Page 1

Les Etoiles d’Or du Jumelage - 1998 Rebbie˙a tal-Ewwel Festival Internazzjonali tan-Nar ta’ Malta - 2006 Rebbie˙a Assoluti tal-Kampjonat Mondjali tan-Nar Caput Lucis, Ruma - 2007


Werrej Bord Editorjali BRIFFA Carmel ELLUL Carmel SCIBERRAS Antoine SPITERI Christopher Artikolisti AGIUS Mro. David BIANCHI Chev. Carmel BRIFFA Carmel CAMILLERI Benjamin CAMILLERI Gilbert CAMILLERI Joseph CAMILLERI Mario CARUANA Carmelo CARUANA Rev. Dun Nazzaren CAUCHI Kenneth CHETCUTI Joe ELLUL Carmel FARRUGIA Anthony FARRUGIA Antoine FARRUGIA Giovanni Battista FARRUGIA Rev. Fr. Jonathan FARRUGIA Joseph FARRUGIA Stefano FENECH Mario GALEA Emanuel GALEA Victor GAUCI Paul GHIGO Fran©iska GHIGO Patri Joseph M. LIA Carmen MALLIA Roberta SCIBERRAS Antoine SCIBERRAS Carlo SPITERI Christopher ZAHRA Carmel ZAHRA Rev. Fr. Joseph O.P.

Qari tal-Provi SCIBERRAS Elvin

Riklami BRIFFA Carmel Ritratti tal-Faççata L-istatwa artistika u devota ta’ Santa Marija meqjuma ©ewwa l-Imqabba. Fl-isfond jidher il-KaΩin tas-Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V li din is-sena qed jag˙laq 75 sena. Ritratti tal-qoxra ta’ wara Il-Gwarniçun - SorpriΩa 2008 li ΩΩanΩnet filFesta ta’ Santa Marija s-sena l-o˙ra, b˙ala parti miç-çelebrazzjonijiet tal-15-il sena mit-twaqqif tas-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ Santa Marija. Il-kontenut f’din il-pubblikazzjoni mhux bilfors jirrifletti l-fehma tal-Bord Editorjali. L-Artikolisti kollha huma responsabbli g˙al kitbiethom. © Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V – Mqabba, Malta Est. 1910 L-ebda parti minn dan il-ktieb ma tista’ ti©i kkupjata ming˙ajr il-permess tal-Bord Editorjali. Design, Prepress & Printing

Ûurrieq Road, Qrendi Tel: 21680789, 21649012

Kumitat EΩekuttiv 2009 ......................................................................................... Pa©na 3 Impenn u preparazzjoni - Messa©© tal-President tas-Soçjetà ................................ Pa©na 5 Lokalità Sostenibbli anke bil-festi tag˙na ... sabiex flimkien ng˙ixu a˙jar – Messa©© tas-Sindku tal-Imqabba ........................ ......................................... Pa©na 7 Santa Marija fost l-ikbar festi li g˙andha l-Knisja – Riflessjoni mill-Kappillan tal-Parroçça ….................................................. Pa©na 11 Lejn il-100 sena mit-twaqqif tas-Soçjetà – Messa©© mis-Segretarju tas-Soçjetà ........................................................... Pa©na 13 Flimkien niççelebraw Festa o˙ra kbira - Appell mill-Kaxxier ............................ Pa©na 15 Ìita Indimentikabbli ............................................................................................ Pa©na 16 Festa Titulari u Universali – Riflessjonijiet mid-Direttur Spiritwali ................... Pa©na 17 Sena s˙i˙a ta’ ˙idma kontinwa fuq l-armar tal-Festa – Appell mill-G˙aqda tal-Armar............... ..................................................... Pa©na 19 Banda Re Ìor© V., inΩommu l-livell tal-Banda fuq Pedestall – Messa©© mis-Surmast Direttur tal-Banda ................................................... Pa©na 23 Associazione Bandistica Città di Cave – Il-Banda Taljana minn Ruma li ˙adet sehem fil-Festa ta’ Santa Marija 2008 ....................................................................... Pa©na 25 Pro©ett AmbizzjuΩ … L-Estensjoni tal-KaΩin – Messa©© mid-Direttur tal-KaΩin ................................................................. Pa©na 29 Le˙en il-Fratellanzi tas-Ssmu. Sagrament u tar-RuΩarju Mqaddes ..................... Pa©na 31 KaΩin ©did g˙as-Soçjetà – 75 sena ilu ©iet Ωgurata l-˙ajja tas-Soçjetà................ Pa©na 35 Lil Santa Marija Patruna tal-GΩejjer Maltin – PoeΩija......................................... Pa©na 41 L-Estensjoni tal-KaΩin – il-˙olma li qed issir realtà ............................................ Pa©na 43 Programm Strumentali u Vokali nhar l-10 t’Awwissu ........................................ Pa©na 49 Programm Festi Esterni f’©ie˙ Santa Marija ....................................................... Pa©na 50 Funzjonijiet fil-Knisja .......................................................................................... Pa©na 53 Óidmet il-Banda Re Ìor© V ................................................................................ Pa©na 55 Il-Qanpiena l-Kbira – Tifkiriet............................................................................. Pa©na 59 L-influwenza tal-A˙wa Ghigo fl-iΩvilupp tal-Qniepen Maltin fis-seklu g˙oxrin............................................................................................. Pa©na 63 Lil Santa Marija – PoeΩija.................................................................................... Pa©na 67 Insebb˙u l-Palazz MaestuΩ tag˙na – Messa©© mill-Ferg˙a tan-Nisa .................. Pa©na 69 Trofew Chev. George Martin A. Mus. L.C.M.,O.S.T.J. – L-attivist tas-Sena 2008 .............................................................................. Pa©na 71 Int Marija Sabi˙a Wisq – PoeΩija ........................................................................ Pa©na 73 Fejn hemm l-G˙aqda hemm is-Sa˙˙a! – Messa©© mis-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ ................................................................ Pa©na 75 Poster Uffiçjali Çelebrazzjonijiet tal-A˙˙ar Tridu ............................................... Pa©na 78 Lejn l-ewwel 10 snin mit-twaqqif ta’ Mqabba F.C. Youth Nursery .................... Pa©na 83 Id-devozzjoni lejn il-Madonna tal-Karmnu fl-Imqabba ....................................... Pa©na 87 Kwadru tas-Sagra Familja.................................................................................... Pa©na 95 Marija b˙ala l-g˙alliema spiritwali tag˙na .......................................................... Pa©na 97 Ritratt tal-Istatwa Devota u Artistika ta’ Santa Marija u tifkiriet ....................... Pa©na 99 Il-Gwarniçun Mekkanizzat – SorpiΩa 2008 ....................................................... Pa©na 103 Plançier Artistiku g˙all-Banda Re Ìor© V. ....................................................... Pa©na 105 L-G˙aqda tan-Nar Santa Marija - Ritratti .......................................................... Pa©na 106 Poster Uffiçjali tan-Nar ...................................................................................... Pa©na 109 Spettakli kbar ta’ nar – Messa©© G˙aqda tan-Nar ............................................. Pa©na 111 Programm tal-log˙ob tan-nar ............................................................................. Pa©na 115 Il-Battalja ta’ Lepanto u l-Imqabba.................................................................... Pa©na 117 Il-Ma©©ur Anthony Aquilina – Is-Surmast tal-Marçi Maltin ............................ Pa©na 123 Innu lil Marija Assunta ...................................................................................... Pa©na 127 Awgurju Miguel Ghigo ...................................................................................... Pa©na 127 Minn fejn ser jg˙addi l-març? ............................................................................ Pa©na 128 Mal-mewt ta’ Ommna Marija Mtellg˙a s-Sema bir-Ru˙ u l-Ìisem.................. Pa©na 131 Il-Glorja fis-sema tal-Ver©ni Marija Assunta .................................................... Pa©na 133 Tieqa ta’ 100 sena ilu. Il-qag˙da tal-parroçça ta’ Santa Marija Assunta fl-Imqabba fl-1909 ............................................... Pa©na 137 Awgurju Dun Ronnie Zammit ........................................................................... Pa©na 143 Il-‘Programm’ tal-Festa ..................................................................................... Pa©na 145 Anniversarji importanti ...................................................................................... Pa©na 147 Rendikont Çelebrazzjonijiet fil-Knisja - Festa Santa Marija 2008 .................... Pa©na 152 Il-Festa kif kienet tkun iççelebrata fl-Imqabba – Ritratt tal-img˙oddi. ............. Pa©na 152


www.santamarija.com

75 Sena tal‐KaΩin

Kumitat EΩekuttiv 2009

Presidenti Onorarji Onor. Dr. Louis Galea B.A., LL.D., M.P., Sur Joseph Farrugia President Carmel Zahra

Viçi-President Carlo Sciberras

Segretarju Carmel Ellul

Viçi-Segretarju Michael Ghigo

Kaxxier Carmel Briffa

Assistent Kaxxier/Delegat Banda Christopher Spiteri

Uffiçjal Relazzjonijiet Pubbliçi Mario Zammit

Direttur tal-KaΩin Anthony Farrugia

Delegat tan-Nar Sandro Ghigo

Delegata Attivitajiet fil-KaΩin/Delegata Nisa Maria Psaila

Delegati g˙all-Armar Felix Galea, Michael Ghigo

Delegat tal-Plançier Benny Camilleri Direttur Spiritwali Fr. Joseph Zahra 0.P.

RappreΩentant fl-G˙aqda KaΩini tal-Baned Maltin Carmel Briffa ReviΩuri Antoine Farrugia, Antoine Sciberras Konsulenti Legali Dr. Marse Ann Farrugia Dip. CAN.L., LL.D., Dr. Mark Portelli B.A., LL.D. Surmast Direttur tal-Banda Mro. David Agius A.Mus. L.C.M., A.Mus. V.C.M.(Hons.), A.L.C.M. Kummissjoni g˙all-Banda Christopher Spiteri, Nicholas Baldacchino, Alfred Galea, Adrian Zahra Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

3


• We keep your project on track • We deliver value in every phase • We meet your deadlines • We endeavour to protect our people and your interest

An ar artistic impression o of the fifina nall fifini nish shed ed p pr r final finished project For F ortt Cambridge Camb Ca mbrr of Fort Devellopm Development. Elbros Constru Construction Limited have been awarded awa a ward rded ed the been Building W Works.

• Through our experience you can put your mind at rest

Works for Fort Cambridge awarded to Elbros Construction Limited. Initial stages of construction works consist of excavation and all building works.

Elbros Construction Limited ‘Elbros’, Triq l‐Industrija, Kirkop KKP9042, Malta t: +356 2124 9999, f: +356 2168 5075 e: info@elbros.com.mt, www.elbros.com.mt

• Qualified Staff • Friendly Atmosphere • Hair Care Products & Cosmetics available

Hair & Beauty Salon

Hairdressing

Hands & Feet

Cuts Blow drys Treatments Lights Perms Straightening Colouring Real Hair Extensions

Manicures Pedicures Nail Extensions Nail Art

Hair Removal

Make-Up Make-Up for special occasions Personal Make-up lessons

Triq it-Tempesta, Qrendi Waxing Tel: 21649407 • Mob: 9984 0556 Free Hair Treatment with every €35 spent a EVA Garden Make-Up for the month of August 2009


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com Messa©© tal-President tas-Soçjetà Is-Sur Carmel Zahra

Impenn u preparazzjoni G˙eΩieΩ Soçi u Partitarji, Fi Ωmien qasir re©g˙et waslet ilFesta tant g˙aΩiΩa ta’ Santa Marija u qieg˙ed ng˙id hekk g˙aliex sena ma nafx kif g˙addiet. Meta jkollok ˙afna impenji fil-KaΩin u preparazzjoni g˙all-Festa, iΩ-Ωmien ma tarahx g˙addej. F’Ottubru li g˙adda beda x-xog˙ol fuq l-estensjoni tal-KaΩin, billi beda t-twaqqieg˙ tal-bini l-antik u sar l-iskavar g˙all-basement. Filbidu tas-sena beda x-xog˙ol fuq il-bini u qed nippjanaw li sal-a˙˙ar tas-sena x-xog˙ol tal-bini jkun finalizzat. B˙al ma tafu huwa xog˙ol ta’ responsabbiltà g˙all-Kumitat kollu, g˙aliex trid tipprova tag˙mel l-a˙jar li tista’ u kif titlob il-©enerazzjoni tal-lum. Óamsa u sebg˙in sena ilu kien inxtara l-KaΩin eΩistenti u g˙axar snin ilu nxtrat il-propjetà biswit il-kaΩin fejn issa qieg˙ed isir ix-xog˙ol tal-bini. Dan seta’ jsir g˙aliex l-antenati tag˙na dejjem ˙admu u stinkaw biex inxtrat issede tag˙na u ta’ dan g˙andna nirringrazzjawhom. Hawn ma nistax ma nirringrazzjax lill-benefatturi kollha tas-Soçjetà li Ωgur li ming˙ajr l-g˙ajnuna tag˙hom ma konniex naslu sa fejn a˙na llum. F’Novembru li g˙adda kien sar il-kunçert ©ewwa s-sala l-©dida tal-iskola Primarja tar-ra˙al tag˙na mill-Banda Re Ìor© V fejn fakkarna l-g˙axar sena mill-unur uniku li ksibna mill-Unjoni Ewropea Les Etoiles d’Or du Jumelage, kif ukoll il-˙mistax-il sena mit-twaqqif tas-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ fi ˙dan isSoçjetà tag˙na.

Dan kien wie˙ed mill-aqwa kunçerti u kien suççess ie˙or g˙all-Banda tag˙na. Nie˙u din l-okkaΩjoni sabiex nirringrazzja lis-Surmast Direttur u lill-bandisti kollha tag˙na. G˙alkemm g˙andna ˙afna xog˙ol g˙addej, bil-˙idma u d-determinazzjoni tas-Sur Mario Camilleri kompla g˙addej ixxog˙ol fuq l-armar. Il-pilandri ta’ madwar l-istatwa ta’ Santa Marija li hemm filpjazza tal-Knisja, ©ew restawrati u ng˙ataw dehra ©dida kif jixraq. Din is-sena ser tkun imΩanΩna statwa o˙ra ©dida g˙al Triq Karmenu Ciantar ma˙duma mill-artist Aaron Camilleri Cauchi. Din l-istatwa ser tkun sponsorjata mis-Sezzjoni Nisa tas-Soçjetà Santa Marija. Minn hawn nixtieq nirringrazzja minn qalbi lis-Sezzjoni Nisa g˙all-˙idma u l-g˙ajnuna tag˙hom li jag˙tu lisSoçjetà. Nag˙laq dan il-messa©© tieg˙i

billi nawgura u nirringrazzja lillG˙aqda tan-Nar g˙ax-xog˙ol u s-sagrifiççju li jag˙mlu biex jag˙mlu spettaklu sabi˙, kemm binnar tal-art kif ukoll bin-nar tal-ajru innovattiv. Nirringrazzja wkoll lisSezzjoni Ûg˙aΩag˙ g˙all-g˙ajnuna u l-koperazzjoni speçjalment waqt il-marçi. Ma rridx ninsa wkoll ng˙idilkom prosit tas-sorpriΩa ori©inali li g˙amiltu s-sena l-o˙ra. Fl-a˙˙ar u mhux l-inqas nirringrazzja lis-soçi u partitarji, benefatturi, kif ukoll lillpulizija u lill-kleru kif ukoll dawk li jg˙inu fl-armar tal-knisja. Nappella biex kul˙add jag˙mel sforz u jattendi g˙all-funzjonijiet reli©juΩi fil-©ranet tal-festa speçjalment fil-quddiesa talpani©ierku, waqt li n©ibu ru˙na tajjeb u ma nwe©©g˙u lil ˙add waqt il-marçi. Grazzi u nawgura l-Festa t-tajba lil kul˙add. Viva Santa Marija.

Il-President tas-Soçjetà, is-Sur Carmel Zahra jidher qed juri l-pjanti tal-estensjoni tal-KaΩin lill-E.T. Prim Ministru ta’ Malta Dr. Lawrence Gonzi waqt Ωjara ta’ kortesija li g˙amel nhar is-6 ta’ April 2009, fis-sede tas-Soçjetà. Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

5


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com Messa©© mis-Sindku tal-Imqabba Is-Sur Emanuel Galea

Lokalità Sostenibbli .. anke bil-festi tag˙na Sabiex ilkoll ng˙ixu a˙jar Riçentement kont qed naqra artiklu f’magazine fejn dak li kitbu bdieh hekk “Taf li qed tg˙ix jew teΩisti però qatt m’hu ser tkun taf meta spiççajt.’’ Fihom x’wie˙ed ja˙seb dawn il-ftit kelmiet u mhux ta’ min i˙allihom g˙al ri˙hom. A˙na lkoll g˙andna l-objettivi tag˙na f’˙ajjitna. Hemm dawk marbuta mal-familja u s-sostenn tag˙ha però hemm dawk komunitarji li tkun po©©ejt viΩjoni g˙alihom. Dejjem hemm x’tirran©a fihom iΩda ftit tibdel minn dak li tkun tlaqt bih. Biex inΩid ma’ dak li qal l-artikolist, dak li konna ser nag˙mlu l-g˙ada, jiswa aktar jekk ne˙ilsuh illum. G˙all-grazzja t’Alla permezz taç-çirku soçjali u politiku li issa ilni fih madwar 14-il sena, iltqajt ma’ ˙afna nies li mill-esperjenzi tag˙hom g˙allmuni nag˙raf personalitajiet u karattri differenti. Nies li ©ejjin minn kull settur tal˙ajja b’ambizzjonijiet diversi u

b’ideat totalment ma jqarrbux lejn xulxin. Dawn kollha però tista’ tikklassifikahom f’karattri ˙elwin u wie˙ed jiskanta kif Ωew© persuni li Ωgur qatt ma ltaqg˙u, jaqblu perfettament permezz tal-karattru tag˙hom. G˙alkemm hemm ˙afna x’wie˙ed jimra˙ dwar dan li bdejt, ser ni©i g˙all-punt tal-messa©© tieg˙i. Qed nitkellem ˙afna u nikteb ukoll dwar is-sostenibilità li nixtieq nara fl-Imqabba. Din mhix xi buz-word kif jg˙idu l-barranin jew sabiex inΩidu kelma o˙ra filvokabularju Mqabbi. Li nkunu sostenibbli qed infisser li nag˙mlu kollox bi ˙sieb ©enwin, ippjanat tajjeb fuq tant snin. Ma˙sub illum fuq il-bΩonnijiet ta’ g˙ada, b’viΩjoni ta’ ˙ajja a˙jar mhux g˙alina biss iΩda g˙al uliedna u ©enerazzjonijiet o˙ra. Li tkun lokalità sostenibbli tfisser aktar tmexxija lokali, nag˙rfu nie˙du deçiΩjonijiet li g˙alkemm

Is-Sur Emanuel Galea, Sindku tal-Imqabba jidher jippreΩenta rigal ta’ tifkira lis-Sur Carmel Zahra, President tas-Soçjetà nhar id-9 t’Awwissu 2008. Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

fil-bidu jaf ikun hemm min ja˙sibha differenti jew sa˙ansitra j˙ossuha iebsa jibdlu l-˙ajja tradizzjonali, jaççetta li qed jolqtuna jew jaffettwawna aktar minn postijiet o˙ra. Sostenibbli tfisser kura©© f’sitwazzjonijiet li mhux kul˙add lest li jurih speçjalment fejn jista’ jkun hemm sitwazzjonijiet li taqta’ fejn taqta’, jo˙ro© id-demm. Dan huwa Ωmien eçitanti g˙alina lkoll. Is-sinjali taΩ-Ωminijiet qed juru orizzonti ©odda g˙al kull sezzjoni tas-soçjetà. Fl-Imqabba mhux anqas. B˙alma rkibna qabel fuq l-ideat ambizzjuΩi iΩda tajbin ta’ dawk ta’ qabilna, hekk irridu nkomplu fiΩ-Ωmien li ©ej. IΩ-Ωew© Soçjetajiet tag˙na wkoll je˙ti©ilhom i˙arsu lejn dawn l-orizzonti, mhux g˙ax qed ng˙idu jiena iΩda din hija xi ˙a©a inevitabbli. Il-bniedem wasal f’faΩi o˙ra ta’ evoluzzjoni u qed jibdel il-prijoritajiet tieg˙u. Kollox jaffettwa, jekk hija kriΩi dinjija ta’ flus, xi diffikultà fuq xi postijiet tax-xog˙ol, stress akbar bl-impenji tag˙na u tant o˙rajn. Dawn bdew u ser ikomplu jaffettwaw il-kultura u t-tradizzjonijiet tag˙na. Jekk wie˙ed jag˙ti ˙arsa lejn l-a˙˙ar snin fejn jid˙lu l-attivitajiet, marçi, funzjonijiet reli©juΩi marbutin malfesti, g˙andu jinduna li g˙alkemm g˙adhom b’sa˙˙ithom, fl-istess ˙in qed tonqos çerta parteçipazzjoni. G˙adha mhix allarmanti però je˙tie© azzjoni issa u din trid issir bi ˙sieb u b’deçiΩjonijiet li jimmiraw lejn ©enerazzjoni ©dida. B’hekk semmejt sostenibbli anke bil-festi tag˙na. Min huwa mid˙la f’kumitati jew viçin tag˙hom, jaf

Festa 2009

7


B akery & Cafe`

Bakery & Cafe` Ba


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

sewwa x’qed ng˙id. Illum festa tiswa l-eluf ta’ Ewro u l-parti l-kbira tin©abar ming˙and is-soçi u dawk viçin is-Soçjetà. Meta torbot dak li semmejt mal-persuna, id-d˙ul lejn soçjetà jaf jonqos iΩda fl-istess ˙in ˙add ma jixtieq jitlef minn dak li kiseb. B’hekk ukoll irid jibda jitkejjel kull deçizjoni li trid tkun sostenibbli. Kull Ewro g˙andu jitkejjel b’ritorn akbar lejn is-soçjetà. Dan kollu jg˙in lil dawk li jmexxu u dawk li jsegwu l-mexxejja tag˙hom sabiex flimkien nirkbu fuq dawn id-deçiΩjonijiet li g˙alkemm jaf ikunu ftit iebsa filbidu tag˙hom, b’fiduçja kura©©uΩa ’l quddiem jg˙inu lis-soçjetà tibqa’ b’sa˙˙itha, u teg˙leb diffikultajiet ©odda.

Forsi tkellimt b’aktar ton politiku milli nitkellem normalment, però n˙ossni qed nonqos jekk ma ni©bidx l-attenzjoni lejn xi ˙a©a li qed in˙ossha tersaq lejna ftit ftit. Jiena g˙andi wisq g˙al qalbi l-festi u l-kultura b’dak kollu marbut mag˙hom, u wisq aktar in-nies. Twelidt fihom u huma parti kbira mill-karattru tieg˙i. G˙alhekk ma nistax ma nitkellimx dwarhom f’kull okkaΩjoni li jkolli, anke malog˙la mexxejja Maltin u ˙bieb barranin. Forsi llum mhux kull min qed jaqra dan l-artiklu jifhem eΩatt dak li qed ng˙id, però ji©i dak iΩ-Ωmien li jiftakar f’dan li ktibt illum. Meta naqbad nikteb ma nkunx nixtieq nieqaf, iΩda llum ser nag˙laq

b’dan il-˙sieb: “Qatt tg˙id ilkelma impossibbli sakemm trabbi l-kura©© u tag˙milha possibbli.’’ Is-sabi˙ tal-festi tag˙na huwa li ji©u darba kull sena, g˙alhekk ixxewqa g˙alihom tkun ferm akbar. Niftakru però li biex dawn jirnexxu hemm numru ta’ persuni ja˙dmu g˙alihom kuljum, sena s˙i˙a. Insellem g˙alhekk lill-President u l-Kumitat Çentrali, kumitati tannisa, tan-nar, tal-banda u armar. Is-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ u l-˙afna partitarji li jg˙inu u ma jidhrux. Insellem lill-kleru u dawk li jg˙inu fil-knisja g˙ax finalment din hija festa reli©juΩa ad unur Ommna tas-sema. Awgurju mill-qalb lil kul˙add. emanuel.a.galea@gov.mt

Websajt Uffiçjali

www.santamarija.com

Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

9


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com Riflessjoni mill-Kappillan Il-W.Rev. Dun Nazzaren Caruana

Santa Marija fost l-ikbar festi li g˙andha l-knisja Niftakar minn mindu kont Ωg˙ir sabiex kull wie˙ed minna jimxi fuq stedina speçjali g˙all-qofol talkont in˙obb nisma’ l-˙ajja tal- l-istess passi tag˙ha. Jiena ng˙id festa li hija l-Quddiesa Prinçipali li qaddisin. Kont nammira l-˙ajja li qabel kollox il-festa ti©i sabiex ssir nhar il-Festa stess. Il-preΩenza sabi˙a tag˙hom. Però ng˙id il- nag˙mlu eΩami tal-kuxjenza u tag˙na tkun ferm apprezzata. Óa©a verità f’qalbi kont ng˙id: “Imma naraw, kull wie˙ed minna, fejn a˙na o˙ra li tolqotni ferm fil-Madonna jien kapaçi nag˙mel b˙alhom?” ma’ Alla. Lanqas Alla stess m’hu hija l-armonija u s-sempliçità “Kif se nasal biex nag˙mel dawk is- qed jistenna li a˙na se nkunu safja tag˙ha. Mhux ta’ b’xejn li fiHa sagrifiççji kollha li kienu jag˙mlu daqs Marija. IΩda jistenna li a˙na naraw l-isba˙ rifless ta’ Alla li huwa huma?” IΩda meta tkun taf ftit il- wkoll inΩommuh f’qalbna. Ejjew mimli bis-sempliçità u bl-armonija. ˙ajja tal-Madonna, l-akbar fost il- ma naqilbux kollox. Ma npo©©ux U f’dawn il-©ranet g˙andna wkoll qaddisin, tag˙mel kura©©…Xejn iΩ-Ωiemel wara l-karettun g˙ax nimitawha propju f’din il-˙a©a. L-esa©erazzjoni hija dejjem speçjali, xejn straordinarju…˙ajja l-affarijiet ma jimxux hekk. Nifhem li fil-festa jkun hemm ˙aΩina. L-esa©erazzjoni dejjem normali g˙all-a˙˙ar. Il-Madonna tg˙allimni, u tg˙allem ukoll lilna, li ˙afna affarijiet fuq x’hiex ta˙seb. iççajpar l-atmosfera tal-festa. Barra biΩΩejjed tkun f’g˙aqda s˙iha ma’ Imma li ti©i l-festa u tag˙mel ˙afna minn hekk l-esa©erazzjoni twassal Alla u tipprova dejjem tag˙mel dak affarijiet u tinsa lil ru˙ek tkun g˙al çerta g˙ejja esa©erata jew ukoll li jixtieq Hu, u b˙alha tkun miexi verament qed tiΩvija. Sa ˙mistax g˙al pika esa©erata. Irid ukoll jinstab qabel nibdew na˙sbu g˙al din il- bilanç tajjeb bejn dak li hu materjali lejn il-©enna pajjiΩna. u dak li hu spiritwali. M’hemmx dubju li l-festa Jiena wkoll nixtieq li se niççelebraw dalwaqt, nirringrazzja lil dawk li dik mag˙rufa b˙ala SANTA f’dawn il-©ranet se jkunu MARIJA hija fost l-ikbar li impenjati fil-preparazzjoni g˙andha l-knisja. Insej˙ulha ta’ din il-festa. Nifhem li wkoll l-G˙id ta’ Marija dak li jag˙mlu, jag˙mluh g˙aliex b˙al Ìesù bit-tlug˙ biss b’im˙abba lejn Marija tag˙ha fis-sema, bir-ru˙ u u lejn il-parroçça tag˙na. bil-©isem, bdiet il-˙ajja ©dida Nirringrazzja wkoll listag˙ha f’g˙aqda s˙i˙a ma’ Soçjetà MuΩikali Santa Alla. Forsi l-kobor ta’ Marija Marija u Banda Re Ìor© jidher l-aktar mill-fatt li hi V li kull sena tkun involuta dejjem kellha f’qalbha lil Alla. bis-s˙i˙ fl-organizzazzjoni Kif kultant ng˙idu: ‘saqajha Dun Nazzaren Caruana, Kappillan tal-parroçça, flimkien maltal-festa speçjalment fejn fl-art u mo˙˙ha fis-sema’. President tas-Soçjetà, is-Sur Carmel Zahra f’mumenti waqt il-˙ru© Alla kien kollox g˙aliha. tal-istatwa artistika u devota ta’ Santa Marija fuq iz-zuntier nhar id-9 jid˙lu l-festi esterni. Minn t’Awwissu 2008. qalbi nawgura festa sabi˙a Ji©i l-ewwel u qabel kollox. Apparti li kienet imΩejna bis-safa’ festa (Kwindiçina) u f’dawn il- lill-Imqabbin kollha. Jiena çert, li kif dejjem sar, mijiet minn qabel it-twelid tag˙ha, ji©ifieri ©ranet isir talb speçjali fil-knisja. me˙lusa mid-dnub tan-nisel, qatt Imbag˙ad fl-a˙˙ar tlitt ijiem (Tridu) u eluf ta’ nies minn kull rokna ta’ Malta u G˙awdex se ji©u jΩuruna ma ˙olmot li g˙al mument tinsa lil taslilna l-kelma t’Alla. Ikollna okkaΩjoni wkoll g˙all- f’dawn il-©ranet. Alla jew b’xi mod toffendih. Marija Qrar u g˙as-Sagrament tat-Tqarbin. Ibqg˙u çerti li l-isba˙ ˙a©a li dejjem rat kull ©id minn g˙andu. Kienu g˙aqlin biΩΩejjed Fl-a˙˙ar mill-a˙˙ar DIN hija l-festa. jistg˙u jaraw dawn in-nies hija missirijietna li g˙aΩlu lil Marija Festa li titlaq qabel xejn mill-fond l-atmosfera ta’ g˙aqda u m˙abba ta’ b˙ala l-Patruna tal-parroçça ta’ qalbna. G˙alhekk nistenna li bejnietna, ˙a©a li trid tidher fostna tag˙na. Mhux sempliçement sabiex jkun hemm attendenza sabi˙a fil- matul is-sena kollha iΩda b’mod norganizzaw il-festa kull sena fix- funzjonijiet li l-parroçça torganizza speçjali f’din il-festa ddedikata lil xahar ta’ Awwissu, iΩda fuq kollox g˙al din il-festa. Xtaqt nag˙mel Marija Mtellg˙a s-Sema. Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

11


TAX-XIÓA RESTAURANT Blue Grotto, Wied iΩ-Ûurrieq

specialising in: FRESH FISH AND MEAT (A la Carte and Maltese Rabbit also available) AND MANY SPECIAL DISHES

For reservations phone 21680684 Opening Hours (from 1st June onwards) from 9.00am till 11.00pm


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com Messa©© mis-Segretarju Is-Sur Carmel Ellul

