Page 18

INTERNATIONAAL

Universiteiten en steden, partners in crime? Een verslag vanuit studentenstad Lecce, Italië

Europese steden en haar universiteiten hebben elkaar vandaag meer dan ooit nodig. Vaak ontbreekt echter die broodnodige onderlinge samenwerking. Een dertiental universiteitssteden sloegen daarom drie jaar geleden de handen in elkaar en richtten een netwerk op om te werken aan deze onderlinge relatie. door Frédéric Piccavet “How to become a smart city?” Lara, een jonge zuid-Italiaanse vrouw, stelt in haar thuisstad de vraag aan een bont publiek van internationale gasten. Die kwamen eind januari vanuit alle uithoeken van Europa samen in Lecce om na te denken over hoe die stad deze doelstelling kan bereiken. ARM ZUIDEN, GEÏNDUSTRIALISEERD NOORDEN De vraag die centraal zal staan in het blitzbezoek van de kleine Europese delegatie, houdt zowel Lecce als haar universiteit namelijk al een tijdlang bezig. De stad kampt met een chronische daling van haar studenten, en wil deze trend een halt toeroepen door zichzelf te transformeren naar een ‘slimme stad’. De daling is het resultaat van de zware concurrentie met grotere Italiaanse universiteitssteden zoals Rome, Turijn en Milaan. De uitstroom naar die grootsteden komt er door de verschillende economische en culturele achtergrond tussen het noorden en het zuiden van het land, een oud zeer in Italië. De noordelijke steden – sterk geïndustrialiseerd en aaneen geklit tot een fijnmazig net van stadsconglomeraties – zijn voor ambitieuze studenten op heel wat vlakken veel aantrekkelijker dan hun zuidelijke tegenpolen: betere carrièremogelijkheden en een hogere kwaliteit van het opleidingsniveau zijn er slechts twee van. Patrick Van Geel, vertegenwoordiger van de gemeente Delft, hoofdpartner van dit project: “Vanuit die optiek is het voor de verschillende stakeholders in Lecce aangeraden om te werken aan een betere samenwerking tussen de stad en de universiteit. Maar ik stel me net zoals de andere Europese partners 18

SCHAMPER 550

de vraag of dat tijdens deze bijeenkomst gelukt is. De signalen die ik krijg zijn toch wel dat de universiteit zich een beetje aan het terugtrekken is en dat dit project tot op heden nog maar weinig heeft geholpen om die samenwerking op de voorgrond te krijgen.” Nochtans wordt tijdens het bezoek heel vaak gehamerd op die samenwerking. Lara Mastrogiovanni, coördinator van het project in Lecce: “Steden strijden met elkaar om geschoolde mensen aan te trekken. Universiteiten hebben daarbij een belangrijke troef in handen. Ze werven jonge mensen die later belangrijk menselijk kapitaal kunnen worden in de bedrijven rondom de stad. Als we deze studenten verliezen, heeft dit niet enkel op korte termijn gevolgen voor de universiteit, maar ook op lange termijn voor de hele regio.” SPIN-OFFS EN ENTREPRENEURSHIP Lecce zet daarom in op innovatie, entrepreneurship en het aanmoedigen van creativiteit. Zo willen ze jonge mensen warm maken om in hun thuisregio te gaan studeren. Die thuisregio kampt echter met een hoge (jeugd)werkloosheid. Mastrogiovanni: “De brain drain naar het noorden kunnen we stoppen door in te zetten op betere omstandigheden voor pas afgestudeerden. Dit kan bijvoorbeeld door het ontwikkelen van hooggekwalificeerde banen of door studenten aan te moedigen om een eigen bedrijfje op te starten. ‘Smart city’ mag niet enkel een holle slogan zijn.” Die projecten worden in Lecce respectievelijk verwezenlijkt door Ecotekne en Officine Cantelmo. Ecotekne brengt publieke en private partners samen op één plek. Via de universiteit kunnen bedrijven op

een voordelige manier onderzoek bestellen. De universiteit zelf probeert alle kennis te bundelen op deze ene plek en tracht zo haar onderzoekers de nodige skills aan te brengen. Deze winwin situatie levert in het beste geval een nieuwe spin-off op. Officine Cantelmo, een publieke ruimte voor studenten, zet op haar beurt zwaar in op het aanmoedigen van nieuwe start-ups. Het is een koffiebar, vergaderlokaal en kantoorruimte in één. Voorzitter Marco Cataldo: “In de Cantelmo proberen we te werken rond de centrale concepten van co-working, incubatie en het aanscherpen van competentie. Vandaag is het een plaats waar contacten tussen de universiteit, haar studenten en lokale ondernemers gelegd worden. Maar het is ook een ruimte waar studenten hun eigen project kunnen uitwerken.” Zo is er de jonge start-up Car Sharing, een bedrijfje dat wil inzetten op een modernere vorm van carpoolen. Giorgio Mele: “Via een app kunnen geïnteresseerden voor even een auto gebruiken in onze stad. Wij le-

Profile for Schamper

Schamper 550  

16 februari 2015

Schamper 550  

16 februari 2015

Profile for schamper
Advertisement