Page 1

jaar

g a l s ver


De vijfde editie van De Schoolschrijver: Groei en uitrol naar scholen in heel Nederland Jaarverslag schooljaar 2014 - 2015

De Schoolschrijver bedankt: Financiers

Samenwerkingspartners De Schoolschrijver

Donateurs

Stichting Lezen, ABN AMRO Foundation, Kidsweek,

Het is geweldig om te merken dat zoveel mensen zich

VoorleesExpress, Actief Ouderschap, Schrijvers School

betrokken voelen en De Schoolschrijver ondersteunen

Samenleving, OBA, de Openbare Bibliotheken, Vrije

met een incidentele of meerjarige gift.

Universiteit-Centrum Brein & Leren, Stadsschouwburg Amsterdam, InHolland Academy en anderen.

“Al vanaf het moment dat ik over De Schoolschrijver hoorde, ben ik fan van deze stichting. De Schoolschrijver is een boost

We danken alle financiers, partners en donateurs voor

voor de taalontwikkeling, talenten worden ontdekt en het

het verwezenlijken van onze gezamenlijke missie: meer

creatief denken in gang gezet. Een belangrijke ervaring

kinderen een taalsterke toekomst geven. Iedere steun

voor het verdere leven van de leerlingen. Zo’n prachtig

is van grote waarde om De Schoolschrijver ook in de

initiatief beloon ik graag met een donatie.”

toekomst mogelijk te maken.

– schooldirecteur, donateur

2

• jaarverslag 2014-2015 De Schoolschrijver


Voorwoord Beste relatie van De Schoolschrijver, Welkom in dit jaarverslag. Met ons verslag leggen we verantwoording af van onze activiteiten in schooljaar 2014-2015, de vijfde editie. Het waren twaalf maanden van groei en bloei: De Schoolschrijver ging voor het eerst landelijk. Naast onze bakermat Amsterdam namen Fryslân en Groningen deel. We bereikten op dertig scholen 16.708 leerlingen, ouders en leerkrachten. •

De Schoolschrijver ging digitaal, zodat we onze expertise breder konden inzetten. Samen met ABN AMRO Foundation en Kidsweek ontwikkelden we digibord-aanbod en een Schrijfwedstrijd.

We richtten De Schoolschrijver Academie op. Schoolteams kunnen voortaan Schoolschrijvers inhuren om zich te scholen in talige creativiteit.

We startten ons donatie-beleid. Iedere steun is immers welkom, zodat De Schoolschrijver ook in de toekomst mogelijk blijft.

De Schoolschrijver voorziet in een sterke behoefte, bleek ook dit jaar. Scholen die worstelen om het niveau van laagtaalvaardige kinderen omhoog te krijgen, hebben baat bij de interventie van De Schoolschrijver. De onderzoeken en onze evaluaties laten hetzelfde zien: De Schoolschrijver heeft een positief effect op de taal- lees- en schrijfontwikkeling van kinderen. De Schoolschrijver heeft met haar creatieve aanpak duidelijk een sleutel in handen en hier zijn we trots op. Op de bladzijden hierna vindt u onze uitgebreide terugblik op 2014-2015. We danken iedereen die een bijdrage heeft geleverd aan dit productieve jaar. We wensen u veel leesplezier.

Rob van Schaik

Annemiek Neefjes

Voorzitter bestuur

Directeur

De Schoolschrijver jaarverslag 2014-2015 •

3


“Op jonge leeftijd in contact komen met de kracht van lezen en schrijven is een geschenk voor het leven. De Schoolschrijver inspireert kinderen de pen op te pakken om hun dromen waar te maken.� - Abdelkader Benali, auteur & ambassadeur van De Schoolschrijver


3

Voorwoord

Inhoudsopgave

5 6

inhoudsopgave

De Schoolschrijvers 2014 - 2015 Missie en doelen Aanpak

7

8 11

Hoe word je Schoolschrijver? Landelijke groei

12

14

Amsterdam

Feestelijke start en slot 5de editie Samen met anderen sta je sterk Bereik

16 18

19

Financiering

20

Onderzoek naar de effecten Publiciteit

22

24

Een nieuwe huisstijl

26

Een korte terugblik op 2010 - 2015 Vooruitkijken naar 2016 - 2020 Organisatie

28

29

30

Colofon

De Schoolschrijver jaarverslag 2014-2015 •

5


28

29

18 12

7 5

19 13

21

20

26

14 8

2

22 15

6

27 23

9

16

3

24

1

4

10

11

17

25

Even voorstellen… de Schoolschrijvers 2014-2015 1 Bibi Dumon Tak, 2 Simone Arts, 3 Hanneke de Jong, 4 Janny van der Molen, 5 Anneke Scholtens, 6 Wieke van Oordt, 7 Benny Lindelauf, 8 Anke Kranendonk, 9 Karlijn Stoffels, 10 Fabien van der Ham, 11 Rian Visser, 12 Lydia Rood, 13 Arend van Dam, 14 Corien Oranje, 15 Gonneke Huizing, 16 Saskia van der Wiel, 17 Erna Sassen, 18 Karel Eijkman, 19 Henna Goudzand, 20 Ruben Prins, 21 Aby Hartog, 22 Fiona Rempt, 23 Kate McIntyre, 24 Janneke Schotveld, 25 Martine Letterie, 26 Selma Noort, 27 Lida Dijkstra, 28 Mindert Wijnstra & 29 Dolf Verroen (duo-Schoolschrijver)

De Schoolschrijvers: •

nemen kinderen mee naar de wereld van verhalen;

maken kinderen nieuwsgierig naar taal;

enthousiasmeren hen voor lezen en schrijven.

Daar waar het plezier begint, wordt het leren serieus. De Schoolschrijver maakt kinderen taalsterk en klaar voor de toekomst.

“Een heel mooi voorbeeld is De Schoolschrijver. Schrijvers gaan zelf naar scholen om het enthousiasme voor lezen op anderen over te brengen.” Minister Bussemaker tijdens het Algemeen Overleg Laaggeletterdheid. Actieprogramma ‘Tel mee met Taal’, Tweede Kamer, 4 juni 2015

6

• jaarverslag 2014-2015 De Schoolschrijver


Missie en doelen De Schoolschrijver biedt basisscholen, vooral in kansarme wijken, een lees- en ontwikkelingspakket aan op basis van het concept van De Schoolschrijver. De Schoolschrijver richt zich daarbij op kinderen uit de groepen 3 tot en met 8. Leesplezier, taalbeheersing en creatief schrijven worden bevorderd. De Schoolschrijver stimuleert creativiteit, durf en eigen initiatief van kinderen. Dat bevordert deelname aan culturele activiteiten, persoonlijke en maatschappelijke ontplooiingskansen. De Schoolschrijver sluit met haar aanbod aan bij de leerlijnen en kerndoelen van het vak Nederlands in het primair onderwijs. De Schoolschrijver levert maatwerk per school en werkt vanuit partnership: leerlingen, leerkrachten en ouders participeren actief in het traject.

“De Schoolschrijver mag kunst zijn want dat hebben wij juist niet.” - schooldirecteur

De Schoolschrijver jaarverslag 2014-2015 •

7


Aanpak Onze kernactiviteit is het intensieve traject van een half schooljaar, dat zich richt op basisscholen met kinderen die van huis uit vaak niet in aanraking komen met boeken en lezen. De aanpak van De Schoolschrijver is intensief en bewezen effectief. Omdat onze aanpak aantoonbaar werkt, is het de investering meer dan waard. Het verdient zich terug in een betere geletterdheid van kinderen. “Ik ben door De Schoolschrijver mijn stelopdrachten anders gaan geven. Veel meer vanuit wat het kind wil vertellen, vanuit de fantasie van het kind, en minder of iets goed of fout is. Dat komt daarna wel.� - leerkracht

Schoolschrijver Ruben Prins geeft workshop aan schoolteam


Oudersalon met Erna Sassen

We werken met drie uitgangspunten:

Programma Het traject bestaat uit bouwstenen die elkaar

1.Totaalaanpak

versterken. Op basis van de bouwstenen ontwikkelen

Expressie, cognitie, reflectie, motivatie en emotie

de Schoolschrijvers hun programma. Ze doen dit in

vormen één gelijkwaardig geheel. Juist deze

samenspraak met de school, zodat een pakket-op-maat

totaalaanpak werpt zijn vruchten af. Lezen en zelf

ontstaat. Het programma sluit aan op de kerndoelen

schrijven, taalspel en denkkracht, luisteren en reflectie

van Taal.

wisselen elkaar in de Schoolschrijver-lessen af én versterken elkaar. De schoolvakken taal, lezen, schrijven

a. Voorbereiding door de school: de klassen

en spreekvaardigheid voegen we samen - omdat ze bij

bereiden zich twee weken lang voor op de komst

elkaar horen.

van de Schoolschrijver, met een draaiboek, posters en flyers. De Schoolschrijver wordt feestelijk

2.Partnership tussen Schoolschrijver en leerkracht Essentieel onderdeel is het partnership tussen

ontvangen door de hele school. b. Lezen & schrijven met de Schoolschrijver:

Schoolschrijver en leerkracht. Daarnaast worden ouders actief bij het traject betrokken. Zoals je een heel dorp

klassikaal programma vanuit totaalaanpak. c. Talentenklas: cursus Creatief Schrijven van

nodig hebt om een kind op te voeden, zo heb je ook de

de Schoolschrijver, selectie van maximaal vijf

omgeving van het kind nodig om duurzaam resultaten

kinderen per klas (na afronding van het klassikale

te boeken.

programma Lezen & schrijven, drie maal). d. Oudersalon: bijeenkomst met Schoolschrijver en

3. Lange termijn en borging Het traject duurt een half schooljaar, zodat het

ouders, tijdens een ouderavond. e. In de Koffiekamer: workshop met Schoolschrijver

echt ingebed raakt in de school. Met doorlopende opdrachten in de klas zorgen we dat een school zich de unieke aanpak toe-eigent en erop kan voortbouwen.

en schoolteam, tijdens een studiedag. f.

