Issuu on Google+

159. FORRETNINGSÅR

årsrapport 2012


»» Runde Foto: Gunnar Wangen


Innhald Nøkkeltal4 Årsmelding frå styret for 2012

6

1. Rammevilkåra

6

2. Årsrekneskapen for 2012

8

3. Banken si r­ isikoeksponering

11

4. Organisasjon og styring 

14

5. SpareBank 1 - Alliansen 

16

6. Samfunnsansvar 

17

7. Utsiktene framover

18

8. Takk

20

Erklæring22 Oppstilling av totalresultat

24

Oppstilling av finansiell stilling 

25

Endring i eigenkapital 

26

Kontantstraumanalyse 

27

Notar til rekneskapen

29


Nøkkeltal

Nøkkeltal Konsern Hovudtal - mill kroner

2012

2011

2010

2009

2008

Rentenetto

108,5

109,6

102,9

107,6

107,6

66,5

43,6

67,3

51,2

24,7

Sum inntekter

175,0

153,3

170,2

158,8

132,3

Driftskostnader

-104,0

-101,5

-86,9

-80,5

-79,5

Resultat før tap

71,0

51,8

83,3

78,3

52,8

Nto tap

-32,8

-20,0

-13,4

-26,9

-15,7

Resultat før skatt

38,6

31,8

69,9

51,4

37,1

Nøkkeltal - mill kroner

2012

2011

2010

2009

2008

Forvaltningskapital mor inkl SB1BK

9 188

8 298

7 731

6 945

5 965

Forvaltningskapital, konsern

7 873

7 130

6 822

6 237

5 515

Overført SB1 BoligKreditt

1 353

1 205

949

748

483

Netto utlån (mill kroner)

6 233

5 893

5 673

5 301

4 701

Innskot frå kundar (mill kroner)

4 345

4 032

3 878

3 441

3 209

Utlånsvekst

5,8 %

3,9 %

8,6 %

12,9 %

8,1 %

Utlånsvekst inkl SB1 Boligkreditt

6,9 %

5,3 %

10,7 %

16,8 %

13,4 %

Innskotsvekst

7,8 %

4,0 %

12,9 %

7,2 %

11,6 %

69,3 %

68,4 %

68,4 %

64,9 %

67,8 %

Andre driftsinntekter

Konsern

Innskotsdekning

Kapitaldekningsprosent, mor

16,5

17,1

15,4

16,0

14,3

Kjernekapitaldekningsprosent,mor

13,1

13,4

12,0

12,2

14,3

Netto ansvarleg kapital (mill kroner), mor

747

719

699

655

468

6,4 %

4,7 %

11,2 %

7,9 %

7,5 %

59,4 %

66,2 %

51,1 %

50,7 %

60,0 %

Tap, % av utlån

0,5

0,3

0,2

0,5

0,3

Tapsavsetningar, % av bto utlån

0,5

0,5

0,9

0,9

0,7

EK.avkastning etter skatt, % Kostnader, % av inntekter

Bto mislighold, % av utlån Tapsavsetjingar i % av bto misleghald

4 | Årsrapport 2012

0,5

1,0

2,9

0,9

0,4

105

55,7

28,9

96

193


Nøkkeltal

»» Bilde av:Knut-Erik Rognes, Skala modellflyklubb Fotograf: Marius Beck Dahle

Årsrapport 2012 | 5


ÅRSMELDING FRÅ STYRET FOR 2012

ÅRSMELDING FRÅ STYRET FOR 2012 1. Rammevilkåra Situasjonen i verdsøkonomien er sterkt prega av finanskrisa, svak økonomisk aktivitet og store utfordringer for mange statsøkonomier kombinert med stor arbeidsløyse. Mange europeiske land vil måtte stramme kraftig inn i offentlege budsjett og slit med budsjettbalansen. Det er risiko for at fleire land kan vere i resesjon framover, men utsikten kan gi grunnlag for å tru at situasjonen er rimelig stabil, men på eit svakt nivå. Reduksjon i arbeidsløyse, vekst i verdsøkonomien og ­betring i stats­finansar ser ut til å kunne betre seg med små steg og dermed vil det ta lang tid før vesentleg betring skjer. Norge har vore i ei særstilling, også i 2012 med god vekst som følgje av låg rente, høg aktivitet i oljenæringa og sterk folke­vekst. Arbeidsløysa held seg lav samstundes som talet på syssel­sette aukar. Vi ser teikn på at svak internasjonal v ­ ekst rammer norsk økonomi. Verksemder som leverer til olje­ næringa og til bygg og anlegg har høg aktivitet og skil seg frå resten av næringane. Privat forbruk har svakare utvikling trass i god inntektsvekst i hushaldningane. Bustadprisane er ­historisk sett høge. Bankane sin finansieringsituasjon internasjonalt har betra seg siste året. Det er stor usikkerheit på utforming av nye krav til soliditet og likviditet. Utviklinga i økonomien vil kunne påvirke bankane si lønnsemd og soliditet der einskilde land er meir utsett. I dei fleste industriland er styringsrenta h ­ istorisk låg og det er forventa at den vil fortsette i same leie lenge. I Noreg er finansnæringa i god forfatning og finansieringsmarknaden fungerer godt. Risikopåslaget har mot slutten av året gått noko ned. Aksjemarknaden har til trass for dei svake vekstutsiktene stege gjennom 2012. SogP Index steig med 12,7 %, medan Oslo Børs hovedindeks steig med 15 %. Samstundes har obligasjons­marknaden vore sterk med basis i den svake rentesettinga på statsobligasjoner i mange land og usikkerheita knytt til tilbakebetalingsevne einskilde utsette land. Dei fleste meinar at utsiktene for ei fortsatt positiv utvikling i aksjemarknaden er mest sannsynlig. Bustadprisane i Norge steig med 8,5 % målt frå des 2011 til des 2012. Det låge rentenivået, inntektsveksten og befolknings­ veksten er hovudårsakene til dette. Det er venta at pris­ veksten vil avta noko i tida framover. Det er fleire som meinar at prisane er kunstig høge og at det kan vere fare for såkalla

6 | Årsrapport 2012

”boligboble” med stor risiko for prisnedgang ved uventa ­negative hendingar i økonomien. Ein gjeldsvekst i norske hushaldningar på over 7,2 prosent i 2012 inneber at gjelda veks raskare enn disponibel inntekt, og bidreg til auka gjeldsbelastning. Denne er no på over 200 prosent og er historisk sett høg. I næringslivet har auka lånekostnad og strammare utlånspraksis medført dempa gjeldsvekst. Norge, i motsetning til omtrent alle andre land, er som n ­ asjon i ein svært gunstig finansiell situasjon, mykje på grunn av store oljeinntekter frå Nordsjøen. Dette gir myndigheitene stor fleksibilitet og kan auke offentlege utgifter for å dempe nedgangsperioder i økonomien. Bruken av oljeinntekter i 2012 har vore om lag 3 % av handlingsregelen. Situasjonen er prega av låg arbeidsløyse, høg sysselsetting, auka privat forbruk, høg aktivitet i oljesektoren, auka aktivitet i offentleg ­sektor og låg inflasjon og låge renter. For regionen Søre Sunnmøre ser vi den same utviklinga som i landet elles. Høg aktiviteten i den globale offshore energi­ sektoren er viktig for den maritime næringa i regionen og dei ringverknadane dette har på lokale verksemder, men samanlikna med tidlegare år er marginane pressa. Næringane er tilpasningsdyktige og nytter dei komparative fordelane som m.a. innovasjonskraft og investeringsvilje. I innovasjonskraft er fleire kommunar i vårt område i landstoppen. Dette bidreg til tilflytting, befolkingsvekst og også press i bustadmarknaden. Det vert stadig søkt etter k ­ ompetansemedarbeidarar, særskilt i ingeniørfaga. Det låge rentenivået og auka kostnader for oppføring av nye bustadar m.a. som følgje av nye byggtekniske forskrifter, ­bidreg til press i bustadmarknaden også på Søre Sunnmøre og gjer at fleire vel å busetje seg i 2- og 4 mannsbustadar. Regionen si konkurranseevne er truga av det høge norske kostnadsnivået og valutakurs, og summen av globale og europeiske forhold gjer det vanskeleg å sjå at krona ikkje vil halde seg sterk eller fortsette å styrke seg. Likevel ser vi at mobilitet og tilpassing bidreg til å halde på viktige verksemder på Søre Sunnmøre. Lokalt har den nyåpna Kvivsvegen skapt nye mogelegheiter for meir aktivitet og samkvem for vårt nærområde.


ÅRSMELDING FRÅ STYRET FOR 2012

»» Kundesenter 07.00-24.00 alle dager i året. Lokalt kundesenter.

Årsrapport 2012 | 7


ÅRSMELDING FRÅ STYRET FOR 2012

2. Årsrekneskapen for 2012 SpareBank 1 Søre Sunnmøre rapporterer årsrekneskapen etter IFRS. Alle tal i årsmeldinga er knytt til konsern om ikkje anna er opplyst. Konsernrekneskapen er konsolidert på grunnlag av ­rekneskapa frå morbank, dei heileigde dotterselskapa ­ Eiksundregionen Vekst AS, Eiksundregionen Eigedom AS, SB1 Søre Sunn­møre AS, Eiksundregionen Bu og Virke AS. To tilknytte selskap Ørsta Hotelleigedom AS og Mosflata Næringsbygg AS er tekne inn. Vidare banken sine ­eigardelar i dei tre ­felleskontrollerte verksemdene Samarbeidende Sparebanker AS, Sam­arbeidende Sparebanker Bankinvest AS og Sam­arbeidende ­Sparebanker Bankinvest II AS konsolidert inn. Banken sin eigardel i Samarbeidende Sparebanker AS og Samarbeidende Spare­ banker Bankinvest II AS er på 7,82% / 7,72% og ­Samarbeidende Sparebanker Bankinvest AS 4,62%, sjå i denne samanheng til kapitlet for rekneskapsprinsipp.

2.1 Resultatrekneskapen SpareBank 1 Søre Sunnmøre har eit konsernresultat for 2012 på 29,8 mill. kroner mot 25,6 mill kr i 2011. Det er spesielt tap på anleggsmidler og utlån som er årsaka til nedgongen i resultatet i år. Underliggande bankdrift syner betring mot ­ tidlegare. Morbanken har eit resultat etter skatt for rekneskapsåret på 32,9 mill. kroner eller 0,49% av gjennomsnittleg forvaltnings­ kapital (GFK). Tilsvarande tal for 2011 var 25,1 mill. kroner eller 0,37% av GFK. Netto renteinntekter utgjer 1,53% av GFK i morbank og syner såleis ein nedgong på 0,13 prosentpoeng frå 2011. Netto provisjonsinntekter og inntekter frå banktenester i morbank steig til 43,7 mill. kroner frå 33,8 mill. kroner i 2012. Avkastning på finansielle plasseringar gir eit positivt resultat­ bidrag på 18,7 mill. kroner, noko som er 14,2 mill. kroner høgare enn 2011. Driftskostnadene i konsernet i 2012 er på 104,0 mill. kroner, mot 101,5 i 2011. I morbanken er auken på 1,7 mill kroner, og kostnadene utgjer 53,5% (63,5 % i 2011) i forhold til samla inntekter. Justert for avkastning på finansielle investeringar så er prosenten 57,0% (59,9 %i 2011). Banken har i 2012 bokført 32,4 mill. kroner i tap på utlån mot 20,0 mill. kroner i 2011. Dette tilsvarar 0,43% av GFK mot 0,28% i 2011. Samla tap på utlån siste 5 år har vore historisk store med til saman 108,4 mill kr. I 2012 er det også gjort nedskriving for tap på aksjer.

8 | Årsrapport 2012

2.2 Balansen Ved årsskiftet var forvaltningskapitalen i morbanken 7.834 mill. kroner. Dette er ein auke i høve til fjoråret med 743 mill. kroner som tilsvarar 10,4%. 246 mill. kr er nytta til auka likviditetsreserve. Forvaltningskapitalen i k ­ onsernet er på 7.873 mill. kroner. Utlåna i morbanken auka med 340,4 mill. kroner, ein vekst på 5,7%, medan innskota auka med 311 mill. kroner eller 7,7%. SpareBank 1 Søre Sunnmøre fører over lån til SpareBank 1 Boligkreditt. Per 31.12.2012 utgjer denne porteføljen 1.353,3 mill. kroner som er ei auke i året på 148 mill kr (12,3%). ­Akkumulert overføring til Boligkreditt for 2011 er korrigert til 1.205 mill kr. og forholdstal er rekna på dette for 2012. Tilknytte selskap er medtekne etter eigenkapital metoden og dermed er der eigendomsverdier i disse selskapa som ikkje vert vist i balansetala. Forretningskapital inklusive porteføljen i SpareBank 1 Boligkreditt utgjer 9.226,7 mill. kroner og i morbanken er forretningskapitalen inklusive overføringar 9.188 mill kroner.

2.3 Soliditet Sparebankfondet blir tilført 28,7 mill. kroner frå årsoverskotet. Fondet utgjer 531 mill. kroner ved årsskiftet. Samla kjernekapital i morbank er på 593,9 mill kroner og kjerne­ kapitaldekninga er 13,12%. Samla ansvarleg kapital i morbank utgjer 747,1 mill. kroner ved årsskiftet. Målt mot risikovekta balanse utgjer kapitaldekninga 16,50%. Eigenkapitalen i konsernet utgjer 577,4 mill. kroner.

2.4 Styret si vurdering av årsrekneskapen SpareBank 1 Søre Sunnmøre har hatt eit krevjande år i 2012. Det pressa rentenivået over lang tid har fortsatt å vere utfordranda for rentenettoen i % av GFK. Netto avkastning på ­finansielle investeringar har vore positiv i 2012, medan dei var negative i 2011. Kostnadane har auka moderat samanlikna med fjoråret (1,76% i morbank). Styret er til tross for konstatering av store tap i 2012, tilfreds med bankens situasjon, risikostyring og resultata samla sett. Det vert jobba aktivt med å redusere risiko i porteføljen og det er i 2012 og i dei siste åra konstatert tap som er historisk store for banken , men det er teke grep for å redusere utsiktene for nye tap. Eigenkapitalrentabiliteten etter skatt i morbank er 6,4% (4,7 %). Denne avkastninga er under ambisjonane, men


ÅRSMELDING FRÅ STYRET FOR 2012

Styret er til tross for konstatering av store tap i 2012, tilfreds med bankens situasjon, risikostyring og resultata samla sett ...

»» Fosnavåg, Herøy Foto: Gunnar Wangen

sett i lys av sjølve bankdrifta og dei tiltak som er gjort for å redusere samla risiko, er resultatet tilfredsstillande. Styret er vidare godt nøgd med utviklinga i bankens marknads­ område i kommunane på ytre Søre Sunnmøre. Styret er også nøgd med at banken held fram med sunn og positiv vekst også i tradisjonelle marknadsområde trass i stor konkurranse både om utlån og innskotsmidlar.

fokus på at banken sin vekst ikkje må vere større enn det dei nye kapitalkrava tillet.

2.5 Framleis drift Føresetnaden om framleis drift er lagt til grunn i års­­r­ekneskapen.

2.6 Disponering av årsoverskotet Styret er tilfreds med at banken går inn i 2013 med ei kapitaldekning i morbank på 16,50 % (17,12 %).

Styret gjer framlegg om at morbanken sitt årsoverskot på 32.870.658 kroner vert nytta slik:

Konsolidert utgjer kapitaldekninga 15,9% (16,8%). Kjerne-­ kapitalen i morbank er på 13,12,% (13,46%). Styret vil ha

»» »»

Overført til sparebankfondet: Avsett til gåver:

28.670.658 kroner 4.200.000 kroner

Årsrapport 2012 | 9


Âť Bilde av Venke Vik Nordang, Autorisert finansiell rĂĽdgjevar


ÅRSMELDING FRÅ STYRET FOR 2012

3. Banken si ­risikoeksponering 3.1 Risikostyring Styret i banken har som målsetting at bankens risikoprofil skal vere låg til moderat. Marknadsmessige ambisjonar skal nøye balanserast mot finansiell evne til å ta på seg risiko. Styret har vedteke retningsliner knytt til dei ulike risikoområda med årleg oppdatering. Banken er eksponert for kredittrisiko, marknads- og likviditetsrisiko, samt operasjonell risiko. Styret har vedteke i sin strategiplan at risikostyring er eitt av dei områda banken har høge målsetjingar for framover, og ­organisasjonen har i 2012 brukt meir ressursar på dette satsings­området.

3.2 Kredittrisiko Kredittrisiko vert definert som risiko for tap som følgje av at kundar eller motpartar ikkje har evne til å oppfylle sine forpliktingar overfor banken. Styret har som policy at banken skal han ein moderat kreditt­ risikoprofil. Kredittrisikoen er definert til å vere det vesent­ legaste risikoområdet i banken si verksemd, og er under ­kontinuerleg overvaking. Vekst i utlån i eigen balanse var 5,8 % i 2012. Medrekna lån ført over til SpareBank 1 Boligkreditt er samla utlånsvekst i personmarknaden på 10,1 %. Samla utlånsvekst inklusiv overføringar til SpareBank 1 Boligkreditt vart 6,9 %. Banken har god bransjespreiing og har rammer for kor stor eksponeringa skal vere i ulike bransjar. Nytt av året er endra organisering av næringslivsdelen og ei ytterlegare oppdeling i bransjer med større grad av kompetansebygging og oppfølging. Dette gjer at banken får ei tettare overvåking av engasjementa med omsyn til det eksterne og interne risikobiletet. Dette fokuset vil fortsette for å gje betre kompetansen og reduksjon av risikoen som banken er eksponert for. Den største bransjen er eigedomsdrift. Utlån til bankens fem største konsoliderte engasjement utgjer 576,3 mill. kroner, eller 30% av samla bedriftsengasjement. Dette er ein oppgang på 12,1 prosentpoeng samanlikna med 2011. Misleghaldne engasjement over 90 dagar er vesentleg redusert gjennom året, og var på 31,5 mill. kroner ved utgangen av 2012, mot 57,0 mill. kroner for eitt år sidan og 167,3 mill i 2010. Eit fortsatt stort fokus på på engasjementsoppfølgjing på eit tidlegare stadium, har gitt positive utslag. Styret følgjer

utviklinga månadleg både når det gjeld misleghald, tap og ­portefølja si utvikling i risikoklasser. Styret vurderer kredittrisikoen til å vere relativt låg for person­ marknaden, men konjunktursituasjonen tilseier noko høgare, men akseptabel kredittrisiko for bedriftsmarknaden. Styret har i retningsliner for kredittstyring vedteke at bankens utlån og garantiar til bedriftsmarknaden ikkje skal overstige 40% av samla utlån og garantiar i eigen balanse. Ved utgangen av 2012 var andelen i konsernet på 29,3% (31,9 % i 2011). Desse utlåna er i 2012 redusert med 41 mill kr. frå 2011 og totalt 108,8 mill frå 2010. I løpet av 2012 har det blitt konstatert tap på 32,4 mill kr, noko som er 0,44% av GFK og 0,51% av utlån i morbank. Dette er særs høge tal, også med tanke på at vi over fleire år har hatt vesentlege tapstal. Det vart på slutten av 2011 omorganisert handsaminga av misleghaldne og tapsutsette engasjement og vi er trygg på at dette har gjort at desse tala ikkje har vorte større. Dette har også bidrege til å få ned storleiken på misleg­ hald og vi har fått avgrensa utfordringane som ligg i utlånsmassa monaleg. Nedskriving på individuelle utlån er auka frå 8,1 mill. ­kroner til 11,9 mill. kroner, og avsetning for grupper av utlån er r­ edusert frå kr 24,1 mill. kroner til 21,1 mill. kroner. Dei gruppevise nedskrivingane er utrekna med basis i regel­ verket og modellar frå Kompetansesenter for Kreditt i SpareBank1-alliansen. Ein reduksjon i dei gruppevise avsetjingane gjenspeglar at banken har redusert risikoeksponering i porte­ følga med omsyn til sannsynligheit for misleghald og tap i 2013. Styret meiner vidare at risikoen for tap i porteføljen er redusert som følgje av det aukande fokuset banken har på risiko og då spesielt kredittrisiko. Banken vurderer kredittrisikoen i obligasjonsporteføljen til å vere låg.

3.3 Likviditetsrisiko Likviditetsrisiko vert definert som risiko for at banken i­kkje klarer å oppfylle forpliktingane sine og/eller finansiere auke i eignelutar utan at banken vert påført vesentlege ekstra­kostnader. Arbeidet med funding og likviditet er regulert gjennom ”Retnings­l iner for funding og likviditetsstyring”. Retnings­ linene innheld konkrete rammer og styringsparametre, og det vert jamleg rapportert nøkkeltal/utvikling til styret.

Årsrapport 2012 | 11


ÅRSMELDING FRÅ STYRET FOR 2012

»» Bladet »» Fotograf: Gunnar Wangen

12 | Årsrapport 2012


ÅRSMELDING FRÅ STYRET FOR 2012

Ved årsskiftet hadde banken ekstern finansiering på i alt 2.652 mill. kroner, som utgjorde 42,3 % av utlåna, mot 40,7 % ekstern finansiering ved førre årsskifte. Samla ekstern opp­ låning auka såleis i løpet av 2012 med 396,2 mill. kroner. Banken er medeigar i SpareBank 1 Boligkreditt og hadde ved utgangen av året 1.353,3 mill. kroner av låna plassert der. Ein vesentleg del av bankens vekst i 2012 vart dermed ført over til SpareBank 1 Boligkreditt. Banken har innvilga kredittramme på 100 mill. kroner på opp­ gjerskontoen i SpareBank 1 SMN. Ved årsskiftet hadde 83,3 % av den samla eksterne finansieringa ei attståande løpetid over eitt år. Banken har ikkje hatt problem med å refinansere lån i løpet av året. Styret vurderer at den eksterne finansieringa har ein god forfallsstruktur. Innskot frå kunder er banken si viktigaste finansieringskjelde, og i høve til banken sin mål og strategiplan skal andelen inn­ skot vere minst 65% av utlåna. Ved årsskiftet var innskotsdekninga i morbank 68,4 %, ei auke frå 2011 på 1,3 prosentpoeng. Ved årsskiftet stod dei 5 største innskota for 477,4 mill. kroner eller 11% av samla innskot. Samanlikna med 2011 var desse tala 363,6 mill. kroner og 9,0 %. Styret vurderer likviditetsrisikoen til å vere godt innanfor det forsvarlege.

3.4 Marknadsrisiko

årsskiftet vart netto renterisiko 0,9 mill. kroner mot 1,7 mill. kroner ved utgangen av 2011. SpareBank 1 Søre Sunnmøre har ei avgrensa og låg e­ ksponering i valuta.

3.5 Operasjonell risiko Operasjonell risiko knyter seg til feil og manglar som følgje av m.a.:

»» »» »» »»

Menneskeleg svikt og utilstrekkeleg kompetanse Svikt i IKT-system Uklar policy, stategi eller rutinar Kriminalitet og interne mislegheiter

Styret er kjend med at operasjonell risiko representerer ein trussel som kan påføre banken vesentleg kostnad, både på kort og lang sikt. Banken sin eksponering på denne risikoen blir vurdert som moderat. Det har i 2012 blitt gjort mykje arbeid for å kartlegge og sikre at viktige r­ utiner og prosessar fungerer og det vert arbeidd k ­ ontinuerleg med risikoreduserande til­ tak, som internkontroll, ­ systemtestar, r­evisjonshandlingar og kompetanseheving.

3.6 Oppsummering Styret har lagt opp til ein låg til moderat risikoprofil. Styret har fastlagt rammer og retningsliner for dei ulike risiko­områda og får rapportar om utviklinga jamleg. Retnings­linene vert revi­ derte i takt med nye krav og reglar som vert sett til bankdrifta.

Marknadsrisiko er risiko for tap som følgje av endringar i marknadsprisar på renter, valutakursar og verdipapirkursar.

Styret løfta i 2011 arbeidet med å kontrollere og redusere dei ulike risikoane og har i 2012 videreført dette auka f­okuset og meiner at dette er naudsynt for å vere ein robust bank også for den framtidige utviklinga.