Lejn il-100 sena mit-twaqqif tas-Soçjetà G˙addiet sena o˙ra u Awwissu mit-twaqqif tas-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙. li jorganizzaw b’risq is-Soçjetà re©a’ mag˙na. Meta dan il-ktieb G˙al din l-okkaΩjoni ©ie mtella’ speçjalment bil-briju li jorganizzaw ikun f’idejkom inkunu g˙addejjin programm muΩikali fis-sala tal- fil-jiem tal-Festa. Nirringrazzja lillbl-a˙˙ar preparamenti tal-Festa iskola fil-preΩenza tal-Ambaxxatur Kummissjoni Banda, lis-Surmast, tal-Patruna Santa Marija. Mhux Taljan l-Eççelenza Tieg˙u Dott. il-bandisti u l-alievi, tal-kunçerti u il-˙sieb tieg˙i li nikteb fit-tul g˙ax Paola Andrea Trabalza u wara sar tal-programmi li jtellg˙u fi Ωmien kul˙add jaf li l-a˙˙ar biçça xog˙ol riçeviment. Fl-a˙˙ar tas-sena ©iet il-Festa u tas-servizzi li jag˙tu filli kellu quddiemu l-Kumitat apparti or©anizzata ikla g˙as-soçi u partitarji Banda meta din tkun impenjata l-preparazzjoni tal-Festa matul is- tas-Soçjetà tag˙na. Fl-okkaΩjoni barra l-Imqabba. Lill-G˙aqda talsena kollha, kienet l-estensjoni tal- tal-festi tal-Ìimg˙a Mqaddsa u tal- Armar tax-xog˙ol kollu mwettaq KaΩin. G˙id il-Kbir, il-Kumitat Çentrali, minnhom biex inkomplu nsebb˙u Din l-estensjoni waslet wara il-Kumitat taΩ-Ûg˙aΩag˙ flimkien t-toroq u l-Pjazza fi Ωmien il-Festa. g˙axar snin li nxtrat il-proprjetà biswit mas-Sinjuri Michael Chetcuti, Nirringrazzja lil Benjamin Camilleri il-KaΩin u l-75 sena minn meta s-soçi Nathalie u Leonard Azzopardi u u lil s˙abu tal-˙idma tag˙hom fuq u partitarji xtraw il-KaΩin. Il-Kumitat Antoine Farrugia tellg˙u wirja fis- il-plançier kif ukoll lill-familja waqt ix-xog˙ol fuq l-estensjoni swali tal-KaΩin u l-A˙˙ar Çena Falzon li kienet strumentali fit-tiΩjin tal-KaΩin iltaqa’ ma’ tat-toroq. Nirringrazzja ˙afna diffikultajiet, lis-Sezzjoni Nisa li din imma bil-g˙ajnuna talis-sena ppreparaw ˙afna Madonna u ta’ kul˙add attivitajiet biex l-iskop ix-xog˙ol baqa’ miexi li g˙andhom li jwettqu b’ritma mg˙a©©el u pro©ett fl-estensjoni jekk il-Bambin irid dan tal-kaΩin jirnexxi. il-pro©ett ser ikun lest Ringrazzjament speçjali f’g˙eluq il-mitt sena mitlill-Kappillan u lil dawk twaqqif tas-Soçjetà. li jie˙du ˙sieb jarmaw Fost il-˙afna u jΩarmaw il-knisja, lisattivitajiet li s-Soçjetà Sindku u l-Kunsilliera organizzat matul istal-g˙ajnuna li jag˙tu sena naraw li kif lill-Kumitat meta jkun g˙addiet l-a˙˙ar Festa, Is-Sur Carmel Ellul, Segretarju, jidher imexxi delegazzjoni mis-Soçjetà waqt hemm bΩonn speçjalment ©iet organizzata ©ita Ωjara ta’ kortesija lil Dr. Simon Busuttil, Membru Parlamentari Ewropew, ©ewwa fi Ωmien il-Festa, kif ukoll l-Parlament Ewropew fi Brussell nhar it-8 ta’ Settembru 2008. g˙as-soçi u partitarji lill-Ispettur u l-pulizija ©ewwa l-Lussemburgu, Bel©ju, Óajja fil-kantina tal-KaΩin. G˙al tax-xog˙ol imwettaq minnhom b’mod Franza u l-Olanda. Fi Brussell din l-okkaΩjoni ©ew iΩuru s-sede partikulari waqt il-marçi. kellna x-xorti li nid˙lu ©ewwa tag˙na l-og˙la awtoritajiet tal-pajjiΩ Fl-a˙˙ar iΩda Ωgur li mhux l-inqas, l-Parlament Ewropew fost postijiet u ˙afna nies minn madwar Malta u nirringrazzja lill-benefatturi, soçi o˙ra ta’ interess. F’Settembru wkoll G˙awdex. u partitarji li tul din is-sena offrew irriΩenja mill-Kumitat il-membru Nixtieq nibda biex nirringrazzja l-g˙ajnuna tag˙hom sew manwali, Adrian Galea min˙abba ra©unijiet lill-President u lil s˙abi tal-Kumitat finanzjarja u materjali biex is-Soçjetà personali u pressjoni ta’ xog˙ol, u u lill-familji tag˙hom. Nirringrazzja tag˙na baqg˙et miexja ’l quddiem. floku ©ie elett il-membru ©did Felix lill-G˙aqda tan-Nar tax-xog˙ol li Hawn nixtieq nappella lil kul˙add Galea. Filwaqt li nirringrazzja lil jwettqu matul is-sena kollha u g˙all- biex jobdi d-direttivi mog˙tija millAdrian tax-xog˙ol kollu li g˙amel, ispettakli li joffrulna matul il-jiem Kumitat u li kul˙add jie˙u gost u nawgura kull suççess lill-membru tal-Festa. pjaçir ming˙ajr ma joffendi lil ˙add, l-©did Felix Galea. F’Novembru li Ringrazzjament ukoll imur lejn biex b’hekk inkomplu ng˙ollu isem g˙adda ©ie mfakkar g˙eluq l-10 sena dawk il-persuni li jisilfuna l-g˙elieqi il-Patruna tar-ra˙al tag˙na Santa mill-g˙oti tal-unur Les Etoiles d’Or biex jin˙araq in-nar kif ukoll lis- Marija. du Jumelage kif ukoll il-15-il sena Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ tal-attivitajiet VIVA SANTA MARIJA. Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

13


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com Appell mill-Kaxxier Is-Sur Carmel Briffa

Flimkien niççelebraw Festa o˙ra kbira Ninsabu ftit jiem biss bog˙od mill-Festa tant mistennija talPatruna tar-ra˙al tag˙na Santa Marija, kif ukoll sena bog˙od miççentinarju ferm importanti g˙al din l-G˙aqda MuΩikali, is-Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V. F’dan iΩ-Ωmien ninsabu bl-a˙˙ar preparamenti g˙all-Festa li kul˙add ikun qieg˙ed jistenna. Minbarra l-Festa, ninsabu impenjati bil-pro©ett ferm ambizzjuΩ tal-bini tal-estensjoni tal-KaΩin. Ixxog˙ol fuq il-pro©ett miexi ©mielu u jekk Alla jrid nisperaw li sas-sena d-die˙la jkollna l-bini lest. Dan huwa l-ikbar rigal li nistg˙u nag˙tu lis-Soçjetà f’g˙eluq il-mitt sena tag˙ha. Ir-responsabbiltà tieg˙i b˙ala kaxxier hija kbira u g˙alkemm huwa ta’ sodisfazzjon g˙alija hija wkoll ta’ piΩ kbir. Jiena xi kultant nidher ikrah mal-Kumitat u s-soçi g˙ax in˙obb nekonomizza fin-nefqa tasSoçjetà. Dan nag˙mlu b’im˙abba g˙as-Soçjetà li g˙al dawn l-a˙˙ar erbg˙in sena dejjem bqajt mi©bud lejha u nag˙mlu b’responsabbiltà tal-istess nies li fdawni b’din ilkariga. Madankollu n˙ossni sodisfatt bil-˙idma tas-Soçjetà u nie˙u din l-okkaΩjoni biex nirringrazzja lil dawk kollha li sa issa kkontribwew g˙all-pro©ett tal-bini tal-kaΩin kif ukoll lil dawk kollha li jirreklamaw fil-ktieb tal-Festa u l-kalendarju. Fadal ˙afna o˙rajn li jistg˙u jg˙inu finanzjarjament iΩda sa issa g˙adhom ma waslux. IΩda g˙alkemm din is-sena ninsabu impenjati bil-pro©ett talbini tal-kaΩin, xorta wa˙da b˙ala Kumitat ˙adna ˙sieb sabiex ma jonqosx il-livell tal-Festa li drajna bih.

L-Onorevoli Dr. Joseph Muscat, Kap tal-Partit Laburista jidher jiffirma l-ktieb tal-viΩitaturi waqt Ωjara li g˙amel fil-KaΩin nhar it-8 t’April 2009. Jidhru wkoll is-Sur Carlo Sciberras, Viçi President tasSoçjetà, is-Sur Carmel Zahra, President tas-Soçjetà u s-Sur Carmel Briffa, Kaxxier.

Kull sezzjoni fi ˙dan is-Soçjetà kienet impenjata bi s˙i˙ sabiex g˙al darb’o˙ra tag˙mel unur lillImqabbin. Fost l-o˙rajn l-G˙aqda tal-Armar li rrestawrat erba’ gastri u tkompla x-xog˙ol tal-injam fuq sett ta’ pedestalli g˙al Triq Karmenu Ciantar. Is-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ kompliet bil-˙idma tag˙ha matul is-sena kollha u ˙adet ˙sieb g˙all-briju talFesta. Filwaqt li l-G˙aqda tan-Nar ˙ejjiet programm s˙i˙ g˙al matul il-©ranet tal-Festa. Nixtieq nirringrazzja lillkumitat tan-nisa, speçjalment lil Doris Camilleri li t˙abbrek u tirsisti sabiex jin©abru fondi g˙all-Festa u g˙all-pro©ett tal-bini. Óajr ukoll lis-Surmast u l-bandisti tal-lokal li komplew jippreparaw bil-kunçerti g˙allprogramm ta’ din is-sena. Na˙seb li lkoll taqblu mieg˙i li din is-sena g˙andu jkollna Festa o˙ra

Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

speçjali bis-sehem tal-Banda tag˙na u bil-parteçipazzjoni ta’ baned ewlenin Maltin. G˙alhekk b˙assoltu nitlobkom tg˙inuna b’kull mezz possibbli, sew finanzjarju kif ukoll manwali g˙aliex l-impenji li g˙andna huma kbar. Nag˙laq b’appell lejn il-partitarji numeruΩi tag˙na sabiex b˙al ma g˙amlu dejjem, matul il-Festa ta’ din is-sena nkunu xhieda ta’ ulied Santa Marija Patruna tag˙na u membri denji ta’ Soçjetà serja. Ejjew nipparteçipaw fl-attivitajiet u ç-çelebrazzjonijiet kollha talFesta, kemm dawk esterni kif ukoll litur©içi sabiex nie˙du pjaçir a˙na u nag˙tu pjaçir lill-Imqabbin u l-barranin li jog˙©obhom iΩuruna fil-Festa tag˙na. Ejjew ilkoll flimkien niççelebraw Festa o˙ra kbira u dinjituΩa ad unur il-Patruna tag˙na Santa Marija. Nixtieq il-Festa t-tajba lil kul˙add.

Festa 2009

15


Ìita Indimentikabbli … ©ewwa Lussemburgu, Franza, Olanda u Bel©ju

Il-grupp waqt il-laqg˙a ma’ Dr. Simon Busuttil, fil-Parlament Ewropew.

Is-Sur Matthew Ellul, jippreΩenta rigal lil Dr. Simon Busuttil MEP, f’isem is-Soçjetà MuΩikali u Banda Re Ìor© V u f’isem is-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ Santa Marija.

Is-Segretarju tas-Soçjetà, is-Sur Carmel Ellul, jippreΩenta tifkira lis-Sinjura Monique Sherpieeel ©ewwa l-bini tal-Parlament Ewropew.

Ritratt ta’ tifkira tal-grupp kollu ©ewwa l-bini tal-Parlament Ewropew, nhar il-5 ta’ Settembru 2008.

Parti mill-grupp fuq il-bejt tal-Birrerija l-Antika fi Bruges nhar it-8 ta’ Settembru, 2008.

Ritratt ta’ tifkira tal-grupp kollu ©ewwa Lille fi Franza nhar l-4 ta’ Settembru, 2008.


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

Riflessjonijiet mid-Direttur Spiritwali Patri Joseph Zahra O.P.

Festa Titulari u Universali Re©g˙et waslet festa o˙ra – ilfesta titulari tal-Parroçça u tarra˙al tal-Imqabba – festa li m’hijiex marbuta biss mal-knisja parrokkjali tal-Imqabba, jew mas-Soçjetà Santa Marija u l-Banda Re Ìor© V, imma din hija l-festa universali tassolennità tal-Assunta. F’kull rokna fid-dinja ti©i ççelebrata din is-solennità bilqima kollha li jixirqilha. Dan ifisser li din is-solennità ma g˙andhiex tkun tag˙na biss, imma din il-festa tal-Assunta g˙andha tkun ilfesta ta’ kull nisrani, ta kull min hu mmarkat bis-si©ill talmag˙mudija mqaddsa fl-Isem talMissier u tal-Iben u tal-Ispirtu s-Santu.

permezz tal-Appostlu tal-©nus fl-ittra lir-Rumani kapitlu 12 vers 15: “Ifir˙u ma’ min jifra˙, ibku ma’ min jibki. A˙sbu f’xulxin l-istess, ta˙sbux fi ˙wejje© kbar, imma fittxu l-umli.” Minn dawn is-siltiet li huma “Kelma ta’ Alla”, a˙na lkoll, insara maltin, li n˙obbu l-festi reli©juΩi u tradizzjonali tag˙na, g˙andna nitg˙allmu kif g˙andna niççelebraw il-festi tag˙na biddinjità kollha li tixirqilhom.

Nemmen g˙alhekk li b˙ala poplu g˙andna nimmaturaw aktar u g˙andna n˙allu l-okkaΩjoni tal-festi tag˙na biex verament iressquna lejn Alla u lejn xulxin. Sidtna Marija Ommna, ma qaditx ta˙sibha biex tg˙ix b’fedeltà s˙i˙a l-kelma ta’ Alla. Malli ©ietha l-okkaΩjoni biex tifra˙ u tbati, fer˙et u batiet ma qaribitha.. (biex nie˙u eΩempju wie˙ed). Hekk allura narawha t˙affef lejn l-g˙oljiet biex tg˙in lil Santa EliΩabetta u hemmhekk narawha tinfexx f’dak il-kantiku sabi˙: “Ru˙i tfa˙har il-kobor talMulej, u l-ispirtu tieg˙i jifra˙ f’Alla s-salvatur tieg˙i...” (Luqa 1: 46-56) It-tif˙ir ta’ Marija g˙andu jispirana biex a˙na wkoll inkunu Mag˙mudija wa˙da – bnedmin ta’ tif˙ir... Hemm bΩonn festa wa˙da ur©enti wkoll li b˙ala poplu Sidna Ìesù Kristu hekk na˙dmu bis-s˙i˙ fuqna nfusna g˙amar lill-Appostli tieg˙u flu nitg˙allmu nirra©unaw aktar. a˙˙ar kapitlu tal-Evan©elju skont Jekk tosservaw, il-mis˙ut vizzju Patri Joseph Zahra O.P., Direttur Spiritwali tas-Soçjetà San Mattew: tad-dag˙a kull ma jmur qieg˙ed waqt il-proçessjoni bl-Istatwa devota u artistika ta’ “Ìesù resaq lejhom u beda (lemin), Santa Marija nhar il-Festa tas-sena l-o˙ra. Jidhru wkoll Dun dejjem aktar jiΩdied (u mbg˙ad jkellimhom u qalilhom: Lili Raymond Cassar (xellug) u Dun Jonathan Farrugia (nofs), immorru inçapçpu quddiem ilng˙atat kull setg˙a fis-sema u fl- qassis novell Imqabbi li mexxa l-proçessjoni. vari tag˙na !!) art. Morru, mela, ag˙mlu dixxipli Il-kelma ta’ Alla u l-festi mill-©nus kollha, u g˙ammduhom tag˙na, g˙andhom jispirawna Personalment g˙adni ma nistax fl-Isem tal-Missier u tal-Iben u talbiex ma nibqg˙ux inkunu poplu nifhem u nittama li ma nifhimha qatt, Ispirtu s-Santu, u g˙allmuhom i˙arsu dak kollu li ordnajtilkom jien. U ara, kif qatt nistg˙u nfa˙˙ru “L-Patruna” ipokrita, imma g˙andna na˙dmu jiena mag˙kom dejjem, sal-a˙˙ar taΩ- jew “Il-Patrun”, “ Festa tat-Titular” biex ilkoll flimkien, a˙na min jew “Festa sekondarja” li a˙na a˙na, fil-festi, fl-isports, fil-politika Ωmien” (Mt 28:18-20) nag˙mlu f’©ie˙ Sidtna Marija stess u f’kull aspett tal-˙ajja reli©juΩa U Ìesù g˙allimna li: “B˙alma ˙abbejtkom jien, jew f’©ie˙ xi qaddis jew qaddisa u soçjali tag˙na, inkunu tassew hekk ukoll ˙obbu intom lil xulxin. partikulari, u filwaqt li ng˙idu li qed poplu mag˙qud li jaf jifra˙ u Minn dan jag˙raf kul˙add li intom infa˙˙ruhom, inkunu qed ng˙ajru u jiççelebra flimkien b˙ala poplu nisrani tassew. dixxipli tieg˙i, ji©ifieri, jekk ikollkom noffendu lil tal-festa l-o˙ra.. G˙andna nifir˙u dejjem ma’ Jaqaw mhux ilkoll insara a˙na?! l-im˙abba bejnietkom.” (Ìw 13: 34min jifra˙ u nuru s-solidarjetà u Jaqaw mhux f’isem ir-reli©jon li 35) nag˙tu l-g˙ajnuna tag˙na ma’ min a˙na qed niççelebraw festa?! Meta Din il-mag˙mudija li rçivejna u ikun fi l-bΩonn. ser nifhmu tassew li g˙andna nifi r˙u l-im˙abba ta’ bejnietna g˙andhom Sidtna Marija Assunta jidhru u jispikkaw ˙afna fiç- dejjem, anki jekk il-festa li qed ti©i tinterçedi g˙alina bix nitqawwew çelebrazzjonijiet tal-festi tag˙na. ççelebrata ma tkunx organizzata Hekk ukoll qalilna l-Ispirtu s-Santu minna b˙ala Soçjetà, kaΩin jew xi tip fil-fidi tag˙na. Il-festa t-tajba lil kul˙add. ta’ entità o˙ra. Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

17


JMA Aluminium works Joseph Mizzi Aluminium works & sofďŹ t ceilings 40A, Industrial Estate, Luqa Tel/Fax: 2180 7851 Mob: 9944 5686 E-mail: mizalum@maltanet.net

For aluminium products with competitive prices and professionally done with years of experience in aluminium works We fabricate aluminium apertures, like doors & windows with new proďŹ les and a large range of colours. We cater for customer made structures, as greenhouses, verandas, skylights, facades and more. Call for free quotation for: Louvers fixed & adjustable Double glazed apertures (with Argon Gas) Showers & partitions Insect screens & roller nets Hinged, sliding & revolving apertures Maltese balconies, stairs & handrails Security main doors Arched apertures & folding doors We do also soffitt ceilings in mineral fibre & gypsum in various models

Farell Bathrooms, Blue Grotto Avenue, Zurrieq T: 2164 2396 F: 2168 9745 E: farell@onvol.net


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com Messa©© mill-G˙aqda tal-Armar Is-Sur Mario Camilleri

Sena s˙i˙a ta’ ˙idma kontinwa fuq l-armar tal-Festa Ftit huma dawk li japprezzaw ix-xog˙ol u s-sagrifiççji li jag˙mlu diversi sezzjonijiet fi ˙dan Soçjetà. Din is-sena ser nibda dan l-artiklu fuq nota pjuttost negattiva. Is-sena li g˙addiet waqt li kont qed nikteb l-artiklu xtaqt li nikteb kelmtejn rigward il-˙sara li saret fuq l-armar tal-Festa imma dan m’g˙amiltux. IΩda dak li se˙˙ is-sena li g˙addiet kien verament diΩgustanti u ta’ min jikkundannah. Ma nafx jekk mhux kul˙add jaf li s-sena li g˙addiet ©ie migruf l-armar kwaΩi kollu ta’ Triq Karmenu Ciantar (li ta’ min jg˙id li parti minnu kien g˙adu kemm ©ie r˙amat u indurat) u xi armar li jintrama fil-pjazza speçjalment trofej li jintramaw quddiem ilkaΩin. G˙al xi w˙ud il-festa ti©i biex

matul il-©img˙a tal-festa jiddevertu u jie˙du gost imma g˙al xi w˙ud le. Kif jg˙idu, jekk ma taqbadx ma tistax twa˙˙al f’˙add, iΩda konvint li min wasal biex g˙amel jew g˙amlu dan il-©est vandalu ma jafx x’hemm involut u qatt ma kien involut b’mod verament attiv f’xi g˙aqda li ta˙dem b’mod volontarju. Barra minn hekk ma jafx kemm isiru sagrifiççji rigward xog˙ol manwali u ©bir ta’ fondi. Ta’ min jg˙id li dawn l-atti vandali fil-jiem tal-festa huma perikoluΩi ˙afna. B’im©iba ta’ xi w˙ud ma nistg˙ux nassiguraw futur tajjeb g˙all-festi. G˙alkemm saru dawn il-˙sarat u minn mo˙˙ok jg˙addu ˙afna affarijiet, din l-G˙aqda kompliet

Parti mill-armar ©did tal-Festa li ©iet ir˙amata u indurata waqt esebizzjoni ©ewwa l-KaΩin. Xog˙ol is-Sur Mario Camilleri. Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

fix-xog˙ol tag˙ha biex inkomplu nag˙tu dehra a˙jar lir-ra˙al tag˙na fil-jiem tal-Festa. Hekk kif g˙addiet il-Festa u b˙al kull sena, ©ie mnaddaf l-armar kollu, din issena min˙abba li nbeda x-xog˙ol ta’ kostruzzjoni fuq il parti l-©dida tal-kaΩin, kien hemm bΩonn li nsibu post/ma˙Ωen alternattiv fejn inkunu nistg˙u nerfg˙u d-drapp kollu u xi armar tal-pjazza. F’Settembru nxtara kwantità ta’ injam biex inkomplu na˙dmu fuq tmien pedestalli o˙ra li jkun fadal g˙al Triq Karmenu Ciantar. Matul din is-sena jiena u s-Sur Matthew Ellul ˙dimna fuq tmien vaΩi biex b’hekk is-sena d-die˙la nkomplu na˙dmu fuq il-kolonni ta’ fuqhom. Hawnhekk ta’ min ifa˙˙ar ix-

Is-Sur Matthew Ellul, waqt il-˙idma tieg˙u fuq sett ta’ tmien pedestalli o˙ra g˙al Triq Karmenu Ciantar. Dawn qed jin˙admu b’injam solidu u fuq sistema ta’ minçotti.

Festa 2009

19


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

xog˙ol li g˙amel Matthew matul din is-sena fuq dawn il-pedestalli. Lil Matthew kont avviçinajtu ftit jiem wara l-Festa u wera interess li ja˙dem fuq dan is-sett ta’ tnaxil pedestalli. Ming˙ajr l-g˙ajnuna tieg˙u ma stajtx inkompli dan ilpro©ett. Dawn il-vaΩi kienu jirrikjedu ˙afna xog˙ol min˙abba l-fatt li ˙dimna b’injam solidu u n˙admu fuq sistema ta’ minçotti. B˙al kull sena, is-Sur Carmel Ellul, Segretarju ta’ din is-Soçjetà kien ta’ g˙ajnuna kbira g˙al self ta’ ˙afna g˙odda li ˙affewlna x-xog˙ol. Hawnhekk nirringrazzja lil Karmnu tal-paçenzja li jie˙u bina min˙abba l-fatt li xi kultant stajt ostakolajtu fix-xog˙ol tieg˙u. Dan ix-xog˙ol ser ikollkom l-opportunità li tarawh is-sena d-die˙la jekk dejjem ma jkunx hemm xi ntoppi. F’Ottubru nbeda x-xog˙ol fuq sett ta’ tmien armi g˙al mat-trofej ta’ Triq Karmenu Ciantar. Is-Sur Andrew Bugeja matul din is-sena lesta l-ewwel arma g˙al din it-Triq. Ftit partitarji kellhom l-opportunità li jaraw din l-arma iΩda jien konvint li ser tintg˙o©ob ˙afna mid-dilettanti kollha tal-armar. Fix-xhur li ©ejjin ˙a tkun prijorità tag˙na li nlestu dawn l-armi biex b’hekk dawn it-trofej jie˙du dehra differenti u kompluta. Matul din is-sena bdejt xi xog˙ol ta’ restawr fuq l-erba’ pilandri li jintramaw quddiem l-Istatwa ta’

Santa Marija fil-pjazza. Kien ilu jin˙ass il-bΩonn li dawn l-erba’ pilandri li g˙andhom madwar tmenin sena ji©u rrestawrati. Fejn kien hemm bΩonn inbidel xi njam, in˙adem gwarniç ©did u ©ew irrestawrati wkoll xi qsari li kienu jintramaw xi ftit snin ilu. Barra minn hekk in˙admu xi bankini ©odda g˙al ma’ dawn ilpilandri. In˙admet ukoll xi skultura ©dida biex ikomplu jsebb˙u dawn il-pilandri u kemm jista’ jkun ma ji©ix alterat id-disinn ori©inali. Filbidu kien ˙sieb tag˙na li jin˙admu erba’ pilandri ©odda iΩda na˙seb li kien aktar g˙aqli li tirrestawra dan it-tip ta’ armar li serva g˙al dawn in-numru ta’ snin u kien u ˙a jkompli jkun parti mill-istorja ta’ din is-Soçjetà. Ix-xog˙ol ta’ r˙amar u induratura il˙aqt lestejtu. Issa l-pass li jmiss huwa li jin˙admu erba’ gastri Ωg˙ar kif jixraq. Nixtieq nirringrazzja lis-Sur Michael Ghigo li ˙a ˙sieb ja˙dem ix-xog˙ol ta’ skultura, isSinjuri Antoine u Joe Abdilla u s-Sur Emanuel Pace li kienu ta’ g˙ajnuna fuq xi xog˙ol ta’ njam. Matul din is-sena l-istatwarju Aaron Camilleri Cauchi kompla x-xog˙ol fuq statwa ©dida o˙ra minn sett ta’ tnax-il persuna©© li huma ma˙subin g˙al Triq Karmenu Ciantar. L-istatwa mag˙Ωula hija dik ta’ Santa EliΩabetta. Din l-istatwa ©iet im˙allsa mill-kumitat tan-nisa. Ta’ min ifakkar li s-sena li g˙addiet

il-kumitat tan-nisa ©abar il-fondi biex jit˙allsu Ωew© statwi g˙al din it-triq. Nixtieq nirringrazzja lil dan il-kumitat, b’mod speçjali lisSinjura Doris Camilleri g˙ax millbidu li kont involut fl-armar, minn dejjem kienu ta’ g˙ajnuna kbira g˙al din l-G˙aqda. Matul din is-sena n˙admet xi liedna ©dida g˙al diversi toroq madwar ir-ra˙al tag˙na. Dan ixxog˙ol sar mis-Sinjuri Emanuel Pace u Raymond Vella. Ringrazzjament speçjali jmur ukoll lejn is-Sinjuri Roderick Pace u Joseph Tonna talg˙ajnuna tag˙hom b’risq l-G˙aqda tal-Armar kif ukoll lill-familja Falzon li kienu strumentali fit-tiΩjin tat-toroq b’mod partikulari fejn g˙andhom x’jaqsmu l-fistuni taddawl. Dan l-artiklu juri x-xog˙ol li qeg˙din nag˙mlu. Fis-snin li ©ejjin se nkomlu na˙dmu fuq ix-xog˙ol li fadal, speçjalment biex nag˙tu spinta lill-pro©ett ta’ Triq Karmenu Ciantar li meta titlesta ser tkun triq unika ©or-ra˙al tag˙na. Naturalment dan ix-xog˙ol se jqum il-flus u ˙a jkun hemm bΩonn ta’ kull tip ta’ g˙ajnuna. Nag˙laq dan il-messa©© tieg˙i billi nirringrazzja lil dawk kollha li jg˙inu b’xi mod lil din is-Soçjetà u nappella biex fil-jiem tal-Festa ti©u tag˙tu s-sehem tag˙kom fl-armar tal-Festa. Nawgura l-festa t-tajba lil kul˙add.

Pet Care Kull ma trid g˙all‐©nien u g˙ar‐raba’, sustanzi eçç. G˙all‐Pets, Mediçini g˙all‐annimali kollha. ÌwieΩ u affarijiet g˙all‐kaçça, insib u sajd, ˙niex ta’ l‐imperjal ta’ barra u reels, qasab, snanar u swivels u kaxxi tal‐plastic tas‐sajd eçç, lenza, spag tan‐nar, nases u dqiq tal‐ful eçç.

Qrendi Road, Ûurrieq – Tel: 2164 9727 Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

21


Di Rocco Ltd.