Vrije uren: de Schoolschrijvers zijn inzetbaar bij speciale gelegenheden en komen daarnaast eenmalig in alle klassen.

g. Tip! van de week: de Schoolschrijvers schrijven tips voor ouders en leerkrachten over boeken, lezen, en schrijven. We verspreiden deze tips via onze website, Facebook, Twitter, in schoolkranten en op Literatuurplein.nl. h. Feestelijk slotprogramma: in of buiten de school, met leerlingen, ouders en leerkrachten.

De Schoolschrijver jaarverslag 2014-2015 •

9


Training Schoolschrijvers

Schoolschrijvers zochten elkaar ook op om ervaringen uit te wisselen, zoals hier in Fryslân

“Schoolschrijver zijn is heerlijk. Omdat je kinderen vaker en langer ziet dan tijdens een bliksembezoekje, kun je ze leren kennen. Daardoor kun je ze echt wat meegeven. Voor mij is dat: de liefde voor verhalen.” - Lydia Rood

10

• jaarverslag 2014-2015 De Schoolschrijver


Hoe word je Schoolschrijver? De Schoolschrijvers werken in het hart van het onderwijs. Om zorg te dragen voor kwaliteit, stellen we voorwaarden aan deelname en trainen we de auteurs. Auteurs krijgen training

De tweede training was verdiepend en bedoeld voor

De auteurs krijgen een training om zich voor te

alle Schoolschrijvers. Ze volgden drie workshops aan de

bereiden. Door de uitbreiding van vijftien naar dertig

hand van deze stellingen:

scholen hadden we dit jaar voor het eerst te maken met

1. Werken in groepjes of klassikaal: tips en trucs?

een grote groep nieuwe Schoolschrijvers.

2. Hoe betrek ik ouders en leerkrachten maximaal (partnership)?

We introduceerden een aparte training voor nieuwe Schoolschrijvers, met de volgende onderdelen:

3. Hoe ga ik om met drukke kinderen, de ‘stuiterballen’, in de klas?

Doel en aanpak van het traject.

Per stelling werden concrete tips geformuleerd.

Als kunstenaar werken in het hart van het

De trainingen werden geleid door Lodewijk Ouwens,

onderwijs: wat betekent dit?

expert op het snijvlak van kunst en onderwijs.

Hoe bouw ik een lessenserie op?

Didactische vaardigheden.

Kennis delen: buddy’s en de Huiskamer

Ervaren Schoolschrijvers delen hun ervaring en

We introduceerden dit jaar het buddysysteem:

kennis.

ervaren Schoolschrijvers koppelden we aan nieuwe

Een schooldirecteur vertelt ‘Waarom ik kies voor

Schoolschrijvers. Op deze wijze vond een optimale

De Schoolschrijver’.

vorm van kennisdeling plaats.

Daarnaast hebben we een digitale werkomgeving voor de Schoolschrijvers: de Huiskamer. Op dit forum wisselen schrijvers ervaringen uit en stellen zij elkaar vragen. Best Practices en nuttige achtergrondartikelen worden gedeeld.

De Schoolschrijver jaarverslag 2014-2015 •

11


In 2014 vond de 5de editie van De Schoolschrijver plaats. Dit jaar startten we de landelijke uitrol. Fryslân en Groningen waren de eerste provincies buiten Amsterdam waar we aan de slag zijn gegaan.

Landelijke groei en uitrol naar scholen in heel Nederland Fryslân en Groningen

staat en de behoeften van

De Schoolschrijvers wonen in de provincie

de scholen kent. Ook kent de

van hun Schoolschrijverschool. Geweldige

organisatie andere regionale

kinderboekenschrijvers gingen in Noord-Nederland

stakeholders en onderhoudt

aan de slag als Schoolschrijver, zoals Dolf Verroen,

hiermee contact, zodat

Arend van Dam en Janny van der Molen. Alleen Martine

draagvlak wordt gecreëerd en

Letterie woont buiten de provincie Groningen. Ze

verstevigd.

woont in Gelderland maar veel van haar jeugdboeken spelen in Groningen, een prachtig extraatje voor de

In Fryslân aandacht voor

leerlingen.

meertaligheid In Fryslân hadden de

Lokale partners

Schoolschrijvers aandacht voor

In beide provincies vonden we sterke partners in

tweetalig onderwijs. Fries is

de provinciale bibliotheekorganisaties Biblionet

immers een tweede landstaal

Groningen en Bibliotheekservice Fryslân. We legden

en wordt op de scholen

de intentie vast van een meerjarig partnership, zodat

onderwezen. Meertaligheid

we met elkaar het bereik gefaseerd kunnen uitbouwen

is een rijkdom: dat was

en de impact van ons aanbod kunnen vergroten.

hierbij ons uitgangspunt.

Tijdens een overdracht-dag hebben we met de beide

Het promotiemateriaal voor

organisaties de inhoudelijke, organisatorische en

scholen en ouders hebben

publicitaire aspecten besproken. Tijdens een tweede

we tweetalig uitgevoerd en

bijeenkomst bespraken we de praktische uitvoering van

tijdens het Onderwijs Congres

het traject. Hieraan namen ook de Friese en Groningse

Meertaligheid (22 april,

Schoolschrijvers deel.

Drachten) was Hanneke de Jong aanwezig met een stand

Overdracht

over De Schoolschrijver.

De drie handboeken die al waren geschreven voor Amsterdam - voor deelnemende scholen,

Samenwerking met de

trajectbegeleiders en Schoolschrijvers - hebben

Bibliotheek op school

we aangepast voor onze partnerorganisaties in de

Een toegevoegde waarde was

twee nieuwe provincies. Uitgangspunt is dat een

dat deelnemende scholen

partnerorganisatie in staat is het traject zelfstandig uit

in Fryslân en Groningen

te voeren, binnen de kwaliteitscriteria die wij stellen.

meedoen aan de Bibliotheek

Het voordeel van werken met een partnerorganisatie

op school. De Bibliotheek

op locatie is dat deze organisatie dichtbij de scholen

op school (dBos) is een

12

• jaarverslag 2014-2015 De Schoolschrijver

Arend van Dam: “Ik vroeg kinderen of ze thuis, of bij opa’s en oma’s, naar verhalen van vroeger wilden vragen. En om dan attributen - een foto, knipsels, objecten - mee naar school te nemen. Eén kind kwam met een walvistand. Zijn opa had nog als walvisvaarder gevaren op de Willem Barentsz. Deze opdracht geven was mijn manier om ouders en andere familie te betrekken bij het traject. Vervolgens liet ik de kinderen een verhaal schrijven met hun vader, moeder of opa als hoofdpersoon.”


landelijk programma dat is ontwikkeld door de

Komend schooljaar groeit De Schoolschrijver

bibliotheeksector en Stichting Lezen om scholen

zowel in Groningen als Fryslân naar 10 scholen.

sterker te maken in leesonderwijs.

Daarnaast starten we in Noord-Brabant op 5 scholen.

Bij dBos hoort een leesconsulent, die in dienst is van de bibliotheek en die werkt op een Bibliotheek op

Verhalen uit de praktijk

school. Deze leesconsulenten waren de aangewezen

Martine Letterie heeft, in aanwezigheid

trajectbegeleiders van De Schoolschrijver en

van de burgemeester van Hoogezand,

vormden de schakel tussen schrijver en school.

‘De Letterie’ geopend: de nieuwe bibliotheek op

De samenwerking betekende een versterking van effecten: dBos is sterk in consulteren en biedt een

de Majellaschool. •

Gonneke Huizing nam de leerlingen mee naar de

basis voor een goede leesomgeving en

Legoschool (LEGO Education Innovation Studio)

De Schoolschrijver is sterk door de langdurige inzet

in Noordhorn, waar ze een verhaal bouwden. Ze

van auteurs en omdat zij de bezieling van lezen

maakten er foto’s van, schreven er tekst bij en

en schrijven overbrengt. De organisaties hebben

creëerden zo een eigen fotostrip.

de samenwerking als positief geëvalueerd en continueren het partnership.

