – Νοεμβρίου 2013 Τεύχος 63

Δεκέμβριος 2013

NEWSLETTER

Αγαπητές –οί φίλες-οι,

Σας παρουσιάζουμε με μεγάλη χαρά το 63ο ηλεκτρονικό μας περιοδικό. Στις σελίδες του περιοδικού μας μπορείτε να περιηγηθείτε και να διαβάσετε τέσσερα άκρως ενδιαφέροντα άρθρα: «Η άσκηση ως μέσο πρόληψης και αποκατάστασης χρόνιων παθήσεων» του Βασίλη Γεροδήμου και της Κωνσταντίνας

Περιεχόμενα

Καρατράντου και «H σημασία του πλάνου και των ωρών λήψης των γευμάτων στην αποτελεσματικότητα της απώλειας βάρους» του Χάρη Δημοσθενόπουλου.

Άσκηση Η άσκηση ως μέσο πρόληψης και αποκατάστασης χρόνιων παθήσεων

Επίσης θα έχετε την ευκαιρία να δείτε μια σειρά από δραστηριότητες, νέα,

Γεροδήμος Βασίλειος

τόσο για τα τεκταινόμενα της εταιρείας μας όσο και για τωρινά και

Αναπληρωτής καθηγητής ΤΕΦΑΑ-ΠΘ

μελλοντικά δρώμενα στη Ελληνική και Κυπριακή Επικράτεια στους χώρους

Καρατράντου Κωνσταντίνα

της Υγείας-Άσκησης-Διατροφής-Ευεξίας!

Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ-ΠΘ

Διατροφή H σημασία του πλάνου και των ωρών λήψης των γευμάτων στην αποτελεσματικότητα της απώλειας βάρους

Σας ευχόμαστε καλή ανάγνωση

Με εκτίμηση,

Χάρης Δημοσθενόπουλος MMedSci.SRD Κλινικός Διαιτολόγος-Βιολόγος Προϊστάμενος του Διαιτολογικού Τμήματος στο ΓΝΑ «Λαϊκό»

Ακολουθείστε μας στο Twitter Βρείτε μας στο facebook

Ο γυρολόγος


63ο NEWSLETTER

Άσκηση Η άσκηση ως μέσο πρόληψης και αποκατάστασης χρόνιων παθήσεων

Γεροδήμος Βασίλειος Αναπληρωτής καθηγητής ΤΕΦΑΑ-ΠΘ

Καρατράντου Κωνσταντίνα Διδάσκουσα στο ΤΕΦΑΑ-ΠΘ

Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού, Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Ελλάδα

των ημερών εργασίας, των εισοδημάτων, της

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Τ

ις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται ραγδαία

παραγωγικότητας στην εργασία, καθώς και με

αύξηση του ποσοστού εμφάνισης διαφόρων

αύξηση της πρόωρης συνταξιοδότησης

χρόνιων

2010).

παθήσεων,

όπως

παχυσαρκία,

Επιπρόσθετα,

τις

τελευταίες

(WHO, δεκαετίες

σακχαρώδης διαβήτης, καρδιοπάθειες, υπέρταση

παρατηρείται σημαντική αύξηση του κόστους της

κ.α., οι οποίες τείνουν να λάβουν διαστάσεις

ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης, με την Ελλάδα να

επιδημίας. Οι χρόνιες παθήσεις αποτελούν κύριες

συγκαταλέγεται

αιτίες νοσηρότητας και πρόωρης θνησιμότητας

αντιμετωπίζει ιδιαίτερα έντονα το συγκεκριμένο

παγκοσμίως, τόσο στις ανεπτυγμένες όσο και στις

πρόβλημα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για

αναπτυσσόμενες χώρες (Halpin et al., 2011; WHO,

τη σχετική κατά κεφαλή δαπάνη υγείας και τις

2010).

θνησιμότητας

σχετικές τιμές υγείας, από το 2007 παρατηρήθηκε

παγκοσμίως, από 59% το 2002 εκτιμάται ότι θα

αύξηση των δαπανών στην Ελλάδα της τάξεως του

φτάσει στο 69% το 2030 (Mathers & Loncar 2005;

0,5 δις ετησίως (European Commission, 2009; EFPIA,

WHO, 2010).

2010).

Το

ποσοστό

πρόωρης

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι, η αύξηση του

ανάμεσα

στις

χώρες

που

Ο σύγχρονος τρόπος ζωής, η σταδιακή

ποσοστού εμφάνισης χρόνιων παθήσεων προκαλεί

απομάκρυνση

από

σοβαρές επιπτώσεις στην οικονομία μιας χώρας.

διατροφής,

Συγκεκριμένα, η «κακή υγεία» σχετίζεται με μείωση

δραστηριότητας και άσκησης, αποτελούν κάποιους

αλλά

το κυρίως

πρότυπο η

μεσογειακής

έλλειψη

φυσικής


63ο NEWSLETTER

από τους παράγοντες που συνδέονται με αυξημένη

Σχήμα 1. Επίδραση της άσκησης στη σωματική και ψυχική υγεία

πιθανότητα

(Γεροδήμος, Καρατράντου, Μάνου, Πασχάλης, Κέλλης, 2013).

εμφάνισης

διαφόρων

χρόνιων

παθήσεων, όπως οι καρδιοπάθειες, οι χρόνιες πνευμονοπάθειες,

ο

σακχαρώδης

διαβήτης,

η

Άσκηση και καρδιοαναπνευστικό σύστημα

παχυσαρκία, η οστεοπόρωση κ.α. (ACSM, 2010;

Η

Booth et al., 2012; Halpin et al., 2011; WHO, 2010).

άσκησης επιφέρει βελτίωση της λειτουργίας του

συστηματική

συμμετοχή

σε

προγράμματα

καρδιοαναπνευστικού συστήματος. Ο καρδιακός μυς δυναμώνει, παρατηρείται μια αύξηση στο μέγεθος

Επίδραση της άσκησης στην υγεία

του μυοκαρδίου και επομένως αντλείται μεγαλύτερη

Είναι πλέον κοινά αποδεκτό ότι η άσκηση είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη σωματική και ψυχική υγεία ενός ατόμου, και αποτελεί την καταλληλότερη «μη φαρμακευτική» παρέμβαση για την πρόληψη και αποκατάσταση χρόνιων παθήσεων (παχυσαρκία, σακχαρώδης διαβήτης κ.α.) (Garber et al., 2011). Η βελτίωση της φυσικής κατάστασης και κατ’ επέκταση της ποιότητας ζωής, μέσω της άσκησης, επέρχεται εξαιτίας της βελτίωσης της λειτουργίας διαφόρων συστημάτων του ανθρώπινου οργανισμού, όπως είναι το καρδιαγγειακό, το αναπνευστικό, το νευρικό, το μυϊκό, το ερειστικό, το ενδοκρινικό σύστημα κ.α., αλλά

και

μέσω

της

βελτίωσης

διαφόρων

παραμέτρων-δεικτών που είναι άμεσα συνυφασμένοι με την υγεία (σύσταση μάζας σώματος, λιπιδαιμικό προφίλ κ.α.) (Σχήμα 1).

ποσότητα αίματος σε κάθε παλμό (Corbin et al., 2000). Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι, τα άτομα που

ασκούνται

χαμηλότερη

συστηματικά

καρδιακή

συχνότητα

εμφανίζουν ηρεμίας

σε

σύγκριση με τα άτομα που δεν αθλούνται. Η αερόβια άσκηση (περπάτημα, τρέξιμο, ποδήλατο, κολύμπι, χορός κ.α.) είναι η αποτελεσματικότερη μορφή άσκησης για τη βελτίωση της λειτουργίας του καρδιααναπνευστικού συστήματος αφού αυξάνει την καρδιακή παροχή και τον όγκο παλμού, μειώνει την καρδιακή συχνότητα κατά τη διάρκεια υπομέγιστης άσκησης, επιφέρει καλύτερο έλεγχο της αρτηριακής πίεσης, και βελτιώνει τον πνευμονικό αερισμό (Kesamiemi et al., 2001; US Department of Health and Human Services, 1996; US Department of Health and Human Services, 2008).

Άσκηση και μυοσκελετικό σύστημα Η

άσκηση

(μυϊκή

ενδυνάμωση

και

κινητικότητα) συμβάλλει στη διατήρηση της καλής στάσης του σώματος και στην πρόληψη της οσφυαλγίας,

προφυλάσσει

το

άτομο

από

ορθοσωμικά προβλήματα (κύφωση, λόρδωση κ.α.), μειώνει τον κίνδυνο τραυματισμών και ενισχύει τη διαδικασία ανάπτυξης του σώματος κατά τη διάρκεια


63ο NEWSLETTER

της παιδικής και εφηβικής ηλικίας (Corbin et al.,

(ACSM, 2000; Donnelly et al., 2009; Kraemer et al.,

2000). Επιπρόσθετα, η συστηματική άσκηση επιφέρει

2001).

βελτίωση της λειτουργικής ικανότητας του ατόμου, αύξηση ή διατήρηση της οστικής πυκνότητας,

Άσκηση, λιπιδαιμικό προφίλ και γλυκόζη αίματος

βελτίωση της δύναμης, της ισορροπίας και του νευρομυϊκού συντονισμού, συμβάλλοντας μ’ αυτό

Είναι γενικά αποδεκτό ότι, η άσκηση συμβάλει

τον τρόπο στη μείωση της πιθανότητας πρόκλησης

στη βελτίωση του λιπιδαιμικού προφίλ (Leon &

πτώσεων και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής

Sanchez, 2001). Πιο συγκεκριμένα, η συστηματική

κυρίως ηλικιωμένων ατόμων (ACSM, 2010; 2000;

συμμετοχή σε προγράμματα άσκησης (αερόβια

Nelson et al., 2007). Τέλος, μετά τη συμμετοχή σε

άσκηση και μυϊκή ενδυνάμωση) μειώνει τα επίπεδα

μακροχρόνια προγράμματα άσκησης (μέσω της

τριγλυκεριδίων,

προπόνησης

παρατηρηθεί

πυκνότητας λιποπρωτεΐνης (HDL) και μειώνει τα

βελτίωση της διατατικής ικανότητας των μυών, των

επίπεδα χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνης (LDL)

τενόντων, των συνδέσμων και των αρθρικών

κυρίως ηλικιωμένων ατόμων, αλλά και ατόμων με

θυλάκων, καθώς και αύξηση του εύρους κίνησης

αυξημένα επίπεδα χοληστερίνης, όπως παχύσαρκα

διαφόρων αρθρώσεων (Gonzalez-Rave, Sanchez-

άτομα, άτομα που πάσχουν από μεταβολικό

Gomez, & Santos-Garcia, 2012; Sainz de Baranda &

σύνδρομο κ.α.

κινητικότητας)

έχει

αυξάνει

τα

επίπεδα

υψηλής

Ayala, 2010) με αποτέλεσμα το άτομο να εκτελεί τις καθημερινές

του

δραστηριότητες

(οδήγηση,

Άσκηση και ψυχική υγεία

δουλειές σπιτιού κ.α.) με μεγαλύτερη ευκολία. H άσκηση αποτελεί την καταλληλότερη «μη-

Άσκηση και σύσταση μάζας σώματος Η συστηματική συμμετοχή σε προγράμματα

φαρμακευτική» παρέμβαση τόσο για την πρόληψη

άσκησης, μέτριας έως υψηλής έντασης, φαίνεται ότι

όσο και για την αποκατάσταση της κατάθλιψης

αυξάνει την άλιπη σωματική μάζα, και κατ’ επέκταση

(Wipfli et al., 2011). Η συστηματική συμμετοχή σε

βοηθά στην αύξηση του βασικού μεταβολικού

προγράμματα άσκησης (αερόβια άσκηση, ασκήσεις

ρυθμού και στη μείωση του ποσοστού σωματικού

ενδυνάμωσης, τεχνικές χαλάρωσης, αναπνευστικές

λίπους. Τα συνδυαστικά προγράμματα αερόβιας

ασκήσεις) συμβάλλει στη μείωση του άγχους και του

άσκησης (χορός, περπάτημα, τρέξιμο, ποδήλατο,

στρες,

κολύμπι κ.α.) και μυϊκής ενδυνάμωσης (ασκήσεις με

αυτοεικόνας,

το βάρος του σώματος, λάστιχα, αντιστάσεις κ.α.)

