Issuu on Google+

Οργανισμός Science Technologies Έκδοση Ιουνίου – Σεπτεμβρίου 2013 Τεύχος 61-62

Οκτώβριος 2013

NEWSLETTER

Αγαπητές –οί φίλες-οι,

Σας παρουσιάζουμε με μεγάλη χαρά το διπλό ηλεκτρονικό μας περιοδικό (τεύχος 61-62) με το οποίο κλείνουμε 10 χρόνια συνεχούς ενημέρωσης των αναγνωστών μας. Στις σελίδες του περιοδικού μας μπορείτε να περιηγηθείτε και να διαβάσετε τέσσερα άκρως ενδιαφέροντα άρθρα. «Ο ρόλος της διατροφής

Περιεχόμενα

στην προαγωγή της υγείας του ανθρώπου» του Πέτρου Ντίνα. «Σχεδιασμός και καθοδήγηση της προπόνησης μυϊκής δύναμης στα ομαδικά αθλήματα: το παράδειγμα

Διατροφή Ο ρόλος της διατροφής στην προαγωγή της υγείας του ανθρώπου

προθέρμανση;» του Κώστα Χατζηχρήστου. «Κατασκευή και έλεγχος αξιοπιστίας του

Πέτρος Ντίνας NCO, B.Sc, M.Sc

Chronojump-Boscosystem: Ένα δωρεάν εργαλείο μέτρησης του κάθετου άλματος» της

Άσκηση Σχεδιασμός και καθοδήγηση της προπόνησης μυϊκής δύναμης στα ομαδικά αθλήματα: το παράδειγμα της πετοσφαίρισης Χατζηνικολάου Αθανάσιος, Ph.D.

Άσκηση Ναι ή όχι διατάσεις στην προθέρμανση;

της πετοσφαίρισης» του θανάση Χατζηνικολάου. «Ναι ή όχι διατάσεις στην

επιστημονικής ομάδας κατασκευής του νέου μας προϊόντος ChronojumpBoscosystem.

Επίσης θα έχετε την ευκαιρία να δείτε μια σειρά από δραστηριότητες, νέα, τόσο για τα τεκταινόμενα της εταιρείας μας όσο και για τωρινά και μελλοντικά δρώμενα στη Ελληνική και Κυπριακή Επικράτεια στους χώρους της Υγείας-Άσκησης-Διατροφής-Ευεξίας!

Χατζηχρήστος Κώστας, MEd, CSCS

Νέες τεχνολογίες Κατασκευή και έλεγχος αξιοπιστίας του Chronojump-Boscosystem: Ένα δωρεάν εργαλείο μέτρησης του κάθετου άλματος

Ακολουθείστε μας στο Twitter Βρείτε μας στο facebook

Σας ευχόμαστε καλή ανάγνωση

Με εκτίμηση, Ο γυρολόγος


61ο NEWSLETTER

Διατροφή Ο ρόλος της διατροφής στην προαγωγή της υγείας του ανθρώπου

Πέτρος Ντίνας NCO, BSc, MSc PhD research student, University of Wolverhampton, UK, Researcher, Fame Laboratory

Μ αρί α Δημοπούλ ου 1 , Β ασ ίλ ειος Χ ρισ τοδούλ ου 1 , Φ ανή Κ αραγ ι άννη 1 , Μ αρί α Μ πουγ έση 1 , Παύλ ος Κ ω νσ ταν τίν ου 1 κ αι Πέτρος Ντ ίν ας

1,2,3

Τμήμα Επιστήμης Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού, Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Ελλάδα Εργαστήριο Λειτουργικής Αρχιτεκτονικής των Θηλαστικών στο Περιβάλλον τους, Τρίκαλα, Ελλάδα 3 School of Sport Performing Arts & Leisure, University of Wolverhampton, UΚ 1 2

ΠΕΡΙΛΗΨΗ Εισαγωγή: Η διατροφή του ανθρώπου παίζει πρωτεύοντα ρόλο στην ύπαρξή του καθώς παρέχει τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά για την επιβίωση του. Σήμερα παγκοσμίως υπάρχει μια άνιση κατανομή της πρόσβασης σε τροφές με αποτέλεσμα σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία του ανθρώπου. Παρατηρείται το φαινόμενο από τη μία πλευρά σε χώρες κυρίως του τρίτου κόσμου να μην υπάρχει αρκετή τροφή για κατανάλωση και από την άλλη σε χώρες του λεγόμενου ανεπτυγμένου κόσμου η υπερκατανάλωση τροφών να προκαλεί σοβαρά προβλήματα υγείας στον άνθρωπο. Σκοπός: Ο στόχος της παρούσας ανασκόπησης βιβλιογραφίας ήταν να εξετάσει τους παράγοντες που επηρεάζουν τις διατροφικές συνήθειες του ανθρώπου, τις επιπτώσεις της κακής διατροφής στα παιδιά και τους ψυχολογικούς παράγοντες που παίζουν ρόλο στη διαμόρφωση αυτών των συνηθειών. Μέθοδος: Εξετάσθηκε το θέμα από την πλευρά της υπερκατανάλωσης κυρίως γιατί είναι μια από τις μεγαλύτερες ανησυχίες στη χώρα μας. Για την αναζήτηση των πληροφοριών πραγματοποιήθηκε μία πλήρη αναζήτηση στη βάση δεδομένων PubMed, Science Direct, Google Scholar, καθώς επίσης και στη

βάση δεδομένων hape.gr. Η

αναζήτηση περιλάμβανε επίσης και άρθρα τα οποία αποτελούσαν βιβλιογραφικές αναφορές των άρθρων που μελετήθηκαν. Συζήτηση-Συμπεράσματα: Σαν κυρίως συμπέρασμα της παρούσας ανασκόπησης βιβλιογραφίας θα αναφέραμε ότι οι νέοι ρυθμοί ζωής κάνουν τον άνθρωπο και κυρίως το νέο άνθρωπο να υποφέρει από διαφόρων μορφών ασθένειες, όπως οι διατροφικές ανωμαλίες. Πρέπει να εξετάσουμε και να βελτιώσουμε τον τρόπο ζωής μας έτσι ώστε να είμαστε καλά με τον εαυτό μας για να υιοθετήσουμε υγιεινές διατροφικές συμπεριφορές απαλλαγμένοι από ψυχολογικά βάρη. Επίσης θα πρέπει να εφαρμόσουμε την αρχή του ισορροπημένου θερμιδικού ισοζυγίου για να αποφύγουμε την πρόσληψη υπερβολικού βάρους και κατά συνέπεια των προβλημάτων υγείας που αυτό προκαλεί.


61ο NEWSLETTER

Αμερική. Στην Αϊτή για παράδειγμα το 2000 υπήρχε

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

Η

διατροφή

του

ανθρώπου

παίζει

πρωτεύοντα ρόλο στην ύπαρξή του καθώς παρέχει

τα

απαραίτητα

έλλειμμα 460 χιλιοθερμίδων την ημέρα ανά άτομο [1].

θρεπτικά

Όσο

σοβαρό

είναι

το

φαινόμενο

του

συστατικά για την επιβίωση του. Σήμερα παγκοσμίως

υποσιτισμού εξίσου σοβαρό είναι και το φαινόμενο

υπάρχει μια άνιση κατανομή της πρόσβασης σε

της

τροφές με αποτέλεσμα σοβαρές επιπτώσεις στην

παχυσαρκία

υγεία του ανθρώπου [1]. Παρατηρείται το φαινόμενο

υπερκατανάλωση τροφών και στην υποκινητικότητα

από τη μία πλευρά σε χώρες κυρίως του τρίτου

μαστίζει τον λεγόμενο «ανεπτυγμένο» κόσμο αν

κόσμου να

σκεφτεί κανείς ότι προκαλεί προβλήματα υγείας

μην

υπάρχει

αρκετή

τροφή

για

υπερκατανάλωσης. η

οποία

Για

παράδειγμα,

οφείλεται

κυρίως

η

στην

κατανάλωση και από την άλλη σε χώρες του

όπως

λεγόμενου

η

προβλήματα, καρκίνους, υπέρταση κλπ. [3, 4].

υπερκατανάλωση τροφών να προκαλεί σοβαρά

Επιπλέον στατιστικά στοιχεία αποκαλύπτουν, ότι

προβλήματα υγείας

Στον

περίπου 400 εκατομμύρια ενήλικες παγκοσμίως είναι

διατροφή

παχύσαρκοι, ενώ 20 εκατομμύρια παιδιά και 1,6

αντιμετωπίζεται σαν

δισεκατομμύρια ενήλικες είναι υπέρβαροι [3]. Επίσης

διασκέδαση ενώ στο λεγόμενο «τρίτο κόσμο» η

μέχρι το έτος 2015, περίπου 2,3 δισεκατομμύρια

διατροφή είναι αναγκαιότητα για τη διατήρηση στη

ενήλικες θα είναι υπέρβαροι και 700 εκατομμύρια

ζωή.

ενήλικες θα είναι παχύσαρκοι [3]. Είναι ευρέως

λεγόμενο

ανεπτυγμένου στον

«ανεπτυγμένο»

θεωρείται αυτονόητη και

κόσμου

άνθρωπο κόσμο

η

[2].

καρδιαγγειακή

νόσο,

διαβήτη,

μυϊκά

Το φαινόμενο του υποσιτισμού φαίνεται ότι

αποδεκτό ότι οι καλές διατροφικές συνήθειες αλλά

δύσκολα αντιμετωπίζεται αν λάβουμε υπόψιν ότι

και η άσκηση διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη

υπάρχουν περιοχές του κόσμου με πολύ μεγάλα

σωστή φυσική ανάπτυξη και εξέλιξη των ανθρώπων

ποσοστά υποσιτιζομένων. Για παράδειγμα στις χώρες

καθώς

της Αφρικής κάτω από τη Σαχάρα το 34% του

απομακρύνουν το κίνδυνο ασθενειών [5]. Η υγιεινή

πληθυσμού υποσιτιζόταν το 1998 ενώ το 2015 το

διατροφή επηρεάζει άμεσα ένα πλήθος δεικτών

ποσοστό αυτό θα παραμείνει υψηλό στο 22% [1]. Αν

υγείας

θελήσουμε να δώσουμε μία διάσταση το πόσο είναι

σχετίζεται με τη μείωση των παραγόντων κινδύνου

το έλλειμμα σε χιλιοθερμίδες ανά ημέρα ανά άτομο

καρδιαγγειακών δυσλειτουργιών, την αύξηση της

αρκεί να προβάλουμε ορισμένα ακόμη στατιστικά

πυκνότητας των οστών, την απουσία κάποιων

στοιχεία. Στο Μπαγκλαντές για παράδειγμα το 2000 η

μορφών καρκίνου και την αντιμετώπιση της αναιμίας

έλλειψη τροφής ανά άτομο ήταν 340 χιλιοθερμίδες

και του διαβήτη [6].

ανά ημέρα ενώ στη Σομαλία 490 χιλιοθερμίδες και

προάγουν

και

γενικότερα

συγκεκριμένα,

Συμπερασματικά,

την

έχει

για

υγεία

αναφερθεί

τους

και

ότι

μεν

στο Αφγανιστάν 480 χιλιοθερμίδες [1]. Επιπλέον, το

υποσιτιζόμενους

συγκεκριμένο πρόβλημα δεν εντοπίζεται μόνο σε

συμπληρωθεί η διατροφή τους, κάτι που βεβαίως δεν

χώρες της Ασίας και της Αφρικής αλλά και στη Νότιο

είναι καθόλου εύκολο, για τις ανεπτυγμένες χώρες

χρειάζονται

τρόφιμα

για

να


61ο NEWSLETTER

χρειάζονται πολιτικές για να αντιμετωπιστεί το

παρούσας ανασκόπησης βιβλιογραφίας ήταν να

φαινόμενο της υπερκατανάλωσης. Κατά αυτή την

εξετάσει τους παράγοντες που επηρεάζουν τις

έννοια, θα πρέπει να εξεταστούν τρόποι που θα

διατροφικές συνήθειες του ανθρώπου, τις επιπτώσεις

αντιμετωπίσουν

της

αποτελεσματικά

τα

δύο

αυτά

κακής

διατροφής

στα

παιδιά

και

τους

φαινόμενα. Για παράδειγμα, έχει παρατηρηθεί στην

ψυχολογικούς παράγοντες που παίζουν ρόλο στη

Ελλάδα

ότι

τα

παραδοσιακή

παιδιά

δεν

«Μεσογειακή

στρέφονται

σε

ένα

ακολουθούν

την

διαμόρφωση αυτών των συνηθειών. Γίνεται επίσης

Διατροφή»

και

αναφορά στον ρόλο και τις επιπτώσεις της τροφικής

μη

αλλεργίας στην υγεία του ανθρώπου.

είδος

διατροφής

ισσορροπημένο και όχι ενδεδειγμένο [7]. Η διατροφή που ακολουθείται περιλαμβάνει μεταξύ άλλων, αυξημένη πρόσληψη ζάχαρης και εμπλουτισμένα με γλυκαντικές ουσίες δημητριακά προϊόντα, καθώς επίσης και μειωμένη πρόσληψη φυτικών ινών τα οποία αλλάζουν τη σύνθεση της πρόσληψης σε λίπη αλλά και διαμορφώνοντας διατροφικά πρότυπα που χαρακτηρίζονται από πρόσληψη τροφών με υψηλό γλυκαιμικό φορτίο [8].

Για

την

άντληση

των

πληροφοριών

πραγματοποιήθηκε μία πλήρη αναζήτηση στις βάσεις δεδομένων PubMed, Science Direct, Google Scholar, καθώς επίσης και στη βάση δεδομένων Hape.gr. Η αναζήτηση περιλάμβανε επίσης και άρθρα τα οποία αποτελούσαν βιβλιογραφικές αναφορές των άρθρων που μελετήθηκαν. ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΤΙΣ

Στην παρούσα ανασκόπηση βιβλιογραφίας

ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ

επιχειρήθηκε να καλυφθεί το φαινόμενο της σωστής

Η πρόσληψη της τροφής ελέγχεται με φυσιολογικούς

διατροφής,

μηχανισμούς.

κυρίως

από

την

πλευρά

της

Υπάρχουν

νευροδιαβιβαστές

και

υπερκατανάλωσης και αυτό γιατί στη χώρα μας

ορμόνες που δίνουν το αίσθημα του κορεσμού ή της

υπάρχει

και

πείνας. Η λεπτίνη για παράδειγμα μπορεί να ρυθμίσει

παχύσαρκων κυρίως παιδιών [3]. Τα πιο πρόσφατα

το αίσθη��α του κορεσμού ή της πείνας ανάλογα με

στοιχεία μαρτυρούν ότι το 22.5% του πληθυσμού

την ικανότητά της ή όχι να συνδέεται με τους

στην

να

υποδοχείς της αλλά και με τα αυξημένα επίπεδά της

αντιμετωπιστεί η υπερκατανάλωση δεν φτάνει μόνο

ή όχι στον ανθρώπινο οργανισμό [9, 10]. Παρόλα

η λογική του ενεργειακού ισοζυγίου, δηλαδή ίση

αυτά αυτός ο φυσιολογικός μηχανισμός επηρεάζεται

κατανάλωση

από

μεγάλο

Ελλάδα

είναι

ποσοστό

υπέρβαρων

παχύσαρκοι

θερμίδων

με

[3].

αυτές

Για

που

κοινωνικούς,

ψυχολογικούς

προσλαμβάνονται σε μορφή τροφής, αλλά πρέπει να

περιβαλλοντολογικούς

παράγοντες

εξεταστούν και παράγοντες που επηρεάζουν αυτό το

διαταράσσουν την ισορροπία.

αλλά οι

και οποίοι

στόχο. Για αυτό το σκοπό, καθορίστηκαν κατά τη

Η παχυσαρκία αποτελεί μια επιδημία του

γνώμη των συγγραφέων κάποια σοβαρά θέματα

σύγχρονου κόσμου και αντιπροσωπεύει ένα μεγάλο

διατροφής που αφορούν την υγεία του ανθρώπου

πρόβλημα δημόσιας υγείας το οποίο σχετίζεται

καθώς ήταν πολύ δύσκολο να καλυφθούν οι

άμεσα με την κακή διατροφή αλλά και με την

προβληματισμοί στο σύνολό τους. Ο στόχος της

έλλειψη φυσικής δραστηριότητας [2]. Κοινωνικοί και


61ο NEWSLETTER

δημογραφικοί παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο, η

και τον ηλεκτρονικό υπολογιστή [13]. Επίσης, η

εθνικότητα, το μορφωτικό επίπεδο των γονέων, και

χρήση των ηλεκτρονικών παιχνιδιών και της

το σωματικό βάρος επηρεάζουν τη συμμετοχή σε

τηλεόρασης για περισσότερο από 2 ώρες την ημέρα

φυσική δραστηριότητα [11] αλλά και στην επιλογή

φαίνεται να είναι πιο συχνή στα αγόρια από ότι στα

υγιεινών διατροφικών συνηθειών [12]. Φαίνεται

κορίτσια [14]. Τα παραπάνω στοιχεία έχουν ιδιαίτερη

λοιπόν να υπάρχουν διαφοροποιήσεις μεταξύ αυτών

σημασία δεδομένου ότι η παχυσαρκία στα παιδιά

των παραγόντων και στις διατροφικές συνήθειες. Σε

έχει

σχετική μελέτη των Κυριαζή, Ρεκλείτη, και Σαρίδη

παρακολούθησης τηλεόρασης, και με το ανθυγιεινό

(2010) σε 2.374 παιδιά ηλικίας 6-12 χρονών στον

φαγητό [15]. Η παρακολούθηση προγραμμάτων

νομό Αττικής, διαπιστώθηκε πως μεταξύ υπέρβαρων

στην τηλεόραση, η χρήση βίντεο και ηλεκτρονικού

και παχύσαρκων παιδιών, τα αγόρια παρουσίασαν

υπολογιστή συνδέθηκε με την αυξημένη ημερήσια

μεγαλύτερο ποσοστό παχυσαρκίας (9.2%) από τα

κατανάλωση ανθυγιεινών τροφών (ανθρακούχα

κορίτσια (5,3%). Σύμφωνα με τους ερευνητές αυτό

ποτά, τηγανητές τροφές, σνακ), με πολλά λιπαρά,

οφείλεται σε ακατάλληλες διατροφικές συνήθειες

ζάχαρη και μειωμένα θρεπτικά συστατικά και με

όπως η αποφυγή κατανάλωσης φρούτων και

μειωμένη

λαχανικών, η κατανάλωση ψωμιού και η κατανάλωση

φυτικών ινών και βιταμίνης C [16, 17]. Η υιοθέτηση

ανθρακούχων αναψυκτικών, τα οποία σχετίζονται

ενός τέτοιου ανθυγιεινού διαιτολογίου αποτυπώθηκε

θετικά με την παχυσαρκία, με τα αγόρια να είναι πιο

και στην μελέτη του Κυριακού που διεξήχθη στη

επιρρεπή σε λανθασμένες διατροφικές επιλογές σε

Κύπρο σε 121 πρωτοετείς φοιτητές. Βρέθηκε πως οι

σχέση με τα κορίτσια. Ακόμη, παρατηρήθηκε πως ο

νέοι δεν διατηρούν ένα υγιεινό τρόπο διατροφής.

δείκτης μάζας σώματος των παιδιών σχετίζεται

Συγκεκριμένα ένα ποσοστό του 55.7% δεν ετοιμάζει

θετικά με την κατανάλωση έτοιμου φαγητού και με

φαγητό σπίτι, ενώ το 31.4% τρώει σε ταχυφαγεία 2-3

την παρακολούθηση τηλεόρασης για πολλές ώρες

φορές την εβδομάδα τη στιγμή που το 74,3% των

[12].

παχύσαρκων συμμετεχόντων δήλωσαν ότι δεν Άλλες μελέτες έχουν δείξει πως τα υπέρβαρα

και παχύσαρκα άτομα έχουν μικρότερη φυσική δραστηριότητα σε σχέση με τα άτομα φυσιολογικού βάρους. Για παράδειγμα στη μελέτη των Διγγελίδη, Κάμτσιου και Θεοδωράκη (2007), τα υπέρβαρα και παχύσαρκα

παιδιά

σε

σχέση

με

τα

παιδιά

φυσιολογικού βάρους ηλικίας 11-12 ετών, φαίνεται πως

έχουν

χαμηλότερα

δραστηριότητα

και

σκορ

υιοθετούν

στην

φυσική

περισσότερο

καθιστικές συνήθειες στην καθημερινότητά τους, όπως πολλές ώρες ενασχόλησης με την τηλεόραση

συνδεθεί

πέρα

κατανάλωση

από

τις

πολλές

φρούτων,

ώρες

λαχανικών,

διατηρούν ένα σταθερό ωράριο στην λήψη των γευμάτων. Στην ίδια μελέτη βρέθηκε επίσης ότι οι νέοι δεν περιλαμβάνουν στο καθημερινό τους πρόγραμμα την άσκηση αφού το 47,2% των νέων δήλωσε ότι δεν αθλείται [18]. Η απουσία της σωματικής δραστηριότητας σε παιδιά και εφήβους θέτει σε κίνδυνο την υγεία τους, αφού χρόνιες ασθένειες

των

ενηλίκων

όπως

καρδιακές

δυσλειτουργίες, διαβήτης τύπου ΙΙ και παχυσαρκία κάνουν την εμφάνισή τους ήδη από την παιδική ηλικία [19].


61ο NEWSLETTER

Ένας επιπλέον παράγοντας που επηρεάζει τις διατροφικές επίδραση

συνήθειες της

είναι

οποίας

η

είναι

η

εισόδημα είχε μια ισχυρή επίδραση στις γυναίκες,

στις

ενώ στους άνδρες το εισόδημα ήταν ανεξάρτητο από

οικογένεια, σημαντική

παχυσαρκία. Είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό ότι το

συμπεριφορές κατανάλωσης τροφής των παιδιών,

την ανάπτυξη παχυσαρκίας [22].

όπως αποδεικνύεται και από τα αποτελέσματα της μελέτης των Τσαμίτα και Καρτερολιώτη (2008). Στην παραπάνω μελέτη βρέθηκε ότι η διατροφή των γονέων και η κοινωνικοοικονομική τους θέση επηρεάζουν τις διατροφικές συνήθειες των παιδιών τους. Συγκεκριμένα, το οικογενειακό εισόδημα των γονέων σχετίζεται θετικά με την κατανάλωση δημητριακών και φρούτων ενώ το μορφωτικό επίπεδο σχετίζεται θετικά με την κατανάλωση γαλακτοκομικών [20]. Στη συγκεκριμένη μελέτη ακόμη βρέθηκε ότι το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ

επιδρούν

θετικά

στην

κατανάλωση

ανθυγιεινών τροφών και αρνητικά στην κατανάλωση γαλακτοκομικών και δημητριακών [20]. Σε μια σχετική μελέτη του 2004, που πραγματοποιήθηκε με μαθητές Γυμνασίου στην Τοκουσίμα της Ιαπωνίας, διαπιστώθηκε

πως

όταν

η

κατανάλωση

των

γευμάτων γίνεται καθημερινά με την οικογένεια αυτό συνδέεται

με

ένα

χαμηλότερο

ποσοστό

παχυσαρκίας, καθώς υιοθετούνται από τα παιδιά καλές διατροφικές συνήθειες και κατανάλωση ισορροπημένων γευμάτων [21].