Hanneke de Jong liet de kinderen een handleiding maken voor hun eigen schoolbieb. Eén groepje stelde regels op, een ander groepje schreef korte

Mooi rapportcijfer

besprekingen van hun mooiste fictie- en non fictie-

De beoordeling die De Schoolschrijver van de scholen

boek, en weer een ander groepje ging aan de slag

kreeg, laat zien dat het traject en de samenwerking

met uitleg van de pictogrammen en het maken

succesvol waren. Het landelijke gemiddelde cijfer

van een maatwerk plattegrond. Na afloop van

was een mooie 8,2. In Fryslân was dit een 8,5 en in

de les keken ze met andere ogen naar hun eigen

Groningen een 8,6.

bibliotheek.

De Schoolschrijver was actief in Oostwold, Hoogezand, Nuis, Noordhorn en Kolham (Groningen) en in Jubbega, Kollumerzwaag, Twijzelerheide, Surhuizum en Dokkum (Fryslân).

De Schoolschrijver jaarverslag 2014-2015 •

13


Amsterdam de bakermat van De Schoolschrijver Na vijf jaar is De Schoolschrijver een begrip in onze

Samen met de OBA

hoofdstad. De Schoolschrijver groeide in Amsterdam

In Amsterdam werkte De Schoolschrijver samen met

van 15 naar 20 scholen:

de Openbare Bibliotheek Amsterdam. De bibliotheek

9 scholen deden voor de eerste keer mee;

leverde voor iedere school Boekenkisten. In de

11 scholen deden eerder mee en kozen er dit jaar met

Boekenkisten zitten titels die iedere Schoolschrijver

het schoolteam voor om De Schoolschrijver opnieuw

op maat kiest voor de school waar hij aan de slag gaat.

een plaats te geven in het taalcurriculum;

De OBA verzamelde de boeken en zorgde voor tijdige

voor het eerst namen er scholen in stadsdeel Zuidoost

levering aan de scholen. Een flinke klus omdat iedere

deel. Basisscholen uit Nieuw-West, Noord en Oost

schrijver weer eigen wensen voor boeken heeft. De

deden opnieuw mee.

Boekenkisten blijven gedurende het gehele traject in de

klassen. “Eindelijk kan ik de methodiek Verhalen Schrijven over de schutting gooien. Ik doe het voortaan zoals De

Boekenspeurtocht voor leerlingen

Schoolschrijver het me heeft geleerd. Want dat werkt!”

Alle Schoolschrijvers organiseerden een

- leerkracht

boekenspeurtocht voor de leerlingen. Als dit mogelijk was in de buurtbibliotheek en anders op de schoolbibliotheek. De Schoolschrijvers stimuleerden de kinderen om (gratis) lid te worden van de bibliotheek.

Stadsdeel Westpoort Stadsdeel Noord

Stadsdeel West

Stadsdeel Centrum Stadsdeel Nieuw-West Stadsdeel Oost

Stadsdeel Zuid

Stadsdeel Zuidoost

14

• jaarverslag 2014-2015 De Schoolschrijver


‘Held van de dag’

Verhalen uit de praktijk •

Janneke Schotveld liet de kinderen boeken beoordelen met een mini-recensie die ze voor in het boek stopten. Medeleerlingen maakten veelvuldig gebruik van deze leestips (en afraders) van hun klasgenoten.

Iedere week kon een kind uit de klassen van Lydia Rood zich aanmelden om een boek uit de Boekenkist te lezen. De week erna was deze leerling Held van de dag. Het kind maakte dan een masker van een personage uit dat boek en werd als dat personage door Lydia Rood geïnterviewd. Eén leerling koos het personage van een dode muis. Dat werd een interessant interview voor Lydia ...

Anneke Scholtens hing iedere week op haar vaste Schoolschrijverplek een gedicht met een ontbrekend woord op. De leerling die het ontbrekende woord raadde, kreeg een prijs. Een eenvoudige en goed werkende aandachtstrekker die schoolbreed aandacht opleverde.

“Zeker waren ouders van onze school betrokken bij De Schoolschrijver. Ze moesten wel: leerlingen trokken hun ouders mee naar de bibliotheek.” - leerkracht

Anke Kranendonk: “Iedere week begin ik in de klas met een rondje ‘mooie woorden’. ‘Vernuft,’ zegt een jongen uit groep 5. Wat het betekent weet hij niet, maar het klinkt zo mooi. ‘Familie, verwonderen, moeder’ en nog veel en veel meer. Zo proefden we met elkaar de woorden, gisten we naar de betekenis, legde ik, indien nodig, uit, enzovoort. Ik schreef de woorden op gekleurde kaartjes, haakte er koordjes aan en hing ze aan een lang koord. Dat koord hing ik op in de gang. Wat bleek, er zat een klas met moeders die Nederlands leerden. Had ik twee vliegen in één klap. Sommigen konden haken, die leerden de andere dames haken. Ondertussen kregen ze de kaartjes met de mooie woorden van hun kinderen in hun handen, spraken erover. Kwamen zelf ook met mooie woorden.”

De Schoolschrijver jaarverslag 2014-2015 •

15


Feestelijke start en slot 5de editie De Schoolschrijver startte landelijk in de week van 26

De scholen krijgen ideeën aangereikt om van start en

januari en eindigde in de week van 25 mei. We kozen

slot een knalfeest te maken en ze ontvangen een sjerp

in alle regio’s één school uit waar pers en relaties

voor de inhuldiging van hun Schoolschrijver. Bij de start

uitgenodigd werden. Met een geregisseerd landelijk

waren de scholen enorm creatief in het bedenken van

start- en slotoffensief wisten we volop publiciteit te

een feestelijk moment, zoals een erehaag met lied voor

genereren.

de Schoolschrijver, een rode loper van stoepkrijt, een boekenquiz, de Schoolschrijver als mummie vermomd

De start: de hele school betrokken

(want dat was het schoolthema) of als personage uit

De start werd traditiegetrouw schoolbreed

een eigen boek (Lydia Rood als Marietje Appelgat). Veel

aangepakt, met leerlingen, leerkrachten én ouders.

scholen nodigden een wethouder of burgemeester uit.

Doel was dat vanaf het allereerste moment de hele school betrokken was. Ook het afscheid, na een

Op 26 januari was de start in Groningen op ’t

half schooljaar, was schoolbreed. Want een half

Sterrenpad in Nuis met Schoolschrijver Corien

schooljaar samen optrekken en van elkaar leren …

Oranje, opgeluisterd door wethouder Hans de

Die Schoolschrijver kun je dan niet stilletjes laten gaan. In Amsterdam was het slotprogramma in de

Graaf en kinderboekenschrijver Harm de Jonge. •

Stadsschouwburg.

In Fryslân werd het startschot gegeven op de Feart in Jubbega met Schoolschrijver Janny van der Molen. Gedeputeerde Jannewietske de Vries huldigde de eerste Friese Schoolschrijver in.

De Amsterdamse start was op een Schoolschrijverschool van het eerste uur: de Timotheusschool. Hier presenteerde onze ambassadeur Abdelkader Benali de feestelijke schoolbrede ontvangst met Selma Noort als Schoolschrijver.

Inhuldiging Selma Noort als Schoolschrijver

16

• jaarverslag 2014-2015 De Schoolschrijver

Schoolbreed afscheid van Arend van Dam


Slotevent Stadsschouwburg Amsterdam

Het slot: een feestelijke afsluiting

Ambassadeur Abdelkader Benali verzorgde de

Het slot vond in Amsterdam plaats op 26 mei in de

dynamische presentatie. Leerlingen werden het

Stadsschouwburg. Het slotevent werd bezocht door

podium opgeroepen om samen met de Schoolschrijvers

meer dan 750 kinderen, meer dan 100 ouders en vele

hun talenten te tonen, en natuurlijk werd het

leerkrachten. Het was ook een mooie dag om onze

Schoolschrijverlied gezongen. De verrassingsact

relaties te ontvangen, zodat zij de resultaten konden

‘De Zandtekenaar’ liet zien dat je niet alleen met

zien van een half schooljaar een Schoolschrijver in

woorden een verhaal kunt maken, maar ook met zand.

de klas. Zowel in de ochtend als in de middag kwamen er scholen. Voorafgaand aan het plenaire programma

Slot in Groningen en Fryslân

kreeg iedere school een eigen voorprogramma. Op zes

In Groningen en Fryslân werd het afscheid door de

speciale plekken verspreid over het gehele gebouw

scholen individueel georganiseerd, omdat de scholen

waren minipodia neergezet waar de kinderen samen

te verspreid liggen om samen te komen in een theater.

met hún Schoolschrijver konden laten zien wat ze in

De feestjes waren er niet minder om. Zo had de Groen

het afgelopen half schooljaar hadden geleerd.

van Prinstererschool in Dokkum alle leerlingen en

Het voorprogramma was tevens bedoeld om in intieme

ouders verzameld, waren er zelfgebakken koekjes

setting afscheid van elkaar te nemen met gedichten,

en broodjes worst, werd er door álle groepen uit

liedjes, knuffels en veel gelach.

eigen werk voorgedragen, gezongen, een scène uit een boek van Arend nagespeeld, en kreeg Arend een afscheidsboek met verhalen van zijn leerlingen.