αυτοπεποίθησης και της αυτό-αποτελεσματικότητας

αποτελούν

και

(Bodin & Martinsen, 2004; McAuley, 1994). Πιο

τη

συγκεκριμένα, η άσκηση συμβάλλει στην αύξηση

βελτίωση της σύστασης της μάζας του σώματος και

ορισμένων φυσιολογικών παραμέτρων (π.χ. αύξηση

την αύξηση του βασικού μεταβολικού ρυθμού

ενδορφινών), που σχετίζονται άμεσα με την καλή

την

αποτελεσματικότερη

καταλληλότερη μορφή

άσκησης

για

στη

βελτίωση καθώς

της και

αυτοεκτίμησης στη

βελτίωση

και της

ψυχική υγεία και την πρόληψη ή ακόμη και την


63ο NEWSLETTER

αντιμετώπιση της κατάθλιψης, καθώς και τη μείωση

δραστηριότητα ενισχύει τη διαδικασία ανάπτυξης

του άγχους και του στρες (Landers & Arent, 2007).

αλλά και τη διαδικασία κοινωνικοποίησης του παιδιού. Επιπρόσθετα τα παιδιά, μέσα από την

Στόχοι των προγραμμάτων άσκησης ανά ηλικία

κίνηση, μαθαίνουν και ανακαλύπτουν το εγώ τους, καθώς και το ανθρώπινο και φυσικό περιβάλλον

Τα οφέλη της άσκησης σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία,

είναι

εμφανή

σε

διάφορες

(Gallahue & Donelly, 2003; Hinkley et al., 2012; McCall & Craft, 2000).

πληθυσμιακές ομάδες, όπως σε παιδιά και εφήβους,

Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες

σε ενήλικες και σε ηλικιωμένα άτομα. Επομένως, η

αναγνωρισμένων οργανισμών υγείας, σε παιδιά

υιοθέτηση

που

προσχολικής ηλικίας προτείνονται τουλάχιστον 180

(μη

λεπτά

ενός

περιλαμβάνει οργανωμένη

υγιεινού

καθημερινές μορφή

τρόπου

ζωής

δραστηριότητες

φυσικής

δραστηριότητας),

καθημερινής

χαμηλής,

μέτριας

φυσικής

αλλά

και

δραστηριότητας υψηλής

έντασης

πρέπει να αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της

(Canadian Paediatric Society, 2012; Tremblay et al.,

καθημερινότητας

2000).

2012a; Tremblay et al., 2012b). Τα προγράμματα

Επιπρόσθετα, οι ενήλικες και οι ηλικιωμένοι, καθώς

άσκησης των παιδιών προσχολικής ηλικίας πρέπει να

και τα παιδιά και οι έφηβοι πρέπει να συμμετέχουν

περιλαμβάνουν δραστηριότητες, με στόχο: την

σε οργανωμένα προγράμματα άσκησης με στόχο την

ανάπτυξη

προαγωγή της υγείας μέσω της

βελτίωση της φυσικής κατάστασης, τη γνώση του

του

ατόμου

(ACSM,

βελτίωσης της

φυσικής κατάστασης (ACSM, 2000).

βασικών

κινητικών

δεξιοτήτων,

τη

σώματος και του περιβάλλοντος, αλλά και την ανάπτυξη της δημιουργικότητας και της φαντασίας

Επίδραση της άσκησης στην προσχολική ηλικία Η προσχολική ηλικία (3-5 ετών) είναι μια ιδιαίτερη περίοδος της ζωής του ανθρώπου και χαρακτηρίζεται από ραγδαίες αλλαγές σε σωματικό, νοητικό και ψυχολογικό επίπεδο (Hammett, 1993;

μέσα από το παιχνίδι (Canadian Paediatric Society, 2012; Gallahue & Donelly, 2003; McCall & Craft, 2000). Επίδραση της άσκησης στην παιδική και εφηβική ηλικία

McCall & Craft, 2000). Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι κατά

τη

διάρκεια

της

προσχολικής

ηλικίας

υιοθετούνται συνήθειες ή στάσεις (σχετικά με τη φυσική δραστηριότητα και την υγιεινή διατροφή), οι οποίες μπορεί να επηρεάσουν μελλοντικά, θετικά ή αρνητικά την υγεία μας (Summerbell et al., 2012). Η φυσική δραστηριότητα και η άσκηση είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με την ισορροπημένη και αρμονική ανάπτυξη των παιδιών (Malina, Bouchard, & Bar-Or, 2004). Πιο συγκεκριμένα, η φυσική

Κατά τη διάρκεια της παιδικής και εφηβικής ηλικίας, παράλληλα με τις διαδικασίες ωρίμανσης, παρατηρείται ανάπτυξη των ικανοτήτων της φυσικής κατάστασης τόσο σε αγόρια όσο και σε κορίτσια. Η φυσική δραστηριότητα και η άσκηση, όταν είναι σύμφωνες με τις ιδιαιτερότητες της παιδικής και εφηβικής ηλικίας, διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην

ενίσχυση

της

σωματικής,

νοητικής

και

πνευματικής ανάπτυξής τους (AAP, 2008; ACSM,


63ο NEWSLETTER

2000; Gallahue et al., 2006; Gallahue & Donelly, 2003). Συγκεκριμένα, η συστηματική άσκηση στην παιδική και εφηβική ηλικία βελτιώνει τη λειτουργία του καρδιοαναπνευστικού

συστήματος,

αυξάνει

τη

δύναμη, την κινητικότητα, την ισορροπία, και βελτιώνει τον μεταβολισμό (AAP, 2008; ACSM, 2000; Armstrong et al., 2000; Baquet, van Praagh & Berthoin, 2003). Επιπρόσθετα, η άσκηση συμβάλει στη διατήρηση ή στη βελτίωση της σύστασης της μάζας του σώματος, καθώς και στη σωστή ανάπτυξη των οστών (Kohrt et al., 2004). Τέλος, η συστηματική άσκηση μειώνει το άγχος και το στρες, και βελτιώνει την αυτοεικόνα και την αυτοπεποίθηση των παιδιών. Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες

Σχήμα 2. Βασικές οδηγίες για τη βελτίωση της φυσικής κατάστασης στην παιδική και εφηβική ηλικία (Γεροδήμος και συν., 2013).

Επίδραση της άσκησης σε ενήλικες

αναγνωρισμένων οργανισμών υγείας τόσο σε παιδιά όσο και σε εφήβους προτείνονται 60min ή και παραπάνω

μέτριας

καθημερινής

από την ηλικία των 30 ετών και έπειτα παρατηρείται

φυσικής δραστηριότητας (ACSM, 2000; Lipnowski &

σημαντική πτώση της απόδοσης του ανθρώπου σε

LeBlanc 2012; O’ Dovonan et al., 2010; Tremblay et

όλες τις παραμέτρους της φυσικής κατάστασης.

al., 2011) (Σχήμα 2). Η καθημερινή ενασχόληση των

Ωστόσο, με τη συστηματική άσκηση η πτώση αυτή

παιδιών με την άσκηση πρέπει να περιλαμβάνει

σταματά ή επιβραδύνεται, καθώς τα ενήλικα άτομα

δραστηριότητες κατάλληλες για την ηλικία τους, με

παρουσιάζουν προσαρμογές σε διάφορα συστήματα

το μεγαλύτερο μέρος του χρόνου να αφιερώνεται σε

του

αερόβιες δραστηριότητες διαλειμματικής μορφής

καρδιοαναπνευστικό, το μυϊκό κτλ. (Garber et al.,

(ACSM, 2000). Επιπρόσθετα, δραστηριότητες για την

2011; Haskell et al., 2007a; Haskell et al., 2007b). Η

ενδυνάμωση μεγάλων μυϊκών ομάδων, αλλά και την

συστηματική συμμετοχή σε προγράμματα άσκησης

ενίσχυση της πυκνότητας των οστών πρέπει να

βελτιώνει την αερόβια ικανότητα, μειώνει τη

αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του προπονητικού

σωματική μάζα και το σωματικό λίπος, βελτιώνει το

προγράμματος (ACSM, 2000) σ’ αυτή την ηλικιακή

λιπιδαιμικό προφίλ, αυξάνει τη μυϊκή δύναμη και

περίοδο. Τέλος, είναι σημαντικό να τονιστεί ότι, η

αντοχή, αυξάνει την άλιπη σωματική μάζα, βελτιώνει

άσκηση πρέπει να είναι διασκεδαστική, να μην

την κινητικότητα και συμβάλλει στη αύξηση ή τη

προκαλεί αμηχανία και μειονεξία στο παιδί, να μην

διατήρηση της οστικής πυκνότητας (ACSM, 2010;

έχει

2000; Layne & Nelson, 1999; Pollock et al., 1998;

ανταγωνιστικό

έως

έντονης

Με την πρόοδο της ηλικίας, και συγκεκριμένα,

χαρακτήρα,

αλλά

να

του

προσφέρει και επιβράβευση (Mallina et al., 2004; Rowland, 2004; Strong et al., 2005).

ανθρώπινου

οργανισμού,

Winnett & Carpinelli, 2001).

όπως

το


63ο NEWSLETTER

Σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες

Cord, 2008). Επομένως, οι ηλικιωμένοι πρέπει να

αναγνωρισμένων οργανισμών υγείας, οι ενήλικες

συμμετέχουν

πρέπει

άσκησης, μέτριας έως υψηλής έντασης, τουλάχιστον

να

συμμετέχουν

προγράμματα

άσκησης,

σε

μέτριας

οργανωμένα έως

υψηλής

έντασης, τουλάχιστον 3 έως 5 φορές την εβδομάδα

σε

οργανωμένα

προγράμματα

3 έως 5 φορές την εβδομάδα (Garber et al., 2011˙O’Donovan et al., 2010) (Σχήμα 4).

(Garber et al., 2011; O’Donovan et al., 2010; Tremblay et al., 2011) (Σχήμα 3).

Σχήμα 3. Βασικές οδηγίες για τη βελτίωση της φυσικής κατάστασης σε ενήλικες (Γεροδήμος και συν., 2013).

Επίδραση της άσκησης σε ηλικιωμένα άτομα

Με την πρόοδο της ηλικίας, και συγκεκριμένα,

Σχήμα 4. Βασικές οδηγίες για τη βελτίωση της φυσικής κατάστασης σε ηλικιωμένα άτομα (Γεροδήμος και συν., 2013).

από την ηλικία των 65 ετών και έπειτα παρατηρείται

Επίδραση της άσκησης σε άτομα με χρόνιες

σημαντική πτώση της απόδοσης του ανθρώπου σε

παθήσεις

όλες τις παραμέτρους της φυσικής κατάστασης (ACSM, 2000; 2010). Σύμφωνα με έρευνες, η μείωση

Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι η άσκηση

της μυϊκής δύναμης, της ισχύος, της ισορροπίας και

αποτελεί την καταλληλότερη «μη-φαρμακευτική»

της κινητικότητας, που παρατηρείται σ’ αυτή την

παρέμβαση

ηλικιακή περίοδο, συνδέεται με: α) αδυναμία

χρόνιων παθήσεων (π.χ. παχυσαρκία, υπέρταση,

εκτέλεσης

β)

σακχαρώδης διαβήτης κ.α.). Τα άτομα με χρόνιες

αυξημένη πιθανότητα πρόκλησης πτώσεων και

παθήσεις, συχνά, παρουσιάζουν καρδιακές και

καταγμάτων και γ) χαμηλή ποιότητα ζωής (Booth,

αγγειακές δυσλειτουργίες, μειωμένη λειτουργική

1994). Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι, η άσκηση

ικανότητα, μειωμένη μυϊκή μάζα, αυξημένα ποσοστά

μπορεί να βελτιώσει την υγεία και την ποιότητα ζωής

κόπωσης, και γενικότερα, χαμηλή ποιότητα ζωής.