Plasseringar og risikoprofil for verdipapir (aksjar og liknande) vert regulert gjennom ”Retningsliner for handel med verdi­ papir” og presiserar at plasseringane skal ligge innanfor 0,5 % av banken sin forvaltningskapital og ha moderat risikoprofil. Plasseringane i obligasjonar blir verdsett til amortisert kost, og utgjer 678,2 mill. ved årsskiftet.

Kredittrisiko vil framleis vere særs viktig. Nye ­regulatoriske krav og utvikling i finanssektoren framover vil utfordre ­organisasjonen i arbeidet i alle risikoområda, og her vil styret følgje utviklinga nøye.

Risikostorleiken vert overvaka løpande, og vert følgd opp gjennom rapportering til styret.

Det er styret si oppfatning at SpareBank 1 Søre Sunnmøre arbeider godt med risikostyring og har ei føremålstenleg ­organisering av arbeidet.

Styret vurderer kursrisikoen knytt til banken si behaldning av verdipapir til å vere låg. Renterisikoen er hovudsakleg knytt til fastrentelån og inn­skot. Store delar av fastrentelånsporteføljen er sikra gjennom rente­bytteavtalar. Styret vurderer renterisikoen løpande. Ved

Årsrapport 2012 | 13


ÅRSMELDING FRÅ STYRET FOR 2012

4. Organisasjon og styring 4.1 Verksemda sin art og stad

4.3 Revisjonsutval

Banken har kontor i fire kommunar på Søre Sunnmøre; ­Volda, Ørsta, Ulstein og Herøy. Bankens forretningsadresse og hovud­ kontor er i Volda. Banken er totalleverandør av produkt og tenester innan finansiering, sparing og plassering, forsikring og betalingsformidling.

Bankens styre har vedteke at heile styret skal utgjere bankens­ ­revisjonsutval. Rutinar for denne funksjonen er implementert.

Konsernet SpareBank 1 Søre Sunnmøre består av morbanken og dei fire heileigde dotterselskapa SB1 Søre Sunnmøre AS, Eiksundregionen Vekst AS, Eiksundregionen Bu og Virke AS og Eiksundregionen Eigedom AS. Deleigde selskap er Ørsta Hotell­eigedom AS og Mosflata Næringsbygg AS som har blitt konsolidert inn i 2012. Vidare har banken eigardelar i dei tre felleskontrollerte verksemdene Samarbeidende Sparebanker AS, Samarbeidende Sparebanker Bankinvest AS og Sam­ arbeidende Sparebanker Bankinvest II AS.

4.2 Styring av verksemda SpareBank 1 Søre Sunnmøre har alltid forsøkt å etterleve strenge etiske prinsipp. Banken sine etiske retningsliner vert revidert jamleg. For å utvikle eit godt tillitsforhold mellom banken og dei viktigaste interessegruppene er det også nødvendig med gode styringssystem for verksemda. Dette betyr m.a.: eit kompetent og uavhengig styre gode interne styringsprosessar ein objektiv og uavhengig eksternrevisjon open og god kommunikasjon med tilsette og omgjevnadene

4.4 Godtgjeringsutval Banken sitt styre har etablert godtgjeringsutval. To represen­ tantar for banken sitt styre utgjer Godtgjeringsutvalet, og r­utinar for utvalet er implementert.

4.5 Internal Governance Eigarstyring og selskapsleiing omfattar dei mål og overordna prinsipp som banken vert styrt og kontrollert etter for å trygge innskytarane, investorar og andre interessentar. Styringa av verksemda skal sikre ei forsvarleg formues­ forvaltning og bidra til at kommuniserte mål vert nådd og ­planar realisert. Banken sine styringsdokument omfattar mål og strategiplan som vert revidert årleg, policydokument som regulerer ulike sider ved bankens verksemd, og administrativt utarbeidde retningsliner som supplerer desse. Marknaden vert fortløpande halden orientert om banken si utvikling gjennom årsrapportar, kvartalsrapportar, børsmeldingar og pressemeldingar elles.

»» »» »» »»

SpareBank 1 Søre Sunnmøre er ein sjølveigd institusjon som har innretta verksemda si i tråd med gjeldande lover, føreskrifter og vedtekter.

Styremedlemene har yrkesbakgrunn frå område som er ­typiske for næringslivet i distriktet. Bankens styre arbeider etter ein årsplan og har også årleg vurdering av a­ rbeidsforma med sikte på forbetringar. Styret fokuserer på strategiske spørsmål og vedtar/reviderer årleg bankens strategidokument.

4.6 Bemanning og organisasjonsstruktur

Forstandarskapet har 24 medlemer og er samansett med 12 kundevalde, 6 kommunevalde og 6 representantar valde av dei tilsette. Bankens revisor arbeider etter ein årleg plan for revisjons­ arbeidet. Ekstern revisor deltar i styremøtet som h ­ andsamar årsoppgjeret. Det er også ekstern revisor som stadfestar ­internkontrollen i banken og står også føre den uavhengige vurderinga både av totalkapitalbehovet og styring/kontroll med likviditetsrisikoen.

14 | Årsrapport 2012

SpareBank 1 Søre Sunnmøre har ved årsskiftet 72 fast ­tilsette, ein nedgong på 2 tilsette fra 2011. Dette tilsvarar 70 årsverk. Gjennomsnittsalderen blant dei tilsette er stabil på rundt 46 år. Fire tilsette har avslutta ­arbeidstilhøvet i banken for å gå over i anna lønna arbeid det siste året. To har gått av med pensjon. Banken har tilsett tre nye medarbeidarar i løpet av året. Banken er organisert med 6 salsavdelingar i tillegg til felles­ administrasjon. Salsavdelingane er lokaliserte i Volda, Ørsta, Ulsteinvik, Fosnavåg, Vartdal og Sæbø. Alle desse skal handtere bankens totale tenestespekter.


ÅRSMELDING FRÅ STYRET FOR 2012

Styring av veksemda SpareBank 1 Søre Sunnmøre har alltid forsøkt å e ­ tterleve strenge etiske ­prinsipp. Banken sine etiske retningsliner vert revidert jamleg.

4.7 Arbeidsmiljø

4.9 Kompetansebygging

SpareBank 1 Søre Sunnmøre har godt arbeidsmiljø og gjennom-­ fører årlege organisasjonsundersøking. Banken skårer høgt på målingar som gjeld arbeidsmiljø. Banken arbeider k ­ ontinuerleg med tiltak som kan betre arbeidsmiljøet ytterlegare. Eit aktivt forhold til HMS-arbeid, livsfasepolitikk og årlege v ­ ernerundar er eit ledd i dette arbeidet. Banken har inngått avtale om ­inkluderande arbeidsliv.

SpareBank 1 Søre Sunnmøre satsar sterkt på ­kompetansebygging. Gjennom SpareBank 1- samarbeidet vert det lagt til rette for omfattande kompetansebygging gjennom m.a. e­-læring. ­ Banken har vedteke at alle kunderådgjevarane skal a­utoriserast som finansielle rådgjevarar. Så langt er 90 % av kunderåd­gjevarane på personkundemarknaden autorisert. Alle råd­gjevarar er ­autorisert innanfor skadeforsikringsordninga. B ­ anken har fast intern­opplæring innan områda sal, produkt og system.

Totalt sjukefråvær i 2012 var 3,34 % mot 4,45 % i 2011. Sjukefråværet har stabilisert seg på eit tilfredstillande nivå og vi har gode rutinar for oppfølging av sjukmelde. Banken har implementert dei nye reglande for oppfølging av sjukmelde på ein god måte. Det har ikkje vore skadar eller ulykker i 2012. Samarbeidsutvalet består av tre tillitsvalde og tre frå topp­leiinga og hadde 6 møte i 2012. Ny Bedriftsoverenskomst er på plass, og denne gjeld for 2013 - 2015.

4.8 Ytre miljø Banken ureinar ikkje det ytre miljøet utover det som er vanleg i bransjen. Banken er sertifisert som klimanøytral bank. Banken utarbeidar årleg eit klimarekneskap gjennom CO2 focus og i samband med dette vert det kjøpt klimakvoter med utgangs­ punkt i forbruk av CO2. Målet med klimarekneskapen er å ­dokumentere og redusere banken sitt forbuk av CO2.

4.10 Likestilling Av bankens fast tilsette er 35 kvinner og 37 menn. Adm. banksjef er kvinne og med dette er to av seks i leiargruppa kvinner. Leiar av Forstandarskapet er kvinne, og to av dei fem eksternt valde styremedlemene er kvinner. Forstandarskapet har gjort ved­tak om at det skal vere minimum 40 % av kvart kjønn i styret. Lønnsnivået er gjennomsnittleg høgare for menn enn for ­kvinner. Dette skuldast klar overvekt av menn i leiande stillingar. I banken sin personalpolitikk vert det framheva at ein vil stimulere kvinner til vidareutvikling og avansement, slik at b ­ anken får ei meir lik kjønnsfordeling på dei ulike stillingsnivå.

4.11 Diskriminering Ved stillingsutlysingar og tilsetjingar stiller alle likt uavhengig av etnisk bakgrunn, funksjonsevne, kjønn og alder.

Årsrapport 2012 | 15


ÅRSMELDING FRÅ STYRET FOR 2012

5. SpareBank 1 - Alliansen SpareBank 1 Søre Sunnmøre er med i SpareBank 1-alliansen. Alliansen er eit breitt samarbeid mellom sjølvstendige ­bankar. Alliansesamarbeidet blir koordinert gjennom det felles eigde finanskonsernet SpareBank 1 Gruppen AS. SpareBank 1-­ alliansens strategi er basert på forventningane om ytterlegare skjerpa konkurransesituasjon. Ei slik utvikling krev eit sterkare samarbeid for å kunne ta ut fordelar i form av lågare kostnader, auka kompetanse og betre kvalitet i kundearbeidet.

Banken får konsolidert inn resultata frå SpareBank1 Gruppen, gjennom vårt eigarskap i Samarbeidende Sparebanker AS. Det er etter SpareBank 1 SMN sin inntreden på Sunnmøre no tre bankar frå vår allianse som har kontor på Sunnmøre. SpareBank 1 Nordvest har vore lokalisert i Ålesund i fleire år. Det er derimot berre vår bank som har kontor på Søre ­Sunnmøre som vi definerer som vårt kjerneområde.

Visjon

Forretningsidèen

SpareBank 1 Søre Sunnmøre skal gjere det betre å bu og virke i Eiksundregionen.

Forretningsidèen til banken er at den gjennom aktiv og tillitsskapande rådgjeving skal selje eit breitt spekter av ­finansielle produkt til personar, bedrifter og offentleg sektor i banken sitt nedslagsfelt og til utvalde kundar elles i landet.

16 | Årsrapport 2012


ÅRSMELDING FRÅ STYRET FOR 2012

6. Samfunnsengasjement SpareBank 1 Søre Sunnmøre er oppteken av samfunnsengasjement og har som eitt av sine overordna mål å spele ei aktiv rolle og vere ei synleg drivkraft i utviklinga av distriktet. Bankens samfunnsengasjement kjem til syne m.a. på desse områda:

»»

Gåveutdeling og sponsing. Her har banken stadig auka summane og delte i 2012 ut 4,2 mill. kroner i gåver. I tillegg kjem sponsing for ca 2 mill. kroner.

»»

Næringsutvikling. Banken har eit nært forhold til nærings­ livet og er aktiv med rådgjeving, nettverks- og kompetanse­ bygging. Nærleik til kundane og lokalsamfunnet gjer det også mulig å bidra til berekraftig utvikling av regionen, i motsetning til ei fjernstyrt avdeling av ein storbank.

»»

Aktiv deltaking i viktige prosjekt og bedrifter. Banken er gjennom sine heileigde dotterselskap ein viktig medspelar i dei to største samferdselsprosjekta i regionen, og er også inne på eigarsida i nokre sentrale bedrifter innan reiseliv, eigedom og handel.

»»

Banken kjenner personkundane godt og kan fi ­ nansiere bustader til grupper som ofte vil få problem ut frå ­­tradisjonell risikovurdering. Dette gjeld t.d. unge som skal etablere seg og bustadbygging i utkantane.

»»

Klima og miljø. I tråd med samfunnsengasjement vil ­banken ­følgje opp Sparebankforeningens tilrådingar for bere­ kraftig bankverksemd og banken er allereie godkjent som klimanøytral bank. Banken vil også bidra til å sette klima og miljø på dagsorden i lokalsamfunna og motivere til miljøforbetrande tiltak.

SpareBank 1 Søre Sunnmøre er bevisst både samfunns­ engasjement og den ekstra risiko dette kan medføre. Også i denne samanhengen er det bankens viktigaste oppgåve å drive god og kontrollert bankverksemd med vekt på inntening og soliditet.

Årsrapport 2012 | 17


ÅRSMELDING FRÅ STYRET FOR 2012

7. Utsiktene framover Situasjonen internasjonalt er usikker, med frykt for ­avmating eller reduksjon i økonomiene med lite forbruk og stor ­arbeidsløyse. Lokalt og nasjonalt synes situasjonen å vere stabil positiv, men stor usikkerheitsmoment i korleis internasjonale forhold vil slå ut for konkurranseutsatte næringar. Det lokale nærings­ liv har god aktivitet og framtidsutsikter.

venteleg vere på nivå med 2012 og at der vil vere noko større aktivitet i bedriftsmarknaden . Styret vil vidare legge vekt på å styre veksten slik at banken vil framstå med god soliditet og likviditet, og bidra til god utvikling i lokalmiljøet. Styret reknar med at dei felleskontrollerte verksemdene vil levere gode resultat i 2013.

I 2012 åpna Kvivsvegen og dette vil føre til auke aktivitet ­spesielt i Ørsta/Volda med større trafikk og handel.

Den økonomiske utviklinga i regionen gjer at verksemdene har kunne konsolidere si stilling og er generelt meir robuste for ­arbeidsplassane og videre drift. Offentleg verksemd er ­veksande med stadig nye krav til offentlege tenester sjølv om det er pressa økonomi i mange kommuner.

Styret trur på svak, men tilfredsstillande vekst både i utlån og innskot. Innlånskost for bankens fundingmarked ser ut til å vere stabil, medan utlånsrentene vil truleg halde seg relativt stabil i 2013 grunna myndighetene og næringa sitt fokus på kapitaldekning. I eit slikt scenario vil avkastninga på banken sin eigenkapital som del av banken sin funding framleis vere låg. På den andre sida vil eit slik rentenivå kunne påverke lånekundane sin økonomi positivt og gje lågare tap for banken. SpareBank 1 Søre Sunnmøre forventar inntening frå bankdrifta for 2013 som er noko betre enn i 2012. Utover dette kan vi ikkje forvente ei positiv effekt på avkastning frå finans­ ielle investeringar, men vi legg til grunn ei monaleg betring i tapssituasjonen. Konkurransesituasjonen gjer at styret vil ha sterkt fokus på elementa i innteninga. Utlånsveksten vil

18 | Årsrapport 2012

Kapitaldekninga for banken er tilfredsstillande, men styret vil ha fokus på myndigheitenes arbeidet med å endelig fastsette nye regulatoriske krav og korleis dette kan påvirke banken både med omsyn til bankdrifta og eigenkapitalsituasjonen. Krava til styret, leiinga og dei tilsette aukar. SpareBank 1 Søre Sunnmøre er godt budd til å meistre desse utfordringane. ­Banken er i ferd med å videreføre kompetanseheving med ­autorisajsoner, godkjenningar og resertifisieringar og vidare ser vi at konkurransesituasjonen vil krevje ytterlegare omstilling, involvering i nye kompetanseområder og elles auka tilgjenge i dei kanalane som kundane har behov for.


ÅRSMELDING FRÅ STYRET FOR 2012

»» Ulsteinvik Fotograf: Gunnar Wangen

Årsrapport 2012 | 19


ÅRSMELDING FRÅ STYRET FOR 2012

8. Takk Styret vil takke dei mange kundane for den tillit dei har synt banken ved å bruke han til forretningane sine. Styret vil ­vidare takke alle tillitsvalde for stor interesse og godt samarbeid.

Styret vil spesielt takke alle tilsette for god innsats og for vilje til å omstille seg og møte nye utfordringar.

Volda, 31. desember 2012/ 8. februar 2013 I styret for SpareBank 1 Søre Sunnmøre

Solveig Midtbø Administrerande banksjef

Oddvar Strand

Kristian Sætre

Leiar

Nestleiar

Tove Krøvel

Trond Berg

Elias Mårstøl

Helen Kvalsund Vike


ÅRSMELDING FRÅ STYRET FOR 2012

Styret vil spesielt takke alle tilsette for god innsats og for vilje til å omstille seg og møte nye utfordringar

»» Styret frå venstre: Tove Krøvel, Trond Berg, Oddvar Strand, Kristian Sætre, Helen Kvalsund Vike, Elias Mårstøl


Erklæring

Erklæring frå styret og administrerande ­banksjef i SpareBank 1 Søre Sunnmøre Styret og administrerande banksjef har i dag handsama og godkjend årsmeldinga og årsrekneskapen for SpareBank 1 Søre ­Sunnmøre, konsern og morbank, per 31. desember 2012. Konsernrekneskapen er avlagt i samsvar med dei EU-godkjende IFRS reglane og tilhøyrande tolkningsuttalelsar, samt dei ­ytterlegare norske opplysningskrava som følgjer av rekneskapslova og som skal nyttast per 31.12.2012. Årsrekneskapen for morbanken er avlagt i samsvar med rekneskapslova og god norsk rekneskapsskikk per 31.12.2012. Årsmeldinga for konsern og mor er i samsvar med rekneskapslova sine krav og god norsk rekneskapsskikk. Etter vår beste overtyding:

»»

er årsrekneskapen 2012 for morbanken og konsernet utarbeidd i samsvar med gjeldande rekneskapsstandardar

»»

gir opplysningane i rekneskapen eit rettvisande bilete av konsernet sine eignelutar, gjeld og finansielle stilling og resultat som heilskap per 31. desember 2012

»»

gir årsmeldinga for konsernet og morbanken ein rettvisande oversikt over

»» utviklinga, resultatet og stillinga til konsernet og morbanken »» dei mest sentrale risiko- og usikkerheitsfaktorar konsernet og morbanken står overfor.

Volda, 8. februar 2013 I styret for SpareBank 1 Søre Sunnmøre

Solveig Midtbø Administrerande banksjef

Oddvar Strand

Kristian Sætre

Leiar

Nestleiar

Tove Krøvel

Trond Berg

22

|

Årsrapport 2012

Elias Mårstøl

Helen Kvalsund Vike


Oppstilling av totalresultat

 Hareidsdalen Fotograf: Gunnar Wangen


Oppstilling av totalresultat

Oppstilling av totalresultat Morbank

Konsern

2010

2011

2012

267 377

302 857

314 381

(Tal i heile tusen kroner)

Notar

2012

2011

2010

Renteinntekter

6

310 211

298 321

265 218

6

162 383

188 803

201 838

Rentekostnader

104 994

114 054

112 543

Netto renteinntektar

37 137

35 255

45 348

2 631

2 761

2 806

Provisjonskostnader Andre driftsinntekter

Provisjonsinntekter

2 859

1 253

1 204

37 365

33 747

43 746

Netto provisjons- og andre inntekter

15 224

10 710

13 151

Utbytte

7

Inntekt av eigarinteresser i felleskontrollerte verksemder

201 747

188 673

162 334

108 464

109 648

102 884

45 348

35 255

37 137

2 806

2 761

2 631

5 302

6 730

8 269

47 844

39 224

42 775

4 420

2 902

5 557

11 549

11 096

15 952

Inntekt av eigarinteresser i tilknytte selskap

-8 013

2 950

-9 077

11 050

Netto verdiendring på finansielle eignelutar

10 700

-9 527

3 012

18 174

1 633

24 201

Netto avkastning på finansielle investeringar

18 656

4 471

24 521

160 533

149 434

180 490

174 964

153 343

170 180

38 397

46 742

48 176

Personalkostnader

9,30

48 755

46 882

38 397

25 772

27 540

28 446

Administrasjonskostnader

10

28 446

27 540

25 772

4 460

4 178

3 274

Avskrivingar av varige driftsmidlar

26

5 247

5 253

4 907

10

8

Sum inntekter

14 911

16 443

16 677

Andre driftskostnader

83 540

94 903

96 573

Sum driftskostnader

76 993

54 531

83 917

Resultat før tap

0

2 000

8 035

13 400

20 007

32 380

Tap på utlån, garantiar

63 593

32 524

43 502

Resultat før skatt

13 493

7 398

10 631

Skattekostnad

50 100

25 126

32 871

Resultat for rekneskapsåret

Nedskriving anleggsaksjar 15

11

21 512

21 868

17 792

103 960

101 543

86 868

71 004

51 800

83 312

0

0

0

32 380

20 007

13 400

38 624

31 793

69 912

8 828

6 150

13 527

29 796

25 643

56 385

28 671

20 926

43 100

Disponeringar av årsresultat: 43 100

20 926

28 671

6 000

50 100

24

|

Overført til Sparebankfondet Overført til gåvefond

1 000 4 200

25 126

Årsrapport 2012

4 200

32 871

1 000

Avsett til utdeling

4 200

4 200

6 000

Overført annan EK

-3 075

517

6 285

Sum disponeringar

29 796

25 643

56 385


Oppstilling av finansiell stilling

Oppstilling av finansiell stilling Morbank 31.12.10

Konsern

31.12.11

31.12.12

(Tal i heile tusen kroner)

Notar

31.12.12

31.12.11

31.12.10

Eignelutar Kontantar og fordringar på sentralbanken

18 063

315 036

397 696

554 784

165 710

20 423

5 809 423

6 011 088

6 351 547

25 673

8 100

11 916

Individuelle nedskrivingar

22 685

24 100

21 100

Nedskriving på grupper av utlån

5 761 065

5 978 888

6 318 531

Utlån til og fordringar på kredittinstitusjonar Utlån til og fordringar på kundar

Netto utlån til kundar Overtekne eigedomar

397 696

315 036

18 063

12

20 423

165 710

554 784

13,14,17

6 266 064

5 924 796

5 721 345

15

11 916

8 100

25 673

15

21 100

24 100

22 685

13,18

6 233 048

5 892 596

5 672 987

26

1 566

1 393

1 893

18,19

678 217

279 356

143 443

Aksjar, andelar og andre eigenkapitalinteresser

21

126 755

91 487

89 677

Investeringar i felleskontrollerte verksemder

23

149 100

138 098

123 573

Investeringar i tilknytte selskap

23

5 781

12 559

12 559

Investeringar i dotterselskap

23

0

0

0

Utsett skattefordel

11

1 710

3 787

33

49 733

Varige driftsmidlar

25

161 140

158 008

161 933

67 609

Andre eignelutar

26

69 395

51 551

15 129

Forskotsbet. kostnader og oppt.inntekter

26

1 893

1 393

1 566

143 443

279 356

678 217

Sertifikat og obligasjonar med fast avkastning

89 627

91 137

126 255

79 269

95 780

103 964

12 559

12 559

7 559

31 136

34 296

34 296

-

3 180

-

51 103

47 150

11 143

47 269

28 114

20 809

28 542

6 782 199

7 092 563

7 834 391

372 000

357 994

174 826

Innskot frå kredittinstitusjonar

28 542

20 809

28 114

7 873 373

7 130 390

6 822 188

12

174 826

357 994

372 000

Sum eignelutar Gjeld

3 884 031

4 034 280

4 345 326

Innskot frå og gjeld til kundar

27

4 345 321

4 031 689

3 878 306

1 752 429

1 898 260

2 477 656

Gjeld stifta ved utferding av verdipapir

28

2 477 656

1 898 260

1 752 429

52 037

46 545

52 200

Anna gjeld

29

54 715

47 416

53 448

15 507

28 612

29 838

Påkomne kostnader og forsk.bet. inntekter

29

29 838

28 612

15 507

15 607

15 276

14 146

Avsetjing til forpliktingar

29

14 146

15 276

15 607

Ansvarleg lånekapital

31

199 225

199 307

199 439

6 290 836

6 580 274

7 293 431

199 439

199 307

199 225

7 295 941

6 578 554

6 286 522

530 960

502 289

481 363

Gåvefond

10 000

10 000

10 000

Annan eigenkapital

36 472

39 547

44 303

577 432

551 836

535 666

7 873 373

7 130 390

6 822 188

133 189

142 014

131 394

15 000

60 000

138 500

Sum gjeld Eigenkapital

481 363

502 289

530 960

10 000

10 000

10 000

-

-

-

491 363

512 289

540 960

6 782 199

7 092 563

7 834 391

131 394

142 014

133 189

138 500

60 000

15 000

Sparebankfondet

32

Sum eigenkapital Gjeld og eigenkapital Garantiansvar Deponert i Norges Bank

17

Årsrapport 2012

|

25


Endring i ieigenkapital Endring eigenkapital

Endring i eigenkapital Morbank Eigenkapital per 31.12.2008

Sparebankfondet

Gåvefond

409 592

6 000

415 592

3 000

3 000

9 000

447 263

Avsett til gåvefond Åresresultat tillagt eigenkapitalen Eigenkapital per 31.12.2009