De Schoolschrijver jaarverslag 2014-2015 •

17


Samen met anderen sta je sterk De Schoolschrijver heeft samenwerking, partnership en kennis delen hoog in het vaandel staan: we ervaren elke dag dat je samen sterk staat. Daarom onderhouden we contact met

Samen sterk tijdens de Kinderboekenweek 2014

belangrijke landelijke partijen zoals:

Rondom de Kinderboekenweek hebben we, in

Stichting Lezen

samenwerking met ABN AMRO Foundation en

Stichting Schrijvers School Samenleving (SSS)

Kidsweek, een digibord-aanbod ontwikkeld voor de

Collectieve Propaganda van het Nederlandse

bovenbouw (groep 6, 7 en 8). Het aanbod maakten

boek (CPNB), organisator van onder andere de

we op basis van onze expertise. Dit kon door alle

Kinderboekenweek en de Nationale Voorleesdagen

scholen gratis worden gebruikt. Drie filmpjes met

Openbare Bibliotheken

Schoolschrijver Janneke Schotveld vormden een serie

Stichting Lezen & Schrijven

creatieve opdrachten op het gebied van verhalen schrijven. In ieder filmpje onthulde Janneke een

We bouwen daarnaast aan duurzame

Schrijfgeheim. Bij de filmpjes konden leerkrachten

partnerships met lokale of regionale

een lesbrief downloaden met extra opdrachten voor

partners zoals Biblionet Groningen en

in de klas. Als sluitstuk vormde een vierde filmpje de

Bibliotheekservice Fryslân.

Schrijfwedstrijd: kinderen schreven een verhaal af waarvan Janneke het begin had gemaakt. We ontvingen

Samen sterk in ouderparticipatie

duizend verhalen.

We hebben een alliantie met VoorleesExpress en Actief Ouderschap. Gezamenlijk hebben we een

“Ik wil graag de Schrijfwedstrijd

brochure gemaakt: Ouders inspireren bij voorlezen

bedanken. Als zij er niet waren geweest,

en taalontwikkeling. Deze brochure richt zich op

had ik nooit zoveel plezier gehad met het

ouderparticipatie en (voor)lezen en bevat praktische

schrijven van dit verhaal.” - deelnemer

tips voor leerkrachten en pedagogische medewerkers.

Schrijfwedstrijd

Stichting Lezen verwijst naar onze brochure in hun uitgave Ouders betrekken bij (voor) lezen en wij verwijzen

We zetten deze samenwerking voort en volgend

naar de uitgave van Stichting Lezen.

jaar sluit educatieve uitgeverij Zwijsen zich aan als partner. We maken dan filmpjes voor bovenbouw én middenbouw (groep 3, 4 en 5).

18

• jaarverslag 2014-2015 De Schoolschrijver


Bereik De Schoolschrijver is er voor de hele school: alle kinderen, ouders en leerkrachten worden bereikt. Onderzoek toont aan dat het leesklimaat schoolbreed verbetert. Op dertig scholen bereikten* we 16.708 personen:

* de kinderen primair (drie klassen) namen intensief aan het traject

leerlingen, ouders en leerkrachten.

deel. Zij kregen iedere week een Schoolschrijver in de klas gedurende een half schooljaar. De kinderen secundair kregen een korter aanbod.

Bereik kinderen primair: 2.228

Bereik kinderen secundair: 5.751

Dit betekent in de 5de editie een toename in bereik van

Bereik ouders (één ouder per kind): 7.979

bijna vijfenzeventig procent. In de 4de editie bereikten

Bereik leerkrachten (25 professionals

we 9.591 mensen. Onze grootste school dit jaar was de

per school): 750

Timotheusschool in Amsterdam, met 500 leerlingen. De kleinste school was de Oetkomst in Groningen met 55 leerlingen. We bereikten ook leerlingen, ouders en leerkrachten op de volgende manieren: •

De Schrijfwedstrijd georganiseerd met ABN AMRO Foundation en Kidsweek leverde bijna 1000 verhalen op van leerlingen van scholen uit heel Nederland.

De brochure Ouders inspireren bij voorlezen en taalontwikkeling in samenwerking met VoorleesExpress en Actief Ouderschap werd gedrukt in een oplage van 1000 exemplaren en op basisscholen verspreid onder leerkrachten.

De Tip! van de week, voor ouders en leerkrachten, werd wekelijks gepubliceerd op onze website, Twitter, Facebook en websites van deelnemende scholen. Literatuurplein.nl nam gedurende het traject wekelijks de Tip! over met extra informatie over de Schoolschrijver die de Tip! had geschreven. De Tip! werd 1027 keer bekeken.

Cijfers bereik schooljaar 2014 – 2015 (bij 30 scholen)

De Schoolschrijver jaarverslag 2014-2015 •

19


Financiering De activiteiten van De Schoolschrijver worden door een groeiende groep financiers ondersteund, zowel op nationaal, provinciaal als lokaal niveau, zowel van publieke als private bronnen. Financieringsmix We werken met een doordachte financieringsmix, zodat we risico’s spreiden en een breed draagvlak creëren. Hiermee zorgen we voor continuïteit van de organisatie. Ook in schooljaar 2014-2015 heeft De Schoolschrijver een aantal financiers kunnen werven die met meerjarige en vaak substantiële financiering onze doelstelling onderschrijven en de activiteiten van Schoolschrijvers op basisscholen mogelijk maken. Meerjarige financiers zijn het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), Fonds 21, VSBfonds, Provincie Fryslân, Biblionet Groningen, gemeente Amsterdam, Bibliotheekservice Fryslân, Cultuureducatie met Kwaliteit Groningen, Stichting Kinderpostzegels Nederland, Prins Bernhard Cultuurfonds, stichting De Versterking en IMC Charitable Foundation. Financieringsstrategie De Schoolschrijver blijft streven naar meerjarige

Publieke financiering Omdat De Schoolschrijver aansluit bij beleidsdoelstellingen van diverse overheden op het gebied van cultuur en onderwijs, ligt hier een reële mogelijkheid voor publieke financiering. Ter verduurzaming opereren wij dwars door domeinen heen en acteren we op verschillende beleidsvelden (onderwijs, letteren en maatschappij). Innovatiesubsidie Van het Ministerie van OCW hebben we een innovatiesubsidie voor de 5de editie toegekend gekregen. Intenties voor de twee daaropvolgende edities zijn uitgesproken. Bijdragen van scholen De inkomsten uit bijdragen van de scholen zullen groeien, omdat het aantal deelnemende scholen toeneemt. Bedrijven en Maatschappelijk Betrokken Ondernemen Verder zijn wij gestart met het benaderen van bedrijven op basis van hun beleid op het gebied van maatschappelijk betrokken ondernemen (MBO). Omdat De Schoolschrijver lokaal en regionaal zal doorgroeien, onderzoeken wij ook de mogelijkheid van sponsoring door het lokale en regionale bedrijfsleven.

financiering en opname in het (Amsterdamse) Kunstenplan 2017-2020. De Schoolschrijver wil verder een andere financieringsmix hanteren dan nu het geval is. Ten opzichte van de vierde editie (2013-2014) neemt het percentage inkomsten uit private fondsen

5%

af. Een aantal grote private fondsen ondersteunt De Schoolschrijver vanaf 2012 meerjarig. Met name om

3%

8%

het concept uit te werken en overdraagbaar te maken, de organisatie te verstevigen en het landelijk model te

34% 11%

ontwikkelen.

39%

20

• jaarverslag 2014-2015 De Schoolschrijver


innovat stimuleert met een n van en creatief schrijve leesplezier, taal . eren kind *bronnen: descho

-en-feiten olschrijver.nl/cijfers

Scholen ondervinden dat ons traject daadwerkelijk tot positieve resulta ten leidt. Een leerkracht: ‘Wij zijn ontzett end blij met het effect van De Schoolschrijver. Wij zien de resulta ten: kinderen lezen meer, ze vrágen om boeken, en ze gaan uit zichzelf verhale n schrijven.’ De Schoolschrijver maakt kindere n taalsterk en klaar voor de toekom st. Vindt u dit net zo belangrijk als wij?

