Page 1

«Η ΖΩΗ ΜΕΤΑ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ» ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΕΡΓΑΣΙΑ Β΄ΛΥΚΕΙΟΥ,ΠΕ2Β,2012-2013 Υπάρχει ζωή μετά το θάνατο; Υπάρχει παράδεισος και κόλαση; Μήπως μετενσαρκωνόμαστε μετά το θάνατο μας; Ποιός είναι ο ρόλος της Θείας Δίκης; Αυτά και άλλα παρόμοια ερωτήματα απασχολούσαν και απασχολούν πολλούς ανθρώπους στο πέρασμα των αιώνων. Επειδή λοιπόν έχουμε και εμείς αυτούς τους προβληματισμούς, αποφασίσαμε να ασχοληθούμε με αυτό το θέμα, δίχως να σημαίνει ότι καταφέραμε να καταλήξουμε σε σαφή συμπεράσματα και ολοκληρώμενες απαντήσεις. Σε αυτό το πλαίσιο: -χωριστήκαμε σε ομάδες -αναζητήσαμε πληροφορίες μέσα από βιβλιογραφία κ ηλεκτρονικές πηγές. -επισκεφτήκαμε την Εβραική Συναγωγή, Μπεθ Σαλώμ και ενημερωθήκαμε από τον Ραββίνο, κύριο Ισαάκ Μιζάν για τον Ιουδαισμό. -επισκεφτήκαμε το Ελληνοαραβικό Επιμορφωτικό Πολιτιστικό Κέντρο και συζητήσαμε με τον προεδρό του,κύριο Khaled Tribis και τον ιμάμη, κύριο Ezedine προκειμένου να έχουμε έγκυρες απαντήσεις στις απορίες μας, όσον αφορά το Ισλάμ. -καταγράψαμε τις διδασκαλίες θρησκειών ως προς τη ζωή μετά το θάνατο.

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΕΣ ΟΜΑΔΕΣ Α΄ΟΜΑΔΑ: Η μεταθάνατον ζωή στον αρχαίο κόσμο. Ελλάδα – Αίγυπτος Μέλη:Αντωνίου Πέτρος,Γιαννούλη Αικατερίνη,Μαυρουδάκη Αλεξάνδρα,Σιώρη Σταυρούλα Β΄ΟΜΑΔΑ:Ιουδαισμός-Μετενσάρκωση Μέλη:Θεολογή Μαριάνθη,Καπετανάκου Άρτεμις,Λάλης Ευάγγελος, Μάρρας Αλέξανδρος Γ΄ΟΜΑΔΑ:Χριστιανισμός Μέλη:Δημητρούλης Θεόδωρος,Παππάς Παναγιώτης,Ταφράς Ανδρέας,Χάσος Διονύσιος,Χόντζα Εμμανουήλ Δ΄ΟΜΑΔΑ:Ισλάμ Μέλη:Γαλατάς Παναγιώτης,Γιάτσε Στυλιανός,Δρόσος Ιωάννης,Πεταλάς Αντώνιος Υπεύθυνος καθηγητής: Μαργαρίτης Αργύριος ΠΕ01


Η ΜΕΤΑ ΘΑΝΑΤΟΝ ΖΩΗ ΣΤΟΝ ΑΡΧΑΙΟ ΚΟΣΜΟ

ΜΕΤΑΘΑΝΑΤΙΑ ΖΩΗ ΣΤΗΝ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΘΕΟΣ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ - Ο ΤΡΟΜΕΡΟΣ ΑΔΗΣ

Ο ΑΔΗΣ Ο Άδης (αρχαία ελληνικά: ᾍδης ή Ἅιδης) (“αόρατος”) σημαίνει και το μέρος των νεκρών για τους Αρχαίους Έλληνες και τον θεό αυτού του κάτω κόσμου. Η λέξη αρχικά αναφερόταν αποκλειστικά στον θεό. Η γενική πτώση της λέξης (Ἅιδου), ήταν συντόμευση της φράσης “σπίτι του Άδη”, αλλά τελικά και η ονομαστική της λέξης άρχισε να περιγράφει την κατοικία των νεκρών. Στην Ελληνική μυθολογία ο Άδης, θεός του κάτω κόσμου, ήταν γιος των Τιτάνων Κρόνου και Ρέας. Είχε τρεις μεγαλύτερες αδελφές, την Εστία, την Δήμητρα και την Ήρα, όπως επίσης δύο νεώτερους αδελφούς, τον Ποσειδώνα και τον Δία. Μόλις ενηλικιώθηκε ο Δίας κατάφερε να αναγκάσει τον πατέρα του να ξεράσει τα αδέλφια του. Μετά την απελευθέρωσή τους οι έξι νεώτεροι θεοί, μαζί με τους συμμάχους που κατάφεραν να συγκεντρώσουν, διεκδίκησαν από τους γονείς τους και τους θείους τους την εξουσία στην Τιτανομαχία. Οι τρεις αδελφοί έλαβαν από τους Κύκλωπες τα όπλα που θα τους βοηθούσαν στη μάχη μεταξύ των θεών. Ο Δίας έλαβε ένα αστροπελέκι, ο Ποσειδώνας μία τρίαινα και ο Άδης ένα κράνος, που έκανε αόρατο όποιον το φορούσε. Ο πόλεμος διήρκεσε 10 χρόνια και έληξε με τη νίκη των νεώτερων θεών. Μετά τη νίκη ο Άδης και οι δύο νεώτεροι αδελφοί του, ο Ποσειδώνας και ο Δίας, έριξαν κλήρο για να καθορίσουν τα βασίλεια που θα κυβερνούσαν. Ο Δίας πήρε τον ουρανό, ο Ποσειδώνας τις θάλασσες και ο Άδης τον κάτω κόσμο, το αόρατο βασίλειο στο οποίο πηγαίνουν οι νεκροί όταν αφήνουν τον κόσμο. Ο Άδης αργότερα έλαβε την τελική σύζυγό του, την Περσεφόνη, μέσα από τέχνασμα, μια ιστορία που συνέδεσε τα αρχαία Ελευσίνια Μυστήρια με το Ολύμπιο πάνθεον. Ο Άδης κυβερνούσε τους νεκρούς, βοηθούμενος από δαίμονες επί των οποίων είχε απόλυτη εξουσία. Απαγόρευε αυστηρά στους υποτελείς του να φύγουν από την περιοχή του και γινόταν πολύ οργισμένος όταν κάποιος προσπαθούσε να φύγει ή αν κάποιος προσπαθούσε να κλέψει την λεία του.


Εκτός από τον Ηρακλή, οι μόνοι άλλοι ζωντανοί άνθρωποι που τόλμησαν να εισέλθουν στον κάτω κόσμο ήταν οι ήρωες: ο Οδυσσέας, ο Αινείας (συνοδευόμενος από την Σίβυλλα), ο Ορφέας και ο Θησέας. Κανείς τους δεν ευχαριστήθηκε ιδιαίτερα από ό,τι είδαν στο βασίλειο των νεκρών. Συγκεκριμένα, ο ήρωας του Τρωϊκού πολέμου Αχιλλέας, τον οποίο ο Οδυσσέας συνάντησε στον Άδη είπε: "Μη μου μιλάς καταπραϋντικά για τον θάνατο, ένδοξε Οδυσσέα. Θα προτιμούσα να υπηρετώ ως μισθοφόρος κάποιου άλλου, παρά να είμαι ο αφέντης των νεκρών που χάθηκαν."

«Αλιά σ’ εσάς, ψυχές αχρείες! Μην ελπίσετε ποτέ τον ουρανό να ιδείτε. Έρχομαι εγώ στην άλλην όχθη να σας πάρω στα σκοτάδια τα αιώνια, σε φωτιά και πάγο. Θεία Κωμωδία, Δάντης.

Ο «Δρόμος» Προς Τον Κάτω Κόσμο

Οι νεκροί εισέρχονταν στον κάτω κόσμο διασχίζοντας τον ποταμό Αχέροντα, με τη βάρκα του Χάροντα, ο οποίος χρέωνε έναν οβολό για το πέρασμα, τοποθετημένο κάτω από τη γλώσσα του νεκρού από τους πιστούς συγγενείς του. Οι άποροι και όσοι δεν είχαν φίλους παρέμεναν για πάντα στην όχθη του ποταμού. Η αντίπερα όχθη φυλασσόταν από τον Κέρβερο, τον τρικέφαλο σκύλο που νικήθηκε από τον Ηρακλή. Πέρα από τον Κέρβερο, οι σκιές των τεθνεώτων εισέρχονταν στον Τάρταρο, τη γη των νεκρών.


Η Ταφή Πριν την Ταφή Το σώμα του νεκρού πλενόταν κι αλειφόταν μ' αρωματικά λάδια και το έντυναν με λευκό ένδυμα. 'Έμενε εκτεθειμένο για μια μέρα, έτσι ώστε οι φίλοι κι οι συγγενείς να του αποδώσουν το σεβασμό τους. Ο οβολός έπρεπε να τοποθετηθεί στο στόμα του νεκρού, για να πληρώσει το ναύλο του στον Κάτω Κόσμο. Χωρίς οβολό η ψυχή του θα παρέμενε περιπλανώμενη. Οι πενθούντες φορούσαν μαύρα ρούχα, έκοβαν κοντά τα μαλλιά τους και θρηνούσαν φωναχτά. Η τελετή Την επόμενη μέρα, την αυγή, οδηγούσαν το σώμα στην ταφή. Το μετέφεραν στους ώμους τους οι συγγενείς. Αν η οικογένεια ήταν πλούσια, το σώμα του νεκρού μεταφερόταν πάνω σ' άμαξα με άλογα. Τη σορό ακολουθούσαν οι φίλοι και η οικογένεια , κλαίγοντας. Οι οικογένειες που είχαν ευχέρεια, μίσθωναν επαγγελματίες για να θρηνήσουν το νεκρό. Η Ταφή Ο νεκρός ή καιγόταν ή ενταφιαζόταν στο νεκροταφείο που βρισκόταν έξω απ' τα τείχη της πόλης. Εκεί η κάθε οικογένεια είχε το δικό της χώρο ταφής. Προσωπικά αντικείμενα θάβονταν συνήθως μαζί με το σώμα του νεκρού για να χρησιμοποιηθούν στη μεταθανάτια ζωή. Η Ψυχή

Η ελληνική λέξη «ψυχή» ακολούθησε δύο βασικές πορείες . Η πρώτη σχετίζεται με τη χρήση της στον καθημερινό λόγο, όπου δηλώνει την «πνοή», τη «φυσική ζωή», το «θάρρος» ή το «ήθος», και η δεύτερη αφορά τις ειδικές χρήσεις της στις θρησκευτικές δοξασίες και τις διάφορες φιλοσοφικές σχολές ως μια αόρατη—και για μερικούς άυλη ή και αθάνατη—ουσία που δίνει ζωή στο σώμα, το ελέγχει και για πολλούς επιζεί μετά τον θάνατο του σώματος, μεταβαίνοντας σε έναν τόπο δυστυχίας ή μακαριότητας ή, για άλλους, σε κάποιο διαφορετικό σώμα. Μολονότι πρέπει να διαχωριστούν αυτές οι δύο πορείες, καθώς και οι ειδικές σημασίες της λέξης όταν χρησιμοποιείται ως τεχνικός όρος από τους εκάστοτε φιλοσόφους, η κατωτέρω αναδρομή παρουσιάζει ορισμένα στοιχεία της αλληλεπίδρασης αυτών των δύο πορειών, που συνέβαλαν στην εξέλιξη του σημασιολογικού περιεχομένου της.


Όμηρος Στην ελληνική γραμματεία η λέξη «ψυχή» πρώτα απαντά στον Όμηρο και μάλιστα σε συγκεκριμένες περιπτώσεις. Αυτές σχετίζονται πάντα με τον άνθρωπο, όπου η «ψυχή» παρουσιάζεται είτε ως κάτι το οποίο κινδυνεύει να χάσει ο πολεμιστής στη μάχη είτε ως κάτι που μετά τον θάνατο του σώματος μεταβαίνει στον Άδη, δηλαδή τον κάτω κόσμο. Εκεί ονομάζεται επίσης «εἴδωλον» επειδή διατηρεί τη μορφή και την προσωπικότητα του εκλιπόντος, αλλά βρίσκεται σε μια εξαιρετικά υποβιβασμένη κατάσταση. Μερικές ψυχές, ωστόσο, έχουν την τύχη να πάνε στα Ηλύσια Πεδία, απολαμβάνοντας αθανασία με τους θεούς. Η ομηρική άποψη για τη μετά θάνατον ζωή φαίνεται να προέρχεται από τους μύθους της Μεσοποταμίας και διατηρείται στη λαϊκή θρησκεία των Ελλήνων επί πολλούς αιώνες, ακόμη και στη μετά Χριστόν εποχή, αν και φυσικά από τόπο σε τόπο και από εποχή σε εποχή εμφανίζονται διαφορές στις αντιλήψεις. Παράλληλα, όμως, αρχίζουν να αναπτύσσονται και να γίνονται δημοφιλείς και άλλες θεωρίες περί της ψυχής και της μετά θάνατον ζωής.

Σωκράτης και Πλάτωνας Οι απόψεις του Πλάτωνα περί άυλης και αθάνατης ψυχής υπήρξαν καθοριστικές για τους μετέπειτα στοχαστές. Στον Φαίδωνα του Πλάτωνα ο Σωκράτης, ως γνήσιος φιλόσοφος, παρουσιάζεται να επιθυμεί να πεθάνει το σώμα του, ώστε να απελευθερωθεί η ψυχή του από τα απατηλά ερεθίσματα των υλικών αισθητηρίων και, έτσι, να κατακτήσει την πραγματική γνώση και σοφία. Εντούτοις, αντιμετωπίζει τη δυσπιστία καθώς πολλοί αρνούνται τη μετά θάνατον επιβίωση της ψυχής. Για να υποστηρίξει ο Σωκράτης την αθανασία της ψυχής και τον έλλογο χαρακτήρα της, ότι δηλαδή αυτή είναι το «εγώ», η πραγματική έδρα της προσωπικότητας και της υπόστασης του ανθρώπου, εκθέτει τέσσερα επιχειρήματα. Το πρώτο βασίζεται στην ήδη υπάρχουσα δοξασία της μετενσάρκωσης: αν η ψυχή έφθινε και πέθαινε ύστερα από έναν αριθμό μετενσαρκώσεων, τότε η ζωή θα έπρεπε να έχει εκλείψει από τον κόσμο. Αντιθέτως, η ζωή εξακολουθεί να υπάρχει και να κάνει τους κύκλους της μέσα στη φύση, και επομένως οι ψυχές είναι αθάνατες. Το δεύτερο επιχείρημα αντλείται από την ικανότητα που έχει ο άνθρωπος να αντιλαμβάνεται ιδέες και νοήματα χωρίς να εξαρτάται από τις αισθήσεις του: για παράδειγμα, κάποιος μπορεί να φανταστεί έναν τέλειο κύκλο χωρίς να έχει δει ποτέ του κάτι τέτοιο στον υλικό κόσμο. Τούτη η ικανότητα δείχνει ότι η ψυχή κατέχει γνώση από τον κόσμο των Ιδεών και, επομένως, προέρχεται από εκεί. Η συσχέτιση της ψυχής με τον κόσμο των Ιδεών είναι σημαντική και αυτό το δηλώνει ιδιαίτερα το τρίτο επιχείρημα: εφόσον η ψυχή είναι αόρατη, προφανώς συγγενεύει με τον κόσμο των Ιδεών: είναι απλή και ασύνθετη, αδιάλυτη και αιώνια, όπως είναι και οι Ιδέες. Τέλος, σύμφωνα με το τέταρτο επιχείρημα, εφόσον η ψυχή είναι αυτή που δίνει ζωή στο σώμα και ο χωρισμός ψυχής και σώματος σημαίνει θάνατος για το σώμα, άρα η ίδια διαθέτει αυτονομία ζωής. Στο Συμπόσιο μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει η άποψη πως, όταν η ψυχή πρόκειται να ενσαρκωθεί, χωρίζεται σε δύο τμήματα που εισέρχονται σε δύο διαφορετικά σώματα. Εντούτοις, τα δύο μέρη της ψυχής έλκονται μεταξύ τους, και έτσι εξηγείται το φαινόμενο του έρωτα. Στον Φαίδρο παρουσιάζεται η θεωρία ότι ο άνθρωπος έχει τρεις ψυχές: μία στο κεφάλι (έδρα της νόησης), μία στο στήθος (έδρα των συναισθημάτων) και μία στην κοιλιά (έδρα των σωματικών επιθυμιών). Στην Πολιτεία, όμως, η προσέγγιση αλλάζει με σκοπό να ξεπεραστούν τα κενά των προηγούμενων θεωριών. Εκεί λοιπόν αναφέρεται ότι ο άνθρωπος έχει μία μόνο ψυχή αλλά τριμερή: τον νουν (νόηση), τον θυμόν (συναίσθημα) και το επιθυμητικόν (επιθυμία). Στον Τίμαιο, επιπρόσθετα, παρουσιάζεται η θεωρία της τριμερούς ψυχής που εφαρμόζεται και στην ψυχή του κόσμου, και αυτή η τριάδα των ιδιοτήτων είναι που εξασφαλίζει την κίνηση στα ουράνια σώματα.


