Page 28

WETENSCHAP

Adolphe Quetelet: bovengemiddeld interessant Adolphe Quetelet viert in deze week zowel zijn geboorte- als sterfdag, respectievelijk 22 en 17 februari. Hij was een erg belangrijk man voor de wetenschap, zowel op nationaal én internationaal vlak. Toch lijkt de doorsnee student niet zo veel over hem te weten. door Selin Bakistanli

Quetelet was van vele markten thuis. Aan de Universiteit Gent behaalde hij in 1819 een doctoraat in de Wiskunde, maar zijn interesses eindigden niet in dit vakgebied. Zijn veelzijdigheid leidde ook tot bijdragen aan de astronomie, de criminologie en de antropometrie. BOVENGEMIDDELDE PIONIER “Zijn grootste verwezenlijkingen liggen volgens mij op het vlak van de statistiek. Quetelet was een bruggenbouwer tussen wetenschap en (overheids)statistiek”, aldus Isabelle Devos, professor aan de vakgroep Geschiedenis. “Als wetenschapper speelde hij een leidinggevende rol in het jonge België en heeft hij vrijwel alle wetenschappelijke instellingen in de beginjaren van ons land op de een of andere manier geïnspireerd. Daarnaast heeft hij zijn stempel gedrukt op de ontwikkeling van de overheidsstatistiek in ons land.” Quetelet was de eerste voorzitter van de Commission Centrale de Statistique en gaf richting aan de Belgische overheidsstatistiek tot aan zijn dood in 1874. Volkstellingen beperken zich niet enkel tot Bethlehem ten tijde van Jezus Christus, maar werden onder impuls van Quetelet vanaf 1846 ook tienjaarlijks in ons land georganiseerd. Dankzij hem werden de tellingen ook in tabelvorm gepubliceerd, terwijl tot die tijd vooral verhalende statistiek gebruikelijk was. Dat deze grote meneer een perfectionist was, blijkt uit de enorme waarde die hij hechtte aan de betrouwbaarheid van de statistieken en aan contextuele informatie die volgens hem vaak werd weggelaten. Al snel droeg hij deze visie ook internationaal uit. “Quetelet was de spilfiguur van een statistische beweging 28

SCHAMPER 550

die ijverde voor universele standaarden in overheidsstatistiek en een oprichter van internationale statistische congressen.”

"Quetelet was inspiratie voor vrijwel alle wetenschappelijke instellingen in België" BOVENGEMIDDELD INVLOEDRIJK 141 jaar na zijn dood oefent Adolphe Quetelet dagelijks nog veel invloed uit op onze samenleving. “De meesten kennen hem als bedenker van de body mass index, die we vandaag nog steeds gebruiken om het ideale lichaamsgewicht aan te duiden”, legt Devos uit, “maar de meeste invloed oefent hij ongetwijfeld uit met zijn ideeën over de ‘gemiddelde mens’ of ’l’homme moyen’. Volgens Quetelet zijn er in de lichamelijke kenmerken en in de morele en intellectuele eigenschappen van mensen patronen te onderscheiden wanneer die in grote aantallen worden bestudeerd. Die patronen vertegenwoordigen de ‘gemiddelde mens’. De studie van die ‘gemiddelde mens’ biedt ons een inkijk in de samenleving.” BOVENGEMIDDELD UNIEK Het is moeilijk om Quetelet te vergelijken met een bekende hedendaagse wetenschapper, aangezien hij ook een

entrepreneur of science was. “Quetelet heeft geen universitaire loopbaan uitgebouwd of zich in grote wetenschappelijke debatten gemoeid. Zijn voorkeur ging uit naar een carrière in overheidsdienst en vanuit dit oogpunt is het moeilijk om zijn hedendaagse gelijke te vinden.” BOVENGEMIDDELD GEMIDDELD Adolphe Quetelet was op zeer veel domeinen actief en succesvol: het is dan ook niet evident om hem in één vakgebied te situeren. “Quetelet werkte ook

Profile for Schamper

Schamper 550  

16 februari 2015

Schamper 550  

16 februari 2015

Profile for schamper
Advertisement