υψηλό οικογενειακό εισόδημα το οποίο φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο στις διατροφικές συνήθειες των νέων αφού σχετίζετε θετικά με την υγιεινή διατροφή και την άσκηση [18]. Σε μελέτη που διεξήχθη στην Γερμανία, βρέθηκε ότι οι γυναίκες που ανήκουν σε χαμηλή εισοδηματική τάξη και έχουν ένα επίπεδο

σχολικής

Δεδομένου ότι οι κακές διατροφικές συνήθειες δημιουργούν

τις

προϋποθέσεις

για

πρόωρη

ανάπτυξη της παχυσαρκίας και ασθενειών [19], είναι πολύ σημαντικό να εξετάσουμε τις επιπτώσεις των συνηθειών αυτών στα παιδιά. Οι φτωχές διατροφικές συνήθειες

και

τα

δραστηριότητας παράγοντες

χαμηλά

στην

επίπεδα

παιδική

κινδύνου

για

φυσικής

ηλικία,

είναι

μεταγενέστερη

νοσηρότητα και θνησιμότητα στην εφηβεία και στην ενήλικο

ζωή,

περιλαμβάνοντας

αυξημένους

κινδύνους για καρδιαγγειακές παθήσεις, παχυσαρκία, οστεοπόρωση

και

άλλες

ασθένειες

που

δρομολογούνται στην παιδική ηλικία [19]. Επιπλέον, οι φτωχές διατροφικές συνήθειες στη σχολική ηλικία μπορεί να επηρεάσουν την ανάπτυξη, την εξέλιξη, την

ακαδημαϊκή

απόδοση

[23],

τα

επίπεδα

δραστηριότητας των παιδιών, καθώς και την ανάπτυξη άλλων άμεσων προβλημάτων, όπως η τερηδόνα [24].

Ένας άλλος σημαντικός παράγοντας, είναι το

χαμηλό

ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΑΚΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ ΣΤΑ ΠΑΙΔΙΑ

και

επαγγελματικής

εκπαίδευσης φαίνεται να είναι πιο επιρρεπείς στην

Διατροφή Αθηροσκλήρωση και δισλιπιδαιμία Οι καρδιαγγειακές παθήσεις που αποτελούν την κυριότερη αιτία θανάτων στον Καναδά και στην Αμερική [25], με αριθμό που φθάνει το ένα εκατομμύριο

ετησίως

[26]

θεωρούνται

μείζον

πρόβλημα για τα παιδιά παρά το γεγονός ότι τα κλινικά

συμπτώματα

των

ασθενειών

αυτών

εμφανίζονται στα ώριμα χρόνια της ζωής [27].


61ο NEWSLETTER

Παρόλο που οι κλινικές εκδηλώσεις των παραγόντων

ραγδαία

κινδύνου για καρδιαγγειακές παθήσεις εμφανίζονται

καθημερινότητα επέφερε τη ριζική αλλαγή της

αργότερα στη ζωή, είναι γενικώς αποδεκτό ότι οι

κοινωνικής διάρθρωσης, με άμεσο αποτέλεσμα τη

συμπεριφορές που αυξάνουν τους παράγοντες

διαφοροποίηση των διατροφικών συνηθειών και τη

κινδύνου για καρδιαγγειακές παθήσεις έχουν τις

μετάβαση από την παραδοσιακή διατροφή στη

ρίζες τους στην παιδική ηλικία [28]. Η υψηλή

σύγχρονη, γρήγορη και ανθυγιεινή.

συγκέντρωση λιπιδίων στο αίμα, η παχυσαρκία, το κάπνισμα, ο σακχαρώδης διαβήτης και η έλλειψη φυσικής

δραστηριότητας

μπορούν

ήδη

να

παρατηρηθούν στην παιδική και εφηβική ηλικία [29]. Επιπλέον, βιολογικοί παράγοντες κινδύνου όπως τα αυξημένα επίπεδα λιπιδίων ορού φαίνεται ότι εμφανίζουν σταθερότητα από την παιδική στην εφηβική ηλικία [29]. Μια σχετική μελέτη υποδεικνύει ότι πολλά παιδιά που είναι παχύσαρκα ή έχουν υψηλή

πίεση

αίματος

ή

δυσλιπιδαιμία,

θα

διατηρήσουν αυτούς τους παράγοντες κινδύνου και σαν ενήλικες [30]. Παράλληλα, σε υγιή νεαρά άτομα, το επίπεδο χοληστερόλης ορού αποτέλεσε ισχυρό παράγοντα πρόβλεψης καρδιαγγειακών παθήσεων

εισβολή

Πρόσφατα

της

τεχνολογίας

επιδημιολογικά

στην

δεδομένα

αναφέρουν ότι παγκοσμίως το 10% των παιδιών σχολικής ηλικίας έχει πλεονάζον λίπος στο σώμα του, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης κάποιου χρόνιου νοσήματος [40]. Παράλληλα, η παιδική παχυσαρκία αναδεικνύεται ως η σύγχρονη πανδημία που εξελίσσεται ραγδαία τις τελευταίες δεκαετίες στις οικονομικά

αναπτυγμένες

και

αναπτυσσόμενες

χώρες με διαφορετικούς ρυθμούς. Στην Ελλάδα ��α τελευταία 30 χρόνια παρουσιάζεται συνεχής αύξηση του

βάρους

των

παιδιών,

με

μελέτες

να

παρουσιάζουν ότι το 20-30% των παιδιών είναι υπέρβαρα και ταυτόχρονα το 9% παχύσαρκα [41]. Η

μετά από 25 ή περισσότερα χρόνια. Η σχέση αυτή

παχυσαρκία

προφίλ για καρδιαγγειακές παθήσεις [27].

συγκεκριμένα, αποτέλεσμα του θετικού ισοζυγίου

διαιτητικό λίπος , κυρίως κορεσμένο [31-33], τις φυτικές

ίνες

[34,

35],

το

νάτριο

[36],

τα

ραφιναρισμένα δημητριακά [37, 38] και αναψυκτικά [39] εμφανίζονται συμπτώματα που σχετίζονται με τον αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων.

ενέργειας

και

της

διαταραχής

οδηγίες που σχετίζονται με το σωματικό βάρος, το

ισοζυγίου

αποτέλεσμα

παρέμεινε ισχυρή παρά το ευνοϊκό λιπιδαιμικό

Όταν δεν ακολουθούνται οι διατροφικές

του

είναι

πιο

ενέργειας. Ισοζύγιο ενέργειας είναι η ισορροπία μεταξύ

της

ενεργειακής

πρόσληψης

και

της

ενεργειακής κατανάλωσης. Στο θετικό ισοζύγιο ενέργειας η ενεργειακή πρόσληψη είναι μεγαλύτερη από την ενεργειακή κατανάλωση, με αποτέλεσμα, όταν αυτό διατηρηθεί για ένα σημαντικό χρονικό διάστημα, να αυξηθούν οι ενεργειακές αποθήκες του σώματος, το σωματικό λίπος, και επομένως να

Διατροφή και Παχυσαρκία

εμφανιστεί παχυσαρκία. Γενικά, οι παράγοντες που

Τις τελευταίες δεκαετίες πλήθος περιβαλλοντικών

θα καθορίσουν τελικά αν ένα άτομο γίνει παχύσαρκο

αλλαγών έχουν παρατηρηθεί, λόγω δημογραφικών,

ή όχι αλλά και το βαθμό της παχυσαρκίας μπορούν

οικονομικών και κοινωνικών αλλαγών. Η παράλληλη

να διαιρεθούν σε γενετικούς και περιβαλλοντικούς [42]. Οι περιβαλλοντικοί παράγοντες περιλαμβάνουν


61ο NEWSLETTER

το σύνολο των χαρακτηριστικών του τρόπου ζωής,

[46]. Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου II, ο οποίος

όπως η φυσική δραστηριότητα και οι διαιτητικές

μέχρι

συνήθειες, καθώς και άλλοι παράγοντες όπως οι

παρουσιάζεται τα τελευταία χρόνια σε μεγάλη

ψυχολογικοί.

φυσική

συχνότητα σε εφήβους και παιδιά σχολικής ηλικίας

δραστηριότητα και η καθιστική ζωή, όπως και η

[47]. Η ανάπτυξη αντίστασης στην ινσουλίνη σε

συχνή ενασχόληση με ηλεκτρονικά παιχνίδια ή η

εφήβους συσχετίζεται με την παχυσαρκία αλλά και

υπερβολική παρακολούθηση τηλεόρασης σχετίζεται

το ρυθμό αύξησης του δείκτη μάζας σώματος [47].

με

Επίσης,

την

Έτσι

η

παχυσαρκία

περιορισμένη

[43].

Ταυτόχρονα,

κακές

πρόσφατα

θεωρείτο

πνευμονικές

νόσημα

επιπλοκές

της

ενηλίκων,

παιδικής

διατροφικές επιλογές όπως η συχνή κατανάλωση

παχυσαρκίας που περιλαμβάνουν το σύνδρομο

γρήγορου φαγητού (fast food) και τροφίμων

άπνοιας στον ύπνο, βρογχικό άσθμα, δυσχέρεια στην

πλούσιων σε λίπος και θερμίδες οδηγούν σε

άσκηση, προβλήματα που περιορίζουν ακόμα

παρόμοια αποτελέσματα. Το λίπος είναι ενεργειακά

περισσότερο την άσκηση, συμβάλλουν στην αύξηση

πυκνότερο

τους

του σωματικού βάρους [48]. Επιπλέον προβλήματα

να

από την παιδική παχυσαρκία δημιουργούνται με

αποθηκευτεί στο ανθρώπινο σώμα ως λιπώδης ιστός

αυξητική συχνότητα και σε άλλα συστήματα, όπως

[44].

σοβαρές ηπατικές, νεφρολογικές, μυοσκελετικές,

από

υδατάνθρακες,

τις

ενώ

Ένας

πρωτεΐνες ταυτόχρονα

από

προβληματισμούς

τους

όσον

αφορά

και μπορεί

σοβαρότερους την

παιδική

παχυσαρκία είναι η πιθανότητα παραμονής του προβλήματος στην ενήλικο ζωή. Παχύσαρκα βρέφη

νευρολογικές και ενδοκρινολογικές διαταραχές όπως η γυναικομαστία σε εφήβους, η πρώιμη εμμηναρχή, η καθυστέρηση της ήβης, και το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών [48].

έχουν διπλάσιο κίνδυνο για μελλοντική παχυσαρκία

Διατροφή και οστεοπόρωση

από

ενώ

Εκτός από την παχυσαρκία, είναι αποδεκτό ότι οι

παχύσαρκα παιδιά ηλικίας 8 ετών έχουν 5-7 φορές

ρίζες της οστεοπόρωσης είναι καλλιεργημένες στην

μεγαλύτερο κίνδυνο για μελλοντική παχυσαρκία από

παιδική ηλικία. Πάνω από το 90% του οστού

ότι τα παιδιά κανονικού βάρους καθώς επίσης και

σχηματίζεται κατά τη διάρκεια της παιδικής και

παχύσαρκοι

φορές

εφηβικής ηλικίας, έτσι η διατροφή είναι ζωτικής

μεγαλύτερο κίνδυνο για μελλοντική παχυσαρκία από

σημασίας στην επιτυχία της κορυφαίας οστικής

ότι οι έφηβοι κανονικού βάρους [45].

μάζας και πυκνότητας και μπορεί να βοηθήσει στην

ότι

τα

βρέφη

έφηβοι

κανονικού

διατρέχουν

βάρους,

8-25

άμεσες

αποφυγή της οστεοπόρωσης [49]. Επιπλέον, η

επιπτώσεις της παχυσαρκίας στην παιδική ηλικία

φυσική δραστηριότητα παίζει σημαντικό ρόλο για

είναι ίδιες με τις επιπλοκές στους ενήλικες, δηλαδή η

την

αρτηριακή

η

οστεοπόρωσης αργότερα στη ζωή. Έτσι προτείνονται

αυξημένη πηκτικότητα αίματος, η δυσλειτουργία του

να ακολουθούνται απλά προγράμματα φυσικής

ενδοθηλίου

δραστηριότητας

Μερικές

από

υπέρταση, και

τις

η

κυριότερες

χρόνια φλεγμονή,

υπερινσουλιναιμία,

η

υπερτριγλυκεριδαιμία, και τα χαμηλά επίπεδα HDL

ανατροπή

της

στην

αυξητικής

παιδική

πορείας

ηλικία

για

της

να


61ο NEWSLETTER

μειώσουν

τις

πιθανότητες

της

ενήλικης

οστεοπόρωσης [49].

αντίδραση

του

οργανισμού

αλλά

χωρίς

τη

συμμετοχή του ανοσοποιητικού συστήματος [53].

Άλλα προβλήματα ως αποτέλεσμα της «κακής» διατροφής στα παιδιά

Χωρίζοντας τις ανεπιθύμητες αντιδράσεις από

Εκτός όμως από το αυξημένο σωματικό βάρος, η

τα τρόφιμα σε τοξικές και μη τοξικές, αυτό που

διατροφή η οποία περιλαμβάνει σε μεγάλο βαθμό

κυρίως εδώ παρουσιάζομαι είναι οι μη τοξικές

τρόφιμα υψηλής περιεκτικότητας σε ζάχαρη και σε

(Σχήμα 1).

αλάτι

οδηγεί

στην

εμφάνιση

οδοντικών

προβλημάτων όπως η τερηδόνα [24] αλλά και στην αυξημένη

αρτηριακή

πίεση

[50].

Σχήμα 1: Ανεπιθύμητες αντιδράσεις τροφίμων

Επιπλέον,

προβλήματα μπορεί να παρουσιαστούν αν η διατροφή του παιδιού είναι φτωχή σε μικροθρεπτικά συστατικά οπότε και έχει πιο ευάλωτο ανοσοποιητικό σύστημα [50]. Ο ΡΟΛΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΤΗΣ ΤΡΟΦΙΚΗΣ ΑΛΛΕΡΓΙΑΣ ΚΑΙ ΔΥΣΑΝΕΞΙΑΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ Η αλλεργία αποτελεί ένα επιπλέον κίνδυνο μετά από την κατανάλωση ορισμένων τροφών. Έχει αποδειχθεί ότι η τροφική αλλεργία και δυσανεξία εχει αυξηθεί στις δυτικές χώρες, αν σκεφτεί κανείς ότι μόνο στην Αμερική από το 1997 μέχρι το 2007 είχε αυξηθεί ο αριθμός των περιστατικών τροφικής αλλεργίας κατά 18% [51]. Ο μηχανισμός της τροφικής αλλεργίας έχει να κάνει με την αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος του ανθρώπου (με μεσολαβητή την ανοσοσφαιρίνη «IgE») σε πρωτεΐνες που παίρνουμε από

την

τροφή

[52].

ανθρώπινος

οργανισμός

αλλεργιογόνες

αυτές

Αντιλαμβανόμενος

ο

λανθασμένα

τις

πρωτεΐνες

στο

πεπτικό

σύστημα απελευθερώνει χημικές ουσίες με πιο γνωστή

την

«ισταμίνη»

προκαλώντας

έτσι

συμπτώματα τροφικής αλλεργίας, εν αντιθέση με την δυσανεξία των τροφών όπου σχεδόν έχουμε την ίδια

Οι εκδηλώσεις σε υπερευαισθησία τροφής συνήθως είναι άμεσες και έχουν σχέση είτε με την ποσότητα του αλλεργιογόνου είτε με τον τύπο της αλλεργικής αντίδρασης στο ανθρώπινο οργανισμό. Μπορεί να έχουμε γαστρεντερικές εκδηλώσεις όπως ναυτία, εμέτους, διάρροιες, ή δερματικές εκδηλώσεις με εκζέματα,

εξανθήματα,

και

κνησμούς.

Επίσης

εκδηλώνονται και αναπνευστικές αντιδράσεις με πιο συχνά το άσθμα, βήχας, ρινίτιδα καθώς και άλλες εκδηλώσεις όπως αναφυλαξία και ημικρανίες [54]. Όσον αφορά την τροφική δυσανεξία οι εκδηλώσεις δεν διαφέρουν πολύ από αυτές της αλλεργίας καθώς επίσης είναι χρόνιες, και το μόνο σίγουρο είναι ότι


61ο NEWSLETTER

δεν συμμετέχει το ανοσοποιητικό σύστημα. Οπότε

σήμερα όμως έχουν γίνει πολλές μελέτες πάνω στο

παρατηρούνται

μεταβολικές

κομμάτι αυτό ώστε να μπορέσουν να καλυτερεύσουν

διαταραχές όπως η έλλειψη του ενζύμου λακτόζης

τη ζωή ασθενών με τροφικές δυσλειτουργίες [60].

καθώς επίσης και τοξικές αντιδράσεις, αναφυλαξίας ή

Σίγουρα μέχρι σήμερα δεν έχει βρεθεί κάποια

φαρμακολογικές τοξικές αντιδράσεις [55].

θεραπεία για αυτού του είδους τις ασθένειες,

συμπτώματα

με

Τροφική αλλεργία ή δυσανεξία μπορεί να μας συμβεί από οποιαδήποτε τροφή καταναλώσουμε. Οι πιο συχνές τροφές που προκαλούν αντιδράσεις στον πληθυσμό και έχουν καταγραφεί παρουσιάζονται στον πίνακα 1. [56].

μένοντας μόνο στο κομμάτι της αποφυγής της κατάποσης τέτοιων τροφών. Πλέον όλα τα προϊόντα αναγράφουν τα συστατικά παρασκευής τους ώστε να μπορεί να αποφεύγει ο καταναλωτής τυχόν προϊόντα που θα του εκδηλώσουν τροφικές αντιδράσεις [61]. Στην βιβλιογραφία επίσης δεν διευκρινίζεται πλήρως κατά πόσο οι τροφικές δυσλειτουργίες επηρρεάζουν ή επηρεάζονται και από την παχυσαρκία. Μελέτη σχετική με τα υπέρβαρα παιδιά και τις αλλεργίες έδειξε ότι δεν υπάρχει συσχέτιση [62].

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΟΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΠΟΥ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ Πίνακας 1: Τροφές (σε ποσοστό) που προκαλούν

ΤΙΣ ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΣΥΝΗΘΕΙΕΣ

αλλεργία ή δυσανεξία.

«Σήμερα τα έχετε όλα και πάλι ευχαριστημένοι δεν είστε» είναι τα πιθανά λόγια των περισσότερων ηλικιωμένων ατόμων προς τους νέους, τα παιδιά ή τα

Οι διαγνώσεις των τροφικών αντιδράσεων όπως οι

εγγόνια τους. Στις μέρες μας, τόσο σχετικά με το

αλλεργίες και οι δυσανεξίες είναι πολλές και συνήθως

θέμα της διατροφής όσο και με άλλα θέματα,

δεν διαφέρουν απο τις διαγνώσεις των άλλων

υπάρχουν πάρα πολλά προϊόντα και οι περισσότεροι

αλλεργιών.

των

όπως λέμε προσέχουμε τη διατροφή μας ή

αντιδράσεων αυτών είναι με το ιστορικό του ασθενή

ακολουθούμε συγκεκριμένες δίαιτες. Παρά την τόση

μαζί με τις διατροφικές του συνήθειες [57]. Ακόμη

ποικιλία τροφών όμως, καθώς και τη γνώση που

υπάρχου�� διάφορα διαγνωστικά τεστ που γίνονται

υπάρχει σήμερα για τον υγιεινό τρόπο διατροφής

εργαστηριακά όπως δερματικά ή αιματολογικά [58].

που είναι καλό να ακολουθούμε, είναι έντονη η

Γενικά η διάγνωση των αντιδράσεων με δυσανεξία

παρουσία ασθενειών σχετικών με διατροφικές

είναι ελλειπής στην διεθνή βιβλιογραφία [59].

διαταραχές,

Ένας

τρόπος

διάγνωσης

Η ποιότητα ζωής των ανθρώπων με τροφική αλλεργία ή δυσανεξία είναι λίγο περιορισμένη συγκριτικά με ένα φυσιολογικό άνθρωπο. Μέχρι

κάτι

που

αποτελεί

ένα

από

τα

προβλήματα της εποχής μας. Αυτό ίσως να οφείλεται και σε παραπληροφόρηση των καταναλωτών από δήθεν προϊόντα διαίτης μέσω της διαφήμισης. Η


61ο NEWSLETTER

ψυχογενής ανορεξία και βουλιμία αποτελούν ένα

προσωπικότητά του [67-69].

από τα έντονα προβλήματα της εποχής μας και

ψυχοπαθολογία, σχετικές μελέτες που εξέτασαν

τείνουν να πάρουν ανεξέλεγκτες διαστάσεις τα

διατροφικές διαταραχές, ή μη υγιεινές διατροφικές

τελευταία χρόνια. Οι έφηβοι και οι νέοι άνθρωποι,

συμπεριφορές,

κυρίως γυναίκες, είναι εκείνοι που κατά κύριο λόγο

συμπεριφοριστικά,

πλήττονται από αυτές τις ασθένειες [63, 64].

χαρακτηριστικά,

Η ψυχογενής ανορεξία είναι μία διατροφική διαταραχή, η οποία χαρακτηρίζεται από άρνηση του ασθενή να διατηρήσει το κατώτερο φυσιολογικό σωματικό βάρος, έντονο φόβο για πρόσληψη

τα

Όσο αφορά την

συνδέουν ψυχιατρικά

όπως

υπερδραστηριότητα

με και

κοινωνικά

προβλήματα

του

άλλα

ατόμου,

ύπνου,

στερεότυπα,

αρνητικές απόψεις του ατόμου για τον εαυτό του, ψυχοκοινωνική απώλεια και φτωχή κοινωνικοποίηση [70, 71].

βάρους και διαταραγμένη εικόνα σώματος [65]. Το

Ψυχογενής Βουλιμία

πιο συνηθισμένο χαρακτηριστικό, είναι πως ο

Αρκετές είναι οι μελέτες που έχουν γίνει για τη σχέση

ασθενής βλέπει τον εαυτό του πολύ πιο παχύ από ότι

των οικογενειακών γευμάτων και της βουλιμίας. Τα

είναι στην πραγματικότητα. Η ψυχογενής βουλιμία,

πιο

είναι

κύριο

σχετίζονται με μειωμένη τάση για υπερφαγία και

χαρακτηριστικό τα επαναλαμβανόμενα επεισόδια

αντισταθμιστικές συμπεριφορές [72]. Ωστόσο, όπως

υπερφαγίας, τα οποία ακολουθούνται από χρήση

προκύπτει από την έρευνα των Munoz, Israel και

καθαρτικών μεθόδων, υπερεντατική άσκηση ή

Anderson (2007), πράγματι υπάρχει σχέση μεταξύ

πλήρη αποχή από το φαγητό [66].

της συχνότητας των οικογενειακών γευμάτων και

μία

διατροφική

διαταραχή

με

Οι διατροφικές διαταραχές έχουν πολλές

συχνά

οικογενειακά

γεύματα

φάνηκε

να

των συμπτωμάτων βουλιμίας, η οποία στηρίζεται σε

αιτίες εμφάνισης και σχετίζονται με πολλούς

μια

παράγοντες. Αυτοί οι παράγοντες προκαλούν κυρίως

σταθερότητας και των συμπτωμάτων αυτών [73].