Αριστοτέλης Για τον Αριστοτέλη η ψυχή αντιστοιχεί στις ιδιότητες που έχει ένα ζωντανό ον (μορφή ή εντελέχεια), είτε πρόκειται για φυτό είτε για ζώο είτε για άνθρωπο. Και όπως οι ιδιότητες ενός αντικειμένου οφείλουν την υπόστασή τους στο ίδιο το αντικείμενο, έτσι και η ψυχή οφείλει την υπόστασή της στο υλικό σώμα. Όταν λοιπόν αυτό πεθαίνει και διαλύεται, η ψυχή του εκμηδενίζεται. Για τον άνθρωπο η ψυχή του έχει πέντε «δυνάμεις», ή αλλιώς δυνατότητες: (1) το «θρεπτικόν», που σχετίζεται με τη θρέψη του σώματος· (2) το «ορεκτικόν», δηλαδή την τάση για καθετί καλό· (3) το «αισθητικόν», την ικανότητα της πρόσληψης των πληροφοριών μέσω των αισθήσεων·(4) το «κινητικόν», που εξασφαλίζει τις κινήσεις του σώματος και (5) το «διανοητικόν»,την ικανότητα της σκέψης.


ΑΡΧΑΙΑ ΑΙΓΥΠΤΟΣ, ΠΙΣΤΗ ΚΑΙ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΠΕΡΙ ΜΕΤΑ ΘΑΝΑΤΟΝ ΖΩΗ ΕΝΝΟΙΑ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΚΑΙ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ

Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΗΤΑΝ Η ΑΡΧΗ ΕΝΟΣ ΜΑΚΡΙΝΟΥ ΚΑΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟΥ ΤΑΞΙΔΙΟΥ ΣΤΟΝ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟ ΟΠΟΥ ΕΚΕΙ ΘΑ ΚΡΙΝΟΤΑΝ Ο ΝΕΚΡΟΣ ΓΙΑ ΤΟ ΑΝ ΘΑ ΞΑΝΑΓΕΝΗΘΕΙ Η ΟΧΙ . Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΕΙΧΕ ΤΗΝ ΕΝΝΟΙΑ ΤΗΣ ΑΥΓΗΣ ΚΑΙ ΘΕΩΡΟΥΝΤΑΝ ΕΝΑ ΗΘΙΚΟ ΓΕΓΟΝΟΣ ΑΦΟΥ ΑΠΟ ΕΚΕΙ Ο ΝΕΚΡΟΣ ΘΑ ΑΓΟΝΙΖΩΤΑΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΤΑΘΑΝΑΤΙΑ ΖΩΗ . ΣΤΙΣ ΠΕΠΟΙΘΗΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΙΓΥΠΤΙΩΝ ΠΕΡΙ ΨΥΧΗΣ ΠΕΡΙΛΑΜΒΑΝΟΤΑΝ Η ΠΙΣΤΗ ΠΩΣ ΜΕ ΤΗΝ ΤΑΡΙΧΕΥΣΗ ΚΑΙ ΤΗ ΜΟΥΜΙΟΠΟΙΗΣΗ ΔΙΑΤΗΡΗΤΟ Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΑΤΟΜΟΥ ΣΤΗ ΜΕΤΑΘΑΝΑΤΙΑ ΖΩΗ ΚΑΘΕ ΑΤΟΜΟ ΕΧΕΙ ΔΥΟ ΨΥΧΕΣ ΠΟΥ ΟΝΟΜΑΖΟΝΤΑΝ <<ΜΠΑ>> ΚΑΙ <<ΚΑ >> .Η <<ΚΑ>> ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΥΕΙ ΤΗ ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΕΝΩ Η <<ΜΠΑ>> ΤΗΝ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΤΗ ΔΥΝΑΜΗ ΤΗΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ . ΓΙΑ ΝΑ ΜΠΟΡΕΣΕΙ ΝΑ ΕΠΙΒΙΩΣΕΙ Η ΨΥΧΗ ΤΟΥ ΝΕΚΡΟΥ ΣΤΗ ΜΕΤΑΘΑΝΑΤΙΑ ΖΩΗ Η << ΜΠΑ>> ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΕΝΑ ΝΥΧΤΕΡΙΝΟ ΤΑΞΙΔΙ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΟ ΣΩΜΑ ΠΟΥ ΗΤΑΝ ΣΤΟ ΤΑΦΟ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟ . ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΟΙ ΚΙΝΔΥΝΟΙ ΠΟΥ ΘΑ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΕΙ Ο ΝΕΚΡΟΣ ΚΑΙ ΤΑ ΜΑΓΙΚΑ ΛΟΓΙΑ ΠΟΥ ΘΑ ΤΟΝ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΑΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΤΑΓΕΓΡΑΜΜΕΝΑ ΣΤΗ ΒΙΒΛΟ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ . ΠΑΡΟΛΑ ΑΥΤΑ ΚΑΘΕ ΝΕΚΡΟΣ ΕΙΧΕ ΔΙΚΟ ΤΟΥ ΒΙΒΛΙΟ ΜΕ ΤΙΣ ΠΕΡΙΠΕΤΕΙΕΣ ΤΟΥ ΣΤΟΝ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟ

ΘΕΟΙ Ο ΟΣΙΡΙΣ ΕΠΙΚΕΦΑΛΗΣ ΤΗΣ ΘΕΙΑΣ ΤΡΙΑΔΑΣ ΗΤΑΝ Ο ΘΕΟΣ ΤΟΥ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟΥ ΔΙΠΛΑ ΤΟΥ ΚΑΘΟΤΑΝ Η ΙΣΙΔΑ ΘΕΑ ΤΗΣ ΜΗΤΡΟΤΗΤΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΚΑΙ Ο ΩΡΟΣ Ο ΘΕΟΣ ΤΟΥ ΦΩΤΟΣ Ο ΑΝΟΥΒΗΣ Ο ΠΡΟΣΤΑΤΗΣ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ ΚΑΙ Η ΘΕΑ ΜΑΑΤ ΘΕΑ ΤΗΣ ΑΛΗΘΕΙΑΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ . Ο ΘΩΘ Ο ΘΕΟΣ ΤΗΣ ΓΡΑΦΗΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ ΤΗΣ <<ΒΙΒΛΟΥ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ >> ΕΧΕΙ ΡΟΛΟ ΩΣ ΚΑΘΟΔΗΓΗΤΗΣ . Ο ΚΕΦΡΙ Ο ΘΕΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΤΑΞΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ


Η ΑΡΧΗ ΤΟΥ ΤΑΞΙΔΙΟΥ ΖΩΝΤΑΣ ΔΙΠΛΑ ΣΤΟΝ ΠΟΤΑΜΟ ΝΕΙΛΟ ΗΤΑΝ ΦΥΣΙΚΟ ΝΑ ΠΙΣΤΕΥΟΥΝ ΟTΙ ΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΣΤΗΝ ΜΕΤΑΘΑΝΑΤΙΟ ΖΩΗ ΗΤΑΝ ΠΛΩΤΟ . ΚΑΘΕ ΒΡΑΔΥ ΟΤΑΝ ΕΔΥΕ Ο ΗΛΙΟΣ Ο ΝΕΚΡΟΣ ΚΑΤΕΒΑΙΝΕ ΣΤΟΝ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟ ΜΕ ΤΟ ΠΛΟΙΟ ΤΟΥ ΕΧΩΝΤΑΣ ΤΟΝ ΚΕΦΡΙ ΚΑΙ ΤΟΝ ΘΩΘ, ΓΙΑ ΝΑ ΞΑΝΑΓΕΝΝΗΘΕΙ ΜΕ ΤΟ ΞΗΜΕΡΩΜΑ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ . ΤΟ ΠΟΤΑΜΙ ΤΟΥ ΚΑΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ ΟΝΟΜΑΖΟΤΑΝ ΑΜΝΤΟΥΑΤ  ΟΤΑΝ Ο ΝΕΚΡΟΣ ΠΕΡΝΑΓΕ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΠΕΡΑΣΕΙ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΤΕΛΙΚΗ ΠΟΥ ΟΝΟΜΑΖΟΤΑΝ << ΤΟ ΖΥΓΙΣΜΑ ΤΗΣ ΚΑΡΔΙΑΣ>> ΑΥΤΗ Η ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΓΙΝΟΤΑΝ ΣΤΗΝ ΑΙΘΟΥΣΑ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ << ΝΤΟΥΑΤ>> ΕΚΕΙ Ο ΝΕΚΡΟΣ ΕΔΙΝΕ ΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟΝ ΑΝΟΥΒΙ. ΕΚΕΙΝΟΣ ΤΗΝ ΤΟΠΟΘΕΤΟΥΣΕ ΠΑΝΩ ΣΕ ΕΝΑΝ ΔΙΣΚΟ ΕΝΟΣ ΖΥΓΟΥ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΑΛΛΟ ΔΙΣΚΟ Η ΘΕΑ ΜΑΑΤ ΕΒΑΖΕ ΕΝΑ ΦΤΕΡΟ ΤΗΣ . Ο ΘΕΟΣ ΘΩΘ ΘΑ ΚΑΤΕΓΡΑΦΕ ΤΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ ΕΝΩ Ο ΑΝΟΥΒΙΣ ΘΑ ΕΠΕΒΛΕΠΕ ΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΣΤΟ ΖΥΓΙΣΜΑ ΠΟΥ ΓΙΝΟΤΑΝ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΟΣΙΡΙ ΚΑΙ ΣΑΡΑΝΤΑ ΔΥΟ ΔΙΚΑΣΤΩΝ. ΠΡΟΕΔΡΟΣ ΗΤΑΝ Ο ΘΩΘ .

  

. ΑΝ Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΟΥ ΝΕΚΡΟΥ ΗΤΑΝ ΕΛΕΦΡΥΤΕΡΗ ΑΠΟ ΤΟ ΦΤΕΡΟ ΤΟΤΕ Ο ΝΕΚΡΟΣ ΕΙΧΕ ΖΗΣΕΙ ΜΙΑ ΚΑΛΗ ΖΩΗ . Ο ΑΝΟΥΒΙΣ ΤΟΝ ΟΔΗΓΟΥΣΕ ΣΤΟΝ ΟΣΙΡΙ ΚΑΙ ΕΚΕΙ Ο ΝΕΚΡΟΣ ΤΟΥ ΕΚΑΝΕ ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ ΓΙΑ ΝΑ ΤΟΥ ΕΠΙΤΡΑΠΕΙ Η ΖΩΗ ΣΤΟ ΒΑΣΙΛΕΙΟ ΤΟΥ ΟΤΑΝ ΥΠΗΡΧΕ ΙΣΟΡΡΟΠΙΑ Ο ΝΕΚΡΟΣ ΕΙΧΕ ΤΗΝ ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΝΑ ΑΠΟΛΟΓΗΘΕΙ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΗΝ ΔΙΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΣΤΗ ΖΩΗ . ΑΝ Η ΚΑΡΔΙΑ ΤΟΥ ΝΕΚΡΟΥ ΗΤΑΝ ΒΑΡΥΤΕΡΗ Ο ΔΑΙΜΩΝΑΣ ΑΜΟΥΤ ΕΜΦΑΝΙΖΟΤΑΝ ΚΑΙ ΚΑΤΑΒΡΟΧΘΙΖΕ ΤΟΝ ΝΕΚΡΟ Η ΠΛΗΡΗΣ ΕΞΑΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥ ΝΕΚΡΟΥ ΙΣΟΔΥΝΑΜΟΥΣΕ ΜΕ ΕΝΑΝ ΔΕΥΤΕΡΟ ΘΑΝΑΤΟ


ΔΑΙΜΩΝΑΣ ΑΜΟΥΤ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΗ ΣΤΙΓΜΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΙΘΑΝΗ ΕΝΣΩΜΑΤΩΣΗ ΣΤΟΝ ΑΛΛΟΝ ΚΟΣΜΟ, ΠΟΥ ΟΡΙΣΜΕΝΟΙ ΠΑΠΥΡΟΙ ΠΕΡΙΓΡΑΦΟΥΝ ΩΣ << ΠΕΡΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΑ ΤΕΛΕΙΑ ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ ΤΗΣ ΔΥΣΗΣ>> ΠΑΡΕΜΒΑΛΛΟΤΑΝ ΑΥΤΗ Η ΔΟΚΙΜΑΣΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΟΠΟΙΑ ΦΥΣΙΚΑ ΕΞΑΙΡΟΥΝΤΑΝ Ο ΦΑΡΑΩ. Η ΖΩΗ ΜΕΤΑ ΘΑΝΑΤΟΝ ΗΤΑΝ ΕΓΓΥΗΜΕΝΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΦΑΡΑΩ ΚΑΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ ΤΟΥ , ΟΙ ΥΠΟΛΟΙΠΟΙ ΟΜΩΣ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΠΟΥ ΑΝΗΚΑΝ ΣΕ ΚΑΤΩΤΕΡΕΣ ΤΑΞΕΙΣ ΕΠΡΕΠΕ ΝΑ ΔΙΑΣΦΑΛΙΣΟΥΝ ΤΗΝ ΜΕΤΑ ΘΑΝΑΤΟΝ ΖΩΗ ΜΕ ΜΑΓΙΚΑ ΜΕΣΑ ΚΑΙ ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΙΕΣ . ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΕΥΠΟΡΟΥΣ Η ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΜΕΤΑ ΘΑΝΑΤΟΝ ΖΩΗ ΕΠΙΚΕΝΤΡΩΝΟΤΑΝ ΣΤΗΝ ΙΔΑΝΙΚΗ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΚΑΙ ΤΟΝ ΕΞΟΠΛΙΣΜΟ ΤΟΥ ΤΑΦΟΥ. ΠΡΩΤΟ ΜΕΛΗΜΑ ΚΑΘΕ ΦΑΡΑΩ ΗΤΑΝ ΝΑ ΕΤΟΙΜΑΣΕΙ ΤΟΝ ΤΑΦΟ ΤΟΥ .  Η ΕΥΤΥΧΗΣ ΜΟΙΡΑ ΓΙΑ ΚΑΘΕ ΑΙΓΥΠΤΙΟ ΣΥΝΙΣΤΑΤΟ ΣΤΟ ΝΑ ΚΑΤΟΡΘΩΣΕΙ ΝΑ ΤΑΥΤΙΣΤΕΙ ΜΕ ΤΟΝ ΚΑΤΩ ΚΟΣΜΟ ΤΩΝ ΘΕΩΝ ΚΑΙ ΕΙΔΙΚΟΤΕΡΑ ΤΟΝ ΟΣΙΡΙ , ΕΝΩ Η ΕΚΔΟΧΗ ΠΟΥ ΦΟΒΟΤΑΝ ΗΤΑΝ ΝΑ ΜΗΝ ΚΑΤΟΡΘΩΣΕΙ ΝΑ ΕΠΙΒΙΒΑΣΤΕΙ ΣΤΟ ΠΛΟΙΟ ΠΟΥ ΘΑ ΤΟΝ ΜΕΤΕΦΕΡΕ ΣΤΟΝ ΑΛΛΟ ΚΟΣΜΟ ΚΑΙ ΝΑ ΜΕΙΝΕΙ ΠΕΡΙΠΛΑΝΩΜΕΝΟΣ ΣΤΗ ΓΗ , ΣΥΝΗΘΩΣ ΓΥΡΩ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΔΙΟ ΤΟΥ ΤΟΝ ΤΑΦΟ . 

ΟΙ ΝΕΚΡΟΙ ΑΠΟΤΕΛΟΥΣΑΝ ΜΙΑ ΔΙΑΡΚΗ ΑΠΕΙΛΗ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΖΩΝΤΑΝΟΥΣ .ΓΙΑ ΝΑ ΑΠΟΤΡΑΠΕΙ ΚΑΘΕ ΤΕΤΟΙΑ ΑΠΕΙΛΗ, ΟΙ ΤΑΦΕΣ ΣΥΝΟΔΕΥΟΝΤΑΝ ΑΠΟ ΜΙΑ ΜΕΓΑΛΗ ΣΥΣΣΩΡΕΥΣΗ ΥΛΙΚΩΝ ΑΓΑΘΩΝ , ΑΠΟ ΤΡΟΦΙΜΑ ΜΕΧΡΙ ΚΑΙ ΚΟΣΜΗΜΑΤΑ. ΣΥΝΕΠΩΣ, ΟΙ ΠΛΟΥΣΙΟΤΕΡΟΙ ΕΙΧΑΝ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ ΠΙΘΑΝΟΤΗΤΕΣ ΝΑ ΓΙΝΟΥΝ ΔΕΧΤΟΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΟΣΙΡΙ ΣΕ ΣΧΕΣΗ ΜΕ ΤΟΥΣ ΥΠΟΛΟΙΠΟΥΣ ΘΝΗΤΟΥΣ. ΟΡΙΣΜΕΝΟΙ ΕΥΠΟΡΟΙ ΑΙΓΥΠΤΙΟΙ ΤΟΠΟΘΕΤΟΥΣΑΝ ΣΤΟΥΣ ΤΑΦΟΥΣ ΤΟΥΣ ΜΕΓΑΛΑ ΑΓΑΛΜΑΤΑ ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΤΟΙΚΕΙ Η ΨΥΧΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΚΡΙΣΗΣ ΚΑΙ ΕΤΣΙ ΑΠΕΦΕΥΓΑΝ ΤΗΝ ΠΕΡΙΠΛΑΝΗΣΗ ΜΕΧΡΙ ΤΗΝ ΑΠΑΓΓΕΛΙΑ ΤΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΑΠΟΦΑΣΗΣ. Η ΜΟΥΜΙΑ ΠΟΥ ΠΕΡΙΤΥΛΙΓΟΤΑΝΕ ΜΕ ΜΕΓΙΣΤΗ ΠΡΟΣΟΧΗ ΚΑΙ ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΟΤΑΝΕ ΑΠΟ ΠΟΛΛΑ ΦΥΛΑΧΤΑ ΧΡΗΣΙΜΕΥΕ ΓΙΑ ΝΑ ΠΡΟΣΤΑΤΕΨΕΙ ΤΟΝ ΝΕΚΡΟ ΑΠΟ ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΔΙΑΤΑΡΑΧΗ ΤΗΣ ΜΕΤΑΒΑΣΗΣ ΤΟΥ ΣΤΟΝ ΑΛΛΟ ΚΟΣΜΟ.