Di Rocco Ltd, Prince Albert Street, Albert Town, Marsa HMR 17 • Tel: 21 227344 • Fax: 21 227345 • E‐mail: dirocco@digigate.net

Jerry’Silencer Repairs CO2 Welding

Jerry’s Garage Si©©iewi Road, Mqabba Tel: 21640750 Fax: 21642535 Mob: 9944 9237


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com Messa©© mis-Surmast Direttur David Agius Amus LCM Amus VCM ( Hons) ALCM

Banda Re Ìor© V ... inΩommu l-livell tal-Banda fuq l-og˙la pedestall Insellem lill-qarrejja ta’ dan il-ktejjeb li minn sena g˙all-o˙ra juri l-iΩvilupp li jkun sar fi ˙dan isSoçjetà. B˙ala s-Surmast Direttur huwa bix-xieraq li nikteb ix-xog˙ol kontinwu li jsir fil-banda biex nibqg˙u ntejbu l-livell mil˙uq millbanda. Wara festa kbira li re©g˙et saret is–sena l-o˙ra, ing˙ata bidu millewwel g˙all-provi g˙all-kunçert memorabbli ie˙or li sar is-sena l-o˙ra fis-sala tal-iskola Primarja tal-Imqabba, fil-15 ta’ Novembru 2009. B˙al f’kull kunçert ie˙or, ilbanda esegwiet muΩika impenjattiva ˙afna li ©iet apprezzata ˙afna mill-pubbliku numeruΩ li attenda bi ˙©aru g˙al dan il-kunçert, kif ukoll kellna kliem ta’ tif˙ir millAmbaxxatur Taljan g˙al Malta s-Sur Trabalza, li g˙o©bu jonorana bil-preΩenza tieg˙u. Hawnhekk ma nistax ma nurix l-apprezzament tieg˙i g˙assa©rifiççji li jag˙mlu l-muΩiçisti l-iktar dawk tal-lokal waqt il-provi kollha, kif ukoll il-muΩiçisti l-o˙ra li jattendu bi ˙©arhom g˙al waqt il-provi, fejn l-attendenza tag˙hom

hija konsistenti li Ωgur tg˙in ˙afna biex ir-riΩultat a˙˙ari jkun kif mixtieq. Nista’ ng˙id bil-quddiem li l-pubbliku jattendi g˙al dawn l-okkaΩjonijiet bi ˙©aru u dan jimlina bil-kura©© biex inkomplu mexjin fuq din il-linja, iktar u iktar li qed nippreparaw g˙all-anniversarju talmitt sena mit-twaqqif tas-Soçjetà s-sena d-die˙la. Fi Ωmien il-Ìimg˙a l-Kbira, il-banda, li kienet mag˙mula b’persenta©© g˙oli minn muΩiçisti tal-lokal, esegwiet kunçert muΩikali fil-ftu˙ tal-wirja ‘La Semana Santa’ u ç-Çenaklu Óaj. Hawnhekk ma nistax ma nsemmix is-sodisfazzjon tieg˙i fejn nara l-frott ta’ din isSoçjetà jag˙ti wirja eççellenti b˙al ta’ dakinhar, fosthom il-muΩiçista tal-lokal is-Sinj. Philippe Saliba b˙all-kumplament tal-muΩiçisti li taw sehemhom dakinhar. G˙al darb’o˙ra er©ajna kellna attendenza numeruΩa. Matul il-perjodu kollu, illezzjonijiet ma waqfux u ta’ kull ©img˙a baqg˙u g˙addejjin ming˙ajr waqfien fejn b’kumpliment malprovi ta’ matul il-©img˙a, il-

Is-Surmast Direttur tal-Banda Re Ìor© V, Mro. David Agius waqt il-Programm Annwali li l-Banda offritilna fil-jiem tal-Festa. Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

muΩiçisti fi ˙dan is-Soçjetà tag˙na jibqg˙u jtejbu l-livell tag˙hom. B˙ala attendenza konsistenti, ma nistax ingerger u hawn napprezza li f’çertu Ωminijiet bilfors li jrid ikollok nuqqas min˙abba eΩamijiet skolastiçi. IΩda min˙abba li l-iskola al-muΩika tas-Soçjetà tag˙ha sar g˙andha numru konsiderevoli ta’ muΩiçisti li jattendu, din bilkemm tag˙mel differenza. Dan l-iΩvilupp ilni narah tul dawn l-a˙˙ar tnax-il sena kemm ilni Surmast Direttur ta’ din is-Soçjetà, li ©abet unuri kbar kemm g˙al Malta u iktar u iktar g˙all-Imqabba!! Il-kunçert tal-festa li din is– sena ser jer©a’ jie˙u postu fl-10 t’Awwissu 2009 u mhux ser jonqos li jkun imΩewwaq b’diversi siltiet sbie˙ kif ukoll impenjattivi, u b’muΩika li tkun g˙adha ma ndaqqetx hawn Malta. G˙alhekk nistieden lil kul˙add biex jonorana bil-preΩenza tieg˙u ˙alli nkomplu nΩidu fuq dak li sar u biex kif inhu xieraq inΩommu l-livell tal-banda fuq l-og˙la pedestall. Nispiçça biex nag˙laq il-messa©© tieg˙i billi fuq kollox nirringrazzja lil marti Antonella g˙as-sapport li dejjem tag˙tni biex inkompli na˙dem f’din l-arti u l-Kumitat kollu tal-g˙ajnuna li dejjem tani. Grazzi wkoll tmur g˙all-muΩiçisti u g˙as-sapport kbir li qed tgawdi din il-banda, li minn sena g˙all-o˙ra qieg˙ed dejjem jiΩdied . Dan qed jintwera fil-pubbliku numeruΩ li jattendi waqt il-marçijiet u kunçerti li ttella’ l-banda tag˙na. B˙al kull sena nawgura lill-˙addiema talkamra tan-nar kull suççess g˙allispettakli uniçi li jafu jag˙mlu flarti tal-piroteknika! Il-Festa t-tajba lil kul˙add.

Festa 2009

23


Demsey Aluminium

Manufacturers of Aluminium windows, doors, etc Factory Triq il-Wied, Ûurrieq Tel: 2168 9862 • Mob: 9949 0381, 9942 2583

REPAIRS ON ALL TYPES OF CARS • TURBO FITTING • FULL CAR SERVICING • PRE TEST FOR VRT • REPLACEMENT OF PETROL ENGINE TO DIESEL • BATTERIES Christian Mifsud

Owner

1, Sejba Road, Mqabba ZRQ 09 Tel: 21 640684 • Mob: 79 444 420


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

Associazione Bandistica Città di Cave Il-Banda Taljana minn Ruma li ˙adet sehem fil-Festa ta’ Santa Marija 2008 kitba ta’ Antoine Sciberras

Is-sena li g˙addiet is-Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V tal-Imqabba fakkret bil-kbir Ωew© anniversarji importanti flistorja glorjuΩa tag˙ha: G˙eluq l-10 sena mir-reb˙ tal-ewwel unur internazzjonali mirbu˙ misSoçjetà tag˙na Les Etoiles d’or du Jumelage – Stilla tad-deheb g˙all©emella©©i, fis-sena 1998 wara l-©emella©© storiku li s-Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V tal-Imqabba g˙andha ma’ Corpo Bandistico di Santa Vittoria in Matenano fil-provinçja ta’ Ascoli Piceno ©ewwa l-Italja, u g˙eluq il15-il sena mit-twaqqif tas-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ Santa Marija fi ˙dan is-Soçjetà. Il-qofol tat-tifkira ta’ dawn iΩ-Ωew© avvenimenti ntla˙aq bla dubju matul il-Festa ta’ Santa Marija 2008. F’din l-okkazjoni speçjali, fuq stedina tas-Soçjetà, wara li fis-sena 2007 il-Banda Re Ìor© V kienet il-mistiedna talistess Assoçjazzjoni g˙all-festival tal-MuΩika mag˙ruf aktar b˙ala Festa del Socio, kellna preΩenza Internazzjonali o˙ra tie˙u sehem fil-festa tag˙na, il-Banda Taljana Associazione Bandistica Citta’ di Cave minn Ruma.

L-Esperjenza talAssociazione Bandistica Citta’ di Cave ©ewwa Malta B˙alma di©à g˙edt flintroduzzjoni, din il-Banda ©iet Malta fuq stedina tas-Soçjetà tag˙na sabiex tie˙u sehem u tesperjenza flimkien mag˙na l-festa ta’ Santa Marija flImqabba. L-ewwel dehra ta’ din il-Banda ©ewwa l-Imqabba kienet

nhar il-Óadd 10 t’Awwissu 2008. ©ewwa l-binja tal-Isptar il-Qadim Normalment din id-data tinΩamm fl-Imqabba. Waqt din il-laqg˙a saru mis-Soçjetà b˙ala Jum il-Banda iΩda indirizzi mis-Sindku tal-Imqabba, g˙al din is-sena sar xi tibdil Ωg˙ir u is-Sur Emanuel Galea, u s-Surmast l-programm annwali mill-Banda Re Direttur tal-Banda Mro. Giuseppe Ìor© V sar propju fid-9 ta’ Awwissu Ambrosini. Sar bdil ta’ rigali bejn il2008. G˙all-˙abta tat-08.30 pm il- Kunsill u l-Banda Taljana. Il-membri Banda Taljana bdiet març qasir matul tal-Banda mbag˙ad ©ew offruti ikel it-toroq prinçipali tar-ra˙al u wara tat tradizzjonali Malti mill-Kunsill Kunçert, ta’ MuΩika fuq il-Plançier Lokali tal-Imqabba u s-Soçjetà Santa tas-Soçjetà, ©ewwa l-pjazza quddiem il-KaΩin. Matul din l-okkaΩjoni sar bdil ta’ rigali, bejn is-Soçjetà tag˙na u l-Associazione Bandistica Città Di Cave. Hekk kif spiçça l-Kunçert ilBanda mistiedna giet Il-Banda Taljana minn Cave mistiedna speçjali matul il-Festa tas-sena offruta riçeviment l-o˙ra. ©ewwa s-swali talKaΩin. Fil-11 ta’ Awwissu 2008 ilBanda ma kelliex impenji u g˙alhekk il-membri tal-banda kienu daqsxejn aktar liberi sabiex jaraw u jiskopru l-Imqabba armata g˙all-festa Mument waqt il-programm strumentali li l-Associazione Bandistica titulari. Fit-12 ta’ Città di Cave esegwiet nhar l-10 t’Awwissu 2008. Awwissu 2008 l-Banda mistiedna organizzat g˙al darba o˙ra sfilata tul it-toroq tar-ra˙al. Matul din is-serata wkoll il-membri tal-Associazione Bandistica Città di Cave kellhom laqg˙a mal-Kunsill Lokali Is-Surmast Direttur Mro.Giuseppe Ambrosini jidher jirçievi tal-Imqabba li saret momentum ming˙and il-President tas-Soçjetà s-Sur Carmel Zahra.

Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

25


Nick’s Agriculture Supplier of Agricultural and Gardening Products + Others • Plant Protection Products • • Fertilizers • • Irrigation Fittings • Pots • • Peat and Potting Compost • • Drip Irrigation Systems • • Pet Foods and Other • Mons. Mikiel Azzopardi Street, Si©©iewi Tel: 2146 5869


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

Marija u Banda Re Ìor© V. Nhar mag˙mula mhux biss minn nies KonkluΩjoni jum it-Tielet Tridu, il-Banda kienet Imqabbin, iΩda wkoll minn g˙add ta’ B˙al drabi o˙rajn din kienet mistiedna g˙all-març tradizzjonali nies barranin li g˙o©obhom jibqg˙u esperjenza sabi˙a ˙afna g˙al dawn tal-a˙˙ar tridu organizzat u mmexxi mag˙na jsegwu lill-Associazione in-nies. G˙andna nammettu li l-festa miΩ-Ωg˙aΩag˙. Il-membri tal-Banda Bandistica Città di Cave. Qabel il- Maltija hija xi ˙a©a unika li trid setg˙u josservaw u jsegwu l-briju Banda ˙alliet l-Imqabba dakinhar, tg˙ixha biex tag˙raf dak kollu li organizzat flimkien ma’ sorpriΩi b˙ala ringrazzjament u apprezzament, toffri. A˙na l-Maltin nafu nag˙mlu ©odda li propju ΩΩanΩnu g˙all-festa il-Kumitat tas-Soçjetà stieden lill- xi ˙a©a unika li na˙seb ma nkunx tas-sena li g˙addiet. Nhar il-Óamis Banda ©ewwa s-sala prinçipali tal- qed nesa©era jekk ng˙id li jekk iddur 14 t’Awwissu 2008 mbag˙ad il- kaΩin g˙al riçeviment. kull rokna tad-dinja, ma jirnexxilekx Banda kompliet tipparteçipa fil-festa Naturalment, ma stajniex in©ibu issib xi ˙a©a li kapaçi til˙aqha. U tag˙na permezz ta’ Kunçert ie˙or, banda Barranija ©ewwa l-gΩejjer din hi l-festa Maltija b’dak kollu din id-darba fuq laqta aktar le©©era tag˙na u n˙alluha tmur lura ming˙ajr li toffri: Tradizzjoni, kultura, arti wara li l-Banda offritilna sfilata o˙ra ma ndewquha s-sbu˙ija ta’ pajjiΩna. u fuq kollox it-turija ta’ m˙abba u fil-pjazza tar-ra˙al. Hekk kif spiçça Sabiex nil˙qu dawn l-g˙anijiet, ospitalità tag˙na lejn il-Qaddisin l-Kunçert, il-Banda mistiedna giet matul l-g˙odwiet ta’ filg˙odu Patruni tag˙na. Il-Festa Maltija trid offruta ikel u xorb fuq il-bejt tal- ©ew organizzati eskursjonijiet tg˙ixha biex tifhem x’inhi. KaΩin tas-Soçjetà minn fejn seta’ g˙al postijiet ta’ nteress f’Malta Ma nistax issa nag˙laq dan l-artiklu ji©i segwit l-ispettaklu grandjuΩ ta’ u G˙awdex, b˙al ng˙idu a˙na dwar din iΩ-Ωjara tal-Associazione nar li jsir ©ewwa l-Imqabba lejliet l-Imdina u r-Rabat, Wied iΩ-Ûurrieq Bandistica Citta’ di Cave, ming˙ajr il-festa ta’ Santa Marija. Wara dan u l-Blue Grotto, ix-xatt tas-sajjieda ma nirringrazzja lil dawk kollha li l-ispettaklu kien imiss spettaklu Marsaxlokk, it-Tlitt ibliet Storiçi kkollaboraw biex din l-esperjenza ie˙or, dak tan-nar tal-art. F’jum il- ta’ Bormla, Birgu u l-Isla, kif ukoll setg˙et kienet suççess. Nirringrazzja festa, nhar il-Ìimg˙a 15 t’Awwissu, eskursjonijiet ©ewwa G˙awdex, u lill-Kumitat EΩekuttiv kollu g˙asil-Banda minn Cave waslet l-Imqabba l-Belt Valletta. sapport kontinwu tieg˙u. Grazzi sabiex g˙all-˙abta tas-sitta wkoll lill-Kunsilli Lokali li dejjem ta˙t id-direzzjoni ta’ kkollaboraw mag˙na waqt din Mro. Giuseppe Ambrosini l-okkaΩjoni. Lis-Sindku talbdiet març minn ˙dejn ilImqabba s-Sur Emanuel Galea KaΩin, g˙al diversi toroq u s˙abu l-Kunsilliera. Nixtieq u lura g˙all-pjazza fejn ilnirringrazzja wkoll b’mod Banda da˙let fuq iz-zuntier partikulari lis-sur Alfred Galea, tal-Knisja sabiex tilqa’ bandist attiv mal-Banda Re l-˙ru© tal-Istatwa artistika Ìor© V, li kien l-organizzattur u devota ta’ Santa Marija. ewlieni biex g˙al darb’o˙ra Wara l-Banda kompliet Ritratt ta’ tifkira meta l-Banda Taljana ©iet mistiedna ΩΩur il-Bini seta’ jkollna fostna banda o˙ra Muniçipali tal-Kunsill Lokali tal-Imqabba. takkumpanja l-Istatwa internazzjonali din id-darba tul il-proçessjoni. L-aktar mill-Italja. Nistg˙u ng˙idu li mument interessanti din kienet esperjenza unika g˙al kull˙add kien meta fejn dak li ˙dimna g˙alih se˙˙ l-Istatwa waslet quddiem u kellu s-suççess mixtieq. il-KaΩin g˙ad-daqq tal-Innu Fl-a˙˙ar iΩda mhux l-inqas, Kbir ‘Lil Marija Mtellg˙a grazzi lill-poplu Mqabbi s-Sema ta’ George Martin. kollu, u lil dawk il-Maltin u Wara d-d˙ul tal-proçessjoni G˙awdxin kollha li segwew u r-ringrazzjament ©ewwa lil din il-Banda. Il-membri tall-knisja mill-G˙aqda tan- Bdil ta’ rigali bejn is-Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V talAssociazione Bandistica Citta’ nar, il-Banda g˙alqet il-festa Imqabba u l-Banda mistiedna Associazione Bandistica citta’ di Cave. di Cave ˙allew Malta bejn tas-sena li g˙addiet permezz is-16 u s-17 t’ Awwissu 2008, ta’ Kunçert ie˙or fuq ilkollha kemm huma sodisfatti plançier tal-Banda tag˙na, u fer˙anin li g˙addew ©img˙a kunçert din id-darba mimli memorabbli f’pajjiΩna. U dan b’muΩika ferrie˙ija. Kien Grazzi g˙alina lkoll li g˙al g˙eluq g˙all-festa differenti darba o˙ra urejna biç-çar li, u aktar ori©inali mis-soltu, u fejn tid˙ol ospitalità, ˙biberija li ntlaqa’ ferm tajjeb. Xiehda u tradizzjoni, a˙na l-Maltin ta’ dan kienet il-preΩenza ma’ jirb˙ilna ÓADD !! numeruΩa li segwiet dan Mument waqt ˙inijiet ta’ rilassament. Il-kontin©ent Taljan waqt Ωjara il-kunçert ‘ta’ l-a˙˙ar’, ©ewwa l-Birgu. Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

27


Lorraine’s Beauty Clinic Lorraine Muscat I.T.E.C. Beauty Therapist, Electrologist • Facials • Specialised Facial Treatments • Pedicures • Manicures • Hand & Foot Treatments with Paraffin Wax • Eyebrow & Eye Lash Tinting • Eyelash Perming • Waxing • Electrolysis • Slimming Treatments • Make‐up for all occasions • Make‐up lessons (1‐11/2 hours) • Aroma Therapy Massage • Paraffin Wax Treatment • Nail Acrylics • Nail Art

Triq il-Madonna tal-Ìilju, Mqabba Tel: 2168 9785 / 2164 1263. Mobile: 9945 0647

Mallia Petrol Station Pjazza San Nikola, Si©©iewi Tel: 2146 7764

G˙al kull bΩonn fil-karrozza tieg˙ek, asal wasla s’g˙and Mallia Petrol Station fil-Pjazza tas-Si©©iewi fejn issib kull ˙a©a li tin˙tie© g˙all-karozza tieg˙ek, u issa jixtiequ j˙abbru li g˙andhom batteriji ta’ barra g˙all-karozzi kollha u muturi li jibdew bi prezzijiet ta’ €45. Kif ukoll: Silencers g˙all-karrozzi kollha Crash Helmets kbar u Ωg˙ar Kull kwalità ta’ Ωjut Tyres ©odda ta’ kwalunkwe daqs G˙odod Tiswija ta’ Tyres fil-pront b’apparat modern Aççessorji u ‘spare parts’ ta’ kull kwalità G˙andek issib ukoll muturi u karrozzi g˙all-bejg˙

Self Service

Mit-Tnejn sal-Óadd il-lejl kollu


www.santamarija.com

75 Sena tal‐KaΩin

Jikteb id-Direttur tal-KaΩin is-Sur Anthony Farrugia

Pro©ett AmbizzjuΩ L-estensjoni tal-KaΩin B˙ala Direttur tal-kaΩin, nistg˙u u dan g˙all-fatt li l-propjetà nixtieq nie˙u l-opportunità sabiex tinsab fiç-çentru tal-pjazza tar-ra˙al. nirringrazzja lil s˙abi tal-Kumitat Illum nistg˙u ng˙idu li x-xog˙ol u lis-soçji u partitarji kollha miexi b’ritmu mg˙a©©el ˙afna tant g˙all-koperazzjoni li dejjem sibt li l-kostruzzjoni tal-post issa hija ming˙andhom. Insellem ukoll kwaΩi lesta. Fix-xahar ta’ Mejju lill-Imqabbin kollha u flimkien kien di©à beda x-xog˙ol ta’ tqattig˙ mag˙hom, dawk il-koppji u familji ta’ trinek sabiex inkunu nistg˙u li g˙o©obhom ji©u joqog˙du ©ewwa ng˙addu d-dawl, beda t-tik˙il u l-Imqabba. Stedina lil dawn kollha mg˙oddija l-komunikazzjoni tassabiex iΩuru l-kaΩin b’mod speçjali sistema tad-drena©©. fil-jiem tal-festa. Dan ix-xog˙ol kollu qed isir Permezz ta’ dan l-artiklu ser minn partitarji tas-Soçjetà tag˙na nag˙ti rendikont tax-xog˙ol li stess senza interessi ta’ xejn. Hawn sar u li qed isir mill-Kumitat. nixtieq nirringrazzja lil dawk kollha Bla dubju ta’ xejn l-attenzjoni u li sa issa taw is-sehem tag˙hom l-prijorità ta’ kul˙add huma fuq kemm manwalment (skont ill-estensjoni tal-kaΩin. Biss din ma ˙tie©a) jew finanzjarjament. Ma kienetx l-unika attività. Ta’ kull sena jkollna diversi xog˙olijiet ta’ manutenzjoni filpropjetà tas-Soçjetà. Ìew ukoll miΩbug˙a l-arbli ta’ fuq il-bjut talKaΩin minn Ωg˙aΩag˙ fi ˙dan l-istess Soçjetà. Lura g˙all-pro©ett talestensjoni tal-KaΩin, kien fil-fatt propju ftit wara l-Festa tas-sena l-o˙ra li l-Kumitat EΩekuttiv evalwa l-offerti li kellu minn Dehra tal-faççata tal-bini tal-parti l-©dida tal-KaΩin. dawk interessati filkostruzzjoni tal-kaΩin u l-g˙aΩla nistax ma nsemmix lill-President waqg˙et fuq Zahra Ltd. Kien fix- tas-Soçjetà, is-Sur Carmel Zahra li xahar ta’ Ottubru li g˙adda, meta kien strumentali f’din il-˙idma kif beda x-xog˙ol fuq dan il-pro©ett ukoll lis-Sur Peter Psaila li qed jie˙u ambizzjuΩ. ˙sieb is-sistema tad-dawl u lis-Sur L-ewwel sar it-twaqqig˙ u Pawlu Mifsud li da˙al g˙ax-xog˙ol mmedjatament wara it-t˙ammil. ta’ tik˙il u kisi. Nirringrazzja wkoll Xog˙ol li kien jirrikjedi attenzjoni lis-Sur Andrew Zammit li minn issa kbira min˙abba l-propjetà fejn offra li jpo©©i l-madum tal-kmamar qieg˙da. Ing˙atat attenzjoni kbira tat-tojlits. Ma’ dawn nirringrazzja wkoll sabiex tul dan ix-xog˙ol lill-Kumitat EΩekuttiv kollu kif innaqqsu l-inkonvenjent kemm ukoll lil numru ta’ Ωg˙aΩag˙ b’mod Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

partikulari lis-Sur Felix Galea u s˙abu s-Sinjuri Joseph Briffa, Jeremy Mercieca, Matthew Borg, Matthew Spiteri, Jonathan Mifsud u Roderick Pace, li b’xi mod jew ie˙or qed ikunu ta’ g˙ajnuna f’dan ilpro©ett. Nirringrazzja wkoll lil dawk il-benefatturi li offrew l-g˙ajnuna tag˙hom g˙al dan il-pro©ett b’mod partikulari lil Ballut Blocks Ltd, Elbros Constructions Ltd., u TarRobba Ltd., li kollha offrew konkos b’xejn. Niftakru li s-Soçjetà hija g˙aqda volontarja ming˙ajr d˙ul ta’ xejn g˙ajr donazzjonijiet u g˙ajnuna ta’ diversi li g˙andhom g˙al qalbhom is-Soçjetà tag˙na u l-Festa tant g˙aΩiΩa ta’ Santa Marija. Bis-sa˙˙a ta’ dawn kollha, nimtlew b’kura©© kbir u determinazzjoni sabiex jekk il-Bambin irid ma ndumux ma naraw dan il-pro©ett ambizzjuΩ lest. Il-˙olma u r-rigal ta’ kull wie˙ed u wa˙da minna lejn is-Soçjetà tag˙na f’g˙eluq l-ewwel çentinarju tas-Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V tal-Imqabba li propju sejrin niççelebraw is-sena d-die˙la. Qabel ma nag˙laq dan il-messa©© tieg˙i nappella sabiex nibΩg˙u g˙all-propjetà tal-kaΩin. Niftakru li l-kaΩin huwa g˙al bosta t-tieni dar u b˙alma nibΩg˙u g˙al darna hekk g˙andna nie˙du ˙sieb din is-sede tag˙na. Appell ie˙or lil dawk li matul is-sena jkunu jixtiequ jag˙tu daqqa t’id fil-manutenzjoni sabiex javviçinaw lili jew lill-kumitat. Flimkien u bil-g˙ajnuna ta’ ˙afna x-xog˙ol ikun jista’ jinqasam a˙jar ming˙ajr tbatija. Nawgura l-festa t-tajba lil kul˙add.

Festa 2009

29


Fra Meaker Prop: Christian Caruana

FOR ALL TYPES OF FRAMES 27, Saint Catherine Street, Mqabba Tel: 2168 3308

JULIO & CHARLIE SACCO Qrendi Road, Mqabba Tel: 2168 3129 Jawguraw il-Festa t-Tajba lil Kul˙add jfakkru li huma jag˙mlu

Xog˙ol fl-injam ta’ kwalità g˙olja

PREZZIJIET MODERATI

Carabott Jewellers Dun ÌuΩepp Zammit Street Ûurrieq - Malta. Tel: 2168 0760 Business Hours: Monday to Friday: 9.00a.m. - 12.00p.m. 4.00p.m. - 7.00p.m. Wednesdays & Saturdays : Half Days


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com Le˙en il-Fratellanzi

minn Antoine Farrugia u Paul Gauci (Retturi tal-Fratellanzi . tas-Ssmu. Sagrament u tar-Ruzarju Mqaddes)

Il-Fratellanzi tas-Ssmu. Sagrament u tar-RuΩarju Mqaddes L-istorja tal-Fratellanzi tas- RuΩarju Mqaddes ˙adu sehem fil- ©ewwa ra˙alna. Kif g˙addew il-festi Ssmu. Sagrament u tar-RuΩarju purçissjoni ta’ Santa Marija Patruna tal-Milied, Paul Gauci u jiena konna Mqaddes ©ewwa r-ra˙al tag˙na tal-Imqabba. avviçinati mis-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ twieldu u tkattru flimkien matul Kif jibda die˙el Settembru, il- Santa Marija biex noffru s-servizzi l-400 sena tal-istorja tag˙hom. Fratellanza tar-RuΩarju Mqaddes tag˙na g˙all-organizzazzjoni taçQieg˙ed ng˙id hekk g˙aliex tibda tipprepara g˙all-festa tal- Çenaklu Óaj. Meta avviçinajna dawn iΩ-Ωew© fratellenzi ewlenin Madonna tar-RuΩarju li hija lill-fratelli min jixtieq jie˙u sehem, fl-Imqabba ©ew imwaqqfa bejn l-protettriçi tal-istess fratellanza. kellna daqsxejn ta’ problema g˙ax l-1598 u l-1600 sewwasew meta G˙al din il-festa ˙adet ukoll sehem ma xtaqna n˙allu barra lil ˙add. Din l-Imqabba saret parroçça ta˙t it- il-fratellanza tas-Ssmu. Sagrament. l-attività lil Paul Gauci u lili mlietna titlu tal-Assunzjoni. Sa mill-bidu EΩatt wara l-purçissjoni, il-fratelli b’kura©© kbir biex kif g˙idna iΩjed tal-eΩistenza tag˙hom, dawn iΩ- kellhom bibita ta’ rikonoxximent ’il fuq inkomplu na˙dmu g˙allΩew© fratellanzi dejjem ˙admu bla g˙as-servizz li jag˙tu minn qalbhom ©id ta’ kul˙add. Ta’ min isemmi li heda biex ikunu strumentali kemm lill-fratellanzi fil-parroçça tag˙na. l-Fratellanza tas-Ssmu. Sagrament fi ˙ti©ijiet spiritwali kif ukoll fi F’Diçembru Ω-Ωew© fratellanzi taw ˙adet sehem ukoll fil-purçissjoni ˙ti©ijiet materjali fejn l-g˙ajnuna is-sehem tag˙hom fil-purçissjoni ta’ Óadd il-Palm li fiha nfakkru lejn ˙utna inqas ixxurtjati minna tal-Immakulata Kunçizzjoni li ssir d-d˙ul solenni ta’ Sidna Ìesù qatt ma naqset. f’Ìerusalemm. Fl-G˙id Matul din is-sena il-Kbir il-fratellanzi s-Sur Paul Gauci u jiena organizzaw sieg˙a ˙dimna qatig˙ fejn jid˙ol adorazzjoni quddiem ix-xog˙ol tal-fratellanzi. Ìesù Sagramentat u filBarra li konna ta’ sostenn g˙axija attendiet g˙allg˙all-fratelli li di©à funzjonijiet ©ewwa kienu mse˙bin mag˙na, l-Knisja fl-okkaΩjoni talavviçinawna iktar ir©iel Kwaranturi Mqaddsa. Itu Ωg˙aΩag˙ fejn urew ilTlieta fuq l-G˙id il-Kbir, ˙e©©a li jissie˙bu mag˙na il-fratellanzi ˙adu sehem fil-fratellanzi. Dan jag˙tina fil-purçissjoni ta’ g˙eluq sodisfazzjon u iktar ˙e©©a il-Kwaranturi li spiççat biex inkomplu na˙dmu bil-barka sagramentali kemm spiritwalment kif ˙dejn il-Kappella tadukoll materjalment. Matul Duluri u s-Sagrament is-sena li g˙addiet, nhar tqieg˙ed g˙all-qima l-14 t’Awwissu 2008, perpetwa. il-fratellanza tas-Ssmu. Wara li g˙adda l-G˙id Sagrament organizzat itil-Kbir, il-Fratellanzi Transulazzjoni Solenni ©ew mistiedna jattendu tar-Relikwija ta’ Santa g˙all-Ìimg˙a Marjana Marija li kienet ©iet li organizzat is-Sezzjoni relegata lill-parroçça Ûg˙aΩag˙ Santa Marija mill-Monsinjuri Ghigo. ©ewwa l-Kappella ta’ L-g˙ada l-fratellanza tas- Fratelli fi ˙dan il-Fratellanza tas-Santissmu Sagrament lebsin il-muzzetta San BaΩilju. Kienu Ssmu. Sagrament u tar- l-˙amra waqt il-proçessjoni bl-istatwa ta’ Santa Marija, Patruna tar-ra˙al. laqg˙at interessanti Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

31


www.santamarija.com

75 Sena tal‐KaΩin

Fratelli mill-Fratellanza tar-RuΩarju Mqaddes lebsin il-muzzetta l-bajda waqt il-proçessjoni bl- istatwa tal-Madonna tar-RuΩarju.

dwar il-˙ajja u l-virtujiet talMadonna. Il-Fratellanza tas-Ssmu. Sagrament, nhar l-14 ta’ Ìunju 2009, organizzat il-festa propja tag˙ha; il-Festa tal-Ìisem Imqaddes ta’ Ìesu jew kif inhi mag˙rufa b˙ala Corpus Christi. F’din ilpurçissjoni ˙adu sehem ukoll ilFratellanzi tar-RuΩarju Mqaddes u tal-Immakulata Kunçizzjoni. Wara l-purçissjoni l-fratelli kellhom bibita b’rikonoxximent tas-servizzi li jag˙tu lill-fratellanzi fil-parroçça tag˙na. L-a˙˙ar attività li ˙adu sehem fiha l-fratellanzi tas-Ssmu. Sagrament u tar-RuΩarju Mqaddes kien il-pellegrina©© organizzat mid-Djoçesi ta’ Malta mill-Knisja ta’ San Publiju l-Furjana g˙allKon-Katidral ta’ San Ìwann fil-

Belt biex infakkru l-g˙eluq tas-sena Pawlina nhar it-Tnejn 29 ta’ Ìunju 2009. B˙alma qeg˙din taraw, l-attività hija ˙ajja s-sena kollha. Barra minn hekk qeg˙din isiru xi pro©etti o˙ra li g˙andhom x’jaqsmu malfratellanzi. Infatti nag˙mlu wkoll appell lil dawk li jixtiequ jissie˙bu mag˙na biex ikellmu jew lil Paul Gauci jew lil Antoine Farrugia jew lil xi membru tal-fratellanzi. Minn qalbna nirringrazzjaw lillfratelli kollha li jirrikorru u jag˙tu s-servizz tag˙hom matul is-sena u niftakru wkoll f’dawk illi ©ew qabilna u li llum m’g˙adhomx mag˙na biex nitolbu g˙alihom u niftakru fix-xog˙ol u l-affarijiet prezzjuΩi li ˙allewlna.

O Madonna ieqaf mag˙na U ˙arisna mis-smewwiet. Bierek jiemna u ˙idmietna Bieg˙edna dejjem mill-inkwiet.

For Information and Reservations, kindly phone 2146 2786 or 2146 2800 Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

33


EUROCaterers Contact Person: Mario Attard

Sales and Rental of Slush Machines & Soft Serve Machines Testaferrata Street, Ûurrieq Tel. 2164 2647 Mob. 9982 0269 e-mail: pulsar@nextgen.net.mt

A. Ferriggi Hand Tools Supplier Available from all leading ironmongeries ‘Fiorella’, 65, Triq ÌuΩè Abela, Ûejtun. Tel: 2167 3719 Mobile: 9947 5154

SCUDOFLEX MEMBRANE G˙andek il-bejt iqattar? G˙andek il-kontrabejt maqsum? Tista’ ssolvi din il-problema. UΩa l-membrane Ωebg˙a tal-pinzell u tag˙mel ix-xog˙ol int stess. Kif tag˙milha? Ting˙ata parir b’xejn ming˙and is-

SUPER S IRONMONGERY Óinijiet: img˙a Mit‐Tnejn sal‐Ì , 3.30pm – 7.00pm 6.30am – 1.00am Is‐Sibt 6.30am – 1.00pm

ta’

Triq Dun Matteolo Saliba, Ûurrieq Tel: 2168 9256 Mobile: 9949 2416 IL-PROPRJETARJI TAL-ÓANUT JAWGURAW IL-FESTI T-TAJBA LIL KULÓADD.