των ηλικιωμένων ατόμων, μέσω της βελτίωσης της

Επιπρόσθετα,

φυσικής κατάστασης (ACSM, 2000; Chodzko-Zajko et

συμπτωμάτων της νόσου, παρουσιάζουν μειωμένη

al., 2009; Nelson et al., 2007; Sturnieks, George, &

φυσική δραστηριότητα κάτι που συνδέεται με ακόμη

καθημερινών

δραστηριοτήτων,

για

τα

την

αποκατάσταση

άτομα

αυτά,

διαφόρων

λόγω

των


63ο NEWSLETTER

μεγαλύτερη μείωση της λειτουργικότητάς τους και αδυναμία εκτέλεσης καθημερινών δραστηριοτήτων (ACSM, 2005; Booth et al., 2012; Halpin et al., 2011;

Garber et al., 2011). Είναι γενικά αποδεκτό ότι, η άσκηση μπορεί να βοηθήσει σε μεγάλο βαθμό τα άτομα αυτά μειώνοντας τα συμπτώματα ή την εξέλιξη της νόσου

των προγραμμάτων άσκησης, για άτομα με χρόνιες παθήσεις, πρέπει να πραγματοποιείται από εξειδικευμένο προσωπικό. Παρά τα θετικά οφέλη της άσκησης στη μείωση των συμπτωμάτων της νόσου οι ασθενείς, δε θα πρέπει να προβούν σε οποιαδήποτε μείωση ή διακοπή της φαρμακευτικής τους αγωγής, χωρίς την έγκριση του θεράποντος ιατρού.

και βελτιώνοντας τη σωματική και την ψυχική τους

Στη συνέχεια τονίζεται η σημασία της άσκησης σε

υγεία. Πιο συγκεκριμένα, η συστηματική συμμετοχή

κάποιες από τις συχνότερες χρόνιες παθήσεις που

σε προγράμματα άσκησης επιφέρει βελτίωση της

έχουν αυξηθεί δραματικά τις τελευταίες δεκαετίες.

φυσικής

κατάστασης,

καλύτερο

έλεγχο

της

αρτηριακής πίεσης, μείωση του σωματικού βάρους

Παχυσαρκία και άσκηση

και του ποσοστού σωματικού λίπους, βελτίωση του λιπιδαιμικού προφίλ και μείωση των συμπτωμάτων

Παχυσαρκία είναι η παθολογική αύξηση του

της κατάθλιψης. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι, τόσο

ποσοστού του σωματικού λίπους στο ανθρώπινο

πριν όσο και κατά τη διάρκεια των προγραμμάτων

σώμα, με συνέπεια την αύξηση του σωματικού

άσκησης θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη και να

βάρους.

τηρούνται αυστηρά οι πιο κάτω βασικές μεθοδικές

διαταραχή του ενεργειακού ισοζυγίου, δηλαδή της

αρχές με στόχο την ασφαλή συμμετοχή των ασθενών

σχέσης μεταξύ της προσλαμβανόμενης και της

στα προγράμματα άσκησης.

καταναλισκόμενης ενέργειας και συνδέεται με

Η

παχυσαρκία

χαρακτηρίζεται

από

αυξημένη πιθανότητα εμφάνισης καρδιαγγειακών Σημεία προσοχής: 

Η συγκατάθεση του θεράποντος ιατρού, πριν τη συμμετοχή των ασθενών σε κάποιο πρόγραμμα άσκησης, κρίνεται απαραίτητη. Η ιατρική εξέταση, πριν τη συμμετοχή σε κάποιο πρόγραμμα άσκησης, πρέπει να είναι αναλυτική και να περιλαμβάνει πληροφορίες σχετικά με την τρέχουσα υγεία (πραγματοποιούνται διάφορες εξετάσεις ανάλογα με την πάθηση και τις ιδιαιτερότητες του κάθε ασθενούς), αλλά και το ιατρικό ιστορικό του ασθενούς. Η ιατρική εξέταση θα πρέπει επαναλαμβάνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα. Η αξιολόγηση της λειτουργικής ικανότητας του ασθενούς είναι πολύ σημαντική και προσφέρει πολύτιμες πληροφορίες για το σχεδιασμό του προγράμματος άσκησης. Ο σχεδιασμός, η εφαρμογή και η καθοδήγηση

και αναπνευστικών νοσημάτων και χαμηλή ποιότητα ζωής (Poirier & Després, 2001). Η αιτιολογία της παχυσαρκίας είναι πολυπαραγοντική. Ο σύγχρονος καθιστικός τρόπος ζωής, η αυξημένη ημερήσια θερμιδική

πρόσληψη και

η

έλλειψη

φυσικής

δραστηριότητας και άσκησης αποτελούν κάποιους από τους παράγοντες, που συμβάλλουν στην αύξηση της

παχυσαρκίας.

Τα

επίπεδα

παχυσαρκίας

αυξήθηκαν περίπου 10% από το 1994 μέχρι το 2004 (National Health Survey England, 2004) και Ο Παγκόσμιος

Οργανισμός

Υγείας

χαρακτήρισε

επίσημα την παχυσαρκία ως «παγκόσμια επιδημία». Η απώλεια βάρους στα άτομα με παχυσαρκία μειώνει την

πιθανότητα

εμφάνισης

διαβήτη

και


63ο NEWSLETTER

καρδιαγγειακών παθήσεων (Avenell et al., 2004). Η

παραμένουν αδιάγνωστοι (Athanasakis, Souliotis,

ιδανικότερη προσέγγιση για την απώλεια σωματικού

Tountas, Kyriopoulos, & Hatzakis, 2012; Stergiou,

βάρους, συνδυάζει έναν ήπιο περιορισμό της τροφής

Thomopoulou, Skeva, Mountokalakis,1999). Μετά

(μείωση

και

την ηλικία των 65 ετών, υπολογίζεται ότι το ποσοστό

συστηματική άσκηση. Η συμμετοχή σε προγράμματα

της υπέρτασης, στη χώρα μας, κυμαίνεται περίπου

άσκησης βελτιώνει τη λειτουργικότητα του ατόμου,

στο 65% (Triantafyllou et al., 2010).

συμβάλλει στη μείωση του ποσοστού σωματικού

Η ιδανικότερη προσέγγιση για τη μείωση της

λίπους, στην αύξηση της μυϊκής μάζας και κατ’

αρτηριακής πίεσης, περιλαμβάνει σωστή διατροφή

επέκταση στην αύξηση του βασικού μεταβολικού

(μείωση κατανάλωσης άλατος και κορεσμένων

ρυθμού. Επιπρόσθετα, η άσκηση μειώνει τα επίπεδα

λιπαρών οξέων) και συστηματική άσκηση. Η

τριγλυκεριδίων,

υψηλής

συστηματική συμμετοχή σε προγράμματα άσκησης

πυκνότητας λιποπρωτεϊνης (HDL) και μειώνει τα

μπορεί να: α) επιφέρει μείωση των επιπέδων

επίπεδα χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτεϊνης (LDL).

αρτηριακής πίεσης (σε κατάσταση ηρεμίας) κατά

Είναι

με

10/5 mmHg (στη συστολική/διαστολική πίεση,

παχυσαρκία που ασκούνται συστηματικά βελτιώνουν

αντίστοιχα) και β) να βελτιώσει τη λειτουργία της

τους καρδιαγγειακούς κινδύνους ακόμη και χωρίς

καρδιάς, την κυκλοφορία του αίματος και την

απώλεια σωματικού βάρους (Poirier & Després,

ικανότητα μεταφοράς οξυγόνου στο σώμα. Η

2001). Συνεπώς, ένα πρόγραμμα άσκησης, για

αρτηριακή πίεση παρουσιάζει μείωση μετά το πέρας

παχύσαρκα άτομα, πρέπει να περιλαμβάνει: α)

της άσκησης (μετα-ασκησιογενής υπόταση), που

αερόβια άσκηση (3-5 φορές την εβδομάδα), β)

διαρκεί μόνο για ορισμένες ώρες. Συνεπώς, η άσκηση

ασκήσεις μυϊκής ενδυνάμωσης (2-3 φορές την

πρέπει

εβδομάδα) και γ) ασκήσεις κινητικότητας και

φορές/εβδομάδα,

ισορροπίας (2-3 φορές την εβδομάδα) (Πασχάλης και

καθημερινά.

συν., 2013).

Αμερικανικής

προσλαμβανόμενης

σημαντικό

αυξάνει

να

τα

τονιστεί

ενέργειας)

επίπεδα

ότι,

άτομα

να

εκτελείται ή

εάν

Σύμφωνα

τουλάχιστον

5

είναι

δυνατόν

και

τις

οδηγίες

της

με

Καρδιολογικής

Εταιρείας,

ένα

πρόγραμμα άσκησης, για άτομα με υπέρταση, πρέπει Άσκηση και υπέρταση

να περιλαμβάνει: α) αερόβια άσκηση, κυρίως, μέτριας έντασης (τουλάχιστον 150 min/εβδομάδα),

Η υπέρταση είναι μία από τις συχνότερες χρόνιες

β) ασκήσεις με αντιστάσεις (2 μη-συνεχόμενες

παθήσεις που συνδέεται με αυξημένη πιθανότητα

ημέρες την εβδομάδα) και γ) ασκήσεις κινητικότητας

εμφάνισης

(ευλυγισία -

καρδιαγγειακών

νοσημάτων

(π.χ.

στεφανιαία νόσος) καθώς και νεφροπαθειών. Στην Ελλάδα ένα μεγάλο ποσοστό ενηλίκων (περίπου 30%) έχει διαγνωσθεί με υπέρταση (Panagiotakos, Pitsavos, Chrysohoou, Skoumas, & Stefanadis, 2009), ενώ ένα μικρότερο ποσοστό είναι υπερτασικοί αλλά

ευκαμψία) (Δίπλα,

Βογιατζής, 2013).

Ζαφειρίδης

&


63ο NEWSLETTER

Άσκηση και σακχαρώδης διαβήτης

αερόβια άσκηση και β) άσκηση με αντιστάσεις, για την ενδυνάμωση μεγάλων μυϊκών ομάδων του

Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι μια χρόνια μεταβολική πάθηση που τα τελευταία χρόνια έχει

ανθρώπινου σώματος (Δίπλα, Ζαφειρίδης, Σακκάς, Καρατράντου & Νικολαΐδης, 2013).

λάβει διαστάσεις επιδημίας και χαρακτηρίζεται από αδυναμία του οργανισμού να παράγει ή να χρησιμοποιήσει

αποτελεσματικά

την

Άσκηση και οστεοπόρωση

ινσουλίνη

(ACSM, 2000). Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι, τα

Η οστεοπόρωση είναι μια πάθηση του

τελευταία 30 χρόνια τετραπλασιάστηκε ο αριθμός

σκελετικού συστήματος, που τα τελευταία χρόνια

των ατόμων που πάσχουν από διαβήτη στην Ελλάδα.

έχει λάβει διαστάσεις επιδημίας, και χαρακτηρίζεται

Ο σακχαρώδης διαβήτης αποτελεί μία από τις

από χαμηλή οστική μάζα και εξασθένηση του οστίτη

κυριότερες

με

ιστού, με αποτέλεσμα την αύξηση της γενικής

και

ευθραυστότητας των οστών και τη συχνή πρόκληση

εγκεφαλικό), με τύφλωση και διαταραχές της

μικροκαταγμάτων (National Institutes of Health,

όρασης, καθώς και νεφρική ανεπάρκεια (ACSM,

2000). Η οστεοπόρωση αποτελεί μια από τις κύριες

2010). Η άσκηση σε συνδυασμό με σωστή διατροφή

αιτίες θανάτου παγκοσμίως, που προσβάλλει, κυρίως,

μπορεί να συμβάλλει αποφασιστικά στην πρόληψη

ένα

και την αντιμετώπιση του σακχαρώδους διαβήτη. Πιο

εμμηνόπαυση. Ωστόσο, σύμφωνα με δεδομένα του

αναλυτικά,

σε

Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, η εμφάνιση της

προγράμματα άσκησης μπορεί να αυξήσει την

οστεοπόρωσης είναι αρκετά συχνή και στους άνδρες

ευαισθησία των μυών στην ινσουλίνη (δηλαδή με την

(προσβάλει 1 στους 5 άνδρες ηλικίας άνω των 50

ίδια ποσότητα ινσουλίνης, οι μύες καταναλώνουν

ετών).