Ja, ik gun

VOOR IEDER KIND EEN TAALSTERK..E. TOEKOMST

een kind e Voor € 35 schenkt u een kind een Schoolschrijve en r. Als u vandaa Sch oo g uw bijdrage overmaakt, draagt u bij aan een duurzaam resultaat: lschrijver! Keuzemog el de geletterdheid van ijk he id om kinderen. We hopen te do op uw steun. eenm D O N AT E ne re n alige bijd UR SK A A rage, nam elijk: € 35 eenmalige RT Met vriendelijke groet, Betaling bijdrage, namelijk: maand €… elijkse bijd Ik maak zelf rage: € 5, maand he t aa ngegeven elijkse bijd over naar bedrag rage, nam rekeningn elijk: € … ummer NL94 RABO Wij bouw 0156 885 en graag 38 7 op een relat naam van Vul dan on ie met u op stichting derstaande De School . U ook m o.v.v. dona Annemiek Neefjes gegevens et ons? schrijver teur. in en stuu r de kaart directeur De Schoolschrijver op. Naam :

Adres: Postcode Woonplaa E- mailadr Pl aats &

:

ts :

Wervingsactie donateurs

- moeder

n een Scho

datum:

Ja, ik gun een kind een Schoolsch rijve r! JA , ik on tvan Keuzemogelijkheid om te donere n eenmalige bijdrage, namelijk: € 35 eenmalige bijdrage, namelijk: €… maandelijkse bijdrage: € 5, maandelijkse bijdrage, nameli jk: € …

‘Ik wil je be danken, om dat je mijn zoon aan he t lezen hebt gekregen!’ tege

es :

U kunt uw

Wij bouwen graag een relatie met u op. U ook met ons? Vul dan onderstaande gegevens in en stuur de kaart op.

olschrijver

DON ATE

UR SK A ART g graag de nieuwsbrie f op bove adresgeg nstaand eevens ook Betalin via e- mail mailadres g doorgeve n: donere Ik maak zelf het aangegeven bedrag n@descho olschrijver over naar rekeningnummer .nl NL94 RABO 0156 885 387 op naam van stichting De School schrijver o.v.v. donateur.

Naam: Adres:

Strategisch inhoudelijke allianties

Postcode:

Donateurs

‘Ik wil je bedanken, omdat je mijn

Met nieuw aanbod willen we meer eigen inkomsten Woonp laats:

zoon aan het lezen hebt gekrege De Schoolschrijver ontwikkelt beleid over n!’ het aangaan

genereren. Daarnaast richten wij ons opE-maila strategisch dres:

van - vaste - geefrelaties met particulieren. Iedere

Plaats inhoudelijke allianties, donateurs en het mecenaat. & datum:

bijdrage en iedere betrokkenheid helpt immers bij

- moeder tegen een Schoolschrijver

het succesvol uitbouwen van de activiteiten van

Academie

JA, ik ontvang graag de nieuws brief op bovenstaand e-mailadres U kunt uw adresgegevens ook via e-mail doorgeven: doneren@des choolschrijver.nl

De Schoolschrijver. Zodoende kunnen steeds meer

Wij zijn hard bezig om met aanvullend aanbod

kinderen met een Schoolschrijver voor de klas hun

meer eigen inkomsten te realiseren. Zo is recent De

taalachterstand inhalen.

Schoolschrijver Academie opgericht, met aanbod

Tijdens de slotmanifestatie in de Stadsschouwburg

gericht op professionals in het basisonderwijs.

Amsterdam werd onze nieuwe donateursfolder gepresenteerd. We zijn verheugd dat wij inmiddels een

Eigen inkomsten genereerde De Schoolschrijver

aantal donateurs aan ons hebben weten te binden.

dit schooljaar verder door in opdracht van en in samenwerking met ABN AMRO Foundation de digibord-lessen en een schrijfwedstrijd te ontwikkelen. “Geletterdheid, met aandacht voor lezen en schrijven, is een belangrijk thema dat door Fonds 21 wordt omarmd. Met het steunen van De Schoolschrijver Dekking 5de editie, schooljaar 2014-2015 Publieke financiering Private fondsen

proberen we te voorkomen dat er een taalachterstand of achterstand in lezen en schrijven ontstaat. Inmiddels hebben we het effect daarvan kunnen zien in de praktijk. De uitbreiding van het initiatief naar meerdere regio’s is dan ook een

Bedrijfsleven, giften en sponsoring

logische stap en past goed bij ons als

Bijdrage scholen

- Marie Hélène Cornips,

landelijk fonds.”   algemeen directeur Fonds 21

Bijdrage partners Donaties, eigen bijdrage en eigen inkomsten

De Schoolschrijver jaarverslag 2014-2015 •

21


Onderzoek naar de effecten De Schoolschrijver vindt effecten-onderzoek belangrijk. Er is in ons vijfjarig bestaan drie maal onderzoek verricht. Dit jaar door Centrum Brein & Leren van de Vrije Universiteit Amsterdam, met steun van de Nederlandse organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), onderdeel Hersenen en Cognitie. Het onderzoek in 2014 betrof ervaringen

Enkele resultaten:

van leerkrachten, ouders en leerlingen met

Leerlingen zoeken actiever naar boeken en

De Schoolschrijver en werd geleid door

bezoeken vaker zelfstandig de bibliotheek

Universiteitshoogleraar prof. dr. Jelle Jolles en

(Cubiss).

dr. Suzanne Mol.

De leesbeleving is toegenomen: leerlingen laten zich meer meevoeren door een boek en

Het onderzoek toonde positieve effecten aan, waaronder: •

leven zich meer in een verhaal in* (Cubiss). •

91% van de leerkrachten constateert dat leerlingen vooruit zijn gegaan in stellen en

in de klas neemt toe met bijna 40% (Cubiss). •

schrijfplezier. Ook zagen zij een duidelijke toename in creativiteit, nieuwsgierigheid en •

De tijd die leerkrachten besteden aan vrij lezen De Schoolschrijver heeft een positieve invloed op het leesklimaat op school (Cubiss).

De Schoolschrijver past uitstekend binnen

fantasie.

de doorgaande leeslijn van een basisschool

75% van de leerkrachten constateert dat de

(lectoraat IPabo).

kinderen meer leesplezier en schrijfmotivatie ontwikkelden door De Schoolschrijver. •

* leesbeleving draagt bij aan woordenschat-ontwikkeling

54% van de leerkrachten constateert dat kinderen vooruit zijn gegaan in taalvaardigheid.

92,2% van de kinderen beveelt De Schoolschrijver aan andere kinderen aan. Onderzoeken in 2010 en 2012 In 2010 deed het lectoraat Ipabo Amsterdam observationeel onderzoek. In 2012 deed Cubiss kwantitatief onderzoek in opdracht van Stichting Lezen.

De Schoolschrijvers schrijven wekelijks een Tip! voor ouders en leerkrachten over boeken, lezen, en schrijven.

22

• jaarverslag 2014-2015 De Schoolschrijver

Tip! Bibi Dumon Tak Woorden liggen op straat, vliegen om je heen, je hoeft ze alleen nog maar te vangen en in de juiste volgorde te zetten. Ga met de kinderen naar de schoolbibliotheek en laat ze de titels van de boeken lezen. Sommige titels passen mooi achter elkaar en vormen soms zelfs een gedicht of een mooie lange zin.  Let er op dat ze niet lukraak alle boeken uit de kast trekken. Maar laat ze de titels op een papier schrijven en pas daarna mogen ze de bijbehorende boeken pakken en op elkaar stapelen, of achter elkaar leggen. Nog nooit heb ik kinderen zo hard naar een boekenkast zien rennen.


Jaarlijkse eindevaluatie met scholen en

Conclusie

Schoolschrijvers

De onderzoeken en onze evaluaties laten hetzelfde

We houden jaarlijks een eindevaluatie met scholen

zien: De Schoolschrijver heeft een positief effect op

en Schoolschrijvers. Dit jaar maakten we voor het

de taal- lees- en schrijfontwikkeling van kinderen.

eerst gebruik van Google Formulieren, zodat we de

We zijn hier trots op, omdat we ons richten op een

evaluatie-uitkomsten van de scholen gemakkelijk met

groep kinderen die juist vaak moeite heeft met taal

elkaar konden vergelijken.

en daardoor gedemotiveerd raakt. Het lukt ons om

De eindevaluatie laat goede uitkomsten zien op alle

deze kinderen en scholen te bereiken, er een relatie

bevraagde onderdelen: de inhoud van het traject,

mee op te bouwen en ze opwaarts te krijgen. De

ouderbetrokkenheid en overige onderdelen.

Schoolschrijver heeft met haar creatieve aanpak

duidelijk een sleutel in handen.

De respons was zeer hoog: 93,3% van de deelnemende scholen heeft de vragenlijst ingevuld. Dit duidt op een grote mate van betrokkenheid van de scholen.

Respondenten zien bij de leerlingen resultaat op het gebied van beter verhalen schrijven, toename leesplezier, toename creativiteit en vergrote taalontwikkeling.

Gemiddeld krijgt het traject een 8,2 als rapportcijfer.

De Schoolschrijver jaarverslag 2014-2015 •

23


chrijven en in de

EN

DE VOLKSKRANT DINSDAG 26 MEI 2015

3

Ten eerste

Reportage De Schoolschrijver

Publiciteit

Lezen is een feest, ook in de klas Verhalen zouden een rol moeten spelen in het leven van ieder kind. Dat is lang niet op elke basisschool het geval. Totdat de Schoolschrijver langskomt.