διαταραχές στην παιδική διατροφή και μη υγιεινές

Όταν

διατροφικές συμπεριφορές, προβλήματα βάρους και

γεύματα, δραστηριοποίηση μεταξύ των μελών της

πέψης, κοινωνικοπολιτισμικά στερεότυπα για το

οικογένειας και οικογενειακή σταθερότητα, τα

σχήμα και

συμπτώματα βουλιμίας μειώνονται αρκετά. Σε

το

βάρος

του σώματος

και

μη

πιο

γενική

σχέση

υπάρχουν

μεταξύ

οικογενειακής

συγκεκριμένα

φυσιολογικές οικογενειακές σχέσεις [67-69]. Επίσης

οικογένειες

μπορεί να περιλαμβάνουν διάφορες καταστάσεις στη

δραστηριοποίηση

ζωή του ατόμου όπως άγχος, χαμηλή αυτοεκτίμηση,

συμπτώματα της βουλιμίας μειώνονται επίσης.

προηγούμενες

Συμπερασματικά, οικογένειες των οποίων τα μέλη

καταχρήσεις,

ψυχοσεξουαλικές

που

υπάρχει

οικογενειακά

μεταξύ

χρόνο

μαζί,

και

έχουν

μια των

σταθερή μελών,

τα

δυσκολίες, και ανωμαλίες στο ενδοκρινικό σύστημα

αφιερώνουν

σε

διάφορες

[67-69]. Η κατάσταση αυτή μπορεί να εξαρτάται από

δραστηριότητες

συχνά

γεύματα

τη δομή και τη λειτουργία του εγκεφάλου καθώς

παρουσιάζεται έντονη μείωση των συμπτωμάτων

επίσης και χαρακτηριστικά της ανάπτυξης και της

βουλιμίας. Αυτό έχει διάφορες ψυχοπαθολογικές

συμπεριφοράς του ατόμου σε σχέση με την

εξηγήσεις, αλλά το σίγουρο είναι ότι αναδεικνύει τη


61ο NEWSLETTER

σημασία της σταθερότητας μέσα στην οικογένεια

ψυχογενή βουλιμία. Επιπλέον, τα άτομα που πάσχουν

τόσο σε ψυχολογικές όσο κατ’ επέκταση και σε

από ψυχογενή ανορεξία έχουν μια πολύ πιο δυνατή

καθημερινές φυσιολογικές συμπεριφορές [73].

σύνδεση μεταξύ της σχέσης που έχουν με τους

Σημαντικός αριθμός ασθενών με ψυχογενή βουλιμία, δεν πάνε ποτέ στο πρώτο τους ραντεβού

γονείς τους και τα πιστεύω τους σε σχέση με τα άτομα που πάσχουν από ψυχογενή βουλιμία [78].

με τον ειδικό, ένα φαινόμενο που περιγράφεται ως

Ψυχογενής Ανορεξία

αποτυχία στο να δεσμευτεί το άτομο στη θεραπεία

Η Ψυχογενής ανορεξία χαρακτηρίζεται από το

που πρόκειται να κάνει [74]. Για τα άτομα με

υψηλότερο ποσοστό πρόωρης θνησιμότητας σε

ψυχογενή βουλιμία η θεραπεία που συστήνεται

σχέση με όλες τις ψυχιατρικές καταστάσεις [79] και

εστιάζεται στη συμπεριφοριστική θεωρία και πρέπει

σύμφωνα με τους Pawluck και Gorey (1998),

να είναι χρονικά καθορισμένη. Ένας συνδυασμός

επηρεάζει περίπου 19.000-100.000 γυναίκες το

ψυχοδυναμικών

χρόνο, καθώς τα πιο συχνά θύματα είναι οι έφηβοι

αρχών

με

συμπεριφοριστικές

στρατηγικές ενδείκνυται, για την αντιμετώπιση

[80]. Η απώλεια

διατροφικών διαταραχών και κυρίως της ψυχογενής

χαρακτηριστικά και κριτήρια για τη διάγνωση της

βουλιμίας. Πρόκειται για παρέμβαση σε προσωπικά

ψυχογενής ανορεξίας.

βάρους είναι ένα από τα

και διαπροσωπικά χαρακτηριστικά, ξεκινώντας από την κατανόηση των συναισθημάτων του ασθενή από

Το 1689 ο Richard Morton είχε πρώτος περιγράψει μία περίπτωση νευρικής ανορεξίας ενώ ο

τον θεραπευτή [74].

όρος «Νευρική Ανορεξία» δόθηκε από τον Gull, Υπάρχουν διαφορές μεταξύ των δύο ομάδων

περίπου το 1884 [81]. Η Bruch (1973), ανέπτυξε μία

με διατροφικές διαταραχές. Τα άτομα που πάσχουν

θεωρία εξηγώντας τη δημιουργία της ασθένειας

από βουλιμία, σε σύγκριση με τα άτομα που πάσχουν

βασισμένη στην αδυναμία του «εγώ» και στα

από ανορεξία είναι πιο αυθόρμητα, με υψηλότερη

χαρακτηριστικά

την τάση να κλέψουν, να καταναλώσουν αλκοόλ και

Σύμφωνα με την Bruch η ανορεξία είναι ένας έντονος

ουσίες, έχουν μειωμένη αποτελεσματική οργάνωση

αγώνας για την ταυτότητα του αυτοσεβασμού, σε

με ορατή την κατάθλιψη και το άγχος καθώς και

ένα πλαίσιο αναστολής της αυτονομίας από τους

στοιχεία διαπροσωπικής ευαισθησίας και ενοχής [75,

γονείς, το οποίο οδηγεί στη μειωμένη ανάπτυξη του

76]. Εκείνοι που πάσχουν από ψυχογενή ανορεξία

«εγώ» του παιδιού αλλά και του νέου. Αυτό έχει

έχουν υψηλό επίπεδο ανασταλτικότητας, έλεγχο και

άμεση σχέση με τη μειωμένη ή διαταραγμένη εικόνα

περιορισμό των σκέψεων, ενώ εκείνοι που πάσχουν

σώματος, η οποία αποτελεί σύμπτωμα της αίσθησης

από

μη

αναποτελεσματικότητας [82]. Η Sugarman (1982),

υψηλό

συμφωνεί με την άποψη ότι τα άτομα με ψυχογενή

περιορισμό και έλεγχο των σκέψεων [77]. Μελέτες

ανορεξία έχουν μειωμένη αυτοπεποίθηση [83]. O

δείχνουν σημαντικές διαφορές στην προσωπικότητα

Sours (1974), αναφέρει πως οι δύο από τις τρεις

των γονιών και στις οικογενειακές καταστάσεις,

ομάδες

ψυχογενή

ανασταλτικότητα

βουλιμία σε

έχουν

αντίθεση

με

υψηλή τον

μεταξύ των ατόμων με ψυχογενή ανορεξία και

ατόμων

των

με

διαπροσωπικών

ψυχογενή

σχέσεων.

ανορεξία

που


61ο NEWSLETTER

μελετούσε, παρουσίασαν μειωμένη αυτοπεποίθηση,

χαρακτηριστικά ατόμων με ανορεξία, όπως φάνηκε

πιθανή έλλειψη διαχωρισμού του εαυτού και

στη μελέτη του Rowland (1970), στην οποία

πνευματική διαφοροποίηση στην εικόνα σώματος

συμμετείχαν 23 άτομα με ψυχογενή ανορεξία, είναι οι

[84]. Η Palazzoli, ανέφερε πως η αδυναμία του «εγώ»

έντονες τάσεις για κατάθλιψη, διαταραχές στην

είναι κεντρικής σημασίας στα άτομα με ψυχογενή

εικόνα σώματος, μειωμένο έλεγχο του «εγώ» και

ανορεξία κάτι στο οποίο συμφωνεί και η Bruch [85].

έντονα συναισθήματα απομόνωσης [89] τα οποία

Συμπερασματικά, η αδυναμία ανάπτυξης του «εγώ»

παρουσίασαν οι συμμετέχοντες.

συνδέεται με την ψυχογενή ανορεξία.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό σχετικό με την (1979),

ψυχογενή ανορεξία είναι η σεξουαλική ταυτότητα

ανέπτυξαν ένα όργανο μέτρησης για να εξετάσουν

του ατόμου, η οποία αποτελεί ένα από τα πιο

τη συμβολή των γονιών στη σχέση γονιού και

σημαντικά είδη κοινωνικής ταυτότητας. Οι δυσκολίες

παιδιού, το Parental Bonding Instrument [86]. Από τις

στην

μετρήσεις φάνηκε πως οι γονείς συμβάλουν με δύο

ζωτικής σημασίας για την εμφάνιση ή όχι νευρικής

τρόπους: με τη φροντίδα και τον έλεγχο. Στην μελέτη

ανορεξίας, τόσο ως προς τη ψυχοδυναμική όσο και

των Leung, Thomas, and Waller (2000), γυναίκες με

ως προς

ανορεξία φάνηκε ότι είχαν χαμηλή φροντίδα από

καθώς συνδέεται όπως προαναφέρθηκε και με

τους γονείς τους και αυτό συνδεόταν με μη υγιεινά

οικογενειακές

πιστεύω [78]. Επίσης στην μελέτη των Ball και Lee

διαταραχές. Στη μελέτη του Katarzyna (2007) όπως

(2000), βρέθηκε πως η μειωμένη μητρική και γονική

αποτυπώνεται από τον Januszek (2007), φάνηκε ότι η

φροντίδα συνδέεται με αρνητική προσαρμογή στα

χαμηλή αυτοεκτίμηση ως ένα χαρακτηριστικό

κοινωνικά προβλήματα σε αντίθεση με τα υψηλά

σχετικό με το φύλο, δηλώνει την ασυμφωνία μεταξύ

επίπεδα μητρικής φροντίδας. Άτομα με διατροφικές

της ιδανικής και της πραγματικής εικόνας που έχει το

διαταραχές θεωρούν τον εαυτό τους λιγότερο ικανό

άτομο για τον εαυτό του. Ένας τρόπος αντιμετώπισης

στην αντιμετώπιση του άγχους και στην επίλυση

που

προβλημάτων.

κοινωνικών

συγκέντρωση στα εξ��τερικά χαρακτηριστικά, κυρίως

προβλημάτων σύμφωνα με τους D’Zurilla & Nezu

την εμφάνιση, ώστε να δεχτούν οι κοπέλες αυτές τον

(1982), χρειάζεται η υιοθέτηση δεξιοτήτων γνωστικής

εαυτό τους ως ένα αδύνατο άτομο και να

συμπεριφοράς στην καθημερινή ζωή [87]. Γυναίκες

κατανοήσουν την ανάγκη που έχουν για βοήθεια. Η

με διατροφικές διαταραχές είναι πιο πιθανό να

θεραπεία, θα πρέπει να γίνεται σε ένα πλαίσιο

αποφύγουν τη χρήση γνωστικών διαδικασιών ως

τονισμού της θηλυκότητας, σε συνάρτηση με την

μέσο για την επίλυση μίας κατάστασης, σε σχέση με

αύξηση της αυτοεκτίμησης των κοριτσιών, την

τις

με

απαλλαγή της πίεσης που νιώθουν για τις προσδοκίες

αποτέλεσμα να είναι λιγότερο αποτελεσματικές στην

που έχουν οι άλλοι για αυτές και την ενθάρρυνση της

αντιμετώπιση μίας δύσκολης κατάστασης και στην

αυτοπεποίθησής τους [65].

Οι

Parker,

γυναίκες

επίλυση

Tupling

Για

χωρίς

και

τη

λύση

ανάλογες

προβλημάτων

[88].

Brown

διαταραχές,

Κάποια

επιπλέον

ανάπτυξη

σεξουαλικής

ταυτότητας

είναι

τη γνωστική συμπεριφορά του ατόμου,

προτείνεται

κοινωνικές

στην

ίδια

και

πολιτισμικές

έρευνα,

είναι

η


61ο NEWSLETTER

Οδηγούμαστε επομένως στο συμπέρασμα

το

γιατρό

για

να

διαγνωστεί

ψυχολογικούς και κοινωνικούς παράγοντες κάνουν

υπερβολικού βάρους έτσι ώστε να εφαρμοστεί

τον άνθρωπο και κυρίως το νέο άνθρωπο να

ανάλογη παρέμβαση. Πάντα όμως και παράλληλα με

υποφέρει από διαφόρων μορφών ασθένειες και στη

τα προηγούμενα πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας,

συγκεκριμένη

τη

πως ένα σταθερό οικογενειακό περιβάλλον, μία

διατροφή. Είναι καλό να εξετάσουμε και να

δραστήρια παιδική ηλικία από την πλευρά της

βελτιώσουμε τον τρόπο ζωής μας και να είμαστε

φυσικής δραστηριότητας και η εκμάθηση υγιεινής

καλά με τον εαυτό μας γιατί έτσι θα βοηθήσουμε

διατροφής από την παιδική ηλικία, θέτουν τις σωστές

τόσο εμάς τους ίδιους όσο και τους γύρω μας.

βάσεις για υγιείς έφηβους και ενήλικες. Επίσης

με

προτείνεται

ΣΥΖΗΤΗΣΗ-ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Ο

στόχος

της

παρούσας

ανασκόπησης

που επηρεάζουν τις διατροφικές συνήθειες του ανθρώπου, τις επιπτώσεις της κακής διατροφής στα παιδιά και τους ψυχολογικούς παράγοντες που ρόλο

στη

εξέταση

τυχόν

του

ψυχολογικών

παραγόντων που οδηγούν τα παιδιά κυρίως στην

βιβλιογραφίας ήταν να εξετάσει τους παράγοντες

παίζουν

η

συνέπεια

της

υπερκατανάλωσης

σχετιζόμενες

κατά

αιτία

πως οι νέοι ρυθμοί ζωής σε συνδυασμό με

περίπτωση

και

η

διαμόρφωση

αυτών

των

συνηθειών. Από την πλευρά του υποσιτισμού του ανθρώπου δεν επιχειρήθηκε να συζητηθεί το θέμα διότι ο κύριος προβληματισμός στη χώρας μας αλλά

υπερκατανάλωση [90]. Επιπλέον, προτείνεται τα παιδιά να ακολουθούν διατροφικές οδηγίες που οδηγούν

στη

διατήρηση

του

ενδεδειγμένου

σωματικού βάρους, και ενδεδειγμένη πρόσληψη λίπους,

κυρίως

κορεσμένο

[31-33],

πρόσληψη

φυτικών ινών [34, 35], νατρίου [36], ραφιναρισμένων δημητριακών [37, 38] αλλά όχι αναψυκτικών [39] έτσι ώστε να μην εμφανίζονται παράγοντες κινδύνου καρδιαγγειακών παθήσεων.

και στην ευρύτερη ευρωπαϊκή περιοχή είναι το φαινόμενο

της

υπερκατανάλωσης

και

Η αύξηση της φυσικής δραστηριότητας όχι

των μόνο

ψυχογενών ανωμαλιών.

μπορεί

να

μειώσει

τον

κίνδυνο

για

καρδιαγγειακά νοσήματα αλλά και να αποτελέσει Φαίνεται

ότι,

η

παχυσαρκία

είναι

μία

«ασθένεια» που πρέπει να αντιμετωπίζεται καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής, ξεκινώντας από την παιδική ηλικία. Και αυτό γιατί παρόλο που οι κλινικές εκδηλώσεις παχυσαρκίας

των για

παραγόντων

κινδύνου

καρδιαγγειακές

της

παθήσεις

εμφανίζονται αργότερα στη ζωή, οι συμπεριφορές

αφετηρία για να υιοθετηθεί ένας πιο υγιεινός τρόπος ζωής

συμπεριλαμβανομένου

και

της

σωστής

διατροφής [91]. Η φυσική δραστηριότητα θα μπορούσε

επίσης

να

επηρεάσει

θετικά

την

ψυχολογική κατάσταση του ανθρώπου και προς αυτή την κατεύθυνση να βελτιώσει τη στάση του απέναντι στις διατροφικές του συνήθειες [92].

αυτές οι οποίες αυξάνουν τους παράγοντες κινδύνου για καρδιαγγειακές παθήσεις έχουν τις ρίζες τους

Όσο αφορά τα άτομα που πάσχουν από

στην παιδική ηλικία [28]. Για να αντιμετωπιστεί το

ψυχογενή βουλιμία η θεραπεία που συστήνεται

φαινόμενο πρέπει να γίνει μία αρχική εκτίμηση από

εστιάζεται

μέσω

της

κατανόησης

των

συναισθημάτων του ασθενή από τον θεραπευτή. Από


61ο NEWSLETTER

την άλλη πλευρά ο τρόπος αντιμετώπισης της

διατροφή. Τα προγράμματα υγείας θα ήταν χρήσιμο

ψυχογενής ανορεξίας πρέπει να περιλαμβάνει την

να προβάλλουν θετικές στάσεις για την υγιεινή

αποδοχή της εξωτερικής εικόνας του ατόμου έτσι

διατροφή

ώστε να γίνει κατανοητό ότι είναι αρκετά αδύνατα

ενισχύουν την προώθηση ενός υγιεινού τρόπου ζωής

άτομα και να μην προβαίνουν σε ακρότητες.

και να προσφέρουν γνώσεις και εμπειρίες, ώστε η

Επειδή μέχρι σήμερα δεν έχει βρεθεί κάποια θεραπεία για την τροφική αλλεργία και δυσανεξία,

και

τη

φυσική

δραστηριότητα,

να

ευαισθητοποίηση σε θέματα διατροφής να ξεκινά από πολύ νωρίς.

και έτσι πρέπει να γίνεται ανά περίπτωση αποφυγή της πρόσληψης τροφών που προκαλούν αυτές τις επιπτώσεις

καθώς

πλέον

όλα

τα

προϊόντα

αναγράφουν τα συστατικά παρασκευής τους έτσι ώστε να μπορούν οι καταναλωτές να επιλέγουν τα

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ 1. 2.

κατάλληλα για αυτούς τρόφιμα [61]. Σαν

κύριο

συμπέρασμα

της

παρούσας

3.

ανασκόπησης βιβλιογραφίας θα αναφέραμε ότι οι νέοι ρυθμοί ζωής κάνουν τον άνθρωπο και κυρίως το

4.

νέο άνθρωπο να υποφέρει από διαφόρων μορφών ασθένειες, όπως η διατροφικές ανωμαλίες. Πρέπει να

5.

εξετάσουμε και να βελτιώσουμε τον τρόπο ζωής μας έτσι ώστε να είμαστε καλά με τον εαυτό μας για να

6.

υιοθετήσουμε υγιεινές διατροφικές συμπεριφορές απαλλαγμένοι από ψυχολογικά βάρη. Επίσης θα πρέπει

να

ισορροπημένου

εφαρμόσουμε θερμιδικού

την

αρχή

ισοζυγίου

για

του

7.

να

αποφύγουμε την πρόσληψη υπερβολικού βάρους

8.

και κατά συνέπεια την αποφυγή των προβλημάτων υγείας που αυτό προκαλεί [3, 48]. Στο πλαίσιο αυτό κρίνεται επιτακτική η

9.

ανάγκη για σχεδιασμό και εφαρμογή παρεμβατικών προγραμμάτων άσκησης (μέσω των εκπαιδευτικών φυσικής

αγωγής

στην

πρωτοβάθμια

10.

και

δευτεροβάθμια εκπαίδευση), αλλά και διατροφής από τη πολιτεία με σκοπό την πρόληψη και θεραπεία διαφόρων

ασθενειών

που

σχετίζονται

με

τη

11.

WHO. The state of food insecurity in the world 2000. WHO 2000. WHO, 2004, Comparative Quantification of Health

Risks {Overweight and obesity (high body mass index)},Chapter 8, A.D.L. Majid Ezzati, Anthony

Rodgers,and Christopher J.L. Murray, Editor: Geneva. WHO. Obesity and overweight. Available from: http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs31 1/en/ 2010. Okay D, Jackson P, Marcinkiewicz M, et al. Exercise and Obesity Primary Care: Clinics in Office Practice 2009; 36(2): p. 379-393. CenterDiseaseControlPrevention. Physical activity and good nutrition: essential elements to prevent chronic diseases and obesity 2003. Nutr Clin Care 2003; 6(3): p. 135-8. Chan W, Yao X, Ko W, et al. Nitric oxide mediated endothelium-dependent relaxation induced by glibenclamide in rat isolated aorta. Cardiovasc Res 2000; 46(1): p. 180-7. Hassapidou M, Fotiadou E, Maglara E, et al. Energy intake, diet composition, energy expenditure, and body fatness of adolescents in northern Greece. Obesity (Silver Spring) 2006; 14(5): p. 855-62. Magkos F, Piperkou I, Manios Y, et al. Diet, blood lipid profile and physical activity patterns in primary school children from a semi-rural area of Greece. J Hum Nutr Diet 2006; 19(2): p. 101-12, quiz 113-6. Sato K, Kawamura TYamagiwa S. The "Senobi" breathing exercise is recommended as first line treatment for obesity. Biomedical Research 2010; 31(4): p. 259-262. Kraemer RCastracane V. Effect of Acute and Chronic Exercise on Ghrelin and Adipocytokines during Pubertal Development. Med Sport Sci 2010; 55: p. 156–173. Sternfeld B, Ainsworth BEQuesenberry CP. Physical activity patterns in a diverse population of women. Prev Med 1999; 28(3): p. 313-23.


61ο NEWSLETTER

12.

13.

14.

15.

16. 17.

18. 19.

20.

21.

22. 23.

Κυριαζής Ι, Ρεκλείτη ΜΣαρίδη Μ. Δείκτες παχυσαρκίας, διατροφικοί και άλλοι παράγοντες σε μαθητές πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης αστικών περιοχών του νομού Αττικής. Archives of Hellenic medicine 2010. Διγγελίδης Ν, Κάμτσιος ΣΘεοδωράκης Ι. Σωματική Δραστηριότητα, Στάσεις προς την Άσκηση, Αντίληψη Εαυτού, Διατροφικές Συνήθειες και Δείκτης Μάζας Σώματος Μαθητών Δημοτικού Σχολείου. Αναζητήσεις στην Φυσική Αγωγή και τον Αθλητισμό 2007; 5(1): p. 27 – 40. Dupuy M, Godeau E, Vignes C, et al. Sociodemographic and lifestyle factors associated with overweight in a representative sample of 11-15 year olds in France: results from the WHOCollaborative Health Behaviour in School-aged Children (HBSC) cross-sectional study. BMC Public Health 2011; 11: p. 442. Hardus PM, van Vuuren CL, Crawford D, et al. Public perceptions of the causes and prevention of obesity among primary school children. Int J Obes Relat Metab Disord 2003; 27(12): p. 1465-71. Yannakoulia M, Karayiannis D, Terzidou M, et al. Nutrition-related habits of Greek adolescents. Eur J Clin Nutr 2004; 58(4): p. 580-6. Utter J, Neumark-Sztainer D, Jeffery R, et al. Couch potatoes or french fries: are sedentary behaviors associated with body mass index, physical activity, and dietary behaviors among adolescents? J Am Diet Assoc 2003; 103(10): p. 1298-305. Κυριακού Ε, 2010, Οι διατροφικές συνήθειες νέων

της Κύπρου.Η σημασία της διατροφής στη υγεία: Απόψεις πρωτοετών Κύπριων Φοιτητών.