αιτίες

καρδιαγγειακά

η

θανάτου

νοσήματα

και

(π.χ.

συστηματική

συνδέεται έμφραγμα

συμμετοχή

περισσότερη γλυκόζη). Η αυξημένη ευαισθησία

μεγάλο

ποσοστό

γυναικών

μετά

την

Η θεραπεία για την αντιμετώπιση της

διατηρείται για αρκετές ώρες μετά το πέρας της

οστεοπόρωσης

άσκησης, με συνέπεια τη μείωση των επιπέδων

αγωγή, β) ισορροπημένη διατροφή (πλούσια σε

γλυκόζης στο αίμα. Επιπρόσθετα, η άσκηση μπορεί

ασβέστιο και βιταμίνη D) και γ) άσκηση (Marci,

να καθυστερήσει την εμφάνιση καρδιαγγειακών

Viechnicki & Greenspan, 2000). Είναι γενικά αποδεκτό

ασθενειών, που αποτελούν την κύρια αιτία θανάτου

ότι, η άσκηση αποτελεί μέσο πρόληψης (αύξηση

σε

(American

οστικής μάζας και απόκτηση μέγιστης οστικής

Diabetes Association, 1999). Ωστόσο, η άσκηση για

πυκνότητας μέχρι την ηλικία των 30 ετών) και

να είναι αποτελεσματική για την υγεία των ασθενών,

θεραπείας της οστεοπόρωσης (διατήρηση της

θα πρέπει να πραγματοποιείται τουλάχιστον 5 φορές

οστικής πυκνότητας, μείωση της απώλειας οστικής

την εβδομάδα ή και καθημερινά, εάν αυτό είναι

πυκνότητας, μείωση του ρυθμού απώλειας οστικής

εφικτό. Ένα πρόγραμμα άσκησης, για άτομα με

μάζας με την αύξηση της ηλικίας), που επιφέρει

σακχαρώδη διαβήτη, μπορεί να περιλαμβάνει: α)

πολλαπλά θετικά οφέλη τόσο στη σωματική όσο και

σακχαροδιαβητικούς

ασθενείς

περιλαμβάνει:

α)

φαρμακευτική

στην ψυχική υγεία του ατόμου. Η συστηματική


63ο NEWSLETTER

Το συγκεκριμένο βιβλίο μπορείτε να το βρείτε

συμμετοχή σε προγράμματα άσκησης μπορεί να: α) μειώσει το ρυθμό απώλειας της οστικής πυκνότητας,

σε

ηλεκτρονική

μορφή

στην

ιστοσελίδα του

β) αυξήσει (σε μικρό ποσοστό) την οστική μάζα

προγράμματος (www.exerciseforhealth.gr).

(περίπου 1-2%), γ) αυξήσει τη μυϊκή δύναμη και ισορροπία

και

κατ΄επέκταση

να

μειώσει

την

πιθανότητα πρόκλησης πτώσεων και δ) ανακουφίσει από τον πόνο, και γενικότερα, να βελτιώσει την ποιότητα ζωής των ατόμων με οστεοπόρωση (ACSM, 2002; 2000). Τα άτομα με οστεοπόρωση πρέπει να συμμετέχουν

σε

οργανωμένα

προγράμματα

άσκησης, κυρίως μέτριας έντασης, τουλάχιστον 3 φορές την εβδομάδα. Τα προγράμματα άσκησης πρέπει να περιλαμβάνουν δραστηριότητες (με μεταφορά του σωματικού βάρους) για τη βελτίωση του καρδιοαναπνευστικού συστήματος, της μυϊκής δύναμης και αντοχής, καθώς και ασκήσεις για τη βελτίωση της κινητικότητας και της ισορροπίας (ACSM, 2002; 2000; 1995). Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το σχεδιασμό, την εφαρμογή, την καθοδήγηση και την αξιολόγηση

προγραμμάτων

άσκησης

που

απευθύνονται τόσο σε υγιή όσο και σε χρονίως πάσχοντα άτομα μπορείτε να βρείτε στο βιβλίο με τίτλο

«Η

άσκηση

ως

μέσο

πρόληψης

και

αποκατάστασης χρόνιων παθήσεων». Η συγγραφή, παραγωγή και διανομή του συγκεκριμένου

βιβλίου

πραγματοποιήθηκε

στο

πλαίσιο προγράμματος του Υπουργείου Υγείας, που υλοποιεί το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, με τίτλο «Συμμαχία για την υγεία - Άσκηση. Ανάπτυξη προγραμμάτων άσκησης ως μέσο πρόληψης και αποκατάστασης χρόνιων παθήσεων - παρεμβατικά προγράμματα».

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. American Academy of Pediatrics. (2008). Strength training by children and adolescents. Pediatrics, 121(4), 835- 840. 2. American College of Sport Medicine. (2000). ACSM's Guidelines for Exercise Testing and Prescription (6th ed.). USA: Lippinkott Williams & Wilkins. 3. American College of Sports Medicine (1995). Position stand on osteoporosis and exercise. Medicine and Science in Sports and Exercise, 27, i-vii. 4. American College of Sports Medicine (2002). ACSM’s exercise management for persons with chronic diseases and disabilities (2nd ed.). USA: Human Kinetics. 5. American College of Sports Medicine (2010). ACSM’s Guidelines for Exercise Testing and Prescription (8th ed). Philadelphia (PA): Lippincott Williams & Wilkins. 6. American Diabetes Association (1999). Diabetes mellitus and exercise. Diabetes Care, 22, S49-S53. 7. Armstrong, N., & Welsman, J.R. (2000). Aerobic fitness. In N. Armstrong & W. Van Mechelen (Eds), Paediatric Exercise Science and Medicine (pp. 173-182). Oxford, UK: Oxford University Press. 8. Athanasakis, K., Souliotis, K., Tountas, Y., Kyriopoulos, J., & Hatzakis, A. (2012). A cost-utility analysis of hypertension treatment in Greece: assessing the impact of age, sex and smoking status, on outcomes. Journal of Hypertension, 30, 227-234. 9. Avenell, A., Broom, J., Brown, T.J., Poobalan, A., Aucott, L., Stearns, S.C., et al. (2004). Systematic review of the long-term effects and economic consequences of treatments for obesity and implications for health improvement. Health Technology Assessement, 8:iiiiv, 1-182. 10. Baquet, G., van Praagh, E., & Berthoin, S. (2003). Endurance training and aerobic fitness in young people. Sports Medicine, 33, 1127-43. 11. Bodin, T., & Martinsen, E. (2004). Mood and selfefficacy during acute exercise in clinical depression. A randomized, controlled study. Journal of Sport & Exercise Psychology, 26, 623-633. 12. Booth, F.W., Roberts, C.K., & Laye, M.J. (2012). Lack of exercise is a major cause of chronic diseases. Comprehensive Physiology, 2, 1143-1211. 13. Canadian Paediatric Society (2012). Healthy active living: Physical activity guidelines for children and adolescents. Paediatric Child Health, 17. 14. Chodzko-Zajko, W., Proctor, D., Fiatarone Singh, M., Minson, C., Nigg, C., Salem, G., et al. (2009). Exercise


63ο NEWSLETTER

15. 16.

17.

18.

19. 20. 21. 22. 23.

24.

25.

26.

and physical activity for older adults. American College of Sports Medicine: Position Stand. Medicine & Science in Sports & Exercise, 41, 1510-1530. Corbin, C.B., Lindsey, R., & Welk, G. (2000). Concepts of Physical Fitness: Active lifestyles for wellness (10th ed.). United States: McGraw-Hill Companies, Inc. Donnelly, J.E., Blair, S.N., Jakicic, J.M., Manore, M.M., Rankin, J.W., & Smith, B.K. (2009). Appropriate physical activity intervention strategies for weight loss and prevention of weight regain for adults. Medicine and Science in Sports and Exercise, 41, 459-471. Δίπλα, Κ., Ζαφειρίφης, Α., & Βογιατζής, Ι. (2013). Άσκηση και υπέρταση. (Υπ. έκδοσης: Β. Γεροδήμος), Η άσκηση ως μέσο πρόληψης και αποκατάστασης χρόνιων παθήσεων (σελίδες. 150-176). www.exerciseforhealth.gr/uploads/Book.pdf. Δίπλα, Κ., Ζαφειρίδης, Α., Σακκάς, Γ., Καρατράντου, Κ., & Νικολαΐδης, Μ (2013). Άσκηση και σακχαρώδης διαβήτης. (Υπ. Έκδοσης: Β. Γεροδήμος), Η άσκηση ως μέσο πρόληψης και αποκατάστασης χρόνιων παθήσεων (σελίδες. 226-257). www.exerciseforhealth.gr/uploads/Book.pdf. European Commission (2009). 2009 Ageing Report: Economic and budgetary projections for the EU-27 Member States (2008-2060). European Federation of Pharmaceutical Industries and Associations (2010). The Pharmaceutical Industry in figures. Gallahue, D. & Donelly, F. (2003). Developmental physical education for all children. Champaign, IL: Human Kinetics. Gallahue, D.L. & Ozmun, S.C. (2006). Understanding motor developmenl; infants, children, adolescents, adults. 6th ed, Boston (MA): McGraw-Hill. Garber, C. E., Blissmer, B., Deschenes, M. R., Franklin, B. A., Lamonte, M. J., Lee, I. M., et al. (2011). American College of Sports Medicine position stand. Quantity and quality of exercise for developing and maintaining cardiorespiratory, musculoskeletal, and neuromotor fitness in apparently healthy adults: guidance for prescribing exercise. Medicine and Science in Sports and Exercise, 43, 1334-1359. Γεροδήμος, Β., Καρατράντου, Κ., Μάνου, Β., Πασχάλης, Β., & Κέλλης, Σ. (2013). Σχεδιασμός προγραμμάτων άσκησης με στόχο την προαγωγή της υγείας. (Υπ.έκδοσης: Β. Γεροδήμος), Η άσκηση ως μέσο πρόληψης και αποκατάστασης χρόνιων παθήσεων (σελίδες. 4-111). www.exerciseforhealth.gr/uploads/Book.pdf. Gonzalez-Rave, J.M., Sanchez-Gomez, A., & SantosGarcia, D.J. (2012). Efficacy of 2 different stretch training programs (passive vs. proprioceptive neuromuscular facilitation) on shoulder and hip range of motion in older people. Journal of Strength and Conditioning Research, 26, 1045-1051. Halpin, H.A., Morales-Suarez-Varela, M.M., & MartinMoreno, J.M. (2011). Chronic disease prevention and

27. 28.

29.

30.

31.

32.

33.

34.

35.

36. 37. 38.