Van onze verslaggever Rik Kuiper

amsterdam ‘Het gaat over een jon-

Onze publiciteitsstrategie is erop gericht bekendheid te geven aan Schoolschrijver als organisatie VANDeSANTEN van landelijke betekenis, met een voorbeeldfunctie voor lettereneducatie in het primair onderwijs in Nederland.

UMERZWAAG Een echte schrij-

De Schoolschrijver in de grijpen media de klas, die kans vijf Deze 5 editie kon zich verheugen in uitgebreide basisscholen beide media-aandacht met van landelijke, regionalehanen lokale pers. hieruit: an. Bij Een DegreepStapstien in Kollu• Een paginagroot artikel in de Volkskrant. • Een item inDolf het NOS Jeugdjournaal. waag brengen Verroen en • Interviews met directeur Annemiek Neefjes en ert Wijnstra de kinderen liefSchoolschrijvers op Radio 1 en Amsterdam FM. or lezenIn oktober bij. 2014 verscheen Ali’s oorlog, het eerste boek de

van een Schoolschrijver en een leerling: Lydia Rood en Mikail Altun. Dit leverde artikelen op in Trouw en

ie spelling. Kidsweek.Ach, die grammatiaarmeeMedia-aandacht moeteninde leraren zich Fryslân en Groningen De start in Fryslân en en Groningenniet bracht een hausse bezighouden de aan regionale media-aandacht met zich mee. De Schoolschrijver werd er onmiddellijk opgepikt als een lschrijvers!’’, stelt de 86-jarige nieuwe organisatie van toegevoegde waarde, met de n, winnaar Zilveren bibliothekenvan als sterkedrie partner. Om lokale en regionale media te bereiken, werkten we nauw samen met de s, aangenaam eigenwijs. Sapubliciteitsafdeling van de provinciale bibliotheken. Alle grote regionale media besteedden aandacht aan met verhalenverteller Wijnstra De Schoolschrijver: de Leeuwarder Courant, het Friesch ij gisterochtend teDagblad gast op Dagblad, Omrop Fryslân en van het Noorden. elijke basisschool De Stapstien kader van het lees- en schrijft De Schoolschrijver. Omringd uffen en meesters dronk Verijn koffie en hapte in een plak Het gaat ons er vooral om dat en zich vrij voelen. Spelling? n er voor het verhaal!’’ choolschrijver is een landelijk 24 t dat vijf jaar geleden in Amm begon. Schrijvers komen • jaarverslag 2014-2015 De Schoolschrijver

gen die geen leuke dingen in zijn leven heeft. En hij moet een werkstuk maken over zijn leven, maar hij had bijna niks. En toen kreeg hij straf van de juf.’ Youssef vertelt zijn verhaal uit zijn hoofd, de kinderen in groep 5 van openbare basisschool De Kaap in Amsterdam-Oost luisteren geduldig. ‘Je hebt het hartstikke goed gedaan’, zegt kinderboekenschrijfster Lydia Rood na afloop. ‘Geef hem nog even een applaus.’ De klas joelt. Dit is een school in Amsterdam-Oost met vooral allochtone kinderen. Rood is hier Schoolschrijver. Een half jaar lang kwam ze elke vrijdag in de groepen 4, 5 en 6 langs om over boeken en verhalen te vertellen en om de kinderen zelf verhalen te laten verzinnen. Vandaag is ze er voor het laatst op bezoek. ‘Wat ik als Schoolschrijver doe, is het leukste dat ik in mijn hele leven gedaan heb’, zegt ze na afloop van de les. ‘Ik geef kinderen de kans zich te uiten. Daardoor bloeien ze op. Soms komen heel stille kinderen met een prachtig verhaal over zichzelf. Of iemand met een grote mond levert opeens een kwetsbaar verhaal in.’ Vijf jaar geleden was Lydia Rood de allereerste Schoolschrijver van Nederland, op een school in AmsterdamNieuw-West. Ze was benaderd door Annemiek Neefjes, die met het plan rondliep schrijvers naar scholen te sturen. Ze was ervan overtuigd dat schrijvers kinderen die van huis uit niet met boeken in aanraking kwamen konden laten houden van verhalen – en dat door de lessen en passant ook de taalvaardigheid en de woordenschat zouden verbeteren. De proef in Nieuw-West bleek een succes. Sindsdien trokken ook andere schrijvers naar scholen. Eerst alleen in Amsterdam, maar sinds kort ook in de provincies Groningen en Friesland, waar scholen in plaatsen als Jubbega en Kolham een schrijver over de vloer krijgen. En de ambities van De Schoolschrijver reiken verder: over twee jaar hoopt de stichting zeventig basisscholen van schrijvers te voorzien. De Schoolschrijvers komen een half jaar op hun school langs, en spreken in die periode ook met leerkrachten en ouders. De schrijvers krijgen van tevoren een training, maar bedenken het programma grotendeels zelf. Zo liet Rood de kinderen van De Kaap boeken lezen, om ze vervolgens te interviewen alsof ze een van de personages waren. Op die manier moesten de kinderen laten zien dat ze zich ingeleefd hadden. ‘Dat geeft soms grappige situaties’, zegt Rood. ‘In één boek kwam een dode muis voor. Toen moest ik dus een dode muis interviewen.’ Ook liet Rood de drie klassen waarmee ze op De Kaap werkte een verhaal bedenken, elke week een stukje. De kinderen mochten suggesties doen, die Rood thuis verwerkte. ‘Sommige suggesties waren natuurlijk niet handig voor het verhaal. Dat vertelde ik hun dan ook. Zo leerde ik hun over de opbouw van verhalen. Want waarom past dit idee er nou niet in?’ Zijn de kinderen enthousiast? Salma (9) uit groep 5 van De Kaap in ieder geval wel. ‘Het leukste was toen we met de

maken, ze voor te lezen en over lite ratuur te praten. Het draait voor a les om leesplezier, vertelt Jannek Straatsma die het project in Frie land realiseert. Nu doen er vijf scho len mee – in Kollumerzwaag, Surhu zum, Twijzelerheide, Jubbega e Dokkum – maar volgend jaar w Straatsma dat aantal (met provincia le steun) met tien scholen uitbre den, en het jaar daarop met nog een tien. ,,Een echte schrijver in de kla wie wil dat nou niet?’’ Dat Onbelemmerd Wijnstra en Verroen samen o leren heeft maken me pad gaan, in deteklas schrijven enalles tweetaligheid: Verroen spreekt gee Fries. ,,Wy dogge it tegearre. It giet ú derom dat wy de bern entûsja meitsje, om harren te ynspirearje en deroan by te dragen dat se ûnbe Het leukste was toen we met de hele klas een verhaal gingen schrijven over dolfijnen

Salma (9), groep 5, openbare basisschool De Kaap, Amsterdam

Groep 5 van de Amsterdamse basisschool De Kaap hoort een spannend verhaal. Boven: Lydia Rood, de eerste Schoolschrijver van Nederland, krijgt een klassikale knufel. Foto’s Guus Dubbelman / de Volkskrant

hele klas een verhaal gingen schrijven over dolfijnen’, zegt ze na afloop van de laatste les van de Schoolschrijver. ‘Iedereen mocht dingen bedenken.’ En Jenito (8) vertelt dat hij de laatste weken verschillende verhalen geschreven heeft. Een daarvan ging over ‘tweelingbroers die gewoon houden van voetbal’. Hij heeft veel geleerd over verhalen. ‘Je moet een titel hebben’, weet hij, ‘en een hoofdrolspeler.’ Lydia Rood denkt ook dat het werkt, zo’n Schoolschrijver op school. Dat kinderen er écht meer van gaan lezen. De helft van de klas krijgt ‘een duwtje in de

rug’ waar het lezen betreft, schat ze. ‘En ik denk dat twee of drie kinderen die nooit een boek lazen door de lessen zijn begonnen met lezen. Van die kinderen verandert het leven. Ik vind dat veel.’ Enthousiast zijn de meeste kinderen inderdaad, zegt hoogleraar neuropsychologie Jelle Jolles. Hij voerde samen met collega’s van het Centrum Brein & Leren van de Vrije Universiteit in Amsterdam onafhankelijk onderzoek uit op een aantal scholen die een Schoolschrijver ontvingen. De resultaten worden vandaag gepresenteerd.

De onderzoekers lieten deelnemende leerkrachten, leerlingen en schrijvers vragenlijsten invullen over de Schoolschrijver. Daaruit bleek dat leerlingen over het algemeen enthousiast zijn. Ze waarderen de creatieve opdrachten en het voorlezen. De leerkrachten hadden het idee dat de non-cognitieve vaardigheden van hun leerlingen vooruit waren gegaan. Ze hadden meer plezier in lezen en schrijven. Fantasie, nieuwsgierigheid en creativiteit waren door de lessen geprikkeld. ‘We hadden natuurlijk geen contro-

legroep van kinderen die geen Schoolschrijver hadden’, zegt Jolles. ‘En we hebben niet kunnen meten of kinderen echt taalvaardiger zijn geworden. Maar we kunnen uit de onderzoeksgegevens wel concluderen dat het traject waardevol is. Er gebeurt iets met zo’n klas.’ Dat blijkt tijdens de laatste les van Lydia Rood bij De Kaap. Nadat ze met de klas nog een laatste verhaal verzonnen heeft, bedankt ze de kinderen omdat ze zo goed hebben meegedaan. ‘Lydia knuffel!’ roept een meisje. De klas stormt naar voren.