ΑΙΓΥΠΤΟΣ ΚΑΙ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΑΔΑ Ο Όσιρις, (επίσης Ούζιρις, Αζάρ, Όζιρις, Ουζάρ, Ουεζίρ, Ουζαρέ) του οποίου το όνομα είναι αρχαιοελληνική μεταγραφή της αιγυπτιακής λέξης Ουεζίρ, εξομοιώθηκε με πολλές θεότητες του ελληνικού πάνθεου, κυρίως δε με τον Διόνυσο και τον Άδη. Όντας αρχικά θεός της φύσης, ενσάρκωση του πνεύματος της βλάστησης, που πεθαίνει κατά το θερισμό και αναγεννάτε όταν φυτρώνει ο σπόρος Ο Ώρος –όπως μεταγράφηκε από τους Έλληνες το Hor– Ταυτιζόταν με τον Απόλλωνα και απεικονίζονταν ως γεράκι ή άνθρωπος με κεφαλή γερακιού. Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο η επέτειος της γέννησής του εορτάζονταν όταν τα ουράνια σώματα του Ηλίου και της Σελήνης βρίσκονταν σε συζυγία. Η Ίσις, (ή Ίσιδα) (κυρ. η βασίλισσα του θρόνου) είναι ελληνική μεταγραφή της αιγυπτιακής λέξης Εσέτ ή Έσε,. Οι Έλληνες την εξομοίωσαν άλλοτε με τη Δήμητρα, άλλοτε με την Ήρα ή τη Σελήνη, ακόμα και με την Αφροδίτη


ΤΑΡΙΧΕΥΣΗ ΚΑΙ ΜΟΥΜΙΟΠΟΙΗΣΗ  H πίστη στη ζωή μετά θάνατο είναι ευρύτατα διαδεδομένη ανάμεσα σε όλους σχεδόν τους πολιτισμούς και τις θρησκείες από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Όλες σχεδόν οι θρησκείες υπόσχονται συνέχιση της ζωής σε κάποιον παράδεισο ή κόλαση.  Οι αρχαίοι Αιγύπτιοι είχαν μεγάλη εμμονή με τον θάνατο. Γύρω από αυτόν έκτισαν μια πολύπλοκη θρησκεία με πεποίθηση για μια μεταθανάτια ζωή. Πίστευαν ότι, αν το σώμα δεν καταστρεφόταν, η ψυχή συνέχιζε να ζει και μετά τον θάνατο του σώματος. Θεωρούσαν ότι το φυσικό σώμα έπρεπε να συντηρηθεί για να επιτρέψει στο πνεύμα (την ψυχή) να κατοικήσει στην μετά θάνατον ζωή.  Στις πεποιθήσεις των Αιγυπτίων περί ψυχής περιλαμβανόταν η πίστη πως με την ταρίχευση και τη μουμιοποίηση διατηρείτο η ταυτότητα του ατόμου στην μεταθανάτια ζωή. Καθώς λοιπόν το σώμα θεωρούνταν ως ο τόπος συνάντησης των διαφόρων στοιχείων που συνέθεταν την προσωπικότητα του νεκρού, η ταρίχευση επιβαλλόταν ώστε να συνεχίσει ο νεκρός να «ζει» και στον Άδη και έτσι να αποφευχθεί η εξαφάνιση της υστεροφημίας του και η λήθη ως προς το πρόσωπό του.  Ο κεντρικός πυρήνας της αντίληψης τους, αντικατοπτρίζεται στις μεταμορφώσεις που πραγματοποιεί η κάμπια. Όταν υπάρχει σαν ζωντανός οργανισμός επιβιώνει τρώγοντας και πίνοντας, όταν είναι να πεθάνει όμως πλέκει το κουκούλι της και από εκεί μέσα δίχως τροφή μεταμορφώνεται σε έντομο για μια νέα ζωή.  Για αυτόν τον λόγο οδηγήθηκαν στην μουμιοποίηση των νεκρών που στην αρχαία Αίγυπτο έγινε επιστήμη. Το σώμα μέσα στις άσπρες γάζες τυλιγμένο πρέπει να μείνει ακέραιο μετά τον θάνατο γιατί θα χρησιμοποιηθεί για τις μεταλλάξεις όταν ο αναστημένος νεκρός θα έρθει από τον κάτω κόσμο, στον κόσμο των ζωντανών. Επίσης ο νεκρός έπρεπε να αναγνωριστεί στον κάτω κόσμο και γι’αυτό τοποθετούσαν την νεκρική μάσκα και από πάνω ένα πολύχρωμο κάλυμμα σε σχήμα κόμπρας.  Ο πατέρας της ιστορίας Ηρόδοτος μας πληροφορεί ότι υπήρχαν διαβαθμίσεις στην μουμιοποίηση : Ακριβή, μέτρια και πολύ οικονομική!! Είναι σαφές ότι οι άνθρωποι του λαού, η ασθενέστερη οικονομική τάξη, αφηνόταν στην μοίρα τους και θαβόταν στην άμμο, αντίθετα με τους ευγενείς, τους κρατικούς υπαλλήλους και τους ιερείς.  Τους νεκρούς τους και ιδιαίτερα τους βασιλιάδες , τους τοποθετούσαν σε ασφαλείς τάφους για να διατηρηθεί όσο καλύτερα γίνεται το σώμα τους. Τέτοιοι τάφοι ήταν οι πυραμίδες, προορισμένοι για τους φαραώ, ενώ τους απλούς ανθρώπους τους έθαβαν σε λάκκους στην έρημο, όπου είχαν την ελπίδα ότι θα διατηρηθεί το σώμα τους από την ξηρασία. Πράγματι, οι παλαιότερες μούμιες είναι «φυσικές» και βρέθηκαν στην έρημο μάλλον από φυσική ταρίχευση. Αυτός ο φόβος λοιπόν της αποσύνθεσης των σωμάτων γέννησε την πίστη στην διατήρηση του σώματος και στις τεχνικές της ταρίχευσης. Η τύχη των νεκρών λοιπόν ακολουθούσε την ακόλουθη πορεία:  Στα δυτικά του Νείλου μεταφέρονταν μετά το θάνατό τους οι δυτικοί, δηλαδή οι νεκροί που έπρεπε να προετοιμαστούν για το μεγάλο ταξίδι. Γυναίκες θα θρηνούσαν, άντρες θα απέδιδαν τιμές, έθιμα ξόρκια και προσευχές θα διαβάζονταν.  Στην δυτική όχθη είχαν έδρα οι τεχνίτες της μουμιοποίησης που αποτελούσαν στην αρχαία Αίγυπτο μια άρτια οργανωμένη συντεχνία. Γνώριζαν προφανώς πολύ καλά την ανατομία του ανθρώπινου σώματος και ήξεραν μαντικά ξόρκια. Εκεί υπήρχαν τα εργαστήρια της μουμιοποίησης καθώς και τα σπίτια αυτών των τεχνιτών.  Δυστυχώς ακόμα και σήμερα δεν γνωρίζουμε με ακρίβεια την τεχνική της μουμιοποίησης. Υποθέσεις μόνο κάνουμε για τεχνική καθώς και για τις θρησκευτικές τελετές που την συνόδευαν. Μάλιστα αυτές οι τελετές είχαν ίσως μεγαλύτερη σημασία. Οι νεκροί τοποθετούνταν αρχικά σε καλαμένια φέρετρα στην άμμο – κάτι που είχε ως αποτέλεσμα ταχεία αφυδάτωση του σώματος και την επιβράδυνση της αποσύνθεσης - και μετά θάβονταν. Η ταρίχευση αναπτύχθηκε από τους Αιγυπτίους κατά τη διάρκεια της 4ης Δυναστείας. Μετά αφαιρούνταν όλοι οι μαλακοί ιστοί, ενώ οι κοιλότητες πλένονταν και γεμίζονταν με νάτριον (αλάτι). Κατόπιν ολόκληρο το σώμα βυθιζόταν σε νάτριον. Στην θέση καρδιάς τοποθετούσαν έναν


σκαραβαίο. Ο σκαραβαίος είχε σκοπό να μην επιτρέψει στην καρδιά να ψευδομαρτυρήσει στη δίκη της ψυχής. Για τους αιγυπτίους η καρδιά ήταν το κέντρο της εξυπνάδας και όχι ο εγκέφαλος.  Έτσι λοιπόν μετά την εμβάπτιση τους, τα σώματα αλείφονταν εσωτερικά και εξωτερικά με ρητίνες, για να διατηρούνται και τα τύλιγαν με επιδέσμους από λινό ύφασμα, με ενσωματωμένα φυλακτά. Στην περίπτωση του Φαραώ ή μελών της οικογενείας του και υψηλών αξιωματούχων έβαζαν το σώμα σε μια σειρά αλληλοκαλυπτόμενων φέρετρων. Το μεγαλύτερο και εξωτερικό -μέσα στο οποίο τοποθετούνταν με σειρά όλα τα άλλα- ήταν συνήθως μια λίθινη σαρκοφάγος

 Αφού λοιπόν το νεκρό σώμα πλενόταν και αρωματιζόταν με αρωματικά έλαια και αλατούχες και ασφαλτούχες ουσίες στη συνέχεια το τοποθετούσαν στο τραπέζι της ανατομίας. Γινόταν μια μικρή τομή στην αριστερή κοιλιακή χώρα, όχι μεγαλύτερη από 10 εκατοστά και με ειδικό ορειχάλκινο εργαλείο ο ειδικός αφαιρούσε τα διάφορα όργανα.

 Οι πνεύμονες, το συκώτι το στομάχι και τα έντερα διατηρούνταν ξεχωριστά, αποθηκευμένα σε σφραγισμένα αγγεία (Κανωβικά αγγεία), τα οποία προστάτευαν οι τέσσερις γιοι του Ώρου . Ο καθένας προστάτευε συγκεκριμένο όργανο του βασιλιά και συνδέθηκαν με τα τέσσερα σημεία του ορίζοντα. Έτσι έχουμε:  Τον Ισμέτ συνδέεται με τον Νότο είχε ανθρώπινη μορφή, προστάτευε το συκώτι και προστατευόταν από την θεά Ίσιδα.  Ο Χαπί συνδέεται με τον βορά, είχε μορφή μπαμπουίνου, προστάτευε τους πνεύμονες και προστατευόταν από την θεά Νέφθυ.  Ο Ντουαμουτέφ συνδέεται με την ανατολή, είχε μορφή τσακαλιού, προστάτευε το στομάχι και προστατευόταν από την θεά Νηίθ. Ο Κεμπεχσενούφ συνδέεται με την δύση, είχε μορφή γερακιού, προστάτευε το έντερο και προστατευόταν από την θεά Σελκέτ.

 Αυτά τα αγγεία τα τοποθετούσαν γύρω από τον τάφο ή σε κάποια άλλη περίοδο ανάμεσα στα πόδια του νεκρού.  Στην συνέχεια ακολουθούσε το ξέπλυμα του εσωτερικού του σώματος με άσφαλτο, ρητίνες, αρώματα, σόδα και μύρα.


 Σώμα και όργανα έμεναν μέσα σε άλμη και νίτρο επί 40 έως 70 μέρες. Ο αιγυπτιακός πάπυρος Ρίντ αναφέρει ότι για την συντήρηση του νεκρού σώματος απαιτείτο το νερό της Ελεφαντίνης (ρετσίνι), το νάτριο της πόλης Νεκχαβίτ (άσφαλτος και πίσσα) και το γάλα της πόλης Κιμ (αρωματικό λάδι).  Τέλος σπαργάνωναν (τύλιγαν) το σώμα με γάζες και φυλαχτά, ώστε να εξασφαλιστεί η διατήρησή του . Σε κάθε κομμάτι υφάσματος έγραφαν προσευχές και γινόταν ειδικές τελετές. Σφράγιζαν τη μούμια σε πέτρινη ή ξύλινη λάρνακα (φέρετρο) που το διακοσμούσαν με ζωγραφιές και επιγραφές – προσευχές. Πιστεύοντας ότι ζει ο νεκρός και βγαίνει από την λάρνακα, ζωγράφιζαν το πρόσωπο, ώστε όταν επέστρεφε να αναγνώριζε το δικό του φέρετρο.

 Επίσης οι Αιγύπτιοι έδιναν ιδιαίτερη σημασία στην εξωτερική εμφάνισή τους και κατά συνέπεια στον καλλωπισμό των νεκρών τους. Με αυτόν τον τρόπο το σώμα αποκτούσε περισσότερη ζωντάνια. Τα νύχια βάφονταν κόκκινα ή χρυσά, το πρόσωπο βαφόταν με πούδρες και σκόνες, τα μάτια ζωγραφίζονταν με μολύβια και χρωματιστές αλοιφές. Συχνά έβαζαν τεχνητά μάτια από πολύτιμους λίθους. Τα μαλλιά στους άντρες κόβονταν κοντά, ενώ στις γυναίκες αφήνοντας στο φυσικό τους μήκος και οι τεχνίτες τα κατσάρωναν και τα χτένιζαν με περίτεχνο τρόπο.  Πλούσια «κτερίσματα» (κοσμήματα και άλλα αντικείμενα – έργα τέχνης συνοδευτικά των νεκρών προς τιμή τους) συνόδευαν τους νεκρούς στον τάφο τους.  Στη διαδικασία της μουμιοποίησης περιλαμβάνονταν πολλές φορές και ζώα των οικογενειών των αιγυπτίων αριστοκρατών, αλλά το πιθανότερο είναι πως ήταν αναπαραστάσεις των θεών.  Στο χώρο που βρισκόταν ο νεκρός ζωγραφίζονταν στους τοίχους η Αιγυπτιακή Βίβλος των Νεκρών. Αυτό γινόταν για να διευκολύνουν το πέρασμά του στον κάτω κόσμο.  Όλα λοιπόν γίνονταν για να είναι έτοιμος ο νεκρός για την επόμενη καλύτερη ζωή γιατί επίκεντρο της νεκρικής τους φιλοσοφίας δεν ήταν ο θάνατος αλλά «η ζωή μετά».


ΙΟΥΔΑΙΣΜΟΣ

Η όλη έννοια της ζωής μετά το θάνατο δεν αποτελεί κεντρικό κομμάτι της ιουδαικής θεολογίας και ούτε υπάρχει κάποια συγκεκριμένη άποψη. Ο ραβινικός σχολιασμός, το Ταλμούδ και ο μυστικιστικός Ιουδαϊσμός με το Ζοχάρ ανέπτυξαν το θέμα και ευθύνονται για την μεγάλη ποικιλία των υποθέσεων που έχουν γίνει αλλά δεν επιτρέπουν μια ξεκάθαρη απάντηση όπως γίνεται στις άλλες θρησκείες και ειδικότερα στον Χριστιανισμό.

Εβραική εσχατολογία Η εβραϊκή θρησκεία, παρά το γεγονός οτι πιστεύει σε κάποιου είδους μετά-θάνατο ζωή, δεν διαθέτει τις έννοιες του Παράδεισου και της Κόλασης όπως αναπτύχθηκαν αργότερα στην χριστιανική θρησκεία και ούτε αυτή παίζει τον ίδιο κεντρικό ρόλο που παίζει στις υπόλοιπες θρησκείες μιας και ο Ιουδαϊσμός επικεντρώνεται στο σήμερα. Στην Τορά,Πεντάτευχο, ο όρος που χρησιμοποιείται για την κατοικία των ψυχών μετά τον θάνατο είναι το Σεόλ, όπου οι ψυχές πιθανολογείται οτι διάγουν ένα είδος ακαθόριστης και θαμπής ζωής αλλά δεν συνδέεται με την έννοια της ανταμοιβής ή της τιμωρίας. Αυτές οι έννοιες, οι οποίες αργότερα θα αποτελέσουν την βάση της χριστιανικής θεολογίας, εισάγονται σχετικά αργά ταυτόχρονα με την εξέλιξη της εβραϊκής εσχατολογίας, δηλαδή της διδασκαλίας για το τέλος του ανθρώπου και του κόσμου. Μετά την καταστροφή Δεύτερου Ναού της Ιερουσαλήμ από τους Ρωμαίους η δυσάρεστη πολιτική κατάσταση στο αρχαίο Ισραήλ με τις επαναλαμβανόμενες στρατιωτικές ήττες και την αδυναμία ανεξάρτητης εθνικής υπόστασης, αναγκάζουν την θεολογική σκέψη της εποχής να στραφεί σε διαφορετικούς δρόμους γιατί και η έννοια του Σεόλ δεν επαρκεί πλέον. Η απλή εξήγηση για το Σεόλ δεν εξηγεί το γιατί ο Θεός επιτρέπει την καταστροφή του λαού του και του ίδιου του Ναού του. Οπότε αναπτύσσεται η ιδέα οτι υπάρχει ένας κόσμος που ακολουθεί, Ολάμ ha Μπά, στο οποίο οι δίκαιοι ανταμείβονται στη Γκαν Εντέν και οι άδικοι βρίσκονται για 12 μήνες στην Γκε’ινόμ ώστε να μετανοήσουν – μόνο μια ελάχιστη ομάδα εξαιρετικά κακών εξαιρείται όπως ο Φαραώ ή ο Α.Χίτλερ. Και τα δύο είναι πνευματικά στάδια και δεν ανταποκρίνονται στην περισσότερο υλιστική ιδέα που επικρατεί στον Χριστιανισμό και δεν είναι κυριολεκτικές τοποθεσίες. Ενδεικτικά αναφέρουμε οτι ακόμα και σήμερα αυτές οι έννοιες δεν είναι αυστηρά καθορισμένες και αποτελούν πεδίο ανοικτής ερμηνείας. Ειδικά η έννοια της Γκε’ινόμ έχει ενδιαφέρον γιατί το όνομα προέρχεται από την Κοιλάδα του Εννώμ όπου ειδωλολατρικές φυλές προχωρούσαν σε ανθρωποθυσίες στον θεό Μολώχ και αργότερα με την επικράτηση του Ιουδαϊσμού έγινε σκουπιδότοπος της Ιερουσαλήμ και τόπος ταφής των εγκληματιών. Μάλιστα επικρατούσε η αντίληψη οτι τα σώματα τους θα καταναλώνονταν από μια αιώνια φωτιά, μια ιδέα που έπαιξε σημαντικό ρόλο στην διαμόρφωση της χριστιανικής ιδέας της Κόλασης. Οι χριστιανοί διατήρησαν την απέχθεια των εβραίων για το μέρος αυτό με το να τοποθετήσουν εκεί ένα κομμάτι γης που αγοράστηκε με τα 30 αργύρια του Ιούδα.