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

KaΩin ©did g˙as-Soçjetà 75 Sena ilu ©iet Ωgurata l-˙ajja tas-Soçjetà kitba ta’ Carmen Lia B.Ed (Hons.), B.A, Storika

G˙al ˙afna snin, is-Soçjetà kellha s-sede tag˙ha fil-fond numru 26, Pjazza tal-Knisja. BiΩ-Ωmien, bl-ekonomija, g˙ajnuna finanzjarja u t-t˙abrik tal-President ta’ dak iΩΩmien, Joseph Bugeja, fit-22 ta’ Jannar 1934 inxtrat dar biex tintuΩa b˙ala kaΩin, sewwa sew bieb ma’ bieb mal-kaΩin li kellha s-Soçjetà u b’hekk Ωgurat ru˙ha l-˙ajja tasSoçjetà.

Is-Subasta tat-22 ta’ Jannar 1934

baxx ta’ 20 biss u g˙alkemm jiena u o˙rajn xtaqna ˙afna li nixtruha.” Il-fond trasferit favur Joseph Bugeja kien ©ej mill-eredità kbira ta’ Nikola Zammit (in-Naxxari) bin il-mejjet Innocenzo. Min˙abba problemi finanzjarji, kellha tinbieg˙ il-proprjetà kollha mal-mewt ta’ Nikola. Nikola kien iddikjarat fallut bi Ωbilanç ta’ madwar 30. Jing˙and li dawk li kellhom jie˙u xi flus ming˙andu, kollha marru g˙arrestituzzjoni tas-somma mislufa iΩda ˙add mid-debituri lejn Nikola ma mar jirrestitwixxi l-ammont misluf. L-istima tal-proprjetà kollha ta’ Nikola saret mis-Sur Tancredi Camenzuli fl-1927 u kienet ta’ 1739.5s.0d. Il-fond numru 27 li mbag˙ad sar kaΩin kellu l-og˙la stima li kienet ta’ 221. L-a˙˙ar familja li g˙exet f’numru 27 kienet dik tas-saçerdot

Dun Innoçenzu Zammit. Fit-30 ta’ Jannar 1932 Dun Innocenz kien ˙a l-pussess ta’ Kappillan tal-Imsida iΩda kien ilu jg˙ix l-Imsida, f’Molo Marina, numru 126 mill-1924 u dam joqg˙od l-Imsida g˙al sitta u g˙oxrin sena wara li sar Kappillan. Kienu baqg˙u joqog˙du fid-dar fl-Imqabba hu Dun Innoçenz, ji©ifieri Nikola flimkien ma’ martu Giuseppa (bint Nikola Zammit inNaxxari). Çetta, o˙t xebba ta’ Dun Innoçenz u Nikola, ukoll baqg˙et tg˙ix fl-istess fond u meta mardet kienet tg˙id li tisma’ l-quddiesa mit-triq tad-dar tag˙ha u li kienet tara l-‘Bambin’.

Fis-Subasta miΩmuma ta˙t l-awtorità tal-Prim Awla tal-Qorti Çivili tal-Maestà Tieg˙u r-Re fit-22 ta’ Jannar 1934, fl-ismijiet Is-Sede tas-Soçjetà Re Giuseppe Spiteri, Carolina armla Spiteri u o˙rajn versus Innocenza Ìor© V Abela u o˙rajn, ©ew liberati diversi Id-Dar li kienet b’sular wie˙ed kellha entrata sabi˙a b’Ωew© fondi fl-Imqabba. Il-fond jew dar fl-Imqabba, Misra˙ il-Knisja, kmamar kbar laterali bi twieqi numru 27, ©ie liberat favur Joseph g˙al barra. Wara l-entrata kien Bugeja u b’hekk il-fond sar ishemm spazju kbir b’tara© li jag˙ti sede tas-Soçjetà. Il-fond kien bilg˙al fuq il-bejt. Il-kçina kienet komunjoni tal-bir u d-drena©©, skont l-istil ta’ dak iΩ-Ωmien, bil-bieb g˙all-©nien ta’ ˙addie˙or bil-fuklari mg˙attijin b’saqaf u su©©ett g˙all-piΩ perpetwu ta’ komunikat maç-çumnija g˙al 9 xelina fis-sena g˙all-quddies, fuq il-bejt. Fil-bit˙a kien hemm minn kull ˙a©a o˙ra liberu u frank si©ar tad-dwieli u tal-frott irqiq. u bil-prezz ta’ 385. Il-kantina kienet ta˙t l-entratura F’kitba m˙ollija minn Emanuel u l-kmamar laterali. Quddiem idZammit (il-Gross) insibu li hu ried dar kien hemm pilastri u kançell li jinxtara l-©nien li kien hemm tal-˙adid. wara l-fond iΩda Joseph Bugeja ma kienx ried, forsi min˙abba li Rivendizzjoni tal-KaΩin s-somma biex kien akkwistat ilMit-22 ta’ Jannar 1934 ’il KaΩin kienet pjuttost kbira g˙al quddiem kellha s-sede tag˙ha dak iΩ-Ωmien: f’numru 27, Misra˙ il-Knisja. “Fi Ωmien Bugeja nxtara Sal-1945, in-numru tal-fond kien l-kaΩin li g˙andna llum u kellu inbidel g˙al numru 41, Misra˙ ilmieg˙u biçça ©ardina li kienet Knisja. proprjetà tas-Sur Nikol Zammit Il-KaΩin tas-Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V talWara li nxrata l-KaΩin, peress Imqabba mΩejjen g˙all-Festa Titulari ta’ Santa Marija. ˙u Dun Innoçenzu u s-Sur Bugeja Il-KaΩin ©ie akkwistat nhar it-22 ta’ Jannar 1934 u kellu li Joseph Bugeja kien xtara l-fond ma riedx li nixtruha g˙all-prezz sular wie˙ed. f’ismu u mhux f’isem is-Soçjetà, Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

35


Excavating, Building & Engineering Contractors Polidano Brothers Lapsi Quarry Cement Mix Pol Mix Eagle Beams Ltd MAIT Óal Farru© Road, L/O Luqa LQA 05 ‐ Malta Tel: (356) 2124 4520, 2124 4539, 2124 4241 Fax: (356) 2124 4200


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

inqala’ xi nkwiet bejn is-soçji. F’ittra li fl-1945 Joseph Bugeja bag˙at lill-KaΩin intitolata ‘Fuq ilKuntratt’ jg˙idilhom li l-a˙˙ar li kienu ltaqg˙u – “intom, il-Kumitat inkarikat mill-kuntratt” – kienu tawh l-awtorità biex jag˙mel l-arran©amenti li jidhirlu li kienu l-a˙jar a rigward li jsir il-kuntratt u g˙al dan il-g˙an kien kellem linNutar Joseph Gatt u lill-Prokuratur Robert Dingli kif kien l-a˙jar li jsir. Fl-istess ittra nsibu: “…min dak inhar ’l hawn deher avis imdendel fil Kasin riguard il kuntratt li ma nistax ma natix kas tighou u li ghamilni nahseb u inhos diffirenti min qabel, tant li hua Dehra tal-KaΩin waqt il-bini tat-tieni sular fis-sena 1949. ekk, li, ghalkem kontra qalbi, ikolli Fl-istess att notarili, Joseph nirrenunzia il karika li kontu taituni Imqabba wara li kien espressament kif semmeit haun fuq, u flistess hin inkarigat mill-istess Club u l-flus Bugeja, bil-kunsens tal-mandatarji nirtina ukoll kull edeat li jena kont biex inxtara l-fond imsemmi kienu tal-istess Klabb, Ωamm favur tieg˙u tait fuq kif isir il Kuntrat etc. etc., n˙ar©u effettivament mill-istess d-dritt li jer©a’ jixtri bl-istess prezz madana kollu jena dejjem lest ghal Klabb. Anke l-ispejjeΩ relattivi l-imsemmi fond ming˙and isbiex isir ittrasferiment tal post, u g˙all-akkwist kienu ©ew versati Soçjetà fi Ωmien it-tlettax-il xahar dan il pont irrid li namlu car kemm lilu. B’hekk Joseph Bugeja rriveda mid-data tal-att. Il-kuntratt tar-rivendizzjoni tadjista jkun. Semplicement gharfuni l-imsemmi fond lis-Soçjetà u meta u fein, sibu granet u hinijiet ddikkjara li ma kien jippretendi 19 ta’ Marzu 1945 kien iffirmat fissede tal-KaΩin, numru 41, Pjazza konvenjenti, u lili issibuni dejjem xejn mis-Soçjetà. tal-Knisja. G˙an-nom, makom ghal kif ghadni kemm fl-interess u b˙ala semmeit. rappreΩentanti talNitolbok biex jekk jogbok KaΩin King George V tinforma il Membri ‘ohra tal kienu dehru Giovanni Kumitat specialment dauk li Ghigo, Shipwright jirrapresentau is-soci, u billi id-Dockyard, bin jena interessat flistess kumitat il-mejjet Nikola, – nixtieq li nissuggerilek li Emanuel Zammit, lahjar haga tkun li tatihom fitter id-Dockyard, jaqrau din l’ittra u fl’istess bin il-mejjet Michele, hin jiffirmauha. Giuseppe Farrugia, Nixtieq ukoll, kif mg˙allem bennej, u semmeitlek diga, li inkellem bin il-mejjet Nardu, il Kumitat tal-Kazin u keku Giovanni Zammit, jista ikun li dan isir nhar ja˙dem ir-raba’, bin il hadd – niehu gost; il hin il-mejjet Mikiel, Feliç li lizjed jaqbel ghalikom Psaila, ja˙dem fil– sempleciment gharrafni barriera, bin il-mejjet bieh.” Innoçenzo, Mikiel Il-ftehim ma damx ma sar. Ellul, skarpan, bin ilB’att tan-Nutar Joseph Gatt mejjet Salvu, Rokku tad-19 ta’ Marzu 1945 Joseph Camilleri, mg˙allem Gatt iddikjara li g˙alkemm il-barriera, bin il-mejjet fit-22 ta’ Jannar 1934 kien Karmnu, u Giuseppe deher li akkwista l-imsemmi Ellul mg˙allem filfond g˙alih innifsu, huwa barriera, bin il-Mejjet. kien akkwistah g˙al King Dawn kienu ma˙turin George V Band Club tal- Partitarji ta’ Santa Marija jidhru ja˙dmu fuq il-bini tat-tieni sular tal-KaΩin. Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

37


IVAN’S GARAGE Si©©iewi Road, Qrendi — Tel: 2168 0006 Fax: 2161 1155

Panel Beater & Sprayer • Repairs Insurance Claims Available Underseal & Rustproofing


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

75 Sena ilu ©iet Ωgurata l-˙ajja tas-Soçjetà... f’laqg˙a ©enerali tal-membri talistess Klabb miΩmuma fis-6 ta’ Diçembru 1944. B˙ala xhieda fuq il-kuntratt kien hemm Salvu Balzan u Giuseppe Camilleri. Rokku Camilleri kien iddikjara li ma jafx jikteb ismu. Proprju ˙mistax-il sena wara, fis-sena 1949 is-Soçjetà ˙asset ilbΩonn li jibda x-xog˙ol fuq il-bini tat-tieni sular biex b’hekk illum nistg˙u ng˙idu li missirijietna ˙allewlna KaΩin mill-isba˙. Referenzi: Lia, Carmen (1960- ) Ìrajjiet is-Soçjetà Santa Marija u l-Banda Re Ìor© V fl-Istorja tal-Imqabba – Mqabba: Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V, 1997. xvi, 236, p: 29.2çm. Kap. 7 pa©na 81-84.

Il-KaΩin tas-Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V kif jidher illum armat kif jixraq g˙all-Festa Titulari tal-parroçça.

CATERERS FOR ALL OCCASIONS SCHOOL STREET, TARXIEN TEL: 2182 6226, 2167 7098 FAX: 2167 6891 Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

39


Briffa Landscaping Kirsten Briffa

Automatic Drip Irrigation Systems Turf Maintenance & All Your Gardening Needs

Mob: 9946 9580 • Tel: 2168 3834 E-mail: kirstenbriffa@hotmail.co.uk

Alessio’s Old Cottage Sub Post Office Triq il-Parroçça, Mqabba Tel: 2168 3292 Óinijiet tal‐ftu˙: Mit‐Tnejn sas‐Sibt: 7.15am ‐ 12.00pm 4.00pm ‐ 7.00pm Ódud u Festi: 7.00am ‐ 12.00pm

Issibu dak kollu li te˙tie©u: Kartolini, affarijiet ta’ l-iskola, rigali, Ωraben u ˙wejje© g˙al kull età, kif ukoll videos, CDs, cassettes, films, affarijiet ta’ Hi-Fi u ©ugarelli

Triq San BaΩilju, Mqabba (Wara l-Knisja)

Nispeçjalizzaw f’kull kwalità ta’ g˙a©ina, ravjul, pastizzi, eçç... Dawn l-affarijiet issibhom kemm imsajrin kif ukoll tal-friΩa.

Tel: 2164 7233

Ikollna ukoll soft drinks, ©elati, sigaretti, eçç... Naççettaw ordnijiet g˙all-parties.


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

Lil Santa Marija Patruna tal-GΩejjer Maltin minn Stefano Farrugia

Minn vja©© mifni b’tant sikrana Int d˙alt fl-Eden f’jum rebbie˙, Ìewwa l-©enna laqg˙ek l-g˙ana B’kor ta’ an©li b’fer˙ qatig˙, U mad-daqq u l-kant fis-sema Rajt il-folla qed tin©ema’, A˙na mag˙ha nag˙tuk ©ie˙.

Port ta’ sa˙˙a g˙at-turufnati, Arka tmewwe© fis-smewwiet, Tilqa’ lilna addolorati, Refu©jati mill-imwiet, U mir-raqda primordjali Niksbu s-setg˙a fuq kull g˙ali, Art it-tama ttina l-kwiet.

Frott im˙abbtek spiss ituqna, Eminenti w bla ta˙sir, Ra©© ta’ dija tix˙et fuqna, Ólas Int tnissel f’˙sad wisq kbir, Armonija to˙loq fina, Nhar mil-lejl Int tkun g˙alina, Alba mlibbsa b’deheb t’ofir.

Musbie˙ fik isir sabbara, Artek tnixxi Ωejt qaddis, Óalib w g˙asel b˙al fi xmara, Barka fl-ombra tat-tin©is, Uffiçin ta’ duwa drieg˙ek, Bieb miftu˙ jg˙aqqadna mieg˙ek, A˙wa mg˙annqa fl-ort g˙aΩiΩ.

Naraw fik il-g˙elm tat-tjieba, Bog˙od mill-˙amba f’talb ˙erqan, Elokwenti f’kull im©iba, Retta dejjem u f’kull g˙an, Kemm fis-sieg˙a tat-tbatija U fil-milja tat-tgawdija, Kollox tag˙der fis-ser˙an.

Monument g˙all-pellegrini Abbundanti fl-g˙erf divin, Lejk jin©ibdu s-serafini, Troni, kori w qaddisin, Inti ©ejt inkurunata, Jist˙oqq sew tkun eΩaltata, Adorabbli g˙aç-çkejknin.

Seddaq fostna l-kult tal-galbu U mit-triq tal-patt il-©did Lilna t˙alli qatt nitwarrbu Tul mixjitna fit-taqbid, A˙bar tajba Int twasslilna, Nifs ta’ fara© fis tfasslilna, Arja safja tfur bil-©id.

Minqux f’qalbna u f’˙ajjitna Ismek ˙lejju g˙all-˙olqien, Mag˙ruf jibqa’ fi gΩiritna, Lehma g˙ammiela g˙al kull Ωmien, Insej˙ulek g˙all-matmura Ja Re©ina w Ver©ni pura, Att ta’ fidi f’dawl fiddien.

Mistur f’©ufek g˙all-wemmiena Altar sbejja˙ u grazzjuΩ, TeΩor mog˙ni bl-akbar ˙niena, Edifiçju ferm prezzjuΩ, Riedek Alla medjatriçi, Nazzjon ti©bor b˙al matriçi, Avukata tkun g˙all-©nus.

Qima w ˙ajr dlonk inroddulek, Djarna bera˙ fta˙na g˙alik, Ulied ©ensna lkoll jg˙annulek, Seb˙ bla kejl isibu fik, Issellimlek Malta kollha, Jer©a’ jfe©© il-fer˙ tal-folla, Artna llum titg˙axxaq bik! l-Imqabba, 13/05/09

Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

41


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

L-Estensjoni tal-KaΩin ... Il-˙olma li qed issir realtà

xi su©©erimenti jew opinjonijiet u jsiru modifiki jew alterazzjonijiet jekk il-bΩonn. Din l-esebizzjoni ttellg˙et mis-Sur Omar Caruana li ˙a ˙sieb it-tpin©ija tad-disinni

Din is-sena s-Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V qed tfakkar il-75 anniversarju meta s-Soçjetà akkwistat is-sede tag˙ha fiç-çentru tar-ra˙al. B’hekk ©iet Ωgurata l-kontinwazzjoni ta’ din l-ewwel Soçjetà MuΩikali ©ewwa l-Imqabba. Qeg˙din ukoll infakkru l-10 sena minn meta s-Soçjetà xtrat il-propjetà biswit l-istess KaΩin, g˙aliex f’mo˙˙ il-kumitati dejjem kien hemm il-˙olma li nkabbru l-KaΩin tag˙na u nattrezzawh kif jixtraq g˙al Soçjetà ta’ livell hekk g˙oli b˙al tag˙na. Huwa propju f’g˙eluq dawn iΩ-Ωew© anniversarji relatati mal-KaΩin li finalment ing˙ata bidu g˙ax-xog˙ol tal-pro©ett ambizzjuΩ, dak tal-estensjoni tal-KaΩin tag˙na. Pro©ett li huwa l-˙olma ta’ dawk kollha li g˙andhom g˙al qalbhom is-Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V u l-Festa ad unur Santa Marija. Óolma li bil-mod il-mod qed narawha ssir realtà biex fi Ωmien qasir, propju s-sena d-die˙la, dan il-pro©ett ikun ir-rigal ta’ kull wie˙ed u wa˙da minna lejn is-Soçjetà tag˙na fiç-çelebrazzjonijiet tal-ewwel çentinarju mit-twaqqif tal-istess Soçjetà. Wara li kif g˙edna ©iet akkwistata l-propjetà biswit il-KaΩin lura g˙as-sena 1999, il-Kumitat ta˙t ilpresidenza tal-˙abrieki s-Sur Carmel Zahra, fis-sena 2003 ta importanza u prijorità akbar lil dan il-pro©ett. IlKumitat EΩekuttiv iffoka l-aktar fuq il-pjanti u d-disinni tal-KaΩin (propjetà l-©dida). Saru diversi diskussjonijiet kemm fil-Kumitat, kemm mas-Sur Vince Centorino li ˙a ˙sieb id-disinn tal-faççata, kif ukoll mal-perit talKaΩin, Dr. Edwin Mintoff. Kien kmieni fis-sena 2003 li d-disinni kollha ©ew approvati waqt laqg˙a ©enerali li nΩammet apposta. Però qabel il-laqg˙a ©enerali, ilKumitat iddeçieda li jesebixxi d-disinni kollha sabiex wie˙ed ikun jista’ jara u janalizza kull dettall bilkumdità kollha. Dan bl-iskop li kul˙add seta’ jg˙addi

F’Ottubru 2008 beda x-xog˙ol tat-twaqqieg˙ tal-bini biswit il-KaΩin, liema propjetà nxtrat fis-sena 1999.

Wara li sar ix-xog˙ol tat-twaqqieg˙, beda x-xog˙ol tal-iskavar. Fir-ritratt jidher it-t˙ammil tas-sotterran li ser jintuΩa b˙ala workshop.

Dehra o˙ra minn fuq il-bejt tal-KaΩin. Ix-xog˙ol tat-twaqqieg˙ kien lest sax-xahar ta’ Novembru 2008.

Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Dehra minn fuq waqt l-istadju tat-twaqqieg˙ tal-propjetà .

Festa 2009

43


Tel 21 642744

Fax 21 683662

Blue Grotto Avenue, Zurrieq Email: info@ctronics.com.mt

And Much More items to choose from

Cartridge Refills

Networking

Home Service Calls

Computer Servicing

Computer Repairs


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

Ix-xog˙ol tal-bini beda propju fix-xahar ta’ Jannar 2009.

kollha. Matul is-sena 2004 l-Kumitat kompla b’diversi laqg˙at u kuntatti kemm mal-perit tal-kaΩin Dr. Edwin Mintoff u mas-Sur Vince Centorino, id-disinjatur talfaççata. Ftit xhur wara saru l-applikazzjonijiet neçessarji mal-awtoritajiet konçernati bit-tama li fix-xhur ta’ wara jkollna l-permessi kollha me˙tie©a f’idejna sabiex meta jkun il-waqt jinbeda x-xog˙ol. Wara stennija kbira l-pjanti kienu sottomessi g˙and l-Awtorità talAmbjent u l-Ippjanar (MEPA) sabiex tkun tista’ tevalwa u finalment tapprova l-pro©ett tal-KaΩin. Domna ftit mhux ˙aΩin nistennew l-approvazzjoni, u dan nifhmuh g˙all-fatt li l-propjetà tinsab fil-qalba tar-ra˙al fiç-çentru tal-pjazza. Imma propju fis-sena 2008 l-permessi kollha ©ew approvati mill-MEPA u ma kienx g˙ad fadal wisq x’nag˙mlu g˙ajr li kul˙add imidd g˙onqu g˙ax-xog˙ol sabiex jing˙ata bidu g˙all-estensjoni tal-KaΩin. Propju ftit wara li g˙addiet il-Festa ta’ Santa Marija tas-sena l-o˙ra, 2008, kif kien ukoll im˙abbar aktar kmieni f’Laqg˙a Ìenerali, il-Kumitat EΩekuttiv evalwa l-offerti li kellu ming˙and diversi kuntratturi bl-g˙aΩla finali taqa’ fuq Zahra Ltd. Dan mill-ewwel beda x-xog˙ol ta’ twaqqieg˙ tal-propjetà eΩistenti f’Ottubru 2008 sabiex sa xahar wara kien di©à beda jsir it-t˙ammil u l-iskavar tal-istess art. Jekk forsi fis-snin ta’ qabel kien hemm min kien g˙adu xettiku fuq dan il-pro©ett, issa wie˙ed seta’ jara b’g˙ajnejh ir-ritmu mg˙a©©el li bih kien miexi dan il-pro©ett. Il-˙sieb kien li l-ewwel jibda jinbena fuq in-na˙a ta’ ©ewwa u wara nimxu g˙all-faççata. Sabiex nag˙mlu uΩu sewwa u totali minn din il-propjetà ©ie

Dehra o˙ra tax-xog˙ol ta’ kostruzzjoni fuq il-proprjetà biswit it-KaΩin. Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

It-tara© alternattiv fil-proprjetà l-©dida.

m˙affer sotterran bl-iskop li jservi ta’ workshop u ma˙Ωen skont il-bΩonn tas-Soçjetà filwaqt li fis-sular ta’ isfel ikollna sala ikbar li tkompli ma’ dik eΩistenti u li tkun ikkumplimentata b’bar modern u b’entratura alternattiva aççessibbli g˙all-persuni b’diΩabilità. Fl-ewwel sular ser ikun hemm sala kbira attrezzata bi kçina mag˙ha sabiex tilqa’ fiha attivitajiet varji li ji©u organizzati matul issena ©ewwa l-KaΩin tag˙na. Dan jg˙in sabiex is-sala prinçipali eΩistenti li hi meqjusa b˙ala ©awhra artistika fir-ra˙al, min˙abba l-pitturi li fiha, ting˙ata l-©ie˙ li jixirqilha. Fit-tieni sular insibu mbag˙ad diversi uffiçini li ladarba lesti, g˙andhom jakkomodaw il-laqg˙at regolari tal-Kumitat EΩekuttiv u tas-sotto kumitati kif ukoll ser ikollna workshops imdaqqsin. L-iskop a˙˙ari hu li fuq il-bejt ikollna roof garden li g˙andu jakkomoda attivitajiet varji wkoll. Kull sular ser ikun attrezzat b’numru ta’ tojlits kif ukoll is-sulari kollha ser ikunu aççessibbli permezz ta’ lift u tara© alternattiv. Il-faççata g˙alkemm dejjem fuq stil ta’ dik eΩistenti, ser tinΩamm kemm jista’ jkun sempliçi sabiex il-faççata eΩistenti tal-KaΩin tibqa’ hi li tiddomina l-pjazza tar-ra˙al. Ixxog˙ol ma kienx wie˙ed façli anke meta tikkunsidra l-wisa’ tat-triq filwaqt li kellhom jintuΩaw makkinarji Ωg˙ar apposta g˙aliex makkinarju kbir kien impossibbli li jintrama fuq dan il-post. Ìie deçiΩ li l-istess propjetà ma tidniffidx mill-ewwel mal-KaΩin eΩistenti u dan biex kemm jista’ jkun innaqqsu l-inkonvenjent kif ukoll ma ntellfux mill-andament ta’ kuljum tal-KaΩin. Sakemm kien qed isir ix-xog˙ol fuq is-sulari ta’ fuq, voluntiera

Ix-xog˙ol fuq dan il-pro©ett kien g˙addej b’ritmu mg˙a©©el ˙afna.

Festa 2009

45


Fejn issibu:

Prop. Joseph Farrugia

Drain Pipes u Fittings (Plastic u Asbestos) Fittings tad-dawl u ta’ l-ilma, Cement, Kolla tal-Madum u Grouting, Hand tools, Power tools u aççessorji o˙ra Cristalite Kitchen Sinks u Geysers, Ilbies Protettiv u Safety Shoes, Tankijiet ta’ l-ilma tal-Fibre, Materjal ta’ Kisi u fuq il-Fil. Issibu wkoll ’il fuq minn 5000 Kulur ta’ Ûebg˙a ta’ kull tip kemm g˙al barra u anke g˙al ©ewwa. In˙alltuha dak il-˙in. Qtug˙ ta’ kull kwalità ta’ çwievet kif ukoll security keys.

• 10% Discount on Paints, Power Tools, Electric & Water Fittings • Nispeçjalizzaw f ’self adhesive signs b˙al No Parking, No Smoking, etc… • Importaturi ta’ g˙odda tad-ditta professjonali CENTURION bi prezzijiet kompetittivi

FREE DELIVERY

Opening Hours: Monday to Friday: 7.00 a.m. - 7.00 p.m. Saturday: 7.00 a.m. - 3.00 p.m.


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

fi ˙dan is-Soçjetà bdew xog˙ol ta’ tqattieg˙ ta’ trinek sabiex tkun tista’ tg˙addi s-sistema tal-elettriku u komunikazzjonijiet tal-ilma. Sadattant sar xog˙ol ukoll fuq il-komunikazzjoni tas-sistema tad-drena©©, dejjem minn ˙addiema fi ˙dan is-Soçjetà li b’mod volontarju kienu dejjem lesti joffru kull g˙ajnuna. Ix-xog˙ol ta’ tik˙il u kisi beda immedjatament sabiex sa Ìunju ta’ din is-sena stajna finalment inwaqqg˙u l-˙ajt li kien g˙adu qed jissepara l-propjetà l-©dida minn mal-KaΩin. Kien mument emozzjonali ˙afna meta f’salt wie˙ed tara l-Kazin jikber daqstant. Wie˙ed seta’ jinnota l-kobor fuq in-na˙a ta’ wara tal-kaΩin li ser jg˙in sabiex ilKaΩin insebb˙uh kif jixraq lil din is-Soçjetà. Sakemm qed jinkiteb dan l-artiklu, ix-xog˙ol fuq il-kostruzzjoni wasal fi stadju avvanzat ˙afna u jekk il-Bambin irid, ma ndumux ma narawh lest g˙al kollox. Fil-fatt b˙alissa bdiet tinbena l-faççata tal-istess propjetà. Fl-a˙˙arnett ringrazzjament speçjali jmur lejn dawk kollha li b’xi mod jew ie˙or kienu ta’ g˙ajnuna f’dan il-pro©ett ambizzjuΩ. Qed nirreferu g˙al dawk kollha li offrew l-g˙ajnuna manwali tag˙hom b’mod volontarju kif ukoll dawk kollha li ssie˙bu f’xi wa˙da mill-iskemi li n˙olqu apposta g˙all-©bir ta’ fondi b’risq dan il-pro©ett. Nirringrazzjaw ukoll lil kul˙add g˙allkoperazzjoni kbira li sibna. Grazzi kbira tmur lejn ilPresident tas-Soçjetà, il-˙abrieki s-Sur Carmel Zahra u lis-Sur Anthony Farrugia, Direttur tal-KaΩin, li kienu strumentali ˙afna f’dan il-pro©ett kif ukoll lill-uffiçjali s-Segretarju s-Sur Carmel Ellul u l-Kaxxier is-Sur Carmel Briffa. Grazzi kbira tmur lejn dawk il-benefatturi kollha li offrew l-g˙ajnuna tag˙hom b’mod partikulari lil Ballut Blocks Ltd., Elbros Constructions Ltd. u TarRobba Ltd., li kollha offrew konkos b’xejn b’risq dan il-pro©ett. Ûgur li din l-g˙ajnuna kollha tkompli timliena b’kura©© kbir u tg˙ina biex ma naqtg˙ux qalbna f’dan il-pro©ett ambizzjuΩ. Nirringrazzjaw ukoll lis-Sur Peter Psaila g˙all-g˙ajnuna tieg˙u fejn tid˙ol is-sistema taddawl u lis-Sur Pawlu Mifsud g˙ax-xog˙ol ta’ tik˙il u kisi, kif ukoll lis-Sur Felix Galea u numru ta’ Ωg˙aΩag˙ o˙ra fosthom is-Sinjuri Joseph Briffa, Jeremy Mercieca, Matthew Borg, Matthew Spiteri, Jonathan Mifsud u Roderick Pace, li dejjem sibnihom fejn kien hemm ilbΩonn. Nirringrazzjaw ukoll minn issa lis-Sur Andrew Zammit li offra li jpo©©i l-madum tat-tojlits. Hawnhekk nappellaw lil dawk li forsi g˙adhom ma sse˙bux f’xi wa˙da mill-iskemi ta’ ©bir ta’ fondi sabiex jikkuntattjaw lil xi membru tal-Kumitat EΩekuttiv. Kul˙add huwa m˙e©©e© jg˙in kif jista’. Sa sena o˙ra dan il-pro©ett mistenni li jkun finalizzat u jkun jista’ jitgawda mis-soçi u partitarji ta’ Santa Marija kollha. Ejjew flimkien ni©bdu ˙abel wie˙ed sabiex dan il-pro©ett, kif dejjem s˙aqna, jkun ir-rigal tag˙na lkoll lejn is-Soçjetà tag˙na f’g˙eluq il-mitt sena mit-twaqqif uffiçjali ta’ din l-Ewwel Soçjetà Imqabbija. Jalla dan ilpro©ett iservi sabiex is-Soçjetà tag˙na tikber u tifjorixxi aktar fil-futur. B’hekk inkunu nistg˙u ng˙idu li ˙allejna s-Soçjetà a˙jar minn kif ˙allewhielna missirijietna.