Τζέτζης Γ, Κακαμούκας Β, Γούδας Μ, et al. Σύγκριση της φυσικής δραστηριότητας και της σωματικής αυτοαντίληψης παχύσαρκων και μη παχύσαρκων παιδιών. Αναζητήσεις στη Φυσική και τον Αθλητισμό 2005; 3(1): p. 29-39. Τσαμίτα ΙΚαρτερολιώτης Κ. Συμπεριφορές που Σχετίζονται με την Υγεία, Κοινωνικοί Παράγοντες και Διατροφικές Συνήθειες Εφήβων σε μια Ελληνική Επαρχιακή Πόλη. Αναζητήσεις στη Φυσική Αγωγή και τον Αθλητισμό 2008; 6(1): p. 25 – 36. Yuasa K, Sei M, Takeda E, et al. Effects of lifestyle habits and eating meals together with the family on the prevalence of obesity among school children in Tokushima, Japan: a cross-sectional questionnaire-based survey. J Med Invest 2008; 55(1-2): p. 71-7. Kuntz BLampert T. Socioeconomic factors and obesity. Dtsch Arztebl Int 2010; 107(30): p. 517-22. Feinstein L, Sabates R, Sorhaindo A, et al. Dietary patterns related to attainment in school: the importance of early eating patterns. J Epidemiol Community Health 2008; 62(8): p. 734-9.

24.

25.

26.

27.

28.

29.

30.

31.

32.

33.

34.

35.

36.

Pitts NB, Evans DJNugent ZJ. The dental caries experience of 12-year-old children in the United Kingdom. Surveys coordinated by the British Association for the Study of Community Dentistry in 1996/97. Community Dent Health 1998; 15(1): p. 49-54. Katzmarzyk PT, Malina RM, Song TM, et al. Physique, subcutaneous fat, adipose tissue distribution, and risk factors in the Quebec Family Study. Int J Obes Relat Metab Disord 1999; 23(5): p. 476-84. Farrell SW, Kampert JB, Kohl HW, 3rd, et al. Influences of cardiorespiratory fitness levels and other predictors on cardiovascular disease mortality in men. Med Sci Sports Exerc 1998; 30(6): p. 899-905. Klag MJ, Ford DE, Mead LA, et al. Serum cholesterol in young men and subsequent cardiovascular disease. N Engl J Med 1993; 328(5): p. 313-8. Tell GSVellar OD. Physical fitness, physical activity, and cardiovascular disease risk factors in adolescents: the Oslo Youth Study. Prev Med 1988; 17(1): p. 12-24. Raitakari OT, Porkka KV, Taimela S, et al. Effects of persistent physical activity and inactivity on coronary risk factors in children and young adults. The Cardiovascular Risk in Young Finns Study. Am J Epidemiol 1994; 140(3): p. 195-205. Webber LS, Srinivasan SR, Wattigney WA, et al. Tracking of serum lipids and lipoproteins from childhood to adulthood. The Bogalusa Heart Study. Am J Epidemiol 1991; 133(9): p. 884-99. Boniface DRTefft ME. Dietary fats and 16-year coronary heart disease mortality in a cohort of men and women in Great Britain. Eur J Clin Nutr 2002; 56(8): p. 786-92. Kabagambe EK, Baylin A, Siles X, et al. Individual saturated fatty acids and nonfatal acute myocardial infarction in Costa Rica. Eur J Clin Nutr 2003; 57(11): p. 1447-57. Rivellese AA, Maffettone A, Vessby B, et al. Effects of dietary saturated, monounsaturated and n-3 fatty acids on fasting lipoproteins, LDL size and post-prandial lipid metabolism in healthy subjects. Atherosclerosis 2003; 167(1): p. 149-58. Diehr PBeresford SA. The relation of dietary patterns to future survival, health, and cardiovascular events in older adults. J Clin Epidemiol 2003; 56(12): p. 1224-35. Millen BE, Quatromoni PA, Nam BH, et al. Dietary patterns, smoking, and subclinical heart disease in women: opportunities for primary prevention from the Framingham Nutrition Studies. J Am Diet Assoc 2004; 104(2): p. 208-14. Kotchen TAMcCarron DA. Dietary electrolytes and blood pressure: a statement for healthcare professionals from the American Heart


61ο NEWSLETTER

37.

38.

39.

40. 41.

42. 43. 44.

45. 46.

47. 48. 49.

50. 51. 52.

Association Nutrition Committee. Circulation 1998; 98(6): p. 613-7. Hu FB, Rimm EB, Stampfer MJ, et al. Prospective study of major dietary patterns and risk of coronary heart disease in men. Am J Clin Nutr 2000; 72(4): p. 912-21. Liu S. Intake of refined carbohydrates and whole grain foods in relation to risk of type 2 diabetes mellitus and coronary heart disease. J Am Coll Nutr 2002; 21(4): p. 298-306. Ludwig DS. The glycemic index: physiological mechanisms relating to obesity, diabetes, and cardiovascular disease. JAMA 2002; 287(18): p. 2414-23. Lobstein T, Baur LUauy R. Obesity in children and young people: a crisis in public health. Obes Rev 2004; 5 Suppl 1: p. 4-104. Roditis ML, Parlapani ES, Tzotzas T, et al. Epidemiology and predisposing factors of obesity in Greece: from the Second World War until today. J Pediatr Endocrinol Metab 2009; 22(5): p. 389405. Ζαμπέλας Α, ed. Κλινική Διαιτολογία και Διατροφή με Στοιχεία Παθολογίας, Τόμος 2., ed. Ι.ε.Π.Χ. Πασχαλίδης2007: Αθήνα. Desai MN, Miller WC, Staples B, et al. Risk factors associated with overweight and obesity in college students. J Am Coll Health 2008; 57(1): p. 109-14. Sarnblad S, Ekelund UAman J. Dietary fat intake predicts 1-year change in body fat in adolescent girls with type 1 diabetes. Diabetes Care 2006; 29(6): p. 1227-30. Dietz WH. Health consequences of obesity in youth: childhood predictors of adult disease. Pediatrics 1998; 101(3 Pt 2): p. 518-25. Freedman DS, Mei Z, Srinivasan SR, et al. Cardiovascular risk factors and excess adiposity among overweight children and adolescents: the Bogalusa Heart Study. J Pediatr 2007; 150(1): p. 12-17 e2. Burgert TS. Glucose and insulin metabolism in obese youth. Pediatr Endocrinol Rev 2006; 3 Suppl 4: p. 555-9. He QKarlberg J. Bmi in childhood and its association with height gain, timing of puberty, and final height. Pediatr Res 2001; 49(2): p. 244-51. Kesaniemi YK, Danforth E, Jr., Jensen MD, et al. Dose-response issues concerning physical activity and health: an evidence-based symposium. Med Sci Sports Exerc 2001; 33(6 Suppl): p. S351-8. Παπανικολάου Γ, ed. Σύγχρονη Διατροφή και Διαιτολογία., ed. L. Degiorgio2002: Αθήνα. Branum AMLukacs SL. Food allergy among children in the United States. Pediatrics 2009; 124(6): p. 1549-1555. Johansson SG, Bieber T, Dahl R, et al. Revised nomenclature for allergy for global use: Report of the Nomenclature Review Committee of the

53.

54.

55. 56.

57. 58. 59.

60.

61. 62.

63. 64.

65. 66.

67.

World Allergy Organization, October 2003. J Allergy Clin Immunol 2004; 113(5): p. 832-836. Genuis SJ. Sensitivity-related illness: the escalating pandemic of allergy, food intolerance and chemical sensitivity. Sci Total Environ 2010; 408(24): p. 6047-6061. Boyce JA, Assa'ad A, Burks AW, et al. Guidelines for the diagnosis and management of food allergy in the United States: summary of the NIAIDsponsored expert panel report. Nutr Res Pract 2011; 31(1): p. 61-75. David TJ. Adverse reactions and intolerance to foods. Br Med Bull 2000; 56(1): p. 34-50. Zuidmeer L, Goldhahn K, Rona RJ, et al. The prevalence of plant food allergies: a systematic review. J Allergy Clin Immunoll 2008; 121(5): p. 1210-1218 e1214. Werfel T. Food allergy. J Dtsch Dermatol Ges 2008; 6(7): p. 573-583. Davis CM. Food allergies: clinical manifestations, diagnosis, and management. Curr Probl Pediatr Adolesc Health Care 2009; 39(10): p. 236-254. Nelson MOgden J. An exploration of food intolerance in the primary care setting: the general practitioner's experience. Soc Sci Med 2008; 67(6): p. 1038-1045. Flokstra-de Blok BM, DunnGalvin A, Vlieg-Boerstra BJ, et al. Development and validation of a selfadministered Food Allergy Quality of Life Questionnaire for children. Clin Exp Allergy 2009; 39(1): p. 127-137. Lieberman JASicherer SH. Quality of life in food allergy. Curr Opin Allergy Clin Immunol 2011; 11(3): p. 236-242. Irei AV, Sato Y, Lin TL, et al. Overweight is associated with allergy in school children of Taiwan and Vietnam but not Japan. J Med Invest 2005; 52(1-2): p. 33-40. Halmi KA, Falk JRSchwartz E. Binge-eating and vomiting: a survey of a college population. Psychol Med 1981; 11(4): p. 697-706. Pyle RL, Mitchell JE, Eckert ED, et al. The incidence of bulimia in freshman college students. International Journal of Eating Disorders 1983; 2: p. 75-85. Januszek K. Some aspects of sexual identity of girls suffering from anorexia. Archives of Psychiatry and Psychotherapy 2007; 3: p. 53-62. Bell L. What predicts failure to engage in or drop out from treatment for bulimia nervosa and what implications does this have for treatment? Clinical Psychology and Psychotherapy 2001; 8: p. 424– 435. Wentz E, ed. Ten-Year Outcome of Anorexia Nervosa with Teenage Onset. ed. G. University2000: Goteborg Sweden.


61ο NEWSLETTER

68. 69. 70.

71.

72.

73.

74.

75. 76.

77.

78.

79. 80.

Palmer B, ed. Helping People with Eating

Disorders. A Clinical Guide to Assessment and Treatment. 2000: Wiley, Chichester. Hoek HW, Treasure JLKatzman MA, eds.

Neurobiology in the Treatment of Eating Disorders. 1998: Wiley, West Sussex.

Tewari S, Krishnan VHR, Valsalan VC, et al. Pica in a learning disability hospital: a clinical survey. British Journal of Developmental Disabilities 1995; 41: p. 13–22. Dudley JR, Ahlgrim-Delzell LCalhoun ML. Diverse diagnostic and behavioural patterns amongst people with a dual diagnosis. J Intellect Disabil Res 1999; 43 ( Pt 2): p. 70-9. Neumark-Sztainer D, Wall M, Story M, et al. Are family meal patterns associated with disordered eating behaviors among adolescents? Journal of Adolescent Health 2004; 35: p. 350–359. Munoz DJ, Israel ACAnderson DA. The relationship of family stability and family mealtime frequency with bulimia symptomatology. Eat Disord 2007; 15(3): p. 261-71. Murphy S, Russel LWaller G. Integrated Psychodynamic Therapy for Bulimia Nervosa and Binge Eating Disorder: Theory, Practice and Preliminary Findings. European Eating Disorders Review 2005; 13: p. 383–391. Norman DHerzog D. Bulimia, anorexia nervosa, and anorexia nervosa with bulimia. Intemational Journal of Eating Disorders 1983; 2: p. 43-52. Strober M, Salkin B, Burroughs J, et al. Validity of the bulimia-restricter distinction in anorexia nervosa. Parental personality characteristics and family psychiatric morbidity. J Nerv Ment Dis 1982; 170(6): p. 345-51. Crow SJ, Stewart Agras W, Halmi K, et al. Full syndromal versus subthreshold anorexia nervosa, bulimia nervosa, and binge eating disorder: a multicenter study. Int J Eat Disord 2002; 32(3): p. 309-18. Leung N, Thomas GWaller G. The relationship between parental bonding and core beliefs in anorexic and bulimic women. Br J Clin Psychol 2000; 39 ( Pt 2): p. 205-13. Steinhausen HC. The outcome of anorexia nervosa in the 20th century. Am J Psychiatry 2002; 159(8): p. 1284-93. Pawluck DEGorey KM. Secular trends in the incidence of anorexia nervosa: integrative review of population-based studies. Int J Eat Disord 1998; 23(4): p. 347-52.

81.

82. 83.

84. 85. 86. 87.

88. 89. 90. 91.

92.

Small AC. The Contribution of Psychodiagnostic Test Results Toward Understanding Anorexia Nervosa. Journal of Eating Disorder 1984; 3: p. 4759. Bruch H, ed. Eating disorders: Obesity, anorexia nervosa and the person within. ed. B. Books1973: New York. Sugarman A, Quinlan DDevenis L. Anorexia nervosa as a defense against anaclitic depression. International. Journal of Eating Disorders 1982; I: p. 44-61. Sours JA. The anorexia nervosa syndrome. Int J Psychoanal 1974; 55(4): p. 567-79. Palazzoli M, ed. Self starvation: From the

intrapsychic to the transpersonal approach to anorexia nervosa., ed. H.C. Books1974: London.

Parker G, Tupling HBrown LB. A parental bonding instrument. British Journal of Medical Psychology 1979; 52: p. 1–10. D’Zurilla TJNezu AM, eds. Social problem solving

in adults. In P. C. Kendall (Ed.), Advances in cognitive-behavioural research and therapy ed. A.

Press. Vol. 1. 1982: New York. 201–274. Troop NA, Holbrey ATreasure JL. Stress, coping, and crisis support in eating disorders. Int J Eat Disord 1998; 24(2): p. 157-66. Rowland CV, Jr. Anorexia nervosa. A survey of the literature and review of 30 cases. Int Psychiatry Clin 1970; 7(1): p. 37-137. Ebbeling CB, Pawlak DBLudwig DS. Childhood obesity: public-health crisis, common sense cure. Lancet 2002; 360(9331): p. 473-82. WHO, 2005, Review of Best Practice in

Interventions to Promote Physical Activity in Developing Countries S.S. A. Bauman, and M

Lewicka,T. Armstrong, V. Candeias and J. Richards, Editor, WHO Workshop on Physical Activity and Public Health: Beijing. Dinas P, Koutedakis YFlouris A. Effects of exercise and physical activity on depression. Ir J Med Sci. 2011; 180(2): p. 319-25.


61ο NEWSLETTER

Άσκηση Σχεδιασμός και καθοδήγηση της προπόνησης μυϊκής δύναμης στα ομαδικά αθλήματα: το παράδειγμα της πετοσφαίρισης

Χατζηνικολάου Αθανάσιος, Ph.D. Λέκτορας Προπονησιολογίας, ΤΕΦΑΑ-ΔΠΘ

ενέργειας είναι το αναερόβιο αγαλακτικό που

Ο

σχεδιασμός,

η

πραγματοποίηση δύναμης

έχει

καθοδήγηση της

και

η

προπόνησης

διττή

σημασία

στον

αγωνιστικό αθλητισμό. Πρώτο στόχο, αποτελεί η βελτιστοποίηση της απόδοσης και δεύτερο, εξίσου σημαντικό, αποτελεί η πρόληψη τραυματισμών που συνήθως

συμβαίνουν

από

την

αθλητική

δραστηριότητα. Η μυϊκή δύναμη μπορεί να αυξηθεί α) μέσω της επέκτασης του ενεργειακού δυναμικού

χρησιμοποιεί ως υποστρώματα την τριφωσφορική αδενοσίνη και τη φωσφοκρεατίνη (συμμετοχή περίπου 40%). Αυτό δεν σημαίνει πως η γαλακτική γλυκόλυση

και

ο

αερόβιος

μηχανισμός

δεν

συνεισφέρουν στην παραγωγή ενέργειας, ωστόσο τα δύο αυτά συστήματα ασκούν επικουρικό ρόλο. 2) Οι παράμετροι φυσικής απόδοσης που πρέπει να αναπτυχθούν είναι α) η μέγιστη δύναμη β) ο ρυθμός ανάπτυξης της δύναμης και γ) η ικανότητα αντίστασης

στην

κόπωση

από

τις

των μυών (μέθοδοι μυϊκής υπερτροφίας και αντοχής

επαναλαμβανόμενες προσπάθειες μέγιστης έντασης.

στη δύναμη) και β) μέσω της βελτίωσης της

3) τραυματισμοί ή και σύνδρομα υπέρχρησης που

νεύρωσης

παρουσιάζονται στην πετοσφαίριση αφορούν, με

των

αντιδραστικής

μυών δύναμης

(μέθοδοι και

ταχυδύναμης,

βελτίωσης

της

ενεργοποίησης των μυών). Ανάλυση αναγκών Από την ανάλυση αναγκών της πετοσφαίρισης προκύπτει πως 1) το κυρίαρχο σύστημα παραγωγής

μεγαλύτερη συχνότητα, στην άρθρωση του γόνατος, την ποδοκνημική και την άρθρωση του ώμου. 4) για τον καθορισμό της έντασης και της ποσότητας της προπόνησης απαραίτητη είναι η αξιολόγηση της μέγιστης δύναμης (μέσω του καθορισμού της 1


61ο NEWSLETTER

Μέγιστης Επανάληψης ,ΜΕ) με τον έμμεσο ή άμεσο

Ως

προσδιορισμό.

Ολυμπιακές άρσεις και οι παραλλαγές τους.

Επιλογή ασκήσεων

Ως

Για την καλύτερη καθοδήγηση της προπόνησης

χρησιμοποιηθούν οι εξής:

δύναμης οι ασκήσεις μπορούν να χωριστούν σε τρεις

1. Κάμψεις – εκτάσεις αγκώνα

κατηγορίες

2. Κάμψεις – εκτάσεις καρπού

1)

βασικές

ασκήσεις

οι

οποίες

Ασκήσεις ισχύος μπορεί να θεωρηθούν οι

βοηθητικές

ασκήσεις

μπορούν

να

κινητοποιούν, μια ή περισσότερες μεγάλες μυϊκές

3. Προσαγωγοί – απαγωγοί ισχίων

ομάδες ( είναι οι πολυαρθρικές ασκήσεις) και

4. Ασκήσεις για την ωμική ζώνη με τη χρήση

κατέχουν

ελαστικών ιμάντων. (προσαγωγούς- απαγωγούς-

βασική

θέση

στο

σχεδιασμό

των

προγραμμάτων 2) βοηθητικές ασκήσεις, οι οποίες

στροφείς του ώμου)

συνήθως κινητοποιούν μικρές μυϊκές ομάδες και

5.Ραχιαία και πελματιαία κάμψη ποδοκνημικής

κυρίως μία άρθρωση (μονοαρθρικές), βρίσκουν

(γαστροκνήμιος και πρόσθιοι κνημιαίοι μυς)

εφαρμογή

6. Κοιλιακοί – Ραχιαίοι σε ειδική μπάλα

στην

πρόληψη

και

αποκατάσταση

τραυματισμών ( εντάσσονται και οι ασκήσεις για την ιδιοδεκτικότητα κορμού και άκρων, κοιλιακοί-

Συχνό��ητα προπόνησης

ραχιαίοι σε ειδική μπάλα) και 3) οι δομικές ασκήσεις,

Η συχνότητα προπόνησης αναφέρεται στον αριθμό

είναι οι βασικές ασκήσεις που δίνουν έμφαση στη

των

σταθεροποίηση της σπονδυλικής στήλης κατά την

Παράγοντες που επηρεάζουν τη συχνότητα στην

άρση των αντιστάσεων. Επιπρόσθετα οι δομικές

προπόνηση δύναμης είναι α) το προπονητικό

ασκήσεις

εκρηκτικά

επίπεδο των ασκούμενων β) ο διαθέσιμος χρόνος και

θεωρούνται και ως «ασκήσεις ισχύος», σε αυτή την

χώρος γ) ο διαχωρισμός των μυϊκών ομάδων (πρέπει

κατηγορία βασική θέση κατέχουν οι «Ολυμπιακές

οι βασικές μυϊκές ομάδες να προπονούνται 2 φορές

Άρσεις» και οι παραλλαγές τους.

την

Από

την

που

πραγματοποιούνται

ανάλυση

αναγκών

μπορούμε

να

προπονητικών

εβδομάδα)

δ)

μονάδων

η

ανά

περίοδος

εβδομάδα.

προπόνησης

(προετοιμασίας, αγωνιστική, μεταβατική) ε) το

καταλήξουμε στο ότι οι βασικές ασκήσεις για την

υπόλοιπο

πετοσφαίριση μπορεί να είναι:

αναφέρεται πως σε ομάδα που έχει στη διάθεση της

1. Ημικαθίσματα – Προβολές ποδιών με μπάρα

2 προπονητικές μονάδες ανά εβδομάδα για την

2. Πιέσεις πάγκου – Pull over

προπόνηση δύναμης θα μπορούσαν, οι αθλητές, να

3. Κωπηλατική

εκτελέσουν 2 φορές όλες τις βασικές ασκήσεις και να

4.

Έλξεις

τροχαλίας

οπισθολαίμιες) 5. Κάμψεις γονάτων

(εμπροσθολαίμιες

και

προπονητικό

πρόγραμμα.

Ενδεικτικά

διαχωρίσουν τις βοηθητικές σε δύο υποομάδες όπου θα χρησιμοποιούνται εναλλακτικά.


61ο NEWSLETTER

Σειρά των ασκήσεων

Περιοδικότητα της Προπόνησης Δύναμης

Κατά τη διεξαγωγή των ασκήσεων ισχύος το

Οι μορφές εμφάνισης της δύναμης είναι η αντοχή

ζητούμενο είναι η γρήγορη ανάπτυξη δύναμης,

στη δύναμη, η μυϊκή υπερτροφία, η μέγιστη δύναμη,

συνεπώς το νευρομυϊκό σύστημα πρέπει να είναι

η αντιδραστική δύναμη και η ταχυδύναμη. Κατά τον

κατάλληλα προετοιμασμένο και «ξεκούραστο», για

σχεδιασμό των προγραμμάτων υπάρχουν οι σκέψεις

το λόγο αυτό οι ασκήσεις ισχύος θα πρέπει να

σχετικά με τη σειρά με την οποία πρέπει να

τοποθετούνται

προπονητικής

προπονήσουμε τις μορφές δύναμης για πόσο

μονάδας. Ακολούθως πρέπει να τοποθετούνται οι

χρονικό διάστημα κ.ο.κ.. Λύσεις σε τέτοιου είδους

βασικές ασκήσεις και στο τέλος οι βοηθητικές

προβληματισμούς

ασκήσεις. Αν δεν υπάρχει διαθέσιμος χρόνος οι

προπόνησης που έχει σα στόχους α) την ανάπτυξη

ασκήσεις μπορούν να εκτελούνται σε

ζεύγη,

της αθλητικής φόρμας σε συγκεκριμένο χρονικό

εφαρμόζοντας το compound system κατά το οποίο

διάστημα και β) τη διατήρηση της αθλητικής

στο διάλειμμα της μιας άσκησης μπορεί να

ιδιότητας για μεγάλο χρονικό διάστημα.

πραγματοποιηθεί μια άλλη από διαφορετική μυϊκή

Δύο έννοιες οι οποίες έχουν καθοριστικό ρόλο στη

ομάδα.

διαμόρφωση των κύκλων προπόνησης είναι η

στην

αρχή

της

δίνει

ο

περιοδισμός

της

ένταση και η ποσότητα προπόνησης. Πληροφορίες Στοιχεία επιβάρυνσης σύμφωνα με το στόχο

σχετικά με αυτά τα δύο μεγέθη για όλες τις μορφές

προπόνησης

δύναμης αναφέρθηκαν παραπάνω.

Ανάλογα με το στόχο της προπόνησης θα πρέπει να

Οι τρεις ευδιάκριτοι περίοδοι που εντάσσονται στον

διαμορφώνονται ανάλογα και τα στοιχεία της

ετήσιο κύκλο είναι η περίοδος προετοιμασίας (8-12

επιβάρυνσης (ένταση, ποσότητα, πυκνότητα, τρόπος

εβδομάδες), η αγωνιστική περίοδος (προκύπτει από

διεξαγωγής των ασκήσεων. Στον Πίνακα 1. δίνονται

το καλεντάρι της ομοσπονδίας, συνήθως διαρκεί 20-

τα στοιχεία ανάλογα με το στόχο.