Κοιλάδα του Ενώμ στην Ιερουσαλήμ σήμερα/(c)Ilya Borovok Η ίδια η έννοια της τεhιάτ hα’μετίμ/ανάστασης των νεκρών αποτέλεσε μια καθυστερημένη εξέλιξη της εβραϊκής θεολογικής σκέψης που εισήχθη από τους Φαρισαίους και για πρώτη φορά επέτρεπε την ατομική σωτηρία. Συνδέεται με την ιδέα της αθανασίας της ψυχής και προέρχεται από τις πλατωνικές ιδέες που κυριάρχησαν στην ανατολική Μεσόγειο αλλά και από τις ζωροαστρικές επιρροές που αφορούσαν την ανάσταση και το τέλος του κόσμου δημιουργώντας μια σχετικά ασαφής εβραϊκή έννοια που επέτρεπε την πίστη σε ένα κόσμο που θα έρθει/Ολάμ ha Μπά. Σήμερα ουσιαστικά γίνεται δεκτή από το σύνολο των ρευμάτων του Ιουδαϊσμού σε μικρό ή μεγάλο βαθμό, (υπενθυμίζουμε την μεγάλη ποικιλία της εβραϊκής θεολογικής σκέψης) και αποτελεί ένα από τα χαρακτηριστικά της εποχής του Μεσσία. Να προσθέσουμε οτι η έκφραση που χρησιμοποιούν τεhιάτ hα’μετίμ σημαίνει μεν ανάσταση των νεκρών αλλά ουσιαστικά σημαίνει “αναβίωση/αναγέννηση των νεκρών”, ενώ δεν χρησιμοποιούνται περισσότερο κυριολεκτικοί όροι που μπορούμε να βρούμε σε άλλα βιβλικά κείμενα – ενδεικτικό και αυτό της ασάφειας της έννοιας και μιας τάσης απόρριψης της κυριολεκτικής ανάστασης των νεκρών με την φυσική τους υπόσταση. Σήμερα τα ρεύματα του Ορθόδοξου και Συντηρητικού Ιουδαϊσμού δέχονται απόλυτα την έννοια της τεhιάτ hα’μετίμ, ενώ ο Μεταρρυθμιστικός και Αναδομητικός Ιουδαϊσμός την δέχονται ως πιθανότητα τον καιρό του Μεσσία. Αντίστοιχα η πίστη σε Γκαν Εντέμ και Γκε’ινόμ γίνεται σχετικά αποδεκτή με ορισμένες, όμως, εξαιρέσεις που κυρίως εκφράζουν την πίστη στην άγνοια για την φύση της κατάστασης μετά τον θάνατο. Κοινή, όμως, είναι η πεποίθηση οτι η ψυχή/νέφες είναι αυτό που μας χαρακτηρίζει ως ανθρώπους και θεωρείται άφθαρτη και αιώνια και οπότε μένει άθικτη ακόμα και μετά τον θάνατο. Αυτή η πίστη στην αιωνιότητα και ακεραιότητα της ψυχής αποτελεί ουσιαστικά την αρχή και το τέλος των εβραϊκών πεποιθήσεων για τον θάνατο.

ΗΜΕΡΑ ΓΙΑΧΒΕ Στον Ιουδαϊσμό, το τέλος του κόσμου καλείται acharit hayamim (τέλος των ημερών). Τα ταραχώδη γεγονότα θα ανατρέψουν την παλαιά παγκόσμια τάξη, δημιουργώντας μια νέα τάξη στην οποία ο Θεός θα αναγνωρίζεται ως απόλυτος κυρίαρχος σε όλη την οργανική και ανόργανη κτίση. Ένας από τους σοφούς συγγραφείς του Ταλμούδ λέει: "ας έρθει το τέλος των ημερών, αλλά μακάρι εγώ να μη ζω για να το δω", επειδή θα επιφέρει πολλές συγκρούσεις και πόνο. Το Ταλμούδ, στην πραγματεία Avodah Zarah, δηλώνει ότι αυτός ο κόσμος όπως τον ξέρουμε θα υπάρξει μόνο για έξι χιλιάδες έτη. Το εβραϊκό ημερολόγιο (luach) λειτουργεί υποθέτοντας ότι ο χρόνος αρχίζει με τη δημιουργία του κόσμου από το Θεό στη Γένεση. Σύμφωνα με τις αρχαίες εβραϊκές διδασκαλίες που εξακολουθούν να διδάσκονται από τους σημερινούς ορθόδοξους Εβραίους, τα έτη είναι κυριολεκτικά και πέρα για πέρα σύμφωνα σε όλο το χρόνο, με 24 ώρες ανά ημέρα και μέσο όρο 365 ημερών ετησίως. Κατά συνέπεια το έτος 2013 είναι ίσο


με 5778 έτη από τη δημιουργία στο εβραϊκό ημερολόγιο. Σύμφωνα με αυτόν τον υπολογισμό, το τέλος των ημερών θα πραγματοποιηθεί το έτος 2240. Κατά την ιουδαϊκή παράδοση το τέλος του κόσμου θα σημάνει:     

Σύναξη όλων των Εβραίων της διασποράς στο γεωγραφικό Ισραήλ. Κατατρόπωση όλων των εχθρών του Ισραήλ. Οικοδόμηση του τρίτου εβραϊκού ναού στην Ιερουσαλήμ και επανάληψη των θυσιών και των τελετών σε αυτόν. Ανάσταση των νεκρών Ένας Μεσσίας, βασιλιάς προερχόμενος από τον οίκο του Δαβίδ θα ιδρύσει μια καινούργια βασιλεία και θα διαιρέσει τους Εβραίους του Ισραήλ στις πρότερες φυλετικές ομάδες. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου ο Γωγ, βασιλιάς της Μαγώγ, θα επιτεθεί στο Ισραήλ. Η ταυτότητα του Γωγ και του έθνους της Μαγώγ είναι άγνωστη. Η Μαγώγ θα διεξάγει μια μεγάλη μάχη, στην οποία θα αφανιστούν πολλοί και από τις δύο πλευρές, αλλά ο Θεός θα επέμβει και θα σώσει όχι μόνο τους Εβραίουςαλλά και όλους τους δίκαιους. Αυτή είναι η αποκαλούμενη μάχη του Αρμαγεδώνα. Ο Θεός, που θα έχει συντρίψει αυτόν τον τελικό εχθρό μια για πάντα, θα εξοβελίσει όλο το κακό από την ανθρώπινη ύπαρξη. Μετά το έτος 6000 (κατά το εβραϊκό ημερολόγιο), η έβδομη χιλιετία θα είναι μια εποχή αγιότητας, γαλήνης, πνευματικής ζωής και παγκόσμιας ειρήνης, αποκαλούμενης Olam Haba ("μελλοντικός κόσμος"), όπου όλοι οι άνθρωποι θα γνωρίζουν το Θεό άμεσα.

ΤΑΦΙΚΑ ΕΘΙΜΑ ΣΤΟΝ ΙΟΥΔΑΙΣΜΟ

Την στιγμή του θανάτου κάποιος φίλος της οικογενείας φροντίζει να κλείσει τα μάτια και το στόμα του νεκρού και να τον τοποθετήσει κοιτώντας τον ουρανό – από αυτή τη στιγμή και μετά ο νεκρός δεν μένει μόνος του αλλά υπάρχει πάντα κάποιος στο δωμάτιο μαζί του, ο λεγόμενος σομέρ/φύλακας, (κατάλοιπο αρχαίων εποχών όπου η σωρός είχε ανάγκη προστασίας αλλά σήμερα αποτελεί έκφραση τιμής στον νεκρό). Επίσης ένα κερί θα πρέπει να καίει κοντά του, μια υπενθύμιση οτι η αιώνια νέφες/ψυχή του συνεχίζει να υπάρχει. Παλαιότερα αυτό και τα υπόλοιπα αποτελούσαν φροντίδα της Χεβρά Κεντοσά/Αγίας Αδελφότητας που ήταν μια κοινοτική οργάνωση που αναλάμβανε τις κηδείες και με εθελοντική συμμετοχή. Ο νεκρός θα πλυθεί εξονυχιστικά και κάθε ανοικτή πληγή πρέπει να κλείσει, ενώ στην συνέχεια θα τυλιχτεί σε ένα ταχρίχ/λευκό σάβανο. Η σορός τοποθετείται σε ένα απλό φέρετρο, αρόν, χωρίς κανένα επιπλέον στολίδι, κόσμημα ή ένδυμα πλέον του νεκρικού σάβανου – μόνη εξαίρεση είναι η δυνατότητα να τυλιχτεί επιπλέον από το προσωπικό του ταλέτ, σάλι προσευχής με κομμένη μια γωνία,δείχνοντας ότι πλέον δε θα χρησιμοποιηθεί για προσευχή. Ο λόγος πίσω από αυτή την εξαιρετικά απλή ταφή είναι για να υποδείξει την γύμνια μας και την ισότητα μας μπροστά στον θάνατο. Αυτή είναι η τελευταία φορά που το σύνολο της οικογενείας μπορεί να αποχαιρετήσει τον νεκρό από κοντά αφού το φέρετρο δεν ανοίγει παρά στο νεκροταφείο ξανά. Το φέρετρο συνηθίζεται να καλύπτεται από ένα μαύρο ύφασμα με το Μαγκέν Νταβίντ/Άστρο του Δαυίδ αν ο νεκρός ήταν ηλικιωμένος και λευκό αν ήταν νέος.


Παλαιότερα ήταν καθιερωμένο την στιγμή του θανάτου να αδειάζουν κάθε δοχείο με νερό στο σπίτι γιατί πίστευαν οτι ο Άγγελος του Θανάτου μπορεί να το είχε χρησιμοποιήσει για να καθαρίσει το ξίφος του μετά την τέλεση της αποστολής του. Μάλιστα το συγκεκριμένο έθιμο ανήκε στον επίσημο κατάλογο της Ιεράς Εξέτασης στην Ισπανία για να διαπιστωθεί αν ο εξεταζόμενος είναι κρυπτο-εβραίος. Η κηδεία Η κηδεία οφείλει να γίνει το συντομότερο δυνατό – αν όχι την ίδια, τουλάχιστον την επόμενη μέρα εκτός και αν είναι Σαμπάτ, Σάββατο. Συνήθως η τελετή λαμβάνει χώρο είτε στη συναγωγή, είτε συνηθέστερα σε ένα μικρό ευκτήριο οίκο στο χώρο του νεκροταφείου, σπανιότατα δε στο ίδιο το σπίτι. Η τελετή είναι σύντομη και χαρακτηρίζεται από τις 7 περιφορές, ακαφότ, που θα κάνει ο ραβίνος γύρω από το φέρετρο και τα λίγα λόγια που μπορεί να πει κάποιος προς τιμή του εκλιπόντα. Αυτή η νεκρολογία που ονομάζεται εσπέντ. Μετά τις προσευχές, που λαμβάνουν χώρα παρόντων του συνόλου των συμμετασχόντων, το φέρετρο αναχωρεί για το χώρο ταφής συνοδευόμενο αποκλειστικά από άνδρες. Ο τάφος οφείλει να είναι τουλάχιστον 1 μέτρο βαθύς και σκαμμένος αποκλειστικά στο χώμα ώστε η σορός, χωρίς το φέρετρο που πλέον δεν έχει άλλη χρησιμότητα και δεν ενταφιάζεται, να μπορεί να είναι σε άμεση επαφή με το χώμα. Η σορός χαμηλώνεται με τα πόδια πρώτα και τοποθετείται ξαπλωτή με την πλάτη, με μια μικρή πέτρα κάτω από το κεφάλι ώστε να μπορεί να κοιτά προς την Ιερουσαλήμ όταν θα έρθει ο Μεσσίας και γίνει η τεhιάτ hα’μετίμ/ανάσταση των νεκρών. Λίγο πριν χαμηλωθεί δίνεται ο τελευταίος ασπασμός. Μια πλάκα τοποθετείται πάνω από τη σορό και οι παρευρισκόμενοι ρίχνουν χώμα ή μια πέτρα δίνοντας συμβολικά στον νεκρό την άδεια να αναχωρήσει και παρέχοντας ένα αίσθημα ολοκλήρωσης,Τα λουλούδια και τα στεφάνια είναι ξένα προς την ιουδαική παράδοση. Κατά την αποχώρηση από την τελετή συνηθίζεται να πλένονται τα χέρια σε μια βρύση που πάντα είναι διαθέσιμη στους επισκέπτες στο χώρο του νεκροταφείου.

To νέο εβραϊκό νεκροταφείο της Θεσσαλονίκης/(c) jbschecter Ο τάφος αποτελεί την τελευταία κατοικία του νεκρού αφού οι εβαίοι δεν ξεθάβουν ποτέ τους νεκρούς γιατί θεωρείται από τις χειρότερες δυνατές βεβηλώσεις και πηγή τρόμου στην εβραϊκή παράδοση. Η καύση των νεκρών ιστορικά υπήρξε ξένη στην εβραϊκή παράδοση.Σήμερα υπάρχει ένα ισχυρό αίσθημα αντιπάθειας δεδομένης της εμπειρίας του Ολοκαυτώματος.. Η ταρίχευση όμως απαγορεύεται αυστηρά. Από την στιγμή του θανάτου η συνήθης ευχή που ακούγεται όταν κάποιος τον πληροφορείται είναι Μπαρούχ νταγιάν αΕμέτ / Ευλογητός Αυτός, ο αληθινός Κριτής, αν και επίσης από τους παλαιότερους μπορεί να ακουστεί το μαλογράδο ε ενκορτάδο, δηλαδή οτι το νήμα της ζωής του λιγόστεψε άτυχα αν ο νεκρός ήταν νέος.

Μετά την τελετή στο νεκροταφείο οι παρευρισκόμενοι μαζεύοναι σε ένα σπίτι και ακολουθεί μια μικρή συγκέντρωση. Η οικογένεια του νεκρού είναι ντυμένη με μαύρα ρούχα, τα οποία σκίζει


συμβολικά για να δείξει το πένθος της, (το έθιμο είναι γνωστό ως κε’ρι’ά) και χωρίς παπούτσια. Κάθονται στο πάτωμα, με πλάτη στον τοίχο σε μαξιλάρια που έχουν καλυφθεί από μαύρο ύφασμα, το οποίο καλύπτει και κάθε καθρέπτη στο σπίτι. Από το έθιμο αυτό εξαιρούνται όλα τα παιδιά που δεν έχουν ενηλικιωθεί θρησκευτικά ακόμη, δηλαδή είναι μικρότερα των 13 ετών. Κατά την διάρκεια της συγκέντρωσης συνηθίζεται να μοιράζονται αυγά χαμινάδος δηλαδή αυγά φούρνου, μαύρες σταφίδες και καφές αλλά αυτό δεν αποκλείει και ένα πλουσιότερο γεύμα για τους παρευρισκόμενους.