Ix-xog˙ol ta’ tik˙il, dawl u ilma, u s-sistema ©dida tad-drena©© sar kollu minn voluntiera partitarji fi ˙dan is-Soçjetà.

Kien mument emozzjonali ˙afna meta ©ie mwaqqa’ l-˙ajt li kien g˙adu qed jifred il-KaΩin minn mal-proprjetà l-©dida.

Fix-xahar ta’ Ìunju beda x-xog˙ol fuq il-faççata.

Dehra o˙ra waqt ix-xog˙ol fuq il-faççata tal-proprjetà l-©dida. Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

47


ELECTROCARE 25, Valletta Road, Kirkop. Tel: 21640654, Mobile: 9947 7755

T.V. Retailer including Plasma & LCD TV’s of major brands: Panasonic, Samsung, etc Retailer of Satellite systems, Hi Fi systems, Home Theatre sound systems, car stereos, speakers and digital cameras

We also do REPAIRS, specialising in Satellites, T.V.s and Hi‐Fi

COMPUTER BARGAINS Computer Systems Laptops • Upgrades Repairs • Accessories Peripherals & Networking Andrè Cassar ( Director)

Triq tal‐Ma˙Ωnier, Luqa LQA 04 ‐ Malta Tel/Fax: 21667999 • Mob: 9945 3187 • E‐mail: compbargains@onvol.net Opening Hours: Mon to Sat: 9.00am ‐ 1.00pm • Mon to Fri: 4.00pm ‐ 7.00pm


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

Programm Strumentali u Vokali mill-Banda Re Ìor© V It-Tnejn, 10 ta’ Awwissu 2009 fid-8.45pm Lil Ra˙al Twelidi

Innu

A.Camilleri

Fragments from Symphonies

Selection

Arr. Geo. L. Zalva

Un Bel Di Vedremo mill-Madama Butterfly

Aria

G. Puccini

Tkanta: Is-Sopran Francesca Farrugia PreΩentazzjoni: Bandist tas-Sena

Harry Potter Symphonic Suite

Suite

John Williams Arr. Robert W. Smith

Cuor ‘Ngrato

Song Civil War Suite

Ikanta: It-Tenur Joseph Grech

Salvatore Cardillo Arr. Luciano Apap

The Blue and the Gray

Clare Grundman

PreΩentazzjoni: Trofew George Martin - Attivist tas-sena

Granada

Song

Agustin Lara Arr. A. Chircop

Ikanta: It-Tenur George Saliba

Brindisi mit-Traviata

Aria

G. Verdi

Ikantaw: It-Tenur Arthur Micallef u s-Sopran Francesca Farrugia

Rapsodia Napoletana

Selection

Arr. Rocco Cristiano

Ikantaw: It-Tenuri Joseph Grech, George Saliba u Arthur Micallef PreΩentazzjonijiet u Diskors tal-President

Innu tal-Banda

Innu

A. Camilleri

Surmast Direttur: Mro. David Agius A. (Mus.) L.C.M.. A.Mus. V.C.M. (Hons.) A.L.C.M. PreΩentatriçi: Joyce Guillaumier

Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa F t 2009

49


Festi Esterni f’©ie˙

Santa Marija

Programm 2009

Il‐Óamis, Il‐ ‐Óamis, 30 ta ta’ a’ Lulju Lulju: u: BID BIDU DU T TAL‐KWINDIÇINA AL‐KW WINDIÇINA – JUM IT‐TFAL 6.00pm

8.00pm 8.00pm

Quddiesa Kantata li fiha jsiru l-preΩentazzjoni u t-tberik tat-trabi u tat-tfal lill-Madonna. Iqaddes u jmexxi l-funzjoni l-Wisq Rev. Dun Nazzaren Caruana, Kappillan. Il-Funzjoni tag˙laq billi l-©enituri jpo©©u l-fjuri u x-xemg˙a li jkunu ©abu mag˙hom quddiem l-Istatwa tal-Madonna. Ting˙ata Santa – tifkira lill-©enituri tat-tfal li jkunu ˙adu sehem fil-funzjoni. Mixg˙ela tal-Knisja u tal-KaΩin tas-Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V. Lejla Maltija fil-pjazza ta’ quddiem il-KaΩin. Jie˙u sehem l-aqwa talent Malti.

MATUL IL‐ÌR IL‐ÌRANET RANET TAL‐ TAL‐KWINDIÇINA ‐KWINDIIÇIN NA 8.00pm

Mixg˙ela tal-faççata tal-Knisja u l-KaΩin tas-Soçjetà.

Il‐Óadd, Il‐ ‐Óadd, 9 ta’ A Awwissu: wwiss su: J JUM UM IL‐Ó IL‐ÓRUÌ ÓRU UÌ TAL‐ISTATWA 11.00am 7.30pm

8.30pm

Isir riçeviment li g˙alih mistiedna s-soçji, benefatturi u partitarji nisa u r©iel kollha. To˙rog l-Istatwa artistika u devota ta’ Santa Marija fuq iz-zuntier, fejn ti©i milqug˙a mill-Banda Re Gor© V bid-daqq ta’ innijiet marjani. Tie˙u sehem ukoll is-Sopran Imqabbi, is-Sinjorina Francesca Farrugia. In˙e©©u lil kul˙add sabiex wara nin©abru lkoll fil-knisja g˙all-funzjoni qasira. Wara, il-Banda Re Ìor© V ta˙t id-direzzjoni ta’ Mro. David Agius tag˙ti bidu g˙all-ewwel març tag˙ha li jibda minn fejn il-KaΩin.

It‐Tnejn, It‐ ‐Tnejn, 10 ta ta’ a’ Awwi Awwissu: issu: JUM M IT‐ IT‐TÓEJJIJA ‐TÓEJJIJA 8.30pm

Wara li nassistu g˙all-wasla tal-mistednin distinti, il-Banda Re Gor© V dejjem ta˙t id-direzzjoni ta’ Mro. David Agius, tag˙mel març qasir u wara tag˙ti bidu g˙all-Programm Vokali u Strumentali fuq il-plançier. Wara jsir riçeviment g˙all-mistednin distinti.

It‐Tlieta, It‐ ‐Tlieta, 11 ta’ Awwi Awwissu: issu: L‐EW L‐EWWEL WWEL JUM TAT‐TRIDU 8.30pm

Il-Banda San ÌuΩepp ta’ Óal Kirkop, ta˙t id-direzzjoni ta’ Mro. Brian Cassar, tibda març brijuΩ minn quddiem il-KaΩin g˙al madwar diversi toroq fir-ra˙al li jer©a’ jispiçça quddiem il-KaΩin.

L‐Erbg˙a, L‐ ‐Erbg˙a, 12 tta’ a’ Aww Awwissu: wissu u: IT IT‐TIENI T‐TIE ENI J JUM UM TAT‐TRIDU 8.30pm

Il-Banda Sant’Elena ta’ Birkirkara, ta˙t id-direzzjoni ta’ Mro. Joseph Vella tibda març brijuΩ minn quddiem il-KaΩin g˙al madwar it-toroq ewlenin tar-ra˙al li jer©a’ jispiçça quddiem il-KaΩin.

Il‐Óamis, Il‐ ‐Óamis, 13 ta ta’ a’ Aww Awwissu: wissu:: IT‐T IT‐TIELET TIEL LET T JUM TAT‐TRIDU 8.30pm

II-Banda tas-Soçjetà Santa Marija, il-Banda Re Ìor© V, ta˙t id-direzzjoni ta’ Mro. David Agius tibda l-març tradizzjonali tal-a˙˙ar tridu organizzat u mmexxi miΩ-Ωg˙aΩag˙. B˙as-soltu, jakkumpanja l-març il-briju tas-soçji u partitarji flimkien ma’ sorpriΩi ©odda.

Il‐Ìimg˙a, Il‐ ‐Ìimg˙a, 14 ta’ Aw Awwissu: wwissu: L LEJLET EJL LET T IL‐FESTA 8.00pm 8.30pm 10.00pm

Programm Strumentali mill-Banda San Mikiel ta’ ÓaΩ-Ûabbar, dejjem ta˙t id-direzzjoni tas-Surmast Direttur Mro. David Agius. Il-Banda King’s Own tal-Belt Valletta, ta˙t id-direzzjoni ta’ Mro. John Galea tibda març mat-toroq tal-Imqabba. Wara jsir març qasir madwar it-toroq tar-ra˙al. Il-Banda King’s Own tal-Belt Valletta, dejjem ta˙t id-direzzjoni ta’ Mro. John Galea tesegwixxi Program Strumentali ©ewwa l-pjazza tar-ra˙al.


Is‐Sibt, Is s‐Sibt, 15 ta’ Awwis Awwissu: ssu: L L‐GÓID ‐GÓ ÓID TAL TAL‐ASSUNTA L‐ASSUNTA 12.00pm 6.00pm

7.15pm

8.45pm

10.30pm

Il-Banda Re Ìor© V g˙al darb’ohra mmexxija minn Mro. David Agius, tibda març popolari ta’ filg˙odu minn quddiem il-KaΩin g˙al madwar it-toroq prinçipali tar-ra˙al. Il-Banda De Rohan ta’ ÓaΩ-Ûebbu©, ta˙t id-direzzjoni ta’ Mro. Ronnie Debattista tibda març minn Triq San BaΩilju sal-pjazza, tid˙ol fiz-zuntier tal-Knisja u tilqa’ l-˙ru© tal-Istatwa artistika u devota ta’ Santa Marija b’innijiet Marjani. Wara, il-banda tkompli takkumpanja l-Istatwa tul il-purçissjoni. Il-Banda Queen Victoria taΩ-Ûurrieq ta˙t id-direzzjoni ta’ Mro. Alfred Farrugia ssellem l-Istatwa Titulari minn fuq il-plançier bid-daqq tal-Ave Maria u innijiet o˙ra. Tie˙u sehem ukoll is-Sopran Francesca Farrugia. Wara jsir març qasir madwar it-toroq tar-ra˙al. Malli l-Istatwa tasal quddiem il-KaΩin, il-Banda Queen Victoria mmexxija minn Mro. Alfred Farrugia tesegwixxi l-Innu l-Kbir lil Marija Mtellg˙a s-Sema, kompoΩizzjoni ta’ Chev. Mro. George Martin, fuq kliem tal-W.R. Patri J.M. Ghigo. Jie˙u sehem il-Baritonu Piju Dalli , it-Tenur Andrew Sapiano kif ukoll il-Kor Parrokkjali San ÌuΩepp tal-Kalkara ta˙t id-direzzjoni tas-Sinjura Josianne Zammit. Wara, L-istess Banda tkompli bil-Programm Strumentali. Wara ringrazzjament ©ewwa l-Knisja mill-membri u ammiraturi tan-nar, il-Banda Re Ìor© V, immexxija minn Mro. David Agius tkompli tallegrana b’març qasir li jintemm quddiem il-KaΩin.

Is‐Sibt, Is s‐Sibt, 22 ta’ Awwis Awwissu: ssu: L L‐OTTAVA ‐OT TTA AVA TAL‐FESTA 7.30pm

Mixg˙ela tal-faççata tal-Knisja kif ukoll tal-KaΩin tas-Soçjetà Santa Marija u Banda Re Gor© V. Nag˙lqu l-Festa ta’ din is-sena b’serata ta’ kant u divertiment quddiem il-KaΩin.


To Save Time & Money Use Our Cleaning Products & Services

Omajco Cleaners Ltd.

We Offer: • Cleaning Service • Maid Service • Window Cleaning • Carpet/Sofa Cleaning • 1st Time Cleaning • Office Cleaning • ... & all other Cleaning

11, Rokku Buhagiar Str., Qrendi

Call for a Free Quote

Our Cleaning Shops 13, Rokku Buhagiar Str., Qrendi (Near Church) Naxxar Road, San Ìwann (Near Church)

Tel: 21 642 343 Fax: 21 641 168 Mob: 99 498 464 www.omajco.net sales@omajco.net


www.santamarija.com

75 Sena tal‐KaΩin

Funzjonijiet fil-Knisja Il‐Óamis, 30 ta’ Lulju – Bidu tal‐Kwindiçina – Jum it‐Tfal 6.00pm PreΩentazzjoni tat-tfal (sa ˙ames snin) lill-Madonna. 6.30pm Quddiesa solenni, talba tal-Kwindiçina, Innu u Barka. Mistiedna b’mod speçjali t-tfal.

Il‐Ìimg˙a, 31 ta’ Lulju – Jum iΩ‐Ûg˙aΩag˙ 6.30pm Quddiesa bis-sehem taΩ-Ωg˙aΩag˙ minn Dun Jonathan Farrugia. Talba tal-Kwindiçina, Innu u Barka.

It‐Tnejn, 3 ta’ Awwissu – GriΩma tal‐Morda 6.30pm Quddiesa g˙all-morda u anzjani talparroçça. Ji©i amministrat is-sagrament tal-GriΩma tal-Morda. Imexxi Patri Karm Zammit O.P. Talba tal-Kwindiçina, Innu u Barka.

It‐Tlieta, 4 ta’ Awwissu Jum l‐G˙aqda tan‐Nar Santa Marija 6.30pm Quddiesa g˙all-membri tal-G˙aqda tannar minn Dun Trevor Fairclough. Talba tal-Kwindiçina, Innu u Barka.

L‐Erbg˙a, 5 ta’ Awwissu Jum it‐Tifkira tas‐Soçi u Benefatturi 6.30pm Quddiesa kantata b’suffra©ju g˙all-erwie˙ tas-soçi u benefatturi mejtin minn Patri Joe Zahra O.P.. Talba tal-Kwindiçina, Innu u Barka.

Il‐Óadd, 9 ta’ Awwissu ‐ Óru© tal‐Istatwa 6.00pm Quddiesa kantata, talba tal-Kwindiçina u Barka. 7.30pm Isir il-˙ru© solenni tal-istatwa ta’ Santa Marija u wara jitkanta l-Innu Ave Maris Stella u l-Antifona.

It‐Tnejn, 10 ta’ Awwissu ‐ Jum il‐Familji 6.30pm Quddiesa tal-Kwindiçina bis-sehem talfamilji tal-parroçça. Talba tal-Kwindiçina u Barka.

It‐Tlieta, 11 ta’ Awwissu – L‐Ewwel Jum tat‐Tridu 6.30pm Quddiesa solenni mill-Kan. Michael Camilleri OP. Wara, talba tal-Kwindiçina, Innu, Salve Regina, Litanija, Antifona u Barka Sagramentali. Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

l‐Erbg˙a, 12 ta’ Awwissu – It‐Tieni Jum tat‐Tridu 8.00am Quddiesa kantata. 6.30pm Quddiesa solenni mill-Kan. Michael Camilleri OP. Wara, kollox b˙all-jum ta’ qabel.

Il‐Óamis, 13 ta’ Awwissu – It‐Tielet Jum tat‐Tridu 8.00am Quddiesa kantata. 6.00pm Quddiesa solenni mill-Kan. Michael Camilleri OP. Wara, kollox b˙all-jum ta’ qabel.

Il‐Ìimg˙a, 14 ta’ Awwissu – Lejliet il‐Festa 8.00am Quddiesa solenni mill-Kappillan Dun Nazzareno Caruana. Wara jitkanta t-Te Deum u l-Antifona “Beata Mater”. 6.30pm Transolazzjoni solenni tar-relikwija, immexxija mimm Mons Alfred Xuereb. Wara, quddiesa kantata Salve, Litanija u Çelebrazzjoni Ewkaristika.

Is‐Sibt, 15 ta’ Awwissu – Jum il‐Festa 7.00am, 8.00am Quddies. 9.15am Quddiesa Konçelebrata solenni bilPani©ierku minn Mons Alfred Xuereb. 10.00am Quddiesa (fil-Kappella ta’ San BaΩilju). 11.00am Quddiesa. 5.00pm Quddiesa. 6.00pm G˙asar solenni mill-Kan. Dun Mario Agius, Salve u Litanija. 7.15pm Purçissjoni bl-istatwa artistika, devota u titulari tal-parroçça mmexxija mill-istess Çelebrant. 10.15pm Antifona u Çelebrazzjoni Ewkaristika.

Is‐Sibt, 22 ta’ Awwissu – L‐Ottava tal‐Festa 6.30pm Quddiesa, ripoΩizzjoni tar-relikwija, Te Deum u Barka. Il-muΩika tat-tridu, lejlet u nhar il-Festa tkun ta˙t iddirezzjoni tas-Surmast Patri Salv Galea O.P. Sagrament tal‐Qrar: Il-Ìimg˙a, 14 ta’ Awwissu, lejliet il-Festa, ikun hawn diversi konfessuri g˙allQrar bejn it-8.30am u l-10.30am u l-4.30pm u s-6.30pm

Festa 2009

53


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com Mill-Kummissjoni Banda Is-Sur Chirstopher Spiteri

Óidmet il-Banda Re Ìor© V G˙addiet sena o˙ra, sena ta’ ˙idma g˙as-Soçjetà, sena ta’ ˙idma wkoll g˙all-Banda Re Ìor© V. B˙assoltu permezz ta’ dan l-artiklu ser nag˙tu rendikont tal-impenn li l-Banda tas-Soçjetà Santa Marija kellha matul din l-a˙˙ar sena. Is-sena 2008 offriet ukoll b˙as-snin preçedenti sfidi ©odda g˙all-Banda. Minbarra s-servizzi li l-Banda kellha f’bosta r˙ula, naturalment il-qofol jintla˙aq dejjem fil-jiem tal-Festa. Nafu kemm il-Banda tag˙na tkun impenjata matul din il-©img˙a u s-sena l-o˙ra ma kinetx xi eççezzjoni. Fil-fatt minbarra s-servizzi tal-marçi li jibdew minn Óru© il-Vara u jintemmu fil-març tradizzjonali ta’ nofsinhar, fid-9 t’Awwissu kellna l-Programm MuΩikali. Programm li kien imΩewwaq b’attrazzjoni muΩikali permezz tal-bag pipes u s-Soprana Mqabbija Francesca Farrugia. Però bla dubju, iΩ-Ωjara fostna tal-Banda Taljana minn ©ewwa Cave, viçin Ruma, g˙al matul il-©img˙a kollha tal-Festa kienet kif ng˙idu “ç-çirasa fuq il-kejk”. Fil-fatt kienet esperjenza o˙ra unika kemm g˙alina kif ukoll g˙at-Taljani li flimkien qsamna esperjenzi kulturali u dawk muΩikali. Dan kollu grazzi g˙asSur Alfred Galea, bandist attiv kif ukoll membru filkummissjoni banda. Appena g˙addiet il-Festa, l-attenzjoni talkummissjoni u s-Surmast waqg˙et fuq avveniment ie˙or fejn ©ew imfakkra l-10 snin mill-g˙oti tal-Unur “Les Etoiles d’or du Jumelage” u l-15-il sena mittwaqqif tas-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙. Dan sar permezz ta’ Kunçert Sinfoniku ©ewwa l-awditorjum fl-iskola primarja tal-Imqabba fil-15 ta’ Novembru 2008.

Il-Banda Re Ìor© V dejjem ta˙t it-tmexxija tas-Surmast Direttur Mro. David Agius, fuq il-plançier artistiku. Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Serata o˙ra memorabbli li b’tiΩwieqa ta’ features u muΩika, quddiem sala litteralment ippakkjata, fakkarna ftit mill-istorja glorjuΩa riçenti tas-Soçjetà tag˙na. Wara li kellna ftit jiem ta’ mistrie˙, mill-©did beda jitfassal programm g˙al sena o˙ra.

Il-Banda Re Ìor© V waqt l-akkumpanjament ta’ Dun Jonathan Farrugia, qassis novell, fl-okkaΩjoni tal-ewwel quddiesa tieg˙u fl-Imqabba.

Programm Vokali u Strumentali li ©ie mtella’ ©ewwa s-sala tal-iskola Primarja tal-Imqabba nhar il-15 ta’ Novembru 2008 sabiex jitfakkar l-10 sena mir-reb˙ tal-unur uniku u presi©©juΩ Les Etoiles d’Or du Jumellage kif ukoll il-15-il sena mit-twaqqif tas-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ Santa Marija.

Is-Surmast Mro. David Agius jidderie©i l-Banda Re Ìor© V waqt programm li sar fil-ftu˙ tal-wirjiet La Semana Santa u ç-Çenaklu Óaj organizzati mis-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙.

Festa 2009

55


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

Fix-xhur tax-xitwa komplejna bir-rehearsals sabiex nippreparaw g˙all-programm strumentali annwali tal-Festa u okkaΩjonijiet o˙ra. Fl-1 t’April 2009, fuq inizjattiva tas-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙, ittella’ programm sinfoniku fuq tema reli©juΩa, g˙all-okkaΩjoni tal-ftu˙ tal-wirja “La Semana Santa” u tal-ewwel Çenaklu Óaj. Serata o˙ra, fejn minkejja t-temp kiesa˙, intlaqat ferm tajjeb b’g˙aΩla ta’ muΩika g˙all-okkaΩjoni. Matul dawn l-a˙˙ar ©img˙at komplejna bil-preparamenti g˙all-programm strumentali li g˙andna g˙all-Festa. Qabel ma ntemmu dan l-artiklu nag˙mel appell b’mod speçjali lill-©enituri sabiex tibag˙tu lil uliedkom jitg˙allmu l-muΩika b’xejn ©ewwa l-kaΩin tag˙na. In˙e©©e© ukoll lill-bandisti tal-post sabiex matul is-sena nag˙mlu daqsxejn sforz u nkunu aktar regolari fir-rehearsals. Nifhem li ˙afna mill-bandisti huma impenjati, min b’xog˙ol u min bi studju, u napprezzaw mhux ftit is-sagrifiççji li kull wie˙ed jag˙mel. Però huwa permezz ta’ hekk li l-livell tal-Banda jiΩdied. Nag˙laq dan il-messa©© tieg˙i billi b˙as-soltu nistieden lil kul˙add sabiex matul il-jiem tal-Festa nakkumpanjaw il-baned kollha, b’mod speçjali nistedukom sabiex tattendu g˙all-programm strumentali ta’ nhar l-10 t’Awwissu.

Is-sorpriΩi waqt il-programm annwali tal-Festa ma jonqsux. Fir-ritratt jidhru l-bag pipes li akkumpanjaw il-Banda Re Ìor© V.

Viva l-Banda Re Ìor© V.

Il-Banda Re Ìor© V waqt wie˙ed mis-servizzi tag˙ha ©ewwa ÓaΩ-Ûabbar fil-festa ad unur il-Madonna tal-Grazzja.

Il-Familja Farrugia tippreΩenta strument muΩikali lill-Banda Re Ìor© V tal-Imqabba rappreΩentata mis-Sur Chris Spiteri f’isem il-Kummissjoni Banda. Is-Sur Antoine Farrugia jidher jirçievi l-premju ‘Bandist tas-Sena’ ming˙and is-Sur Rokku Camilleri, ©entilment sponsorjat minn Di Rocco Ltd.

Akkademja tal-muΩika ©ewwa l-KaΩin Ibg˙at lil uliedek jitg˙allmu l-muΩika b’xejn ©ewwa l-KaΩin kull nhar ta’ Sibt wara nofsinhar. Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

57


Arcadia, Gilbiena Street, Ûabbar. Tel/Fax: 2167 7970 We Specialize in: 1. Frame Moulding in different shapes and sizes, Parquet Flooring and Wooden Skirting 2. Furniture Mouldings 3. Kitchen & Interior doors in standard measures or in desirable size 4. Panelling in solid Pine

All Selections can be made from a wide selection of wood (Pine - Oak - Mahogany - Samba) PURCHASE DIRECTLY FROM MANUFACTURER AND SAVE MONEY

FREE DELIVERY

Velton Ltd G˙ad-dilettanti tal-Festi Lampi tal-Kulur u Çari 15 watts u 25 watts

Mob: 9949 7336


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

Il-Qanpiena l-Kbira Tifkiriet kitba tas-Sur Joseph Farrugia Storiku

Saret regola li kull sena jasalli l-Programm tal-Festa Santa Marija ta’ ra˙al twelidi, malli ˙ri©na iΩda dan ikun aktar rapport estensiv tal˙idma tas-Soçjetà matul l-a˙˙ar sena b’tiΩwieqa sabi˙a ta’ dokumenti storiçi li jinteressawna mill-qrib u kitbiet o˙ra ta’ min japprezza. Fil-Programm tas-sena 2007, l-attenzjoni tieg˙i waqg˙et fuq artiklu miktub mis-Sur John Zammit, bit-titlu ‘Il-Ìublew tadDjamanti tal-Qanpiena l-Kbira’. Kien ©ust u xieraq li John ifakkar dan l-avveniment ladarba l-benfatturi u protagonisti fl-istorja tal-qanpiena kienu buΩnannietu, Mikiel Zammit u martu Giovanna. La minn kitbiet o˙ra Mikiel Zammit hu mag˙ruf sew fl-istorja tal-qanpiena u donazzjonijiet o˙ra ta’ importanza storika, g˙aΩilt li l-ewwel nippreΩentah kif nafu jien. Fil-˙ajja Mikiel kien miΩΩewwe© lil Giovanna, xebba Inguanez, u kellhom Ωew© subien, Lorenzu u Giovanni, u tifla, Mudesta. Bid-dar kienet fi Triq Valletta, l-Imqabba. Kien ta’ statura kemmxejn twila u mΩejjen b’korporatura sabi˙a u mg˙addma. Il-˙idma prinçipali tieg˙u kienet ta’ bidwi u kien ja˙dem fil˙afna raba’ l-iktar fi Triq it-Torri, l-Imqabba, in-na˙a mag˙rufa b˙ala d-‘Dibdieba’, li llum tag˙mel parti mill-ajruport. Jid˙ol g˙al dan ilqasam minn razzett ta’ sular wie˙ed u g˙orfa. Hawn Mikiel kien iΩomm l-g˙odda tar-raba’, il-bhejjem u mg˙alef. Ma kienx irabbi bhejjem g˙as-sinna. Ma nafx kemm il-tomna raba’ kien jikkultiva f’dan is-sit u g˙elieqi o˙ra madwar ir-ra˙al; Ωgur li l-ammont kien sostanzjali. Biex

ila˙˙aq max-xog˙ol kien jimpjega n-nies mieg˙u skont l-ista©un. Ni©i issa g˙al dak li naf dwar il-qanpiena. Óru© mill-iskola wara nofsinhar mal-wasla tag˙ha firra˙al, bqajna sejrin narawha fuq iz-zuntier mal-˙ajt ˙dejn il-bieb talkappellun tal-Agonija po©©uta fuq il-karru b’roti tal-˙adid li n©arret fuqu mill-Marsa g˙ar-ra˙al. F’jum it-tlug˙ tag˙ha filkampnar nhar it-3 ta’ Jannar 1932, missieri u ommi ˙aduna naraw ilfunzjoni. L-ewwel d˙alna l-knisja u fil-korsija kien hemm statwa mΩejna b’˙afna fjuri u xemg˙a tixg˙el. Fuq iz-zuntier, sewwa sew wara l-istatwa ta’ Sant’Andrija – illum Santu Rokku – kien hemm il-qanpiena mdendla bejn Ωew© pilastri mΩejna bil-palm u liedna tar-rand. Monsinjur Arçisqof Don Maurus Caruana O.S.B., flimkien malkleru, wara li bierek il-qanpiena, ©ibed l-ewwel tokk. Warajh, bir-

Mikiel Zammit, mag˙ruf b˙ala ‘Il-Mejlaq’ li flimkien ma’ martu Giovanna kienu l-benefatturi tal-qanpiena l-kbira li nsibu ©ewwa l-Imqabba.

Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

ra©un kollu, kien imiss lil Mikiel, il-benefattur tag˙ha. Wara din il-funzjoni l-qanpiena tbaxxiet u n©ibed ir-ritratt popolari ta’ Mikiel ippoΩat mal-qanpiena. Irritratt in©ibed minn Mikiel Ellul, fotografista mill-Imqabba. Dawn kienu ˙bieb ˙afna u billi Ellul kellu ˙anut ta’ skarpan mad-dar tieg˙u fi Triq Valletta, Mikiel kien i˙obb iqatta’ xi ˙in liberu hemm. Dan ir-ritratt kien iΩommu esponut fil˙anut ma’ o˙rajn u kalendarju ta’ mitt sena. Miz-zuntier, in-nies issa mxiet wara l-qanpiena biex jing˙ata l-bidu tat-tlug˙ tag˙ha fil-kampnar. B’ir©iel fuq il-©bid tal-˙bula, l-qanpiena bdiet tielg˙a bil-mod il-mod. Meta waslet g˙oli ta’ xi sular u nofs, it-tlug˙ twaqqaf min˙abba mal-funzjoni tal-apparat. Issa Innoçenzo Psaila li kien malkuruna tal-qanpiena, niΩel l-art ma’ ˙abel ma˙sub g˙alhekk minn qabel waqt li l-qanpiena bdiet nieΩla bilmod. Billi issa bdiet traxxax ix-xita, ommi ˙aditna fid-dar ta’ ˙uha, iz-ziju ÌuΩepp Ellul B.E.M. – illum hemm kaΩin – minn fejn stajna nkomplu naraw x’kien qed isir. G˙adni nara lil Toni Borg u ÌuΩeppi Facciol jispezzjonaw millviçin buzzell ankrat mal-ponta talkampnar. Meta deher li x-xog˙ol ser jie˙u fit-tul u kien sar ˙in l-ikel, ommi ˙aditna d-dar. Fil-g˙axija, meta kien di©à dalam, missieri rritorna d-dar fer˙an u bi tbissima fuq wiççu u b’ton ta’ sodisfazzjon qalilna; ‘Il-qanpiena lesta, tellajniha fil-kampnar.’ L-g˙ada, it-Tnejn, meta skolajna fil-11.30, jien u o˙ti Marija ma’ tfal o˙ra bqajna sejrin naraw il-

Festa 2009

59


MARCON’S HAIR SALON Triq l-A˙wa Ghigo, Mqabba Opening Hours: Tue-Fri: 09.00am–06.00pm Sat: 08.00am–07.00pm Monday closed

Tel: 27602437 Mob: 79602437


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

qanpiena fil-bokka tal-kampnar u Ωew© suldati jimmarni©©jaw ˙bula mal-qanpiena. Tajjeb inΩid li l-armar biex tittella’ l-qanpiena kien Ωarmat u l-misra˙ kien kwiet b˙as-soltu waqt li fl-Imqabba kienet ©urnata normali tax-xog˙ol. Hu mag˙ruf li Joseph Busuttil, imwieled Óal Safi, miΩΩewwe© u joqg˙od l-Imqabba, ˙a sehem fittlug˙ tal-qanpiena.1 Bil-©eneroΩità u l-im˙abba tag˙hom lejn ra˙al twelidhom, Mikiel u martu Giovanna Zammit ˙allew lillImqabba sinjura aktar milli sabuha. 1

C. Lia B.Educ.,B.A., Programm Festa Santa Marija 1995 p.43

Is-Sur Pawlu Farrugia, missier is-Sur Joseph Farrugia, ex-President u l-awtur ta’ dan l-artiklu, li kien ukoll inovlut fit-tlug˙ tal-qanpiena.

Joseph Busuttil, li hu mag˙ruf li ˙a sehem fittlug˙ tal-qanpiena l-kbira. (Óajr Agnes Busuttil).

Starbrite Dry Cleaning

Triq Tas-Sejba, Mqabba Tel/Fax: 2168 3367

Bar & Restaurant Nispeçjalizzaw fil-Pasta, Steaks, Chickens u anke la˙am taΩ-Ωiemel Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

St. Thomas Road, Luqa Tel: 2180 0243 Inservu kull kwalità ta’ikel bi prezzijiet moderati.