28 672 438 263

Avsett til gåvefond Åresresultat tillagt eigenkapitalen Eigenkapital per 31.12.2010

Annan eigenkapital

28 672

1 000

1 000

43 100 481 363

Sum eigenkapital

43 100 10 000

491 363

10 000

512 289

Avsett til gåvefond Åresresultat tillagt eigenkapitalen Eigenkapital per 31.12.2011

20 926 502 289

20 926

Avsett til gåvefond Åresresultat tillagt eigenkapitalen Eigenkapital per 31.12.2012

Konsern Eigenkapital per 31.12.2008

28 671

28 671

530 960

10 000

Sparebankfondet

Gåvefond

Annan eigenkapital

Sum eigenkapital

409 592

6 000

32 570

448 162

0

0

Føring mot annan EK Avsett til gåvefond Åresresultat tillagt eigenkapitalen Eigenkapital per 31.12.2009

3 000 28 672 438 263

9 000

Føring mot annan EK Avsett til gåvefond Åresresultat tillagt eigenkapitalen Eigenkapital per 31.12.2010

540 960

3 000 7 540

36 212

40 110

487 374

(2 093)

(2 093)

1 000 43 100 481 363

10 000

Føring mot annan EK

1 000 6 285

49 385

44 303

535 666

(5 273)

(5 273)

Avsett til gåvefond Åresresultat tillagt eigenkapitalen Eigenkapital per 31.12.2011

0 20 926 502 289

10 000

Føring mot annan EK

517

21 443

39 547

551 836

(3 075)

(3 075) 0

Avsett til gåvefond Åresresultat tillagt eigenkapitalen Eigenkapital per 31.12.2012

26

|

Årsrapport 2012

28 671 530 960

28 671 10 000

36 472

577 432


Kontantstraumanalyse Kontantstraumanalyse

Kontantstraumanalyse Morbank

Konsern

2010

2011

2012

63 593

32 524

43 502

(tusen kroner)

Årsoverskot før skatt

0

2 000

8 035

Gevinst/tap ved sal av anleggsmidlar

4 460

4 178

3 274

+ av- og nedskrivingar

-6 000

-4 200

-4 200

-13 493

-7 398

-10 631

- Betalbar skatt

48 560

27 104

39 980

72 099

-32 714

-25 056

10 288

7 613

6 881

-8 249

-331

-1 130

74 138

-25 432

-19 305

-460 455

-217 823

-339 643

2012

2011

2010

38 624

31 793

69 216

0

0

0

5 247

5 253

4 907

-4 200

-4 200

-6 000

+ Tap på utlån/garantiar - Gåver

-6 150

-6 150

-13 527

Tilført frå årets verksemd

33 521

26 696

54 596

Reduksjon/(auke) andre fordringar

-33 086

-29 232

60 125

8 525

-7 073

14 250

-1 130

-331

-8 249

-25 691

-36 636

66 126

-340 452

-219 609

-372 377

Auke/(reduksjon) anna kortsiktig gjeld Auke/(reduksjon) pensjonsforplikting Auke/(reduksjon) forpliktingar Likviditetsendring i resultatrekneskapen Reduksjon/(auke) utlån

-155 637

389 074

145 287

Reduksjon/(auke) utlån kredittinstitusjonar

145 287

389 074

-155 637

443 079

150 249

311 046

Auke/(reduksjon) innskot kundar

313 632

153 383

437 354

-17 147

-14 006

-183 168

Auke/(reduksjon) innskot kredittinst.

-183 168

-14 006

-17 147

-12 077

-135 913

-398 861

Reduksjon/(auke) sertifikat og obligasjonar

-398 861

-135 913

-12 077

-79 539

173 253

-444 664

A) Netto likviditetsendring frå verksemd

-455 732

162 989

838

-1 195

-1 512

-5 857

Brutto investeringar bygningar/driftsmidlar

-11 163

-1 512

-112 472

500

0

Avgang bygningar/driftsmidlar

2 784

5 918

Netto innbetalt kap. tilkn. selskap/dotterselsk Reduksjon/(auke) aksjar og eigarinteresser

-32 757

-16 335

-30 614

B) Netto likviditetsendring investeringar

-41 136

-11 929

-143 086

132

82

82

-28 812

-3 160

0

-32 517

-18 021

-46 347

-62 524

-22 193

-52 204

82

82

132

110 842

145 831

579 396

Auke/(reduksjon) anna langsiktig gjeld

579 396

145 831

110 842

110 924

145 913

579 528

C) Netto likviditetsendringar finansiering

579 528

145 913

110 924

-31 139

296 973

82 660

A) + B) + C) Netto endringar i likvidar i året

82 660

296 973

-31 324

49 202

18 063

315 036

Likviditetsbehaldning per 01.01

315 036

18 063

49 387

18 063

315 036

397 696

Likviditetsbehaldning per 31.12

397 696

315 036

18 063

-31 139

296 973

82 660

82 660

296 973

-31 324

Auke ansvarlig lånekapital Endringar direkte mot eigenkapital

Endring

Årsrapport 2012

|

27


Innhald notar Årsresultat Balanse Endring i eigenkapital Kontantstraumanalyse Note 1 Generell informasjon Note 2 Rekneskapsprinsipp IFRS Note 3 Risikostyring Note 4 Kritiske estimat og vurderingar om bruk av rekneskapsprinsipp Note 5 Segmentinformasjon Note 6 Netto renteinntekter Note 7 Netto provisjons- og andre driftsinntekter Note 8 Inntekter frå finansiell verksemd Note 9 Personalkostnader Note 10 Driftskostnader Note 11 Skatt Note 12 Kredittinstitusjonar - krav og gjeld Note 13 Utlån til og krav på kundar Note 14 Aldersfordeling på forfalle, men ikkje nedskrivne utlån Note 15 Tap på utlån, garantiar m.m. Note 16 Kreditteksponering for kvar interne risikorating Note 17 Maks kredittrisikoeksponering, utan omyn til pantsetjingar Note 18 Kredittkvalitet per klasse av finansielle eignelutar Note 19 Obligasjonar og sertifikat Note 20 Finansielle derivat Note 21 Aksjar og andelar i fond Note 22 Verkeleg verdi på finansielle instrument vurdert til amortisert kost Note 23 Investeringar i eigarinteresser Note 24 Nærståande partar Note 25 Eigedom, anlegg og utstyr Note 26 Andre eignelutar Note 27 Innskot frå kundar Note 28 Gjeld ved utferding av verdipapir Note 29 Andre forpliktingar Note 30 Pensjon Note 31 Ansvarleg lånekapital Note 32 Kapitaldekning Note 33 Forfallsanalyse av eignelutar og forpliktingar Note 34 Marknadsrisiko knytt til renterisiko Note 35 Overføring av finansielle eignelutar Note 36 Hendingar etter balansedagen

Note 1


Note 1

Note 1

Note 2

-Generell informasjon

- Rekneskapsprinsipp

Rekneskapen er utarbeidd og rapportert i samsvar med r ekneskapslova og International Financial Reporting ­ ­Standards (IFRS).

Grunnlaget for utarbeiding av den konsoliderte årsrekenskapen

Konsernet SpareBank 1 Søre Sunnmøre Konsernet består av morbanken SpareBank 1 Søre Sunnmøre og dotterselskapa SB1 Søre Sunnmøre AS Eiksundregionen Eigedom AS, Eiksundregionen Vekst AS og Eiksundregionen Bu og Virke AS. Aktiviteten i desse dotterselskapa er låg, og påverkar rekneskapen i liten grad. Videre er det fra 2012 kome til to tilknytte selskap; Ørsta ­Hotelleigedom AS og Mosflata Næringsbygg AS. I tillegg har banken eigarandelar i dei felleskontrollerte verksemdene Samarbeidende Sparebanker AS og Samarbeidende Sparebanker Bankinvest AS, og Samarbeidende Sparebanker Bankinvest II AS.

Årsrekneskapen for morbanken og konsernet er avgitt i sam­ svar med EU-godkjende IFRSar og tilhøyrande fortolknings­ uttalelsar frå den internasjonale tolkingskomiteen for finansiell rapportering (IFRIC) og forgjengaren tolkingskomiteen (SIC). Årsrekneskapen skal handamast av forstandarskapet 28. februar 2011 for endelig godkjenning. Fram til endeleg godkjenning har styret mynde til å endre årsrekneskapen. Målegrunnlaget for konsernreknskapen er historisk kost med unntak for investeringar klassifisert som tilgjengelige for sal, finansielle eignelutar og gjeld til verkeleg verdi over resultat, som er vurdert til verkeleg verdi.

Presentasjonsvaluta Presentasjonsvalutaen er norske kroner (NOK), som også er bankens funksjonelle valuta. Alle beløp er oppgitt i 1.000 ­kroner med mindre anna er oppgjeve.

Skildring av verksemda SpareBank 1 Søre Sunnmøre sitt kjerneområde er Søre Sunn­ møre. Banken har kontor i kommunane Volda, Ørsta, Ulstein og Herøy. Banken deltek i SpareBank 1-alliansen.

Konsolidering Konsernrekneskapen omfattar banken og alle dotterføretak. Som dotterføretak vert rekna alle føretak der banken har ­kontroll, dvs. makt til å styre føretakets finansielle og driftsmessige prinsipp i den hensikt å oppnå fordelar av føretakets aktivitetar.

SpareBank 1 Søre Sunnmøre er ein totalleverandør av produkt og tenester innan finansiering, sparing og ­plassering, for­sikring og betalingsformidling. Banken er medeigar i Eiendoms­Megler 1 som tilbyr eigedomsmekling i heile fylket.

Dotterføretak er konsolidert frå det tidspunkt banken har overteke kontroll, og vert teke ut av konsolideringa frå det tids­ punkt banken gir frå seg kontroll.

Årsrekneskapen og konsernrekneskapen for 2012 vart godkjent av styret den 8. februar 2013.

Tilknytte selskap er konsolidert inn i konsernrekneskapen ­etter eigenkapitalmetoden.

Felleskontrollert verksemnd Felleskontrollert verksemnd kan bestå av fellskontrollert drift, felleskontrollerte eignelutar og felleskontrollerte føretak. Felles kontroll inneber at banken gjennom avtale utøver kontroll saman med andre deltakarar. Felleskontrollert føretak rekneskapsførast ved eigenkapitalmetoden i bankens konsernrekneskap SpareBank 1 Gruppen er eigd med 19,5 prosent kvar av SpareBank 1 SR-Bank, SpareBank 1 SMN, Sparebank 1 NordNorge og Samarbeidende Sparebanker AS. Andre eigarar

30 | Årsrapport 2012


Note 2

er Sparebanken Hedemark (12 prosent) og LO (10 prosent). ­Styringsstrukturen for SpareBank 1-samarbeidet er ­regulert i ein avtale mellom eigarane, og dette gjeld også dei ­bankar som indirekte har sitt eigarskap gjennom deltaking i Sam­arbeidende Sparebanker AS. I konsernrekneskapen til SpareBank 1 Søre Sunnmøre klassifiserer den indirekte eigarposten i SpareBank 1 Gruppen, gjennom sin aksjepost i Sam­arbeidende Sparebanker AS, som ei investering i eit felleskontrollert føretak og banken vurderer denne etter eigenkapitalmetoden. BN Bank vart kjøpt frå Glitnir i 2008 og er no eigd med 23,5 prosent kvar av SpareBank 1 SR-Bank og SpareBank 1 NordNorge, 20 prosent av Samarbeidende Sparebanker Bankinvest AS, og med 33 prosent av SpareBank 1 SMN. Styringsstrukturen i samband med oppkjøpet er regulert i ein avtale mellom eigarane, og dette gjeld også dei bankar som indirekte har sitt eigarskap gjennom deltaking i Samarbeidende Sparebanker Bankinvest AS. Andelar i felleskontrollerte verksemder er vurdert etter eigenkapitalmetoden i konsernrekneskapen. Bank 1 Oslo AS var eit dotterselskap av SpareBank 1 Gruppen AS. Med verknad frå 1.1.2010 var aksjane delte ut på eigarane av SpareBank 1 Gruppen AS og Samarbeidende Sparebanker AS vart eigar av 19,5%. Denne eigaredelen er seinare fisjonert ut i eit eige felleskontrollert føretak, Samarbeidende Sparebanker Bankinvest II AS.

Som objektive bevis reknar ein mellom anna vesentlege finansielle problem hos debitor, betalingsmisleghald eller andre vesentlege kontraktsbrot. Nedskrivinga vert berekna som forskjellen mellom balanseført verdi og noverdien av estimerte framtidige kontantstraumar neddiskontert med effektiv rente. Det vert ikkje gjort individuell nedskriving basert på forventningar om tap. Hendingane som medfører eventuell nedskriving skal ha hendt før eller på balansedagen. Individuell nedskriving vert gjort på enkeltengasjement med bakgrunn i tapshending som gir estimerte reduksjonar i lånets framtidige kontantstraumar. Gruppenedskrivingar vert gjort med tilsvarande bakgrunn, men kor tapshendingane ikkje kan identifiserast på enkelt­ engasjement. Analyseverktøy og statistisk metode med utgangspunkt i tapserfaring vert lagt til grunn for berekningane. Nedskriving for tap inneber bruk av skjøn, og det kan hefte usikkerheit rundt berekningane. Nedskrivne engasjement har særleg oppfølging. Reversering av tidlegare nedskrivingar skjer i den utstrekning tap er redusert og objektivt kan knytast til ei hending som har hendt etter nedskrivingstidspunktet.

Utlån og tap på utlån

Tapsvurdering blir gjort kontinuerleg gjennom året, og engasjement der det tidlegare er føreteke tapsnedskriving, ­ blir revurdert periodisk. Friskmelding av tidlegare tapsmerka ­engasjement skjer når dette er brakt i orden ved at gjeldande ­betalingsplan er følgt, og engasjementet ikkje lenger er tapsutsett.

Utlån vert målt til amortisert kost i samsvar med IAS 39. Utlån vert vurdert til verkeleg verdi med tillegg av eventuelle direkte transaksjonskostnader ved fyrste gongs måling.

Utlån med fast rente

Utlån skal i seinare periodar vurderast til amortisert kost med bruk av effektiv rentemetode. Amortisert kost er anskaffelseskost minus tilbakebetalingar på hovudstolen, pluss eller minus kumulativ amortisering som f­ølgjer av ein effektiv rentemetode, og trukke frå eventuelle beløp for verdifall eller tapsutsattheit. Den effektive renta er den renta som nøyaktig diskonterer estimerte framtidige ­ kontante inn- eller utbetalinger over det finansielle instrumentets­forventa levetid.

Individuelle- og gruppevise nedskrivingar

Fastrente utlån til kundar er bokført til verkeleg verdi. Banken gjer rentebytteavtaler for å motverke denne eksponeringa,og dei er medtekne ved utrekninga av eksponeringa over løpe­ tida for låna. Noverdien av desse låna og rentebytteavtalar vert kalkulert og innteke i rekneskapen.

Verdipapir og derivat Verdipapir og derivat består av aksjar og andelar, sertifikat og obligasjonar samt rentebytteavtalar. Ved første gangs inn­ rekning blir finansielle eigedelar klassifisert i ein av følgjande kategoriar avhengig av formålet med investeringa. Leiinga avgjer korleis investeringa skal klassifiserast ved første gongs innrekning.

Nedskrivingar for tap skal utførast når det ligg føre objektive bevis for at eit utlån eller ei gruppe av utlån har verdifall.

Årsrapport 2012 | 31


Note 2

»»

Finansielle eignelutar til verkeleg verdi over resultat­ rekneskapen

»»

Finansielle eignelutar tilgjengeleg for sal

Finansielle eignelutar og forpliktingar (skildra nedanfor) ­klassifisert i kategorien verkeleg verdi over resultat vert identifisert av leiinga ved første gongs innrekning når følgjande kriterium er oppfylt:

»»

Eigedelen eller forpliktinga eliminerer eller i vesentleg grad reduserer inkonsistens i måling eller innrekning (accounting mismatch) som elles ville oppstå av måling av eignelutar eller forpliktinga eller av innrekning av gevinstar etter tap på desse på ulikt grunnlag, eller

»»

ei gruppe av finansielle eignelutar, forpliktingar eller ­begge delar vert forvalta, og innteninga v ­ urdert på grunnlag av verkeleg verdi, i samsvar med ­dokumentert risikohandterings- eller investerings­strategi, og informasjonen om konsernet vert gjeve ­internt på dette grunnlaget til føretakets nøkkel­personar i leiinga, eller

»»

Realisert og urealisert gevinst og tap som oppstår som følgje av endringar i verkeleg verdi på finansielle eignelutar til verkeleg verdi over resultatreknskapen, er inkludert i resultatrekn­skapet i den perioda dei oppstår. Urealisert gevinst og tap som oppstår som følgje av endringar i verkeleg verdi på finansielle eigne­lutar tilgjengeleg for sal, vert innrekna i eigenkapitalen, bortsett frå tap ved verdifall som vert rekna inn i resultatet. Verkeleg verdi på noterte instrument tek utgangspunkt i gjeldande børskurs. Dersom det ikkje fins ein aktiv marknad for ein ­finansiell eignelut (eller eigneluten er unotert), kan ­konsernet rekne virkeleg verdi ved bruk av ulike verdsettelsesmodellar. Hvis eigneluten ikkje let seg måle påliteleg vert eigne­ luten ­vurdert til kost, jfr. IAS 39.46. Utbytte blir resultatført ved utbetaling.

dersom det finansielle instrumentet inneheld eitt eller fleire innebygde derivat, med mindre dei inne­ bygde derivata ikkje har evne til vesentleg å påverke ­kontantstraumane i den sammenette kontrakta eller det klart framgår at det innebygde derivatet må sjåast på som uatskillelig frå hovudkontrakta.

Eignelutar klassifisert som tilgjengeleg for sal inkluderer dei eignelutane som ikkje fell inn under kategorien lån og fordringar, eignelutar til verkelig verdi over resultat og halde til forfall investeringer. Etter første gongs inn­ rekning av eignelutar tilgjengelig for sal vert desse ­vurdert til verkelig verdi. Urealiserte verdiendringar vert fort­ løpande rekna inn i eigenkapitalen. Når verdipapir vert selt eller nedskrive, vert akkumulerte verdijusteringar fjerna fra eigenkapitalen og innrekna i resultatrekneskapen. Bokført verdi etter nedskriving vert ansett som ny kostpris. Ved seinare verdiauke vil differansen mellom ny kostpris etter nedskriving og verkeleg verdi verte ført mot eigenkapitalen. Kjøp og sal av finansielle eignelutar vert bokført på handelsdato, dvs. den dato då konsernet forpliktar seg til å kjøpe eller selje instrumentet. Alle finansielle eigne­lutar som ikkje vert målt til verkeleg verdi med verdiendringar over resultatrekn­ skapen, vert rekna inn første gång til verkeleg verdi inkludert transaksjonskostnader. Instrumentet vert fjerna fra reknskapen når rettane til å motta kontantstraumar frå investeringa er over, overført til andre og konsernet har overført ein vesentleg del av risiko og eigedomsrett til andre.

32 | Årsrapport 2012

Eigedom, anlegg og utstyr Eigedom, anlegg og utstyr omfattar bygningar, t­ omter og drifts­ lausøyre. Bygningar og driftslausøyre vert rekna inn første gong til verkeleg verdi og vert deretter avskrive lineært over forventa levetid. Ved fastlegging av av­skrivingsplan splittar ein dei enkelte eignelutane i naudsynt utstrekning opp i komponentar med ulik levetid, og det vert teke omsyn til estimert restverdi. Eigedom, anlegg og utstyr som kvar for seg er av lita ­betydning, eksempelvis PC-ar og anna kontorutstyr, skal ikkje vurderast individuelt for restverdiar, levetid eller verdifall, men vurderast som grupper. Tomter er bokført til kostpris. Kostpris inkluderar alle direkte henførbare kostnader knytt til kjøpet av eigneluten. Levetid på ulike klassar av eigedom, anlegg og utstyr er:

»» »» »» »» »» »» »»

Bygg vert skrive av over 50 år Tekniske installasjonar vert skrive av over 25 år Innreiing 10%, Inventar 15%, Transportmidlar og maskiner 20%, PC-ar 30%, Edb-program 30% Eigedom, anlegg og utstyr som vert avskrive, er gjenstand for nedskrivingstest i samsvar med IAS 36 når omstenda indikerer det.

Overtekne eignelutar Overtekne eignelutar er vurdert i tråd med vurderings­reglar for den enkelte eignelut.


Note 2

Nedskriving av ikkje finansielle eignelutar

Skatt

Balanseført beløp av bankens eignelutar med enkelte unntak, vert gjennomgått på balansedagen, for å vurdere om det ligg føre indikasjonar på verdifall. Dersom det ligg føre slike indikasjonar, estimerer ein eigneluten gjenvinnbare beløp. Årleg reknar ein gjenvinnbart beløp på ­balansedagen for eignelutar som har ei ubegrensa utnyttbar levetid, og øvrige immaterielle eignelutar som enno ikkje er tilgjengeleg for bruk.

Resultatført skatt består av periodeskatt (betalbar skatt) og ­endring i utsett skatt. Periodeskatt er rekna skatt på årets skatte­ pliktige resultat.

Nedskrivingar vert gjort når balanseført verdi av ein eignelut eller kontantstraumgenererande eining overstig gjenvinnbart beløp. Nedskrivingar vert ført over resultatrekneskapen. Nedskriving­ av andre eignelutar reverserer nedskrivingar dersom det er ei endring i estimat som er nytta for å rekne gjenvinnbart beløp.

Utsett skatt vert reknskapsført etter gjeldsmetoden i samsvar med IAS 12. Det vert rekna forplikting eller eignelut ved ­utsett skatt på mellombelse forskjellar, som er ­differansen mellom balanseført verdi og skatte­messig verdi på eignelutar og forpliktingar. Det vert likevel ­ikkje rekna forplikting eller eigenlut ved utsett skatt på goodwill som ikkje gir skattemessige frådrag, og heller ikkje på førstegångsinnrekna postar som verken påvirkar rekneskaps­messig eller skattepliktig resultat. Det vert rekna ein eignelut ved utsatt skatt på framførbare skattemessige underskot. Eignelut ved utsett skatt vert rekna inn berre i det omfang det er venta framtidig skattepliktige resultat som gjer det mogleg å utnytte den tilhøyrande skatte­ fordelen.

Renteinntekter og – kostnader Renteinntekter og – kostnader knytt til eignelutar og ­forpliktingar som vert målt til amortisert kost vert r­ esultatført løpande basert på ein effektiv rentemetode.

Langsiktige lån Innlån med flytande rente

For renteberande instrument, som vert målt til v ­ erkeleg verdi, vil amortiseringseffekten verte klassifisert som renteinntekt eller – kostnad, medan effekten av rente­endringar vert klassifisert som inntekt frå andre ­finansielle investeringar.

Lån vert innrekna første gong til opptakskost, som er verkeleg verdi av det mottekne vederlaget etter frådrag av transaksjons­ utgifter. Lån vert deretter målt til amortisert kost. Einkvar skilnad mellom opptakskost og oppgjersbeløpet ved forfall vert dermed periodisert over løpetida ved hjelp av effektive rente.