ΜΕΤΕΝΣΑΡΚΩΣΗ «Η ΥΠΑΡΞΗ ΕΙΝΑΙ ΠΟΝΟΣ»

Τι είναι η μετενσάρκωση; Την στιγμή του φυσικού θανάτου, η ψυχή αποσύρει την ενέργειά της από τα όργανα του σώματος και αφήνει το κάθισμα της από το κέντρο του μετώπου. Παίρνει μαζί της, τις εντυπώσεις που συσσώρευσε σε εκείνη τη ζωή και εισέρχεται σε ένα σώμα ενός αγέννητου μωρού καθώς αυτό ακόμα διαμορφώνεται στην μήτρα της μητέρας του. Αυτό συνήθως συμβαίνει μεταξύ τέταρτου και πέμπτου μήνα της εγκυμοσύνης. Το σώμα στο οποίο η ψυχή θα εισέλθει και οι συνθήκες της γέννησης καθορίζονται από τις πράξεις του παρελθόντος στην προηγούμενη ζωή ή ζωές και από τον συνολικό λογαριασμό του πάρε δώσε που έχει με τις άλλες ψυχές. Χωρίς την κατάλληλη κατανόηση αυτής της διαδικασίας, ο αποχωρισμός από το σώμα και η λήψη ενός καινούριου είναι συχνά μια διαδικασία μεγάλου φόβου και ανησυχίας. Η μετενσάρκωση είναι η διαδικασία της επαναγέννησης. Με κάθε θάνατο έρχεται μια καινούργια γέννηση και το ξεκίνημα ενός καινούργιου κεφαλαίου στην ατελείωτη ιστορία της ζωής. Με κάθε καινούργια γέννηση, η ψυχή συνεχίζει το ταξίδι της στην αιωνιότητα από εκεί που το άφησε στην προηγούμενη της γέννηση. Η ψυχή δεν είναι το θύμα ενός θυμωμένου ή εκδικητικού Θεού που την καταδίκασε σε μία ζωή στέρησης και πόνου χωρίς κάποιον εμφανή λόγο. Η ψυχή κληρονομεί ένα παρελθόν που έχει δημιουργήσει η ίδια. Λόγοι πίστης στη μετενσάρκωση Η αρχή της μετενσάρκωσης φαίνεται ότι προσφέρει μια από τις πιο ελκυστικές εξηγήσεις της προέλευσης και του προορισμού της ανθρωπότητας. Είναι αποδεκτή όχι μόνο από οπαδούς Ανατολικών θρησκειών και πνευματικών κινήσεων της Νέας Εποχής(το Κίνημα που διαμορφώθηκε στο τελευταίο τέταρτο του 20ου αιώνα και είναι το καταστάλαγμα μιας γενικής μεταφυσικής θεώρησης σε συνδυασμό με πρακτικές που αφορούν στο καλώς έχειν) , αλλά επίσης από πολλούς άλλους που δεν υιοθετούν τέτοια εσωτεριστικά ενδιαφέροντα και πεποιθήσεις.


Το να ξέρεις ότι έχεις ζήσει πολλές ζωές πριν από αυτή που ζεις τώρα και πως υπάρχουν πολλές ακόμα που έπονται είναι μια πολύ ελκυστική προοπτική για να αποτιμήσεις το νόημα της ζωής. Από τη μια μεριά, η μετενσάρκωση είναι πηγή μεγάλης άνεσης, δίνει εξασφάλιση για τη συνέχεια της ύπαρξης του ατόμου σε επόμενες ζωές και έτσι εξασφαλίζεται μια ανανεωμένη ευκαιρία για την επίτευξη της απελευθέρωσης. Από την άλλη, η μετενσάρκωση είναι ένας τρόπος να απορρίψει κάποιος τις μονοθεϊστικές διδασκαλίες μιας τελικής κρίσης από έναν ιερό Θεό, που έχει ως πιθανό αποτέλεσμα να καταδικαστεί αιώνια να υποφέρει στην κόλαση. Ένας άλλος μεγάλος λόγος για την αποδοχή της μετενσάρκωσης από τόσους πολλούς ανθρώπους σήμερα είναι ότι φαίνεται πως εξηγεί τις διαφορές που παρατηρούνται μεταξύ των ανθρώπων. Κάποιοι είναι υγιείς, ενώ άλλοι βασανίζονται όλη τη ζωή τους από φυσικά μειονεκτήματα. Κάποιοι είναι πλούσιοι, άλλοι βρίσκονται στα όρια της επιβίωσης. Κάποιοι έχουν επιτυχία χωρίς καν να επιδεικνύουν κάποια θρησκευτικότητα, ενώ κάποιοι άλλοι είναι διαρκώς αποτυχημένοι, παρά την θρησκευτική τους αφοσίωση. Οι Ανατολικές θρησκείες εξηγούν αυτές τις διαφορές ως αποτέλεσμα προηγούμενων ζωών, καλών ή κακών, που αποδίδουν τους καρπούς τους στην παρούσα ζωή μέσω της δράσης του κάρμα. Έτσι η μετενσάρκωση φαίνεται ότι είναι ο τέλειος τρόπος να τιμωρηθούν ή να ανταμειφτούν οι πράξεις κάποιου, χωρίς να χρειάζεται η αποδοχή ενός προσωπικού Θεού ως της Ύστατης Πραγματικότητας.

Η μετενσάρκωση στις θρησκείες Η μετενσάρκωση μιας οντότητας που είναι ο πυρήνας της ανθρώπινης ύπαρξης (στην ινδουϊστική παράδοση αποκαλείται 'ατμάν' ή 'πουρούσα') σε έναν μακρύ κύκλο που υποδηλώνει πολλές ζωές και σώματα δεν είναι τόσο παλιά έννοια όσο υποστηρίζουν κάποιοι σύγχρονοι ισχυρισμοί. Δεν είναι κοινό στοιχείο για τις περισσότερες από τις παλαιότερες γνωστές θρησκείες, ούτε ανήκει η προέλευσή της σε ένα πανάρχαιο παρελθόν. Η κλασική μορφή του δόγματος της μετενσάρκωσης σχηματίστηκε στην Ινδία, αλλά σίγουρα όχι νωρίτερα από τον 9ο προ Χριστού αιώνα, όταν έγινε η σύνθεση των Βραχμανικών κειμένων. Μετά τον καθαρότερο προσδιορισμό της έννοιας από τις Ουπανισάδες μεταξύ του 7ου και 5ου προ Χριστού αιώνα, υιοθετήθηκε από τις άλλες σημαντικές Ανατολικές θρησκείες που είχαν προέλευση την Ινδία, τον Βουδισμό και τον Τζαϊνισμό. Λόγω της διάδοσης του Βουδισμού στην Ασία, η μετενσάρκωση υιοθετήθηκε αργότερα από τον Κινέζικο Ταοϊσμό, αλλά όχι νωρίτερα από τον 3ο προ Χριστού αιώνα. Επίσης η διδασκαλία της μετενσάρκωσης εμφανίζεται στη φιλοσοφική σκέψη πολλών θρησκειών, όπως στον Μανιχαϊσμό, Γνωστικισμό, Βουδισμό, Ταοϊσμό και γενικότερα στην Κίνα, στην Ινδία, στην Αίγυπτο και στην Ιαπωνία αλλά και σε μερικές παλιές θρησκείες της Λεκάνης της Μεσογείου όπως στον Ορφισμό κλπ. Αν μελετήσουμε βαθιά στο χρόνο θα δούμε ότι η θεωρία της μετενσάρκωσης αγκαλιάζει για μερικές χιλιάδες χρόνια, στα πλαίσια κυρίως της Ευρώπης όπου η θεωρία της μετενσάρκωσης αποκοιμήθηκε. Στην Αρχαία Ελλάδα Στους αρχαίους Έλληνες ο Ορφισμός υποστήριζε ότι μια προϋπάρχουσα ψυχή επιβιώνει του σωματικού θανάτου και μετενσαρκώνεται αργότερα στο σώμα κάποιου ανθρώπου. Υποστηρίζει ότι υπάρχουν πολλές τέτοιες ενσαρκώσεις έως ότου η ψυχή δεν θα χρειαστεί πλέον να ξαναενσαρκωθεί καθώς θα ενωθεί με την παλαιότερη καθαρή της κατάσταση. Ο Πλάτων που έζησε τον 4ο -5ο αιώνα πίστευε στην αθανασία της ψυχής επίσης θεωρώντας ότι αυτή μετέχει σε επαναλαμβανόμενες ενσαρκώσεις.


Στον Ινδουισμό Στον Ινδουισμό η διαδικασία γέννησης του θανάτου και της επαναγέννησης πιστεύεται ότι δεν έχει τέλος παρά μόνο όταν κάποιος καταφέρει να κατακτήσει τη "μόξα" (σωτηρία) μέσω της συνειδητοποίησης της αλήθειας. Και η αλήθεια αυτή που πρέπει να συνειδητοποιήσει μόνος του ο άνθρωπος είναι ότι η ατομική ψυχή (Άτμαν) και η απόλυτη ψυχή (Μπράχμαν) ταυτίζονται. Μόνο τότε λοιπόν όταν καταφέρουν το Άτμαν να ενωθεί με το Μπράχμαν, θα πετύχουν τη μόξα, το σταμάτημα δηλαδή των μετενσαρκώσεων (σαμσάρα) γιατί η ύπαρξη και η μετενσάρκωση της ψυχής βιώνεται ως πόνος. Ο Γκουρού Νάνακ (Σιχισμός) λέει: "Ο άνθρωπος μπαίνει μέσα σε μια ύπαρξη, η οποία αξιολογείται με τον ίδιο τρόπο αρνητικά και θετικά ….. αρνητικά αξιολογείται μέσω του κάρμα (νόμος της δράσης και της αντίδρασης) το οποίο προέρχεται από τις δράσεις των προηγούμενων ζωών μας, και αυτές μας οδηγούν σε μια επανενσάρκωση …." Στην Κίνα Πίστευαν για τον Λάο Τσε (μεγάλος διδάσκαλος και ιδρυτής του Ταοϊσμού) ότι στις προηγούμενες ζωές του ήταν δάσκαλος όλων των σοφών ανθρώπων - ηγεμόνων της αρχαιότητας. Θεωρούν επομένως και αυτή δεδομένη την ύπαρξη άλλων ζωών. Στον Βουδισμό Τι γίνεται όταν πεθαίνει ένας βουδιστής; Στο βουδισμό υπάρχει η έννοια της συνέχειας. Όλα είναι μια συνεχής εναλλαγή. Και ο θάνατος είναι μια ενδιάμεση κατάσταση, μια "στάση" λίγο πριν τον επόμενο κύκλο. Αυτή η αναίσθητη κατάσταση διαρκεί περίπου τρεις μέρες και μέχρι την αφύπνιση ο άνθρωπος συνήθως ούτε αναγνωρίζει ούτε θέλει να μάθει ότι είναι νεκρός. Για περίπου μια εβδομάδα, το πνεύμα του παραμένει στην συνέχεια της πρόσφατης ζωής του. Πηγαίνει στα μέρη και στους ανθρώπους που ήξερε, και βιώνει διάφορες εμπειρίες, αλλά φυσικά αυτοί δεν μπορούν να τον δουν. Τότε μπορεί να δει αυτά που χρόνια διαλογιζόταν σαν απόλυτη εμπειρία: να βιώσει την απόλυτη αλήθεια. Μετά τον ξυπνά η συνείδησή του. Η συνείδησή μας υπάρχει μέσα μας, σαν μια δύναμη. Όταν η δύναμη αυτή δραστηριοποιείται, "ξυπνά" αυτόν που ονομάζαμε "νεκρό", ο οποίος τώρα αντιλαμβάνεται ότι έχει πεθάνει. Αυτή η εμπειρία είναι ένα τόσο δυνατό σοκ γι’ αυτόν, που λιποθυμάει ξανά. Όταν το πνεύμα συνέλθει από αυτόν τον δεύτερο γύρο αναισθησίας, ο συνηθισμένος κόσμος εξαφανίζεται και έρχεται στην επιφάνεια το υποσυνείδητο. Οι βαθιά αποθηκευμένες εντυπώσεις εμφανίζονται και μέσα σε λιγότερο από πεντέμισι εβδομάδες έχουν ωριμάσει και έχουν μετατραπεί σε μια στερεή ψυχολογική δομή. Από τη μέρα που η συνείδηση του νεκρού ξυπνά ξανά, γίνεται η επόμενη επαναγέννηση. Ό,τι πούμε, κάνουμε ή σκεφτούμε στη ζωή αυτή δημιουργεί μια αιτία. Κι η αιτία αυτή θα δώσει ένα αποτέλεσμα. Μια θετική αιτία, μια θετική, ας πούμε, πράξη, θα δημιουργήσει ένα θετικό αποτέλεσμα στη ροή της συνείδησης. Κάθε φορά που κάνουμε μια πράξη, το δυναμικό που παίρνουμε διαφέρει. Αυτό το δυναμικό είναι το κάρμα. Αυτό δημιουργεί το καλούπι, τη μήτρα της επόμενης ζωής μας. Γι’ αυτό και οι καλές πράξεις οδηγούν σε ευχάριστες επαναγεννήσεις σε χώρες που έχουν καλές συνθήκες και αυτές που προκαλούν κακό οδηγούν στην δυστυχία. Κάρμα: «νόμος» αιτίας-αποτελέσματος Ό,τι θετικό κάνουμε που δεν σχετίζεται με την ικανοποίηση του εαυτού μας. Συσσωρεύοντας μη εγωκεντρικές πράξεις μορφοποιούμε το καλούπι της επόμενης ζωής. Ο ζηλόφθονας ή πανούργος φτιάχνει ένα άλλο καλούπι...Δεν μας κρίνει κανένας αλλά ούτε μας βοηθά κανένας. Ο,τι έχουμε οι ίδιοι μαζέψει στη διάρκεια της ζωής μας είναι η "προίκα" μας για μετά. Στη βουδιστική παράδοση δεν θεωρούμε ότι υπάρχει κάποιος Θεόςδημιουργός. Την εξέλιξη τη φτιάχνει ο καθένας και τη δημιουργεί κάθε στιγμή. Έτσι, δεν λογοδοτούμε σε κανέναν.


Το κάρμα δεν είναι μια τυχαία μοίρα, αλλά κάτι που δομείται σύμφωνα με τις πράξεις, τις σκέψεις ή το λόγο μας. Είναι αυτό που οι Έλληνες ονομάζουμε "όπως έστρωσες θα κοιμηθείς"». Μετενσάρκωση στη σύγχρονη σκέψη Από τότε που η Ανατολική έννοια της μετενσάρκωσης έφτασε στην Ευρώπη, άλλαξε το νόημά της. Κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα αποτελούσε ένα δόγμα που διατηρούνταν για τους μυημένους κάποιων αποκρυφιστικών παραδόσεων όπως ο Ερμητισμός(ένα μεταφυσικό σύστημα και ένα σώμα συστηματοποιημένων μαγικών, μαντικών, αστρολογικών και αλχημικών πρακτικών) και ο Καθαρισμός που το είχαν πάρει από το ΝέοΠλατωνισμό( μια καινοτόμα χρονική περίοδος στη σκέψη και στις ιδέες του πλατωνισμού κατά την περίοδο της Ύστερης Αρχαιότητας). Μια ευρύτερη αποδοχή της μετενσάρκωσης πραγματοποιήθηκε στον Δυτικό κόσμο με την έναρξη του 19ου αιώνα από τη Θεοσοφία και αργότερα επίσης από την Ανθρωποσοφία. Μετά ήρθε η εποχή των Γκουρού από την Ανατολή, η κίνηση της Νέας Εποχής και ως αποτέλεσμα παρατηρείται μια ευρεία αποδοχή της μετενσάρκωσης στη σύγχρονη κοινωνία. Ωστόσο, η σύγχρονη εκδοχή της μετενσάρκωσης είναι ουσιωδώς διαφορετική από όσα δέχονταν οι Ανατολικές θρησκείες. Δεν αποτελεί ένα είδος μαρτυρίου από το οποίο θα πρέπει να γλυτώσει ο άνθρωπος με κάθε τιμή καταργώντας την προσωπικότητά του, αλλά αντίθετα, όπως το βλέπει η σκέψη της Νέας Εποχής, η μετενσάρκωση είναι μια αιώνια πρόοδος της ψυχής προς υψηλότερα επίπεδα πνευματικής γνώσης. Έτσι, αυτό που μετενσαρκώνεται δεν είναι το απρόσωπο atman, αλλά μια οντότητα που επί του παρόντος καλείται ψυχή, μια οντότητα που διατηρεί τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας από τη μία ζωή στην επόμενη. Αυτός ο συμβιβασμός προφανώς αναδύθηκε από την επιθυμία να προσαρμοστεί η δοξασία της μετενσάρκωσης στη Δυτική σκέψη. Η έννοια ενός απρόσωπου atman που μετενσαρκώνεται ήταν πολύ αφηρημένη για να υιοθετηθεί εύκολα, έτσι οι Δυτικοί χρειάζονταν μια πιο ήπια εκδοχή του δόγματος. Αν και αυτή η τάση μπορεί να προσφέρει μαρτυρία για τη λαχτάρα της ψυχής για προσωπικό προορισμό, δεν φέρει μεγάλη ομοιότητα με την κλασική Ανατολική πνευματικότητα, που την απορρίπτει ως διεφθαρμένη θέαση.