Festa 2009

61


Pantera Fashion Wear

Blue Grotto Avenue, Ûurrieq 21647460


www.santamarija.com

75 Sena tal‐KaΩin

L-influwenza tal-a˙wa Ghigo fl-IΩvilupp tal-Qniepen Maltin fis-Seklu G˙oxrin © kitba

tas-Sur Kenneth Cauchi

B. Cons. (Hons.) Mtls, Stn, Cer & Gls .

Kampanologista

Inkiteb numru sostanzjali ta’ materjal dwar il-qniepen talImqabba u dan bir-ra©un g˙ax huwa fatt mag˙ruf li l-qniepen tag˙na huma fost l-aktar melodjuΩi li g˙andna fi gΩiritna. Tikteb kemm tikteb tasal f’punt fejn tibda tg˙id l-istess affarijiet, g˙aldaqstant f’dan ir-rigward ser nag˙ti perspettiva differenti lejn il-kampanolo©ija, dejjem b’riferenza diretta u indiretta lejn l-Imqabba. G˙andi nifhem li m’humiex ˙afna dawk l-Imqabbin li jafu li t-toroq imsemmija g˙all-a˙wa Ghigo u Mikiel Zammit huma marbutin mill-qrib mal-qniepen tal-Knisja Parrokkjali. Biex inkunu aktar preçiΩi, skont studju li sar riçenti nistg˙u nΩidu li tal-ewwel huma marbuta ma’ diversi qniepen li ma humiex go l-Imqabba imma jinsabu f’diversi kampnari li g˙andna f’Malta filwaqt li tal-a˙˙ar, ir-rabta tieg˙u tibda u tispiçça mal-qanpiena l-kbira tag˙na biss. Biex wie˙ed jag˙ti daqsxejn ta’ introduzzjoni, l-a˙wa Monsinjuri Giovanni Battista u Angelo Ghigo – it-tnejn Imqabbin - kienu parzjalment responsabbli g˙all-iΩvilupp kampanolo©iku Malti fl-ewwel snin tas-seklu g˙oxrin, u baqg˙u jΩommu poΩizzjoni rispettabbli f’dan il-qasam tal-anqas sa nofs is-sittinijiet fejn insibu dokumentat li ˙allsu g˙allqanpiena g˙all-Knisja tal-Imqabba.1 L-a˙wa qassisin huma mg˙arufa li kellhom widna g˙all-muΩika, u dan jidher mill-fatt li kif la˙aq kappillan ta’ Óal Safi Dun Ìwann Battista, wa˙da mill-ewwel opri li g˙amel kienet is-sett ta’ erba qniepen melodjuΩi li sal-lum g˙adhom jintuΩaw ©o

Óal Safi. Dawn il-qniepen tfondew fl-1920 mill-Fonditur Prospero Barigozzi ta’ Milan li f’dak iΩ-Ωmien kien ©mielu m˙abbat b’diversi kummissjonijiet ta’ qniepen ©odda g˙al Malta.2 Interessanti huwa l-fatt li din kienet tista’ tg˙id wa˙da millewwel ordnijiet g˙all-Barigozzi wara li fonda l-ewwel sett tieg˙u fl-1912 g˙all-Parroççca tat-Trinità l-Marsa. G˙andna nifhmu li l-iskala muΩikali ta’ Óal Safi ng˙atat lillBarigozzi minn Dun Ìwann Battista nnifsu g˙ax il-prinçipju tal-kunçert ma©©ur jibqa’ jidher f’diversi qniepen o˙ra kif ser naraw aktar ’il quddiem wara l-qniepen ta’ Óal Safi, Barigozzi tista’ tg˙id li ma waqaf qatt minn xog˙ol ta’ qniepen g˙al Malta.3 Il-bidu tas-seklu g˙oxrin ©ab mieg˙u taqlib kbir f’dak li huwa ikkummissjonar ta’ qniepen ©odda. Fl-1922 insibu lill-Barigozzi jag˙mel tal-Qala, fl-1925 l-ex-Kappillan talImqabba Dun Kalçidon Schembri

Ritratt ta’ tifkira tal-benefattur Mikiel Zammit, il-Mejlaq, mal-qanpiena l-kbira.

Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

b˙ala Kappillan tal-Imsida jikkummissjona l-Funderija Angelo Bianchi ta’ Varese biex jag˙mlu l-qanpiena l-kbira ta’ dan il-lokal.4 Fl-1928 ner©g˙u nsibu lill-Barigozzi jag˙mel il-qniepen ta’ Óal-Luqa, fl-1930 dawk tal-G˙asri, u fl-1931 il-qanpiena l-kbira tal-Imqabba, il-qniepen ta’ Savina fir-Rabat G˙awdex, iΩ-Ωg˙ira ta’ San Lawrenz ukoll f’G˙awdex, u l-qanpiena l-kbira ta’ Birkirkara.5 Il-fatti jindikaw li meta saret il-qanpiena l-kbira tal-Imqabba, direttament jew indirettament xi ˙add (g˙andi nifhem Dun Ìwann Battista) mill-a˙wa Ghigo kien imda˙˙al Ωgur. Wie˙ed irid iqis li qanpiena tal-kobor b˙al ma hija tar-ra˙al kienet deçiΩjoni kbira wisq biex ilkappillan ma jiddiskutihiex ma’ Dun Ìwann Battista li kien di©à kellu x’jaqsam ma’ Barigozzi fil-qniepen ta’ Óal Safi. Jekk kienx responsabbli mill-intonazzjoni muΩikali tal-kbira ma nafux, imma g˙andna nifhmu li ta l-approvazzjoni tieg˙u g˙aliha g˙ax il-qanpiena g˙alqet il-qniepen muΩikalment fi skala ma©©ura fis-Si naturali.6 Il-Kbira t˙allset minn Mikiel (ilMejlaq) Zammit u martu Giovanna benefatturi kbar Imqabbin,7 li bosta anzjani sa˙ansitra anke dawk millQrendi g˙adhom jiftakruhom.8 Sena wara saret il-qanpiena Ω-Ωg˙ira, ukoll xog˙ol Barigozzi, però din iddarba t˙allset minn Mikiel (iΩ-Ûubu) u martu Antonia Xuereb.9 Ta’ min jinnota li min nise© l-iskrizzjoni latina g˙al dawn iΩ-Ωew© qniepen huwa l-istess persuna min˙abba x-xeb˙ kbir tal-mod kif jirreferi lejn il-benefatturi. Kontemporanjament,

Festa 2009

63


Mini Skip Service also available Leli Camilleri Leli, Triq il-Madonna tal-Ìilju, Mqabba Tel: 9947 4468

Azzopardi Interiors

For all type of Gypsum work George Azzopardi • Tel: 9988 4368

• Wall Lining • Soffits • Gypsum Ceilings • Bulk Heads • Partitions • Gypsum wall units • Covings • Painting


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

saçerdot Imqabbi ie˙or Dun Innocenz Zammit ikkummissjona ˙ames qniepen g˙all-Knisja tal-Imsida lillFunderija Bianchi msemmija aktar ’il fuq.10 Fl-a˙˙ar tas-snin erbg˙in u l-bidu tal-˙amsinijiet Dun An© Ghigo n˙atar Arçipriet tal-Knisja Arçipretali tal-Furjana u matul din l-Arçipretura, insibu lil Dun An© je˙odha qatta’ bla ˙abel ma’ xi FurjaniΩi li riedu jinstallaw qanpiena li muΩikalment ma kinitx tikkumplimenta lill-qniepen l-o˙ra eΩistenti fil-Furjana.11 Ghigo nsista li l-qanpiena ma kellhiex titla’ fil-kampnar ©aladarba n-nota ma kinitx dik li ried hu u g˙aldaqstant niltaqg˙u ma’ ©lieda legali li g˙al ftit ma spiççatx ukoll bl-idejn fil-qrati ta’ Napli – kwistjoni li karkret g˙al iktar minn erba’ snin u li ntemmet b’wiçç il-©id tul l-Arçipretura ta’ wara, ta˙t Dun Anton Debono.12

F’nofs il-˙amsinijiet l-a˙wa Ghigo n˙atru Monsinjuri talKatidral, u hawnhekk insibuhom jag˙tu l-pariri tag˙hom biex filKatidral tal-Imdina ji©u installati Ωew© qniepen wa˙da Kbira u o˙ra Ωg˙ira, it-tnejn bin-nota ta’ Si be molle u fonduti minn-Barigozzi.13 IΩ-Ωew© qniepen ©ew ikkonsagrati mill-Arçisqof Mikiel Gonzi fl-1958 bi t˙ejjija g˙aç-Çentinarju Pawlin tal-1960. 14 Kien proprju fl-1965 matul ilParrokkat tal-Kappillan Dun Karm Bianco li l-a˙wa Ghigo offrew li jag˙mlu tajjeb g˙at-tfondija ta’ qanpiena ©dida biex tie˙u post qanpiena mixquqa. L-im˙abba li kellhom dawn l-a˙wa li g˙amlu isem, tidher tajjeb fl-iskrizzjoni Latina li teΩisti fuq il-qanpiena ‘hvivs vero terrae nativi amantissimi’ . Ilqniepen tal-Imqabba g˙adhom sallum jindaqqu b’galbu liema b˙alu

minn grupp ta’ voluntiera ddedikati li mag˙hom g˙ad hemm wa˙da min-neputijiet tal-a˙wa Ghigo, li taw kontribut mill-aktar siewi fliΩvilupp tal-Kampanolo©ija tasseklu g˙oxrin. B’dawn l-erba’ kelmiet nistg˙u naraw kemm dawn l-a˙wa Mqabbin kellhom sehem importanti kemm fit-tiswir tal-qniepen tar-ra˙al stess kif ukoll dawk ta’ r˙ula o˙ra. Birra©un mela li l-qniepen tag˙na huma muΩikalment meqjusa fost l-aktar qniepen notevoli li g˙andna filkampnari Maltin. © Kenenth Cauchi 2009 1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12 13

14

… aes hac in tvrri sonans concentvm div complebat Sacc. Joan Bapt. & Dr. Ang. Fratres Ghigo Ecclae. Metrop. Cann. Capit, hvjvs vero terrae native amantissimi … skrizzjoni fuq it-tielet qanpiena tal-Imqabba. Fost il-qniepen li fonda Barigozzi tista’ tg˙id kontemporanjament ma’ ta’ Óal Safi nsibu dawk tal-Qala G˙awdex u ftit wara dawk tal-BaΩilika ta’ San Ìor© irRabat G˙awdex ukoll, u tal-Mellie˙a. Din hija biss teorija ta’ min qed jikteb u qieg˙da ting˙ad ming˙ajr provi. Calleja J. l-Imsida l-Biera˙ u Llum, Veritas Press, 1990. La Fondera Fratelli Barigozzi, Nexo Milano, 2006. Dawn kollha huma probabbiltajiet mibnija fuq ideat ta’ min qieg˙ed jikteb u jistg˙u façilment jaqg˙u meta ffaççjati minn dokumenti serji li jiç˙du dan. Michaelis et Ioanne Conivgvm Zammit hvjvs pagi mvnificorvm filiorvm……… skrizzjoni fuq il-qanpiena l-Kbira talImqabba. Informazzjoni verbali mog˙tija lili min qed jikteb fl-1997 minn Benna Aquilina mill-Qrendi. Sal-lum il-qanpiena Ω-Ωg˙ira g˙adha mag˙rufa b˙ala ‘iΩ-Ûubu’. Calleja J. Ibid. B˙ala Mqabbi Zammit Ωgur li kien sema’ li Barigozzi ˙adem tal-Imqabba imma probabbli g˙aΩel li jibqa’ ma’ Bianchi biex jimxi fuq ilpassi tal-mejjet Dun Kalçidon Schembri u l-qniepen, ikunu kollha mill-istess funderija. Jista’ jkun ukoll li Bianchi kien or˙os minn Barigozzi. Agius A. Tg˙arif dwar il-Qanpiena l-Kbira tal-Furjana, (undated) Ibid. Informazzjoni verbali mog˙tija lili min qed jikteb fl-2001 minn TereΩa Ghigo. Sonat primitus mea vox svb Archiepiscopatvm Michaelis Gonzi … skrizzjoni fuq il-qanpiena l-Kbira talKatidral.

Il-qanpiena l-kbira waqt li kienet qed tittella’ fil-kampnar tal-Knisja.

Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

65


Suppliers & Manufacturers of Bathroom Fittings G˙all-or˙os prezzijiet fis-suq

76, BirΩebbu©a Street, BirΩebbu©a • Tel: 2165 1583 • Mob: 7965 8539 E‐mail: acholdings@camline.net.mt • www.reaceramics.com


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

Lil Santa Marija minn Roberta Mallia

Sa minn mindu kont jien çkejkna Minn dejjem g˙araft in˙obbok U ©or-ra˙al ridt nitrabba Li j©ib l-isem tal-Imqabba. Ra˙al çkejken g˙alih wa˙du B’toroq dojoq imserrpin dedikat g˙al Marija Assunta ma˙buba mill-Imqabbin. Li kieku verament kont nista’ Ni©i ˙dejk ma nitlaq qatt Nag˙mel parti mill-Imqabba Nkun milqug˙a minn kul˙add. G˙alkemm naf li mhux possibbli Qalbi ma rrid naqta’ jien Nibqa’ nqimek minn ©o posti Sa ma forsi ji©i Ω-Ωmien. O Madonna Omm ˙anina Óares dejjem l-Imqabbin Mill-problemi ta’ din id-dinja Minn kull xorta ta’ tfixkil. Sa ma ti©i dik is-sieg˙a Nibqg˙u dejjem inqimuk Qatt ma nieqfu mill-im˙abba Qatt ma naslu li niç˙duk. Bis-sbu˙ija Int mimlija Int l-eΩempju ta’ kull omm Tant mag˙rufa u ma˙buba Tif˙ir jo˙ro© minn kull fomm. Qed nitolbok jien bil-˙niena Sabiex tilqa’ din it-talba Li fiΩ-Ωmien mhux wisq imbieg˙ed Inkun parti mill-Imqabba. Issa fl-a˙˙ar u mhux lanqas G˙al darb’o˙ra qed nitolbok Ilqa’ din il-bewsa çkejkna Ming˙and bintek li tant t˙obbok. Birkirkara 16-07-09 Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

67


Planning a party?

PISCOPO’S CASH & CARRY can provide you with all your needs Small pizza, sausage rolls, ice cream, stuffed olives, beers b and minerals, juices, Panini, Gateaux, napkins,, balloons, disposable plates and much much more!

All items at a discounted price!! Triq Erba’ MwieΩeb St. Paul’s Bay SPB 06 Tel: 2157 0265, 2157 0375

Dolceria Croce Bonaci We are the originals Over 100 years Experience (Prop. Charles Bonaci) Dolceria: 32, St. Ursula Street, Valletta Tel/Fax: 2122 5924

Shop: 24D, St. John Street, Valletta. Tel: 2124 7933


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com Messa©© mis-Sezzjoni Nisa . Is-Sinjorina Frangiska Ghigo Presidenta tas-Sezzjoni

Insebb˙u l-Palazz MaestuΩ tag˙na Re©g˙et g˙addiet sena o˙ra. Kif itiru x-xhur! Awwissu re©a’ wasal, xahar li nkunu qed nistennew blakbar ˙erqa biex fih niççelebraw blakbar pompa l-Festa Universali talPatruna tal-GΩejjer Maltin u b’mod speçjali tar-ra˙al g˙aΩiΩ tag˙na l-Imqabbin li hija Santa Marija. Din is-sena b˙al kull sena o˙ra, a˙na n-nisa kellna sena ta’ ˙idma fejn fiha komplejna b’˙afna attivitajiet biex ni©bru l-fondi li tant huma me˙tie©a biex tmexxi Soçjetà b˙al tag˙na, speçjalment din is-sena fejn qed isir il-bini fuq l-estensjoni tal-KaΩin li ser ikompli jkabbar u jsebba˙ il-Palazz MajestuΩ tag˙na. Din is-sena wkoll il-ferg˙a tag˙na ser ter©a’ tag˙ti somma sabi˙a b’risq il-bini tal-KaΩin il©did, somma li ©iet b’˙afna ˙idma u sagrifiççju speçjalment min-na˙a ta’ xi w˙ud b˙ al ng˙idu a˙na Il-Kumitat il-©did tas-Sezzjoni Nisa fi ˙dan is-Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V tal-Imqabba. s-Sinjura Doris Camilleri li hija Ritienne Agius li tatna xi vouchers g˙al kull attività li organizzajna l-iΩjed persuna fostna li t˙abbrek li dawn kollha ma’ xi affarijiet li u nappellaw li jibqg˙u jag˙mlu biex tbig˙ il-biljetti u ti©bor in- kienu jag˙tuna xi w˙ud mill-istess hekk g˙al li ©ej. Nirringrazzjaw nies g˙al kull attività. Hawnhekk ferg˙a, konna nag˙mluhom lotteriji lil xi w˙ud mill-ferg˙a li jag˙mlu filwaqt li nirringrazzja minn qalbi biex dejjem konna nΩidu mal-qlig˙ sagrifiççju biex inaddfu l-KaΩin lil Doris, nirringrazzja lill-membri li kien jibqa’ b’risq il-KaΩin. tag˙na. Nappellalkom biex jekk l-o˙ra kollha li lkoll ˙admu biex Nirringrazzjaw fuq kollox lill- jog˙©obkom nie˙du sehem f’kull din is-sena organizzajna attivitajiet partitarji u soçi li dejjem sibnihom attività li ti©i organizzata kemm iΩjed minn snin o˙ra fiç-çelebrazzjonijiet b˙al afternoon teas f’xi ©ewwa l-Knisja kif ukoll Ódud wara nofsinhar l-attivitajiet esterni, fejn g˙alihom kienu filwaqt li nuru çerta jattendu ˙afna partitarji. serjetà. Ringrazzjament speçjali Nixtieq nag˙mel jmur g˙all-isponsors li appell lil kul˙add biex huma: Ta’ Frida Pet & f’dawn il-Festi li ser Garden li tana pjanta niççelebraw nersqu aktar sabi˙a g˙al kull coffee lejn Alla biex b’hekk morning; La Piccola nag˙tu glorja lil Ommna taΩ-Ûurrieq li wkoll tana Marija li tant hija g˙aΩiΩa xi affarijiet g˙al kull g˙alina. Viva Marija afternoon tea flimkien Assunta, Patruna talma’ Beauty Lab by Wa˙da mill-attivitajiet regolari tas-Sezzjoni Nisa hija Ωjara lil ˙utna anzjani Imqabbin kollha. Mqabbin ©ewwa San Vinçenz de Paule. Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

69


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

Trofew Chev. George Martin A. Mus. L.C.M., O.S.T.J. (L-attivist tas-Sena 2008)

B˙al kull sena s-Soçjetà tag˙na tie˙u ˙sieb li tippreΩenta l-unur tal-attivist tas-sena lil dak jew dawk il-persuni li fl-opinjoni tag˙ha jkunu ddistingwew ru˙hom b’xi mod aktar minn o˙rajn g˙allimpenn u ˙idma matul is-sena. Din kienet inizjattiva o˙ra tal-familja Martin li bla dubju g˙andhom g˙al qalbhom ferm isSoçjetà tag˙na. L-attivist g˙al din is-sena kien fil-fatt is-Sur Benjamin Camilleri. Dan l-unur ©ie ppreΩentat nhar id-9 ta’ Awissu 2008 mill-familja Martin innifisha waqt il-Programm Annwali u Strumentali li l-Banda Re Ìor© V esegwiet fil-pjazza quddiem il-KaΩin. Benny, kif inhu aktar mag˙ruf mag˙na, sa minn çkunitu kellu g˙al qalbu s-Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V u l-Festa ta’ Santa Marija. Minn dejjem kien attiv f’diversi oqsma fi ˙dan isSoçjetà. G˙al diversi snin, Benny kien anke membru fil-Kumitat EΩekuttiv kif ukoll ta s-sehem tieg˙u wkoll fis-Sezzjoni tan-nar tal-art. Benny kellu sehem kbir fil-bini tal-ma˙Ωen li tippossiedi s-Soçjetà kif ukoll fis-sala, li kien ukoll g˙addielha s-sistema tad-dawl. Dan l-a˙˙ar snin l-attenzjoni kollha ta’ Benny kienet fuq pro©ett ambizzjuΩ li s-Soçjetà ˙asset li kien hemm bΩonn. Il-Banda Re Ìor© V dejjem kien jixirqilha jkollha pjattaforma jew a˙jar plançier artistiku sabiex minn fuqu tesegwixxi l-programmi tag˙ha. Benny kien sa mill-bidu nett involut f’dan il-pro©ett u nistg˙u

Is-Sur Benjamin Camilleri jidher jirçievi l-premju ‘Attivist tas-Sena’ ming˙and il-familja Martin.

Dehra tal-Banda Re Ìor© V fuq il-plançier artistIku.

ng˙idu li ntefa’ b’ru˙u u b’©ismu sabiex din il-˙olma titwettaq u ssir realtà. Grazzi g˙all-˙idma bla heda u kontinwa tieg˙u, nistg˙u ng˙idu li ninsabu fil-faΩi a˙˙arija sabiex fi ftit Ωmien ie˙or naraw din l-opra artistika kompluta tiddomina l-pjazza tar-ra˙al.

Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Kienet propju din iddedikazzjoni kbira lejn dan ilpro©ett li wassal biex is-Soçjetà tirrikonoxxi u tonora l-˙idma kbira ta’ Benny. Mill-©did prosit Benny u nawgurawlek aktar ˙idma b’risq is-Soçjetà tag˙na li tant g˙andek g˙al qalbek u tant t˙obb.

Festa 2009

71


SCICLUNA FLORIST G a rden C en tre Specializes in:

Flower Arrangements for Weddings, Holy Communion etc. Souvenirs for every occasion, Artificial Flower and Tulle, Fresh Plants and Fruit Trees. Bronja Street, Ûurrieq – Tel: 2164 9621


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

Int Marija Sabi˙a Wisq kitba ta’ Chev. Carmel Bianchi .

Int Marija Sultana rebbie˙a fuq il-˙aΩin ukoll fuq kull dnub ebda tebg˙a ma g˙andek ta’ ˙tija ub. g˙ax hekk jixtraq ’l Omm Alla l-ma˙bub. Int fawwara ta’ xita ta’ grazzji li t˙obb tqassam bil-fer˙ lill-bnedmin g˙andek ni©u f’kull ˙tie©a li jkollna g˙aliex nafu li ni©u mfarr©in. Int Marija Ωag˙Ωug˙a ta’ dejjem qatt ma tikber u lanqas tixjie˙ lil kul˙add tilqa’ g˙andek u tfarra© int dik il-warda friska tisbie˙. Int tbiddlilna kull niket fil-hena ukoll tferra˙ il-qlub l-imnikktin tassew t˙obbna g˙ax int l-Omm ˙aninaa Dejjem lesta li tg˙in l-imsejknin. Int Marija l-Omm l-aktar setg˙ana qatt ma tag˙dab g˙alina l-bnedmin inti lesta biex mieg˙ek t˙addanna u tag˙dirna g˙ax taf li dg˙ajfin. Int id-dg˙ajsa li Ωgur biha ssalva lil kull bniedem li jfittxek g˙all-kenn tassew t˙arsu mill-g˙aw© u l-periklu t˙addnu mieg˙ek g˙ax veru taf t˙enn. Int Marija tg˙in kemm lil dan g˙ani il-kapott tal-imsejken u l-fqir u ming˙ajr xi kulur, distinzjoni Ωgur ma tkunx qed tistenna tif˙ir. Int ix-xemx li Ωgur tisboq kull dija l-isba˙ kewkba li hemm fis-smewwiet jew il-qamar f’xi lejla sajfija id-dawl, li jeqred id-dlamijiet. Int Marija Sultana ta’ ©ensna l-eqdes wa˙da fost il-qaddisin tibqa’ l-g˙axqa u l-g˙oΩΩa ta’ qalbna bik kburin il-Maltin u l-G˙awdxin. Int il-pont li tg˙aqqadna mal-©enna Ωgur it-triq li twassalna fis-sliem kull mog˙dija tkun lesta twittilna sakemm naslu f’post l-hena bla tmiem. Qormi – Il-Óadd 3 ta’ Ìunju,, 22007 00 07 Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

73


Prop. George Attard


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

Messa©© mis-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ Santa Marija Is-Sur Carlo Sciberras President

Fejn hemm l-G˙aqda – hemm is-Sa˙˙a! G˙eΩieΩ Ωg˙aΩag˙, soçi, partitarji u ammiraturi tal-Festa tal-Imqabba, G˙addew propju 10 snin minn mindu wrejt l-interess li nag˙mel parti mill-Kumitat tas-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ Santa Marija fejn propju wara l-Festa tal-1999 kien ©ie fuqi s-Sur Alex Falzon li dak iΩΩmien kien President tas-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ u talabni biex nifforma parti mill-Kumitat tieg˙u. Kont g˙adni Ωag˙Ωug˙ ta’ 16-il sena ming˙ajr l-ebda esperjenza ta’ x’jirrikjedi li tkun membru ta’ kumitat però sforz tal-entuΩjaΩmu u d-determinazzjoni aççettajt b’fer˙ u minn dak iΩ-Ωmien ’il hawn bqajt

Kumitat Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ 2008/ 2009. Wara mix-xellug: Chris Micallef, Alvin Livori, Jerry Ghigo (Delegati Briju), Steve Cardona (Asst. Kaxxier), Tyrone Barbara (Del. Attivitajiet), Jeremy Mercieca (PRO), Warren Bondin (Del. Armar), Franklin Cassar (Del. Attivitajiet). Quddiem mix-xellug: Robert Ghigo (Viçi-President), Sarah Farrugia (Segretarja), Carlo Sciberras (President), Jonathan Mifsud (Kaxxier), Mario Zammit (Del. Pubblikazzjonijiet). Nieqes: Joseph Briffa (Viçi-Segretarju).

Wie˙ed mill-Get Togethers g˙aΩ-Ûg˙aΩag˙ li saru ©ewwa l-KaΩin tul issena.

Dehra mill-isba˙ tal-Innovazzjoni g˙al din is-sena mill-wirja unika g˙allGΩejjer Maltin La Semana Santa - Il-Vara ‘Santa Maria de La Esperanza Macarena’ waqt il-ftu˙ uffiçjali mill-E.T. Mons Adeodato Micallef Isqof Emeritus tal-Kuwajt.

L-Innovazzjoni fir-ra˙al tal-Imqabba g˙al darb’o˙ra re©g˙et spikkat; Mument mill-aktar profond waqt ir-rappreΩentazzjoni ˙ajja tal-A˙˙ar Çena.

Dettall mill-isba˙ ta’ Ìesù u Ìuda waqt l-ewwel Çenaklu Óaj imtella’ fl-Imqabba intitolat ‘Dan Hu Ìismi...Dan Hu Demmi’.

Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

75


www.santamarija.com

75 Sena tal‐KaΩin

tal-kanzunetta li tfakkar inservi konsistentement il-15-il anniversarju tassena wara l-o˙ra Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ “Qalb f’kull Kumitat fejn Ûag˙Ωug˙a Wa˙danija” eventwalment fis-sena mill-kantanta brava Eleanor 2003 okkupajt il-kariga Cassar fuq kompoΩizzjoni ta’ kaxxier u fis-sena ta’ Mro. Anthony Camilleri 2004 ©ejt ma˙tur minn u lirika ta’ Nicholas s˙abi b˙ala President Baldacchino. tas-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙, Wara li n˙asad il-frott taskariga li fiha investejt sena anniversarja, il-Kumitat iΩ-Ωog˙Ωija u l-ener©ija tas-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ re©a’ kollha tieg˙i fejn propju ©©edded u medd g˙onqu din is-sena qed nag˙laq g˙ax-xog˙ol u tfassal pjan il-5 sena tieg˙i b˙ala President tas-Sezzjoni L-Arçisqof ta’ Malta kellu kliem ta’ tif˙ir lejn ix-xog˙ol kollu li qed isir miΩ- ta’ sena ˙idma fejn ©ew Ωg˙aΩag˙ tag˙na waqt iΩ-Ωjara tieg˙u ©ewwa l-istand li tellg˙et is-Sezzjoni elenkati l-aspirazzjonijiet Ûg˙aΩag˙ Santa Marija. Ûg˙aΩag˙ fl-okkaΩjoni tal-European Youth Week fis-sit tat-Tejatru Rjali Inkun qed nonqos jekk fil-Belt Valletta li bla dubju kienet wa˙da mill-isba˙ stands li ttellg˙u g˙all- tag˙na kif ukoll il-metodu dwar kif ser naslu g˙alihom. ma nurix l-apprezzament okkaΩjoni. personali tieg˙i lejn il-kura©© kbir dubju l-prijorità ewlenija tal- Il-Kumitat preΩenti huwa ffurmat li mlewni bih id-diversi partitarji, ˙idma kollettiva tal-Kumitat fejn minn 14-il membru li 5 minnhom fosthom il-mibki ˙abib kbir fuq kollox spikkaw l-elementi huma membri ©odda. Minn hawn tieg˙i s-Sur Innocent Farrugia u innovattivi u organizzattivi b’opra insellem u nirringrazzja lil dawk ils-Sinjuri Alfred Galea, Carmel artistika li tabil˙aqq hija unika g˙all- membri li kienu parti mill-Kumitat Zahra, Carmel Briffa, Carmel Ellul, gΩejjer Maltin b˙all-‘Gwarniçun tas-sena 2007/2008 filwaqt li Anthony Farrugia, George Psaila u Mekkanizzat’ im˙addem b’sistema nifra˙ u nawgura iΩjed ˙idma Doris Camilleri fl-istadji bikrin tal- kumplessa ta’ hydraulic li fejjieda lill-membri l-©odda. Nie˙u Presidenza tieg˙i. Intenni wkoll li eventwalment wera l-kobor u l-opportunità wkoll sabiex millflimkien ma’ dawn il-persuni kien s-sbu˙ija tal-Arti amalgamata mal- qalb nirringrazzja lill-ex Segretarju hemm numru kbir ta’ partitarji u in©inerija mekkanika, id-dettalji tas-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ is-Sur fuq kollox Ωg˙aΩag˙ o˙rajn li taw dwar il-˙idma fuq il-pro©ett se Nicholas Baldacchino li ˙adem l-appo©© kontinwu tag˙hom lili u nag˙tihom f’pa©na esklussiva fuq spalla ma’ spalla mieg˙i fil-kariga lis-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ tul l-a˙˙ar dan l-istess ktieb). Dan kollu ©ie tieg˙u u ta kontribut kbir tul l-a˙˙ar 10 snin. Minn dan l-ispunt ser ppreΩentat f’armonija singulari mal- 5 snin filwaqt li nifra˙ u nawgura tibda t-tifsira wara t-titlu li tajt lil prestazzjoni organizzata ta’ briju lis-Sinjorina Sarah Farrugia li dan l-artiklu fl-okkaΩjoni tal-Festa quddiem is-Sede tas-Soçjetà bi ©iet ma˙tura mill-Kumitat sabiex Titulari Mqabbija g˙as-sena 2009; spettakli ta’ dwal, laser u invenzjoni tokkupa din il-kariga ta’ impenn Fejn hemm l-G˙aqda – hemm is- o˙ra taΩ-Ωg˙aΩag˙ tag˙na li ssarfet kbir. L-ewwel attivitajiet ta’ wara Sa˙˙a. f’sistema elettronika ta’ kanuni talIs-sena 2007/2008 tas-Sezzjoni karti bl-arja kkumpressata, u kollox l-Festa li s-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ kellha Ûg˙aΩag˙ Santa Marija rriflettiet kien sinkronizzat mal-muΩika u s-sehem s˙i˙ tag˙ha fihom, kienu aktar minn qatt qabel l-importanza b’korjografija liema b˙alha! Saret l-Ottava Fest fil-pjazza tal-Imqabba ta’ din is-Sezzjoni fi ˙dan is-Soçjetà ukoll interpretazzjoni perfetta fit-22 ta’ Awwissu bl-g˙ajnuna tasSur Henry Farrugia kif ukoll tag˙na fejn wara r-rekord iΩ-Ωjara ©ewwa l-Parlament ta’ attivitajiet organizzati Ewropew fi Brussell bejn wa˙da wara l-o˙ra, isl-4 u 9 ta’ Settembru fejn Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ permezz tal-istess Ωjara ©iet irnexxielha tkun g˙al organizzata ©ita lejn Franza darba o˙ra eΩemplari u l-Olanda, dan grazzi g˙allb’im©iba nadifa fiç˙idma fejjieda tas-Sinjura çelebrazzjonijiet kif ukoll Barbara Ellul flimkien ma’ tispikka ferm fil-˙idma Ωew©ha Carmel Ellul. Ta’ tag˙ha propju f’g˙eluq min jirringrazzja wkoll il-15-il anniversarju mitlill-Membru Parlamentari twaqqif tag˙ha. L-uniku Ewropew Malti Dr. Març tal-A˙˙ar Tridu li huwa kkorjografat Is-Sezzjoni Ûg˙aΩagh Santa Marija ΩΩomm f’qalbha l-element filantropiku Simon Busuttil li offrielna l-g˙ajnuna kollha tieg˙u. fl-Imqabba kien bla u inklussiv. Ûjara lill-anzjani Mqabbin residenti f’San Vinçenz. 76

Festa 2009

Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

ta’ attivitajiet qed dejjem Ta’ min isemmi wkoll twarrad b’sensiela ta’ is-sodisfazzjon kbir inizjattivi li jag˙tu sens li l-partitarji kollha ta’ kontinwità lis-Soçjetà esperjenzaw fl-20 ta’ u l-lokal tag˙na. Fost Awwissu meta ©iet id-diversi attivitajiet li imxandra bi prominenza issa saru parti importanti kbira l-Festa 2008 filmill-kalendarju tasprogramm televiΩiv Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ insibu “X’Festa Kellna” fuq d-diversi Get Togethers l-istazzjon nazzjonali kif organizzati ©ewwa l- KaΩin ukoll l-istazzjon tas-sena, g˙aΩ-Ωg˙aΩag˙ b’mod TVM. partikulari fiΩ-Ωminijiet F’dak kollu li tal-Milied permezz taljirrigwardja wie˙ed Christmas Gathering mill-g˙anijiet prinçipali Attendenza numeruΩa tul il-Ìimg˙a Marjana li saret parti ntegrali millKalendarju tal-Kult Marjan fl- Imqabba. fit-12 ta’ Diçembru, talli d˙alna g˙alih permezz tal-Omega b˙ala Ωg˙aΩag˙ din is-sena; jikkostitwixxu l-˙ajja tal-bniedem Karnival b’sodisfazzjon kbir intenni li apparti b˙al età, stil ta’ ˙ajja u twemmin fost Carnival Costume Party fl- 20 l-g˙ajnuna finanzjarja tag˙na b’risq l-o˙rajn. Hekk g˙amel il-Kumitat ta’ Frar u tal-Festa b’ sensiela ta’ il-pro©ett tal-estensjoni tal-KaΩin, taΩ Ûg˙aΩag˙ fejn ming˙ajr tkaxkir Festa Warm Ups. F’Novembru numru ta’ Ωg˙aΩag˙ membri tal- tas-saqajn irnexxielu jimla sena tellajna flimkien mal-Kumitat Kumitat qed imiddu jdejhom g˙ax- s˙i˙a b’attivitajiet ta’ la˙qa bbaΩati EΩekuttiv u l-Banda Re Ìor© V xog˙ol manwali li jirrikjedi dan fuq id-diversità tal-individwu fejn Programm Vokali u Strumentali ©ewwa l-iskola il-pro©ett li nbeda f’Ottubru. Minn is-sisien Filantropiçi, Soçjali, mill-Banda hawn nirringrazzja lill-membri tal- Sportivi, Kulturali u Spiritwali Primarja tal-Imqabba fl-okkaΩjoni taç-çelebrazzjonijiet Kumitat tas-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙, tpo©©ew fuq quddiem nett tal- tal-g˙eluq anniversarju mitis-Sinjuri Joseph Briffa, Jeremy a©enda tag˙na. Fl-okkaΩjoni tal-15-il Mercieca u Jonathan Mifsud tax- tal- Jum Dinji tal-Anzjani er©ajna twaqqif tas-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ xog˙ol tag˙hom. Inkun qed nonqos Ωammejna l-appuntament tag˙na kif ukoll l-10 anniversarju taljekk ma nurix l-apprezzament mal-anzjani Mqabbin fir- residenza g˙otja tal- unur internazzjonali sinçier tas-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ San Vinçenz De Paule fejn g˙all-5 u uniku Les Etoiles d’Or du lejn id-diversi volontiera o˙rajn li sena konsekuttiva ferra˙niehom Jumelage lis-Soçjetà Santa Marija qed ja˙dmu fuq dan il-pro©ett kif bil-preΩenza tag˙na. Ìest mill- mill- Kummissjoni Ewropea flukoll apprezzament lejn id-delegati aktar nobbli u filantropiku kienet 1998. Konna ta’ g˙ajnuna wkoll tal-Kumitat EΩekuttiv fuq dan il- l-inizjattiva li ˙adu Ω-Ωg˙aΩag˙ g˙all-Kumitat tas-Sezzjoni Nisa pro©ett li huma wkoll kollegi tieg˙i, tag˙na meta offrew id- fl-organizzazzjoni ta’ diversi High is-Sinjuri Carmel Zahra u Anthony donazzjonijiet mi©bura mill-wirja Teas ©ewwa l-KaΩin kif ukoll Farrugia. ‘La Semana Santa’ g˙all-bΩonnijiet er©ajna tellajna b’suççess kbir Pasta Nig˙t & Pool Party ©ewwa t- Torri Sabiex sena amministrattiva mil- tad- Dar tal-Providenza. lat ta’ sotto-kumitat fi ˙dan Soçjetà F’dak li g˙andu x’jaqsam ma’ tal-Qrendi grazzi g˙all-g˙ajnuna MuΩikali li jinkorpora fih numru attivitajiet soçjali wie˙ed jista’ tal-Onor. Dr. Marlene Pullicino li konsiderevoli ta’ Ωg˙aΩag˙ filwaqt japprezza li l-˙ajja ta’ dawn it- tip offritilna l-post ming˙ajr interessi, kif ukoll tas-Sur Henry li fl-istess ˙in permezz talFarrugia li ˙a ˙sieb it-tisjir. andament amministrattiv Minn hawn nirringrazzja u organizzattiv tieg˙u wkoll lilkom kollha li jkun qieg˙ed jaffettwa attendejtu bi ˙©arkom xi ftit jew wisq l-istil ta’ u sarraftu din l-attività ˙ajja ta’ diversi gruppi ta’ f’suççess assolut. nies li mhux bilfors huma Il-Komunikazzjoni malΩg˙aΩag˙, tkun tista’ titqies bqija tar-ra˙al inΩammet b˙ala sena amministrattiva ukoll bil-pubblikazzjoni flessibbli, ta’ la˙qa kif It-Titular. Tajna s-sehem ukoll inklussiva, wie˙ed tag˙na fl-armar talirid jo˙loq inizjattivi u pjazza tar-ra˙al fil-Festi attivitajiet partikulari fl-ambitu tad-diversità U˙ud mill-parteçipanti tat-tim rebbie˙ tal-5-a-side Football Tournament, tal-Milied billi flimkien mal-Kumitat EΩekuttiv f’diversi fatturi li organizzat fil-grawnd sintetiku l-©did ta’ Mqabba F.C. Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

77


Is‐Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ Santa Marija Est. 1993 MQABBA tippreΩenta

l-uniku març ta’ briju organizzat

Tel: 22 785 200


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

L- Ori©inalità re©g˙et spikkat! Spettaklu kbir ta’ dwal, laser, u sistema elettronika ta’ kanuni tal-karti bl-arja kkumpressata sinkronizzati mal-muΩika fil-Març tal-A˙˙ar Tridu f’g˙eluq il-15-il anniversarju mit- twaqqif tas-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ Santa Marija. Pjan organizzat li ˙alla l-frott me˙tie© biex ikkonferma s-supremazija assoluta tas-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ Santa Marija f’dak li g˙andu x’jaqsam ma’ spettaklu ta’ briju kkorjogrofat.

u l-Kunsill Lokali kkoordinajna t-tiΩjin abbinat ma’ dawn ilFesti. B˙ala parti mill-attivitajiet organizzati fl-okkaΩjoni ta’ Jum l-Imqabba, is-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ ˙adet sehem fl-Assemblea Lokali kif ukoll ippreΩentat il-˙sibijiet tag˙ha dwar it-tema mag˙Ωula ‘LAmbjent… il- pass li jmiss’. Tajjeb ng˙id li x-xahar ta’ Novembru ©ab mieg˙u innovazzjoni o˙ra g˙ar-ra˙al tal-Imqabba. Fil-fatt intoduçejna sistema ta’ Internet Cafe’ ©ewwa s-Sede tas-Soçjetà fejn qed ting˙ata opportunità lill©enerazzjonijiet kollha ta’ aççess g˙ad-dinja tal-informatika. B’din l-inizjattiva inklussiva s-Soçjetà tag˙na hija l-ewwel wa˙da flImqabba mg˙ammra b’sistema ta’ Internet Café. L-attivitajiet sportivi ma naqsux, u fil-fatt komplejna nΩommu l-attività kontinwa fost iΩ-Ωg˙aΩag˙ permezz tal-isport filformat ta’ Football Tournament filgrawnd sintetiku tal-Imqabba FC, Playstation Tournaments ©ewwa l-KaΩin u Disco Bowling Night ©ewwa l-Eden Super Bowl f’San Ìiljan. Dawn l-attivitajiet ittellg˙u bejn Jannar u Marzu. F’dak li g˙andu x’jaqsam mal-attivitajiet kulturali, propju din is-sena s-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ Santa Marija kellha tkun hi g˙al darb’o˙ra li tespandi l-attivitajiet tag˙ha fuq lat Nazzjonali. Dan billi fuq talba speçjali mill-organizzaturi talLejl Imdawwal / Notte Bianca fil-Belt Valletta, is-Sezzjoni

Ûg˙aΩag˙ tellg˙et esebizzjoni ta’ w˙ud mill-vari tal-wirja rikka u unika La Semana Santa fl-4 ta’ Ottubru ©ewwa l-Knisja ta’ San Ìakbu fi Triq il-Merkanti. L-ammont ta’ viΩitaturi la˙˙aq eluf kbar. Fuq stedina o˙ra din iddarba mis-Segretarjat Parlamentari g˙aΩ-Ûg˙aΩag˙ u l-A©enzija talProgrammi tal-Unjoni Ewropea, isSezzjoni Ûg˙aΩag˙ Santa Marija tellg˙et esebizzjoni bit-tema ‘Frott il-˙idma taΩ-Ωg˙aΩag˙’ flokkaΩjoni tal-‘European Youth Week - Il- Ìimg˙a Ewropea ddedikata liΩ-Ωg˙aΩag˙’ mit-2

Il-Gwarniçun Mekkanizzat li jirrifletti s-sbu˙ija talarti amalgamata mal-in©inerija mekkanika. Tispikka l-©miel ta’ pittura ffurmata li turi lil Santa Marija meqjuma mit-Trinità Mqaddsa, San ÌuΩepp, San Pietru, San Ìor© Martri, Santa Katarina ta’ Lixandra, San Ìor© Preca, San Pawl u l-an©li.

Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

sad-9 ta’ Novembru ©ewwa s-sit tat- Teatru Rjal fil-Belt Valletta. Din il-©img˙a ta’ attivitajiet ©iet organizzata fil-pajjiΩi kollha fi ˙dan l-Unjoni Ewropea, bl-iskop ewlieni jkun li filwaqt li ti©i ççelebrata Ω-Ωo©˙Ωija, ting˙ata l-opportunità liΩ-Ωg˙aΩag˙ jesprimu ru˙hom b’diversi attivitajiet li se jkunu g˙addejjin matul il-©img˙a kollha. Illum il-©urnata l-attivitajiet Reli©jo-Kulturali b’messa©© spiritwali saru sinonimi ferm masSezzjoni Ûg˙aΩag˙ Santa Marija fejn g˙all-5 sena konsekuttiva tellajna l-unika ©img˙a ta’ Tag˙lim Marjan fl-Imqabba ‘Il-Ìimg˙a Marjana’ bejn il-25 u d-29 ta’ Mejju ©ewwa l- Kappella ta’ San BaΩilju. Minn hawn nirringrazzja lill-Kappillan tal-Parroçça u lisSinjuri Mary Cassar u Mary Aquilina tal-g˙ajnuna tag˙hom. Tellajna wkoll b’suççess kbir ittielet edizzjoni tal-Wirja unika g˙all-gΩejjer Maltin ‘La Semana Santa’ fejn propju din is-sena ©iet inawgurata vara artistika ©dida li tirrappreΩenta lil ‘Santa Maria de La Esperanza Macarena’ L-Omm tat-Tama u r-Re©ina u s-Sinjura tal-Belt ta’ Sevilja, li hija l-qofol tas-Semana Santa fil-PeniΩula Iberika. Nissilna wkoll l-idea li g˙all-ewwel darba fl-Imqabba ntellg˙u rappreΩentazzjoni ˙ajja tal-A˙˙ar Çena intitolata ‘Dan hu Ìismi .. Dan hu Demmi’ fissotterran u x-xelter tal-gwerra

Festa 2009

79


SHOE SHINE FOOTWEAR MR & MRS CARUANA

FOOTWEAR & LEATHER GOODS SHOE SHINE, Carmelo Caruana Street, Ûurrieq ÛRQ 04 Phone: 2168 5241 • Fax: 2164 9381 • Mob: 9982 1932 E-mail: didiego@melita.com

Di DIEGO Lifestyle

Clo th Foo ing & twe ar

Di Diego, 113, Blue Grotto Avenue, Zurrieq Tel: 2164 9381, 2168 5241 Fax: 2164 9381 Mob: 9982 1932 E-mail: didiego@melita.com

do not waste your time going around stop at

where you will find

everything under one roof More brands available...

Qrendi Road, Ûurrieq (Ódejn l‐Armerija) ZRQ 04. Tel / Fax: 21 642465


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

©ewwa s-sede tas-Soçjetà. Dan içÇenaklu Óaj da˙˙al lill-viΩitaturi f’atmosfera unika f’dawn iΩΩminijiet ta’ riflessjoni u filwaqt li Ωamm il-lealtà lejn l-Iskrittura Mqaddsa, wie˙ed seta’ japprezza ferm ir-reqqa li biha ©ie ppreparat l-ikel u l-binja tas-sett. Dawn il-wirjiet ©ew inawgurati millEççellenza Tieg˙u Mons. Francis Adeodato Micallef, Isqof Emeritus tal-Kuwajt fl-1 t’April kif ukoll tellajna Programm MuΩikali millBanda Re Ìor© V fl-okkaΩjoni talftu˙ uffiçjali. Fuq stedina esklussiva tas-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙, il-Prim Ministru ta’ Malta, l-Onorevoli Dr. Lawrence Gonzi kif ukoll il-Kap tal-OppoΩizzjoni l-Onorevoli Dr. Joseph Muscat Ωaru dawn il-wirjiet fejn esprimew interess kbir kif ukoll komplew jinkora©©ixxu l-˙idma Ωag˙Ωug˙a li teΩisti fis-Soçjetà tag˙na. Minn dan l-ispunt nixtieq nie˙u l-okkaΩjoni sabiex nirringrazzja lis-Sinjuri Michael Chetcuti, il-familja Azzopardi, Antoine u Mario Farrugia kif ukoll lill-Kumitat tas-Sezzjoni Nisa tal-g˙ajnuna finanzjarja u manwali tag˙hom. Nixtieq ukoll nirringrazzja lill-G˙aqda tanNar tal-koperazzjoni li sibna tul dawn l-attivitajiet. Fi Ωmien ilÌimg˙a Mqaddsa er©ajna konna parti minn grupp organizzattiv fejn tellajna b’ suççess sensiela ta’ eΩerçiΩΩi spiritwali g˙aΩ-Ωg˙aΩag˙ bit-tema ‘F’Ba˙ar Imqalleb’ kif ukoll ipparteçipajna fl-irfieg˙ talvara devota tad-Duluri waqt ilpurçissjoni u l-˙asil tar-ri©lejn f’Óamis ix-Xirka. Ma naqsitx ukoll il-Quddiesa ta’ ringrazzjament lil Alla u lillMadonna li s-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ ittella’ annwalment fil-bidu ta’ kull sena kif ukoll saret parteçipazzjoni

Mument waqt il-Pasta Night & Pool Party organizzat ©ewwa t-Torri tal-Qrendi nhar is-Sibt 4 ta’ Lulju 2009.

attiva miΩ-Ωg˙aΩag˙ fis-servizzi tal-Fratellanza tas-Santissmu Sagrament u l-Fratellanza tarRuΩarju Mqaddes. Introduçejna wkoll attività Spiritwali o˙ra permezz tar-reçtar tar-RuΩarju immeditat, ©ewwa s-swali tas-sede tas-Soçjetà fit-12 ta’ Ìunju. Saru wkoll xi lotteriji sabiex jittaffew ftit mill-ispejjeΩ bl-g˙ajnuna tas-Sinjura Doris Camilleri kif ukoll saret il-©abra annwali tasSezzjoni Ûg˙aΩag˙ fejn irregalajna DVD b’Ωew© dokumentarji kommemorattivi dwar l-istorja tas-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ u l-G˙aqda tan-Nar fi ˙dan is-Soçjetà tag˙na lil kull donatur. Iffinanzjajna u ˙dimna ammont tajjeb ta’ liedna g˙allPjazza tal-Knisja bil-g˙ajnuna tasSinjuri Raymond Vella, Roderick u Emanuel Pace kif ukoll is-Sur Mario Ghigo li sibnieh dejjem warajna f’kull bΩonn fl-a˙˙ar snin. Issa, li wasalna propju fl-a˙˙ar jiem ta’ din is-sena memorabbli, ilkoll kemm a˙na qed naspiraw sabiex dak li ˙dimna g˙alih tul is-

sena, na˙sdu l-frott tieg˙u. Fil-fatt kull ferg˙a fi ˙dan is-Soçjetà waslet fil-faΩijiet a˙˙arija tal-preparazzjoni sabiex bl-aktar mod dinjituΩ niççelebraw Festa o˙ra ad unur dik l-Omm li tant t˙obbna u tipprote©ina ma’ kull nifs li nie˙du f’˙ajjitna. Minn dawn il-kelmtejn fejn qed nag˙ti rendikont ta’ x’sar misSezzjoni Ûg˙aΩag˙ Santa Marija tul is-sena 2008/2009, wie˙ed jista’ japprezza kemm verament il-qawl Fejn hemm l-g˙aqda hemm issa˙˙a huwa ta’ sinifikat kbir g˙asSoçjetà Santa Marija u Ω-Ωg˙aΩag˙ tag˙ha. Dan huwa l-appell a˙˙ari tieg˙i lil dawk iΩ-Ωg˙aΩag˙ li wara l-festa se jkollhom it-tmun talKumitat tas-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ f’idejhom. J’Alla nibqg˙u nikbru u nissa˙˙u fl-g˙aqda ta’ bejnietna u n˙allu l-im˙abba lejn il-Patruna Santa Marija tiggwidana tul ilmissjoni tag˙na fis-Soçjetà li ©©ib isimha. Nawgura l-Festa t-Tajba lillImqabbin kollha.

Fejn hemm l‐G˙aqda hemm is‐Sa˙˙a Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

81


Corner Confectionery Supplied by Maypole

St Catherine Street, Mqabba

One can find • Confectionery Items • Wines and Spirits • Frozen pastries for parties • Groceries downstairs • Fresh Bread daily

We take orders for parties Take-Away

Opening Hours: Monday: 3.00pm / 7.00pm Tuesday - Saturday: 7.00am / 12.00pm - 3.00pm / 7.00pm Sunday: 5.00am / 12.00pm

Meat Pies, Timpana, Chicken Pies, Lasagna, Pastizzi, Qassatat, Sausage Rolls

BeautyLab By Ritienne Agius(N.S.T.B th) Tel: 21 642553 Mob: 79091799 Address: 12, BeautyLab, Pal Street, Mqabba

St. Tropez Spray Tanning available

Services offered: • Facials (For pigmentation, wrinkles, …) • Body Massages(Aromatherapy, Stone Therapy, Tibet, Tuina, Indian Head …) • Manicures/Pedicures ( removing of corns and calluses) • Gym Massage for face (lifting) • Reflexology Treatment • Waxing • Electrolysis • Nail Art • Nail Extensions (acrylic and gels) • Eyelash/Eyebrow tinting • Diet treatments and consultations • Professional Make up for all occasions • (weddings, special effects make up …)


www.santamarija.com

75 Sena tal‐KaΩin

Minn Mqabba F.C. Youth Nursery Kitba tas-Sur Gilbert Camilleri, Segretarju tan-Nursery Lejn l-ewwel 10 Snin mit-twaqqif ta’

Mqabba F.C. Youth Nursery Est. 2000

Ir-ra˙al tag˙na huwa sinonimu mal-festi tradizzjonali Maltin. Xhieda ta’ dan huma l-eluf ta’ nies li jo˙onqu r-ra˙al waqt ilfesti tag˙na. Dan huwa riΩultat tal-˙idma kontinwa taΩ-Ωew© Soçjetajiet MuΩikali tar-ra˙al li

matul is-sena ja˙dmu bi s˙i˙ blg˙an a˙˙ari jkun li l-festa tkun a˙jar minn tas-sena ta’ qabel. Nixtieq nie˙u din l-opportunità sabiex nirringrazzja lill-Kumitati Çentrali, is-Sezzjonijiet taΩÛg˙aΩag˙ kif ukoll id-diversi

Illum il-©urnata t-tfal tag˙na g˙andhom post attraenti u attrazzet kif jixraq.

Dehra ©enerali tal-grawnd sintetiku li jilqa’ fih madwar 130 tifel u tifla b˙ala parti mill-Imqabba FC Youth Nursery. Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

kummissjonijiet u gruppi o˙ra fi ˙dan is-Soçjetajiet tal-kontribut li jag˙tu sabiex ikomplu jg˙ollu l-isem tar-ra˙al tag˙na. IΩda apparti l-festi, ir-ra˙al tag˙na huwa mag˙ruf f’diversi oqsma o˙ra fosthom snajja, kultura, storja kif ukoll fl-isport. Fil-qasam tal-isport, ir-ra˙al tag˙na g˙andu tim tal-futbol li g˙al dawn l-a˙˙ar snin dejjem ikkompeta fl-og˙la diviΩjonijiet tal-futbol lokali. G˙alkemm ©ej minn ra˙al relattivament zg˙ir, l-Imqabba Football Club huwa klabb stabbilit fix-xena tal-futbol lokali. Dan huwa riΩultat tal-˙idma kontinwa mill-Kumitat Amministrattiv talklabb kif ukoll tal-˙idma sfieqa talKumitat ta’ Mqabba F.C. Youth Nursery. Propju s-sena d-die˙la n-Nursery ser tg˙alaq 10 snin minn meta ©iet imwaqqfa. Meta n˙arsu lura tul dawn l-g˙axar snin naraw il-progress kbir li sar f’din l-organizzazzjoni. Minn 12- il tifel fis-sena 2000, l-ista©un li g˙adda n-nursery kellha 130 tifel jattendu g˙at-ta˙ri© mag˙ha. Dawn it-tfal kienu mqassma fuq sitt kategoriji bejn Under 5 u Under 15. Dan issuççess huwa riΩultat tal-˙idma ta’ kumitat ˙abrieki kif ukoll tim ta’ coaches dedikati li kontinwament jassiguraw li t-tfal jie˙du gost u jiddevertu flimkien f’ambjent sikur, edukattiv u sportiv. Hija din il-˙idma li twassalna sabiex inkomplu nil˙qu l-g˙an tag˙na li huwa l-iΩvilupp kontinwu u komplet tat-tfal tag˙na li huma l-adulti ta’ g˙ada.

Festa 2009

83


RAYMOND ABDILLA Exporter & Importer Seed and Ware Potatoes

Qed naççettaw ordnijiet g˙al dawn il‐prodotti:

Arinda – Patata Bikrija li tinΩera’ f’Ottubru Picasso – T’g˙ajnha ˙amra Agria – Ta’ qatg˙a safra Stirling – Ta’ qatg˙a bajda Diamant – Ta’ qatg˙a safra Aladin – Ta’ qoxra ˙amra Marfona – Ta’ qatg˙a bajda Virgo – Ta’ qatg˙a bajda Santè – (g˙all‐esportazzjoni) Alpha – (g˙all‐esportazzjoni) Madalene – (g˙all‐esportazzjoni) Erika – (g˙all‐esportazzjoni) Fertilizer ÌermaniΩ ta’ l‐aqwa kwalità... (blu) 12+12+17+2+7 (isfar) 27% (abjad) 21% “Le Nid”, Triq il‐Kuççard, Safi SFI 1615 Tel: 21683870 (Res.) 21436594 (Grading Station) Mob: 9949 7980, 9944 9553, 9983 0176 E‐mail: potatograding@waldonet.net.mt


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

Fattur importanti li g˙en mhux ftit sabiex in-nursery tkompli tkun suççess huma l-façilitajiet moderni li ©ew inawgurati matul l-ista©un li g˙adu kif g˙adda. L-installazzjoni tas-synthetic turf fil-grawnd prinçipali kif ukoll il-bini ta’ Ωew© dressing rooms o˙ra Ωiedu l-kwalità tal-façilitajiet disponibbli g˙all-klabb u n-nursery. Permezz ta’ dawn il-façilitajiet moderni, it-tfal tag˙na jkunu jistg˙u jit˙arr©u f’ambjent iktar denju u addattat. Hawnhekk nixtieq nie˙u l-opportunità sabiex nirringrazzja lil dawk kollha, li b’xi mod jew ie˙or, ikkontribwew sabiex dan il-pro©ett ambizzjuΩ seta’ jirnexxi b’suççess. Grazzi lil kul˙add. IΩda jkun inutli li wasalna s’hawn jekk na˙sbu li lestejna l-missjoni tag˙na. Il-façilitajiet ma jkollhomx skop jekk ma jitgawdewx u ma ji©ux uΩati mit-tfal tag˙na kif ukoll mill-komunità. L-ista©un li ©ej ser inkomplu na˙dmu sabiex inΩidu t-tfal finnursery tag˙na. G˙alhekk qeg˙din nilqg˙u applikazzjonijiet minn tfal subien u bniet bejn 4 snin u 15-il sena li jixtiequ jissie˙bu mag˙na fl-ista©un li ©ej. G˙al aktar informazzjoni dwar in-nursery çemplu lil Mark Bondin fuq 79051404 jew lil Gilbert Camilleri fuq 99827767 jew ibag˙tu email

Dehra tad-dressing rooms u uffiçini li nbnew apposta biswit l-istess grawnds sintatiçi.

Wa˙da mid-dressing rooms li nbnew apposta ˙dejn il-grawnds sintetiçi li jilqg˙u fihom it-tfal tannursery.

fuq mqabbanursery@gmail.com. Fl-a˙˙arnett nixtieq nawgura l-Festa t-tajba lill-Imqabbin

kollha sabiex flimkien ingawdu dan l-avveniment li r-ra˙al tag˙na tant huwa mag˙ruf g˙alih.