Provisjonsinntekter og kostnader

Fastrente innlån

Provisjonsinntekter og – kostnader vert generelt ­periodisert i takt med at ei teneste vert ytt. Gebyr knytt til renteberande ­instrument blir ikkje ført som provisjonar, men inngår i rekninga av effektiv rente og vert resultatført tilsvarande. ­ Honorar for rådgjeving vert opptent i samsvar med inngått rådgjevingsavtale, som oftast etter kvart som tenest vert ytt. Det samme gjeld for løpande forvaltningstenester. Honorar og gebyr ved omsetnad eller formidling av finansielle instrument, eigedom eller andre investeringsobjekt som ikkje genererer ­balansepostar i bankens rekneskap, vert resultatført når transaksjonen vert sluttført.

Fastrente innlån er klassifisert til verkelig verdi med ­verdiendringar over resultatrekenskapen. Desse er øyremerkt og forvalta saman med finansielle eignelutar slik at den samla innteninga vert vurdert på grunnlag av ­verkeleg verdi.

Transaksjonar og behaldningar i utanlandsk valuta Transaksjonar i utenlandsk valuta vert omrekna til norske kroner ved transaksjonskursen. Gevinst og tap knytt til gjennomførte transaksjonar eller til omrekning av behaldningar av pengepostar på balansedagen, vert rekna inn i resultatet.

Pensjonar Banken dekker sine pensjonsforpliktingar overfor dei tilsette gjennom ei kollektiv pensjonsordning. Basert på forsikrings­ tekniske prinsipp reknar ein noverdien av antekne framtidige pensjonsytingar. Den rekna påløpte forpliktinga vert sammenhalde med verdien på innbetalte og oppsparte p ­ ensjonsmidlar. Differansen vert ført som gjeld (hvis negativ) eller eignelut (hvis positiv). Pensjons­kostnaden i perioden består av opptente rettar i perioden og rentekostnader på tidlegare opptente ­rettar fråtrukke forventa avkastning på pensjonsmidlene og periodi­ ­ sert ­ arbeidsgiveravgift. Pensjonsmidlene er vurdert til ­ verkeleg verdi fråtrukke forventa transaksjons­ kostnader. Forventa avkastning på pensjonsmidlane tek utgangspunkt i historisk avkastning på ulike aktivaklasser korrigert for det faktiske rentenivået. Diskonteringsrenta vert fastsett med

Årsrapport 2012 | 33


Note 2

­ tgangspunkt i marknadsrenta på stats­obligasjonar og ei ­løpetid u tilsvarande forventa løpetid for forpliktingane. I tillegg har banken pensjonsavtalar finansiert direkte over drifta. Basert på forsikringstekniske prinsipp reknar ein noverdien av antatt framtidige pensjonsytingar. Desse pensjonsforpliktingane er avsett som langsiktig gjeld i rekneskapen. Endring i netto pensjonsforplikting inngår i posten pensjonar under sum lønn og generelle administrasjons­kostnader. Uvissa i utrekningane er i stor grad knytt til bruttoforpliktinga og ­ikkje den nettoforpliktinga som kjem fram i balansen. Estimatavviket som oppstår vert resultatført systematisk over gjennom­ snittleg attverande oppteningstid i den grad det overstig 10% av den største av pensjonsforpliktinga og pensjonsmidlane. Arbeids­gjevaravgifta er inkludert i tala. Planendringane vert ­r esultatført systematisk over gjennomsnittleg opptenings­ tid. Eventuelle endringer basert på tidlegare opptening vert resultat­­ført når dei vert vedtekne.

der det ikkje vert utbetalt utbytte, og investor har heller i­kkje ­seinare krav på renter som ikkje er utbetalt, dvs. ­rentene vert ikkje akkumulert. Fondsobligasjon er godkjendt som eit ­element i kjernekapitalen innan ei ramme på 15 prosent av samla kjernekapital. Finans­tilsynet kan krevje at fonds­ obligasjonane vert skrivne ned proporsjonalt med eigenkapitalen dersom bankens kjernekapitaldekning fell under 5 prosent eller samla kapitaldekning fell under 6 prosent. Nedskrivne beløp på fondsobligasjonane skal vere skrivne opp før det kan utbetalast utbytte til aksjonærane eller eigenkapitalen skrive opp. Fondsobligasjonar vert ført som anna lang­siktig gjeld til amortisert kost.

Segmentrapportering Banken har i hovudsak to forretningsområde som sitt rapporteringsformat, personmarknad og bedriftsmarknad. ­ Sjølv om banken opererer i ulike kommunar, anser banken primært å operere innanfor ein og same geografiske marknad.

Usikre forpliktingar

Hendingar etter balansedagen

Banken utferdar finansielle garantiar som ledd i den o ­ rdinære verksemda. Tapsvurderingar skjer som ledd i vurderinga av tap på utlån og vert vurdert i henhold til IAS 37. Det vert gjort avsetjingar for andre usikre forpliktingar dersom det er sannsynligheitsovervekt for at forpliktinga materialiserar seg og dei økonomiske ­konsekvensane kan reknast påliteleg. Det vert gitt opp­lysningar om usikre forpliktingar som ikkje fyller kriteria for balanseføring dersom dei er vesentlige. Avset­ nad for restruktureringsutgifter vert gjort når banken har ein avtalemessig eller rettslig forplikting.

Rekneskapen vert rekna som godkjendt for offentleg­gjering når styret har handsama den. Forstandarskap og regulerande mynde vil etter dette kunne nekte å godkjenne rekneskapen, men ikkje forandre den. Hendingar fram til rekneskapen vert rekna som godkjend for offentleg­gjering og som vedkjem tilhøve som alt var kjent på balanse­dagen, vil inngå i informasjons­grunnlaget for fast­settinga av rekneskapsestimat og såleis bli reflektert fullt ut i reknskapen. Hendingar som vedkjem tilhøve som ikkje var kjendte på balansedagen, vil bli opplyst om dersom dei er vesentlege.

Ansvarlege lån og fondsobligasjonar

Rekneskapen er avlagt etter føresetnad om fortsatt drift. Denne føresetnaden var etter styret si oppfatning til stades på det tids­punkt rekneskapen vart godkjend for fram­legging.

Ansvarlege lån har prioritet etter all anna gjeld. Tids­begrensa ansvarleg lån kan telje med 50 % av kjerne­kapitalen i kapital­ dekninga, mens evigvarande a­nsvarlege lån kan telje med inntil 100% av kjerne­kapitalen. Ansvarlege lån vert klassifisert som forplikting i balansen og målt til amortisert kost. Ein fondsobligasjon er ein obligasjon med pålydande rente, men banken har ikkje plikt til å betale ut renter i ei periode

34 | Årsrapport 2012

I samsvar med IAS kan vi opplyse om fylgjande endra standardar og tolkingar som er vedtekne men ikkje trådde i kraft når årsrekneskapen blir vedteken (se tabell på neste side).


Note 2

Standard /Tolking

Ikrafttredelsesdato IASB

Ikrafttredelsesdato EU

Endring

Vurdering av effekt for SpareBank 1 Søre Sunnmøre

IFRS 9 - Financial instruments

1. januar 2015

Utsett

IFRS 9 vil erstatte dagens IAS 39. IASB har delt opp prosjektet i flere faser, og ettersom de enkelte fasene av IFRS 9 ferdigstilles vil de relevante delene av IAS 39 bli slettet.

vil ikkje lenger kunne måle unoterte aksjer til kost, men må bruke virkelig verdi

IFRS 13 - Fair Value Measurement

1. januar 2013

Forventa Q3 2012

IFRS 13 konsoliderer og klargjør veiledningen for hvordan man skal måle virkelig verdi. En rekke standarder krever eller tillater at selskaper måler eller tilleggsopplyse om virkelig verdi for eiendeler, forpliktelser eller egenkapital­ instrumenter. Før utgivelsen av IFRS 13 var det begrenset med veiledningen i hvordan å måle virkelig verdi , og i enkelte tilfeller var ikke veiledningen ensartet.

veiledning for måling av vv. Ytterligere krav til noteopp­ lysninger.

IAS 19 - Amendment: Employee ­Benefits

1. januar 2013

Forventa Q1 2012

Det er betydelige endringer i IAS 19. Endringene ­innebærer at korridorløsningen (utsatt innregning av endringer i pensjonsforpliktelser og eiendeler) ikke lenger er et tillatt alternativ. Noe som vil resultere i høyere volatilitet på balansen for de som benytter korridorløsningen per i dag. Endringene medfører en begrensning i endringene i netto pensjonseiendeler (forpliktelser) innregnet over resultatet til netto renteinntekt (kostnad) og periodens pensjonsopptjening. Forventet avkastning på eiendeler i ordningen vil erstattes med en estimert avkastning basert på markedsrente av foretaksobligasjoner.

Innebær at korridorløsning ikkje lenger kan nyttast og at aktuarielle gevinster og tap føres over andre resultat­ komponenter det år de oppstår. Er allereie hensynstatt i rekneskapen.

IFRS 10 - Consolidated Financial Statements

1. januar 2013

Forventa Q4 2012

IFRS 10 erstatter den delene av IAS 27 som omhandler konsoliderte regnskaper, i tillegg til å ta opp forholdene som diskuteres i SIC-12. IFRS 10 bygger på en enkelt kontrollmodell som skal anvendes for alle enheter.

Liten eller inga betydning (mest for foretak med særskilte formål)

IFRS 11 - Joint Arrangements

1. januar 2013

Forventa Q4 2012

IFRS 11 erstatter IAS 31 og SIC-13. IFRS 11 beholder noen av de samme begrepene som ble benyttet i IAS 31, men med et endret innhold. IFRS 11 fjerner muligheten til å kunne benytte proposjonal konsolidering for felleskontrollerte foretak (Jointly controlled entities

Ingen - kan videreføre praksis med EK-metode

IFRS 12 - Disclosure of Interests in Other Entities

1. januar 2013

Forventa Q4 2012

IFRS 12 inneholder alle tilleggsopplysningskrav som tidligere lå i IAS 27 relatert til konsoliderte regnskaper, i tillegg til tilleggsopplysningskravene som tidligere var inkludert i IAS 28 og IAS 31. I tillegg kreves at en rekke ny informasjon gis som tilleggsopplysninger.

Liten eller inga betydning

IAS 1 - Amendment: Presentation of Items of Other Comprehensive Income

1. juli 2012

Forventa Q1 2012

Endringen i IAS 1 medfører at foretakene skal gruppere poster under Andre inntekter og kostnader (Other Comprehensive Income (OCI)), basert på om postene i senere perioder kan reklassifiseres over resultatet.

Liten eller inga betydning

Årsrapport 2012 | 35


Note 3

Note 3 - Risikostyring Overordna Risikotilhøva innanfor bankens verksemd blir handtert gjennom kontinuerlig identifisering, måling og overvaking i høve til gitte risikogrenser. Denne risikostyringa er kritisk for ­bankens lønnsemd og soliditet. Banken er eksponert for strategisk risiko, operasjonell risiko,kredittrisiko, marknadsrisiko, renterisiko og likviditetsog oppgjersrisiko.

Struktur for risikostyring Styret er ansvarleg for overordna tilnærming til risikostyring og for å godkjenne risikostrategiar og prinsipp. Leiinga i banken har risiko og risikorapportering høgt på si arbeidsliste. Bankens risikoavdeling er lagt inn i Økonomi/ Finans/Risiko avdelinga og det vart i 2011 tilsett ein person som har dette som sitt arbeidsfelt. Elles er det gjort mykje for å samle, rapportere og handsame risikoelementa som banken har. Leiarane på PM og BM har eit sæskilt ansvaret for å handtere risikostrategien på sine områder og implementere bankens prinsipper, rammeverk, retningsliner og risikogrenser innan kredittområdet. Økonomiavdelinga har det operative ansvaret for dei andre risikoområda. Leiargruppa har årleg gjennomgang av risikostyrings­ prosessane. Dette omfattar både ein vurdering av effekten av etablerte prosedyrar og etterlevinga av desse. Resultata av gjennomgangane blir rapportert til styret gjennom intern­ kontrollrapportane. Bankens økonomiavdeling styrer bankens eigne plasseringar på en slik måte at risikoen er innanfor måltal som gjeld for rente- og kredittrisiki. Banken har for det meste flytande rente både på utlån og innskot. Økonomiavdelinga har også det operative ansvaret for likviditetsstyringa.

Risikomålings- og rapporteringssystem Banken gjer måling og kvantifisering av risiko ved bruk av ulike metodar, både statistiske og ikkje-statistiske. Kvar metode er basert på ulike nivå av uvisse.

36 | Årsrapport 2012

Banken har risikorapportering for risikoområda til styret jamnleg. Risikorapportering til bruk i bankdrift og leiing har vore eit prioritert område i dei seinare år og stadig fleire deler av organisasjonen vert sterkare involvert i informa­ sjonsflyten og kan utføre risikoreduserande tiltak.

Fastrenter Banken er etter vår vurdering relativt lite risikoeksponert ­samanlikna med andre bankar då ein har relativt lite volum av fastrenteinnskot og -utlån, samt at likviditets­bufferen i stor grad er plassert i konservative papir med liten kreditt­risiko og som bankinnskot. Samtidig er f­undinga i all h ­ ovudsak flytande rente. Funding inngått med fastrente er sikra med rentes­wapavtalar. Banken vurderer kontinuerleg om ein bør ta i bruk derivat for ­ytterlegare å redusere ekspo­neringa som kjem av ­endringar i rentenivået og eventuell e­ksponering knytt til framtidige tran­saksjonar.

Strategi knytt til bruken av finansielle instrument Banken har i liten grad fastrenteinnskot og har difor ­ikkje sett det naudsynt å gjere sikringsforretning gjennom derivat. Når det gjeld fastrentelån følgjer banken til eikvar tid opp den risiko som ligg i denne form for verksemd, og det vert jamleg gjort sikringsforretning gjennom derivat for å reduseredenne risikoen. Banken har ei mindre portefølje aksjefond, og styret har satt ei øvre grense for desse investeringane. Porteføljen av andre verdi­papir har banken kun for å tilfredstille dei gjeldande krav til likvidar. Verdipapira består i hovudsak av papir som kan deponerast som trygd for lån i Noregs Bank eller tilpassa grupperinga til Finanstilsynets krav i LCR-berekninga.

Konsentrasjon av risiko Konsentrasjon oppstår når fleire av bankens motpartar opererer innanfor samme bransje, geografiske område eller har andre samanfallande økonomiske eigen­skapar som gjer at evna deira til å oppfylle f­ orpliktingane blir påverka samtidig av endringar i ­økonomiske, politiske eller andre tilhøve. Under prosessen med etterleving av intensjonane og ­implementeringa av risikostyring etter Basel II og ICAAP, har leiinga saman med styret, ein kontinuerleg prosess med ut­arbeiding av måltall for ytterlegare å identifisere og redusere risiki.


Note 3

Den geografiske lokaliseringa av eignelutar og f­orpliktingar er spesifisert i notar til relevante balansepostar. B ­anken søkjer å oppnå ei forsvarleg geografisk s­ preiing av lån innanfor sin l­okale marknad, men lokal ø ­ konomisk utvikling og særleg ­eigedomsprisane vil kunne ha betydelig innverknad på ­kundane si evne til å tilbakebetale lån og på verdien av dei underliggjande trygder. Banken vil i første rekkje søkje å ­avgrense denne type risiko gjennom høg kvalitet i kreditt­ arbeidet, å utnytte sin lokalkunnskap og gjennom å operere ­innanfor trygge marginar med omsyn til låntakarane si betalings­evne og kvaliteten på stilte trygder.

Operasjonell risiko Operasjonell risiko knyter seg til feil/manglar som følgje av mangelfulle system, rutinar og kompetanse.

Renterisiko Utlån og innskot der banken har adgang til å endre renta, medfører ein renterisiko som ikkje fullt ut lar seg sikre. Typisk vil banken ha ein innskotsportefølje med flytande rente som overstig eignelutar som lar seg reprise innanfor 1 måned. Innanfor løpetidsintervallet 0-3 månader vil det imidlertid vere ei rimeleg grad av balanse.

Kredittrisiko Kredittrisiko er risiko for tap på utlån og plasseringar (hovud­­­s­tol og rentekrav) som følgje av manglande betalingsevne/vilje hjå bankens kundar. Begrepet dekker også tap som ­følgje av svikaktig opptreden av kundar i samband med slike lån/ plasseringar. Det omfattar også risiko for at realisering av pantsette trygder/kausjonar ikkje gir den forutsette dekning for bankens krav. Det vert gjort eint stort arbeid i Sparebank 1 Alliansen for å syte for at systema skal vere best mogeleg og at sakshandsamar skal få korrekt og tidsmessig informasjon slik at risikovurderingar vert utført på best mogeleg måte. På same måte vert det arbeid med portefølge-kvaliteten og endringar som skjer, av dei ansvarlege funksjonar og avdelingar i banken. Kredittrisikoen for utlån og sjansen for tap vert nøye overvaka gjennom utviklinga i mislighald og overtrekk, samt jamleg vurdering av alle større nærings- og personlån etter fastsette retningsliner. At bankens vedtekne retningsliner for kreditt­ yting vert etterlevd, vert fylgt opp gjennom internkontroll. All plassering av midlar vert kredittvurdert og vurdert opp mot dei reglane som finns for deponering i Noregs Bank, eller tilpassa grupperinga til Finanstilsynets krav i LCR-berekninga­. Bankens verdipapirportefølje består i hovudsak av spesielt ­sikre sertifikat og obligasjonar. Styret vurderar kredittrisikoen for våre verdipapir som liten/moderat.

Likviditets- og oppgjersrisiko Likviditetskriser i norske bankar har primært oppstått som eit resultat av store kredittap. Banken har en målsetting om ei konsolidert kapitaldekning på minimum 13 prosent. Bankens styre vil vurdere naudsynte tiltak dersom denne etterlevinga av målsettingane er truga. Likviditetsrisiko er primært knytt til bankens evne til å ­refinansiere innlån i verdipapirmarknaden og innlån frå a­ ndre finansinstitusjonar. Risikoen vil dels vere knytt til det ­norske rentemarknaden der det f. eks. kan oppstå ein kortsiktig ubalanse som gjer det umogleg å refinansiere til akseptable vilkår. Banken søker å minimere denne type risiko gjennom å definere rammer for forfallstruktur i kvart løpetidsintervall. I tillegg er det definert minimumskrav til likviditetsreservar for å sikre at banken har tilstrekkelege likviditetsreservar til å kunne handtere eit stresscenario. Banken gjer minimum årleg stresstesting for å vurdere om likviditetsrisikoen ligg innanfor dei styrevedtekne rammene. Krava fra Basel III til likviditet, LCR, er under arbeid for ­endelig utforming og skal etter planen iverksettast frå 2015. Banken tester jamnleg bankens posisjon slik at naudsynte tiltak kan gjerast. Ut over dette har banken kommitterte trekkfasilitet. Banken er også medlem i SpareBank 1- alliansen som også skulle ­innebere ytterlegare tryggleik.

Kursrisiko Kursrisiko er risiko for at verkeleg verdi på ein balansepost avvik frå opprinneleg verdi.

Valutarisiko Banken har ikkje valutaposisjonar av betydning, og dermed heller ikkje valutarisiko.

Årsrapport 2012 | 37


Note 4

Note 4 - Kritiske estimat og vurderingar om bruk av rekneskapsprinsipp Tap på utlån og garantiar

Verkeleg verdi derivat

Banken rescorar utlånsporteføljen månadleg. Kundar med svak risikoklasse, betalingsmisleghald, negativ migrering eller andre objektive kriterium vert vurdert med tanke på behov for individuell nedskriving. Individuell nedskriving vert rekna som forskjellen mellom lånet sin bokførte verdi og noverdien av diskontert kontantstraum basert på effektiv rente på tids­ punktet for første gongs rekning av individuelle nedskrivingar.

Verkeleg verdi av derivat kjem vanlegvis fram ved bruk av verdivurderingsmodellar der prisen på underliggande stor­ leikar, eksempelvis renter og valuta, vert innhenta i marknaden. For opsjonar vil volatilitetar vere observerte implisitte volatilitetar eller rekna volatiliteter basert på ­ ­historiske kursbevegelsar for underliggande papir. I dei til­fella bankens risikoposisjon er tilnærma nøytral, vil midtkursar verte nytta. Med nøytral risikoposisjon meiner vi eksempelvis at renterisiko innanfor eit tidsintervall er tilnærma null. I motsatt fall bruker vi den relevante kjøps- eller salskurs for å ­vurdere nettoposisjonen.

Vurdering av behov for nedskriving vert gjort for eksponeringar større enn 2 mill kroner som er mislighalde, eller der banken har anna objektiv informasjon. Gruppevise nedskrivingar vert rekna for grupper av enga­ sjement som har aukande kredittrisiko, men der det ikkje er mog­leg å identifisere kva for engasjement som vil medføre tap. Utrekning skjer med utgangspunkt i auke i forventa tap for porteføljar som har migrert negativt sidan førre utrekning.

For derivat der motpart har svakare kredittrating enn banken, vil prisen reflektere ein underliggjande kredittrisiko. I den utstrek­ ning marknadsprisar vert innhenta med utgangspunkt i transaksjonar med lågare kredittrisiko, vil dette verte teke omsyn til ved at den opphavlege prisdifferansen målt mot slike transaksjonar med lågare kredittrisiko vert amortisert over løpetida.

Verkeleg verdi eigen­kapitalinteresser Eignelutar som vert vurdert til verkeleg verdi over resultatrekneskapet, vil i hovudsak vere verdipapir som vert omsett i ein aktiv marknad. Dei aksjane som ikkje lar seg verdivurdere med rimelig stor visse, vert vidareført til kostpris. Nedskriving blir vurdert ved verdifall.

38 | Årsrapport 2012

Pensjonar Netto pensjonsforpliktingar og årets pensjonskostnad er basert på en rekke estimat, herunder avkastning på pensjonsmidlene, framtidig rente- og inflasjonsnivå, lønnsutvikling, turnover, utvikling i G og den generelle utviklinga i antal uføretrygda og levealder. Usikkerheita er i stor grad knytt til bruttoforpliktinga og ikkje til den nettoforpliktinga som kjem fram i balansen.


Note 4

»» Hurtigruta i Hjørundfjorden Fotograf: Gunnar Wangen

Årsrapport 2012 | 39


Note 5

Note 5 - Segmentinformasjon Leiinga har vurdert kva for segment som er rapporterbare med utgangspunkt i distribusjonsform, produkt og ­kundar. Det primære rapporteringsformatet tek utgangspunkt i risikoen i eignelutane og avkastningsprofil og er delt opp i privatmarknad inkl. sjølvstendige næringsdrivande og bedriftsmarknad. Bankens eigne investeringsaktivitetar er ikkje eit

Konsern 2012

separat rapporterbart segment og kjem fram under posten ufordelt saman med aktivitetar som ikkje lèt seg allokere til privat- eller bedriftsmarknaden. Banken opererer i eit geografisk avgrensa område og rapportering på geografiske sekundær­ segment gir lite tilleggsinformasjon. Viktige eignelutsklassar (utlån) er imidlertid fordelt geografisk i eigen note under utlån.