Υπνωτική Αναδρομή ως απόδειξη για τη μετενσάρκωση Η ύπνωση μπορεί να προσδιοριστεί ως μια μέθοδος πρόκλησης μιας εναλλακτικής κατάστασης της συνείδησης, που κάνει ένα άτομο ιδιαίτερα δεκτικό στις υποβολές του υπνωτιστή. Η ύπνωση μπορεί να αναμείξει τη φαντασία με αληθινές αναμνήσεις ή ότι μπορεί ακόμα και να δημιουργήσει εντελώς φανταστικά επεισόδια. Σε βαθιές υπνωτικές καταστάσεις κάποια άτομα είχαν εξωσωματικές εμπειρίες και ισχυρίστηκαν πως ταξίδεψαν σε μυστηριώδεις πνευματικές σφαίρες. Κάποιοι άλλοι έχουν βιώσει μυστικιστικές εμπειρίες ενότητας με το σύμπαν. Η υπνωτική αναδρομή ξεκίνησε να χρησιμοποιείται ως μέθοδος ανάκλησης προηγούμενων ζωών το 1952 όταν η Ruth Simmons από το Κολοράντο των Ηνωμένων Πολιτειών γύρισε 'πίσω στο χρόνο' πριν από τη μέρα που είχε


γεννηθεί. Ξαφνικά άρχισε να μιλάει χρησιμοποιώντας μια συγκεκριμένη Ιρλανδική προφορά, ισχυριζόταν ότι ονομαζόταν Bridey Murphy και πως είχε ζήσει στην Ιρλανδία το 1890. Οι λίγες λεπτομέρειες που έδωσε φαινόταν ότι περιέγραφαν με ακρίβεια την Ιρλανδική κοινωνία του τέλους του 19ου αιώνα.Έτσι θεωρήθηκε ότι είχε βρεθεί μια επιστημονική απόδειξη της μετενσάρκωσης. Αυτοί που υπνωτίζονται συνήθως υιοθετούν μια εντελώς διαφορετική προσωπικότητα, με αλλαγμένη φωνή, συμπεριφορά και έκφραση. Όλες οι πληροφορίες που παρέχουν έρχονται ως αποτέλεσμα του διαλόγου μεταξύ του υπνωτιστή και του ασθενή του, στον οποίο οι ερωτήσεις πρέπει να είναι εύκολες και ξεκάθαρες έτσι ώστε να προκύψει κατάλληλη απάντηση. Εφόσον τις πληροφορίες που αναφέρουν δε θα μπορούσαν να τις έχουν μάθει φυσιολογικά στη ζωή τους, θεωρείται ότι ανακαλούν περασμένες ζωές. Ωστόσο, το συμπέρασμα αυτό εγείρει κάποιες δυσκολίες, εφόσον υπάρχουν και άλλες πιθανές εξηγήσεις για τις νέες πληροφορίες που παράγονται, στις οποίες δε γίνεται αποδεκτή η υπόθεση της ανάκλησης μνημών από προηγούμενες ζωές. Μια πιθανή εξήγηση είναι η παρουσία κρυπτοαμνησίας. Καθώς η ύπνωση μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να ανανεώσει ξεχασμένες αναμνήσεις από το παρελθόν ενός ατόμου, ανακαλούνται δεδομένα που πλέον δεν είναι προσβάσιμα στη συνειδητή μνήμη, με τον ίδιο τρόπο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την ανάκληση πληροφοριών που το άτομο έχει ακούσει από άλλους ανθρώπους, έχει διαβάσει σε βιβλία, είδε σε ταινίες, στα οποία είχε με κάποιον τρόπο συμμετάσχει. Η υποσυνείδητη μνήμη έχει κρατήσει αυτές τις πληροφορίες και η ύπνωση τις ανασυνθέτει σε ένα εντελώς φανταστικό σενάριο. Ο Ian Stevenson, ένας από τους σημαντικότερους ερευνητές του φαινομένου αυτού, αναφέρει μια τέτοια περίπτωση: «Υπάρχει μια άλλη Αγγλική περίπτωση που χρονολογείται στην αλλαγή του αιώνα και είχε μελετηθεί από έναν κύριο στο Κέιμπριτζ, στην οποία μια νεαρή γυναίκα φαίνεται ότι περιέγραφε τη ζωή μιας Blanche Poynings, ενός ατόμου που ζούσε στην αυλή του Ριχάρδου ΙΙ στον 14ο αιώνα. Έδωσε πολλές λεπτομέρειες για τα σχετιζόμενα με αυτή άτομα, συμπεριλαμβάνοντας συγκεκριμένα αριστοκρατικά ονόματα και το είδος της ζωής που βίωσε. Οι ερευνητές συνέχισαν να την εξετάζουν και λίγο αργότερα άρχισαν να την ρωτούν σχετικά με τις πηγές των πληροφοριών της. Στην κατάσταση έκστασής της το ίδιο το κορίτσι ανέφερε ένα βιβλίο, το 'Countess Maud', που εκδόθηκε στα τέλη του δεκάτου ενάτου αιώνα, μια κλασική Βικτωριανή νουβέλα που αφορούσε μια κοντέσα στην αυλή του Ριχάρδου του Δεύτερου. Η κοπέλα την είχε τροποποιήσει κάπως, αλλά βασικά όλα υπήρχαν στη νουβέλα και προέκυψε ότι η θεία της είχε ένα αντίτυπο από το βιβλίο αυτό. Δε θυμόταν να το έχει διαβάσει, αλλά θυμήθηκε να γυρνάει τις σελίδες του (Omni Magazine 10(4): 76, 1998).» ΒΑΡΑΝΑΣΙ,Η ΠΟΛΗ ΤΩΝ ΜΕΛΛΟΘΑΝΑΤΩΝ


Το Βαρανάσι, γνωστό και ως Μπεναρές, είναι μία ιστορική πόλη στη βόρεια Ινδία.Η πόλη είναι ιερή για τους Ινδουιστές και αποτελεί παράλληλα μία από τις αρχαιότερες συνεχώς κατοικημένες πόλεις στον κόσμο. Κάθε χρόνο καταφθάνουν εκεί τουλάχιστον ένα εκατομμύριο πιστοί. Κάποιοι για να εξαγνιστούν στα νερά του Γάγγη ποταμού, μιας και θεωρείται ιερός ποταμός γιατί είναι ο μόνος που έχει πρόσβαση στο Θείο δηλαδή στο Μπάχμαν, ενώ άλλοι για να αφήσουν την τελευταία τους πνοή.Σύμφωνα με τις Βέδες, όποιος πεθαίνει και αποτεφρώνεται στο Βαρανάσι κερδίζει την Μόξα, την λύτρωση δηλαδή το σταμάτημα των μετενσαρκώσεων. Έτσι χιλιάδες ετοιμοθάνατοι καταφθάνουν στο Βαρανάσι και καταλύουν είτε σε ένα από τα εκατοντάδες ξενοδοχεία μελλοθανάτων είτε αν είναι άποροι, στα Μούκτι Μπαουάν, σπίτια σωτηρίας. Στο Βαρανάσι ο θάνατος είναι προνόμιο...... Όταν λοιπόν έρθει ο πολυπόθητος θάνατος, δεν επιτρέπεται ούτε ένα δάκρυ στους συγγενείς...απεναντίας είναι ήρεμοι και προετοιμάζονται για την τελετή της καύσης του νεκρού. Πρώτα θα περιποιήθουν τον εαυτό τους, φορούν άσπρα ρούχα και διαλέγουν το κρεματόριο που θα γίνει η καύση και τα ξύλα που θα χρησιμοποιήθουν.Όσο υψηλότερη είναι η κάστα τόσο περισσότερα ξύλα θα χρειαστούν... Μεταφέρουν τους νεκρούς, ντυμένους με ένα μανδύα, στις οροφές των αυτοκινήτων σαν αποσκευές στο Γάγγη ποταμό.Πρώτα τους πλένουν στα νερά του ποταμού, για να εξαγνιστούν και μετά τους πηγαίνουν στο κρεματόριο.Για να γίνει στάχτη το σώμα του νεκρού απαιτούνται περίπου δύο ώρες ,στη συνέχεια πετούν τη στάχτη στον ποταμό.Έτσι ο νεκρός έχει λυτρωθεί... Πολλοί αναφέρουν ότι οι Αγκόρι Σάντους , μία σέκτα ασκητών Ινδουιστών για να ενωθούν με τον Θεό, το Μπράχμαν τρώνε τα απομεινάρια από τα καμένα πτώματα που ξεβράζει ο ιερός ποταμός, προσπαθώντας με αυτόν τον τρόπο να συμφιλιωθούν με οτιδήποτε προκαλεί φόβο και αποτροπιασμό.


ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ «Εγώ ειμί η οδός και η Αλήθεια και η Ζωή» (Κατά Ιωάννη,ΙΔ’,6) 1.

Μερική εσχατολογία Η διάκριση τριών μορφών θανάτου, αποτελεί διδασκαλία της Αγίας Γραφής και της Ιεράς Παράδοσης. Με τον πνευματικό ή ψυχικό θάνατο εννοείται ο χωρισμός του ανθρώπου ως ψυχοσωματική ενότητα από το Θεό, στην επίγεια ζωή. Με το σωματικό θάνατο εννοείται ο χωρισμός της ψυχής από το σώμα όταν παύει να ζει ο οργανισμός βιολογικά και με τον αιώνιο θάνατο εννοείται η ατελείωτη παραμονή στα βάσανα του ανθρώπου που έζησε μακριά από το Χριστό, μετά τη Δευτέρα παρουσία και κρίση του Κυρίου. Στην εργασία αυτή θα ασχοληθούμε με το σωματικό και τον αιώνιο θάνατο κατά τη διδασκαλία της υπερφυσικής Αποκάλυψης. Μετά το φυσικό θάνατο η ψυχή μεταβαίνει σε μια νέα κατάσταση, τη μέση κατάσταση, το δε σώμα διαλύεται.

2. Η ζωή και η κατάσταση της ψυχής μετά το θάνατο. α. Μερική κρίση – Μέση Κατάσταση Κατά τη χριστιανική πίστη μετά το σωματικό θάνατο η ψυχή ζει και υπάρχει αθάνατη. Αλλά πού και πώς ζει η ψυχή μετά θάνατον; «Μεταβαίνει» στον Παράδεισο ή στην Κόλαση, ευτυχισμένη δηλαδή ή δυστυχισμένη; Η θεία Αποκάλυψη μας αποκαλύπτει πως μετά το θάνατο η ψυχή του ανθρώπου κρίνεται για την ηθική διαγωγή της στην παρούσα ζωή : «Απόκειται τοις ανθρώποις άπαξ αποθανείν, μετά δε τούτο κρίσις» (Εβρ. 9, 27. Πρβλ. Σ. Σειρ. 11, 26, 28). Η κρίση αυτή είναι μερική, δηλαδή όχι τελική. Το τελικό κριτήριο της μερικής κρίσεως είναι η στιγμή του θανάτου, το τελευταίο περιθώριο μετάνοιας και λήψεως θέσεως για την άλλη ζωή. β. Μέση κατάσταση. Η κατάσταση των ψυχών πριν απ' την τελική κρίση της Δευτέρας Παρουσίας του Κυρίου είναι ούτε απόλυτη μακαριότητα των αγαθών ψυχών κοντά στον αγαθό Θεό ούτε πάλι απόλυτη δυστυχία και αιώνια κόλαση των πονηρών και αμετανόητων. Είναι μία μέση κατάσταση, όπου οι ψυχές προγεύονται τη μέλλουσα μακαριότητα ή τη μέλλουσα κόλαση, ώσπου να γίνει η συντέλεια του κόσμου. Εξάλλου η μέση κατάσταση διακρίνεται σε βαθμούς μακαριότητας ή δυστυχίας, ανάλογα με την πίστη και τον αγιασμό του πιστού στη ζωή αυτή. Καμμία όμως αλλαγή η μεταπήδηση από τη μια κατάσταση στην άλλη δεν μπορεί να γίνει, όπως στην παρούσα ζωή. Εκείνη είναι ζωή «άτρεπτη». Σύμφωνα όμως με τη χριστιανική πίστη, το έλεος του Θεού θα φανεί ευνοϊκό σ' όσους από αθέλητη ανθρώπινη αδυναμία πέθαναν σε αμετανοησία και


απιστία. Εδώ θα πρέπει να αναφερθούμε και στη δοξασία της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας περί «καθαρτήριου πυρός» σύμφωνα με την οποία καθαρτήριο πυρ είναι ο τόπος όπου οι ψυχές των αμαρτωλών περνούν από τη δοκιμασία της κάθαρσης και εξαγνίζονται για να γίνουν δεκτές στον παράδεισο μετά την Δευτέρα παρουσία και την τελική κρίση. Τέλος η μέση αυτή κατάσταση των άυλων ψυχών υπάρχει σε ορισμένο, αλλά άγνωστο σε μας τόπο, στον τόπο των δικαίων -Παράδεισο, και στον τόπο των αμαρτωλών - Άδη, Κόλαση. γ. Η κρίση γενικά των π.Χ. και μη Χριστιανών άλλ' όχι άθρησκων μ.Χ. Η κρίση των π.Χ. ψυχών, που βρίσκονταν στον Άδη πριν απ' την Ανάσταση του Κυρίου, έγινε ήδη ανάλογα με τη στάση που πήραν στο κήρυγμα της σωτηρίας του Προδρόμου και του Κυρίου, που κήρυξαν στον Άδη. Όσοι απ' τη ζωή αυτή δεν είχαν διαστραφεί εντελώς, «πωρωθεί», πίστευσαν και σώθηκαν, ενώ οι άλλοι έμειναν σκλάβοι στη διεστραμμένη φύση τους και το Διάβολο. Εξάλλου τους μ.Χ. μη Χριστιανούς, αλλ' όχι άθρησκους, ο Θεός θα κρίνει με βάση τον έμφυτο ηθικό νόμο της συνειδήσεως και τους νόμους της Θρησκείας-πίστεώς τους, αρκεί η μη προσέλευσή τους στο Χριστιανισμό να οφείλεται σε άγνοια αθέλητη, ενώ η προαίρεσή τους είναι αγαθή και ειλικρινής. «Ουκ έστι προσωπολήπτης ( δεν κρίνει μεροληπτικά) ο Θεός, αλλ' εν παντί έθνει ο φοβούμενος Αυτόν και εργαζόμενος δικαιοσύνην δεκτός Αυτώ εστι» (Πραξ. 10, 34-35). Επομένως οι λόγοι του Κυρίου: «ο πιστεύσας και βαπτισθείς σωθήσεται, ο δε απιστήσας κατακριθήσεται» (Μαρκ. 16, 16) ισχύουν για όλους εκείνους που άκουσαν το κήρυγμα του Ευαγγελίου Του και απίστησαν. Διότι - και αυτό βαρύνει όλους τους Χριστιανούς - υπάρχουν και πλείστοι που δεν άκουσαν ποτέ ευαγγελικό λόγο! Ενώ το «Πώς δε πιστεύσουσιν ου ουκ ήκουσαν; Πώς δε ακούσουσι χωρίς κηρύσσοντος; Απευθύνεται σ’αυτούς που δεν άκουσαν ποτέ ευαγγελικό λόγο. 3.Η δευτέρα Παρουσία του Κυρίου – Γενική εσχατολογία.

α'. Βέβαιη, αλλ' άγνωστη ημέρα. Στο ιερό Σύμβολο της Πίστεως διακηρύττουμε την πίστη μας στον Κύριο ημών Ιησού Χριστό ως «και πάλιν έρχόμενον μετά δόξης κρίναι ζώντας και νεκρούς, Ου της βασιλείας ουκ εσται τέλος». Η πίστη αυτή βασίζεται σε πλείστα χωρία της Καινής Διαθήκης, που αναφέρονται στα ίδια τα λόγια του Κυρίου και των Αποστόλων Του. Ο ίδιος ο Κύριος προφητεύει και περιγράφει την ημέρα εκείνη στο 25ο κεφ. του κατά Ματθαίον, το «Ευαγγέλιον της κρίσεως»: «Όταν δε έλθη ο υιός του ανθρώπου εν τη δόξη αυτού και πάντες οι άγιοι Άγγελοι μετ' αυτού, τότε... συναχθήσεται έμπροσθεν αυτού πάντα τα έθνη ( ζώντες και νεκροί-αναστημένοι) και αφοριεί ( θα ξεχωρίσει) αυτούς απ' αλλήλων, ώσπερ ο ποιμήν αφορίζει τα πρόβατα από των ερίφων» (στιχ. 31-32). Πότε όμως θα γίνει η ένδοξη Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου; «Περί δέ της ημέρας εκείνης και ώρας ουδείς οίδεν ουδέ οι Άγγελοι των ουρανών, ει μη ο Πατήρ μου μόνος... Γρηγορείτε ουν ( αγρυπνείτε και προσέχετε), ότι ουκ οίδατε ποία ώρα ο Κύριος υμών έρχεται - Γίνεσθε έτοιμοι...» (Ματθ. 24: 36, 42, 44). Είναι επομένως πλάνη και απάτη η δοξασία των Χιλιαστών, που «ορίζουν» συγκεκριμένες ημέρες και γι’ αυτό


έχουν επανειλημμένα διαψευσθεί β•. Προγνωστικά «σημεία».