28 januari 2015, pag. 28

KIRSTEN VAN SANTEN

KOLLUMERZWAAG Een echte schrij-

ver in de klas, die kans grijpen vijf Friese basisscholen met beide handen aan. Bij De Stapstien in Kollumerzwaag brengen Dolf Verroen en Mindert Wijnstra de kinderen liefde voor lezen bij.

Ach, die spelling. Ach, die grammatica. ,,Daarmee moeten de leraren zich maar bezighouden en niet de Schoolschrijvers!’’, stelt de 86-jarige Verroen, winnaar van drie Zilveren Griffels, aangenaam eigenwijs. Samen met verhalenverteller Wijnstra was hij gisterochtend te gast op christelijke basisschool De Stapstien in het kader van het lees- en schrijfproject De Schoolschrijver. Omringd door juffen en meesters dronk Verroen zijn koffie en hapte in een plak cake. ,,Het gaat ons er vooral om dat kinderen zich vrij voelen. Spelling? Wij zijn er voor het verhaal!’’ De Schoolschrijver is een landelijk project dat vijf jaar geleden in Amsterdam begon. Schrijvers komen gedurende een aantal maanden wekelijks in de klas op bezoek om samen met de kinderen verhalen te

maken, ze voor te lezen en over literatuur te praten. Het draait voor alles om leesplezier, vertelt Janneke Straatsma die het project in Friesland realiseert. Nu doen er vijf scholen mee – in Kollumerzwaag, Surhuizum, Twijzelerheide, Jubbega en Dokkum – maar volgend jaar wil Straatsma dat aantal (met provinciale steun) met tien scholen uitbreiden, en het jaar daarop met nog eens tien. ,,Een echte schrijver in de klas, wie wil dat nou niet?’’ Dat Wijnstra en Verroen samen op pad gaan, heeft alles te maken met tweetaligheid: Verroen spreekt geen Fries. ,,Wy dogge it tegearre. It giet ús derom dat wy de bern entûsjast meitsje, om harren te ynspirearjen en deroan by te dragen dat se ûnbe-

‘Spelling? Wij zijn er voor het verhaal!’

‘Spelling? Wij zijn er

hindere skriuwe kinne’’, legt Wijnstra uit. Onbelemmerd schrijven – dat betekent afscheid nemen van de vertelvorm van ‘en toen, en toen, en toen’. De kinderen moeten dúrven schrijven. En je vrij voelen, dat betekent volgens Verroen dat je even niet aan het kofschip hoeft te denken. Dat komt later wel weer. De schrijvers leggen de kinderen uit dat een verhaal pas écht interessant wordt als de personages die erin vorkomen tegen problemen aan lopen. Dat is soms even wennen, merkt Wijnstra. ,,Bern wolle graach it goeie. Ferhalen moatte in happy end ha, tinke se. Mar dat hoecht hielendal net.’’ Gek genoeg hield Verroen er als kind helemaal niet zo van om voorgelezen te worden. ,,Mijn ouders, veellezers, lazen zelf. Ik ook. We wilden het liefst onze eigen stem in ons hoofd horen.’’ Toch was het altijd bijzonder als zijn vader, een strenge man voor wie de kleine Dolf een beetje bang was, een zelfgeschreven gedichtje voordroeg. ,,Dan deed hij dat helemaal voor mij alléén. Voor mij! Alleen! Die aandacht! Voorlezen bouwt vertrouwen op, met elkaar en voor elkaar.’’

Mindert Wijnstra en Dolf Verroen (voorop) arriveren over de rode loper bij De Stapstien.

FOTO MARCEL VAN KAMMEN


e klas

tealke esouien wil aeins as,

op et en ús ast en e-

Vakpers Ook vakpers toonde interesse. Onder andere Cultuur & School en het maandblad Lezen schreven over het traject. Er verschenen diverse online artikelen en interviews op websites zoals Leesplein.nl

(over De Schoolschrijver Academie), Didactief. hindere skriuwe kinne’’, legt Wijnnl (Geschiedenis schrijven met Arend van Dam) en Nationaleonderwijsgids.nl met een artikel over de stra uit. Onbelemmerd schrijven – effecten van De Schoolschrijver naar aanleiding van het dat betekent afscheid nemen van devan Centrum Brein & Leren. onderzoek vertelvorm van ‘en toen, en toen, en Expert cultuureducatie Dirk Monsma volgde Lydia Rood als Schoolschrijver op Het Spectrum in Amsterdam. toen’. De kinderen moeten dúrven Zijn artikel ‘Het verhaal dat ben jij. Door schrijven leren schrijven. kinderen lezen’ verscheen in juli 2015 in Kunstzone. boek over kunsteducatie in het speciaal onderwijs, volEn je vrij voelen, dat betekentZijn met daarin dit artikel, komt in april 2016 uit bij uitgeverij Lemniscaat. gens Verroen dat je even niet aan het Het Jeugdjournaal in de klas kofschip hoeft te denken. Dat komt bij Schoolschrijver Bibi Dumon Tak later wel weer. De schrijvers leggen de kinderen uit dat een verhaal pas écht interessant wordt als de personages die erin vorkomen tegen problemen aan lopen. Dat is soms even wennen, merkt Wijnstra. ,,Bern wolle graach it goeie. Ferhalen moatte in happy end ha, tinke se. Mar dat hoecht hielendal net.’’ Gek genoeg hield Verroen er als kind helemaal niet zo van om voorgelezen te worden. ,,Mijn ouders, veellezers, lazen zelf. Ik ook. We wilden het liefst onze eigen stem in ons hoofd horen.’’ Toch was het altijd bijzonder als zijn vader, een strenge man voor wie de kleine Dolf een beetje bang was, een zelfgeschreven gedichtje voordroeg. ,,Dan deed hij dat helemaal voor mij alléén. Voor


Een nieuwe huisstijl In 2014 kreeg De Schoolschrijver een nieuwe jas. Ontwerpbureau DPid ontwikkelde een toekomstbestendige visuele identiteit, met een nieuw logo en een nieuwe website. Met de oplevering van de website in december 2014 waren we klaar voor de landelijke uitrol van De Schoolschrijver.

We kozen voor een website met een duidelijke menustructuur, waarin de ontwikkelingen van De Schoolschrijver tot uitdrukking komen: aparte pagina’s voor de locaties waar De Schoolschrijver actief is, nieuws, onderzoeksresultaten en donatiemogelijkheden. De website werd ontwikkeld in het gebruiksvriendelijke WordPress. Aanpassingen kunnen gemakkelijk door onszelf worden doorgevoerd. Op de nieuwe website staat de ‘beleving’ van De Schoolschrijver centraal, door veel gebruik te maken van foto’s uit de klas en van illustratieve uitspraken van leerlingen, leerkrachten en ouders.

26

• jaarverslag 2014-2015 De Schoolschrijver


Ook de enthousiasmerende Facebook- en

Schoolschrijvers delen hun ervaringen

Twitterberichten van Schoolschrijvers, die dit jaar

via sociale media

voor het eerst op onze site te lezen waren, creëerden

Dit jaar gaven we een impuls aan het gebruik van

een gevoel van betrokkenheid bij lezers - alsof ze erbij

sociale media, met de Schoolschrijvers als belangrijke

waren in de klas.

ambassadeurs. Zij deelden hun ervaringen veelvuldig op Facebook en Twitter. Sinds februari 2015 is

Ons netwerk informeren, verbinden en betrekken

De Schoolschrijver actief op Facebook. We kozen voor

Het netwerk van De Schoolschrijver is zeer

een non-profit organisatiepagina waarop berichten van

divers: professionals uit het werkveld, partners,

Schoolschrijvers worden gedeeld en berichten door

maatschappelijke organisaties, schoolorganisaties,

onszelf worden geplaatst. Er is bewust gekozen voor

politiek, financiers, prospects, donateurs, pers en

een organisatiepagina waarop derden geen berichten

algemeen geïnteresseerden. We zetten ons actief

kunnen plaatsen. Hiermee waarborgen we een

in om betrokkenheid te creëren en te behouden.

gecontroleerde berichtgeving naar buiten en bewaken

Dat doen we met onze • digitale nieuwsbrieven •

we de privacygevoeligheid van foto’s van kinderen

uitnodigingen voor start, slot en een individueel

(en ouders).

bezoek aan een klas • digitale en gedrukte brochures • inzet sociale media.

22 Schoolschrijvers, en ambassadeur Abdelkader Benali, hebben een Facebookaccount, met in totaal 22.833 vrienden en volgers.