 

 

Person

Bedrift

 

Anna

 

Totalt

Resultatrekneskap Netto renteinntekter

180 937

104 803

18 062

303 802

-117 861

-53 718

-23 759

-195 338

Sum renteinntekter

63 076

51 085

-5 697

108 464

Netto provisjons og andre inntekter

22 271

7 192

18 381

47 844

-33 151

-12 322

-58 487

-103 960

0

0

18 656

-190

-32 190

52 006

13 765

-27 147

38 624

Person

Bedrift

Øvrig

Totalt

Renter av allokert kapital

Driftskostnader Netto avkastning på finansielle investeringar *) Tap på utlån og garantiar Resultat før skatt

Balanse Utlån til kundar Individuell nedskriving utlån Gruppenedskriving utlån Andre eignelutar

  4 436 408

 

18 656 -32 380

 

  6 266 064

1 829 656

0

1 987

-9 929

0

-7 942

-6 945

-15 155

0

-22 100

8 653

61 579

1 567 119

1 637 351

Sum eignelutar pr segment

4 440 103

1 866 151

1 567 119

7 873 373

Innskot frå og gjeld til kundar

2 604 691

1 740 630

0

4 345 321

Anna gjeld og eigenkapital

1 835 412

125 521

1 567 119

3 528 052

Sum eigenkapital og gjeld pr segment

4 440 103

1 866 151

1 567 119

7 873 373

2012

2011

2010

Resultatandel felleskontrollert verksemd

11 549

11 096

15 952

Resultatandel tilknytte selskap

(1 778)

*)Spesifikasjon av netto avkastning på finansielle investeringar

Utbytte verdipapir

4 420

2 902

5 557

Kursgevinst aksjar

(2 471)

-1 212

2 288

6 936

-8 315

724

18 656

4 471

24 521

Netto gevinstar andre finansielle eignelutar Netto avkastning på finansielle investeringar

40 | Årsrapport 2012


Note 5

Konsern 2011

 

 

Person

Bedrift

 

Anna

 

Totalt

Resultatrekneskap Netto renteinntekter

162 775

124 440

7 593

294 808

-111 710

-62 127

-11 323

-185 160

Sum renteinntekter

51 065

62 313

-3 730

109 648

Netto provisjonsinntekter

15 205

5 136

18 883

39 224

-32 936

-10 921

-57 686

-101 543

0

0

4 471

-255

-19 752

Resultat før skatt

33 079

36 776

-38 062

31 793

 

Person

Bedrift

Anna

Totalt

Renter av allokert kapital

Driftskostnader Netto avkastning på finansielle investeringar *) Tap på utlån og garantiar

Balanse Utlån til kundar

 

 

4 471 -20 007

 

 

4 389 795

1 535 001

0

5 924 796

Individuell nedskriving utlån

-1 841

-6 259

0

-8 100

Gruppenedskriving utlån

-6 945

-17 155

0

-24 100

7 991

6 066

1 223 737

1 237 794

Sum eignelutar pr segment

4 389 000

1 517 653

1 223 737

7 130 390

Innskot frå og gjeld til kundar

2 504 147

1 527 542

0

4 031 689

Andre eignelutar

Annan gjeld og eigenkapital

1 884 853

-9 889

1 223 737

3 098 701

Sum eigenkapital og gjeld pr segment

4 389 000

1 517 653

1 223 737

7 130 390

Årsrapport 2012 | 41


Note 6

Note 6 - Netto renteinntekter Morbank 2010

Konsern

 

2011

2012

 

2012

Renteinntekter

   6 749

8 098

4 761

254 335

287 518

286 827

4 559

6 399

18 920

1 734

842

3 873

267 377

302 857

314 381

Renter av utlån til og fordringar på kundar Renter av sertifikat, obligasjonar og andre renteberande verdipapir

  4 761

8 098

6 749

282 982

252 176

18 920

6 399

4 559

0

0

0

-Utlån og fordringar på kundar

0

0

0

-Andre finansielle instrument

0

0

0

3 873

842

1 734

310 211

298 321

265 218

9 671

14 061

12 956

100 600

94 035

74 012

72 817

66 539

59 303

9 695

10 525

9 798

Andre renteinntekter og liknande inntekter Sum renteinntekter

Renter på gjeld til kredittinstitusjonar

12 956

9 671

74 061

94 165

100 691

59 303

66 539

72 817

9 798

10 525

9 695

Renter på ansvarleg lånekapital Avgift til Bankenes Sikringsfond

3 116

0

0

3 513

8 964

162 383

188 803

201 838

104 994

114 054

112 543

2010

2011

2012

 

Renteinntekter på nedskrivne finansielle eignelutar

14 061

3 149

2010

282 657

Rentekostnader

 

 

Renter av utlån til og fordringar på kredittinstitusjonar

2011

Renter på innskot frå og gjeld til kundar Renter på utferda verdipapir

 

 

0

0

3 116

8 964

3 513

3 149

Sum rentekostnader

201 747

188 673

162 334

Netto renteinntekter

108 464

109 648

102 884

2012

2011

2010

Andre rentekostnader og liknande kostnader

Gj. snittsrenter og gj.snittlig renteberende eignelutar og gjeld Eignelutar

4 911 251

5 243 431 5 302 056

5,18 %

5,48 %

5,42 %

3 469 474

3 914 240

4 154 781

2,13 %

2,41 %

2,27 %

Gjennomsnittleg renteberande saldo utlån til kundar Gjennomsnittsrente utlån til kundar

5 216 573 5,42 %

5 157 431 4 867 251 5,49 %

5,18 %

Gjeld

42 | Årsrapport 2012

Gjennomsnittleg renteberande saldo innskot Gjennomsnittsrente innskot

4 154 776 2,26 %

3 911 650 3 463 749 2,40 %

2,14 %


Note 7

Note 7 - Netto provisjons- og andre driftsinntekter Morbank 2010

 

2011

 

2012

2012

2011

Provisjonsinntekter

 

 

Konsern

1 374

955

823

1 968

1 977

1 986

Garantiprovisjon Verdipapiromsetnad Forvaltning

100

94

129

1 926

2 386

5 015

Formidlingsprovisjon Provisjon frå Boligkreditt

5 320

2 675

9 995

16 343

15 976

15 997

9 053

9 929

10 224

 

2010  

823

955

1 374

1 986

1 977

1 968

129

94

100

5 015

2 386

1 926

9 995

2 675

5 320

Betalingsformidling

15 997

15 976

16 343

Forsikringstenester

10 224

9 929

9 053

1 053

1 263

1 179

Andre provisjonsinntekter

1 179

1 263

1 053

37 137

35 255

45 348

Sum provisjonsinntekter

45 348

35 255

37 137

370

414

 

 

  268

414

370

Provisjonskostnader

 

  268

2 363

2 347

2 436

Betalingsformidling

2 436

2 347

2 363

2 631

2 761

2 806

Sum provisjonskostnader

2 806

2 761

2 631

42 542

32 494

 

 

  34 506

32 494

Morbank 2010

2011

  2012

 

Sum netto provisjon

42 542

 

 

 

  34 506

Konsern 2012

2011

2010

515

522

487

Driftsinntekter fast eigedom

487

522

515

2 344

731

717

Andre driftsinntekter

4 815

6 208

7 754

2 859

1 253

1 204

Sum andre driftsinntekter

5 302

6 730

8 269

Årsrapport 2012 | 43


Note 8

Note 8 - Inntekter frå finansiell verksemd Morbank 2010

2011

  70

2012

   

Konsern 2012

Netto inntekter frå finansielle eignelutar til verkeleg verdi

  -848

   

4 717

0

Verdiendring på renteinstrument

2011  

2010  

4 717

-848

132

- Obligasjonar og sertifikat - halde for trading

0

0

62

70

-848

4 717

- Obligasjonar og sertifikat - til verkeleg verdi

4 717

-848

70

2 288

-1 212

4 114

Verdiendring på eigenkapitalinstrument

4 114

-1 212

2 288

2 288

-1 212

4 114

- Eigenkapitalinstrument - halde for trading

-294

-7 743

1 481

Verdiendring på andre derivat

- Utbytte frå eigenkapitalinstrument

- Eigenkapitalinstrument - til verkeleg verdi

Netto verdiendring på sikra obligasjonar og derivat

-294

-7 743

1 481

2 064

-9 803

10 312

 

Netto verdiendring på sikra fastrenteutlån og derivat Sum netto inntekter frå finansielle eignelutar til verkeleg verdi

0

0

0

4 114

-1 212

2 288

0

0

0

1 481

-7 743

-294

0

0

0

1 481

-7 743

-294

10 312

-9 803

2 126

Netto inntekter frå finansielle eignelutar tilgjengeleg for sal

 

 

 

15 224

10 711

13 151

Utbytte frå eigenkapitalinstrument

4 420

2 902

5 557

0

0

0

Inntekter av andre eigarinteresser

9 771

11 096

15 952

0

0

0

Nedskriving/oppskriving av tilgjengeleg for sal instrument

-6 585

-449

0

15 224

10 711

13 151

Sum netto inntekter frå verdipapir tilgjengeleg for sal

7 606

13 549

21 509

738

725

886

  886

Valutahandel

  725

738

0

0

0

886

725

738

18 174

1 633

24 201

44 | Årsrapport 2012

- Netto omrekningsgevinst - Netto transaksjonsgevinst Sum netto inntekter frå valutahandel   Sum netto inntekter frå andre finansielle investeringar

0

0

0

738

725

886

18 656

4 471

24 521


Note 9

Note 9 - Personalkostnader, bonus og ytingar til leiande tilsette og tillitsvalde Morbank 2010

2011

2012

33 417

34 443

35 512

 

 

 

 

Konsern

Lønn

2012

2011

2010

35 029

34 583

33 417

-2 792

3 523

3 726

Pensjonskostnader (Note 32)

3 762

3 523

-2 792

7 772

8 776

8 938

Sosiale kostnader

9 964

8 776

7 772

38 397

46 742

48 176

48 755

46 882

38 397

Sum personalkostnader Gjennomsnittleg antall tilsette

70

72

70

Antall årsverk pr 31.12.

70

72

70

72

74

72

Antall tilsette pr 31.12.

72

74

72

Honorar tillitsvalde

 

Konsern

 

538

582

619

Godtgjering til styret

619

582

538

144

149

150

* Herav godtgjering til styrets leiar

150

149

144

100

109

108

Godtgjering til kontrollkomite

108

109

100

86

93

99

Godtgjering til forstandarskap

99

93

86

25

25

26

* Herav godtgjering til forstandarskap. leiar

26

25

25

Alle lån til tilsette og tillitsvalde er bokført i morbanken. Det er stilt særskilte krav til trygd for slike lån. Rente­­sub­sidieringa i forhold til normrenta er utrekna til 0,7 mill for år 2010. Det er ikkje gjort vesentlege transaksjonar mellom banken, styret og leiande tilsette. Styret og leiande tilsette Lån

 

 

Lån uteståande pr 1.1.

2012

2011

2010

23 639

8 665

2 942

Lån innvilja i løpet av perioden Tilbakebetaling Uteståande lån pr 31.12. Utlån til tilsette Lån

 

 

Styreleiar

15 078

5 831

5 413

104

108

18 226

23 639

8 665

2012

2011

2010

110 972

110 070

96 520

 

Styreleiar har verken bonusavtale eller avtale om etterløn.

Godtgjering til leiing Godtgjering til adm. banksjef Lønn Andre kortsiktige ytingar

 

 

2012

2012

2010

2009

Solveig Midtbø

John Arne Winsnes

John Arne Winsnes

John Arne Winsnes

285

1 179

1 291

1 206

34

160

170

160

10

300

463

457

329

1 639

1 924

Sluttvederlag Pensjon Andre langsiktige ytingar Sum

0 1 823

Banken har ingen avtalar om sluttvederlag.

Årsrapport 2012 | 45


Note 10

Note 10 - Andre driftskostnader Morbank 2010

2011

2012

13 520

16 504

17 780

 

 

 

 

 

 

IT-kostnader

Konsern 2012

2011

2010

17 780

16 504

16 504

6 220

5 281

5 706

Marknadsføring

5 706

5 281

5 281

6 032

5 755

4 960

Øvrige administrasjonskostnader

4 960

5 755

5 755

4 460

4 178

3 274

Ordinære avskrivningar (note 27 og 28)

5 247

5 253

4 907

2 557

1 878

1 510

Leigebetalingar

1 510

1 878

1 878

3 974

3 462

3 352

Driftskostnader faste eigedomar

3 352

3 462

3 462

1 500

1 300

1 350

Formueskatt

1 350

1 300

1 300

323

872

797

797

872

872

6 557

8 931

9 668

45 143

48 161

48 397

  440

Andre driftskostnader

14 503

14 356

9 812

Sum andre driftskostnader

55 205

54 661

49 771

605

440

605

713

Godtgjering til revisor (i 1000 kroner)

 

 

605

625

Lovpålagt revisjon

695

116

Andre tenester

192

605

741

Sum inklusiv meirverdiavgift

273 713

Eksterne honorar

46 | Årsrapport 2012

 

273


Note 11

Note 11 - Skatt Nedanfor er det gjeve ein spesifikasjon over skilnaden mellom det rekneskapsmessige resultat før skattekostnad, årets skatte­ grunnlag og årets skattekostnad Morbank

Konsern

 

2010

2011

2012

 

2012

2011

2010

63 593

32 524

43 502

Resultat før skattekostnad

38 624

31 793

69 912

-15 975

-5 783

-5 394

+/-permanente skilnader

-5 783

-5 783

-15 975

-7 596

9 711

-14 147

9 850

6 973

-7 596

32 983

46 341

9 235

11 219

40 022

36 452

23 961

11 219

10 220

6 722

10 220

6 722

Årets skattegrunnlag/skattepliktig inntekt Herav betalbar skatt 28% - godtgjering på motteke utbytte

0 11 219

+/- endring midlertidige skilnader i henhold til spesifikasjon +/- endring midlertidige skilnader ført direkte i balansen

0

Betalbar skatt i balansen For (mykje)/lite avsett skatt føregåande år

147

-95

-103

11 366

10 125

6 619

Årets endring i betalbar skatt

2 127

-2 727

4��012

+/- endring i utsatt skatt

13 493

7 398

10 631

11 953 0

0

0

11 953

9 235

11 919

-95

-95

181

11 858

9 140

11 400

0

0

-2 990

-2 990

2 127

6 150

13 527

+/- endring mellombelse skilnader ført direkte i balansen

0

Årets skattekostnad eksklusive formueskatt

 

 

Endring i netto forplikting ved utsett skatt

 

 

Resultatført utsett skatt

 

 

2 127

-632

-På verdipapir tilgjengelig for sal

0

0

-Prinsippendringar ført direkte mot EK

0

0

2 127

-632

4 012

Utsett skatt ført mot eigenkapital

 

 

Sum endring i netto forplikting ved utsett skatt

4 012

Sammensetting av balanseført og resultatført utsett skatt

2012

2011

Morbank 2010  

Konsern

2011

2012

 

Mellombelse skilnader på:

 

2010  

2 974

6 551

16 536

- Utlån

16 536

2 974

3 259

2 974

6 551

16 536

Sum mellombelse skilnader

16 536

2 974

3 259

833

1 834

4 630

Utsett skatt

4 630

833

913

-Driftsmidlar

8 875

16 518

16 990

-14 146

-15 607

-23 856

-835

-911

-1 014

0

-7 880

 

 

Midlertidige skilnader på:

 

 

16 518

14 583

15 249

-15 607

-15 276

-13 241

-Netto pensjonsforplikting

-911

-17 216

-15 315

-Andre mellombelse skilnader

0

-17 909

-13 307

Sum mellombelse skilnader

-6 106

0

-5 015

-3 726

Utsett skattefordel

-1 710

0

-2 206

833

-3 180

904

2 920

833

-1 294

Netto

Årsrapport 2012 | 47


Note 11

Morbank 2010

Konsern

2011

2012

Samansetting av balanseført og resultatført utsett skatt

2012

Mellombelse skilnader på:

 

  8 249

-6 432

9 985

-472

-1 749

666

- Utlån - Driftsmidlar

2011  

2010  

9 985

-6 432

8 249

-3 918

-1 749

-472

0

-332

2 034

- Netto pensjonsforplikting

2 034

-332

0

-180

-2 843

1 899

- Andre mellombelse skilnader

2 034

-5 010

-180

7 597

-11 356

14 584

10 135

-13 523

7 597

2 127

-3 180

4 084

Netto utsett skatt/utsett skattefordel

2 838

-3 786

2 127

2010

2011

2012

Avstemming av resultatført periodeskatt m. resultat før skatt

2012

2011

2010

17 819

9 120

12 181

28% av resultat før skatt

10 815

9 120

17 819

-4 439

-1 619

-1 510

Ikkje skattepliktige resultatpostar (permanente skilnader)

-1 891

-1 619

-4 439 0

Sum mellombelse skilnader

Godtgjering på utbytte

0

0

0

147

-95

-103

13 527

7 405

10 567

Resultatført periodeskatt

21,3 %

22,8 %

24,3 %

Effektiv skattesats i %

48 | Årsrapport 2012

For mykje/lite avsett skatt tidlegare år

0

0

-95

-61

147

8 828

7 439

13 527

24,3 %

22,8 %

21,3 %


Note 12

Note 12 - Kredittinstitusjonar - krav og gjeld Morbank 2010

Konsern

2011

2012

554 784

62 516

20 423

0

103 194

554 784

165 710

 

20 423

Utlån til og fordringar på kredittinstitusjonar 

2012

2,04 %

2,65 %

2,21 %

2010

2011

2012

2010

Utlån til og fordringar utan avtalt løpetid eller oppseiingstid

20 423

62 516

554 784

Utlån til og fordringar med avtalt løpetid eller oppseiingstid

0

103 194

0

20 423

165 710

554 784

Sum Alle utlån og fordringar er i NOK

 

2011

Gjennomsnittsrente utlån til kredittinstitusjonar Gjeld til kredittinstitusjonar  Lån og innskot frå kredittinst. utan avt. løpetid el. oppseiingstid

 

 

2,21 %

2,65 %

2,04 %

2012

2011

2010

0

9 994

1 826

1 826

9 994

0

372 000

348 000

173 000

Lån og innskot kredittinst. med avt. løpetid el. oppseiingstid

173 000

348 000

372 000

372 000

357 994

174 826

Sum

174 826

357 994

372 000

3,46 %

3,90 %

3,63 %

3,63 %

3,90 %

3,46 %

2010

2011

2012

2012

2011

Gjennomsnittsrente utlån frå kredittinstitusjonar

Gjeld stifta ved uferding av verdipapir Sertifikat og andre kortsiktige låneopptak

2010

99 976

0

0

0

0

99 976

1 652 453

1 898 260

2 477 656

Obligasjonsgjeld

2 477 656

1 898 260

1 652 453

1 752 429

1 898 260

2 477 656

Sum

2 477 656

1 898 260

1 752 429

3,30 %

3,80 %

3,57 %

3,57 %

3,80 %

Snittrente verdipapirgjeld

3,30 %

Innskot og utlån frå/til kredittinstitusjonar har i hovudsak flytande rente. Krav og gjeld mot kredittinstitusjonar er klassifisert som utlån og fordringar ihht IAS 39 og er vurdert til amortisert kost. Gjennomsnittleg rente er rekna ut på grunnlag av faktisk renteinntekt/-kostnad i året i prosent av gjennomsnittleg fordring og gjeld til kredittinstitusjonar.

Årsrapport 2012 | 49


Note 13

Note 13 - Utlån til og krav på kundar Morbank

Konsern

2010

2011

2012

1 000 062

1 035 503

1 077 920

297 334

286 505

244 108

Utlån fordelt på fordringstype Kasse-/drifts- og brukskredittar Byggjelån

2012

2011

2010

1 077 920

1 035 503

1 000 062

244 108

286 505

297 334 4 423 949

4 512 027

4 689 080

5 029 519

Nedbetalingslån

4 944 036

4 602 788

5 809 423

6 011 088

6 351 547

Brutto utlån og fordringar på kundar

6 266 064

5 924 796 5 721 345

-25 673

-8 100

-11 916

Individuelle nedskrivingar

-11 916

-8 100

-25 673

-22 685

-24 100

-21 100

Gruppevise nedskrivingar

-21 100

-24 100

-22 685

5 761 065

5 978 888

6 318 531

2011

2012

2010

Netto utlån og fordringar på kundar

Utlån fordelt på marknader

6 233 048

2012

5 892 596 5 672 987

2011

2010

3 829 933

4 389 795

4 436 408

Lønnstakarar

4 436 408

4 389 795

3 829 933

1 979 489

1 621 293

1 915 139

Næringsfordelt

1 829 656

1 535 001

1 891 412

0

0

5 809 423

6 011 088

6 351 547

6 266 064

5 924 796

5 721 345

Offentleg

-48 358

-32 200

-33 016

5 761 065

5 978 888

6 318 531

2 506

2 660

2 660

0

0

0

2 506

2 660

2 660

 

Nedskrivingar Netto utlån og fordringar

-33 016

-32 200

-48 358

6 233 048

5 892 596

5 672 987

Herav ansvarleg lånekapital

 

 

Brutto utlån og fordringar

Ansvarleg kapital i andre finansinstitusjonar Anna ansvarleg kapital Ansvarleg lånekapital bokført under utlån  

 

 

  2 660

2010

2 660

0

0

0

2 660

2 506

2 660

 

 

Morbank

3 096 426

2 506

 

 

Konsern Totale engasjement fortelt på risikogruppe

2011

2012

2012

2011

2010

3 389 719

3 701 415

Svært låg risiko

3 701 415

3 389 719

3 096 426

953 461

834 556

1 269 321

Låg risiko

1 238 838

803 264

920 384

1 467 016

1 675 463

1 188 850

Middels risiko

1 133 850

1 620 463

1 412 016

356 034

269 801

362 739

Høg risiko

362 739

269 801

356 034

327 004

369 080

354 789

Svært høg risiko

354 789

369 080

327 004

173 225

66 737

70 115

70 115

66 737

173 225

6 373 167

6 605 356

6 947 229

6 861 746

6 519 064

6 285 089

50 | Årsrapport 2012

Misleghald Totalt


Note 13

Brutto utlån fordelt på risikogruppe

2010

2011

2012

2012

2011

2010

2 822 528

3 084 754

3 384 042

Svært låg risiko

3 384 042

3 084 754

2 822 528

869 122

759 473

1 160 485

Låg risiko

1 130 002

728 181

836 044

1 337 250

1 524 725

1 086 913

Middels risiko

1 031 913

1 469 725

1 282 250

324 541

245 528

331 636

Høg risiko

331 636

245 528

324 541

298 080

335 875

324 368

Svært høg risiko

324 368

335 875

298 080

60 733

157 902

Misleghald

157 902

60 733

64 103

5 809 423

6 011 088

6 351 547

2010

2011

2012

2011

2010

0

0

Svært låg risiko

0

0

0

0

Låg risiko

0

0

0

0

Middels risiko

0

0

0

5 000

5 000

0

Totalt

Individuelle nedskrivingar fordelt på risikogruppe

64 103 6 266 064

2012

Høg risiko

5 924 796 5 721 345

7 000

Svært høg risiko

7 000

0

0

25 673

3 100

4 916

Misleghald

4 916

3 100

25 673

25 673

8 100

11 916

11 916

8 100

25 673

2010

2011

2012

2012

2011

2010

0

Totalt Forventa årleg gjennomsnittleg netto tap

113

127

156

Svært låg risiko

156

127

113

145

137

210

Låg risiko

210

137

145

1 178

1 710

1 186

Middels risiko

1 186

1 710

1 178

1 667

1 074

1 044

Høg risiko

1 044

1 074

1 667

3 900

5 541

5 562

Svært høg risiko

5 562

5 541

3 900

1 836

1 846

1 458

Misleghald

1 458

1 846

1 836

8 839

10 435

9 616

Totalt

9 616

10 435

8 839

Banken får rekna sannsynlegheita for misleghald for alle kundar i utlånsportefølja på innvilgelsestidspunktet. Sannsynlegheita for misleghald vert rekna på grunnlag av nøkkeltal knytt til inntening, tæring og adferd. Mislighalds sann­synlegheita vert nytta som grunnlag for nøkkeltal til risikoklassifisering av kunden. I tillegg nyttar ein verdien av ­trygdene for å klassifisere kvar enkelt kunde i ei risikogruppe. Kundane vert scora på nytt månadleg i bankens porteføljestyringssystem. Engasjementsoppfølging vert gjort ut i frå storleiken på engasjementet, risiko og migrering. Risikoprising av bedriftsengasjement vert gjort med bakgrunn i forventa tap og naudsynt økonomisk kapital for det einskilde engasjement. Venta årleg gjennomsnittleg netto tap er berekna for dei neste 12 månadane. Forventa tap ligg under dei styrevedtekne rammene for maks forventa tap. Bankens PD for bedriftsengasjementa er justert etter valideringsprosess gjennomført av KFK. Gruppevise nedskrivingar er utrekna med utgangspunkt i kundar som har migrert negativt sidan innvilgelsestids­punktet, men der det ikkje er gjort individuelle nedskrivingar

Årsrapport 2012 | 51


Note 13

Morbank 2010 4 077 562

2011 4 389 795

  2012 4 744 335

 