Ωστόσο ο Κύριος και οι Απόστολοί Του μας αποκάλυψαν μερικά «σημεία» που πρέπει να προηγηθούν της συντέλειας του κόσμου. Αυτά είναι τα εξής: 1.H παγκόσμια εξάπλωση του Ευαγγελίου «Και κηρυχθήσεται τούτο το Ευαγγέλιον της βασιλείας εν όλη τη οικουμένη εις μαρτύριον πάσι τοις έθνεσι, και τότε ήξει το τέλος» (Ματθ. 24, 14. Πρβλ. και Ίω. 10, 16). 2.H πίστη στον Κύριο Ιησού Χριστό και στην Εκκλησία Του από τους Ιουδαίους. Όπως είναι γνωστό, οι Εβραίοι δεν πίστεψαν και δεν πιστεύουν ότι ο Αναμενόμενος Μεσσίας ήταν ο Χριστός. Τον περίμεναν και Τον περιμένουν σαν επίγειο βασιλέα. (Ιωάν. 19, 37. Βλ. και Ρωμ. 11, 25-26). 3. Ή κυριαρχία του Αντιχρίστου και των «ψευδοπροφητών». Ο Αντίχριστος, κατά τους Άγιους Πατέρες, είναι ο Σατανάς και ψευδοπροφήτες οι διάφοροι αιρετικοί, που πλανούν και αποσπούν απ' την ορθή πίστη, ώστε να φανούν οι πραγματικοί πιστοί και εκλεκτοί. Είναι η περίοδος της δοκιμασίας των πιστών. 4. Διάφορα φυσικά και άλλα σημεία. α) «Πόλεμοι και ακοαί πολέμων...» (Ματθ. 24, 6). β) «Σεισμοί μεγάλοι κατά τόπους και λιμοί ( πείνα-δυστυχία) και λοιμοί έσονται, φόβητρά τε και σημεία απ' ουρανού μεγάλα» (Λουκ. 21, 11). 4. Σωματική ανάσταση, επανένωση με τις ψυχές και αφθαρτοποίηση νεκρών και ζώντων. Συντέλεια και αφθαρτοποίηση ουρανού και γης. α'. Το μυστηριώδη τρόπο με τον οποίο θα γίνει η σωματική ανάσταση των νεκρών και η μεταμόρφωσηαφθαρτοποίηση των ζώντων. Μας περιγράφει ο θείος Παύλος: «... Αυτός ο Κύριος εν κελεύσματι, εν φωνή Αρχαγγέλου και εν σάλπιγγι Θεού καταβήσεται απ' ουρανού και οι νεκροί εν Χριστώ αναστήσονται πρώτον» (Α' Θεσ. 4, 16). Ενώ για τους ζώντες, ο απόστολος Παύλος διδάσκει: «οι ζώντες οι περιλειπόμενοι αρπαγησόμεθα εν νεφέλαις». Η αρπαγή αυτή συνδέεται με την αλλαγή των σωμάτων, όπου θα γίνουν άφθαρτα όπως και τα σώματα των αναστημένων νεκρών. Η ανάσταση των νεκρών και η «αλλαγή» των ζώντων θα είναι γενική, για δίκαιους και άδικους, αγαθούς και πονηρούς. (Β' Κορ. 5, 10). Το δόγμα τούτο της σωματικής αναστάσεως όλων και της επανενώσεως του ίδιου ακριβώς σώματος με την άυλη ψυχή κάθε ανθρώπου είναι δόγμα μόνο του Χριστιανισμού και θα γίνει ως θαύμα της παντοδυναμίας και της αγαθότητας του Θεού. Τότε οι δίκαιοι θα σκιρτήσουν βλέποντας τα σώματά τους και τα σώματα των αγαπημένων τους άφθαρτα, βλέποντας ορατά και αισθητά τα σώματα του Αναστάντος Κυρίου μας, της Παναγίας, των Αγίων Πάντων! Πως θα είναι τα σώματα των ανθρώπων μετά τη Δευτέρα Παρουσία δεν μπορούμε με ακρίβεια να πούμε. Θα ‘ναι μεν αυτά που υοήρχαν στη γη αλλά με διαφορετικές ιδιότητες. Δεν θα υπόκεινται στους νόμους της φθοράς και της φύσης. Από την εκκλησία τονίζεται ιδιαίτερα ο πνευματικός χαρακτήρας των σωμάτων. Επίσης θα ‘ναι διαφορετικά τα σώματα που θα κληρονομήσουν την αιώνια βασιλεία του θεού και διαφορετικά αυτά που θα κληρονομήσουν την αιώνια κόλαση.


β'. Ταυτόχρονη θα είναι και η μεταμόρφωση και αφθαρτοποίηση της υλικής κτίσεως. Η σημερινή μορφή του υλικού κόσμου θα «παρέλθει» οριστικά, όχι σαν εξαφάνιση και εκμηδένιση, αλλά σαν αλλαγή και μεταμόρφωση. «Ο ουρανός και η γη παρελεύσονται» (Ματθ. 24, 35). 5. Η αιώνια ζωή.

α'. Η καθολική δικαιοκρισία. Η θεία Αποκάλυψη για την καθολική δικαιοκρισία της ανθρωπότητας είναι όντως αποκαλυπτική. Ο Κύριος είναι ο «πάλιν ερχόμενος κρίναι ζώντας και νεκρούς, Ου της βασιλείας ουκ έσται τέλος». Θα συναχθούν και θα εμφανισθούν ενώπιόν Του οι πάντες, για να κριθεί καθένας και να λάβει σύμφωνα με τα έργα του. Κριτήριο θα είναι ο καθολικός Ηθικός Νόμος, ο Μωσαϊκός και ο Ευαγγελικός Νόμος, και μάλιστα το «πλήρωμα τον Νόμου», η αγάπη, η αρετή σαν θέση και όχι άρνηση. Δεν θα κριθούν δηλαδή μόνο οι παραβάσεις, αλλά και οι παραλείψεις της αγάπης. Τότε οι άπιστοι και οι άδικοι «απελεύσονται εις κόλασιν αιώνιον, οι δε δίκαιοι εις ζωήν αιώνιον» (Ματθ. 25, 46). β . Η αιώνια ζωή των δίκαιων. Τους σωζόμενους ο Κύριος ονομάζει «ευλογημένους» και «δικαίους», που η δικαίωση τους θα είναι η κληρονομιά, δηλ. η διαρκής μετοχή στη βασιλεία του Θεού και η αιώνια ζωή. Τι σημαίνει αυτή η μετοχή στη βασιλεία του Θεού; Το φθαρτό σώμα αφθαρτοποιείται. Η περιορισμένη επίγεια γνώση γίνεται άμεση και ατελείωτη γνώση των μεγαλείων του Θεού. Η θεωμένη Σάρκα του Θεανθρώπου θα είναι ο Ήλιος που θα ακτινοβολεί την άκτιστη δόξα του Τριαδικού Θεού θα είναι η πηγή της κατά χάρη θεώσεώς τους, δηλ. της χωρίς τέλος τελειότητας και μακάριας ζωής. γ'. Η αιώνια κόλαση των αμαρτωλών. Τι είναι η αιώνια κόλαση των αμετανόητων αμαρτωλών; Οι γνωστές εικονικές και συμβολικές εκφράσεις, καθεμιά φρικτότερη απ' την άλλη, όλες εκφράζουν μια έννοια και μια κατάσταση: την αίσθηση του φωτός ως πυρός και την αίσθηση της απουσίας του φωτός ως σκότους! Αλλ' ενώ πρόκειται περί πυρός ή σκότους όντως «αισθητού», εντούτοις δεν πρόκειται περί κτιστού, υλικού πυρός ή σκότους. Αυτή η άκτιστη λάμψη του φωτός θα είναι «άστεκτη», ανυπόφορη, εκτυφλωτική και πυρακτική για τους αμετανόητους αμαρτωλούς. δ'. Η τελείωση των πάντων – ανακαίνιση του κόσμου. Αφού πλέον ο Διάβολος και το κακό στο πρόσωπό του και στο πρόσωπο των κακών ανθρώπων θα καταργηθεί οριστικά παραδομένο στην αιώνια Κόλαση, χωρίς πλέον καμμία δύναμη και εξουσία- όταν η κτίση θα έχει αφθαρτοποιηθεί και όλα θα είναι «καινά»- όταν όλη η Δημιουργία θα έχει επανέλθει στη φυσική και ηθική της τάξη και αφθαρσία τότε μία αρχή θα υπάρχει: η άναρχη και παντοδύναμη Αγία Τριάδα, που θα μεταδίδει τη μακαριότητα στα λογικά πλάσματα και δι' αυτών σ' όλη την κτίση.


ΤΑΦΙΚΑ ΕΘΙΜΑ

Προετοιμασία νεκρού: Όταν πεθάνει ο άνθρωπος, κάποιο συγγενικό πρόσωπο, αφού του κλείσει τα μάτια και το στόμα, σκίζουν τα ρούχα που φορούσε με ένα ξυράφι. Παλιότερα αυτά τα ρούχα δεν τα έπλεναν, ούτε τα πετούσαν αλλά τα έθαβαν κάπου στο δάσος. Στη συνέχεια ακολουθεί η προετοιμασία του νεκρού για τη επερχόμενη κηδεία: Αρχικά τον πλένουν τρία ή πέντε άτομα, κατά βάση άντρες, με κρασί ή ξύδι, ο ένας το κρατάει και οι άλλοι δύο τον πλένουν, του βάζουν το σάβανο, ένα λευκό πανί καινούριο ενός μέτρου σα ράσο το οποίο το σκίζουν με το ξυραφάκι και το φοράνε στο κεφάλι του. Τον ντύνουν με καινούρια, κατά το έθιμο, ρούχα και εν συνεχεία ετοιμάζουν το φέρετρό του. Την ώρα που βγάζουν το νεκρό από το σπίτι, το άτομο που τον κρατά από τα δεξιά σπάει το πιάτο που είχε το νερό και το ξύδι, για το καλό του σπιτιού αλλά και για την ευεξία των υπολοίπων. Έπειτα του σταυρώνουν τα χέρια και του τα δένουν με ένα άσπρο μαντήλι. Τα άτομα που τον έπλυναν, στο τέλος, βρέχουν τα χέρια τους με νερό, τον ρεντάνε τρείς φορές και τον συγχωράνε λιβανίζοντάς τον. Παλιότερα έπαιρναν ένα βαμβάκι με λεμόνι, και περνούσαν το πρόσωπο για να μην κιτρινίσει. Με τη δύση του ηλίου σκεπάζουν το πρόσωπο του νεκρού με ένα λευκό μαντήλι. Απαραίτητος είναι ο λιβανισμός του νεκρού, για την εύκολη απελευθέρωση της ψυχής του. Μετά έρχεται ο ιερέας και αφού διαβάσει μια προσευχή, λιβανίζει και ο ίδιος το νεκρό. Εξόδιος Ακολουθία Η τελετή της κηδείας αποτελεί τρόπο έκφρασης της αγάπης των ζωντανών προς τον εκλιπόντα. Οι χριστιανοί πιστεύοντας ότι το σώμα είναι προορισμένο να αναστηθεί θάβουν τον νεκρό με «όλες» τις τιμές. Σύμφωνα με το νόμο ο νεκρός θα πρέπει να παραμείνει άταφος σε σπίτι συγγενικού προσώπου ή σε περιπτώσεις που έχει προηγηθεί σοβαρή ασθένεια σε ειδικό θάλαμο τουλάχιστον 24 ώρες από τη διάγνωση του θανάτου. Ο θρήνος διαρκεί μια ημέρα Πριν από την εκφορά διαβάζεται στην οικία του νεκρού ευχή «προς εκκόμισιν» από το ευχολόγιο του Σεραπίωνος. Κατά την εκφορά του και μέχρι την είσοδό του στον ναό ψάλλεται καθ΄ οδόν, τρισάγιος ύμνος προς ομολογία της πίστεως του θανόντος ή προς ένδειξη ότι αυτός βρίσκεται ήδη κοντά στους αγγέλους. Παράλληλα ψάλλεται ο τρισάγιος ύμνος εις την ζωοποιό Τριάδα. Το λείψανο μεταφέρεται από συγγενείς ή φίλους στα χέρια σε μια προσπάθεια έκφρασης της εκτίμησης προς τον νεκρό ή σε νεκροπομπή. Στο ναό ο νεκρός τοποθετείται με το πρόσωπο προς τα ανατολικά μια και από εκεί έρχεται ο Σωτήρ και εκεί είναι ο Παράδεισος της Εδέμ. Στη συνέχεια ψάλλεται πληρέστερα νεκρώσιμος ακολουθία και δίδεται ο τελευταίος ασπασμός. Μετά την απόλυση ο νεκρός οδηγείται στον τάφο. Πριν από τον ενταφιασμό ψάλλεται και πάλι σύντομη νεκρώσιμη ακολουθία του τρισάγιου και ενταφιάζεται ο νεκρός με το πρόσωπο προς τα ανατολικά με την προσδοκία ότι από εκεί θα φανεί ο Χριστός για να κρίνει τους νεκρούς και τους ζωντανούς. Το σώμα περιχύνεται με λάδι και με χώμα σταυροειδώς από τον ιερέα. Στη συνέχεια τον σκεπάζουν με το χώμα, όλοι εύχονται το χώμα που θα τον σκεπάσει να είναι ελαφρύ, και τελετή λαμβάνει τέλος


Μετά την ταφή Για σαράντα μέρες πρέπει το σπίτι του αποθανόντος να παραμείνει ανοιχτό και να λιβανίζεται τακτικά, για να ηρεμεί η ψυχή του. Επίσης το καντήλι πρέπει να είναι αναμμένο συνεχώς τόσο στο σπίτι όσο και στο κοιμητήριο. Πιστεύεται ότι για σαράντα μέρες η ψυχή κυκλοφορεί μέσα στη γη. Μια εβδομάδα πριν τα σαράντα, η οικογένεια του εκλιπόντος νηστεύει και κοινωνάει για την ηρεμία της ψυχής του. Στα σαράντα, οπότε και γίνεται το μνημόσυνο, προσφέροντας κόλλυβα, καφέ και φαγητό, οι Άγγελοι τον έχουν φέρει παρών στη τελετή και την επόμενη τον παραδίδουν εκεί που πρέπει… Επιμνημόσυνη δέηση ψάλλεται επίσης στους τρεις μήνες (τρίμηνα), στους έξι μήνες (εξάμηνα), στους εννέα μήνες (εννιάμηνα) και στο χρόνο, το ετήσιο μνημόσυνο. Ενώ στον τάφο του νεκρού μπορούν να γίνουν πολλά τρισάγια. Κατά τους Πατέρες της Εκκλησίας, οι προσευχές αυτές προσφέρουν κέρδος, ωφέλεια, ανακούφιση ή όνησις όπως συνηθέστερα λέγεται στους κεκοιμημένους.

Η ΜΕΤΑ ΘΑΝΑΤΟΝ ΖΩΗ ΣΤΟ ΙΣΛΑΜ

1ος Στύλος: ‫( محمد ور سول ه هللا هللا ف قط واحد ه ناك‬Υπάρχει μόνο ένας Θεός, ο Αλλάχ και Προφήτης του ο Μωάμεθ) α. Γενικές παρατηρήσεις Το Κοράνι θα είναι ο βασικός οδηγός μας για να δώσουμε μια όσο το δυνατό κατανοητή εικόνα γύρω από το θέμα της ισλαμικής εσχατολογίας. Είναι γνωστό ότι ο Μωάμεθ , όταν το 610 μ.Χ. εγκαινίασε το πρώτο δημόσιο κήρυγμά του στη Μέκκα μπροστά στο πολυθεϊστικό ακροατήριο των Αράβων, χρησιμοποίησε τη γλώσσα της εσχατολογίας για να προειδοποιήσει ότι ο‘’Ενας Θεός ο Αλλάχ’’πρόκειται να κρίνει την οικουμένη και να αποδώσει στον καθένα κατά τα έργα του. Μια από τις αρχαιότερες Σούρες του Κορανίου περιγράφει με παραστατικότητα τη σκηνή της κρίσεως: Όταν η γη κλονιστεί απ'τον πιο μεγάλο της σεισμό, κι η γη πετάξει από μέσα της τα βάρη, κι ο άνθρωπος φωνάζει απεγνωσμένα: " τι της συμβαίνει;"- Τότε τη Μέρα αυτή οι άνθρωποι θα βγουν σε χωριστές ομάδες για να δικαιολογήσουν τα καμώματά τους. Και τότε όποιος έχει κάνει το μικρότερο καλό, θα βρει την ανταμοιβή του.Κι όποιος έχει κάνει το μικρότερο κακό, έστω σαν το βάρος ενός μορίου, θα βρεί την ανταμοιβή του". β. Ψυχή και σώμα: τα δύο βασικά συστατικά της ανθρώπινης ύπαρξης. Ο άνθρωπος κατά την ισλαμική διδασκαλία δημιουργήθηκε από το Θεό.Το μεν σώμα είναι θνητό στο τέλος θα πεθάνετε, η δε ψυχή θα αναγεννηθεί κατά την Ημέρα της Ανάστασης όπου, θα επανέλθετε απ' το θάνατο, θα αναστηθείτε".Η διάλυση του σώματος είναι θεία επιταγή, ενώ αντίθετα προορισμένη να διασωθεί είναι η ψυχή