39.

the New Public Health. Public Health Review, 32, 120154. Hammett, C.T. (1993). Κινητική αγωγή στην προσχολική ηλικία. Εκδόσεις SALTO, Θεσσαλονίκη. Haskell, W.L., Lee, I-M., Pate, R.R., Powell, K.E., Blair, S.N., Franklin, B.A., et al. (2007a). Physical Activity and Public Health: Updated Recommendation for Adults From the American College of Sports Medicine and the American Heart Association. Circulation, 116, 1081-1093. Haskell, W.L., Lee, I-M., Pate, R.R., Powell, K.E., Blair, S.N., Franklin, B.A., et al. (2007b). Physical Activity and Public Health: Updated Recommendation for Adults from the American College of Sports Medicine and the American Heart Association. Medicine and Science in Sports and Exercise, 39, 1423-1434. Hinkley, T., Salmon, J., Okely, A.D., Crawford, D., & Hesketh, K. (2012). Preschoolers’ physical activity, screen time, and compliance with recommendations. Medicine and Science in Sports and Exercise, 44, 458465. Kesaniemi, Y.K., Danforth, E, Jensen, M.D., Kopelman, P.G., Lefebvre, P., & Reeder, B.A. (2001). Dose-response issues concerning physical activity and health: an evidence-based symposium. Medicine and Science in Sports and Exercise, 33, 351-358. Kohrt, W.M., Bloomfield, S.A., Little, K.D., Nelson, M.E., & Yingling, V.R. (2004). American College of Sports Medicine position stand. Physical Activity and Bone Health. Medicine and Science in Sports and Exercise, 1985-1996. Kraemer, W.J., Adams, K., Cafarelli, E., Dudley, G.A., Dooly, C., Feigenbaum, M.S., et al. (2001). American College of Sports Medicine Position Stand on Progression Models in Resistance Training for Healthy Adults. Medicine and Science in Sports and Exercise, 34, 364-380. Landers D., & Arent, S. (2007). Physical activity and mental health. In G. Tenenbaum, & R. Eclund (Eds.), Handbook of sport psychology (pp. 469-491). New Jersey. John Wiley & Sons, Inc. Leon, A.S., & Sanchez, O. (2001). Response of blood lipids to exercise training alone or in combined with dietary intervention. Medicine and Science in Sports and Exercise, 33, 502-515. Lipnowski, S., & LeBlanc, C.M.A. (2012). Healthy active living: Physical activity guidelines for children and adolescents. Paediatric Child Health,17(4), 209-217. Malina, R.M., Bouchard, C., & Bar-Or, O. (2004). Growth Maturation and Physical Activity (2nd ed). Champaign Ill: Human Kinetics. Marci C.D., Viechnicki M.B. & Greenspan, S.L. (2000). Bone mineral densitometry substantially influences health-related behaviours of postmenopausal women. Calcif Tissue Int, 66, 113-118. Mathers, C.D., & Loncar, D. (2005). Updated projections of global mortality and burden of disease,


63ο NEWSLETTER

40.

41. 42.

43.

44.

45. 46.

47.

48. 49.

50.

51.

2002-2030: Data sources, methods and results. Geneva, World Health Organization. McAuley, E. (1994). Physical activity and psychological outcomes. In C.B. Bouchard, R.J. Shephard, & T. Stephens (Eds.), Physical activity, fitness, and health (pp. 551-568). Champaign, IL: Human Kinetics. McCall, R.M. & Craft, D.H. (2000). Moving with a purpose: Developing programs for preschoolers of all abilities. Champaign, IL: Human Kinetics, USA. Nelson, M.E., Rejeski, W.J., Blair, S.N., Duncan, P.W., Judge, J.O., King, A.C., et al. (2007). Physical activity and public health in older adults: recommendation from the American College of Sports Medicine and the American Heart Association. Medicine and Science in Sports and Exercise, 39, 1435-45. O'Donovan, G., Blazevich, A.J., Boreham, C., Cooper, A.R., Crank, H., Ekelund, U. et al. (2010). The ABC of Physical Activity for Health: A consensus statement from the British Association of Sport and Exercise Sciences. Journal of Sports Sciences, 28, 573-591. Panagiotakos, D.B., Pitsavos, C., Chrysohoou, C., Skoumas, I., & Stefanadis, C. (2009). Prevalence and five-year incidence (2001-2006) of cardiovascular disease risk factors in a Greek sample: the ATTICA study. Hellenic Journal of Cardiology, 50, 388-395. Poirier, P. & Després, J.P. (2001). Exercise in weight management of obesity. Cardiology Clinics, 19, 45970. Pollock, M.L., Gaesser, G.A., Butcher, J.D., Despres, J-P., Dishman, R.K., Franklin, B.A., et al. (1998). ACSM Position Stand on the recommended quantity and quality of exercise for developing and maintaining ccardiorespiratory and muscular Fitness, and flexibility in adults. Medicine and Science in Sports and Exercise, 30, 975-991. Πασχάλης, Β., Νικολαΐδης, Μ., Δίπλα, Κ., Τζιαμούρτας, Α., Καρατράντου, Κ., Μελισσοπούλου, Α., & Γεροδήμος, Β. (2013). Άσκηση και παχυσαρκία. (Υπ. έκδοσης: Β. Γεροδήμος), Η άσκηση ως μέσο πρόληψης και αποκατάστασης χρόνιων παθήσεων (σελίδες. 258-292). www.exerciseforhealth.gr/uploads/Book.pdf. Rowland, T.W. (2004). Children’s Exercise Physiology (2nd ed). Champaign Ill: Human Kinetics. Sainz de Baranda, P., & Ayala, F. (2010). Chronic flexibility improvement after 12 week of stretching program utilizing the ACSM recommendations: Hamstring flexibility. International Journal of Sports Medicine, 31, 389-396. Stergiou, G.S., Thomopoulou, G.C., Skeva, I.I., & Mountokalakis, T.D. (1999). Prevalence, awareness, treatment, and control of hypertension in Greece: the Didima study. American Journal of Hypertension, 12, 959-965. Strong, W.B., Malina, R.M., Blimkie, C.J.R., Daniels, S.R., Dishman, R.O.K., Gutin, B., et al. (2005). Evidence based physical activity for school-age youth. Journal of Pediatric. 146, 732-737.

52. Sturnieks, D.L., George, R.St., & Lord, S.R. (2008). Balance disorders in the elderly. Clinical Neurophysiology, 38, 467-478. 53. Summerbell, C.D., Moore, H.J., Vogele, C., Kreichauf, S., Wildgruber, A., Manios, Y., et al. (2012). Evidencebased recommendations for the development of obesity prevention programs targeted at preschool children. Obesity Reviews, 13, 129-132. 54. Tremblay, M.S., LeBlanc, A.G., Carson, V., Choquette, L., Connor Gorber, S., Dillman, C., et al. (2012a). Canadian physical activity guidelines for the early years (aged 04 years). Applied Physiology, Nutrition, and Metabolism, 37, 345-56. 55. Tremblay, M.S., LeBlanc, A.G., Carson, V., Choquette, L., Connor Gorber, S., Dillman, C., et al. (2012b). Canadian sedentary behaviour guidelines for the early years (aged 0-4 years). Applied Physiology, Nutrition, and Metabolism, 37, 370-80. 56. Tremblay, M.S., Warburton, D.E.R., Janssen, Ι., Paterson, D.H., Latimer, A.E., Rhodes, R.E., et al. (2011). New Canadian physical activity guidelines. Applied Physiology, Nutrition, and Metabolism, 36(1), 47-58. 57. Triantafyllou, A., Douma, S., Petidis, K., Doumas, M., Panagopoulou, E., Pyrpasopoulou, A., et al. (2010). Prevalence, awareness, treatment and control of hypertension in an elderly population in Greece. Rural and Remote Health, 10, 1225. 58. US Department of Health and Human Services. (1996). Physical activity and health: a report of the Surgeon General. 59. US Department of Health and Human Services. (2008). Physical Activity Guidelines Advisory Committee Report. Washington (DC): Pub. No. U0049. 60. Wipfli, B., Landers, D., Nagoshi, C., & Ringenbach, S. (2011). An examination of serotonin and psychological variables in the relationship between exercise and mental health. Scandinavian Journal of Medicine and Science in Sports, 21, 474-81. 61. World Health Organization (2010). Tackling Chronic Disease in Europe: Strategies, interventions and challenges. European Observatory on Health Systems and Policies.


63ο NEWSLETTER

Διατροφή

H σημασία του πλάνου και των ωρών λήψης των γευμάτων στην αποτελεσματικότητα της απώλειας βάρους

Χάρης Δημοσθενόπουλος MMedSci.SRD Κλινικός Διαιτολόγος-Βιολόγος Προϊστάμενος του Διαιτολογικού Τμήματος στο ΓΝΑ «Λαϊκό» πρόσληψης τροφής είναι ένας καθοριστικός παράγοντας

Η

πρόσληψη και η κατανάλωση ενέργειας δεν είναι οι μόνοι παράγοντες που, από ότι γνωρίζουμε, επηρεάζουν την επιτυχία μιας

για την αύξηση του σωματικού βάρους, ενδεχομένως εν μέρει μέσα από τις αλλαγές στον κιρκαδιανό έλεγχο της πείνας και της όρεξης.

διατροφικής παρέμβασης στην παχυσαρκία. Οι

Αν και οι μηχανισμοί που συνδέουν το χρονοδιάγραμμα

ώρες των γευμάτων και η κατανομή τους μέσα στην

των γευμάτων με την απώλεια του βάρους είναι άγνωστη,

ημέρα είναι σίγουρα παράγοντες που επίσης επηρεάζουν

είναι σχεδόν σίγουρο πλέον πως ορμόνες που σχετίζονται

μεταβολικούς παράγοντες όπως το σωματικό βάρος αλλά

με τον κορεσμό εμπλέκεται σε αυτή τη διαδικασία.

και τα αποτελέσματα ενός προγράμματος αδυνατίσματος.

Αλλαγές στα επίπεδα των κυκλοφορούντων ορμονών

Αυτό για παράδειγμα είναι κάτι που έχει φανεί σε άτομα

κορεσμού, όπως η λεπτίνη ή γκρελίνη θα μπορούσε να

με εργασία σε βάρδιες, που είναι ένας παράγοντας που

επηρεάσει την πρόσληψη και κατανάλωση της ενέργειας.

επηρεάζει

την

κατανομή

της

προσλαμβανόμενης

ενέργειας, μέσω του φαγητού, κατά τη διάρκεια της ημέρας. Οι εργαζόμενοι σε βάρδιες τείνουν να λαμβάνουν σνακ πιο συχνά, αντί να έχουν πλήρη γεύματα, ενώ εμφανίζουν με

μεγαλύτερη

συχνότητα

μεταβολικά

προβλήματα όπως παχυσαρκία και διαβήτης.

Η αναζήτηση του πιο αποτελεσματικού τρόπου, για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, έχει προβληματίσει τους επιστήμονες, εδώ και δεκαετίες. Όπως γνωρίζουμε μία σειρά από διαφορετικούς παράγοντες όπως είναι φυσιολογικοί, οι ψυχολογικοί, οι γενετικοί και οι περιβαλλοντικοί παράγοντες, πρέπει να ληφθούν υπόψη,

Το πλάνο των γευμάτων και η επίπτωση του στο σωματικό

κατά την ανάπτυξη μιας αποτελεσματικής μεθόδου για

μας βάρος είναι ένα θέμα που έχει απασχολήσει πολλές

την

μελέτες. Υπάρχουν λοιπόν μελέτες σε ανθρώπους που δεν

βασίζονται κυρίως στη διατήρηση της ισορροπίας μεταξύ

λάμβαναν πρωινό και ασθενείς με σύνδρομο νυχτερινής

της πρόσληψης και κατανάλωσης θερμίδων. Ωστόσο,

υπερφαγίας που έδειξαν ότι η χρονική στιγμή της

πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι η χρονική στιγμή της

απώλεια

βάρους.

Τα

τρέχοντα

προγράμματα


63ο NEWSLETTER

σίτισης και τα ωράρια των γευμάτων μπορεί να επηρεάσει

μία μελέτη σε 420 υπέρβαρα και παχύσαρκα άτομα από

τη διαχείριση του βάρους μας.

την Ισπανία-άνδρες και γυναίκες. Η διατροφική πρόσληψη

Ειδικότερα, σε πειράματα και μελέτες πάνω στη διαχείριση του βάρους της διαχείρισης των ζώων, η ρύθμιση της ενεργειακής πρόσληψης συνδέθηκε με το κιρκαδικό ρολόι (circadian clock). Το κιρκαδικό ρολόι είναι ένας κύκλος 24 ωρών , ζωτικής σημασίας για τις φυσιολογικές διεργασίες όλων των ζωντανών οργανισμών . Μελέτες σε ζώα έχουν δείξει ότι η συστηματική και σταθερή ως προς τις ώρες διατροφή στηρίζει και συγχρονίζει το κιρκαδικό σύστημα, ενώ οι διαταραχές

αξιολογήθηκε σε όλους τους εθελοντές κατά την έναρξη της μελέτης, και παρακολουθήθηκε κατά τη διάρκεια μίας μακράς περιόδου παρέμβασης 20 εβδομάδων. Τα άτομα που

πήραν

μέρος

στη

μελέτη

συμμετείχαν

σε

θεραπευτικές συνεδρίες μία φορά την εβδομάδα. Η θεραπεία βασίστηκε σε τέσσερις παράγοντες: διαιτητική θεραπεία

βασισμένη

στη

μεσογειακή

διατροφή,

διατροφική εκπαίδευση, σωματική δραστηριότητα και γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία.