Konsern

 

Totale engasjement fordelt på sektor og næring Lønnstakarar o.l Offentleg forvaltning Jordbruk/skogbruk

2012

2011

2010

4 744 335

4 389 795

4 077 562

0

0

0

152 523

148 686

148 960

148 960

148 686

152 523

12 507

83 267

54 953

Fiske/fangst

54 953

83 267

12 507

81 357

74 467

75 860

Havbruk

75 860

74 467

81 357

115 521

219 189

236 424

236 424

219 189

115 521

42 222

86 128

28 174

28 174

86 128

42 222

531 940

405 931

455 766

Bygg og anlegg, kraft og vassforsyning

455 766

405 931

531 940

177 836

183 023

179 952

Hotell og handel

179 952

183 023

177 836

Offshore og oljerelatert verksemd Industri og bergverk

Transport og anna tenesteytande verksemd

31 696

25 309

89 546

910 930

829 952

748 081

Eigedomsdrift

228 460

144 720

174 738

10 613

14 889

10 440

6 373 167

2010 3 829 933

6 605 356

6 947 229

2011

2012

4 086 753

4 436 408

89 546

25 309

31 696

748 081

829 952

910 930

Forretningsmessig tenesteyting

88 446

58 428

140 382

Tenesteytande næringar elles

10 440

14 889

10 613

6 860 937

6 519 064

6 285 089

2012

2011

2010

4 436 408

4 086 753

3 829 933

0

0

0

130 420

129 770

130 908

44 829

71 102

9 394 57 874

Totalt Brutto utlån fordelt på sektor og næring Lønnstakarar o.l Offentleg forvaltning Jordbruk/skogbruk

130 908

129 770

130 420

9 394

71 102

44 829

Fiske/fangst Havbruk

57 874

63 426

64 929

84 071

181 739

200 150

36 491

35 385

29 262

426 372

346 314

377 906

113 097

109 809

107 550

64 929

63 426

200 150

181 739

84 071

29 262

35 385

36 491

Bygg og anlegg, kraft og vassforsyning

377 906

346 314

426 372

Hotell og handel

107 550

109 809

113 097

Offshore og oljerelatert verksemd Industri og bergverk

Transport og anna tenesteytande verksemd

15 573

26 092

70 748

882 168

839 906

738 229

Eigedomsdrift

214 059

106 812

110 525

9 483

13 980

40 591

5 809 423

2010

6 011 088

6 351 547

2011

2012

70 748

26 092

15 573

738 229

839 906

882 168

Forretningsmessig tenesteyting

25 042

20 520

125 981

Tenesteytande næringar elles

40 591

13 980

9 483

6 266 064

5 924 796

5 721 345

2012

2011

2010

4 650 250

4 502 377

4 390 193

344 681

239 927

Totalt

Brutto utlån fordelt på geografiske område Søre Sunnmøre

4 478 271

4 588 669

4 735 733

239 927

344 681

300 226

Andre kommunar i Møre og Romsdal

300 226

1 091 225

1 077 738

1 315 588

Kommunar utanfor Møre og Romsdal

1 315 588

1 077 738

1 091 225

5 809 423

6 011 088

6 351 547

 

6 266 064

5 924 796

5 721 345

52 | Årsrapport 2012

 

 


Note 13

2010

2011

2012

Individuelle nedskrivingar fordelt på sektor og næring

2012

2011

2010

3 418

2 300

4 116

Lønnstakarar o.l

4 116

2 300

3 418

Offentleg forvaltning

0

0

0

Jordbruk/skogbruk

0

0

414

Fiske/fangst

0

0

0

Havbruk

0

0

0

414

0

Industri og bergverk

200 2 539

5 000

7 000

Hotell og handel

5 576 0

Bygg og anlegg, kraft og vassforsyning

800

800

12 297 1 229 0

Transport og anna tenesteytande verksemd

8 100

11 916

2010

2011

2011

3 161

3 932

3 652

511

309

2

5

200 2 539

0

0

5 576

800

800

0

0

0

12 297

Forretningsmessig tenesteyting

0

0

1 229

Tenesteytande næringar elles

0

0

0

0

0

0

11 916

8 100

25 673

Forventa tap fordelt på sektor og næring

2011

2010

2010

Lønnstakarar o.l

3 652

3 932

3 161

0

0

0

309

511

629

5

2

0

Totalt

Offentleg forvaltning 629

0 5 000

Eigedomsdrift

Øvrige sektorar

0 25 673

0 7 000

Jordbruk/skogbruk Fiske/fangst Havbruk

644

75

36

36

75

644

170

200

196

Industri og bergverk

196

200

170

275

268

182

Offshore og oljerelatert verksemd

182

268

275

916

289

213

Bygg og anlegg, kraft og vassforsyning

213

289

916

254

607

891

Hotell og handel

891

607

254

26

66

8

1 596

3 301

3 301

1 168

1 184

823

Transport og anna tenesteytande verksemd Eigedomsdrift Forretningsmessig tenesteyting Tenesteytande næringar elles Øvrige sektorar

8 839

10 435

9 616

Totalt

8

66

26

3 301

3 301

1 596

823

1 184

1 168

0

0

0

0

0

0

9 616

10 435

8 839

Årsrapport 2012 | 53


Note 14

Verkeleg verdi av trygd Banken nyttar trygd for å redusere risiko avhengig av marknad og type transaksjon. Trygd kan til dømes vere pant, ­garantiar, kontantdepot eller avtale om motrekning. Pant skal som hovudregel vere forsikra og kan til dømes vere ­bygningar, boligar eller varelager. Ved vurdering av verdi på trygda vert det forutsett framleis drift, unnateke i situasjonar der det er gjort nedskriving. Det er vidare teke omsyn til forhold som kan påverke verdien på trygda. Ved verdivurderinga er det også teke omsyn til estimert effekt av tvangssal og salskostnader.

Verkeleg verdi av utlån til kundar

Marknadsprisar blir nytta ved prising av utlån til og fordringar på kredittinstitusjonar og utlån til kundar. Prisane som vert fastsette inkluderer påslag for aktuell kredittrisiko. Verdi av nedskrivne engasjement vert fastsette ved neddiskontering av forventa framtidige kontantstraumar med internrente basert på marknadsvilkår for tilsvarande ikkje nedskrivne utlån. Verkeleg verdi vert estimert til balanseverdi for utlån og fordringar med flytande rente vurdert til a­ mortisert kost. Eventuell endring i kredittrisiko utover endring i estimerte framtidige kontantstraumar for nedskrivne utlån er ikkje hensynstatt.

Utlån til tilsette Morbank

Konsern

2010

2011

2012

96 520

110 070

110 972

700

700

767

Lån til tilsette

2012

2011

2010

110 972

110 070

96 520

767

700

700

Rentesubsidiering tilsette

Note 14 - Aldersfordeling på forfallne, men ikkje nedskrivne utlån Tabellen viser forfalne beløp på utlån og overtrekk på kreditt/innskot fordelt på antall dagar etter forfall som ikkje skuldast forseinkingar i betalingsformidlinga. Morbank Tal i heile tusen

 

Utlån til og fordringar på kredittinstitusjonar

Under 30 dagar

31 - 60 dagar

0

0

61 - 90 dagar Over 91 dagar 0

> 12 mnd

Totalt

0

0

0

Utlån til og fordringar på kundar Privatmarknad Bedrifsmarknad Sum

54 | Årsrapport 2012

584

33

27

121

2 186

2 951

86

740

107

1 231

382

2 546

670

773

134

1 352

2 568

5 497


Note 15

Note 15 - Tap på utlån, garantiar m.m. Morbank

Konsern

2012

PM

Tap i resultatrekneskapen

BM

Totalt

200

4 254

4 454

0

-3 000

-3 000

32

31 088

31 120

49

6

55

-11

-238

-249

270

32 110

32 380

PM Endring i individuelle nedskrivingar i perioda

BM

BM

Totalt

200

4 254

4 454

0

-3 000

-3 000

Konstaterte tap på engasjement som tidlegare er skriven ned

32

31 088

31 120

Konstaterte tap på engasjement som tidlegare ikkje er skriven ned

49

6

55

Endring i gruppenedskrivingar i perioda

Inngang på tidlegare nedskrivne utlån, garantiar m.v. Sum tap på utlån, garantiar m.v. 

-11

-238

-249

270

32 110

32 380

Individuelle nedskrivingar

2012

PM

2012

Totalt

2012

PM

BM

Totalt

773

7 327

8 100

773

7 327

8 100

Individuelle nedskrivingar til dekking av tap på utlån, garantiar, m.v. pr. 01.01.

0

31 088

31 088

- Konstaterte tap i perioden på utlån, garantiar m.m. der det tidlegare er gjort individuelle nedskrivingar

0

31 088

31 088

0

-3 556

-3 556

- Tilbakeføring av tidlegare års nedskrivingar

0

-3 556

-3 556

1 016

0

1 016

200

7 000

7 200

2

698

700

1 987

-13 903

-11 916

PM

BM

Totalt

6 945

17 155

24 100

0

-3 000

-3 000

6 945

14 155

21 100

1 016

1 016

+ Auke i nedskrivingar på engasjement der det tidlegare er gjort individuelle nedskrivingar + Nedskrivingar på engasjement der det tidlegare år ikkje er gjort individuelle nedskrivingar

200

7 000

7 200

2

698

700

1 987

-13 903

-11 916

BM

Totalt

PM

- Inngang på tidlegare konstaterte tap = Individuelle nedskrivingar til dekking av tap på utlån, garantiar, m.v. per 31.12. Gruppevise nedskrivingar

6 945

17 155

24 100

Gruppevise nedskrivingar for dekking av tap på utlån, garantiar, m.v. per 01.01.

0

-3 000

-3 000

+ Periodens gruppevise nedskriving for dekking av tap på utlån, garantiar, m.v.

6 945

14 155

21 100

= Gruppevise nedskrivingar for dekking av tap på utlån, garantiar, m.v. per 31.12.

Årsrapport 2012 | 55


Note 15

2012

Tap fordelt på sektor og næring

PM

BM

Totalt

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

0

2012 PM

BM

Totalt

  Jordbruk, skogbruk, fiske og fangst 

0

0

0

  Havbruk 

0

0

0

0

  Industri og bergverk

0

0

0

0

  Bygg og anlegg, kraft og vassforsyning

0

0

0

0

  Varehandel, hotell- og restaurantdrift

0

0

0

0

  Transport og anna tenesteytande verksemd

0

0

0

  Finansiering, eigedomsdrift og forretningsmessig tenestyting

0

35 110

35 110

0

35 110

35 110

0

0

0

  Utland og andre 

0

0

0

270

0

270

  Personmarknad 

270

0

270

0

-3 000

-3 000

  Gruppenedskriving næring 

0

-3 000

-3 000

0

0

0

  Gruppenedskriving person 

0

0

0

0

0

0

270

32 110

32 380

Gruppenedskriving (tap overtekne eigedomar)   Tap på utlån til kundar

0

0

0

270

32 110

32 380

Misleghald I desember 2009 bestemte Finanstilsynet at misleghald skal rapporterast etter 30 dagar. SpareBank 1 Søre Sunnmøre held fast på at misleghald over 90 dagar (overtrekk og restanse) er objektivt tapsbevis, og har vurdert vesentlege ­engasjement som ­oppfyller desse krava med omsyn til individuelle nedskrivingar. Utlån og andre engasjement som ikkje er misleghaldne, men der objektive indika­ sjonar tilseier at tap vil materialisere seg på eit seinare tidspunkt vert klassifisert som tapsutsette.

Misleghald over 30 dagar Misleghaldne engasjement

 

Øvrige tapsutsette engasjement Totalt tapsutsette engasjement Individuelle nedskrivingar

 

Netto tapsutsette engasjement

Misleghald over 90 dagar og andre tapsutsette engasjement Misleghaldne engasjement

2012

2011

2010

2009

55 771

103 183

247 672

66 685

60 399

10 773

6 085

14 806

116 170

113 956

253 757

81 491

11 916

8 100

25 673

20 996

104 254

105 856

228 084

60 495

2012

2011

2010

2009

2008

31 547

57 084

167 300

50 174

18 436

Andre tapsutsette engasjement

60 399

10 773

6 805

9 733

24 131

Totalt tapsutsette engasjement

91 946

67 857

174 105

59 907

42 567

Individuelle nedskrivingar

11 916

8 100

25 673

20 996

15 665

Netto tapsutsette engasjement

80 030

59 757

148 432

38 911

26 902

56 | Årsrapport 2012


Note 15

Morbank 2011 PM

BM

Totalt

0

-17 573

-17 573

0

1 415

1 415

1 931

34 810

36 741

124

0

124

-2

-698

-700

2 053

17 954

20 007

 Tap i resultatrekneskapet Endring i individuelle nedskrivingar i perioda Endring i gruppenedskrivingar i perioda Konstaterte tap på engasjement som tidlegare er skrivne ned Konstaterte tap på engasjement som tidlegare ikkje er skrivne ned Inngang på tidlegare nedskrivne utlån, garantiar m.v. Sum tap på utlån, garantiar m.v.

PM

BM

Totalt

0

-17 573

-17 573

0

1 415

1 415

1 931

34 810

36 741

124

0

124

-2

-698

-700

2 053

17 954

20 007

Bruttobeløp på lån som er indivi. vurdert for nedskrivingar før frådrag for tapsavsetting

2011 PM

Konsern 2011

 

BM

Totalt

2011

Individuelle nedskrivingar

PM

BM

Totalt

3 418

22 255

25 673

1 931

34 810

36 741

3 418

22 255

25 673

Individuelle nedskrivingar til dekking av tap på utlån, garantiar, m.v. pr. 01.01.

1 931

34 810

36 741

- Konstaterte tap i perioden på utlån, garantiar m.v. der det tidlegare er føreteke individuelle nedskrivingar

950

1 323

2 273

- Tilbakeføring av tidlegare års nedskrivingar

950

1 323

2 273

148

6 470

6 618

+ Auke i nedskrivingar på engasjement der det tidlegare er gjort individuelle nedskrivingar

148

6 470

6 618

90

15 433

15 523

90

15 433

15 523

2

698

700

2

698

700

773

7 327

8 100

= Individuelle nedskrivingar til dekning av tap på utlån, garantiar, m.v. per 31.12.

773

7 327

8 100

BM

Totalt

Gruppevise nedskrivingar

PM

BM

Totalt

6 945

15 740

22 685

6 945

15 740

22 685

0

1 415

1 415

+ Periodens gruppenedskriving for dekking av tap på utlån, garantiar, m.v.

0

1 415

1 415

6 945

17 155

24 100

= Gruppevise nedskrivingar for dekning av tap på utlån, garantiar, m.v. per 31.12.

6 945

17 155

24 100

PM

PM

+ Nedskrivingar på engasjement der det tidlegare år ikkje er gjort individuelle nedskrivingar - Inngang på tidlegare konstaterte tap

- Gruppevise nedskrivingar for dekking av tap på utlån, garantiar, m.v. pr 01.01.

BM

Totalt

PM

BM

Totalt

0

0

0

Jordbruk, skogbruk, fiske og fangst

Tap fordelt på sektor og næring

0

0

0

0

0

0

Havbruk

0

0

0

0

235

235

Industri og bergverk

0

235

235

0

170

170

Bygg og anlegg, kraft og vassforsyning

0

170

170

Varehandel, hotell- og restaurantdrift

0

2 614

2 614

Transport og anna tenesteytande verksemd

0

0

0

0

2 614

2 614

0

0

0

0

13 520

13 520

Finansiering, eigedomsdrift og forretningsmessig tenesteyting

0

13 520

13 520

0

0

0

Utland og andre

0

0

0

2 053

0

2 053

Personmarknad

2 053

0

2 053

0

1 415

1 415

Gruppevise nedskrivingar bedrift

0

1 415

1 415

0

0

0

Gruppe vise nedskrivingar person

0

0

0

0

0

0

Gruppenedskriving (tap overtekne eigedomar)

0

0

0

2 053

17 954

20 007

2 053

17 954

20 007

Tap på utlån til kundar

 

 

Årsrapport 2012 | 57


Note 16

Note 16 - Kreditteksponering for kvar interne risikorating Banken nytter eit eige klassifiseringssystem for overvåking av kredittrisiko i porteføljen. Risikoklasseinndeling skjer ut frå kvar enkelt engasjements sannsynlegheit for misleghald. I tabellen er denne inndelinga sammenholdt med til­svarande ratingklasser hos Moody’s. Mislegholdssannsynlegheit grupperer deretter den enkelte kunde inn i risikogrupper som vist nedanfor. Tidlegere har dette vare ein kombinasjon av risikoklasse og sikkerheitsverdiar (LGD).

Misleghaldssansynlegheit Risiko klasse

Sikkerheitsdekning

Frå

Til

Moodys

Historisk misleghald

Sikkerheitsklasse

Nedre grense

Øvre grense

A

0,00 %

0,10 %

Aaa-A3

0,02 %

1

120

B

0,10 %

0,25 %

Baa1-Baa3

0,12 %

2

100

120

C

0,25 %

0,50 %

Ba1

0,13 %

3

80

100

D

0,50 %

0,75 %

Ba2-Ba3

0,25 %

4

60

80

E

0,75 %

1,25 %

0,52 %

5

40

60

F

1,25 %

2,50 %

B1

0,69 %

6

20

40

G

2,50 %

5,00 %

B2

2,81 %

7

0

20

H

5,00 %

10,00 %

B3

4,29 %

I

10,00 %

100,00 %

Caa/C

14,80 %

J

misleghald

K

nedskrive

Engasjementa vert klassifiserte i risikogrupper på grunnlag av risikoklasse og sikkerheitsklasse. Jfr tabellen nedanfor.

Misleghaldssansynlegheit Risikoklasse

Risikogruppe

A-C

Svært låg risiko

D-E

Låg risiko

F-G

Middels risiko

H

Høg risiko

I

Svært høg risiko

J-K

Misleghald og nedskrive

58 | Årsrapport 2012


Note 16

Morbank Svært låg risiko Låg risiko

Gjennomsnittleg usikra eksponering i %

Totalt engasjement

Gjennomsnittleg usikra eksponering i %

Totalt engasjement

Gjennomsnittleg usikra eksponering i %

Totalt engasjement

2012

2012

2011

2011

2010

2010

2,17 %

3 701 414

2,46 %

3 389 719

2,60 %

3 096 426

6,98 %

1 269 321

7,47 %

834 556

7,81 %

953 461

10,94 %

1 188 850

9,62 %

1 675 463

11,59 %

1 467 016

Høg risiko

13,77 %

362 739

13,53 %

269 801

10,02 %

356 034

Svært høg risiko

15,56 %

354 789

17,42 %

369 081

19,14 %

327 004

Misleghald og nedskrive

13,24 %

70 115

18,70 %

66 736

13,58 %

173 225

Middels risiko

Totalt

Konsern Svært låg risiko Låg risiko

6 947 228

2012 2,17 %

2012 3 701 414

2011

2011

6 373 167

2010

3 389 719

7,47 %

803 264

1 134 607

9,62 %

360 080

13,53 %

274 457

17,42 %

369 081

19,14 %

327 004

70 115

18,70 %

66 736

13,58 %

173 225

1 269 321

Middels risiko

10,94 %

Høg risiko

13,77 %

Svært høg risiko

15,56 %

Misleghald og nedskrive

13,24 %

6 809 994

2,60 %

2010

2,46 %

6,98 %

Totalt

6 605 356

3 096 426

7,81 %

920 384

1 620 463

11,59 %

1 412 016

269 801

10,02 %

356 034

6 519 064

6 285 090

Årsrapport 2012 | 59


Note 17

Note 17 - Maks kredittrisikoeksponering, utan omyn til pantsetjingar Tabellen nedanfor viser maksimal eksponering mot kredittrisiko for komponentane i balansen, inkludert derivat. Eksponeringa er vist brutto før eventuelle pantsetjingar og tillatne motrekningar. Morbank brutto eksponering 2010

2011

 

 

Konsern brutto eksponering

 

2012

2010

2011

2012

397 696

315 036

18 063

Eignelutar 315 036

18 063

397 696

Kontantar og fordringar på sentralbankar Utlån til og fordringar på kredittinstitusjonar

554 784

165 710

20 423

5 761 065

5 978 888

6 318 531

0

0

0

11 616

10 453

640 444

resultatrekneskapen

640 444

10 453

11 616

344 418

502 675

309 847

Verdipapir -målt til amortisert kost

319 409

468 379

313 282

92 253

119 800

147 450

Andre eignelutar

262 353

249 942

203 098

7 092 562

7 834 391

Sum eignelutar

7 873 373

7 134 316

6 822 188

2011

2012

2012

2011

2010

Utlån til og fordringar på kundar

20 423

165 710

554 784

6 233 048

5 924 796

5 721 345

Verdipapirer - målt til verkelig verdi over

6 782 199

2010

Forpliktelsar 131 394

142 014

133 189

Betinga forpliktelsar

133 189

142 014

131 394

432 351

452 255

387 913

Ikkje nytta kredittar

387 913

452 255

432 351

70 000

125 000

145 000

Lånetilsagn

145 000

125 000

70 000

0

0

0

0

0

0

633 745

719 269

666 102

7 415 944

7 811 831

8 500 493

Andre engasjement Sum finansielle garantistillelsar Total kredittrisikoeksponering

666 102

719 269

633 745

8 539 475

7 853 585

7 455 933

Kredittrisikoeksponering knytt til finansielle eignelutar fordelt på geografiske område Bankaktivitetar 2010 0

2011 103 194

 

 

 

2012 0

Møre og Romsdal Sør-Trønderlag

Bankaktivitetar 2012

2011

2010

0

103 194

0

535 406

42 141

6

6

42 141

369 843

19 378

20 375

20 417

Andre fylker

20 375

20 375

184 941

554 784

165 710

20 423

Totalt

20 423

165 710

554 784

Marknadsaktivitetar 2010

2011

  2012

 

 

Marknadsaktivitetar 2011

2010

3 947

3 947

3 947

3 947

3 947

3 947

352 088

509 181

946 344

Norge

955 906

474 885

320 952

356 035

513 128

950 291

Totalt

959 853

478 832

324 899

60 | Årsrapport 2012

Utlandet

2010


Note 18

Note 18 - Kredittkvalitet pr klasse av finansielle eignelutar Kredittkvaliteten av finansielle eignelutar vert handtert ved at SpareBank 1-alliansen nyttar sine interne retningsliner for kreditt­ rating. I samråd med Kompetansesenter for kreditt (KFK), vert ymse parameter validerte og evt. justerte. Tabellen nedanfor syner kredittkvaliteten pr klasse av eignelutar for utlånsrelaterte eignelutar i balansen, basert på bankens eige kredittratingsystem. Morbank  (1000 kroner) Utlån  Utlån til og fordringar på kredittinst.

Svært låg risiko

Låg risiko

Middels risiko

Høg risiko

Svært høg

Forfalle eller ind. nedskrive

Sum

2012

2012

2012

2012

2012

2012

2012

0

20 423

0

0

0

0

20 423

Utlån til og fordringar på kundar Privatmarknad Bedriftsmarknad Sum utlån

2 864 952

620 955

670 276

131 189

127 816

21 220

4 436 408

519 090

539 530

416 637

200 447

196 552

42 883

1 915 139

3 384 042

1 160 485

1 086 913

331 636

324 368

64 103

6 371 970

Finansielle investeringar

 

Noterte statsobligasjonar Noterte andre obligasjonar Unoterte obligasjonar

 

 

 

 

 

0

0

0

0

0

0

0

205 620

448 828

23 769

0

0

0

678 217

0

0

0

0

0

0

0

Sum

 

 

205 620

448 828

23 769

0

0

0

678 217

Totalt

 

 

3 589 662

1 609 313

1 110 682

331 636

324 368

64 103

7 050 187

Svært låg risiko

Låg risiko

Middels risiko

Høg risiko

Svært høg

Forfalle eller ind. nedskrive

Sum

2012

2012

2012

2012

2012

2012

2012

0

20 423

0

0

0

0

20 423

2 864 952

620 955

670 276

131 189

127 816

21 220

4 436 408

Konsern

(1000 kroner)

Utlån

 

 

Utlån til og fordringar på kredittinstitusjonar Utlån til og fordringar på kundar Privatmarknad Bedriftsmarknad Sum utlån

519 090

509 047

361 637

200 447

196 552

42 883

1 829 656

3 384 042

1 130 002

1 031 913

331 636

324 368

64 103

6 286 487

 

 

 

 

 

 

0

0

0

0

0

0

0

205 620

448 828

23 769

0

0

0

678 217

0

0

0

0

0

0

0

Finansielle investeringar Noterte statsobligasjonar Noterte andre obligasjonar Unoterte obligasjonar Sum

 

 

205 620

448 828

23 769

0

0

0

678 217

Totalt

 

 

3 589 662

1 578 830

1 055 682

331 636

324 368

64 103

6 964 704

Årsrapport 2012 | 61


Note 18

Morbank (1000 kroner) Utlån

 

 

Utlån til og fordringar på kredittinst.