30 εβδομάδες) και η μεταβατική περίοδος (10-24

Η καλύτερη επιλογή των προπονητών είναι να

εβδομάδες). Στην περίοδο προετοιμασίας ο στόχος

προετοιμάσουν προπονητικές μονάδες για την

είναι να αναπτυχθεί η μέγιστη δύναμη η οποία έπειτα

ανάπτυξη της κάθε μορφής δύναμης και αργότερα

θα χρησιμοποιηθεί για την ανάπτυξη της ισχύος και

να τις χρησιμοποιήσουν στον περιοδισμό της

τέλος να εμφανιστεί η αθλητική φόρμα ενόψει της

προπόνησης. Κατά το σχεδιασμό θα πρέπει σε όλα τα

αγωνιστικής περιόδου. Η σειρά με την οποία πρέπει

στάδια να ληφθούν αποφάσεις που θα είναι σε

να επιστρατευθούν οι μορφές δύναμης αναφέρονται

συνάρτηση με το στόχο της προπονητικής μονάδας.

στον Πίνακα 2.


61ο NEWSLETTER

Προπονητικός στόχος

Ένταση

Επαναλήψεις

Σετ

Πυκνότητα

(% 1 ΜΕ)

(αριθμός)

(αριθμός)

(min/sec)

Μέγιστη δύναμη

>85

<6

2-6

2-5

Μυϊκή υπερτροφία

67-85

6-12

3-6

1-2

Αντοχή στη δύναμη

<67

>12

2-3

<1

Αντιδραστική δύναμη

Συνήθως μέσω πλειομετρικής προπόνησης που απαιτείται και ιδιαίτερη αναφορά σε όλα τα μεγέθη επιβάρυνσης.

Ταχυδύναμη

55-60

8

2-4

2-5/ 10 sec

Πίνακας 2 Μέθοδοι προπόνησης δύναμης ανά περίοδο. Περίοδος

Προετοιμασίας

Αγωνιστική

Μεταβατική

Μορφή

Αντοχή στη

Μυϊκή

Μέγιστη

Αντιδραστική

Αντιδραστική

Διατήρηση

Ανάλογα με τις

δύναμης

δύναμη*

υπερτροφία

δύναμη

δύναμη-

δύναμη-

ισχύος-

ανάγκες

ταχυδύναμη

ταχυδύναμη

μέγιστης

αθλητή/τριας

του

δύναμης

*πολλές φορές αναφέρεται και ως περίοδος ανατομικών προσαρμογών, στόχος είναι η προσαρμογή των αθλητών

στις προπονητικές απαιτήσεις μετά από μια περίοδο διακοπών. Η περίοδος αυτή μπορεί να μην υπάρχει σε αθλητές υψηλού επιπέδου οι οποίοι προπονούνταν σε όλη τη διάρκεια της παύσης των αγώνων. ΜΕ) και μικρότερη ποσότητα, το γεγονός αυτό σε Οι εβδομάδες προπόνησης ανά μέθοδο ρυθμίζονται

συνδυασμό με τη μείωση του αριθμού των

α) ανάλογα με το χρονικό διάστημα που διαρκεί η

προπονητικών μονάδων επιφέρει την αθλητική

κάθε περίοδος β) ανάλογα με το επίπεδο των

φόρμα.

αθλητών/ αθλητριών π.χ. αθλητές υψηλού επιπέδου

Το μοντέλο που αναφέρεται παραπάνω αφορά στο

ενδεχομένως να μην κρίνεται απαραίτητο να πάρουν

γραμμικό σχεδιασμό προπόνησης μυϊκής δύναμης,

μέρος σε προπονητικές μονάδες με στόχο την

το οποίο βρίσκει εφαρμογή σε ερασιτέχνες αθλητές

αντοχή στη δύναμη, κάτι που όμως κρίνεται

ή σε αθλητές οι οποίοι απέχουν για ορισμένο χρονικό

απαραίτητο για αθλητές μικρών κατηγοριών. Με

διάστημα από την προπονητική διαδικασία. Τα

βάση τους Πίνακες 1 και 2 μπορεί να γίνει αντιληπτό

τελευταία χρόνια έχει αναπτυχθεί και το μοντέλο του

ότι αρχικά χρησιμοποιούνται μέθοδοι με υψηλή

μη

ποσότητα (περισσότερα σετ και επαναλήψεις) και

προπόνησης, το οποίο βρίσκει εφαρμογή σε αθλητές

όσο

που προπονούνται σε όλο τον ετήσιο κύκλο

πλησιάζει

η

αγωνιστική

περίοδος

χρησιμοποιούνται μέθοδοι με υψηλή ένταση (% 1

γραμμικού

μοντέλου

περιοδισμού

της


61ο NEWSLETTER

προπόνησης (σε επόμενο άρθρο θα αναλυθούν τα

να αφιερώνονται ξεχωριστές προπονητικές μονάδες,

στοιχεία αυτού του μοντέλου).

λόγω της αυξημένης ποσότητας και διάρκειας της προπόνησης. Αν δεν υπάρχει η δυνατότητα για τη

Η προπόνηση δύναμης στον μικρόκυκλο

διεξαγωγή

Η προπόνηση δύναμης ανάλογα με τη φάση

προπονητική μονάδα τότε θα πρέπει να μειωθεί η

περιόδου και το διαχωρισμό των μυϊκών ομάδων

προγραμματισμένη ποσότητα και η προπόνηση

μπορεί να διεξάγεται 2-4 φορές στον εβδομαδιαίο

δύναμης να τοποθετηθεί μετά την προπόνηση

κύκλο προπόνησης. Στην περίοδο προετοιμασίας

τακτικής. Όταν η μορφή η οποία θα εξασκηθεί είναι

μπορεί να διεξάγεται η προπόνηση δύναμης έως και

μια εκ των μέγιστη δύναμη, αντιδραστική δύναμη και

4 φορές καθώς όμως θα πλησιάζει η αγωνιστική

ταχυδύναμη, μορφές οι οποίες απαιτούν ξεκούραστο

περίοδος, το φορμάρισμα θα πρέπει να επιδιώκεται

νευρομυϊκό σύστημα, θα πρέπει να τοποθετούνται

και με τη μείωση των προπονητικών μονάδων. Τις

στην αρχή της προπονητικής μονάδας και πριν από

προπονητικές

την προπόνηση της τακτικής ή άλλων φυσικών

μονάδες

που

αναφέρονται

στη

δύναμη θα πρέπει να διαχωρίζει χρονικό διάστημα

της

προπόνησης

σε

ξεχωριστή

ικανοτήτων.

τουλάχιστον 48 ωρών (για τις ίδιες μυϊκές ομάδες), η κάθε μυϊκή ομάδα θα πρέπει να προπονείται τουλάχιστον αγωνιστική

2

φορές

περίοδο

η

την

εβδομάδα.

τελευταία

Στην

προπόνηση

δύναμης θα πρέπει να τοποθετείται 48 ώρες πριν από τον αγώνα της ομάδας, ωστόσο, προπόνηση αντιδραστικής δύναμης με μικρή ποσότητα, μέτριας έντασης και σε συνδυασμό με την προπόνηση τακτικής μπορεί να τοποθετηθεί έως 24 ώρες πριν τον αγώνα. Η προπόνηση μυϊκής δύναμης στην προπονητική μονάδα Όταν στόχος της προπόνησης είναι η μυϊκή υπερτροφία και η αντοχή στη δύναμη τότε θα πρέπει

Βιβλιογραφία 1. Baechle T., Earle R. (2000). Essentials of Strength Training and Conditioning. Champaign, IL: Human Kinetics 2. Bompa, T.O. (1999). Periodization. Theory and Methodology of Training. Champaign, IL: Human Kinetics 3. Bompa, T.O., Carrera M. (2005). Periodization training for sports. Champaign, IL: Human Kinetics 4. Fleck S., Kraemer W. (2006). Σχεδιασμός προγραμμάτων άσκησης με αντίσταση. Μετάφραση. Αθήνα : Ιατρικές Εκδόσεις Πασχαλίδη. 5. Grosser M. & Starischka S. (1998). Προπόνηση Φυσικής Κατάστασης. Μετάφραση. Θεσσαλονίκη: Σάλτο. 6. Kraemer W., Steven S. (1996). Ανάπτυξη δύναμης σε παιδιά και εφήβους. Μετάφραση. Θεσσαλονίκη: Σάλτο. 7. Martin, D., Carl, K., Lehnertz K. (1993). Εγχειρίδιο Προπονητικής. Μετάφραση. Κομοτηνή: Αλφάβητο.


61ο NEWSLETTER

Άσκηση Ναι ή όχι διατάσεις στην προθέρμανση;

Κώστας Χατζηχρήστος, MEd, CSCS Προπονητής Αθλητικής Ανάπτυξης

Το θέμα των μυϊκών διατάσεων είναι ένα από τα πιο

προθέρμανση βελτιώνει την απόδοση και συμβάλει

πολυσυζητημένα στον χώρο του αθλητισμού και του

στην μείωση της πιθανότητας τραυματισμού (10). Η

fitness. Πρέπει τελικά να κάνουμε διατάσεις στην

βελτίωση της απόδοσης οφείλεται κυρίως στην

προθέρμανση;

άνοδο της θερμοκρασίας του σώματος, στην αύξηση

Βοηθάνε

στην

πρόληψη

της ταχύτητας των νευρικών ώσεων, στην αύξηση

τραυματισμών; Είναι μετά τις διατάσεις ένας αθλητής πιο έτοιμος να αγωνιστεί ή να κάνει εντατική προπόνηση; Στο άρθρο

που

«φωτίσουμε»

ακολουθεί κρίσιμες

θα πτυχές

επιχειρήσουμε των

να

παραπάνω

ερωτημάτων. Στο τέλος της αναφοράς μας, θα προτείνουμε

συγκεκριμένες

λύσεις

για

την

προθέρμανση.

της ελαστικότητας των μυών, στην αύξηση του εύρους

κίνησης

των

αρθρώσεων

και

στην

ενεργοποίηση του αναερόβιου μεταβολισμού. Ο βασικός

σκοπός

της

προθέρμανσης

είναι

η

ενεργοποίηση του νευρομυϊκού συστήματος για να ανταπεξέλθει με ασφάλεια στην έντονη προσπάθεια που θ ακολουθήσει. Η πιο συνηθισμένη πρακτική – πρωτόκολλο που

Ξεκινώντας…. Η προθέρμανση αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της προπόνησης και της προετοιμασίας για τον αγώνα . Έχει άλλωστε αποδειχθεί ότι μια σωστά σχεδιασμένη

ακολουθείται συνήθως

στην

κάποιου

προθέρμανση

περιλαμβάνει

είδους

άσκηση

ήπια

(για

παράδειγμα χαλαρό τρέξιμο), η οποία ακολουθείται από στατικές παθητικές διατάσεις και τελειώνει με δρομικές – στην καλύτερη περίπτωση - ασκήσεις.


61ο NEWSLETTER

Πολλοί δε ξεκινούν το κύριο μέρος της προπόνησης

ανασκόπηση της βιβλιογραφίας. Σίγουρα το θέμα

αμέσως μετά τις διατάσεις. Είναι όμως αυτή η

χρίζει περισσότερης μελέτης, αλλά τα μέχρι τώρα

καλύτερη τακτική; Φαίνεται ότι όχι.

δεδομένα δείχνουν ότι οι διατάσεις δεν προσφέρουν κάποια σημαντική προστασία (16,17).

Οι

επιπτώσεις

των

στατικών

παθητικών

διατάσεων

«Δυναμικές Διατάσεις»

Πολλές έρευνες έχουν αποδείξει ότι οι στατικές

Τα τελευταία χρόνια, μια από τις πολλές αλλαγές που

διατάσεις έχουν αρνητική επίπτωση σε μια σειρά από

παρατηρούνται στην φιλοσοφία και την πρακτική

παραμέτρους που παίζουν καθοριστικό ρόλο σε

της

αθλήματα όπου κυριαρχεί η εκρηκτικότητα. Πιο

«δυναμικών διατάσεων» κατά τη διάρκεια της

συγκεκριμένα, οι στατικές διατάσεις προκαλούν

προθέρμανσης. Κάτι τέτοιο φαίνεται ότι είναι προς τη

μείωση της δύναμης και την ισχύος (1,11, 18),

σωστή κατεύθυνση, μιας και πολλές έρευνες έδειξαν

μείωση της δύναμης μέγιστης ισομετρικής συστολής

ότι η εκτέλεση δυναμικών διατάσεων (σε συνδυασμό

(7), μείωση του επιτόπιου άλματος (4, 13 ) και αύξηση

με άλλες δραστηριότητες) στην προθέρμανση έχουν

του χρόνου στο σπριντ. (15). Οι επιπτώσεις αυτές

θετικά αποτελέσματα στην απόδοση. Ενδεικτικά,

μπορεί να διαρκέσουν από λίγα λεπτά μέχρι και 120

παρατηρήθηκε αύξηση του άλματος με πέντε

λεπτά μετά την διενέργεια τους (7, 13).

βήματα προσέγγισης (12), μείωση του χρόνου στο

προπόνησης,

είναι

η

πραγματοποίηση

σπριντ (5) και αύξηση της δύναμης και της ισχύος της έκτασης του γόνατος (20,21). Ακόμα, έχει δειχθεί ότι η μείωση της απόδοσης είναι ανάλογη της διάρκειας της διάτασης, δηλαδή, όσο περισσότερο διαρκεί μια παθητική διάταση, τόσο περισσότερο εμφανείς είναι οι αρνητικές τους επιπτώσεις. Τα αποτελέσματα αυτά επιβεβαιώνει πρόσφατη μετα – ανάλυση (18), η οποία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι οι στατικές διατάσεις έχουν σαφή αρνητική επίδραση στην ισχύ και την δύναμη, ανεξάρτητα από την ηλικία, το φύλο και την προπονητική εμπειρία. Οι αρνητικές επιπτώσεις οφείλονται

σε

ένα

συνδυασμό

νευρικών

και

Πιθανολογείται ότι η επανάληψη των κινητικών προτύπων της κύριας δραστηριότητας βελτιώνει την απόδοση του νευρικού συστήματος και ενεργοποιεί τις

κατάλληλες

κινητικές

μονάδες.

Επίσης,

η

αυξημένη απόδοση μπορεί να οφείλεται στην άνοδο της θερμοκρασίας του σώματος ή στην αποφυγή της μείωσης της θερμοκρασίας και γενικά της νευρικής δραστηριότητας που παρατηρείται όταν ο αθλητής κάθεται κάτω να κάνει διατάσεις μετά από το αρχικό ζέσταμα (22).

μηχανικών παραγόντων, χωρίς να είναι ξεκάθαρο ποιος

παράγοντας

είναι

κυρίαρχος.

Ισομετρική Άσκηση

Επιπλέον, οι παθητικές διατάσεις, σε αντίθεση με ότι

Είδαμε ότι οι στατικές μυϊκές διατάσεις προκαλούν

πιστεύουν πολλοί προπονητές και αθλητές, δεν

«απενεργοποίηση» του νευρομυϊκού συστήματος,

φαίνεται να μειώνουν την πιθανότητα τραυματισμού

μιας και επιφέρουν μείωση της ισχύος και της

και αυτό είναι κάτι

δύναμης που μπορεί να διαρκέσει αρκετές ώρες μετά

που φαίνεται από την


61ο NEWSLETTER

την τέλεσή τους. Αντίθετα μια από τις πιο

συμπέρασμα ότι οι ισομετρικές ασκήσεις μπορούν

αποτελεσματικές

άμεσα να αυξήσουν την απόδοση σε άτομα με

(και

λιγότερο

εφαρμοσμένες)

μεθόδους για την μυϊκή ενεργοποίηση είναι οι

προηγούμενη προπονητική εμπειρία στα βάρη.

ασκήσεις που βασίζονται στην ισομετρική συστολή. Τα

εργογόνα

αποτελέσματα

της

ισομετρικής

συστολής έχουν αποδειχθεί από μια σειρά ερευνών. Για παράδειγμα, πρόσφατη έρευνα σε κωπηλάτες (6) έδειξε ότι η πραγματοποίηση μια σειράς ισομετρικών ασκήσεων πριν από ένα ειδικό τεστ (time trial) είχε ως αποτέλεσμα την βελτίωση της παραγωγής ισχύος κατά 6,6% , της συχνότητα του κωπηλατικού κύκλου (κουπιά) κατά 5,9% και την βελτίωση του τελικού χρόνου στα 500 μ κατά 1.9%. Επιπλέον, σε μια άλλη έρευνα σε αθλητές στίβου (8), η διενέργεια ισομετρικών ασκήσεων (3 δευτ. x 3 μέγιστες ισομετρικές συστολές τετρακέφαλου) είχε θετικά αποτελέσματα στην εκρηκτική δύναμη και ιδιαίτερα στις πολύ εκρηκτικές μυϊκές συστολές (< 0,25 δευτ.

Η ευεργετική επίδραση της ισομετρικής συστολής θεωρείται ότι οφείλεται στην η μεταδιεγερτική διευκόληνση (Post Activation Potentiation) (9,14), στην αυξημένη δηλαδή νευρική διέγερση που ακολουθεί την επιβάρυνση των μυών με σημαντικά φορτία. Από τις παραπάνω έρευνες φαίνεται ότι η ισομετρική συστολή προσφέρει σημαντική εργογόνο δράση και θα πρέπει να επαναπροσδιοριστεί ο ρόλος της στην προθέρμανση. Ένα επιπλέον πλεονέκτημα των

ισομετρικών

είναι

ότι

μπορούν

να πραγματοποιηθούν σε οποιοδήποτε περιβάλλον, χωρίς

την

χρήση

μηχανημάτων

ή

επιπλέον

εξοπλισμού.

για παράδειγμα σε εκκινήσεις, ρίψεις κτλ). Πιο συγκεκριμένα, οι ερευνητές παρατήρησαν αύξηση

Πρακτική Εφαρμογή

5,9% στο ύψος αλμάτων βάθους (πτώση από ύψος

Αν και τα τελευταία χρόνια παρατηρείται σταδιακή

και αμέσως άλμα), αύξηση 4,94% στη μέγιστη

αλλαγή σε σχέση με τον παραδοσιακό τρόπο

δύναμη και 9,49% αύξηση στην ορμή. Παρόμοια

προθέρμανσης, με τους προπονητές και τους

αποτελέσματα προέκυψαν και από την έρευνα του

αθλητές να εφαρμόζουν πιο δυναμικές μεθόδους, θα

Bering (2) και των συνεργατών του. Σε αυτήν την

ήθελα να σταθώ σε δυο πρακτικά σημεία: Το πρώτο

έρευνα

και

αφορά την διενέργεια στατικών διατάσεων μετά το

απροπόνητα άτομα, τα οποία εκτέλεσαν δυο

τέλος της δυναμικής προθέρμανσης. Πολλές φορές,

διαφορετικά πρωτόκολλα προθέρμανσης. Το ένα

μετά την ολοκλήρωση των δυναμικών διατάσεων, οι

περιελάμβανε ισομετρικά μέγιστα squat (150% MVC)

αθλητές κάθονται κάτω και κάνουν μερικά λεπτά

για 3 δευτερόλεπτα x 1 φορά μετά από 5 λεπτά

στατικές διατάσεις, πριν την έναρξη του κυρίως

χαμηλής έντασης ποδήλατο. Το άλλο περιείχε μόνο 5

μέρους της προπόνησης ή του αγώνα. Με βάση τα

λεπτά χαμηλής έντασης ποδήλατο. Μετά από κάθε

όσα αναφέραμε παραπάνω, κάτι τέτοιο είναι δεν

πρωτόκολλο μετρήθηκε το επιτόπιο άλμα. Τα

εξυπηρετεί τους σκοπούς της προθέρμανσης, μιας

αποτελέσματα έδειξαν αύξηση του άλματος κατά 5%

και μετά τα οφέλη των δυναμικών θα ακολουθήσουν

μετά

στα

οι αρνητικές συνέπειες των στατικών διατάσεων.

προπονημένα άτομα, οδηγώντας τους ερευνητές στο

Αξίζει να αναφέρουμε ότι σε έρευνα που έγινε σε

χρησιμοποιήθηκαν

το

πρωτόκολλο

των

προπονημένα

ισομετρικών


61ο NEWSLETTER

αθλητές ομαδικού αθλήματος (Netball) βρέθηκε ότι

Με βάση την παραπάνω θεωρητική ανάλυση, πριν

ένα αυξημένης έντασης πρόγραμμα προθέρμανσης

την προπόνηση ή τον αγώνα προτείνουμε την

μετά τις στατικές διατάσεις ανέστρεψε τα αρνητικά

διενέργεια

αποτελέσματα που αυτές προκάλεσαν (19). Δηλαδή,

«πολυπαραγονιτκής» προθέρμανσης που μπορεί να

μετά τις στατικές διατάσεις, η μειωμένη απόδοση στο

έχει την παρακάτω δομή:

μιας

λειτουργικής

και

άλμα και το σπριντ αναστράφηκε όταν ακολούθησε υψηλής έντασης δραστηριότητα (ανοίγματα, σπριντ και συγκεκριμένες στο άθλημα ασκήσεις). Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι όσοι επιμένουν να κάνουν στατικές διατάσεις, ας τις κάνουν στην αρχή και όχι

Μυοπεριτονιακό μασάζ πριν την έναρξη της επίσημης προπόνησης (fascia flush, foam rolling κτλ) – 5’

στο τέλος της προθέρμανσής τους, αποφεύγοντας ενδεχόμενος με αυτόν τον τρόπο τις αρνητικές τους

Οι

συνέπειες.

υπερτονικών

Το δεύτερο σημείο που αξίζει αναφοράς είναι η διαχείριση της έντασης κατά την διάρκεια της

τεχνικές

αυτές

βοηθούν

περιοχών

συμβάλουν

στην

στην

χαλάρωση

κατά

συνέπεια

και

καλύτερη

λειτουργία

του

νευρομυϊκού συστήματος.

προθέρμανσης. Πολλοί προπονητές, ξεκινάνε το πρόγραμμά με ήπια δραστηριότητα και χαμηλή

Ισομετρικές Ασκήσεις 4’

ένταση,

και

Διαλέγουμε βασικές μυϊκές ομάδες και μύες και

σταδιακά (ή λιγότερο σταδιακά) την κορυφώνουν

εκτελούμε 5 με 6 επαναλήψεις ισομετρικής συστολής

στο 100% . Στην συνέχεια η σταματάνε, οι

διάρκειας

αθλητές/αθλήτριες κάθονται κάτω, ρίχνοντας φυσικά

επαναλήψεων διαρκεί και αυτό 6’’. Η ένταση της

κατακόρυφα την ένταση και κάνουν διατάσεις για 15

συστολής

λεπτά. Κάτι τέτοιο αποτελεί σπατάλη χρόνου, ενώ

ξεκινώντας στο 60% της μέγιστης ισομετρικής

αναγκάζει τον οργανισμό να «ζεσταίνεται» και να

συστολής στις πρώτες επαναλήψεις και τελειώνοντας

«κρυώνει» σε μια στιγμή που έχει φτάσει στ��ν

στις δυο τελευταίες με το 80% περίπου της μέγιστης.

μέγιστη

για

παράδειγμα

ενεργοποίηση.