πρόσληψης τροφής διαταράσσουν το σύστημα του

Σε ένα παραδοσιακό Μεσογειακό πληθυσμό, το κύριο, πιο

οργανισμού. Τα γονίδια CLOCK , που εμπλέκονται στη

θερμιδικό

ρύθμιση του κιρκαδικού ρυθμού και κάποια από αυτά

ενεργειακής πρόσληψης) προσλαμβανόταν την ώρα του

βρίσκονται στο λιπώδη (λίπος), σε ιστούς ζώων και

μεσημεριανού γεύματος. Με βάση τα ημερολόγια της

ανθρώπων . Τα γονίδια αυτά ακολουθούν ένα καθημερινό

ημερήσιας διαιτητικής πρόσληψης, όπως τεκμηριώθηκαν

ρυθμικό μοτίβο και αναθέτουν στο λιπώδη ιστό είτε να

από τους εθελοντές, αυτοί διαιρέθηκαν σε δύο ομάδες.

συσσωρεύει ή να κινητοποιεί λίπος στο σωστό χρόνο. Οι

Υπήρχαν εκείνοι που κατανάλωναν το κύριο γεύμα τους

παραλλαγές σε γονίδια clock (γνωστή ως πολυμορφισμοί

πριν τις 3μμ (51%) ή μετά τις 3μμ (49%).

μονών νουκλεοτιδίων, ή SNPs) έχει φανεί πως συνδέονται με την παχυσαρκία και την απώλεια βάρους. Η στιγμή της σίτισης , ως εκ τούτου , ιδιαίτερα για τα γεύματα υψηλής ενέργειας, μπορεί να παίζουν ρόλο στην ανάπτυξη της παχυσαρκίας, και αυτό είναι που μελετούν τώρα οι ερευνητές από διάφορα πανεπιστήμια και ινστιτούτα στην Ισπανία και τη Βόρεια Αμερική.

Ένα

γεύμα

ευρύ

(40%

φάσμα

της

των

συνολικής

ημερήσιας

βιολογικών

δεικτών

παρακολουθήθηκαν σε όλη τη μελέτη και περιλάμβαναν την

παχυσαρκία

και

το

σύνδρομο

μεταβολικών

παραμέτρων, όπως το βάρος, το ύψος, το συνολικό λίπος του σώματος και την κατανομή του λίπους του σώματος, καθώς και τα επίπεδα των ορμονών της όρεξης λεπτίνης και της γκρελίνης. Επίσης αξιολογήθηκαν και οι

Τον περασμένο Απρίλιο, ερευνητές από την Ισπανία και τη

συγκεντρώσεις της γλυκόζης, της χοληστερόλης, των

Βόρεια Αμερική, με επικεφαλή τον καθηγητή Μ. Garaulet,

τριγλυκεριδίων και των λιποπρωτεϊνών του πλάσματος.

από το Πανεπιστήμιο της Μούρθια στην Ισπανία, πραγματοποίησαν μια μεγάλης κλίμακας προοπτική μελέτη, για να δούμε αν το χρονοδιάγραμμα των γευμάτων

θα

μπορούσε

να

προβλέψει

την

αποτελεσματικότητα για την απώλεια βάρους, σε ανθρώπους που αντιμετωπίζουν πρόβλημα υπέρβαρου ή παθολογικής παχυσαρκίας. Οι ερευνητές ασχολήθηκαν με το θέμα του χρόνου λήψης των γευμάτων, σε προγράμματα απώλειας βάρους, μια

Για τον προσδιορισμό της καταναλισκόμενης ενέργειας, οι εθελοντές κλήθηκαν να καταγράψουν τα επίπεδα της δραστηριότητάς τους, το αν έκαναν άσκηση νωρίς ή αργά μέσα στην ημέρα και τη διάρκεια του ύπνου σε ερωτηματολόγια, ώστε να αξιολογηθούν οι καθημερινές τους συνήθειες. Το ερωτηματολόγιο πάνω στις ώρες και το νωρίς ή αργά (morningness

ή

eveningness)

έχει

ως

στόχο

να


63ο NEWSLETTER

αξιολογήσει εάν η αιχμή της υπνηλίας και της εγρήγορσης

Η μελέτη αυτή είναι η πρώτη προοπτική διαχρονική

ενός ατόμου είναι το πρωί ή το βράδυ.

μελέτη που δείχνει ότι η αποτελεσματικότητα της

Τέλος, για να μελετηθούν οι τυχόν πολυμορφισμοί των γονιδίων CLOCK, απομονώθηκε DNA από δείγματα αίματος. Στην αρχή της μελέτης, δεν βρέθηκαν διαφορές στην ηλικία, στην κατανομή φύλων, σε παραμέτρους που να σχετίζονται με την παχυσαρκία και το μεταβολικό σύνδρομο, μεταξύ όσων λαμβάνουν τα γεύματα τους νωρίς ή αργά, εκτός του ΗΟΜΑ. Αυτό είναι ένας δείκτης της αντίστασης στην ινσουλίνη που χρησιμοποιείται για την αξιολόγηση του κινδύνου του διαβήτη , η οποία ήταν σημαντικά υψηλότερη στους συμμετέχοντες που έτρωγαν αργότερα (late eaters).

απώλειας βάρους μπορεί να επηρεαστεί από το χρονοδιάγραμμα της πρόσληψης τροφής. Έδειξε πιο συγκεκριμένα

ότι

όσοι

έτρωγαν

νωρίς

έχασαν

περισσότερο βάρος από όσους έτρωγαν αργά. Αν και απαιτείται περαιτέρω έρευνα, αυτό μπορεί να οδηγήσει στην ανάπτυξη νέων θεραπευτικών στρατηγικών για την απώλεια βάρους και την παχυσαρκία αφού υποδεικνύει ότι εκτός από την πρόσληψη θερμίδων και την κατανάλωση ενέργειας, θα πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη την χρονική στιγμή της πρόσληψης τροφής. Άρα το συμπέρασμα της μελέτης που πρέπει να λάβουμε υπόψη είναι ότι το να καταναλώνουμε τα γεύματα μας αργά,

Η μελέτη αποκάλυψε ότι όσοι κατανάλωναν τα γεύματα

μέσα στην ημέρα, είναι ένας παράγοντας που μπορεί να

τους νωρίς έχαναν περισσότερο βάρος, και σε ένα

επηρεάσει την επιτυχία ενός προγράμματος απώλειας

υψηλότερο ποσοστό από ό, τι οι εθελοντές που έτρωγαν

βάρους.

αργότερα. Επίσης, όσοι κατανάλωναν περισσότερο φαγητό αργά, μέσα στην ημέρα, είχαν σημαντικά χαμηλότερο

ποσοστό

της

συνολικής

ημερήσιας

Βιβλιογραφία

ενεργειακής πρόσληψης τους στη διάρκεια του πρωινού ή

1. Garaulet M, Gómez-Abellán P, Alburquerque-Béjar

παρέμεναν ακόμα και νηστικοί, από ό, τι τα άτομα που

JJ, et al. Timing of food intake predicts weight loss

επέλεγαν να τρώνε νωρίτερα.

effectiveness. International Journal of Obesity.

Ταυτόχρονα, δείκτες που σχετίζονται με την παχυσαρκία και την απώλεια βάρους παρέμειναν παρόμοιοι μεταξύ των ομάδων. Με βάση αυτά τα ευρήματα, οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το χρονοδιάγραμμα της πρόσληψης τροφής μπορεί να επηρεάσει την επιτυχία της θεραπείας απώλειας βάρους.

2013; 37:604-611. 2. Oishi K, Shirai H, Ishida N. CLOCK is involved in the circadian

transactivation

of

peroxisome-

proliferator-activated receptor alpha (PPARalpha) in mice. Biochem J. 2005; 386:575–581. 3. Turek FW, Joshu C, Kohsaka A, Lin E, Ivanova G, McDearmon E, et al. Obesity and metabolic

Μετά από 20 εβδομάδες της παρέμβασης, αν και οι δύο

syndrome in circadian Clock mutant mice.

ομάδες έχασαν βάρος, όσοι έτρωγαν αργά μεσημεριανό

Science. 2005; 308:1043–1045.

έχασαν σημαντικά λιγότερο βάρος (7,7 κιλά κατά μέσο

4. Marcheva B, Ramsey KM, Buhr ED, Kobayashi Y, Su

όρο) από όσους έτρωγαν νωρίς το μεσημεριανό γεύμα

H, Ko CH, et al. Disruption of the clock

(9,9 χιλιόγραμμα κατά μέσο όρο). Παρατηρήθηκε επίσης

components

ότι όσοι έτρωγαν αργότερα (late eaters) παρουσίασαν πιο

hypoinsulinaemia and diabetes. Nature. 2010;

αργό ρυθμό απώλειας βάρους μετά από πέντε εβδομάδες

466:627– 631.

της θεραπείας και η διαφορά αυτή διατηρήθηκε κατά το υπόλοιπο διάστημα της μελέτης.

CLOCK

and

BMAL1

leads

to


63ο NEWSLETTER

5. Froy O. Metabolism and circadian rhythms--

10. Garaulet M, Lee YC, Shen J, Parnell LD, Arnett DK,

implications for obesity. Endocr Rev. 2010; 31:1–

Tsai MY, et al. CLOCK genetic variation and

24.

metabolic

6. Arble DM, Bass J, Laposky AD, Vitaterna MH, Turek FW. Circadian timing of food intake contributes to weight gain. Obesity (Silver Spring). 2009;

syndrome

risk:

modulation

by

monounsaturated fatty acids. Am J Clin Nutr. 2009; 90(6):1466–75. 11. 34. Garaulet M, Lee YC, Shen J, Parnell LD, Arnett DK, Tsai MY, et al. Genetic variants in human

17:2100–2102. 7. Lowrey PL, Takahashi JS. Mammalian circadian

CLOCK associate with total energy intake and

biology: elucidating genome-wide levels of

cytokine sleep factors in overweight subjects

temporal organization. Annu Rev Genomics Hum

(GOLDN population). Eur J Hum Genet. 2010;

Genet. 2004; 5:407–41.

18(3):364–9.

8. Scheer FA, Hilton MF, Mantzoros CS, Shea SA.

12. Loboda A, Kraft WK, Fine B, Joseph J, Nebozhyn

cardiovascular

M, Zhang C, et al. Diurnal variation of the human

consequences of circadian misalignment. Proc

adipose transcriptome and the link to metabolic

Natl Acad Sci U S A. 2009; 106(11):4453–8.

disease. BMC Med Genomics. 2009; 2:7.

Adverse

metabolic

and

9. Garaulet M, Ordovás JM, Gómez-Abellán P, Martínez JA, Madrid JA. An approximation to the temporal order in endogenous circadian rhythms of genes implicated in human adipose tissue metabolism. J Cell Physiol. 2011; 226(8):2075–80.


63ο NEWSLETTER

Νέα

Ο οργανισμός Science Technologies (πρώην εταιρεία, Science Fit –Science in Health and Fitness) ιδρύθηκε στα τέλη του 1998 με σκοπό να διαμορφώσει μια ιδιαίτερη σχέση επαγγελματικής συνεργασίας -επιστημονική και τεχνική στήριξη- τόσο με τους επαγγελματίες χρήστες όσο και με το καταναλωτικό κοινό της Ελληνικής και Κυπριακής Επικράτειας, στο χώρο της Υγείας, Άσκησης, Διατροφής και Ευεξίας. Ο οργανισμός SCIENCE TECHNOLOGIES (www.sciencetechnologies.org) διαθέτει τρεις μεγάλους τομείς επιχειρηματικής πρακτικής: 1ον) SCIENCE TECHNOLOGIES (www.sciencetech.gr) : δραστηριότητες που αφορούν επαγγελματίες χρήστες σε μηχανικό εξοπλισμό ή λογισμικές εφαρμογές, το δίκτυο λιανικής (POS) και τη λιανική. Η Science Technologies έχει πλέον καθιερωθεί, με μια σειρά προϊόντων στις ακόλουθες κατηγορίες: Α) Έλεγχος Σύστασης σώματος, Β) Έλεγχος Βάρους σώματος και Διαιτολογική υποστήριξη, Γ) Άσκηση και Αθλητισμός, Δ) Αξιολόγηση Φυσικής Κατάστασης, Ε) Σωματική και Ψυχική Ευεξία, ΣΤ) Μονάδα Φροντίδας Υγείας Ζ) Διαγνωστικά Συστήματα, και, Η) Λογισμικές Εφαρμογές που υποστηρίζουν τα παραπάνω, όπως και μηχανογράφηση οργανισμών και επαγγελματικών χώρων 2ον) SCIENCEWEB (www.scienceweb.gr): διαδικτυακές υπηρεσίες για τους επαγγελματίες και όχι μόνο, στους τομείς άσκησης και διατροφής (διαδικτυακά σεμινάρια, επιστημονική ενημέρωση κ.α.) 3ον) SCIENCEMARKET (www.sciencemarket.gr): πλατφόρμα ηλεκτρονικού εμπορίου, με πολλά προϊόντα κι αποτελεσματικό επίπεδο εξυπηρέτησης για το καταναλωτικό κοινό.