Svært låg risiko

Låg risiko

Middels risiko

Høg risiko

Svært høg

Forfalle eller ind. nedskrive

Sum

2012

2012

2012

2012

2012

2012

2012

0

165 710

0

0

0

0

165 710

Utlån til og fordringar på kundar Privatmarknad Bedriftsmarknad Sum utlån

2 819 661

564 056

698 784

146 592

124 299

36 403

4 389 795

418 877

192 067

717 661

90 533

179 864

22 291

1 621 293

3 238 538

756 123

1 416 445

237 125

304 163

58 694

6 176 798

Finansielle investeringar

 

Noterte statsobligasjonar Noterte andre obligasjonar Unoterte obligasjonar

 

 

 

 

 

0

0

0

0

0

0

0

212 152

25 559

41 645

0

0

0

279 356

0

0

0

0

0

0

0

Sum

 

 

212 152

25 559

41 645

0

0

0

279 356

Totalt

 

 

3 450 690

781 682

1 458 090

237 125

304 163

58 694

6 456 154

Svært låg risiko

Låg risiko

Middels risiko

Høg risiko

Svært høg

Forfalle eller ind. nedskrive

Sum

2012

2012

2012

2012

2012

2012

2012

0

165 710

0

0

0

0

165 710

2 819 661

564 056

698 784

146 592

124 299

36 403

4 389 795

Morbank (1000 kroner) Utlån

 

 

Utlån til og fordringar på kredittinst. Utlån til og fordringar på kundar Privatmarknad Bedriftsmarknad Sum utlån

418 877

160 775

662 661

90 533

179 864

22 291

1 535 001

3 238 538

724 831

1 361 445

237 125

304 163

58 694

6 090 506

 

 

 

 

 

 

0

0

0

0

0

0

0

212 152

25 559

41 645

0

0

0

279 356

0

0

0

0

0

0

0

Finansielle investeringar Noterte statsobligasjonar Noterte andre obligasjonar Unoterte obligasjonar Sum

 

 

212 152

25 559

41 645

0

0

0

279 356

Totalt

 

 

3 450 690

750 390

1 403 090

237 125

304 163

58 694

6 369 862

62 | Årsrapport 2012


Note 19

Note 19 - Obligasjonar og sertifikat Generelt Alle obligasjonar og sertifikat er klassifisert som lån/fordring og vert målt til verkeleg verdi.

Morbank 2010

Konsern

2011

2012

 Sertifikat og obligasjonar fordelt på utstedarsektor

2012

2011

2010

- pålydande

0

0

0

- verkeleg verdi

0

0

0

Stat  0

0

0

0

0

0

Annan offentleg utferdar 30 000

100 000

20 000

- pålydande

20 000

100 000

30 000

29 293

99 819

19 370

- verkeleg verdi

19 370

99 819

29 293

85 000

140 000

615 533

- pålydande

615 533

140 000

85 000

84 651

139 886

624 954

- verkeleg verdi

624 954

139 886

84 651

30 000

41 000

33 125

33 125

41 000

30 000

Finansielle føretak

Ikkje-finansielle føretak

29 499

39 651

33 893

143 443

279 356

678 217

- pålydande - verkeleg verdi Sum sertifikat og obligasjonar

33 893

39 651

29 499

678 217

279 356

143 443

Obligasjonsporteføljen har kvartalsvis renteregulering og renterisikoen er dermed minimal.

Årsrapport 2012 | 63


Note 20

Note 20 - Finansielle derivat Generell beskrivelse Alle derivat vert bokførte til verkeleg verdi over resultat.

Morbank og konsern Alle beløp er like for morbank og konsern. Tal i mill kr.

Til verkeleg verdi over resultatet

2012 Kontraktsum

Renteinstrument Rentebytteavt. (inkl. rente- og valutaswap)

2011

Verkeleg verdi

Kontraktsum

Eigedeler Forpliktelsar

2010

Verkeleg verdi

Kontraktsum

Eigedeler Forpliktelsar

Verkeleg verdi Eigedeler Forpliktelsar

613 000

1 701

27 563

393 000

1 258

17 419

273 000

1 271

7 518

613 000

1 701

27 563

393 000

1 258

17 419

273 000

1 271

7 518

0

0

0

0

50 000

359

0

0

0

0

0

0

50 000

359

5 608

789

0

5 608

289

5 608

613 000

1 701

27 563

393 000

17 419

323 000

1 630

Korte rentebytteavtalar (FRA) Andre rentekontraktar Sum renteinstrument Sikring av innlån Rentebytteavt. (inkl. rente- og valutaswap) Korte rentebytteavtalar (FRA) Andre rentekontraktar Sum renteinstrumenter

0

Andre Hedge agreeement Eksportfinans

939

Sum valuta- og renteinstr. i mill kroner Sum renteinstrument Sum valutaintrument Sum andre Sum

64 | Årsrapport 2012

1 258

7 518

0

0

0

0

0

0

0

0

0

5 608

789

0

5 608

0

289

5 608

0

939

618 608

2 490

27 563

398 608

1 258

17 708

328 608

1 630

8 457


Note 21

Note 21 - Aksjar og andelar i fond Generell skildring Banken klassifiserer aksjar innanfor kategoriane verkeleg verdi og anskaffelseskost. Verdipapir som kan målast p ­ åliteleg og som vert rapportert internt til verkeleg verdi vert klassifisert til verkeleg verdi over resultatet. Andre aksjar vert ­klassifisert som EK instrument som ikkje kan målast påliteleg.

Morbank 2010

Aksjar og andelar

2011

2012

10 453

11 665

12 227

2012

2011

2010  

- Børsnoterte

12 227

10 453

11 665

EK instrument som ikkje kan målast påliteleg

 

 

(1000 kroner) Til verkeleg verdi over resultat

 

 

Konsern

90 521

93 243

114 028

- Unoterte

114 528

82 534

79 512

102 186

103 696

126 255

Sum aksjar og andelar

126 755

92 987

91 177

Morbank  Vår behaldning (antal)

Ansk.kost (1000 kr)

Marknadsverdi / bokf. verd (1000 kr)

Skagen Kontiki

3 189

1 500

1 660

Odin Norge

Spesifikasjon av   Allegro totalforvaltning

1 023

2 000

1 827

Odin Norden

732

1 000

855

Odin Europa

8 954

1 000

843

Odin Offshore

3 793

750

729

Odin Maritim

1 232

750

755

Odin Templeton Global

9 236

1 000

1 023

Sparebank 1 Markets pro aktiv

38 856

3 500

4 555

Aksjar og andelar til verkeleg verdi

67 015

11 500

12 247

Eiendomskreditt AS

44 000

4 502

4 502

Eksportfinans AS

296

4 323

4 323

Kredittforeningen for Sparebanker

920

948

948

Nordito property SpareBank 1 Boligkreditt AS SpareBank 1 Næringskreditt AS

9 409

17

17

418 259

62 767

62 767

62 701

7 838

7 838

Sparebank 1 SMN Finans AS

1 346

18 883

18 883

Sparebank 1 Kredittkort AS

6 438

1 994

1 994

Sparebank 1 Verdipapirservice AS

1 782

891

891

300

6 680

6 680

77 717

193

3 371

1 741

1 794

110 777

114 008

122 277

126 255

EiendomsMegler1 Midt-Norge AS Nets Holding Diverse selskap Unoterte eigenkapitalinstrument vurdert til kostpris Sum morbank

623 168

Årsrapport 2012 | 65


Note 22

Note 22 - Verkeleg verdi av finansielle instrument vurdert til amortisert kost Morbank

31.12.12

31.12.11

Eignelutar

Bokført verdi

Endring til verkeleg verdi

Bokført verdi

Utlån til og fordringar på kredittinsti.

20 423

165 710

6 318 531

5 978 888

915 995

383 052

2 490

1 258

31.12.10

Endring til verkeleg verdi

Bokført verdi

Endring til verkeleg verdi

554 784

Netto utlån til og fordringar på kundar: Utlån Verdipapir Derivat Sum finansielle eignelutar

Morbank Forpliktelsar

Gjeld til kredittinstitusjonar

7 257 439

0

31.12.12 Bokført verdi

5 761 065 954

1 630

6 528 908

954

31.12.11

Endring til verkeleg verdi

Bokført verdi

6 563 108

Endring til verkeleg verdi

Bokført verdi

357 994

372 000

Innskot frå og gjeld til kundar

4 345 326

4 034 280

3 884 031

Gjeld stifta ved utferding av verdipapir

2 477 656

1 898 260

1 752 429

Ansvarleg lånekapital Sum finansielle skuldnader

Konsern

27 563

17 708

8 458

199 439

199 307

199 225

7 224 810

0

6 507 549

Endring til verkeleg verdi

Bokført verdi

31.12.12

Eignelutar

Bokført verdi

Utlån til og fordringar på kredittinsti.

20 423

78

31.12.10

174 826

Derivat

78

245 629

0

6 216 143

Endring til verkeleg verdi

Bokført verdi

31.12.11

Endring til verkeleg verdi

0

31.12.10

165 710

Endring til verkeleg verdi

554 784

Netto utlån til og fordringar på kundar: Utlån Verdipapir Derivat Sum finansielle eignelutar

Konsern Forpliktelsar

Gjeld til kredittinstitusjonar

6 233 048

5 892 596

959 853

954

2 490

954

1 258

7 215 814

954

31.12.12 Bokført verdi

5 672 987

383 052

1 630

6 442 616

954

31.12.11

Endring til verkeleg verdi

Bokført verdi

6 475 030

Endring til verkeleg verdi

Bokført verdi

357 994

372 000

Innskot frå og gjeld til kundar

4 345 321

4 031 689

3 878 306

Gjeld stifta ved utferding av verdipapir

2 477 656

1 898 260

1 752 429

Ansvarleg lånekapital Sum finansielle skuldnader

66 | Årsrapport 2012

27 563

17 708

8 458

199 439

199 307

199 225

7 224 805

0

6 504 958

78

31.12.10

174 826

Derivat

78

245 629

0

6 210 418

Endring til verkeleg verdi

0


Note 22

Finansielle instrument vurdert til verkeleg verdi Dei fleste finansielle instrument, med unntak av kundeutlån og kundeinnskot med flytande rente samt gjeld til kreditt­ institusjonar vert vurderte til verkeleg verdi. For nærare beskrivelse viser vi til note 2 og 4.

Finansielle instrument vurdert til amortisert kost Finansielle instrument som ikkje målast til verkeleg verdi vert rekneskapsført til amortisert kost. For nærare b ­ eskrivelse sjå note 2. Amortisert kost innebær verdsetjing av balansepostar etter opprinneleg avtalte kontantstraumar, eventuelt justert for nedskrivningar. Verdsetjing til verkeleg verdi vil alltid medføre ei viss usikkerheit. Verkeleg verdivurdering av postar ført til amortisert kost Ved verkeleg verdivurdering av postar ført til amortisert kost har vi delt inn i følgjånde: utlån til og fordringar på kreditt­ institusjonar, utlån til kundar i personmarknaden og bedriftsmarknaden, innskot frå og gjeld til kundar og gjeld til kreditt­ institusjonar. Utlån til kundar og kredittinstitusjonar vert prisa på ulike måtar. Her følgjer ein oversikt over ulike prismodellar fordelt på dei ulike kategoriane:

»»

Utlån til og fordringar på kredittinstitusjonar vert prisa med utgangspunkt i nibor.

»»

Utlån til kundar i personmarknaden vert prisa med flytande og fast kunderente.

»»

Utlån til kundar i bedriftsmarknaden vert prisa med flytande og fast kunderente og med referanserente med utgangspunkt i NIBOR.

Årsrapport 2012 | 67


Note 23

Note 23 - Investeringar i eigarinteresser Aksjar i dotterselskap er bokførte til kostpris i morbank og eliminert i konsernrekneskapen. Investering i dotterselskap

Forretningsadresse

Eigardel

Kostpris

Bokført verdi

Eiksundregionen Eigedom AS

Ørsta

100 %

15 272

15 272

Eiksundregionen Vekst AS

Ørsta

100 %

2 112

2 112

Eiksundregionen Utvikling AS

Ørsta

100 %

3 712

3 712

Eiksundregionen Bu og Virke AS

Ørsta

100 %

Sum investering i konsernselskap

Fordringar og gjeld til dotterselskap

13 200

13 200

34 296

34 296

Eignelutar

Gjeld

Inntekter

Kostnader

Resultat

66 391

55 723

2 843

6 832

(1 135)

6 560

5 705

103

905

(801)

Eiksundregionen Eigedom AS Eiksundregionen Vekst AS Eiksundregionen Utvikling AS

2 356

403

2

479

(478)

30 511

26 527

2 041

3 742

(1 701)

105 818

88 358

4 989

11 958

(4 115)

Eiksundregionen Bu og Virke AS Sum investering i konsernselskap

Bokførte endringar i dotterselskap Morbank

 

2010

2011

2012

2 324

31 136

34 296

28 812

 

 

(1000 kr)

Konsern 2012

2011

2010

0

0

0

0

0

Balanseført verdi per 01.01. Tilgang/avgang

3 000

2 500

-2 000

-1 800

Nedskrivning

2 160

-700

EK-endringar Resultatandel Utbetalt utbytte

31 136

34 296

34 296

Balanseført verdi per 31.12.

Investeringar i felleskontrollerte selskap:

Land

Forretningsadresse

Eigardel

Kostpris

Bokført verdi

Samarbeidende Sparebanker AS

Norge

Oslo

7,72 %

86 777

86 777

Samarbeidene Sparebanker Bankinvest AS

Norge

Oslo

4,62 %

4 527

4 527

Samarbeidene Sparebanker Bankinvest II AS

Norge

Oslo

7,82 %

Sum investering i felleskontrollerte føretak

Fordringar og gjeld til felleskontrollerte selskap

12 660

12 660

103 964

103 964

Eignelutar

Gjeld

Inntekter

Kostnader

Resultat

Eigardel

Antal aksjar

Samarbeidende Sparebanker AS

84 886

3 289

7 357

542

7 515

7,72 %

69 387

Samarbeidene Sparebanker Bankinvest AS

30 432

0

209

8

2 090

4,62 %

486

Samarbeidene Sparebanker Bankinvest II AS

24 453

0

1 986

12

1 944

7,82 %

61 531

139 771

3 289

9 552

68 | Årsrapport 2012

11 549


Note 23

Bokførte endringar i felleskontrollerte selskap Morbank

 

2010

2011

2012

52 177

79 269

95 780

27 092

16 511

8 184

 

 

(1000 kr)

Konsern 2012

2011

138 095

123 573

92 151

8 184

16 511

27 092

3

-5 274

-1 955

Resultatandel

11 549

11 096

15 952

Utbetalt utbytte

-8 731

-7 808

-9 667

149 100

138 098

123 573

Balanseført verdi per 01.01. Tilgang/avgang

2010

Nedskrivning EK-endringar

79 269

95 780

103 964

Balanseført verdi per 31.12.

Investeringar i tilknytte selskap

Land

Forretningsadresse

Eigardel

Kostpris

Bokført verdi

Volda Sentrum AS

Norge

Volda

23,55 %

6 573

1 500

Mosflata Næringsbygg AS

Norge

Ørsta

45,00 %

6 235

0

Ørsta Hotelleigedom AS

Norge

Ørsta

49,50 %

Sum investering i felleskontrollerte føretak

Fordringar og gjeld til tilknytte selskap Mosflata Næringsbygg AS Ørsta Hotelleigedom AS

6 059

6 059

18 867

7 559

Eignelutar

Gjeld

Inntekter

Kostnader

Resultat

Eigardel

Antal aksjar

14 428

15 923

116

7 545

-7 429

45,00 %

5 000

49,50 %

287 631

29 886

27 255

1 864

2 448

-584

44 314

43 178

1 980

9 993

(8 013)

Bokførte endringar i tilknytte selskap Morbank

 

2010

2011

2012

12 559

12 559

12 559

0

1 235 -6 235

 

(1000 kr) Balanseført verdi per 01.01. Tilgang/avgang

 

Konsern 2012

2011

2010

12 559

12 559

12 559

12 559

12 559

1 235

Nedskrivning EK-endringar Resultatandel

-8 013

Utbetalt utbytte 12 559

12 559

7 559

Balanseført verdi per 31.12.

5 781

Tilknytte selskap og felleskontrollert verksemd er bokført til anskaffelseskost i morbanken. Konserntal er ­presentert etter eigenkapitalmetoden.

Årsrapport 2012 | 69


Note 24

Note 24 - Vesentlege transaksjonar med nærståande selskap Transaksjonar mellom nærståande partar. Nærståande partar er her definert som felleskontrollerte verksemder og ­dotterselskap. Note nr 9 og 13 syner mellomværande med tilsette og tillitsvalde.

Lån (mill. kroner) Lån uteståande pr 1.1.

Dotterselskap 2012

2011

86 292

88 057

Lån innvilga i perioden Tilbakebetaling Uteståande lån per 31.12. Renteinntekter

Felleskontrollerte verksemder 2010

86 292

86 292

4 170

4 536

2 365

88 057

108

155

140

88 057

2 768

2 660

2 505

Dotterselskap

Felleskontrollerte verksemder

Innskot (tusen kroner)

2012

2011

Innskot per 1.1.

2 591

23 019

2 586

20 428

5

2 591

23 019

91

130

49

Nye innskot i perioden

Rentekostnader

2010

2012

2011

23 019

Valutahandel

0

Provisjonsinntekt

0

Utstedte garantiar og kausjons­ ansvar

0

70 | Årsrapport 2012

2010

2 505

0

Innskot per 31.12.

2011

2 660

1 765

Tap ved utlån

Uttak

2012

0

0

2010


Note 25

Note 25 - Eigedom, anlegg og utstyr Morbank

 

Bygg, tomter og annan fast eigedom

Maskiner, inventar og transportmiddel

Totalt

61 217

53 117

114 334

Anskaffelseskost pr 1.1.2011

Konsern Bygg, tomter og annan fast eigedom

Maskiner, inventar og transportmiddel

Totalt

172 481

53 195

225 676

1 512

1 512

Tilgang

2 615

-500

0

-500

Avgang

-500

0

-500

-787

0

-787

Verdiregulering

-787

0

-787

59 930

54 629

114 559

173 809

53 195

227 004

19 351

43 880

63 231

19 798

43 945

63 231

1 272

2 906

4 178

2 347

2 906

5 253

0

0

0

0

0

0

20 623

46 786

67 409

Akk. av-og nedskriving 31.12.2011

22 145

46 851

68 996

39 307

7 843

47 150

Balanseført verdi pr 31.12.2011

151 664

6 344

158 008

59 930

54 629

114 559

Anskaffelseskost pr 1.1.2012

173 809

53 195

227 004

5 857

5 857

Tilgang

0

0

Avgang Verdiregulering

0

0

59 930

60 486

120 416

20 623

46 786

67 409

1 270

2 004

3 274

Anskaffelseskost pr 31.12.2011

Akk. av-og nedskriving 1.1.2011 Årets avskriving Årets nedskriving

Anskaffelseskost pr 31.12.2011

Akk. av-og nedskriving 1.1.2012 Årets avskriving

0

0

0

21 893

48 790

70 683

Årets nedskriving Akk. av-og nedskriving 31.12.2012

38 037

11 696

49 733

Balanseført verdi pr 31.12.2012

-2 731

2 615

5 857

5 857

0

-2 731

0

0

0

171 078

59 052

230 130

19 798

43 945

67 409

3 243

2 004

5 247

0

0

0

23 041

45 949

68 990

148 037

13 103

161 140

Ein vesentleg del av auken i bygg og faste eigedomar skuldast overtekne eignelutar som er plasserte i dotterselskap Bygningar er vurdert til verkeleg verdi ved førstegongs innrekning og blir avskrivne over forventa levetid. Tilknytte selskap er medtekne etter eigenkapital metoden og dermed er der eigendomsverdier i disse selskapa som ikkje vert vist i balansetala.

Deponeringar Banken har ikkje pantsett eller akseptert andre rådigheitsbegrensningar for sine varige driftsmidlar.

Årsrapport 2012 | 71


Note 26

Note 26 - Andre eignelutar Morbank

   

2010

2011

2012

1 893

1 393

1 566

Overtekne eignelutar Eigedomar overteke i samband med tap/misleghald

1 893

1 393

1 566

51 103

47 150

49 733

Varige driftsmiddel

9 130

7 935

10 428

- maskiner, inventar og transportmidlar

41 973

39 215

39 305

- bygningar og andre faste eigedomar

11 143

47 269

67 609

Andre eignelutar

8 610

7 410

6 690

- Medlemsinnskot kredittforeningar

Konsern 2012

2011

2010

1 566

1 393

1 893

1 566

1 393

1 893

161 140

150 570

161 933

10 428

7 935

9 130

150 712

142 635

152 803

69 395

51 551

15 129

6 690

7 410

8 610

2 533

39 859

60 919

- andre debitorar

62 705

44 141

6 519

28 114

20 809

28 542

Forsk.bet. ikkje påløpte kostnader og oppt. inntekter

28 542

20 809

28 114

28 114

20 809

28 542

- opptente ikkje mottekne inntekter

28 542

20 809

28 114

0

0

92 253

116 621

147 450

260 643

224 323

207 069

- forskotsbetalte ikkje påløpte kostnader

72 | Årsrapport 2012

Sum andre eignelutar


Note 27

Note 27 - Innskot frå kundar  

Morbank

Innskot fordelt på løpetid

2010

2011

2012

2 259 501

2 356 977

2 542 066

Innskot frå og gjeld til kundar utan avtala løpetid

Konsern 2012 2 542 061

2011

2010

2 354 386 2 253 776

1 624 530

1 677 303

1 803 260

Innskot frå og gjeld til kundar med avtala løpetid

1 803 260

1 677 303 1 624 530

3 884 031

4 034 280

4 345 326

Sum innskot frå kundar

4 345 321

4 031 689 3 878 306

2,13 %

2,41 %

2,42 %

137 933

247 641

227 114

3,6 %

6,1 %

5,2 %

Andel av totale innskot

Innskot fordelt på sektor og næring

2010

2011

2012

2 188 795

2 504 147

2 604 691

297 218

166 351

205 649

70 473

78 781

89 164

207 284

128 166

230 842

35 615

15 271

9 388

62 005

53 747

94 551

47 177

62 231

65 252

Gjennomsnittleg rente Fastrenteinnskot

Lønstakarar o.l Offentleg forvaltning

2,42 %

2,41 %

2,13 %

227 114

247 641

137 933

5,2 %

6,1 %

3,6 %

2011

2010

2012 2 604 691

2 504 147 2 188 795

205 649

166 351

297 218

89 164

78 781

70 473

230 842

128 166

207 284

9 388

15 271

35 615

Offshore og oljerelatert verksemd

94 551

53 747

62 005

Industri og bergverk

65 252

62 231

47 177

Jordbruk/skogbruk Fiske/fangst Havbruk

Bygg og anlegg, kraft og vassforsyning

86 386

89 253

7 911

7 911

89 253

86 386

140 163

115 617

98 485

Hotell og handel

98 485

115 617

140 163

34 239

35 281

32 740

Transport og anna tenesteytande verksemd

32 740

35 281

34 239

99 130

198 021

127 550

Eigedomsdrift

127 545

195 430

93 405

419 309

380 972

367 333

Forretningsmessig tenesteyting

367 333

380 972

419 309

10 347

10 908

108 834

Tenesteytande næringar elles

108 834

10 908

10 347

185 890

195 534

302 936

Øvrige sektorar

302 936

195 534

185 890

3 884 031

4 034 280

4 345 326

2010

2011

2012

3 074 693

3 359 698

3 533 633

203 138

179 546

195 777

Andre kommunar i Møre og Romsdal

195 777

179 546

203 138

606 200

495 036

615 916

Kommunar utanfor Møre og Romsdal

615 916

495 036

606 200

3 884 031

4 034 280

4 345 326

Sum innskot fordelt på sektor og næring

Innskot fordelt på geografiske område Søre Sunnmøre

Totalt

4 345 321

2012 3 533 628

4 345 321

4 031 689 3 878 306

2011

2010

3 357 107 3 068 968

4 031 689 3 878 306

Årsrapport 2012 | 73


Note 28

Note 28 - Gjeld ved utferding av verdipapir Morbank 2010

2011

99 976

-

1 652 453 1 752 429

1 898 260

   2012

Sertifikat og andre kortsiktige låneopptak 2 477 656

1 898 260 2 477 656

Konsern 2012

2011

2010

-

-

99 976

Obligasjonsgjeld

2 477 656

1 898 260 1 652 453

Sum gjeld stifta ved utferding av verdipapir

2 477 656

1 898 260 1 752 429

  Gjennomsnittleg renter sertifikat

3,59 % 3,28 %

3,74 %

3,54 %

2010

2011

2012

  Gjennomsnittleg rente obligasjonsgjeld

Obligasjonsgjeld fordelt på forfallstidspunkt

3,59 % 3,54 %

3,74 %

3,28 %

2012

2011

2010

99 976

0

  2011

-

-

99 976

650 000

300 000

  2012

-

300 000

650 000

700 000

601 879

432 937

  2013

432 937

601 879

700 000

302 453

598 569

599 094

  2014

599 094

598 569

302 453

397 812

596 930

2015

596 930

397 812

-

249 356

2016

249 356

-

599 339

2017

599 339

-

1 752 429

1 898 260

2 477 656

2010

2011

2012

149 675

149 757

149 839

4,33 %

5,68 %

5,24 %

2011

2012

49 550

49 550

49 600

3,67 %

4,06 %

3,71 %

2010

Banken har ikkje gjeld i valuta.