χαλαρό

Είναι

τρέξιμο

προτιμότερο

6’’.

Το

είναι

διάλειμμα

μεταξύ

προοδευτικά

των

αυξανόμενη,

η

προθέρμανση να ξεκινάει με χαμηλή και σταδιακά αυξανόμενη ένταση, ξεκινώντας μεταξύ άλλων από

Δυναμικές Διατάσεις σε συνδυασμό με μικρής και

τις

αυξανόμενης

δυναμικές

διατάσεις

και

καταλήγοντας

προοδευτικά σε ασκήσεις μέγιστης έντασης (βλέπε

έντασης

κίνηση

βασισμένη

στα

κινητικά πρότυπα του αθλήματος – 8’

παρακάτω). Έτσι, οι αθλητές μετά από ένα διάλειμμα για νερό, θα είναι έτοιμοι να ξεκινήσουν το κυρίως

Αφορά την πραγματοποίηση κινήσεων όπως:

μέρος της προπόνησης. 1. Περπάτημα με περιφορές χεριών Τι πρέπει να περιλαμβάνει η προθέρμανση;

2. Περπάτημα με κάμψη του ισχίου και αγκάλιασμα του γόνατος


61ο NEWSLETTER

3. Περπάτημα με κάμψη του γόνατος

στοιχεία που προκύπτουν από την επιστημονική έρευνα. Δυστυχώς, η προπόνηση ακόμα κυριαρχείται

4. Περπάτημα με πρόσθια προβολή

από την παράδοση, την επανάληψη δηλαδή των

5. Πλάγιες Προβολές

χρονίως πεπραγμένων και όχι από την πρακτική

6. RDL στο ένα πόδι

εφαρμογή της επιστημονικής γνώσης.

Οι παραπάνω κινήσεις πρέπει να πραγματοποιούνται σε πολύ αργό ρυθμό και με σωστή τεχνική. Στο τέλος κάθε κίνησης, ακολουθεί για 10 περίπου μέτρα τρέξιμο με επιτάχυνση, skipping, carioca κτλ. Για παράδειγμα, 10 μ περπάτημα με περιφορές χεριών, 10 μέτρα σκιπινγκ και χαλαρό τρέξιμο κατά

Βιβλιογραφία

1. Behm, DG, Bambury, A, Cahill, F, and Power, K. (2004).

Effect of acute static stretching on force, balance, reaction time, and movement time. Med Sci Sports Exerc 36: 1397– 1402

την επιστροφή στο αρχικό σημείο.

2. Berning JM, Adams KJ, DeBelisio M, Sevene- Adams PG, Harris C, Samford BA (2010) Effect of Functional Isometric Squats on Vertical Jump in Trained and Untrained Men. J Strength Cond Res 24(9)/2285 - 2289

Ασκήσεις συγκεκριμένες για το άθλημα/αγώνισμα

3. Bloomfield J, Ackland TR, Elliot BC (1994) Applied anatomy and biomechanics in sport. Blackwell, Melbourne

- 5’ Το

τελικό

αυτό

κομμάτι

αφορά

ασκήσεις

συγκεκριμένες στο άθλημα ή αγώνισμα του κάθε αθλητή/αθλήτριας. Για παράδειγμα, στο μπάσκετ μπορεί να είναι ασκήσεις αιφνιδιασμού με τριάδες σε όλο το γήπεδο, στο βόλεϊ, επίθεση – άμυνα κτλ. Κλείνοντας… Από την παραπάνω αναφορά προκύπτει ότι οι στατικές διατάσεις καλό είναι ν’ αποφεύγονται πριν την προπόνηση, αν και κάτι τέτοιο ακούγεται αιρετικό από πολλούς προπονητές και θεραπευτές. Προσοχή!

Δεν

λέμε

ότι

δεν

πρέπει

να

πραγματοποιείται προπόνηση για την βελτίωση της ευλυγισίας και του εύρους κίνησης των αρθρώσεων. Κάτι τέτοιο είναι απαραίτητο για πολλούς αθλητές και ιδιαίτερα σε μετα - τραυματικές περιπτώσεις. Η συζήτηση

γίνεται

για

την

πραγματοποίηση

παθητικών διατάσεων πριν την προπόνηση ή τα παιχνίδια. Οι προπονητές, αλλά και οι αθλητές πριν εφαρμόσουν ή απορρίψουν οποιαδήποτε τεχνική ή μέθοδο, θα πρέπει να εξετάσουν με προσοχή τα

4. Bradley PS, Olsen PD, Portas MD (2007) The effect of static, ballistic, and proprioceptive neuromuscular facilitation stretching on vertical jump performance. J Strength Cond Res 21:223–228. 5. Fletcher I, Jones B (2004). The effect of different warmup stretch protocols on 20 meter sprint performance in trained rugby union players. J Strength Cond Res 18:885– 8 6. Feros A, Warren BY, Anthony JR, Scott WT(2012)The Effect of Including a Series of Isometric Conditioning Contractions to the Rowing Warm Up on 1,000m Rowing Ergometer Time Trial Performance. . J Strength Cond Res 26(12)/3326–3334 7. Fowles JR, Sale DG, MacDougall JD (2000) Reduced strength after passive stretch of the human plantarflexors. J Appl Physiol89:1179–1188 8. French DN, Kraemer WJ, Cooke CB (2003) Changes in Dynamic Exercise Performance Following a Sequence of Preconditioning Isometric Muscle Actions. J Strength Cond Res 17(4):678 – 685 9. Gullich, A and Schmidtbleicher,(1996) D. MVC-induced short-term potentiation of explosive force. New Stud Athl 11: 67–81, 10. Herman K, Barton C, Malliaras P, Morrissey D. (2012) The effectiveness of neuromuscular warm-up strategies, that require no additional equipment, for preventing lower limb injuries during sports participation: a


61ο NEWSLETTER

systematic review. BMC Med. 2012; 10: 75. Published online 2012 July 19. doi: 10.1186/1741-7015-10-75 11. Markovic G, Mikulic P. (2010) Neuro-musculoskeletal and performance adaptations to lower-extremity plyometric training. Sports Med: 40: 859–895 12. ΜcMillian D, Moore J, Hatler B, Taylor D. (2006) Dynamic vs. static stretching warm-up: the effect on power and agility performance. J Strength Cond Res;20:492–9 13. Power K, Behm D, Cahill F et al (2004) An acute bout of static stretching: effects on force and jumping performance. Med Sci Sports Exerc 36:1389–1396. doi:10.1249/01.MSS.0000135775.51937.53 14. Sale, DG (2002). Postactivation potentiation: Role in human performance. Exerc Sport Sci Rev 30: 138–143 15. Sayers, A, Farley, R, Fuller, D, Jubenville, C, and Caputo, J. (2008) The effect of static stretching on phases of sprint performance in elite soccer players. J Strength Cond Res 22: 1416–1421 16. Shrier I (1999) Stretching before exercise does not reduce the risk of local muscle injury: a critical review of the clinical and basic science literature. Clin J Sport Med 9:221–227 17. Shrier I (2002a) Does stretching help prevent injuries? BMJ Books,London 18. Simic L, Sarabon N, Markovic N. (2012) Does preexercise static stretching inhibit maximal muscular performance? A meta-analytical review Scand J Med Sci Sports doi: 10.1111/j.1600-0838.2012.01444.x 19. Taylor K. Shepard JM, Hamilton L, Plummer N. (2009) Negative Effect of Static Stretching restored when combined with a sport specific warm-up component. J of Sci in Med Sport 12: 657 - 661 20. Yamaguchi T, Ishii K (2005) Effects of static stretching for 30 seconds and dynamic stretching on leg extension power. J Strength Cond Res: 19:677–83 21. Yamaguchi, T, Ishii, K, Yamanaka, M, and Yasuda, K. (2007) Acute effects of dynamic stretching exercise on power output during concentric dynamic constant external resistance leg extension. J Strength Cond Res 21: 1238–1244 22. Young W, Behm D. (2003) Effects of running, static stretching and practice jumps on explosive force production and jumping performance. J Sports Med Phys Fit ;43:21– 7. 23. McHugh MP, Cosgrave CH.S (2010) To stretch or not to stretch: the role of stretching in injury prevention and

performance. Scand J Med Sci Sports. Apr;20(2):169-81. McHugh MP, Cosgrave CH.


61ο NEWSLETTER

Νέες τεχνολογίες Creation and Validation of Chronojump-Boscosystem: A Free Tool to Measure Vertical Jumps Xavier de Blas1, Josep M. Padullés2 José Luis López3 Míriam Guerra-Balic1 1 Universitat Ramon Llull 2 INEFC-Universitat de Barcelona 3 mo Universitat de Vic

Κατασκευή και έλεγχος αξιοπιστίας του Chronojump-Boscosystem: Ένα δωρεάν εργαλείο μέτρησης του κάθετου άλματος Περίληψη Η μέτρηση του ύψους στο κάθετο άλμα αποτελεί ένδειξη δύναμης και ισχύος των κάτω άκρων. Τα διαθέσιμα τεχνολογικά εργαλεία για την μέτρηση του κάθετου άλματος είναι «μαύρα» κουτιά που δεν μπορούν να ελεγχθούν ή να προσαρμοσθούν από τρίτους. Προτείνουμε την κατασκευή ενός συστήματος μέτρησης που θα ονομάζεται Chronojump-Boscosystem, το οποίο θα αποτελείται από ένα προσβάσιμο hardware και ένα δωρεάν λογισμικό. Μεθοδολογία: Κατασκευάστηκε και αξιολογήθηκε ένας μικροεπεξεργαστής μέσω της χρήσης square wave generator και ταλαντωτή. Κατασκευάσθηκαν δύο είδη δαπέδου επαφής με την χρήση διαφορετικών υλικών. Τα δάπεδα αυτά αξιολογήθηκαν για την ελάχιστη απαιτούμενη πίεση ενεργοποίησης στα διάφορα σημεία τους μέσω strain gauge από ένα δείγμα 8 συμμετεχόντων που πραγματοποίησαν υπομέγιστης έντασης άλματα με το ένα πόδι σε κάθε δάπεδο. Αποτελέσματα: Όλη η κατασκευή πληρεί τις προδιαγραφές του ελεύθερου λογισμικού και προσβάσιμου και επομένως είναι «ανοικτά» και δωρεάν. Ο μικροεπεξεργαστής έχει όριο σφάλματος 0.1%. Η εγκυρότητα του δαπέδου από υαλοβάμβακα είναι 0.95 (ICC). Το λογισμικό διαχείρισης περιέχει περίπου 113.000 σειρές κώδικα και διατίθεται σε 7 γλώσσες.

Το άρθρο έχει δημοσιευθεί στο International Journal of Sport Science, VOLUMEN VIII - AÑO VIII, Páginas:334-356, ISSN :1 8 8 5 3 1 3 7,Nº 30 - Octubre - 2012


61ο NEWSLETTER

Introduction

Index (Portolés, 1994). In addition, Bosco developed

T

a method that allowed the indirect estimation of he assessment of force and/or power can

slow and fast muscle fibres without having to resort

be carried out by way of isometric tests,

to a muscle biopsy (Bosco, 1987).

maximum lifting load tests, isokinetic tests,

tests that determine mechanical power by using

The electronic instrument that was conceived for

weights and a stop-watch, anaerobic power tests,

the measurement of the Bosco Test was called the

throwing tests, horizontal jump tests and vertical

Ergojump-Boscosystem. This system consists of a

jump tests, among others. Vertical jump tests have

contact platform connected to a microcontroller.

been traditionally used in the evaluation of physical

The contact platform (Figure 1) is made up of a

education, including the Sargent Vertical Jump test

number of pairs of equidistant, parallel metal bars.

(Sargent, 1921), Abalakov Jump Test (Abalakov,

Each pair of bars work as a contact, meeting to

1938), jumps over obstacles, the calculation of

touch when the individual is on them, then

mechanical power by way of a vertical jump test, and

returning to their original position when there is no

the Bosco Test (Bosco, Luhtanen and Komi, 1983).

applied pressure. The equivalent electrical circuit shows the push-buttons connected in parallel, which

The Bosco tests are comprised of a set of tests in

in turn are equivalent to a single push-button which

which flight time, and occasionally, contact time, is

closes the circuit when the subject is on the

measured. This set of tests consists of several

platform.

standardised tests: Squat Jump (SJ), Squat Jump with variable loads (LJ), Counter Movement Jump (CMJ), Drop Jump (DJ) and Reactive Jump (RJ). According to Padullés (2011), the results are a great help in training regimens, as they make it possible to: design the load-height curve of a jump, design the force-velocity curve, select the optimum workloads, select the optimum height of a DJ, determine the ideal number of repetitions, and create specific tests for each speciality. Different authors have developed indexes from the jumps of the Bosco Tests: Bosco Index (Bosco, 1986), Elasticity Index (Bosco et al., 1983), Reactivity Index (Bobbert, 1990), Arm Utilisation Index (Vittori, 1988, cited in Padullés, 2011), and Rapid Force Resistance

Figure 1: Diagram of the Ergojump-Boscosystem contact platform and the equivalent electrical circuits. (Adapted from De Blas and González-Gómez, 2005).


61ο NEWSLETTER

In the commercial versions of these platforms

not statistically significant. On the other hand,

the distance between the pairs of bars has

Lara (2007) found that the center of mass of the

varied, with some being as great as 10 cm. This

subject in the touchdown was placed 4.28 ± 2.70

distance is too big and gives rise to reliability

cm below to the take off position (see left-part of

errors when the tip of the foot lands on a space

figure

between the bars. In the take-off, this error

overestimation of 2.1 cm of the height reached by

manifests itself as an early detection of the start

the subject. In a pilot study previous to this

of the jump, whilst in the landing it gives a late

manuscript it was suggested to perform a quick

reading. For this reason, it is not recommended to

drop jump just after the fall from the first jump.

use platforms with bars separated by more than 5

This second jump is not recorded and his goal is to

cm. There are also platforms available which use

promote an adequate position for the second

infra-red

jump.

beams

that

have

the

following

2).

This

finding

Importantly, the

resulted

rebound

in

an

movement

advantages: the possibility of doing tests on

facilitates an active preactivation which induces

athletic tracks, including whilst using running

an extension of legs and a plantar flexion of feet.

spikes, less fear of slipping on landing, and an

Thus, second jump contributes to a landing

increase in durability due to the absence of

position in the first jump similar to the previous

deterioration caused by humidity (López, Padullés

take off phase. This study reported, in a

& Tous, 1999). On the other hand, the infra-red

qualitative form, that this change in the protocol

platforms are much more expensive.

decreased

the

estimated

error

on

the

measurement of the jump height when it was Contact and infrared platforms estimate jump

estimated through the time of flight. This fact is

height assuming that the center of mass of the

due to that the positions in the touchdown and

jumper is placed at the higher point just in the

the take off are very similar and, consequently, the

middle of the flight phase. This fact is only true

location of the center of mass does not have a

when the center of mass in the take off moment is

great variation (see right-part of figure 2).

at the same height that in the touchdown. Kibele (1998) analyzed the difference between the average of jump height throughout the time of flight and the same measure with a numeric integration of force on a force platform. This author showed a difference between the height of the center of mass in the take off which induced an increase of the estimated jump height using the time of flight. Nevertheless, this difference was


61ο NEWSLETTER

the force graph to obtain the time of flight is interesting for teaching (Linthorne, 2001) and that force platforms are identified as the Gold Standard to measure jump height (Hatze, 1998; García López et al., 2005), it is known that the use

of

the

force

platforms

has

several

limitations for the use outside the laboratory. For instance, it is difficult to obtain a quick report of the results. In addition, force platforms have an elevated cost and reduced mobility as well as they require an accurate calibration.

Figure 2: Difference in the take off and touchdown positions in the CMJ. The left image shows the average difference between different executed jumps. The right image corresponds to a pilot study where a quick rebound was executed after the landing.

Figure 3: Flight time recorded using a force platform.

The force platform –making a difference with the

Accelerometers are another alternative to the

contact platforms and photocells- reports the

contact platforms. Thompson & Bemben (1999)

value of force during the whole movement on the

performed a validation of several accelerometers

vertical axis or on the three axes. Force platforms

in order to estimate the power of the upper body.

designed specifically to assess the vertical jump,

Regarding the lower body, several systems have

show results of flight time and/or contact at the

been designed to measure the acceleration during

end of the jump, while in the generic force

a jump through the use, in occasions, of

platforms the information is taken from a graph

gyroscopes. Accelerometers calculate the distance

such as the figure 3. Despite that the analysis of

reached (height of the jump) using a double integration. However, this fact induces an elevated


61ο NEWSLETTER

error which needs to be corrected by the

or electronic rebounds that could arrive a few

application of filtrated- algorithms. In addition,

milliseconds after the state change.

although accelerometers have shown a wellvalidity to assess jumps (Casartelli, Müller &

The IT tools found for the measurement of jump

Maffiuletti, 2010; Picerno, Camomilla & Capranica,

height based on the measurement of distance,

2011), the use of these devices has an important

time or acceleration are black boxes. In other

limitation. Accelerometers require a very stable

words, they can be used, but the user cannot have

position (without movements) before to the

access to their content. Third parties are unable to

impulse phase of the jump in order to identify the

completely verify the reliability of the tools, nor

start of the movement.

can they be adapted to individual needs. Stallman (2002) called private software ‘software

Thus, for all these reasons, the most common

that restricts users freedom’ and defined free

electronic method to assess the jump height in

software as that which complies with four kinds of

sport is the use of contact and infrared platforms.

freedom:

The

platform

is

supplemented

by

the

microcontroller, which is used to feed and record the

changes

of

state.

Specifically,

-

Freedom 0: to run for any purpose.

-

Freedom 1: to study how it works, and

a

microcontroller is a chip or an integrated circuit that has the three functional units of a computer:

change it to make it do what you wish.

Central Processing Unit (CPU), memory, and

This demands access to the source code.

associated peripherals. The microcontroller is connected to a printed circuit board that allows it

-

to communicate with other integrated circuits

can help your neighbour.

Freedom 2: to redistribute copies so that you

connected to, and normally mounted on, the same board. The programme which runs the

-

Freedom 3 to improve and release these

microcontroller, which is called firmware, as it is

improvements (and modified versions in

considered to be both hardware and software, has

general) to the public, so that the whole

a part of the code already integrated into the

community benefits. Access to the source

device. Any change of state in the platform is

code is a precondition for this.

detected by the microcontroller thanks to the change in the state of the electrical circuit (open

The benefits of free software have been identified

<-> closed). Because of the multiple connections

by different sources. The IT consultancy company

to the platform, this state change is not ‘clean’, and

Gbdirect highlighted the following: reliability,

the firmware has to eliminate the spurious pulses

stability, auditability, cost, flexibility, freedom,


61ο NEWSLETTER

support

and

responsibility

n.d.).

code for applications licensed in the manner is

Wheeler (2007) carried out a detailed analysis of

reviewed and corrected by the user community

the benefits of free software in terms of the

free of charge. In terms of hardware, authors

quality of the software (reliability, performance,

prefer the use of “open” term instead of “free”

scalability and security), as well as in market terms

because it cannot be massively replicated without

(market share, cost of ownership, innovation and

cost. González, González & Gómez-Arribas (2003)

support) and finally, in terms of such aspects as

posit that open hardware must be generated on

freedom,

and

the basis of a design that offers the four kinds

flexibility. The U.S. Department of Defence

of freedom of free software in the schematic [file

signalled as benefits the increased reliability,

that indicates the logical components and the

security, flexibility, freedom of use and cost (U.S.

signals connecting between them], PCB [file that

Dept. of defence, 2009). At NASA’s Open Source

specifies the physical location of the components,

Summit in 2011, Wheeler (2011) affirmed that: “In

their dimensions, how they are packaged and

many cases, free software has the potential to

what pathways are followed by the tracks to

increase functionality, quality and flexibility, while

connect their pins] and the GERBER file, which

lowering cost and development time.” Di Bona

contains

(2011), speaking on behalf of Google, highlighted

manufacturing (the latter may not be available). As

the

software

all the source code on software and design files on

companies, the ability to repair and improve their

hardware are available, free software and open

services, and the closeness to Google’s ethics as

hardware products use to be low cost (or zero

the reasons for the company relying on free

cost on some software), because anyone can take

software.

the sources and produce their own products. This

protection

independence

(Gbdirect,

against

from

litigation,

external

the

information

required for

the

approach involves the transformation of the Parker (2000) described the implications of free

software industry into a services model (González-

software for science. According to the author, the

Barahona, 2003) where a software developer can

scientific method is a process of discovery and a

publish freely his production earning money from

process of justification, and scientific results must

services attached to it (Galli, 2004).

be replicable. For this to happen, the software tools used have to be accessible in the future.

The purpose of this research is to “Create and

Private software does not make the use of old

validate a free software / open hardware tool that

versions of software easy, whereas with free

measures the contact and flight times of the

software all published versions are usually

vertical jump, using a contact platform”.

available on the official servers. In addition, free software emphasises peer review, as the source

Methods


61ο NEWSLETTER

A) Methods for the construction of the tools

above the other, separated by double- sided tape. The fiberglass plates were laminated with copper

The microcontroller was designed with the free tool KiCad (KiCad Developers, n.d.). The firmware was programmed in assembler language using GNU tools made up of gputils and the gpsim simulator. A bootloader was programmed so that that the firmware could be easily updated from any computer. An application was created in Python to enable the programming of the firmware in the Windows and Linux operating systems. The microcontroller was built in various stages to allow it to develop from a national, manual manufacturing context to an international industrial

production

environment.

The

microcontroller was called Chronopic. The contact platforms were built using pairs of conductive materials separated in some areas by non-conductive material. When the weight of the subject overcomes the pressure of the nonconductive materials, a contact is made between the circuits due to the microcontroller feed, in the same way as the contact platform designed by Carmelo Bosco (Bosco et al., 1983) as described by Buscà, De Blas & Daza (2004). With the aim of satisfying the needs of different trainers, two types of platforms were designed: one rigid and the other one flexible. Different sizes of platforms were experimented with. In terms of the rigid platforms, two models were created, one sized A2 and the other one A3. They were constructed using sheets of fiberglass, one

on each surface to ensure their conductivity. The double-sided tape was placed along the four sides of the platform in order to keep them close together but ensuring separation of the two until the resistance of the platform is overcome by the weight of the subject. The tape was placed intermittently so that the platform could ‘breathe’ and so avoid the production of a ‘vacuum’ as the individual takes off; this would cause the plates to stay in contact too long and falsely shorten the measurement of the jump. In the case of the A2 platform, a small piece of tape was placed in the centre in order to avoid it becoming deformed due to its large size. The connection cable with the microcontroller was soldered to the lower plate and the connection was protected so that there was no contact with the upper plate. To avoid injuries, improve adherence and improve the appearance of the apparatus, the plates were covered with vinyl, taking good care to allow the platform to breathe at the sides. The flexible platform was made using 1 cm thick polyester foam. The foam was perforated with a 3 cm drill. As many perforations as possible were made, the limiting factor being to avoid the holes touching. The upper and lower faces of the foam were then covered with two further pieces of 0.4 cm thick foam, above and below, respectively. These new foam boards were laminated and had a thin aluminium layer on the face that would make contact with the polyester foam. The three layers


61ο NEWSLETTER

were held together with masking tape. The whole

wave generators, together with an Agilent 54621A

was then finally covered in nylon and PVC.

oscilloscope.