13 Schoolschrijvers, en ambassadeur Abdelkader Benali, hebben een Twitteraccount, met in totaal 40.060 volgers.

Groeiend aantal websitebezoekers De nieuwe website genereerde een groeiend aantal bezoekers, gerelateerd aan de toename van ons bereik, de naamsbekendheid en de omvang van ons netwerk. Aantal bezoekers in schooljaar 2014 – 2015: 34.335 Ter vergelijking: in 2013 – 2014 was dit 18.000 Unieke bezoekers in schooljaar 2014 – 2015: 20.683 Ter vergelijking: in 2013 – 2014 was dit 9.997

De Schoolschrijver jaarverslag 2014-2015 •

27


Een korte terugblik op 2010 - 2015 Directeur en oprichter Annemiek Neefjes ontwikkelde in 2010 het concept De Schoolschrijver nadat ze constateerde dat langlopend letteren-aanbod in het hart van het onderwijs ontbrak. Zij richtte zich op leerlingen die het meest baat bij dit aanbod zouden hebben: kinderen die van huis uit lang niet altijd in aanraking komen met lezen en boeken. Lydia Rood is Schoolschrijver van het eerste uur. Ook schrijver en televisiemaker Abdelkader Benali is vanaf het begin betrokken, als ambassadeur van de stichting. In 2010 begon De Schoolschrijver op twee scholen in Amsterdam Nieuw-West. In vijf jaar tijd groeide de

“Ik zou nog wel 100.000 lessen van De Schoolschrijver willen!” - leerling

stichting naar dertig scholen en was de landelijke uitrol een feit.

< nog ander beeld>

“Het CDA wil goede initiatieven zoals (…) De Schoolschrijver van harte ondersteunen. De Minister heeft deze initiatieven als good practices in haar brief genoemd.” Michel Rog CDA Algemeen Overleg Laaggeletterdheid, Tweede Kamer, 4 juni 2015

28

• jaarverslag 2014-2015 De Schoolschrijver


Vooruitkijken naar 2016 - 2020 Nu het concept staat als een huis en we ons vijfde jaar vieren, is het tijd om een nieuwe langetermijnvisie te ontwikkelen. Expertise optimaal benutten en breder inzetten Met ons intensieve traject van een half schooljaar hebben we in vijf jaar tijd enorm veel expertise opgebouwd. We worden erkend als een organisatie met een voorbeeldfunctie op het gebied van talige creativiteit in het basisonderwijs. Hoe kunnen we onze expertise optimaal benutten, en kunnen we die

Strategische mogelijkheden verkennen Ook inventariseren we andere strategische mogelijkheden. In welke domeinen kunnen onze Schoolschrijvers van waarde zijn? En hoe dan: live en digitaal? Op school maar ook buiten school? En voorschools? We worden erkend als een organisatie met een voorbeeldfunctie op het gebied van talige creativiteit in het basisonderwijs. Hoe kunnen we onze expertise optimaal benutten?

expertise breder inzetten? We krijgen veel verzoeken van scholen om een Schoolschrijver. Maar niet alle scholen hebben een intensief traject nodig. Losse modules op maat aanbieden In lijn met de doelstellingen uit de business paper (2013) neemt de komende jaren het aantal scholen toe dat meedoet aan het intensieve traject. Maar daarnaast onderzoeken we of we de bouwstenen uit het intensieve traject als losse modules kunnen aanbieden. Door een school flexibel in te kopen op het moment dat er behoefte aan is. We versterken ons aanbod door samen te werken met impactvolle partners, zoals we nu ook al samenwerken om optimaal aanbod te leveren.

Velen van u hebben ons tot nu toe gesteund. We hopen dat u dit blijft doen of gaat doen. Samen krijgen we voor elkaar dat ieder kind een taalsterke toekomst heeft.

De Schoolschrijver jaarverslag 2014-2015 â&#x20AC;˘

29


Organisatie Stichting De Schoolschrijver had in schooljaar 2014-

Bestuur

2015 twee medewerkers in loondienst: de directeur en de zakelijk coördinator (gezamenlijk 1,5 fte.).

Rob van Schaik voorzitter - sinds 2014

Daarnaast bestaat de organisatie uit een flexibele schil

Oud-bankier bij Fortis Bank, MeesPierson en Banque

met een kernteam van parttime zzp’ers. Het kernteam

Nationale de Paris, en thans consultant van Axon

wordt gevormd door een coördinator Amsterdam,

Advies. Hij is bestuurlijk actief in een aantal culturele

een kwaliteitsbewaker tevens coördinator landelijk

instellingen.

en een medewerker marketing & communicatie. Voor fondsenwerving en relatiebeheer werkt De

Mark Fuchs penningmeester - sinds 2014

Schoolschrijver met een parttime professional.

Werkzaam bij Van Lanschot Bankiers en bestuurlijk

Bovengenoemde medewerkers staan in totaal voor 1,4

actief in een aantal culturele instellingen.

fte. Gedurende de voorbereiding en uitvoering van het traject (november-mei) zetten we in Amsterdam lokale

Liesbeth ten Houten secretaris - sinds 2010

trajectbegeleiders in. In de organisatieontwikkeling

Voormalig uitgever van kinderboekenuitgeverij Leopold

investeren we door gefaseerd het aantal

en bestuurslid van Stichting Max Velthuijs.

arbeidsovereenkomsten uit te breiden. Het bestuur onderschrijft de uitgangspunten van goed Stagiaires

bestuur en toezicht, en daarmee de Governance Code

We werken sinds dit schooljaar structureel met

Cultuur.

stagiaires. We hadden stagiaires van de Hogeschool van Amsterdam, Tilburg University en de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht. Ook in het schooljaar 2015-2016 biedt De Schoolschrijver studenten de mogelijkheid tot een stage. Inzet van vrijwilligers Vrijwilligers zijn van onschatbare waarde voor een kleine organisatie als De Schoolschrijver. Meerdere vrijwilligers hebben dit jaar diverse activiteiten verricht. Governance en bestuur De Schoolschrijver heeft een onafhankelijk en onbezoldigd bestuur. Nieuwe leden worden benoemd door het bestuur, gehoord hebbende de directeur van De Schoolschrijver. Bij de vervulling van vacatures in het bestuur wordt beoordeeld welke specifieke deskundigheid gewenst is. Bestuursleden zijn na vier jaar eenmaal herkiesbaar. Het bestuur komt ten minste viermaal per jaar in vergadering bijeen. In 2014-2015 heeft het bestuur vijfmaal vergaderd. Regelmatig op de agenda terugkerende onderwerpen zijn het strategisch beleid, de jaarbegrotingen en meerjarenramingen, en het wervingsbeleid. Ook bespreekt het bestuur periodiek het eigen functioneren en vindt jaarlijks een bestuurs-evaluatie plaats.

30

• jaarverslag 2014-2015 De Schoolschrijver


Colofon Alle vrijwilligers, medewerkers, ambassadeur

Tekst:

Abdelkader Benali, het bestuur en natuurlijk alle

De Schoolschrijver

Schoolschrijvers delen het gemeenschappelijke doel om nog meer kinderen te kunnen laten genieten van boeken,

Fotografie:

lezen en zelf verhalen schrijven.

Foto omslag: Schoolschrijver Martine Letterie met leerling Chris van Houts (omslag, p5, p6, p8, p9, p16 links, p17, p23, p28)

ANBI-status

Doriann Kransberg (foto van Rob van Schaik)

De stichting wordt door de belastingdienst erkend als

Mark Sassen (foto van Annemiek Neefjes)

een Algemeen Nut Beogende Instelling. Deze ANBIstatus biedt (potentiële) giftgevers de mogelijkheid om

Alle kinderen op de foto’s namen deel aan het

hun bijdrage fiscaal af te trekken. Ook hoeft stichting

traject van De Schoolschrijver.

De Schoolschrijver geen belasting af te dragen over schenkingen of sponsoring, zodat het volledige bedrag

Ontwerp, illustraties:

ten goede komt aan de ideële doelstelling.

Dirk Pieter van Walsum & Claar Delfsma - DPid, Amsterdam

De stichting is door de Belastingdienst voor het traject ‘De Schoolschrijver’ vrijgesteld van BTW.

Contact en informatie Stichting De Schoolschrijver info@deschoolschrijver.nl Kantooradres: De Schoolschrijver Kleine-Gartmanplantsoen 21 1017 RP Amsterdam Postadres: p/a Rhijnvis Feithstraat 48-III 1054 VA Amsterdam KvK-nr: 34377055 @Schoolschrijver deschoolschrijver www.deschoolschrijver.nl

“De Schoolschrijver... Omdat spelen met taal geniaal leuk is, alleen heeft bijna niemand dat door. Want iedereen denkt bij taal aan regels en hokjes en dingen die moeten. Ik denk bij taal aan avontuur en dingen die mogen. Taal is geen dierentuin, taal is de jungle! HOEWAAAAAAAAAAAA!” - Benny Lindelauf, Schoolschrijver

© De Schoolschrijver, Amsterdam november 2015

De Schoolschrijver jaarverslag 2014-2015 •

31


De Schoolschrijver jaarverslag 2014-2015  

De Schoolschrijver jaarverslag 2014-2015

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you