του και σ' αυτό σημαντικό ρόλο θα παίξει ο άγγελος του θανάτου : "Να πεις: ο άγγελος του Θανάτου, θα αφαιρέσει τη ζωή σας, κι έπειτα θα επιστρέψετε στον Κύριό σας". " Αυτό σημαίνει ότι το σώμα διαλύεται μετά το θάνατο και χάνεται ανάμεσα στα στοιχεία της γης, όμως οι ψυχές σας προστατεύονται από το Θεό". γ. Ο θάνατος κατά την ισλαμική άποψη Τι είναι τελικά ο θάνατος σύμφωνα με την ισλαμική διδασκαλία ; Η απάντηση κατά γενικό κανόνα , όπως αυτή στηρίζεται έμμεσα από το Κοράνι είναι ότι πρόκειται για τη μεταφορά του ανθρώπου από ένα επίπεδο ζωής σε ένα άλλο. Ο θάνατος, ο οποίος είναι ο χωρισμός της ψυχής από το σώμα, εισάγει τον άνθρωπο σε ένα στάδιο ζωής, στο οποίο ευτυχία και απογοήτευση εξαρτιούνται από τις καλές ή τις κακές πράξεις κατά το στάδιο της ζωής πριν από τον θάνατο, δηλαδή από την καλή ή κακή χρήση του ηθικού κώδικα της θρησκείας. Ο φυσικός θάνατος αποτελεί το εισητήριο μετάβασης σε μια μέση κατάσταση αναμονής της τελικής κρίσεως. δ. Η μέση κατάσταση των ψυχών ( το Καθαρτήριο) Αμέσως μετά το θάνατο ο άνθρωπος ενταφιάζεται και την ώρα του ενταφιασμού πραγματοποιείται η ανάκριση του νεκρού από συγκεκριμένους για το έργο αυτό αγγέλους. Όταν ο πιστός πρόκειται να φύγει απ’ αυτόν τον κόσμο και να πάει στον Άλλο Κόσμο , άγγελοι με πρόσωπα τόσο φωτεινά όσο ο ήλιος , κατεβαίνουν από τους ουρανούς και κάθονται γύρω απ’ αυτόν. Μετά ο Άγγελος του Θανάτου έρχεται και κάθεται στο κεφάλι του και λέει,¨Ενάρετη ψυχή,βγες έξω για συγχώρεση και ευχαριστία από τον Αλλάχ¨.Μετά η ψυχή του πέφτει όπως μια σταγόνα νερού από ένα ασκί και ο άγγελος την παίρνει.Όταν την πιάσει , οι άλλοι άγγελοι δεν την αφήνουν , την παίρνουν και την τοποθετούν σε ένα αρωματισμένο σάβανο απ΄όπου βγαίνει ένα άρωμα σαν την πιο γλυκιά μυρωδιά που βρίσκεται πάνω στη γη. Μετά την φέρνουν στον χαμηλότερο ουρανό και ζητούν να ανοίξει η πύλη γι΄αυτην.Ανοίγει και οι άγγελοι που βρίσκονται στου ουρανούς , από κάθε ουρανό την συνοδεύουν στον επόμενο ουρανό μέχρι να φθάσει στον ουρανό που βρίσκεται ο Αλλάχ.Ο Αλλάχ ,ο Δυνατός και Μεγαλοπρεπής λέει «Καταχωρήστε το βιβλίο του δούλου μου στο Illiyun (το υψηλότερο επίπεδο του παραδείσου) και πάρτε τον πίσω στη γη.Απ΄αυτήν τους δημιούργησα και σ΄αυτήν τους επιστρέφω και θα τους αναστήσω και πάλι απ΄αυτήν».Η ψυχή του μετά επιστρέφει στο σώμα του και δύο(2) άγγελοι ο Μubashshar και Bashir έρχονται σ΄αυτόν και τον ρωτάνε , «Ποια είναι η θρησκεία σου;»Απαντά «Η θρησκεία μου είναι το Ισλάμ»,τον ρωτούν «ποιος είναι ο άνθρωπος που απεστάλει σε εσάς;»απαντά «ο προφήτης του Αλλάχ»,τον ρωτούν «πως γνώριζες αυτά τα πράγματα;»και απαντά «διάβαζα το βιβλίο του Αλλάχ , το πίστεψα και διακηρύσσω ότι αυτό είναι η αλήθεια».Έπειτα λέει «Ω,Κύριε μου κάνε την ανάσταση των νεκρών να έρθει πιο γρήγορα έτσι ώστε να συναντήσω την οικογένειά μου». Όταν ένας άπιστος πρόκειται να φύγει από τον κόσμο , στον Άλλο κόσμο άγγελοι με μαύρα πρόσωπα κατεβαίνουν από τους ουρανούς φέρνοντας μαζί τραχιά υφάσματα και κάθονται γύρω του σε πλήθη που εκτείνονται τόσο μακυά όσο φτάνει το μάτι.Μετά ο άγγελος του θανάτου έρχεται και κάθεται στο κεφάλι του και λέει «αποκρουστική ψυχή , βγες στην οργή και το θυμό του Αλλάχ!».Μετά η ψυχή χωρίζεται από τον φόβο της από το σώμα και ο άγγελος τη σέρνει προς τα έξω.Την παίρνουν και την τυλίγουν στο σάβανο της κόλασης και μια δυσωδία βγαίνει από αυτήν σαν την χειρότερη δυσωδία πτώματος στη γη.Έπειτα την φέρνουν στο χαμηλότερο ουρανό και ζητούν να ανοίξει η πύλη γι΄αυτήν.Η πύλη δεν ανοίγει μετά ο Αλλάχ , ο Δυνατός και Μεγαλοπρεπής , θα πεί , «καταχωρείστε το βιβλίο του στο χαμηλότερο σημείο της γης το Sijjin(ένα από τα βάθη της κόλασης),μετά η ψυχή του πετιέται κάτω,επιστρέφει στο σώμα του και δύο άγγελοι ο Munkar και o Νakir του λένε «ποιός είναι ο κύριός σου;»,απαντά «αλίμονο,αλίμονο δεν ξέρω !».Μετά μια φωνή την καλεί από τα ύψη «ο δούλος μου λέει ψέματα γι΄αυτό απλώστε χαλιά φωτιάς και ανοίξτε την πύλη της φωτιάς γι΄αυτόν!»,μετά εμφανίζεται ένα άτομο με φοβερό πρόσωπο και λέει «να χαρείς το κακό»ρωτάει «ποιος είσαι;»,απαντά «είμαι οι κακές σου πράξεις»,έπειτα λέει «Ω Κύριε, μην αφήνεις την ώρα της ανάστασης να φθάσει!» Μετά την μικρή αυτή κρίση η ψυχή παραμένει σε μια κατάσταση αναμονής της "Ημέρας της Κρίσεως" .Οι πιστοί νοιώθουν "ευτυχισμένοι.Αντίθετα οι άπιστοι μετανοιωμένοι γι'αυτό που συναισθάνονται εκλιπαρούν: " Κύριέ μου! Στείλε με πίσω στη ζωή , για να μπορέσω να κάνω το καλό. Έτσι ζώντες και νεκροί βρίσκονται σε αναμονή της μεγάλης "Ώρας".Η αίσθηση την οποία αποκομίζει ο μελετητής του Κορανίου είναι ότι υπάρχει μια διαρκής απειλή από τον δικαιοκρίτη Αλλάχ, ο οποίος χρησιμοποιεί την υπόμνηση των εσχάτων για να συνετίζει τον άνθρωπο. ε. Η Ημέρα της Κρίσεως - Η Ανάσταση Η μέλλουσα κρίση , θα είναι η στιγμή της μεγαλειώδους φανέρωσης της θείας παντοδυναμίας, όπως ακριβώς και η στιγμή της Δημιουργίας. "Κι όταν η σάλπιγγα ηχήσει όλα τα όντα στους ουρανούς και στη γη θα κεραυνωθούν (θα πεθάνουν) εκτός από αυτούς που θέλει ο Αλλάχ να εξαιρέσει . Έπειτα θα φυσηχθεί στη σάλπιγγα άλλη μια φορα.Και να! Όλοι ανασταίνονται και περιμένουν τις εντολές μας. Και θα τοποθετηθεί ανοιχτό το Βιβλίο των Πράξεων. Και θα έλθουν οι προφήτες κι οι μάρτυρες Και μια δίκαιη απόφαση θα εκδοθεί . Και δεν πρόκειται κανείς να αδικηθεί στο ελάχιστο. Κάθε άνθρωπος θα πληρωθεί στο ακέραιο σύμφωνα με όσα έκανε. Και ο Αλλάχ ξέρει καλύτερα όλα όσα έπραξαν. Και αυτοί που πιστεύουν και κάνουν καλές πράξεις αυτοί είναι οι κάτοικοι του


παραδείσου αυτοί κατοικούν παντοτινά εκεί.(κοράνιο 2:82)Και όποιος αναζητήσει άλλη θρησκεία , εκτός του ισλάμ δεν θα γίνει αποδεκτός και θα χάσει την μετα θάνατον ζωή.(κοράνιο 3:85) Επίσης:Εκείνοι που δεν πίστεψαν και πέθαναν στην απιστία , θα λάβουν οδυνηρή τιμωρία και δεν θα έχουν αρωγούς(κοράνιο 3:91) Θα μπορούσε κανείς να επισημάνει στοιχεία τα οποία αποτελούν τον σκελετό των γεγονότων της Ημέρας της Κρίσεως. Αρχικά και μετά το άκουσμα της σάλπιγγας αρχίζει ένα πλήθος καταστροφών στον ουρανό και στη γη. Σε πολλά σημεία του Κορανίου γίνεται λόγος για σεισμούς, κραυγές, πυκνό καπνό, ρωγμές, από τις οποίες βγαίνει λάβα συνέπεια όλων αυτών είναι ότι οι άνθρωποι θα καταληφθούν από βαθύ φόβο. Οι άπιστοι ρωτούν τον Μωάμεθ πότε θα συμβούν όλα αυτά. Ο προφήτης του Ισλάμ δεν γνωρίζει , γιατί αυτό ανήκει στον ίδιο το Θεό. Ωστόσο ο ίδιος μεταφέρει την εμπειρία του για την αίσθηση που έχει ότι η ημέρα της Κρίσεως πλησιάζει: " Η Ώρα της Κρίσεως κοντεύει, σέρνεται κοντά. Στην κατηγορία των γεγονότων , τα οποία προαναγγέλουν το τέλος του κόσμου ανήκει η καταστροφή του Θηρίου (Αντιχρίστου;), του Γωγ και Μαγώγ και η εμφάνιση του Ιησού Χριστού. Είναι σαφής ο εσχατολογικός ρόλος του Χριστού λίγο πριν την τελική Κρίση. "Και αυτός, ο Ιησούς θα είναι ένα βέβαιο σημάδι ότι πλησιάζει η Ώρα. Σύμφωνα με την ισλαμική παράδοση ο Ιησούς θα έλθει λίγο πριν το τέλος του κόσμου στην Ιερουσαλήμ και θα συμπεριφερθεί ως μουσουλμάνος., θα προσευχηθεί κατά το ισλαμικό τυπικό , έχοντας θέση πίσω από τον προϊστάμενο της ισλαμικής κοινότητας, θα καταστρέψει κάθε σύμβολο και αντικείμενο που αντιτίθεται στον ισλαμικό νόμο. Στη συνέχεια ο Ιησούς θα βασιλεύσει σε ένα βασίλειο που θα δημιουργήσει και θα επικρατήσει ειρήνη στην οικουμένη.Η τελική κρίση ανήκει στον παντοδύναμο και παντογνώστη Αλλάχ. Αυτός αποφασίζει που τελικά θα καταλήξει καθένας άνθρωπος, ο οποίος είναι υπεύθυνος αποκλειστικά και μόνο για τις ατομικές του πράξεις. Κανείς δεν μπορεί να μεσολαβήσει για κανέναν. στ. Η συνέχιση και η διαδοχή της Δημιουργίας Υπάρχει όμως και διδασκαλία για τη διαδοχή της Δημιουργίας σύμφωνα με την οποία , ο δημιουργικός λόγος του Θεού δεν σταματάει με την τελική Κρίση, αλλά συνεχίζεται και μετά από αυτή. Η συχνά απαντώμενη έκφραση agal musamma δηλ. "περιορισμένη προθεσμία" αναφέρεται κατά τους περισσότερους ερμηνευτές του Κορανίου στο διάστημα από τη δημιουργία του κόσμου μέχρι την τελική κρίση. Σύμφωνα με πολλούς θεολόγους παρά το γεγονός ότι δεν αναφέρεται ευθέως από το Κοράνιο, ο Θεός μπορεί να δημιουργήσει ένα άλλο κόσμο υπό ορισμένη προθεσμία, όπως είναι δυνατό πριν από αυτό τον κόσμο να υπήρξε ένας προηγούμενος.

ΤΑΦΙΚΑ ΕΘΙΜΑ ΣΤΟ ΙΣΛΑΜ

Την ώρα που πεθαίνει κάποιος όποιος βρίσκεται δίπλα του υπενθυμίζει,ψιθυρίζοντας στο αυτί τη βασική αρχή του Ισλάμ (Shahadah).Πιο συγκεκριμένα του λέει την εξής φράση : «Δεν υπάρχει άλλος από τον Αλλάχ και ο Μωάμεθ είναι ο Προφήτης και ο Αγγελιοφόρος Του».Πρόκειται για τι φράση που πρώτη ακούει ένας μουσουλμάνος όταν γεννιέται και τελευταία όταν πεθαίνει. Πριν ξεκινήσει το τελετουργικό οι συγγενείς αφαιρούν τα ρούχα του νεκρού και τυχόν ακαθαρσίες από πάνω του (π.χ. αίμα). Η πλύση του σώματος (Ghusl) γίνεται με προσοχή και σεβασμό. Συνήθως η πλύση γίνεται από τους πιο κοντινούς συγγενείς. Πλένουν το σώμα τρεις ή πέντε φορές(απαραίτητα μονός αριθμός) με νερό και ίσως με


καμφορά και μυρωδικά ξεκινώντας είτε από τη δεξιά πλευρά είτε από το κεφάλι. Έπειτα τυλίγουν το σώμα συνήθως με βαμβακερά κομμάτια υφάσματος. Τρία κομμάτια ύφασμα (kafan) για τους άντρες και πέντε για τις γυναίκες.Η σορός τοποθετείται στο φέρετρο,με το κεφάλι προς την κατεύθυνση της Μεκκα,τα χέρια ίσια στα πλευρά και τα πόδια ευθυγραμμισμένα.Στη συνέχεια μεταφέρονται στο χώρο των προσευχών κηδεία (Salat-ljanazah).Αυτές οι προσευχές συνήθως πραγματοποιούνται σε εξωτερικούς χώρους , σε μια τετράγωνη αυλή ή δημόσια , όχι μέσα στο τζαμί.Η κοινότητα, αποτελούμενη μόνο από άνδρες,συγκεντρώνεται και ο ιμάμης (ηγέτης προσευχής) στέκεται μπροστά στο νεκρό.Η εξόδιος ακολουθία έχει παρόμοια δομή με τις πέντε καθημερινές προσευχές. Το σώμα στον τάφο έχει πάντα προσανατολισμό προς τη Μέκκα και τοποθετείται σε πλάγια θέση προς τη δεξιά πλευρά. Με παρουσία του Ιμάμη λέγεται τέσσερις φορές ή φράση: «Ο Θεός είναι μεγάλος». Μετά απαγγέλλεται το εισαγωγικό κεφάλαιο του Κορανίου. Τη δεύτερη προσφώνηση της φράσης ακολουθεί απαγγελία ύμνων για τον Προφήτη. Την τρίτη φορά έχουμε ικεσία - προσευχή για το νεκρό ενώ την τελευταία αναγγελία της φράσης ακολουθεί ικεσία - προσευχή για του παρευρισκόμενους στη νεκρώσιμη τελετή. Σε όλη τη διάρκεια της προσευχής ενταφιασμού (Janaazah) οι παρευρισκόμενοι είναι όρθιοι χωρίς να κάνουν υποκλίσεις (R`uku) ή να προσκυνούν (Sujjood) .Η τελετή τελειώνει με επίκληση για ειρήνη στον Προφήτη, στο σπίτι του και σε όλους τους πιστούς. Η επίκληση γίνεται δύο φορές. Καύση του σώματος απαγορεύεται.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ

Διαπιστώσαμε τελικά πως καμία θρησκεία δε δέχεται το θάνατο σαν μία τελική κατάσταση.Τον βλέπουν συνήθως σαν μία μεταβατική κατάσταση μεταξύ αυτής και μίας άλλης ζωής ή μιας επανόδου σ΄ αυτήν την ζωή,ενώ παράλληλα η πολύμορφη πίστη στην αθανασία κάποιου στοιχείου της ύπαρξης του ανθρώπου όπως της ψυχής αποτελεί μία από τις πρώτες γνωστές πεποθήσεις του ανθρώπινου είδους. Ίσως τελικά για όλες αυτές τις θεωρίες και διδασκαλίες να ευθύνεται η άγνοια του ανθρώπου....Το να μη ξέρεις με βεβαιότητα τι γίνεται μετά το θάνατο σίγουρα σου προκαλεί ένα μεγάλο ή μικρό φόβο...και ο φόβος αυτός σε οδηγεί πολλές φορές σε παρηγορητικές θεωρίες... Πρέπει λοιπόν να δεχτούμε ότι είτε η πίστη γενικότερα υπάρχει μέσα μας δίνοντας μας δύναμη, ελπίδα, χαρά και ευτυχία,χωρίς να χρειάζεται αποδείξεις είτε όχι....

Πηγές Ηλεκτρονικές διευθύνσεις http://tech.pathfinder.gr/xpaths/religion/2045632.html http://www.bkwsu.org/what-we-do-el/courses-el/fcirym-el/topics.htm-el/reincarnation.htmel?set_language=el http://ierapostoliko.blogspot.gr/2009/06/blog-post_20.html http://www.diamondway-buddhism.gr/phowa.htm http://www.acadimia.gr/content/view/64/76/lang,el/ http://abravanel.wordpress.com/ http://www.sakketosaggelos.gr/Article/483/ http://www.imd.gr/openbiblio/opac/index.php


http://www.youtube.com/watch?v=OwiYnzfLUwI http://el.wikipedia.org/wiki/Αιγυπτιακή_μυθολογία http://www.hellenica.de/Griechenland/Mythos/GR/Adis.html http://www.apologitis.com/gr/ancient/tafi_ethima.htm#ΜΕΤΑΘΑΝΑΤΙΟΣ_ΔΙΑΜΟΝΗ http://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A8%CF%85%CF%87%CE%AE http://ellas.pblogs.gr/2009/03/arhaia-ellada-filosofies-peri-thanatoy.html

Βιβλιογραφία Χριστιανισμός και θρησκεύματα – Β’ γενικού λυκείου Ι.Τ.Υ.Ε. .

Μητσόπουλος Νικόλαος – «ο θάνατος – πνευματικός – σωματικός – αιώνιος»,1973 Μητσόπουλος Νικόλαος – «Θέματα Ορθοδόξου Δογματικής Θεολογίας»,1984 Κοράνιο

Σημειώσεις από τον Κύριο Khaled Tzibis , πρόεδρο του Ελληνοαραβικού Πολιτιστικού Κέντρου και τον κύριο Ezedine , ιμάμη «ΑΙΓΥΠΤΟΣ», εκδόσεις Πατάκη «Ιστορία της Αιγύπτου», εκδόσεις Κέδρος

Lifeafterdeath  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you