63ο NEWSLETTER

Webinar Scienceweb Ημερομηνία: 19.12.2013 Διατροφικός σχεδιασμός για τον ασθενή με καρκίνο του θυρεοειδή.


63ο NEWSLETTER

TΗΙΝ… positive Μυστικά ελέγχου της πείνας και της διατροφής Ευάγγελος Ζουμπανέας Διαιτολόγος – Διατροφολόγος

Το μεγάλο στοίχημα που κερδίζει το βιβλίο Thin… positive, είναι ότι ο διαιτολόγος Ευάγγελος Ζουμπανέας μέσα από την εικοσαετή εμπειρία του στο χώρο της διατρο��ής, παρουσιάζει μια επιτυχημένη και ιδιαίτερα πρακτική μέθοδο, ώστε τα άτομα που επιθυμούν να αποκτήσουν και πάλι ένα ιδανικό σωματικό βάρος, να καταφέρουν να διατηρήσουν το πρόγραμμα της διατροφής τους δίχως να παλεύουν διαρκώς με την πείνα τους, μαθαίνοντας παράλληλα τον τρόπο να το διατηρήσουν εφόρου ζωής. Το να είναι κάποιος ΠΑΧΥΣ ή ΛΕΠΤΟΣ δεν είναι θέμα δίαιτας αλλά θέμα φιλοσοφίας και προσωπικής σχέσης με το φαγητό. Όπως το σώμα διαθέτει τους μηχανισμούς να θρέψει ένα σπασμένο κόκαλο, μέσα από τους ίδιους μηχανισμούς μπορεί να γιατρέψει οποιαδήποτε ασθένεια. Αρκεί να βρει το κατάλληλο θρεπτικό υπόστρωμα ώστε να λειτουργήσουν επαρκώς και αποτελεσματικά οι μηχανισμοί αυτοίασης που διαθέτει. Με τους ίδιους ακριβώς μηχανισμούς μπορεί να θεραπευτεί και η παχυσαρκία. Κατανοώντας τους πιο απλούς βιοχημικούς μηχανισμούς όπως τη ρύθμισης της γλυκόζης στο αίμα και το μηχανισμό της πείνας και του κορεσμού στο σώμα σου, τότε μπορείς να προβλέψεις κάθε φορά την επόμενη κίνηση για τη διαχείριση της πείνας. Εκμεταλλευόμενος τη σωστή διαχείριση του χρόνου μέσω ωρολογιακά προγραμματισμένων και σωστά συνδυασμένων γευμάτων θα καταφέρεις «να είσαι πάντα ένα βήμα μπροστά απ’ την πείνα σου».

Γιατί Πρέπει να Διαβάσετε Αυτό το Βιβλίο; Το βιβλίο πραγματεύεται την πρακτική εφαρμογή της μεσογειακής διατροφής. Αφορά τη πλειοψηφία του πληθυσμού στις μεσογειακές και όχι μόνο χώρες και είναι μια συλλογή εμπειρίας δεκαετιών στην εφαρμογή της διατροφής σε χιλιάδες ανθρώπους όπου: - Επισημαίνεται η ανάγκη για πρόσληψη τροφών με υψηλή θρεπτική αξία, ποιες είναι αυτές και πως μπορεί κανείς να χτίσει μια υγιεινή διατροφή. - Εξηγούνται με πρακτικό τρόπο οι ιδιότητες κάθε κατηγορίας τροφών και γιατί είναι απαραίτητες, όχι απλά γιατί το λέμε οι γιατροί, οι διατροφολόγοι ή γιατί αναφέρεται από κάποια αυθεντία. - Είναι ένα χρήσιμο εργαλείο και για το κοινό αλλά και για τους διατροφολόγους που θα λάβουν την εμπειρία δεκαετιών και χιλιάδων περιστατικών ως απόσταγμα των δεδομένων που λειτουργούν και φέρνουν αποτελέσματα. - Εκπαιδεύει στη χρήση της τροφής μέσα από την κατανόηση των διατροφικών επιλογών και μας καθιστά ικανούς να το πράξουμε με τρόπο εύκολο και κατανοητό. - Και τέλος απαντάει στο βασικό ερώτημα “Τι πρέπει να τρώμε;” για να είμαστε υγιείς και λεπτοί καθότι η ίδια η υγεία εμπεριέχει στις ιδιότητές της την έννοια του φυσιολογικού σωματικού βάρους . Η προσέγγιση καλύπτει το σημαντικότερο μέρος του πληθυσμού και θα βοηθήσει πολλούς ανθρώπους να κάνουν ένα τεράστιο άλμα στη ποιότητα ζωής τους με την εφαρμογή των πιο πρόσφατων επιστημονικών εξελίξεων στο τομέα της υγείας και της διατροφής. Πρόκειται για μια δουλειά που συνεισφέρει σημαντικά στην Ελληνική και Διεθνή βιβλιογραφία του χώρου.


63ο NEWSLETTER

Δραστηριότητες

Webinars Scienceweb

Ημερομηνία: 04.11.2013 Προπονητικές οδηγίες για το πως μπορούμε να αποφύγουμε τους μυϊκούς τραυματισμούς στο ποδόσφαιρο

Ημερομηνία: 17.11.2013 Ατομική Προπόνηση στην Πετοσφαίριση – Προπόνηση Libero


63ο NEWSLETTER

Ημερομηνία: 12.12.2013 Προπόνηση βελτίωσης της ατομικής τεχνικής στο μπάσκετ: 1 vs. 1 με πρόσωπο και με πλάτη στο καλάθι

Από την προετοιμασία των βίντεο για το webinar.


63ο NEWSLETTER

Αγορά Webinars στο scienceweb.gr


63ο NEWSLETTER

Εκθέσεις - Συνέδρια

ΕΚΘΕΣΗ ΚΛΑΣΙΚΟΥ ΜΑΡΑΘΩΝΙΟΥ ΑΘΗΝΩΝ 7-9 Νοεμβρίου 2013

Από την παρουσία της εταιρείας μας με εκθεσιακό χώρο, επίδειξη των προϊόντων μας και κλήρωση ενός Polar RC3 GPS


63ο NEWSLETTER

Les Mills Charity Festival, Πάφος - Κύπρος 16-17 Νοεμβρίου 2013

Από την παρουσία της εταιρείας μας με επίδειξη των προϊόντων μας και κλήρωση ενός Polar FT7


63ο NEWSLETTER

12ο Πανελλήνιο Συνέδριο Διατροφής & Διαιτολογίας 5-8 Δεκεμβρίου 2013

Από την παρουσία της εταιρείας μας με επίδειξη των προϊόντων μας και κλήρωση τριών δραστηριογράφων Polar LOOP


63ο NEWSLETTER

ΕΠΙΣΚΕΨΗ – ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ - ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ

AKBA Health Care Center

Από την επίσκεψή μας στο γυμναστήριο AKBA Health Care Center στην Πάφο, Κύπρος

Sciencemarket.gr

Προϊόντα σε προσφορά


63ο NEWSLETTER

Νέα προϊόντα

Συσκευή καταγραφής δραστηριότητας

Παρακολουθήστε τη δραστηριότητά σας Ανεβείτε τις σκάλες. Κάνετε σερφ. Πηδήξτε το φράχτη. Διαλέξτε τι σας κινητοποιεί.

Το Polar Loop παρακολουθεί όλες τις επιλογές που κάνετε κατά τη διάρκεια της ημέρας και σας δείχνει πώς είναι καλές για εσάς. Σας υπενθυμίζει, επίσης, πότε παραμείνατε υπερβολικά ακίνητος.

Πετύχετε τον καθημερινό σας στόχο Ελέγξτε το μπρασελέ ή το κινητό* σας για να δείτε πόσο υπολείπεστε από τον στόχο της καθημερινής δραστηριότητας ώστε να εξακολουθήσετε να νιώθετε καλά.

Ο έξυπνος Οδηγός Δραστηριότητας σας δίνει συμβουλές για το πώς να βγείτε έξω για προπόνηση. Ακολουθήστε τις επιτυχίες σας Η ενεργή διαβίωση δεν ήταν ποτέ τόσο διασκεδαστική και εύκολη.


63ο NEWSLETTER

Ημερολόγιο προπονήσεων στη δικτυακή υπηρεσία Polar Flow

Καθοδήγηση καρδιοσυχνότητας αισθητήρα καρδιοσυχνότητας)  

(με

προαιρετικό

Καρδιοσυχνότητα σε σφύξεις ανά λεπτό EnergyPointer

Τεχνικά χαρακτηριστικά     

Ελέγξτε τον δικτυακό τόπο Polar Flow και μάθετε πώς όλες οι μικρές επιλογές και καθημερινές σας συνήθειες μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά.

 

Καθοδήγηση δραστηριότητας         

Παρακολούθηση δραστηριότητας 24/7 Οδηγός Δραστηριότητας Όφελος Δραστηριότητας Ζώνες δραστηριότητας Έξυπνες Θερμίδες Βήματα Εγρήγορση ακινησίας με την κινητή εφαρμογή Polar Flow Προχωρημένη ανάλυση δραστηριότητας στην κινητή εφαρμογή και στον δικτυακό τόπο Polar Flow

Αδιάβροχο για κολύμβηση Ειδικό μπρασελέ Ώρα Τα κείμενα εμφανίζονται στα Αγγλικά Μεταφορά δεδομένων με ειδικό καλώδιο USB ή Bluetooth Smart μέσω της εφαρμογής κινητού Polar Flow Χωρητικότητα μνήμης 12 ημέρες δεδομένων δραστηριότητας Επαναφορτιζόμενη μπαταρία με 5 μέρες συνεχούς χρήσης Δικτυακή υπηρεσία συμβατή με Mac OS X 10.6, OS X 10.7, OS X 10.8, ή μεταγενέστερο, και PC Windows XP, Windows 7, Windows 8, ή μεταγενέστερο Κινητή εφαρμογή συμβατή με iOS 6 (iPhone 4S, iPhone 5, iPod touch 5ης γενιάς) ή μεταγενέστερο


63ο NEWSLETTER

Επιδοτούμενα προγράμματα Επιταγή έως 10.000 ευρώ σε νέους ανέργους για να ανοίξουν επιχείρηση