74 | Årsrapport 2012

  Obligasjonsgjeld og andre langsiktige låneopptak

  Obligasjonsansv. lånekap. etter forfallstids.

2 477 656

-

1 898 260 1 752 429

2012

2011

2010

149 839

149 757

149 675

5,24 %

5,68 %

4,33 %

2012

2011

2010

  Forfell i 2015 og har rente lik 3 mnd. nib. + 115 punkter

49 600

49 550

49 550

  Gjennomsnittleg rente fondsobligasjon

3,71 %

4,06 %

3,67 %

  Forfell i 2019 og har rente lik 3 mnd. nib. + 275 punkt

  Gjennomsnittleg rente ansvarleg lånekapital

  Fondsobligasjon ansv. lånekap. Etter forfalls.


Note 29

Note 29 - Andre forpliktingar Morbank

Konsern

2010

2011

2012

15 607

15 276

15 276

2 170

1 382

1 382

2 941

942

942

Andre forpliktingar

2012

2011

2010

15 276

15 276

15 607

Leverandørgjeld

1 382

1 382

2 170

Gjeld verdipapir

942

942

2 941

45 092

44 221

46 926

47 416

53 448

52 037

Pensjonsforpliktingar (note 30)

46 926

44 221

44 221

Anna

52 037

46 545

46 545

Anna gjeld

   

13 251

15 507

28 612

Tidsavgrensingar

80 895

77 328

90 433

Sum andre forpliktingar

 

 

 

28 612

15 507

13 251

91 304

84 231

80 895

Stilte garantiar mv. (avtalte garantibeløp)

 

 

19 007

12 571

11 983

Betalingsgarantiar

11 983

12 571

19 007

11 471

11 358

6 714

Kontraktsgarantiar

6 714

11 358

11 471

29 600

45 093

44 726

44 726

45 093

29 600

60

0

0

0

0

60

69 106

72 992

69 766

69 766

72 992

69 106

0

0

2 150

133 189

142 014

131 394

 

 

Andre garantiar

 

Garanti ovenfor Sparebankenes Sikringsfond

2 150 131 394

Lånegarantiar Garantiar for skatt

142 014

133 189

 

Sum stilte garantiar

Andre forpliktingar

 

 

 

432 351

452 255

387 913

Unytta kreditter

387 913

452 255

432 351

70 000

125 000

145 000

Innvilga lånetilsagn

145 000

125 000

70 000

502 351

577 255

532 913

Sum andre forpliktingar

532 913

577 255

502 351

714 640

796 597

756 535

Totale forpliktingar

757 406

803 500

714 640

Verdipapir

Sum

Bygg

Verdipapir

Sum

15 000

15 000

Pantstillelse 2012

15 000

15 000

60 000

60 000

Pantstillelse 2011

60 000

60 000

138 500

138 500

Pantstillelse 2010

138 500

138 500

Bygg

0

Pantstillingar

 

0

Pågåande rettstvistar Verken banken eller konsernet er deltakar i noka form for rettstvistar.

Årsrapport 2012 | 75


Note 30

Note 30 - Pensjonar Generell beskrivelse av selskapets pensjonsforpliktingar SpareBank 1 Søre Sunnmøre har kollektiv pensjonsordning for alle tilsette, som tilfredsstiller kravet til obligatorisk tenestepensjon. 17 tilsette og 25 pensjonistar har ytelsesbasert ordning og 55 tilsette har innskotsbasert ordning pr 31.12.2012. Banken har også pensjonsforpliktingar ut over den kollektive pensjonsordninga.

I tråd med rekneskapsstandarden skal selskapets pensjonsordning handsamast som ein ytelsesplan. Netto pensjonskostnad vert i sin heilskap ført under lønnskostnader i resultatrekneskapet og omfattar periodens pensjonsopptening og rentekostnad på pensjons­forpliktinga fråtrukke estimert avkasting. Ved verdsetting av pensjonsmidlane (som inkluderer ordinært pensjonspremiefond, premiereserve, andel av tillegsavsetjingar og pensjonsreguleringsfond) nytter ein estimert verdi ved rekneskapsavslutninga. Denne estimerte verdien vert korrigert kvart år i samsvar med oppgåve frå aktuar over flytteverdien på pensjonsmidlane. Ved måling av noverdien av påløpte pensjonsforpliktingar nyttar ein estimerte forpliktingar ved rekneskapsavslutninga. Denne estimerte forpliktinga vert korrigert kvart år i samsvar med en uavhengig aktuarberegning over påløpte pensjonsforpliktingar. Endring i pensjonsforpliktinga som skuldast endra økonomiske eller aktuarmessige føresetnader vert fordelt over den gjennomsnittlege resterande oppteningstid. Selskapets pensjonsforplikting er større enn pensjonsmidlane. Denne underfinansieringa er vist i balansen som ei avsetting for påløpte kostnadar og forpliktingar. Gammal AFP-ordning vart avvikla i februar 2010. Gevinsten av avviklinga er inntektsført i 2010 og presentert som ein reduksjon av lønskostnader. Det er etablert ei ny AFP-ordning til erstatning for den som vart avvikla i februar. Den nye ordninga er ei fleirforetaks­pensjonsordning som skal finansierast gjennom premie fastsett som ein prosent av lønn. Rekneskapsmessig blir ordninga handsama som ei inn­ skotsbasert pensjonsordning der premien blir kostnadsført løpande.

Økonomiske føresetnader

2012

2011

2010

Diskonteringsrente

2,20 %

3,30 %

3,20 %

Forventa avkastning på midlane

3,60 %

4,80 %

4,60 %

Forventa framtidig lønsutvikling

4,00 %

4,00 %

4,00 %

Forventa G-regulering

3,00 %

3,75 %

3,75 %

1,60 %

1,60 %

1,60 %

14,10 %

14,10 %

14,10 %

Forventa frivillig avgang (etter 50 år)

0,00 %

0,00 %

0,00 %

Forventa AFP-uttak frå 62 år

0,00 %

0,00 %

0,00 %

Dødlegheitstabell

K2005

K2005

K2005

KU

KU

KU

Forventa pensjonsregulering Arbeidsgjevaravgift

Uføretariff

76 | Årsrapport 2012


Note 30

Morbank

 

2010

2011

2012

46 074

44 110

51 862

(27 813)

(28 295)

(29 810)

 

Konsern

 

Netto pensjonsforplikting i balansen Noverdi pensjonsforplikting i fondsbaserte ordningar Verkeleg verdi av pensjonsmidlar

2012

2011

2010

51 862

44 110

46 074

(29 810)

(28 295)

(27 813)

7 430

8 517

7 343

Netto pensjonsforplikting i fondsbaserte ordningar

7 343

8 517

7 430

8 177

6 759

5 899

Noverdi pensjonsforplikting i usikra ordningar

5 899

6 759

8 177

0

0

0

0

0

0

15 607

15 276

13 242

2011

2012

(2 408)

997

814

Ikkje-innrekna estimatavvik (evt. aktuarielle gevinstar og tap) Ikkje-innrekna tidlegare periodars opptening

2010

0

0

0

13 242

15 276

15 607

2010

2011

2010

Ytelsesbasert pensjon opptent i perioden

814

997

(2 408)

Netto pensjonsforplikting i balanse etter arbeidsgjevaravgift Pensjonskostnad i perioden

1 501

1 058

956

Rentekostnad påløpt pensjonsforplikting

956

1 058

1 501

(1 281)

943

959

Forventa avkastning på pensjonsmidlar

959

943

(1 281)

-2188

2998

2729

Netto ytelsesbasert pensjonskostnad

2729

2998

-2188

(1 601)

(312)

(333)

Usikra ordningar

(333)

(312)

(1 601)

997

837

1 432

Innskotsbasert pensjonskostnad

1 432

837

997

-2 792

3 523

3 828

Pensjonskostnad i perioden

3 828

3 523

-2 792

-1 601

-312

-333

-333

-312

-1 601

2010

2011

2012

2012

2011

2010

23 856

15 607

15 276

Netto pensjonsforplikting i balansen 1.1

15 276

15 607

23 856

-2 276

-1 746

-3 343

Nullstilling av estimatavvik

-3 343

-1 746

-2 276

-2 188

2 998

2 729

2 729

2 998

-2 188

-1 601

-312

-333

-333

-312

-1 601

-2 184

-1 271

-1 087

15 607

15 276

13 242

2010

Herav usikra pensjonskostnad Bevegelse i netto pensjonsforplikting i balansen

Netto resultatført ytelsesbasert pensjonskostnad Netto resultatført usikra ordningar Innbetalt pensjonspremie ytelsesbaserte ordningar Netto pensjonsforplikting i balansen 31.12 Medlemer

 

 

-1 087

-1 271

-2 184

13 242

15 276

15 607

2011

2012

2012

2011

2010

51

53

55

Antal i innskotsbasert ordning

55

53

47

42

41

42

Antal i ytelsesbasert ordning

42

41

42

18

18

17

herav aktive

17

18

18

24

23

25

herav pensjonistar og uføre

25

23

24

Årsrapport 2012 | 77


Note 31

Note 31 - Ansvarleg lånekapital (kjernekapital og tilleggskapital) Morbank 

 

2010

2011

2012

49 550

49 550

49 600

49 550

49 550

49 600

 

Konsern 2012

2011

2010

Evigvarande 3 mnd Nibor + 1,15% (Call opsjon 2015)

49 600

49 550

49 550

Fondsobligasjon (Kjernekapital)

49 600

49 550

49 550

Fondsobligasjon

 Morbank 2010

 

2010

 

2012

Konsern 2012

2011

2010

Ansvarleg obligasjonslån 149 678

149 757

149 839

Tidsavgrensa 3 mnd Nibor + 2,75% (Call opsjon 22.12.2014)

149 839

149 757

149 678

149 678

149 757

149 839

Ansvarleg lånekapital (Tilleggskapital)

149 939

149 757

149 678

Note 32 - Kapitaldekning Morbank

  

2010

2011

2012

481 363

502 289

530 960

10 000

10 000

10 000

491 363

512 289

540 960

Ansvarleg kapital Sparebankens fond Gåvefond Konsolidert eigenkapital tilknytte selskap

0

0

0

49 550

49 550

49 600

4 305

3 705

3 345

545 218

565 544

593 905

 

 

Sum balanseført eigenkapital

Utsett skattefordel, goodwill og andre immaterielle eignelutar Fondsobligasjon 50% medlemsinnskot kredittforeiningar Sum kjernekapital

Konsern 2012

2011

2010

530 960

502 289

481 363

10 000

10 000

10 000

36 472

44 303

39 974

577 432

556 592

531 337

0

0

0

49 600

49 550

49 550

3 345

3 705

4 305

630 377

609 847

581 567

 

 

Tilleggskapital utover kjernekapital

4 305

3 705

3 345

3 345

3 705

4 305

149 675

149 757

149 838

Tidsavgrensa ansvarleg kapital

149 838

149 757

149 675

153 980

153 462

153 183

 

153 183

153 462

153 980

78 | Årsrapport 2012

50% medlemsinnskot kreditforeiningar


Note 32

Morbank 2010

2011

   2012

Frådrag

0

0

0

Kapitaldekningsreserve

0

0

0

Andel ansv.kapital i andre finansinst.

0

0

0

Sum frådrag

699 198

719 006

747 088

 

Netto ansvarleg kapital

Konsern 2012

2011

2010

-86 776

-79 991

-65 214

0

0

0

-86 776

-79 991

-65 214

696 784

683 318

670 333

Risikovegd berekningsgrunnlag

 

 

 

0

0

0

Statar og sentralbankar

0

0

0

2 955

14 000

0

Lokale og regionale styresmakter

0

14 000

2 955

Offentleg eigde foretak

3 003

0

1 937

114 487

59 559

117 262

1 887 199

2 212 662

1 597 699

969 346

6 570

5 104

1 004 595

1 463 278

2 264 202

191 300

63 035

32 064

Forfalne engasjement

32 064

63 035

191 300

6 996

8 200

11 043

Obligasjonar med fortrinnsrett

11 043

8 200

6 996

Andelar i verdipapirfond

78 547

10 447

2 333

135 013

98 582

99 386

2 333

10 447

78 547

99 386

98 582

135 013

4 281 600

3 936 333

4 242 871

273 838

288 175

308 687

0

0

0

Institusjonar Foretak Massemarknadsengasjement Pant i fast eigedom

Øvrige engasjement Sum kreditt- og motpartsrisiko Operasjonell risiko

1 937

0

3 003

117 262

59 559

114 487

1 597 699 5 104 2 264 202

4 242 871

2 126 370 1 799 142 6 570

969 346

1 463 278 1 004 595

3 850 041 4 281 600

308 687

288 175

273 838

0

0

0

Gruppevise nedskrivingar

-22 100

-24 100

-22 685

Kapitaldekningsreserve

-86 776

-79 991

-65 214

Valutarisiko og postar i handelsportefølja Frådrag for: Ansvarleg kapital i andre finansinstitusjonar

-22 685

4 532 753

-24 100

4 200 408

-22 100

4 529 458

Totalt berekningsgrunnlag

4 442 682

4 034 125 4 467 539

15,43 %

17,12 %

16,50 %

Kapitaldekning

15,68 %

16,94 %

15,00 %

12,03 %

13,46 %

13,12 %

herav kjernekapital

14,19 %

15,12 %

13,01 %

3,40 %

3,66 %

3,38 %

1,49 %

1,82 %

1,99 %

herav tilleggskapital

Årsrapport 2012 | 79


Note 33

Note 33 - Forfallsanalyse av eignelutar og forpliktingar i morbank Restløpetid på viktige balansepostar Løpetid   Eignelutar

Mindre enn 1 mnd.  

Mellom 1 og 3 mnd.

Mellom 3 mnd. og 1 år

 

Mellom 1 og 5 år  

Over 5 år  

Andre postar

Totalt

 

 

Kontantar og fordringar på sentralbankar

397 696

397 696

Kontantar og fordringar på sentralbankar

20 423

20 423

Innskot i og utlån til kredittinstitusjonar Utlån til kundar etter tapsavsetjinger.

1 077 920

244 108

4 279 518

750 000

417 310

10 084

250 823

0

-33 016

6 318 530

0

678 217

Renteberende verdipapir

272 074

272 074

Aksjar

147 451

147 451

Andre eignelutar Sum eignelutar

1 418 119

750 000

386 509

7 834 391

1 495 230

254 192

4 530 341

43 000

130 000

174 826

2 394 615

1 723 597

227 114

0

4 345 326

0

0

445 000

2 032 656

0

49 600

149 839

Gjeld og eigenkapital Lån og innskot frå kredittinstitusjonar Innskot frå kundar Gjeld stifta ved utferding av verdipapir

1 826

Ansvarleg lånekapital Anna gjeld og eigenkapital Sum gjeld og eigenkapital

0

2 477 656 199 439

0

74 738

7 300

10 000

530 960

14 146

637 144

2 396 441

1 798 335

722 414

2 222 256

680 799

14 146

7 834 391

Kasse-, drifts- og rammekredittar er klassifiserte som lån med løpetid 1-3 måned. Rentenivået vert vurdert fort­løpande. Normalt vil banken endre sine utlåns- og innskotsvilkår i tråd med utviklinga i det generelle rentenivået.

Tidspunkt fram til avtalt/sannsynleg endring av rentevilkår Løpetid Eignelutar Kontantar og fordringar på sentralbankar Innskot i og utlån til kredittinstitusjonar

Mindre enn 1 mnd.  

Mellom 1 Mellom 3 og 3 mnd. mnd. og 1 år  

 

Mellom 1 og 5 år  

Over 5 år  

 

397 696 20 423

 

20 423

0

5 713 262

0

504 284

134 000

Renteberande verdipapir

0

678 217

0

0

0

Aksjar Andre eignelutar 418 119

Totalt

397 696

Utlån til kundar etter tapsavsetjingar

Sum eignelutar

Andre postar

6 391 479

0

504 284

134 000

-33 016

6 318 530

0

678 217

272 074

272 074

147 451

147 451

386 509

7 834 391

Gjeld og eigenkapital Lån og innskot frå kredittinstitusjonar

174 826

Innskot frå kundar Gjeld stifta ved utferding av verdipapir

4 118 212 0

Ansvarleg lånekapital

2 477 656

174 826 227 114

0

0

4 345 326 0

0

199 439

2 477 656 199 439

Anna gjeld og eigenkapital

0

0

0

0

0

637 144

637 144

Sum gjeld og eigenkapital

0

6 970 133

227 114

0

0

637 144

7 834 391

80 | Årsrapport 2012


Note 34

Note 34 - Marknadsrisiko knyttet til renterisiko Banken har som formål å begrense sin renterisiko. Fastsette måltall for bankens sensitivitet for rente er 2% av ansvarleg kapital ved 1 % endring i marknadsrenta. Morbank

 

 

Konsern

2010

2011

(mill.kroner)

2012

2011

2010

Sensitivitet på netto rentekost

Sensitivitet på netto rentekost

Sensitivitet på netto rentekost

Endring i basis punkter

Sensitivitet på netto rentekost

Sensitivitet på netto rentekost

Sensitivitet på netto rentekost

5,5

1,2

0,9

+100

0,9

1,2

5,5

2012 

Note 35 - Overføring av finansielle eignelutar I den ordinære verksemda utfører banken transaksjonar som resulterer i sal av finansielle eignelutar der banken har eit vedvarende engasjement. Banken innreknar desse eignelutane i det omfang banken har har interesse i eigneluten. Banken overfører slike finansielle eignelutar i hovedsak gjennom sal av kundens bustadlån til SpareBank 1 Boligkreditt.

SpareBank 1 Boligkreditt Banken sel bustadlån til SpareBank 1 Boligkreditt som igjen utferdar obligasjonar til investorar med trygd i dei overførte bustadlåna. Det er i 2012 netto overført bustadlån til en verdi av 148 mill kroner. Totalt er det frårega bustadlån til SpareBank 1 Boligkreditt for 1.353 mill kroner ved utgangen av regnskapsåret. Låna vert selde til balanseført verdi.

Avregning mot provisjonsinntekter Banken mottek provisjon for dei selde bustadlåna tilsvarande renteinntekta på låna redusert med gjennomsnittleg finansierings­ kostnad i SpareBank 1 Boligkreditt, administrasjonskostnader samt eventuelle tap begrensa oppad til ett års provisjon. Renta vert fastsett av boligkredittforetaket. Dei overførte låna må ha en LTV på under 75 prosent på salstidspunktet. Gjennomsnittlig LTV for dei selde låna frå SpareBank 1 Søre Sunnmøre er under 50 prosent. Banken overfører praktisk talt alle risiki og fordelar knytt til dei selde bustadlåna og banken fråreknar derfor desse i balansen. Banken innreknar videre alle rettar og plikter som vert skapte eller haldne tilbake ved overf­ øringa separat som eignelutar eller forpliktelser. Bankens maksimale eksponering for tap er representert ved det høgste beløpet som vil kunne kreves dekket under avtalen og utgjorde om lag 10 millioner kroner per 31. desember 2012 (sum provisjon for 2012). Det er ikkje innrekna tap i porteføljen sidan overføringa.

Vedvarende engasjement: Bokført verdi forpliktelse

Virkelig verdi forpliktelse

Maksimale eksponering for tap (siste års provisjon) mill kr

0

0

10

Avregningsadgang

Gjennomsnittlig løpetid på porteføljen er om lag tre år.

Årsrapport 2012 | 81


Note 36

Likviditetsfasilitet SpareBank 1 Søre Sunnmøre har, saman med dei andre eigarane av SpareBank 1 Boligkreditt inngått avtale om etablering av likviditetsfasilitet for SpareBank 1 Bolikreditt. Dette inneber at bankane kommiterer seg til å kjøpe boligkredittobligasjonar avgrensa til ein samla verdi av tolv måneders forfall i SpareBank 1 Boligkreditt. Kvar eigar hefter prinsipalt for sin andel av behovet, subsidiært for det dobbelte av det som er det primære ansvaret i henhold til same avtale. Obligasjonane kan deponeres i Norges Bank og medfører såleis ingen vesentleg økning i risiko for banken. SpareBank 1 Boligkreditt held etter sine interne retningsliner likviditet for dei neste tolv måneders forfall. Denne vert trekt frå ved vurdering av bankenes ansvar. Det er dermed kun dersom foretaket ikkje lenger har likviditet for dei neste tolv måneders forfall at banken vil rapportere noko engasjement knytt til dette.

Soliditet Saman med de andre eigarane av SpareBank 1 Boligkreditt har SpareBank 1 Søre Sunnmøre også inngått avtale om å sikre at SpareBank 1 Boligkreditt til ei kvar tid har en kjernekapitaldekning på minst 9 prosent. Aksjonærane skal tilføre tilstrekkeleg kjernekapital innan 3 månader etter å ha motteke skriftleg anmodning om dette. Aksjonærenes forpliktelse til å tilføre slik kjernekapital er proratarisk og ikkje solidarisk, og skal være i henhold til kvar aksjonærs pro rata andel av aksjane i SpareBank 1 Boligkreditt.

Note 36 - Hendingar etter balansedagen Det er ikkje registert vesentlege hendingar etter balansedagen som påverkar banken sin rekneskap.

82 | Årsrapport 2012


revisjonsmelding

84 | Ă…rsrapport 2012


revisjonsmelding

Ă…rsrapport 2012 | 85


Ă…rsmelding frĂĽ kontrollkomiteen for 2012

86 | Ă…rsrapport 2012


Design: sommersethdesign.no

SpareBank 1 Søre Sunnmøre

Hovudkontor

Org.nr.: 937 899 785 NO

Postboks 55 6101 Volda Tlf: 70 07 00 00 Fax: 70 07 00 01

Internett: www.sparebanken.no E-post: sparebanken@sparebanken.no

Bank. Forsikring. Og deg.

Ope 09.00 - 15.45 (man-fre)

Kundesenter: Tlf 70 07 00 00 Ope 0700 - 2400 alle dagar i året


Årsrapport 2012