Compared to the traditional ‘bar’ platforms, the

As the shortest contact times of a jump do not

new platforms had the benefit that the whole of

tend to be lower than 150 ms and the longest are

the surface area could make a contact. Because of

not above 700 ms, this range of values was used.

this, the platforms avoided giving false contacts or

To generate these values, square waves were used

problems resulting from contact of the tip of the

at specific frequencies, as explained in Table 1.

foot being between the bars on take-off or landing. Whilst the rigid fiberglass platform had the advantage over the bar platform that it is more conductive and has more resistance to bending, the flexible platform had the advantage of being more portable.

The computer software was designed according to the principles of agile methodologies, which prioritise the publication of new functionalities and versions over the rigidly scheduled version releases

typical

of

traditional

release

methodologies (Fowler & Highsmith, 2001). The new versions (or iterations) were planned based on the requests received for

new functions

(known as ‘user stories’) made by future users. The following free tools were used in the development of the software: Autotools, C#, Gettext, Glade, Grep, Gstreamer, GTK#, Innosetup, Linux, Mono, R, Sqlite, Vim, and VirtualBox OSE.

Experiments were conducted using frequencies outside the aforementioned value ranges to see how the microcontroller would respond to frequencies that could be used in different types of tests. The following protocol was used: First, square waves with 50% duty cycle were created with the wave generators. The wave generators used where the Hameg HM 8035 -for the range between 9 Hz and 1.5 Hz, at intervals of 0.5 Hz-, and the Hameg 8030-4 -for the following frequencies: 1.5 Hz; 1 Hz; 0.5 Hz and 0.25 Hz-. The oscilloscope and the microcontroller were used to detect the waves. And finally the results

B) Methods for the validation of the tools

were compared.

The microcontroller was validated by the use of

To avoid any interference between the hardware

Hameg HM 8035 and Hameg HM 8030-4 square-

devices, the two generators were never used at


61Îż NEWSLETTER

the same time, nor were the generated waves

sensitive

ever captured by the oscilloscope and the

activation/deactivation times of the proposed

microcontroller at the same time. Thus, the

platforms were compared with each other and

detailed

with the contact platform of the Ergojump-

protocol

for

capturing

one

wave

frequency was the following: First, the wave was

it

is.

Second,

the

Boscosystem.

created by using the wave generator at the desired frequency (according to the controls of

For the first validation, a strain gauge from the

the

oscilloscope was

MuscleLab system (Norway), the Chronopic 3

connected and the value shown by it was taken as

microcontroller and a personal computer were

the real value of the wave. Next, the oscilloscope

used with the following

was disconnected and the microcontroller was

various marks were made at different points on

connected and the electrical impulses were

the platforms, following the arrangement shown

recorded by the microcontroller. Finally, the

in Table 2. Then the MuscleLab strain gauge was

values recorded by the microcontroller were

calibrated by the use of a known weight. Next,

compared to those of the oscilloscope.

the platform was connected to the Chronopic 3

generator). Then the

procedure: Firstly,

microcontroller, which was in turn connected to In order to compare the results, the relative error

a personal computer to receive the feed. 2 Kg and

for each time of contact (TC) and time of flight (TF)

1 Kg weights were placed on the platform to

detected by the microcontroller with respect to

determine the minimum force (added weights +

the values detected by the oscilloscope was

weight of the strain gauge) to close the circuit of

calculated according to the following formula:

the contact platform. This step was repeated on

Relative error (%) = 100 *

each of the points previously marked on the

|Texp â&#x2C6;&#x2019; Tgold | / Tgold , where Texp is the time found

platform. Finally, a descriptive analysis was

on the experimental contact platform, and Tgold is the

carried out, which consisted in obtaining the

flight time corresponding to the Gold Standard: the

arithmetic mean and the standard deviation of

oscilloscope. Subsequently the arithmetic mean of the

the force necessary for the activation of the

relative error in the contact times and the relative error in the flight times was obtained.

different points of each platform, and the results between platforms were compared.

With respect to the validation of the contact platform, two methods were used. First, the minimum pressure necessary to make contact was checked at different points of the platform. It was understood that the lower the force needed to activate a platform, the more

Table 2: Coordinates of points assessed on each platform.


61ο NEWSLETTER

Table 3: Layout of the contact platforms. The subjects had one foot on each platform.

For

the

second

validation

procedure

-

activation/deactivation times of the proposed platforms-, the following instruments were

The sample consisted of eight adult male athletes

required:

from various athletics disciplines related to speed and jump. All the athletes were familiar with the

Two personal computers.

Squat jump and its being measured by the use of specific instruments, since they often did this in

Two Chronopic 3 microcontrollers.

their training sessions. Before taking part in the experiment, they were given an explanatory

An Ergojump-Boscosystem contact

document and were asked for their informed

platform, folded so that the distance

consent, since their participation was voluntary.

between the bars was 5 cm.

The following variables were obtained about each subject: age, height and weight. Table 4 contains

Three of the specially-built contact

the statistics about the sample.

platforms: two rigid ones (Din-A2 size) and one flexible one (Din-A3 size).

Table 4: Sample for the validation of the platforms.

The Ergojump-Boscosystem contact platform was used as the reference measure for being the original system and being widely used. The layout of the platforms is shown in Table 3. To ensure that athletes had both feet at the same level, a piece of thick rigid plastic was placed beneath the Ergojump-Boscosystem platform. As the plastic was rigid, it was considered that it would not interfere with the outcome of the jumps.

The following experiment was carried out: The athletes warmed up as they deemed suitable. They were divided into two groups. One of the groups carried out the jumps in locations 1 to 3, whilst the other carried them out in reverse order (3 to 1). Four jumps were done on each location; two with the body facing a wall and the other


61ο NEWSLETTER

two facing the opposite way. The Squat jump

order to determine any lateral deviations

used was done at submaximal intensity to ensure

to assess if there was a systematic error in

coordination in the legs, so that both legs took

any of the platforms that would lead to a

off and landed at the same time. A quick

tendency to give longer times than others.

rebound was executed after the landing in order to decrease the variation in the location of the

3.

The variability of the different athletes

center of mass between the first take off and the

was studied in all the locations globally,

first touchdown as explained in the introduction

as well as in each individual location.

of this document. The instruction given before each jump was: “When you are ready, jump!” Care

4. Bland-Altman charts were then used to

was taken not to alter the emphasis of each

observe the differences in each location.

instruction. Measurements were recorded by two Chronopic 3 microcontrollers, each one connected

5. Finally, the intraclass correlation indexes

to a platform and to a personal computer with

were calculated for each location.

the Chronojump software. In the development of the software the main The results of the different jumps were compared

functionality was identified, i.e. to "capture data

in order to determine the reliability of the

from the microcontroller". This functionality was

different platforms by the use of the statistical tool

tested and separated from the rest of the code.

R (R Development Core Team, 2008). The statistical

The software was allowed to mature, and the users

tests which were then performed were:

were

treated

as

developers

following

the

philosophy of agile methodologies. Furthermore, 1. By the use of box charts, the concurrent validity of the platforms as compared to

tests were carried out using different testers before the publication of each version.

the Ergojump-Boscosystem platform was analysed. Furthermore, the conformity of

Results and discussion

the Din-A2 rigid platforms was ensured by comparing them using the same stimulus

To date three versions of the microcontroller have

(one foot on each platform and a

been developed and assigned the nomenclature

comparison

Chronopic 1, Chronopic 2 and Chronopic 3.

of

submaximal

jumps:

balanced).

Chronopic 1 was an expansion card that was adapted to the Skypic board (González-Gómez &

2.

A comparison of the results from the

Prieto-Moreno, 2005). Production was started in

different locations was carried out in

Spain in 2005. The source files in KiCad as well as


61ο NEWSLETTER

the GERBER build files and the drills can be found

in

the

Chronopic 3

Technical Page

(Gómez & González, 2008). The source code of the Firmware and the Bootloader were put in the Chronojump GIT subdirectory (Chronojump, n.d.).

Figure 5: Main image; a photograph of the Rigid A2 platform, two inset images; photographs of the flexible platform. Figure 4: Chronopic 3. Made in Taiwan.

The contact platforms are shown in Figure 5. Currently the rigid platforms are sold in the following sizes: Din A2, Din A3 and Din A4.

The resulting software was called Chronojump. According to the web services provided by Ohloh (Black Duck Software, Inc 2012), as of 2nd May, 2012, the size of this programme was 112,810 lines of code (30% of which are mark-up lines). Also according to Ohloh, the COCOMO project cost calculation

model

(Boehm,

1984)

is

28

people/years, with a total development cost of US$1,521,372. The valuation by COCOMO is customary in the business software environment, but it is considered to be overestimated in free software

projects,

as

the

development

methodologies are more flexible, as stated in Ohloh’s own web page. The software is compatible with both Windows and Linux. Its main purpose is to connect to the


61ο NEWSLETTER

Chronopic 3 microcontroller and register jumps, as well as other time-based tests such as races,

Zone close to 25 ms: 25 ms – 24.752 ms.

rhythm and reaction times. The tests, subjects and

In these ranges reliability was lost, as different

sessions are stored in a database. The software

results were produced for the same incoming

implements Bosco tests and other tests, and it also

wave frequency. The results obtained were

allows users to conduct their own tests. Visual and

multiples of 50 in the area close to 50 ms and

aural feedback is available on repetitive tests so

multiples of 25 in the other area.

that they could be directly used to control the training. It is also possible to record the jumps via

One possible interpretation of this variability

webcam. Statistics and graphs frequently used in

could be linked to spurious pulses. When an

the field are included, which allow the generation

impulse is under 50 ms, it is disregarded as

of reports and the export of data, and lastly, it is

being spurious, whereas, on the contrary, it is

possible to connect to a server to share data if so

accepted when it is equal to, or higher than, 50

decided by the user, while ensuring the privacy of

ms. It is considered that a single stimulus sent to

the data. The programme is available in 7

Chronopic is accepted or rejected without any

languages. Chronojump was awarded the prize of

problems; however, when the wave sent by the

‘best free software’ in 2007 in the Education

generator was a continuum of impulses, they

category at the international competition “Les

appeared to interfere with each other when their

Trophées du Libre” by the CETRIL Foundation.

frequency was close to the area in which their acceptance or rejection is determined, or a

Regarding the validation of the microcontroller,

submultiple of such an area (zone close to 25

the mean of absolute errors in all the frequencies

ms). In this case, it would be necessary to

was 0.13% in contact time and 0.14% in flight

review the interruptions to the firmware to correct

time. By comparison, taking into account only the

this error.

frequencies in the 150-700 ms jump range, the mean of absolute errors was 0.1% and 0.18% for

If the previous argument is accepted, this error is

contact time and flight time, respectively.

not significant for the location of the jumps, as the error only appeared when a continuous wave was

With respect to reliability, the values obtained for

sent (from the wave generator).

any one frequency were always the same, except in the two unstable zones, which were found in the

If the previous argument were not accepted,

following ranges:

based on the premise that the error could arise in a jump session with people, it must be taken into

Zone close to 50 ms: 53.248 ms – 50.251 ms.

account that it is highly unlikely that this error


61Îż NEWSLETTER

would occur, for the following reasons: First, it

The results obtained in the validation of the

happens at a much lower range than the jump

microcontroller

times (three times lower than the minimum

satisfactory.

were

considered

to

be

contact times). Second, the amplitude of the range is very small: 3 ms. Last, the firmware has not been

As concerns the validation of the contact platform

modified

have

by establishing the minimum pressure, it is

complained about erroneous values from the

necessary to know the minimum pressure needed

microcontroller.

to make a contact at different points on the

since

2005

and

no

users

platform.

Table

5

shows

the

different

On the other hand, since a bad contact in

sensitivities found in the platforms. Due to the

platform might have a time included in one of

difference in the materials used, the average

the two referred areas, it is recommended, as a

sensitivity

precaution, not to use platforms with bars too far

approximately

apart from each other (that is, no more than 5 cm.

sensitivity of the flexible platform. The platform

apart), as this could lead to erroneous short times

with the worst sensitivity was the A3 rigid

if the foot is incorrectly placed. Other factors that

platform, with an average of 83.776 N of force

could lead to erroneous short times are: barefoot

needed for activation.

of

the four

rigid times

platforms worse

than

was the

jumps on platforms made of bars; and jumps performed with bad technique, where a â&#x20AC;&#x2DC;pre-jumpâ&#x20AC;&#x2122;

Table 5: Sensitivity of the different platforms.

occurs (a small involuntary jump that participants make during the flexion phase) which may not be detected by the person conducting the evaluation. It is advisable to use wave generators for the validation of the microcontroller instead of real jumpers on a contact platform, as people are incapable of making repeated jumps of equal characteristics. In addition, any variability which may be added by the contact platform would be avoided. On the other hand, the use of wave generators would

require further study to

ascertain whether they are the cause of the instability referred to above.

The Newton values refer to the minimum force needed for activation. With respect to the sensitivity in each of the points of the platforms (see Figure 6), the flexible platform behaved in a very different way to the rigid platforms.

Since

the

flexible

platform

was

homogeneous lengthwise and widthwise, the same sensitivity was found in all of the analysed points. Furthermore, the flexible platform was more


61Îż NEWSLETTER

sensitive than the others. On the other hand, the

more so taking into account that, upon take-off and

rigid platforms were made up of two fiberglass

landing, forces are exerted which are much greater

plates separated by double- sided tape. This last

than that of gravity in a standing position.

caused the decreased sensitivity in the corners, the sides and, in the case of the rigid A2 platform, in the

Regarding the validation by comparison of activation

centre. The small differences between the rigid

and deactivation times, it must be noted that the

platforms could be explained by the location of the

differences

points being assessed since, as can be seen in Table

corresponded to differences in the measurements on

2, the assessment on the Din-A2 platform was carried

the part of the microcontrollers and the platforms, as

out 1 cm. closer to the sides than on the

well as to imbalances in the jumps on the part of the

Din-A3 platform.

jumpers. Even though the results obtained were the

found

between

the

platforms

consequence of the three referred factors, the statistical

analysis

highlighted

the

differences

between the platforms. The box chart in Figure 7 explains the reliability and the concurrent validity of the platforms. The different boxes show the percentage difference between the value of each platform in each jump. The percentage was calculated with the following formula: Relative error (%) = 100 * | TFexp â&#x2C6;&#x2019; TFErgo | / TFErgo , where TFexp is the flight time encountered in the experimental Figure 6. Sensitivity of the platforms at different points.

contact

platform

of the corners of the A3 rigid platform (133.8 N). This value corresponds to the force exerted by a 13.6 kg. child standing on that point of the platform. Although the foot of this child is bigger than the surface of the strain gauge used, the metatarsal area is not. Therefore this child would activate the platform without even moving. It can be concluded that the sensitivity of the platforms is sufficient to detect the take-off and landing of an individual, even

TFErgo

represented the flight time corresponding to the Ergojump-Boscosystem platform.

The highest value of force required was found in one

and


61ο NEWSLETTER

The absence of a standard error was then determined. Figure 8 shows that there was no tendency for a ‘lateral’ error, except in the three wayward values from the location in which the flexible platform was compared to the ErgojumpBoscosystem platform. In the three cases, the value of the flexible platform was greater than that of the benchmark platform. Therefore the errors were due to an early detection of the take-off, and/or to a delayed detection of the landing.

Figure 7. Validity and reliability of the proposed platforms. The subject jumped with one foot on each platform.

The first box in Figure 7 refers to the jumps made on two A2 rigid platforms, known as A2(a) and A2(b). As can be seen, the average difference was 1.38% and the

deviation

was

1.11.

These

values

were

considered optimum and provided a good measure of reliability. The second and third boxes correspond to the differences between the proposed platforms and the Ergojump-Boscosystem platform. This measurement represents the concurrent validity. As

Figure 8. Standard error among the platforms. The vertical axis has been slightly altered for the sake of clarity.

can be seen, the comparison between the rigid

Figure 9 shows the effect of the individual on the

platforms and the reference measure offered

different jumps. As can be seen, the variability

optimum values, which were very similar to the

among subjects was even greater than the variability

comparison between rigid platforms A2(a) and A2(b).

observed among platforms in Figure 7. It can also be

On the contrary, the flexible platform did not show

appreciated that the three detection errors in the

such satisfactory results, and three notable errors

location of the flexible platform corresponded to

were

three different subjects. Figure 10 shows that the

identified

in

the

measurements,

percentage errors between 8% and 10%.

with


61Îż NEWSLETTER

athletes behaved in an equal manner in the different

proposed (Figure 11). It was found again that the

combinations of platforms.

location being assessed on the flexible platform was the only one where values appeared outside the confidence range.

Figure 9. Difference between platforms based on each athleteâ&#x20AC;&#x2122;s performance.

Two rigid A2 platforms.

Figure 10. Difference between platforms based on location and athlete.

Continuing with the analysis of the differences among platforms, the use of Bland-Altman graphs is

Rigid A2 platform and the Bosco platform.


61ο NEWSLETTER

scientific field. It must be noted that the A3 rigid platform wasn't validated with this method because we understand that his behaviour will be very similar to the A2 rigid platform as the sensitivity validation has shown. Current study is an opposite approach from the work of García-López et al. (2005). That research connected a new contact platform both to new SportJump system and the computer of ErgojumpBoscosysteem (Psion Organiser II). On the other Flexible platform and the Bosco platform. Figure 11. Bland-Altman graphs between the different platforms.

hand, our study validated first the Chronopic 3 microcontroller and then used it to compare the contact

platforms

described

and

Ergojump-

Boscosystem platform folded. The aforementioned research found that Psion Organiser II seems to

Finally, Table 6 shows the intraclass correlation

underestimate flight time by 14 ms (2.9 %), attaching

coefficients (“oneway” model) in the three situations.

it to a data filtering program on that computer in

All the results were found to be above 0.81, and thus

order to avoid double contacts, but they did not

reflected an almost perfect ‘agreement’ (Landis &

described how they managed to ensure that both

Koch, 1977).

systems do not interfere in the measurement of electrical signal. Regarding the measurement error

Table 6: Intraclass coefficients for the different locations.

using contact platforms, García-López et al. (2008) commented that jump height in a contact platform has a small overestimation error in comparison with a force platform, and this error seem to be related to the pressure that needs to be done on the contact platform.

From the results obtained, it can be concluded that

Measurement systems based on laser beams

the A2 rigid platform has been validated and its

underestimate flight time and this error increases in

reliability has been established. As to the flexible

the instruments with higher position of the laser

platform, whilst not providing bad results, it should

beams (Viitasalo et al., 1992). For this reason, García-

be perfected to ensure desirable results within the

López et al. (2008) proposed to correct measured


61ο NEWSLETTER

data in the different systems, subtracting 9.2 ms in a

have been validated with satisfactory results. The

mechanical contact platform like SportJump 1.0 and

software allows users to define their tests, as well as

adding flight time in laser devices: 10.6 ms for

use predefined tests, including the protocol for the

SportJump System Pro and 50.8 for ErgoJump Plus.

Bosco Test, other types of jumps and other time-

Borges Junior et al. (2011) found a understimation of

related sports tests, whether they are races, rhythms

jump height of 0.30% in SaltoBras compared to a

or reaction times. Besides showing the results of a

force platform, they also added a formula in the

test, the software provides configurable feedback,

software in order to correct flight time.

which makes it possible to change the duration of a repetitive test. The programme is available in 7

Other studies used a camera motion analysis system

languages and can be run on two operating systems.

as reference. Eg. Leard (2007) found a Pearson r

The information about the construction of all the

between a 3-camera motion analysis system and the

tools is in the public domain and as a result, they can

contact platform JustJump of 0.967, and a Pearson r

be produced by anyone.

between the same camera system and the Vertec of 0,906.

The free/open licenses granted allow any interested party to review the designed tools in depth, and to

As the suggestion of Gold Standard for measure

purchase and/or build them at low-cost without

jump height differs between authors like Aragon-

violating any ethical or legal standards.

Vargas (2000) who prefers the video camera, versus Hatze (1998) and García López et al. (2005) opting for the use of force platform, we suggest to perform a new study that compares the ChronojumpBoscosystem with a force platform and a high speed video camera system in order to know the difference between them and decide if there's a need to adjust the calculation of flight time. Conclusion A microcontroller, fiberglass contact platforms, and computer software have been created to be used in the measurement of vertical jump times. All three products have been designed using free software and the final product is also free/open. The tools

References Aragon-Vargas, L.F. (2000). Evaluation of four vertical jump tests: Methodology, reliability, validity and accuracy. At: Measurement in Physical Education and Exercise Science 4, p. 215-228. Black Duck Software, Inc. (2012). Ohloh: Chronojump estimated cost. Recuperated from http: //www.ohloh.net/p/10015/estimated_cost. Bobbert, M.F. (1990). Drop jumping as a training method for jumping ability. At: Sports Med 9.1, p. 7-22. doi: 10.2165/00007256-199009010-00002. Boehm, B.W. (1984). Software engineering economics. At: Software Engineering, IEEE Transactions 1, p. 4-21. doi: 10.1109/TSE.1984.5010193. Borges Junior, N.G.; Borges, L.; Dias, J.A.; Wentz, M.D.; Mattos, D.J.S.; Petry, R., & Domenech, S.C. (2011). Validity of a new contact mat system for evaluating vertical jump. At: Revista de Educaçao Física (online). 17.1, p. 26-32.


61ο NEWSLETTER

Bosco, C. (1986). The effect of extra-load conditioning on muscle performance in athletes. At: Med Sci Sports Exerc 18.8, p. 415-419. doi: 10.1249/00005768198608000-00009. Bosco, C. (1987). Valoraciones funcionales de la fuerza dinámica explosiva y de la potencia anaeróbica aláctica con el test de Bosco. At: Apuntes de medicina del deporte 24, p. 151-158. Recuperated from http://www.apunts.org/apunts/ctl_servlet?_f=60&ident= 13104976. Bosco, C.; Luhtanen, P., & Komi, P.V. (1983). A simple method for measurement of mechanical power in jumping. At: European Journal Applied Physiology Occupational Physiology 51.3, p. 357-364. doi: 10.1007/BF00422166. Buscà, B.; De Blas, X., & Daza, E. (2004). Instruction on how to build a contact platform in order to measure the jump capacity. Recuperated from http://chronojump.org/construction_contact_platform.ht ml. Casartelli, N.; Müller, R., & Maffiuletti, N.A. (2010). Validity and reliability of the myotest accelerometric system for the assessment of vertical jump height. At: Journal of Strength and Conditioning esearch 24.11, p. 3186-3193. doi: 10.1519/JSC.0b013e3181d8595c. Chronojump (n.d.). Chronojump's GIT. Recuperated from http://git.gnome.org/browse/chronojump/tree. De Blas, X., y González-Gómez, J. (2005). Proyecto Chronojump: Sistema de Medida de la Capacidad de Salto usando Software y Hardware Libres. At: Actas I Congreso de Tecnologías del Software Libre. Departamento de Defensa de los Estados Unidos (2009). Clarifying Guidance Regarding Open Source Software (OSS). Recuperated from http://cionii.defense.gov/sites/oss/2009OSS.pdf. DiBona, C. (2011). Google, NASA and Open Source. Recuperated from http://www.slideshare.net/ckleclerc/2011-nasa-opensource-summit-chris-dibona.