1) Ποια είναι τα κριτήρια «Ανάσα» για 2.000 άτομα έως 35 ετών, οι οποίοι είναι άνεργοι, αναμένεται να αποτελέσει το νέο ειδικό πρόγραμμα ενίσχυσης που «δρομολογεί» το υπουργείο Εργασίας, προκειμένου να ενεργοποιήσει επιχειρηματικά τους νέους. Πρόκειται για το πρόγραμμα «Επιχειρηματικότητα με έμφαση στην καινοτομία», το οποίο αποτελεί μέρος του σχεδίου δράσης για την ενίσχυση της απασχόλησης και της επιχειρηματικότητας των νέων. Η δράση έχει προϋπολογισμό 20.000.000 ευρώ και δίνει προτεραιότητα στους άνεργους νέους που θα αναπτύξουν δραστηριότητα, η οποία απαιτεί την ενεργή απασχόληση και παρουσία τους σε κλάδους και τομείς της οικονομίας που ενσωματώνουν την καινοτομία. Η διάρκεια της επιχορήγησης ανέρχεται σε 12 μήνες, ενώ οι ωφελούμενοι θα λάβουν «επιταγή» 10.000 ευρώ, από τον ΟΑΕΔ, προκειμένου να ιδρύσουν τη δική τους επιχείρηση. Δικαιούχοι του προγράμματος Οι υποψήφιοι θα πρέπει να είναι άνεργοι από 18 έως 35 ετών, ενώ θα πρέπει να έχουν ωφεληθεί από τη διαδικασία της εξατομικευμένης παρέμβασης και να έχουν παρακολουθήσει σεμινάριο επιχειρηματικότητας σε Κέντρο Προώθησης της Απασχόλησης του ΟΑΕΔ. Ακόμη θα πρέπει να έχουν ελληνική υπηκοότητα ή άλλο κράτους, μέλους της ΕΕ ή να είναι ομογενείς που έχουν δικαίωμα διαμονής και απασχόλησης στη χώρα μας. Επίσης, σύμφωνα με το «Εθνος» θα πρέπει να έχουν ΑΦΜ, εκπληρωμένες στρατιωτικές υποχρεώσεις, ενώ η έναρξη δραστηριότητας στη ΔΟΥ θα πρέπει να έχει πραγματοποιηθεί από την ημερομηνία δημοσίευσης του προγράμματος στην Εφημερίδα της Κυβέρνησης και μετά. 2) Πρόγραμμα για τους νέους από 16 έως 24 ετών Με επίκεντρο τη διευκόλυνση της εισόδου στην αγορά εργασίας των νέων, ηλικίας από 16 έως 24 ετών, ολοκληρώνεται τις προσεχείς εβδομάδες η κατάρτιση ενός φιλόδοξου και πρωτοποριακού προγράμματος με τίτλο «Εγγύηση για τη νεολαία» (Youth Guarantee), το οποίο θα ξεκινήσει να εφαρμόζεται από 1ης Ιανουαρίου 2014. Πρόκειται για ένα πρόγραμμα, το οποίο θα προσφέρει σε κάθε νέο ηλικίας έως 24 ετών από όλες της βαθμίδες εκπαίδευσης μία θέση θητείας ή πρακτικής άσκησης, εντός τετραμήνου από την αποφοίτησή τους ή την απόλυσή τους (στην περίπτωση που εργάζονται). Οπως αναφέρει δημοσίευμα της εφημερίδας «Το Εθνος» ο δεύτερος άξονας του προγράμματος θα επιδοτεί την απασχόληση ανέργων νέων έως και 29 ετών στον ιδιωτικό τομέα, μέσω πρακτικής άσκησης. Στόχος της πρωτοβουλίας είναι να μην υπάρχει απόφοιτος χωρίς να του προσφέρεται μία πρώτη επαγγελματική εμπειρία, είτε αυτή αφορά μαθητεία και κατάρτιση, είτε πρακτική άσκηση ή ακόμη και θέση εργασίας. Ήδη έχουν συσταθεί οι πρώτες ομάδες εργασίας για την παροχή των απαραίτητων στοιχείων και της τεχνογνωσίας στην αρμόδια δημόσια αρχή που θα συντονιστεί το πρόγραμμα. Στις ομάδες συμμετέχουν στελέχη των υπουργείων Εργασίας και Παιδείας, εκπρόσωποι του ΟΑΕΔ, της ΚΕΔΕ, της Γ. Γραμματείας Νέας Γενιάς, κ.λ.π.


63ο NEWSLETTER

Επιταγή Δηλώσεις σχετικά με τα αποτελέσματα της Δράσης «Ενίσχυση Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στους τομείς Μεταποίησης, Τουρισμού, ΕμπορίουΥπηρεσιών» και ενημερωτικό υλικό

Δηλώσεις του Υπουργού Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας Κωστή Χατζηδάκη, του Περιφερειάρχη Αττικής Γιάννη Σγουρού και του Περιφερειάρχη Θεσσαλίας Κ��στα Αγοραστού για τα αποτελέσματα της δράσης του ΕΣΠΑ «Ενίσχυση Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στους τομείς μεταποίησης, τουρισμού, εμπορίου-υπηρεσιών». Αναλυτικά οι δηλώσεις: Κ. Χατζηδάκης: Τελείωσε η αξιολόγηση του προγράμματος για τις Μικρομεσαίες Επιχειρήσεις «Εμπόριο, μεταποίηση, τουρισμός». Έχουμε καλά νέα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Στο πρόγραμμα θα ενταχθούν τελικά 17 χιλιάδες επιχειρηματικά σχέδια, 7.500 περίπου που πέρασαν στην πρώτη κατηγορία και άλλα 9.500 χιλιάδες τα οποία ξεπέρασαν τη βάση κι έτσι συνολικά θα έχουμε 17.000 επιχειρήσεις, 17.000 επιχειρηματικά σχέδια. Δημόσια δαπάνη που ξεπερνά το 1 δισεκατομμύριο ευρώ, 1 δισεκατομμύριο 80 εκατομμύρια ευρώ. Μαζί με την ιδιωτική συμμετοχή ανεβαίνουμε στα 2 δισεκατομμύρια ευρώ. Κάναμε υπερδέσμευση λαμβάνοντας υπόψη το πρόβλημα της ρευστότητας. Από τα σχέδια που υποβάλλονται τα τελευταία χρόνια έχουμε ένα περιορισμένο σχετικά ποσοστό υλοποίησης, πράγμα το οποίο μας οδήγησε σ’ αυτή την απόφαση. Δεσμεύουμε περισσότερα κονδύλια, για να είμαστε σίγουροι ότι τα χρήματα που διατίθενται μέσω του ΕΣΠΑ, τα 455 περίπου εκατομμύρια ευρώ θα διατεθούν όλα στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Εάν χρειαστεί να δώσουμε και παραπάνω, αν κάνουμε την υπόθεση εργασίας ότι θα έρθουν περισσότερες μικρομεσαίες επιχειρήσεις, τότε έχουμε επεξεργαστεί τις λύσεις προκειμένου να υπάρχει κάλυψη. Ωστόσο, με την απόφαση αυτή θέλαμε να κάνουμε απολύτως σίγουρο ότι θα υπάρξει μια ουσιαστική στήριξη στην επιχειρηματικότητα και πραγματικά θεωρώ εξαιρετικά σημαντικό ότι 17.000 διαφορετικά επιχειρηματικά σχέδια θα έχουν τη δυνατότητα να προχωρήσουν. Το δημόσιο βάζει μέσω του ΕΣΠΑ τα μισά λεφτά και οι επιχειρήσεις αυτές έχουν τη δυνατότητα να επωφεληθούν από τα διαφορετικά χρηματοδοτικά εργαλεία που έχουν αναπτυχθεί εν τω μεταξύ. Το Ταμείο Επιχειρηματικότητας του ΕΤΕΑΝ, τα προγράμματα Jeremie, τις δράσεις που αναπτύσσονται μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Για την αξιολόγηση των προγραμμάτων ακολουθήθηκαν όλες οι προβλέψεις των κοινοτικών κανονισμών. Προχωρήσαμε με απόλυτη διαφάνεια και σε πολύ στενή συνεργασία με τις Περιφέρειες. Τα χρήματα άλλωστε ήταν χρήματα από τα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα. Προχώρησαν οι αξιολογήσεις μέσα στο καλοκαίρι, οι άνθρωποι που δούλεψαν γι΄ αυτά δεν πήγαν καν διακοπές και όσοι αξιολογήθηκαν, όσοι περνάνε τη βάση είτε στην πρώτη είτε στη δεύτερη κατηγορία, μπορεί να ξεκινήσουν αμέσως τη διαδικασία για τη χρηματοδότησή τους. Είναι σημαντικό να γίνει σαφές, πως όποιος έχει κάνει δαπάνες τουλάχιστον 30% ήδη για την επένδυσή του να κάνει αμέσως τα χαρτιά του προκειμένου να πληρωθεί. Δεν θα περιμένει για μήνες. Επίσης, να κάνω μια άλλη διάκριση, σε σχέση με την πρώτη και τη δεύτερη κατηγορία. Στην πρώτη κατηγορία που είναι οι 7.500 επιχειρήσεις, είναι οι επιχειρήσεις που έτσι κι αλλιώς θα εντάσσονταν στο πρόγραμμα, γιατί ήταν στην κορυφή της βαθμολογίας. Γι΄ αυτές θα ισχύσουν όλα όσα έχουν ήδη εξαγγελθεί, σε σχέση με το πρόγραμμα αυτό. Για τη δεύτερη κατηγορία που είναι απλώς οι επιχειρήσεις, τα σχέδια τα οποία πέρασαν τη βάση, αυτό το οποίο αποφασίστηκε είναι ότι μπορεί και εκείνες να προχωρήσουν κανονικά, με δύο προϋποθέσεις που ισχύουν εναλλακτικά: Η πρώτη είναι να υποβληθεί μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου 2014 από το δικαιούχο στον ΕΦΕΠΑΕ αίτηση επαλήθευσης πιστοποίησης του έργου τουλάχιστον για το 30% του συνολικού επιλέξιμου προϋπολογισμού της επένδυσης. Δηλαδή μέχρι


63ο NEWSLETTER

τις 28 Φεβρουαρίου αυτοί που πέρασαν τη βάση και ανήκουν στη δεύτερη κατηγορία θα πρέπει να φέρουν πιστοποιητικά που να αποδεικνύουν ότι έχουν κάνει το 30% της επένδυσης ή εναλλακτικά μέχρι τότε να έχουν συνάψει ένα δάνειο για την επένδυσή τους το οποίο να καλύπτει το 20% του συνολικού προϋπολογισμού της επένδυσης. Άρα προχωρούμε και προχωρούμε από αύριο. Όλοι όσοι έχουν ενταχθεί είτε στην πρώτη κατηγορία είτε στη δεύτερη, μπορεί να προχωρήσουν προκειμένου να χρηματοδοτηθούν από τώρα αν έχουν τις προϋποθέσεις ή εν πάση περιπτώσει να κάνουν ό, τι είναι αναγκαίο έτσι ώστε οι επενδύσεις τους να προχωρήσουν και να ολοκληρωθούν, με απώτατο όριο ολοκλήρωσης τον Ιούνιο του 2015.

Τα κείμενα, τα στοιχεία και οι πληροφορίες του περιοδικού (newsletter) προσφέρονται μόνο για ενημέρωση και προσωπική χρήση των αναγνωστών του και αποτελούν πνευματική ιδιοκτησία της εταιρίας και των συγγραφέων τους. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση, αναδιανομή, ανατύπωση και καθ' οποιονδήποτε τρόπο εκμετάλλευση των κειμένων, των πληροφοριών και των στοιχείων του περιοδικού (newsletter). Οι πληροφορίες και τα στοιχεία του περιοδικού εκφράζουν τις προσωπικές απόψεις των συγγραφέων, δεν αποτελούν υπόδειξη ιατρικής αγωγής ή θεραπείας και δεν υποκαθιστούν την επαγγελματική ιατρική συμβουλή. Η επιλογή και χρήση των στοιχείων και των πληροφοριών του περιοδικού και τα εξ' αυτής αποτελέσματα, γίνεται με αποκλειστική ευθύνη του αναγνώστη. Η εταιρία SCIENCE TECHNOLOGIES, ο εκδότης και ο επιστημονικός υπεύθυνος του Newsletter δεν φέρουν καμία οικονομική ή ηθική ευθύνη για τα γραφόμενα ή για τις επιπτώσεις από τα γραφόμενα στο έντυπο αυτό. Οι συγγραφείς φέρουν την πλήρη ευθύνη των γραφόμενων στα κείμενά τους και η υποβολή κειμένων προς δημοσίευση στο Newsletter σημαίνει ταυτόχρονη αποδοχή των παραπάνω όρων. Η ανάγνωση των κειμένων συνεπάγεται την αποδοχή των παραπάνω όρων.

Copyright 2013 | Science Technologies - All Rights Reserved


NEWSLETTER63