García-López, J.; Peleteiro, J.; Rodríguez-Marroyo, J.A.; Morante, J.C.; Herrero, J.A., & Villa, J.G. (2005). The Validation of a New Method that Measures Contact and Flight Times During Vertical Jump. At: International Journal of Sports Medicine 26, p. 294-302. García-López, J.; Rodriguez-Marroyo, J. A.; Pernía, R.; Ávila, M. C., & Villa, J. G. (2008). El tipo de plataforma de contacto influye en el registro de la altura de salto vertical estimada a partir del tiempo de vuelo. At: Motricidad: revista de ciencias de la actividad física y del deporte 21, p.1-15. Gbdirect (n.d.). Benefits of Using Open Source Software. Recuperated from http://opensource.gbdirect.co.uk/migration/benefit.html. Gómez, R., y González, J. (2008). Página técnica de Chronopic 3. Recuperated from http://www. iearobotics.com/wiki/index.php?title=Chronopic_3.0. González-Barahona, J.M. (2003). El software como servicio. O de cómo producir programaslibres y no morir en el intento. Recuperated from http://sinetgy.org/~jgb/articulos/software-servicio/. González, I.; González, J., y Gómez-Arribas, F. (Sept. 2003). Hardware libre: clasificación y desarrollo de hardware reconfigurable en entornos GNU/Linux. Escuela Politécnica Superior, Universidad Autónoma de Madrid. Recovered from http://www.iearobotics.com/personal/juan/publicaciones /art4/index.html. González-Gómez, J., y Prieto-Moreno, A. (2005). Hardware Libre: la Tarjeta Skypic, una Entrenadora para Microcontroladores PIC. I Congreso de Tecnologías de Software Libre. Facultad de Informática, A Coruña. Recuperated from http://www.iearobotics.com/personal/juan/publicaciones /art9/index.html. Hatze H. (1998). Validity and reliability of methods for testing vertical jumping performance. At: Journal of Applied Biomechanics 14, p. 127-140

Fowler, M., & Highsmith, J. (2001). The agile manifesto. At: Software Development 9.8, p. 28-35.

Kibele, A. (1998). Posibilities and limitations in the biomechanical analysis of countermovement jumps: a methodological study. At: Journal of Applied Biomechanics 14, p. 105-117.

Galli, R. (2004). ¿De qué viviremos los informáticos?, y tú ¿por qué no enseñas gratis? Recuperated from http://bulma.net/body.phtml?nIdNoticia=1961.

Landis, J.R., & Koch, G.G. (1977). The measurement of observer agreement for categorical data. At: Biometrics, p. 159-174. doi: 10.2307/2529310.


61ο NEWSLETTER

Lara, A. J. (2007). «Biomecánica de la arquitectura muscular y potencia mecánica de salto en jóvenes». PhD Thesis Toledo: Universidad de Castilla-La Mancha. Leard, J.S.; Cirillo, M.A.; Katsnelson, E.; Kimiatek, D.A.; Miller, T.W.; Trebincevic, K., & Garbalosa, J.C. (2007). Validity of two alternative systems for measuring vertical jump height. At: Journal of strength and conditioning research 21.4, p. 1296-1299. Linthorne, N.P. (2001). Analysis of standing vertical jumps using a force platform. At: AmericanJournalofPhysics69,p.11981204.doi:10.1119/1.1397460. Recuperatedfrom http://dspace.brunel.ac.uk/bitstream/2438/1392/3/Standi ng+Vertical+Jump+%28Li nthorne%29.pdf López, J.L.; Padullés, J.M., y Tous, J. (1999). «Nuevas tendencias en fuerza y musculación». At: ERGO. Cap. Valoración del entrenamiento de la fuerza, p. 182204. Padullés, J.M. (2011). «Valoración de los parámetros mecánicos de la carrera. Desarrollo de un nuevo instrumento de medición». PhD Thesis Barcelona: INEFC, Universitat de Barcelona. Padullés, J.M., & De Blas, X. (n.d.) Construction of a modular contact platform using printed circuits. Recuperated from http://chronojump.org/construction_modular_circuit_pla tform.html Parker, K.A. (2000). Open Sources And The Open Society. Recuperated from http://agora.ph i.gvsu.edu/kap/OSFS/OSFSEssay.pdf. Picerno, P.; Camomilla, V., & Capranica, L. (2011). Countermovement jump performance assessment using a wearable 3D inertial measurement unit. At: Journal of Sports Sciences 29.2, p. 139-146. doi: 10.1080/02640414.2010.523089. Portolés, J. (1994). Entrenamiento de la fuerza en el fútbol. At: Actualizaciones en Fisiología del Ejercicio 2.1, p. 24-38. R Development Core Team (2008). R: A Language and Environment for Statistical Computing. R Foundation for Statistical Computing. Vienna, Austria. Recuperated from http://www.R-project.org. Sargent, D.A. (1921). The physical test of a man. At: Am Phys Educ Rev 26, p. 188-194. Stallman, R. (2002). The

free software definition. At: Free Software Free Society: Selected Essays of Richard M. Stallman, p. 41-44. Thompson, C.J. & Bemben, M.G. (1999). Reliability and comparability of the accelerometer as a measure of muscular power. At: Medicine & Science in Sports & Exercise 31.6, p. 897. doi: 10.1097/00005768-19990600000020. Viitasalo, J.T; Luhtanen, P.; Monone, H.V.; Norvapalo, K.; Paavolainen, L., & Salonen, M. (1997). Photocell contact mat: a new instrument to measure contact and flight times in running. At: Journal of Applied Biomechanics 13.2, p. 254-266. Wheeler, D.A. (2007). Why open source software/free software (OSS/FS, FLOSS, or FOSS)? Look at the numbers. Recuperated from http://www.dwheeler.com/oss_fs_why.html. Wheeler, D.A. (2011). Open Source Software (OSS or FLOSS), the U.S. Department of Defense (DoD), and NASA. Recovered from http://www.slideshare.net/ckleclerc/2011-nasa-opensourc e-summit-david-wheeler.


61ο NEWSLETTER

Νέα

Ο οργανισμός Science Technologies (πρώην εταιρεία, Science Fit –Science in Health and Fitness) ιδρύθηκε στα τέλη του 1998 με σκοπό να διαμορφώσει μια ιδιαίτερη σχέση επαγγελματικής συνεργασίας -επιστημονική και τεχνική στήριξη- τόσο με τους επαγγελματίες χρήστες όσο και με το καταναλωτικό κοινό της Ελληνικής και Κυπριακής Επικράτειας, στο χώρο της Υγείας, Άσκησης, Διατροφής και Ευεξίας. Ο οργανισμός SCIENCE TECHNOLOGIES (www.sciencetechnologies.org) διαθέτει τρεις μεγάλους τομείς επιχειρηματικής πρακτικής: 1ον) SCIENCE TECHNOLOGIES (www.sciencetech.gr) : δραστηριότητες που αφορούν επαγγελματίες χρήστες σε μηχανικό εξοπλισμό ή λογισμικές εφαρμογές, το δίκτυο λιανικής (POS) και τη λιανική. Η Science Technologies έχει πλέον καθιερωθεί, με μια σειρά προϊόντων στις ακόλουθες κατηγορίες: Α) Έλεγχος Σύστασης σώματος, Β) Έλεγχος Βάρους σώματος και Διαιτολογική υποστήριξη, Γ) Άσκηση και Αθλητισμός, Δ) Αξιολόγηση Φυσικής Κατάστασης, Ε) Σωματική και Ψυχική Ευεξία, ΣΤ) Μονάδα Φροντίδας Υγείας Ζ) Διαγνωστικά Συστήματα, και, Η) Λογισμικές Εφαρμογές που υποστηρίζουν τα παραπάνω, όπως και μηχανογράφηση οργανισμών και επαγγελματικών χώρων 2ον) SCIENCEWEB (www.scienceweb.gr): διαδικτυακές υπηρεσίες για τους επαγγελματίες και όχι μόνο, στους τομείς άσκησης και διατροφής (διαδικτυακά σεμινάρια, επιστημονική ενημέρωση κ.α.) 3ον) SCIENCEMARKET (www.sciencemarket.gr): πλατφόρμα ηλεκτρονικού εμπορίου, με πολλά προϊόντα κι αποτελεσματικό επίπεδο εξυπηρέτησης για το καταναλωτικό κοινό.


61ο NEWSLETTER

Webinar Scienceweb Ημερομηνία: 04.11.2013 Προπονητικές οδηγίες για το πως μπορούμε να αποφύγουμε του μυϊκούς τραυματισμούς στο ποδόσφαιρο

Webinar Scienceweb Ημερομηνία: 17.11.2013 Ατομική προπόνηση στην πετοσφαίριση – Προπόνηση Libero


61ο NEWSLETTER

Δραστηριότητες

Webinars Scienceweb

Ημερομηνία: 17.10.2013 Αυξήστε την κερδοφορία σας με νέες ιδέες για προγράμματα άσκησης παιδιών προσχολικής ηλικίας


61ο NEWSLETTER

Ημερομηνία: 26.09.2013 Ανάλυση πρωτοκόλλου χορήγησης κρεατίνης σε μπασκετμπολίστες για την προετοιμασία και την αγωνιστική περίοδο


61ο NEWSLETTER

Webinar Scienceweb Ημερομηνία: 30.07.2013 Ανάπτυξη της ειδικής φυσικής κατάστασης των μπασκετμπολιστών μέσα στο γήπεδο κατά την περίοδο προετοιμασίας: πρακτικός οδηγός σχεδιασμού ασκήσεων και προγράμματος.


61ο NEWSLETTER

Webinar Scienceweb Ημερομηνία: 13.06.2013 Η αξιολόγηση της αντοχής στο ποδόσφαιρο: παρουσίαση, σύγκριση και χρήση των αποτελεσμάτων εργομετρικών και γηπεδικών τεστ.


61ο NEWSLETTER

Αγορά Webinars στο scienceweb.gr


61ο NEWSLETTER

Εκθέσεις - Συνέδρια FITNESS MEETING 2013 11-13 Οκτωβρίου 2013

Από την παρουσία της εταιρείας μας με εκθεσιακό χώρο και επίδειξη των προϊόντων μας


61ο NEWSLETTER

ΕΠΙΣΚΕΨΗ – ΕΞΟΠΛΙΣΜΟΣ - ΣΥΝΕΡΓΑΤΕΣ

Νέο Εργομετρικό Κέντρο my athlete

Είναι πλήρως εξοπλισμένο με τα πιο σύγχρονα και έγκυρα μηχανήματα μέτρησης της φυσικής κατάστασης και του επιπέδου της υγείας του ανθρώπου. Ο Νίκος Δημητριάδης και η ομάδα του μπορούν να αξιολογήσουν και να καθοδηγήσουν αθλούμενους και αθλητές με ασφάλεια και αποδοτικότητα στο να πετύχουν τους στόχους τους. Για περισσότερες πληροφορίες: www.myathlete.gr


61ο NEWSLETTER

Επίδειξη viport & Polar team solution στo Overall Health & Fitness Club 0B

Και ο Απόλλων Σμύρνης εξοπλίστηκε απο τη Science Technologies και προετοιμάζεται με το Polar Team2 pro! (Εικονίζεται ο Κ.Φ.Α. - γυμναστής της ομάδας, κος Γρ.Μπιζας στην έδρα του Απόλλωνα, το γήπεδο της Ριζούπολης) 1B


61ο NEWSLETTER

Οι τυχεροί του διαγωνισμού που κέρδισαν μοναδικό 3μερο ταξίδι για δύο άτομα στη Μύκονο προσφορά από τον οργανισμό Science Technologies. Το δώρο περιλάμβανε: Ακτοπλοϊκά εισιτήρια,- 2 διανυκτερεύσεις σε χώρο 150 τ.μ.,- Αυτοκίνητο για τις μετακινήσεις.

Sciencemarket.gr

Προϊόντα σε προσφορά


61ο NEWSLETTER

Νέα προϊόντα

Hλεκτρονικός τάπητας αλμάτων-ταχύτητας CHRONOJUMP-Boscosystem

Ο αυθεντικός διάδοχος του συστήματος BOSCO

Τάπητας υψηλής ποιότητας. Με αντοχή (fiberglass) και πολύ καλή αγωγιμότητα. Ολόκληρη η περιοχή παρέχει επαφή με τον δοκιμαζόμενο. Σε αντίθεση με τους παλαιούς τάπητες με ράβδους κατά το άλμα ή την προσγείωση δεν εμφανίζονται λάθος επαφές λόγω τοποθέτησης των ακροδάχτυλων μεταξύ των ράβδων. Μέγεθος: Din-A2 (594 x 420 mm χιλ), Επίσης διαθέσιμο σε Din-A3 (420 x 297 χιλ) και Din-A4 (297 x 210χιλ)

Rocket Jump

Ώθηση

Ώθηση με βάρος

Επαναλαμβανόμενα άλματα

Τεστ μέσω του λογισμικού chronojump (διαθέσιμο και με ελληνικό μενού) Απλά άλματα •

Ελεύθερο άλμα,

SJ (Squat Jump)

SJ (Squat Jump με βάρος)

CMJ (Counter Movement Jump)

CMJ (Counter Movement Jump με βάρος)

ABK (Abalakov Jump)

DJ (Drop Jump με χέρια)

DJ (Drop Jump χωρίς χέρια)

Τεστ Bosco

Επαναλαμβανόμενα άλματα (επιλέγοντας αριθμό αλμάτων)

Επαναλαμβανόμενα άλματα (επιλέγοντας διάρκεια του τεστ)

Φτιάξτε το δικό σας τεστ αλμάτων!

Δρομικά τεστ •

Ορισμός δικής σας απόστασης


61ο NEWSLETTER

• •

20 - 400μ, σε στίβο 20 Yards, 505, Illinois, Shuttle Run, Zig-Zag τεστ

Εκτύπωση αναφοράς για αθλητή

Υπάρχει επίσης η δυνατότητα ταυτόχρονης χρήσης 2 ταπήτων συνδεδεμένων στον αποκωδικοποιητή Chronopic

Μετρήσεις Ύψος άλματος Χρόνος πτήσης χρόνος επαφής (ανάλογα με το τεστ). Μετρήσεις μέσω λογισμικού Δείκτης δύναμης-ταχύτητας Δείκτης ελαστικότητας Δείκτης χρήσης χεριών Μέγιστη ισχύς με τις μεθόδους Lewis, Harman, Sayers, Shetty, Canavan, Lara Μέση ισχύς (Bosco) Δείκτης κόπωσης Δείκτης συσχέτισης χρόνου πτήσης/ώθησης για απλό άλμα ή επαναλαμβανόμενα άλματα Εξέλιξη Δείκτη συσχέτισης χρόνου πτήσης/ώθησης στην διάρκεια του τεστ

• •

Στατιστικά και γραφικές παραστάσεις σύγκρισης διαφορετικών τεστ Παρακολούθηση εξέλιξης άλματος αθλητή από τεστ σε τεστ

Γραφικές παραστάσεις


61ο NEWSLETTER

Επιδοτούμενα προγράμματα ΔΑΝΕΙΑ ΓΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΚΙΝΗΣΗΣ

ΤΙΤΛΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ

ΣΤΟΧΟΣ-ΣΥΝΤΟΜΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

ΣΕ ΠΟΙΟΥΣ ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ

ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΕΝΕΣ ΤΡΑΠΕΖΕΣ

ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ

Πρόγραμμα εγγύησης της ΕΤΕΑΝ ΑΕ για την

Παροχή εγγύησης σε χαρτοφυλάκιο εγγυητικών επιστολών για την

Πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις

EFG Eurobank

Ενεργό

έκδοση εγγυητικών επιστολών

Εμπορική Τράπεζα Ελληνική Τράπεζα

έκδοση εγγυητικών επιστολών από τράπεζες υπέρ των

Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος

μικρομεσαίων επιχειρήσεων ορισμένου ποσού και χρόνου.

Τράπεζα Αττικής

Εντάσσονται εγγυητικές επιστολές συμμετοχής σε διαγωνισμούς,

Συνεταιριστική Τράπεζα Δυτικής Μακεδονίας

Probank Παγκρήτια Τράπεζα

Συνεταιριστική Τράπεζα Θεσσαλίας

καλής εκτέλεσης σύμβασης, προκαταβολής, παρακρατήσεων, καλής

Συνεταιριστική Τράπεζα Πελοπονήσσου

πληρωμής, λήψης προκαταβολών κρατικών ενισχύσεων.

Alpha Τράπεζα Συνεταιριστική Τράπεζα Καρδίτσας Συνεταιριστική Τράπεζα Χανίων

ΔΡΑΣΗ: Γενική Επιχειρηματικότητα

ΔΡΑΣΗ: Επιχειρηματικότητα Νέων

Παροχή δανείων χαμηλού κόστους** για την υλοποίηση βιώσιμων

ΔΡΑΣΗ: Εξωστρέφεια

επιχειρηματικών σχεδίων, συγκεκριμένων δραστηριοτήτων, όπως

ΔΡΑΣΗ: Θεματικός Τουρισμός,

περιγράφονται στο τίτλο κάθε Δράσης, είτε

Πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις (οι επιλέξιμοι κωδικοί δραστηριότητας αναφέρονται αναλυτικά ανά δράση

Alpha Bank Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος EFG Eurobank Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος Τράπεζα Πειραιώς

Ενεργό


61ο NEWSLETTER

Αφαλάτωση,

έχουν ενταχθεί στον

Διαχείριση Απορριμμάτων, Πράσινες

Αναπτυξιακό Νόμο (Δράση "Γενική Επιχειρηματικότητα" και Δράση

Υποδομές, ΔΡΑΣΗ: Καινοτόμα Επιχειρηματικότητα,

"Επιχειρηματικότητα των Νέων"), είτε σε προγράμματα κρατικών

Εφοδιαστική Αλυσίδα, Τρόφιμα, Ποτά

ενισχύσεων, είτε αφορούν καθαρά ιδιωτική πρωτοβουλία .

ΤΕΠΙΧ – Επιχειρηματική Επανεκκίνηση

Παροχή δανείων χαμηλού κόστους** που αναπτύσσουν βιώσιμη

Πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις

Εθνική Τράπεζα Ελλάδος

Ενεργό

Alpha Τράπεζα

επιχειρηματική δραστηριότητα, εντός της ελληνικής επικράτειας και

Eurobank Νέα Proton Τράπεζα

αφορούν σε:

Συνεταιριστική Τράπεζα Δυτικής Μακεδονίας

α) δάνεια επιχειρηματικής ανάπτυξης (ειδικού σκοπού κεφάλαια

Συνεταιριστική Τράπεζα Ηπείρου Παγκρήτια Συνεταιριστική

κίνησης)

Συνεταιριστική Τράπεζα Kαρδίτσας

β) δάνεια που χρηματοδοτούν επενδυτικά σχέδια επιχειρήσεων

Τράπεζα Aττικής Τράπεζα Πειραιώς

που:

Συνεταιριστική Τράπεζα Χανίων

• υπάχθηκαν στον Ν.3299/2004

Συνεταιριστική Τράπεζα Θεσσαλίας

• εντάχθηκαν σε άλλα προγράμματα κρατικής ενίσχυσης

Proban

• δεν εντάχτηκαν σε προγράμματα κρατικής ενίσχυσης και δεν έχουν υλοποιηθεί

ΤΕΠΙΧ – Νησιωτική Τουριστική Επιχειρηματικότητα

Παροχή δανείων με πολύ ευνοϊκούς όρους για κεφάλαια κίνησης ή/και χρηματοδότηση επενδύσεων, με

Πολύ μικρές και μικρές επιχειρήσεις

Εθνική Τράπεζα Ελλάδος Τράπεζα Πειραιώς Συνεταιριστική

Ενεργό


61ο NEWSLETTER

τετραετή περίοδο

Τράπεζας Ευβοίας

αποπληρωμής, για επιχειρήσεις σε νησιωτικές περιοχές της

Συνεταιριστική Τράπεζα Χανίων Παγκρήτια Συνεταιριστική Τράπεζα

Ελλάδα

Ταμείο Εγγυοδοσίας

Παροχή εγγύησης σε δάνεια κεφαλαίου κινήσεως επιχειρηματικής

Πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις

Συνεταιριστική Τράπεζα Δ. Μακεδονίας

Ενεργό

Eurobank Νέο Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο

ανάπτυξης (συμπεριλαμβανομένης της λήψης προκαταβολής έναντι

Παγκρήτια Συνεταιριστική Τράπεζα

επιχορηγήσεως) και επενδυτικά δάνεια.

Πρόγραμμα Εξοικονόμησης Κατ' οίκον

Παροχή άτοκων δανείων και επιχορηγήσεων στα ελληνικά νοικοκυριά για την ενεργειακή αναβάθμιση των κατοικιών,

Φυσικά πρόσωπα, ιδιοκτήτες επιλέξιμων κατοικιών

Alpha Bank

Ενεργό

Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος EFG Eurobank Τράπεζα Πειραιώς

διαμερισμάτων και πολυκατοικιών αποκλειστικά στην ελληνική επικράτεια. Κλιμάκωση ωφελημάτων ανάλογα με την εισοδηματική κατάσταση του αιτούντος

Ταμείο Αγροτικής Επιχειρηματικότητας

Παροχή δανείων με ευνοϊκούς όρους από χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς, τα οποία θα χρηματοδοτούν μέρος των επιχειρηματικών σχεδίων τα οποία εντάσσονται στα Μέτρα του Π.Α.Α.2007-2013

Αναμένεται η ενεργοποίησή του


61ο NEWSLETTER

Ταμείο Εγγυοδοσίας ΕΝΑΛΙΟ

Παροχή εγγύησης σε δάνεια για την υλοποίηση επενδυτικών

Όλα τα μεγέθη επιχειρήσεων (πρωτίστως οι πολύ

σχεδίων που έχουν ενταχθεί στα μέτρα 1.3, 2.1, 2.3 και 4.1 του

μικρές, μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις) που

Επιχειρησιακού Προγράμματος Αλιείας (Ε.Π.Α.Λ.

δραστηριοποιούνται στους κλάδους της αλιείας,

Αναμένεται η ενεργοποίησή του

υδατοκαλλιέργειας και σε επιλεγμένες αλιευτικές περιοχές.

Τα κείμενα, τα στοιχεία και οι πληροφορίες του περιοδικού (newsletter) προσφέρονται μόνο για ενημέρωση και προσωπική χρήση των αναγνωστών του και αποτελούν πνευματική ιδιοκτησία της εταιρίας και των συγγραφέων τους. Απαγορεύεται η αναδημοσίευση, αναδιανομή, ανατύπωση και καθ' οποιονδήποτε τρόπο εκμετάλλευση των κειμένων, των πληροφοριών και των στοιχείων του περιοδικού (newsletter). Οι πληροφορίες και τα στοιχεία του περιοδικού εκφράζουν τις προσωπικές απόψεις των συγγραφέων, δεν αποτελούν υπόδειξη ιατρικής αγωγής ή θεραπείας και δεν υποκαθιστούν την επαγγελματική ιατρική συμβουλή. Η επιλογή και χρήση των στοιχείων και των πληροφοριών του περιοδικού και τα εξ' αυτής αποτελέσματα, γίνεται με αποκλειστική ευθύνη του αναγνώστη. Η εταιρία SCIENCE TECHNOLOGIES, ο εκδότης και ο επιστημονικός υπεύθυνος του Newsletter δεν φέρουν καμία οικονομική ή ηθική ευθύνη για τα γραφόμενα ή για τις επιπτώσεις από τα γραφόμενα στο έντυπο αυτό. Οι συγγραφείς φέρουν την πλήρη ευθύνη των γραφόμενων στα κείμενά τους και η υποβολή κειμένων προς δημοσίευση στο Newsletter σημαίνει ταυτόχρονη αποδοχή των παραπάνω όρων. Η ανάγνωση των κειμένων συνεπάγεται την αποδοχή των παραπάνω όρων.

Copyright 2013 | Science Technologies - All Rights Reserved


newsletter61