Is-Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V tixtieq tirringrazzja u turi l-apprezzament tag˙ha lejn il-kumitat u l-istaff tekniku kollu ta’ Mqabba Football Club Youth Nursery g˙ax-xog˙ol siewi li qed tag˙mel mat-tfal u Ω-Ωg˙aΩag˙ tar-ra˙al tag˙na. Mqabba FC Youth Nursery tixtieq tavΩa li qieg˙da tilqa’ l-applikazzjonijiet ming˙and il©enituri ta’ tfal li huma m˙ajra li jing˙aqdu man-nursery tag˙na. Qeg˙din naççettaw tfal minn ˙ames snin (5) ’il fuq. Min hu interessat jista’ jikkuntattja lis-Sur Mark Bondin fuq in-numru 7905 1404. L-applikazzjonijiet jibqg˙u jintlaqg˙u matul l-ista©un kollu. G˙al dawn l‐a˙˙ar snin, Mqabba FC Youth Nursery qieg˙da tgawdi minn façilitajiet ©odda fosthom grawnd sintetiku li jifforma parti mill‐kumpless ta’ Mqabba Football Club. Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

85


SPEND ‘N’ SAVE discount supermarket

115, St Catherine Str. Ûurrieq Tel: 2168 9878

Fejn il-mara tad-dar issib minn kollox u fl-istess ˙in tiffranka l-flus u to˙ro© sodisfatta Offerta Speçjali:

Offerti Speçjali u ˙afna prodotti b’xejn jing˙ataw ma’ kull €15 li tonfoq u aktar ma tonfoq aktar tie˙u rigali. Óin mit-Tnejn sal-Ìimg˙a 6.00pm – 7.00pm Sibt 6.00am – 6.30pm


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

Id-devozzjoni lejn il-Madonna tal-Karmnu fl-Imqabba © Dun Jonathan Farrugia B.A. (Hons), B.A. Theol. & Hum. Stud., S.Th.B, S.Th.L

Da˙la

innutajt li kien hemm kwadru mo˙bi warajhom. Kwadru çkejken, ovali, bi gwarniç kollu skultura kemmxejn kbir g˙alih. Juri xbieha sempliçi, ferm mag˙rufa: fuq in-na˙a tallemin tidher il-Madonna bil-qieg˙da fuq s˙aba ΩΩomm lil Ìesù Bambin po©©ut fuq koxxitha tax-xellug; f’idha l-o˙ra g˙andha l-iskapular li qieg˙da tnewwel lil San Xmun Stock, li jinsab g˙arkubbtejh ˙arira aktar ’l isfel minnha. Interessanti ferm li l-qaddis qieg˙ed i˙ares lejn id-drapp li qieg˙da ttih Marija. B’id wa˙da qieg˙ed jirçievi r-rigal ta’ Marija waqt li l-o˙ra qieg˙da fuq qalbu1. Fin-na˙a ta’ fuq tal-pittura jidhru sitt an©li. Huma maqsumin fi tliet gruppi ta’ tnejn: wie˙ed minn kull koppja qieg˙ed i˙ares lejn dak li qed ji©ri fuq l-art waqt li l-ie˙or qed i˙ares lejn is-sema. Forsi din hija xi metafora artistika li tfisser li dak li qieg˙ed ji©ri huwa skont ir-rieda tas-sema? Il-g˙aΩla tal-kuluri kienet l-aktar ˙a©a li laqtitni: fejn is-soltu f’pitturi barokki ta’ diversi sekli ilu naraw kuluri skuri li forsi kienu jintuΩaw biex jag˙tu dimensjoni aktar serja lix-xbieha; din ix-xbieha li kelli quddiemi kienet letteralment qieg˙da tarmi d-dija mlewwna. Marija hija liebsa libsa roΩa u hija mdawra b’mant ka˙lani çar. L-iskapular huwa naturalment kannella (çar), filwaqt li San Xmun Stock huwa liebes l-abitu karmelitan u g˙andu l-kappa bajda fl-isfar li taqbel perfettament malKwadru çkejken, kulur çar ta’ lbiesu. Marija

l-pavaljun er©ajt staqsejt lil Karmnu kif dan l-artal huwa mag˙ruf b˙ala “tal-Karmnu” meta fir-realtà kien jirrappreΩenta l-ViΩitazzjoni u qalli li dan kien g˙ax qabel kien hemm sottokwadru, appuntu tal-Madonna tal-Karmnu, imma li xi Ωmien wara l-gwerra kien tne˙˙a. Staqsejtu fejn tpo©©a u qalli li suppost kellu jkun xi mkien fis-sagristija jew fis-sala. Kelli idea tal-pitturi li kien hemm fis-sagristija u ma kellix amment li qatt rajt wie˙ed fejn jidher il-kwadru li konna qed nitkellmu fuqu. Xi ©ranet wara, waqt li konna qed inniΩΩlu t-twapet minn fuq il-kaxxarizzi tal-fratellanzi tasSagrament u tal-Madonna tarRuΩarju, fis-sagristija l-antika,

PreΩentement fil-knisja parrokkjali ta’ Santa Marija Assunta tal-Imqabba ma nsibux artali jew sottokwadri ddedikati lillMadonna tal-Karmnu, ˙a©a ferm stramba meta nqisu d-devozzjoni kbira li g˙andhom il-Maltin lejn il-Madonna ta˙t dan it-titlu. L-ambigwità ta’ dal-fattur tkompli tissa˙˙a˙ meta nqisu li fl-ir˙ula ta’ mad-dawra tal-Imqabba kollha g˙andhom xi xbieha tal-Madonna tal-Karmu fil-knejjes tag˙hom! Mela xi snin ilu nzertajt qed ng˙in fl-armar tal-knisja fl-okkaΩjoni tal-festa titulari tal-Assunta. Konna qed no˙or©u l-pavaljuni tal-artali u nara wie˙ed minnhom immarkat “tal-Karmnu”. Dil-˙a©a skantatni g˙ax kemm ilni noqg˙od l-Imqabba u nattendi g˙as-servizzi hemm qatt ma naf li rajt artali bixxbieha tal-Madonna qed tag˙ti l-iskapular… u pittura ta’ artal diffiçli ma tinnutahiex ©ol-knisja tag˙na. G˙alhekk staqsejt fejn kellu jiddendel dak ilpavaljun. Is-sur Karmnu Psaila, li jie˙u ˙sieb ittiΩjin tal-knisja fil-festi kollha li ji©u ççelebrati fl-Imqabba, qalli “Faççata tal-Ispirtu s-Santu!” Kien qed jalludi g˙all-artal talViΩitazzjoni tal-Madonna lil Sant’EliΩabetta… artal li fin-na˙a t’isfel fih biçça mill-gwarniçun tal-pittura mkisser… qisu qabel kien hemm xi ˙a©a mwa˙˙la imma li wara tne˙˙iet. Il-kwadru antik iddedikat lill-Madonna tal-Karmnu. Waqt li konna qed indendlu ovali, bi gwarniç kollu skultura. Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

87


Tal-Bazzi

Joseph & Julian Farrugia Ìarr ta’ ©ebel, ramel u torba, Ωrar u xog˙ol bil-gafef u tractor, ˙sad u ˙art 12, Warda tal-Ìilju, Triq in-Nazzarenu, Mqabba mob: 9988 7021 mob: 9987 7175 tel: 2168 3409


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

g˙andha xag˙arha isfar lewn id-dija b’velu trasparenti fuqu – qatt ma naf rajt xbieha antika tal-Madonna b’xag˙arha dal-kulur. Mit-toqob li hemm madwar rasha u ras binha jidher illi fl-img˙oddi dal-kwadru kien inkurunat, tradizzjoni ferm popolari matul is-sekli XVIII u XIX. Il-kuruni però tne˙˙ew u mhux mag˙ruf fejn jistg˙u jkunu. Xag˙ar il-Bambin, kif ukoll ixxag˙ar u l-le˙ja ta’ San Xmun huma wkoll sofor. Id-delikatezza li tidher b’mod speçjali fl-uçu˙ u fl-idejn, kif ukoll it-telqa rΩina li g˙andhom il-˙wejje©, speçjalment il-kappa tal-qaddis, l-isfumar ©entili talkuluri kif ukoll id-dettall, minkejja ç-çokon tal-kwadru, kollha jixhdu li wara dal-kapulavur minsi hemm l-id ta’ mg˙allem tajjeb. B’xorti ˙aΩina, minkejja l-©miel tieg˙u, dalkwadru qieg˙ed fi stat kemmxejn ˙aΩin min˙abba li f’xi postijiet iΩΩebg˙a tidher imxaqqa filwaqt li f’xi o˙rajn, l-aktar fil-parti ta’ isfel, waqg˙et u nkixfet it-tila.2

Ójiel dwar l-ori©ini tal-kwadru u l-festa Meta kelli ftit çans ippruvajt nag˙mel ftit riçerka fuq dat-teΩor Ωg˙ir li ftit li xejn jafu bih nies. Ikkuntattjajt lis-sur Tony Terrible min˙abba li g˙amel diversi snin jistudja u jag˙mel riçerka dwar il-patrimonju artistiku li nsibu fil-knejjes tag˙na. Dan minnufih newwilli manuskritt li kien ipprepara dwar il-knisja parrokkjali u l-kappelli tal-Imqabba3 u fih kien hemm ukoll silta Ωg˙ira dwar dan il-kwadru, li kienet tg˙id hekk: Dan il-kwadru, li llum jinsab fissagristija l-qadima u li jirrappreΩenta lill-Madonna tal-Karmnu huwa l-fdal ta’ din id-devozzjoni Marjana f’dan ir-ra˙al. L-ewwel referenza g˙al din il-qima Karmelitana flImqabba nsibuh fir-rapport tal-vista pastorali tal-Isqof Gori Mancini (1722-23) meta rrapporta li parti mittitulari tal-knisja ta’ Santa Katerina kien jirrappreΩenta lill-Madonna tal-Karmnu. Skont l-istess vista f’dan iΩ-Ωmien tpo©©a sotto kwadru fuq l-artal tal-Inkurunazzjoni tal-

Madonna (fil-knisja parrokkjali) u maΩ-Ωmien sar ie˙or fuq l-artal talViΩitazzjoni. Mid-dehra dan il-kwadru g˙amel Ωmien fuq dan l-artal g˙aliex semmieh ukoll l-Isqof Alpheran de Bussan fir-rapport tal-vista pastorali tieg˙u tas-snin 1728 u 1744 u kif ukoll l-Isqof Vincenzo Labini tassena 1781.4

L-arma tal-Karmelu

Minn ftit akar riçerka li kont g˙amilt sibt illi fir-realtà l-ewwel referenza g˙al xbieha tal-Madonna tal-Karmnu li nsibu fir-ra˙al tmur lura g˙all-1634. Din jag˙milha Monsinjur Pontremoli fil-viΩta pastorali li kien g˙amel fil-knejjes tal-Imqabba f’dik is-sena. Jg˙id illi t-titlar tal-knisja ta’ Santa Katarina V.M. kien jinkludi fih lill-Madonna tal-Karmnu u lill-Qaddisa flimkien ma’ San Andrija.5 Meta dil-knisja re©g˙et inbniet u tlestiet fl-1774 sar titular ©did juri l-g˙erusija mistika ta’ Santa Katarina V.M. li tlesta fl-1779 – it-titular l-antik mhux mag˙ruf x’sar minnu. Mill-viΩti pastorali li saru filknisja parrokkjali tal-Imqabba

Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Arma o˙ra tal-Karmelu

fis-seklu tmintax nafu li l-ewwel kwadru tal-Madonna tal-Karmnu li tpo©©a b˙ala sottokwadru kien fl1723, u dan tqieg˙ed fuq l-artal talInkurunazzjoni tal-Madonna. Dan jissemma fil-viΩta pastorali tal-Isqof Mancini6. Sitt snin wara saret viΩta pastorali o˙ra, did-darba mill-Isqof Alpheran de Bussan. Fil-minuti ta’ dil-viΩta nsibu li kienet tpo©©iet pittura o˙ra tal-Madonna talKarmnu, did-darba fuq l-artal talViΩitazzjoni.7 Dan huwa l-kwadru li g˙adu jeΩisti sal-lum fis-sagristija l-qadima. Mhux mag˙ruf g˙al kemm Ωmien kien hemm iΩ-Ωew© pitturi tal-Madonna tal-Karmnu fil-knisja, imma wisq probabbli li ftit Ωmien wara li tpo©©a t-tieni wie˙ed (fl-1729), l-ie˙or twarrab. Xhieda ta’ dan huwa l-istess isem li bih baqg˙u mag˙rufin l-artali: dak tal-ViΩitazzjoni baqa’ mag˙ruf b˙ala “tal-Karmnu” waqt li dak tal-Inkurunazzjoni baqa’ mag˙ruf b˙ala ta’ “San ÌuΩepp“8. Ωgur g˙alhekk li s-sottokwadru ta’ fuq l-artal tal-ViΩitazzjoni ©ibed lejh aktar qima – forsi hija g˙al din irra©uni li dal-kwadru g˙adu jeΩisti sal-lum filwaqt li l-ie˙or intilef. L-artist ta’ dal-kapulavur çkejken mhuwiex mag˙ruf fiç-çert, g˙alhekk ippruvajt niççara xi ftit din il-lacuna. Peress li fl-arti ma g˙andi l-ebda awtorità, fuq parir ta’ Dr Anthony Mangion, bg˙att ritratt ta’ dil-pittura lil Dr Keith Sciberras, lecturer fid-dipartiment tal-Arti fl-Università ta’ Malta u espert fil-qasam tal-arti sagra Maltija biex nara x’opinjoni seta’ joffri. L-istess ©urnata9 kkuntattjani lura u kkonfermali li dil-pittura hija talartist Malti Gio Nicola (Giannikol) Buhagiar, li g˙ex bejn l-1698 u l-1752. Dan jixhduh kemm l-istil kif ukoll is-sena meta ΩΩanΩan, li ta˙bat fl-istess Ωmien li fih Buhagiar kien attiv ˙afna. Interessanti ferm huwa dak li jg˙idulna l-viΩti pastorali dwar ilfesta li kienet issir f’©ie˙ il-Madonna tal-Karmnu fuq dan l-artal. Kienet ti©i ççelebrata kull sena bil-kant tal-g˙asar u bil-quddiesa kantata. Din iç-çelebrazzjoni kien jie˙u

Festa 2009

89


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

˙siebha l-prokuratur tal-Veneranda Lampade.10 Ta’ min isemmi wkoll li l-festa tal-ViΩitazzjoni (it-titular proprju ta’ dan l-artal) kienet issir bl-g˙asar u b’quddiesa letta. Minn dan nistg˙u nikkonkludu li s-sottokwadru ©ibed lejh aktar devozzjoni u qima milli t-titular tal-artal! Din is-sena dan il-kwadru qieg˙ed jag˙laq 280 sena minn mindu jissemma l-ewwel darba.

Ûew© legati

cantata con ministri, turiferario, suon d’organo, panegirico e accensione di candele, col canto dei vespri e col fuoco di legna sul campanile nell vigilia. Per il rispettivo adempimento lasciò i frutti del capitale di 1400 scudi. Quindi il suddetto Andrea Cousin, il 18 Aprile 1767, assegnò in titolo di donazione irrevocabile sei scudi e tarì quattro annui con la rata di diritto capitale corrispondenti a questa annualità alla Ven Lamp. Oggi questo capitale mutato il 1 Lugio 1878 e restituito il 10 Marzo 1919, si trova depositato nella cassa Pie Amministrazioni della Valletta. Il capitale è di £17.12.6 (1945)12

Fis-sajf tal-2002 g˙amilt xahar nirran©a l-arkivju parrokkjali talImqabba u fost il-˙afna folji u kotba tal-kontijiet li hemm sibt ktieb li fih il-kappillan Dun Ìerald Mangion (1945-1962) kien beda jikteb mill-©did id-diversi legati antiki li kienu jinsabu f’kotba o˙rajn imxerrdin ’il hawn u ’l hemm. Fih sibt Ωew© legati, wie˙ed iddatat u l-ie˙or le, li jitkellmu appuntu fuq il-festa tal-Madonna tal-Karmnu li kienet issir fl-Imqabba. Jg˙idu hekk: Margherita e Celestina Zammit figlie del Bfco (?) Carlo Zammit, terziarie carmelitane, lasciarono l’obbligo dei I Vespri e messa cantata ogni anno in onore di N. S. del Carmine e a tale scopo ipotecarono il luogo di casa posto al No 1 Sda. San Basilio, Micabiba. L’attuale possessore convertì il giardino e la manderetta in casa di abitazione. Le suddette lasciarono il luogo al Sac. Luca Zammit11 coll’obbligo di eseguire le suddette funzione in perpetuo con le spese di 1/3 oltre le cere. Vittorio Micallef è Xbieha tal-Madonna tal-Karmelu tidher bil-labtu l’attuale possessore delle suddette f’idejha. cose. (1945) Il-benefatturi g˙all-festa Nel suo test., la Sig. Anna, moglie del chirurgo (l-g˙asar u l-quddiesa kantata) Cousin, il 21 Aprile 1794 e il 7 kienu l-a˙wa Margherita u Celestina Giugno 1795, ordinò la perpetua Zammit, terzjarji karmelitani kif L-ewwel sollennizzazione di sette festività ukoll Anna Cousin. della B.V. del Carm., in 7 chiese tnejn ˙allew il-flus biex ikun jista’ parr. di Malta, coll’esposizione jitkanta l-ewwel g˙asar (ta’ lejliet) delle reliquie della Vergine u biex issir quddiesa kantata. Biex sull’altare in una delle domeniche setg˙u j˙allsu dan l-obbligu waslu di Luglio susseguenti la festa, biex ipotekew id-dar li kellhom con la celebrazione di una messa fi Triq San BaΩilju. Anna Cousin

I

II

Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

mill-banda l-o˙ra ˙alliet somma fenomenali (1400 skud) biex issir il-festa tal-Madonna tal-Karmnu f’seba’ knejjes parrokkjali ta’ Malta, fosthom tal-Imqabba. Tag˙ti indikazzjoni li g˙andu jsir l-g˙asar, quddiesa kantata bid-daqq tal-orgni, bl-inçensazzjoni u bil-pani©ierku; kellhom jinxteg˙lu x-xemg˙at (talartali?) u ˙u©©ie©a fil-kampnar il-lejl ta’ qabel. Barra minn hekk kellha tkun esposta r-relikwija talMadonna fuq l-artal. Dan kellu jsir f’xi Óadd minn ta’ Lulju wara l-festa tal-Madonna tal-Karmnu. Naturalment, b˙al ˙afna affarijiet o˙ra, dan illum m’g˙adux isir, però g˙adha ssir il-quddiesa (letta) tal-Madonna tal-Karmnu nhar is-16 ta’ Lulju meta dan ma ja˙batx il-Óadd.

Triq u niçça L-iqsar triq li nsibu fl-Imqabba jisimha “Triq il-Kamnu”. Minkejja li hija l-iqsar triq dan xejn ma jnaqqas mill-importanza tag˙ha g˙aliex tinsab eΩattament fil-qalba tar-ra˙al. Tibda millpjazza u tispiçça fit-Triq il-Belt. Hija wa˙da mill-eqdem toroq li nsibu fir-ra˙al u d-djar ta’ ©o fiha, apparti wa˙da li nbidlitilha l-faççata, g˙adhom kollha l-antiki. Fit-tarf ta’ din it-triq hemm niçça Ωg˙ira tal-Madonna talKarmnu li presumibilment tat l-isem lit-triq. Hija niçça mfassla fuq stil klassiku b’Ωew© pilastri joniçi bil-volute innukklata, wie˙ed fuq kull na˙a tal-istatwa bi frieze fuqhom. Fin-na˙a ta’ fuq g˙andha gwarniç forma ta’ trijangolu – timpanon – li darba kellu b’salib fuqu, filwaqt li ta˙tha g˙andha qisha xkaffa pulita ˙ier©a ftit ’il barra. Ta˙t l-ixkaffa hemm Ωew© pizzi qishom pavaljun sempliçi tal-©ebel. Fin-niçça hemm disinn ta’ arzella sempliçi imma sabi˙ ferm. Ix-xbieha tal-Madonna hija mag˙mula minn ©ebel tqil abjad. B˙al ˙afna statwi ta’ niçeç o˙ra li nsibu fit-toroq tal-ir˙ula tag˙na din mhux mag˙ruf min g˙amilha.

Festa 2009

91


CUTIE BOUTIQUE Issibulna ˙wejje© minn trabi sa kbar b’ditti rinomati b˙al blue sand, sottotono, Koalarao, Alph Adventure, Pink Shadow u ˙afna o˙rajn. Issibulna wkoll Ωraben, ˙wejje© ta’ ta˙t b˙al abanderado, nottingham, pompea mami u ˙afna o˙rajn.

Cutie Boutique jinsab Triq il-Pal Mqabba. Tel: 2164 1209 Prezzijiet fenomenali

The Garage Door People

We supply ALL types of doors in PVC coated and galvanised steel and AUTOMATE them with REMOTE CONTROL, MAGNETIC KEY and CARD ACCESS systems

FGP LIMITED - GARAGE DOORS & ROLLER SHUTTERS 49, VALLETTA ROAD, LUQA LQA 05 TEL: 2166 7107-8, 2167 3627 FAX: 2167 5384


www.santamarija.com

75 Sena tal‐KaΩin

li kienet marida. Wara li libsitu hija fieqet…13

G˙eluq Mill-ftit tag˙rif li rnexxieli ni©bor jidher illi fl-img˙oddi l-qima lejn il-Madonna tal-Karmnu kienet rabbiet l-g˙eruq sewwa fl-Imqabba! Hija ˙asra li ˙afna tradizzjonijiet u devozzjonijiet antiki b˙al dawn spiççaw maΩ-Ωmien, mhux biss g˙aliex hija telfa mill-folklor g˙ani tag˙na, imma wkoll g˙ax jista’ jkun xhieda tat-telfien bilmod il-mod tal-wirt nisrani ta’ poplu Kattoliku li g˙andna a˙na l-Maltin.

9

10

11

1

Dehra o˙ra tal-Madonna tal-Karmnu.

Hemm min jg˙id li d-disinn tag˙ha kien ta’ Marjanu Ìerada g˙ax tixbah statwi o˙ra li g˙amel dan l-iskultur kbir. Wisq probabbli, però, din l-istatwa ma g˙amilhiex hu min˙abba li huwa ma˙sub li saret g˙all-˙abta tal-1880, meta dik id-dar li mag˙ha qieg˙da, li hija antikissima, kien sarilha xi restawr. Fl-1934 kien sar xi restawr fuq l-istatwa u n-niçça, li g˙alih kien ˙allas Karmenu Zammit, sid iddar. Ta’ kull sena dan Zammit kien iΩejjen in-niçça fis-16 ta’ Lulju, nhar il-festa tal-Madonna tal-Karmnu. Aspett interessanti huwa l-fatt li l-Madonna kienet tit˙alla ming˙ajr il-labtu s-sena kollha, imbag˙ad kien jitpo©©ielha wie˙ed f’idha mit-12 sas-16 ta’ Lulju. Jing˙ad li darba dal-labtu waqa’ u sabitu mara

3

4

5

6 7

8

Din hija teknika artistika popolari ˙afna li biha l-artist ikun irid juri li l-persuna©© li qieg˙ed ipin©i jew jiskolpi jinsab mehdi fit-talb. 2 Dak iΩ-Ωmien kont offrejt li n˙allas g˙ar-restawr ta’ dal-kwadru, imma b’xorti ˙aΩina l-kappillan Bartolo ma kienx fi stat li jaççetta l-offerta tieg˙i min˙abba li kien qieg˙ed isir il-©bir biex jissewwew ˙afna ˙sarat serji li kien hemm fil-koppla. Eventwalment dan il-manuskritt kellu jkun il-baΩi g˙all-volum ta’ TeΩor fil-knejjes Maltin li jinkludi l-knisja parrokkjali ta’ Marija Assunta flImqabba. TONY TERRIBLE, L-Imqabba, manuskritt f. 18, Malta (bla data). JONATHAN FARRUGIA, Id-devozzjoni antika lejn Santa Katarina ta’ Lixandra fl-Imqabba, Programm tal-festa ta’ Santa Katarina V.M. - iΩ-Ûurrieq, Malta 2002, me˙uda minn: A.A.V. Visitatio Pontremoli 1634, 67r. TONY TERRIBLE, ibid. VALENTIN BORG-GUZMAN O. CARM., Iddevozzjoni tal-Madonna tal-Karmnu f’Malta (1600-1800), Programm talfesta tal-Madonna tal-Karmnu – Valletta, Malta 1999, 17. Ir-ra©uni g˙al dan huwa g˙ax fil-pittura,

12

13

apparti l-Madonna qed ti©i nkurunata mit-Trinità, jidhru wkoll San ÌuΩepp u Santa Katarina V.M. Peress li b˙ala artali Marjani li ji©bdu l-aktar qima kien (u g˙ad) hemm l-artal titulari talAssunta u dawk tal-konfraternitajiet talMadonna tar-RuΩarju u tal-Immakulata Kunçizzjoni, u peress li ç-çentru tal-qima lejn Santa Katarina V.M. fl-Imqabba kienet il-knisja tag˙ha ftit bog˙od millknisja parrokkjali, allura dan l-artal talInkurunazzjoni aktar ©ie assoçjat ma’ San Ìuzepp milli mal-Madonna. Korrispondenza permezz ta’ email ma’ Dr. Keith Sciberras, 18 ta’ Mejju 2005. Il-festa tieg˙u kienet ti©i ççelebrata kull sena bil-kant tal-G˙asar u bilquddiesa kantata u l-prokuratur talVeneranda Lampade kien jie˙u ˙sieb iç-çelebrazzjoni ta’ din il-festa. Il-festa tal-ViΩitazzjoni tal-Madonna kienet imbag˙ad ti©i ççelebrata kull sena fit-2 ta’ Lulju bl-G˙asar u b’quddiesa letta. (TONY TERRIBLE, op. cit., 11) Fil-lista tal-kleru Mqabbi (LAURENZ ZAMMIT, Descrizioni storica tal cnisia tal Imkabba, Malta 1927, 45-46.) Insibu Ωew© saçerdoti li kien jisimhom Luca Zammit: l-ewwel wie˙ed ©ie ordnat fid-19 ta’ Diçembru 1670, filwaqt li l-ie˙or irçieva l-ordni sagri nhar id-19 ta’ Diçembru 1744. Peress li fl-1670 il-knisja parrokkjali preΩenti kienet g˙adha mhux mibnija u sa dak iΩΩmien m’hemm l-ebda referenza g˙al xi nkwadru tal-Madonna tal-Karmnu g˙ajr dak li kien hemm fil-kappella ta’ Santa Katarina V.M., wisq probabbli s-saçerdot li jissemma fil-legat huwa dak li ©ie ordnat fl-1744, g˙alhekk illegat nistg˙u niddatawh fit-tieni nofs tas-seklu XVIII. Arkivju Parrokkjali tal-Imqabba, Vol 80, f 116. GIOVANNI FARRUIGA, Storja tan-niçeç flImqabba, Malta 1999, 23.

Il-labtu tal-Madonna tal-Karmnu.

Is-Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V tixtieq tifra˙ lis-

Sur Carmel Briffa f’g˙eluq l-40 sena ta’ ˙idma tieg˙u fil-Kumitat Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

93


Dr Lorraine Pulis

B.A. Dip. Not. Pub. LL.D. Notary Public and Commissioner for Oaths 21, Valletta Road, Mqabba MQB 9012, Malta Tel: (356) 2164 7456 • Mob: (356) 9986 0028 Email: lpulis@maltanet.net Office Hours: Monday, Tuesday, Thursday and Friday: 5.00pm – 7.00pm or by appointment

Mobiltech Prop. John W. Cutajar

Auto Electric Service

Valletta Road, Ûurrieq ZRQ 06 Tel: (+356) 2164 0466 – Fax: (+356) 2164 7052 – Mob: 9949 8465 E-mail: mobiltech@global.net.mt

G. Camilleri Petrol Station CAR SERVICING WHEEL BALANCING CAR ACCESSORIES CRASH HELMETS

PUNCTURE REPAIRS CAR BATTERIES MOUNTAIN BIKES OILS & FILTERS

CAR WASH FREE BALANCING WITH ALLOY WHEELS TEL/FAX: 2164 1647 Tel: 2164 7235


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

Kwadru tas-Sagra Familja kitba tas-Sur Mario Fenech

Ix-xbieha tal-Madonna f’xog˙lijiet sbie˙ ta’ artisti mag˙rufa nsibuha ppreΩentata b’diversi modi. Kull artist li xi darba jew o˙ra jid˙ol g˙al dan ix-xog˙ol jag˙mel mill-

a˙jar biex ir-riΩultat ikun wie˙ed tajjeb u li jressaq l-g˙ajn lejn dik li nafuha bhala l-mara li tisboq kull ©miel u tif˙ir tal-bniedem. Nistg˙u ng˙idu li hekk xtaq li

Il-kwadru tas-Sagra Familja li jinsab f’wa˙da mis-swali tal-MuΩew tal-Katidral tal-Imdina.

jag˙mel artist mhux mag˙ruf meta pin©a l-kwadru tas-Sagra Familja bix-xbieha tal-Madonna fiç-çentru tat-tila. Kwadru li qieg˙ed f’wa˙da mis-swali tal-muΩew tal-Katidral tal-Imdina skont ix-xewqa talMonsinjur Edoardo Coleiro mniΩΩla f’att notarili bid-data tal-5 ta’ Frar 1993. Biex l-attenzjoni tkun aktar fuq ix-xbieha tal-Madonna, l-artist ma pin©iex il-wiçç tal-Bambin Ìesù g˙aliex dan g˙amlu j˙ares lejn ilMadonna filwaqt li qieg˙ed jerfa’ ‘l fuq drapp abjad li qieg˙da ΩΩommu bih il-Madonna fuq ˙o©orha. Il-figura ta’ San ÌuΩepp mal©enb tax-xellug tat-tila narawha xi ftit nieqsa mill-kulur u ˙a©a li mhux soltu narawha fil-kwadri ta’ dan it-tip, il-Qaddis g˙andu f’idu ktieb u mhux is-soltu ©ilju jew xi biçça g˙odda ta’ mastrudaxxa. Id-drapp nieΩel fuq in-na˙a ta’ wara tar-ras tal-Madonna u l-©enb ta’ si©©u bl-iskultura jag˙tuna x’nifhmu li hawn l-artist ried jg˙olli lil Marija fuq it-tron tag˙ha. Ma nistg˙ux ng˙idu li dan ixxog˙ol huwa xi opra ta’ livell artistiku g˙oli, iΩda xorta ji©bdek lejh bil-˙lewwa li joffri lil kull min i˙ares bir-reqqa lejh. Lil din mag˙Ωula mis-sema biex tkun l-Omm t’Alla u tal-bnedmin kollha, imtellg˙a fis-sema bir-Ru˙ u bilÌisem kull tif˙ir u kull glorja. IlFesta t-Tajba lil kul˙add.

In˙e©©u lil kul˙add sabiex fil‐jiem tal‐festa nersqu aktar lejn is‐sagramenti ˙alli jkollna fina l-veru paçi u fer˙ f’qalbna, kif tixtieq Ommna Marija Mtellg˙a s-Sema. Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

95


ZZZP\FRNHFRPPW


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

Ìimg˙a Marjana 2009

Marija b˙ala l-g˙alliema spiritwali tag˙na Dun Jonathan Farrugia B.A. (Hons), B.A. Theol. & Hum. Stud., S.Th.B, S.Th.L Id-devozzjoni lejn il-Madonna ta˙t it-titlu ta’ G˙alliema Spiritwali Tag˙na taf il-bidu tag˙ha millpatrijiet Karmelitani li j˙arsu lejn Marija b˙ala mudell ta’ kif huma g˙andhom jg˙ixu l-˙ajja tag˙hom b˙ala a˙wa ta’ Kristu. L-ispirazzjoni kienu ©abuha minn wa˙da mill-invokazzjonijiet li bihom insej˙u lill-Madonna filLitanija. Qed nirreferi g˙al meta lil Marija nsej˙ulha Tron talG˙erf. L-g˙erf ovvjament hawn qed jirreferi g˙all-g˙erf ta’ Alla, mhux g˙all-intelli©enza li kellha Marija b˙ala bniedma. Mill-Ordni Karmelitan din id-devozzjoni nxterdet mal-Knisja kollha. Il-festi li kienu jsiru fl-img˙oddi f’˙afna parroççi u li llum g˙adhom isiru fi ftit parroççi f’©ie˙ il-Madonna tad-Duttrina huma ispirati appuntu minn din id-devozzjoni li kienu bdew il-Karmelitani. B˙ala silta biex jg˙inuna nifhmu a˙jar din it-tema g˙aΩilt vers millevan©elju ta’ San Luqa. Spiss lil

San Luqa fil-pitturi narawh qieg˙ed ipin©i ikona tal-Madonna, u fil-fatt hawn ˙afna ikoni fid-dinja li skont it-tradizzjoni ©ew impittra minn San Luqa. Tnejn minnhom jinsabu hawn Malta, wa˙da fis-santwarju talMellie˙a u l-o˙ra fil-Katidral talImdina. It-tradizzjoni tg˙idilna li San Luqa kien ‘ipitter’ lil Marija mhux g˙ax hu kien xi artist, imma g˙ax fl-evan©elju tieg˙u Marija hija mog˙tija rwol li ma nsibux flevan©elji l-o˙ra. Qabel ma tibda sewwa l-©rajja ta’ Ìesù, Luqa jpo©©i lil Marija b˙ala l-protagonista. Meta mbag˙ad Ìesù jibda l-˙ajja pubblika tieg˙u, Marija tie˙u rwol sekondarju, imma dejjem tibqa’ hemm. Imbag˙ad Marija ter©a’ titfaçça b˙ala persuna©© importanti fil-bidu tal-Atti tal-Appostli, ukoll kitba ta’ San Luqa, meta naqraw li d-dixxipli kienu flimkien mag˙ha fiç-çenaklu jitolbu. Il-vers li ne nimmeditaw insibuh

Dun Jonathan Farrugia waqt wa˙da mil-laqg˙at waqt il-Ìimgha Marjana 2009 li saret fil-kappella ta’ San BaΩilju, organizzata mis-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ Santa Marija.

Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

wara r-rakkont ta’ meta r-rg˙ajja marru jaraw lil Ìesù tarbija ftit wara li twieled. Is-silta tispiçça: “Marija, min-na˙a tag˙ha, baqg˙et tg˙oΩΩ f’qalbha dawn il-˙wejje© kollha u ta˙seb fuqhom bejnha u bejn ru˙ha.” [Lq 2,19]. Kelmiet sempliçi, li min jaf kemm-il darba smajniehom, imma li fihom tant x’nitg˙allmu minnhom. B˙ala nsara, ulied Marija u suppost devoti tag˙ha, x’g˙andna a˙na na˙sbu waqt li n˙arsu lejn Marija b˙ala g˙alliema spiritwali tag˙na? Na˙seb li l-ewwel ˙a©a li hemm bΩonn inkunu konvinti minnha hi li g˙andna ˙afna x’nitg˙allmu ming˙andha. Ûgur li matul ˙ajjitha kien hemm ˙afna okkaΩjonijiet meta Marija waqfet u rriflettiet fuq il-©rajjiet li kienet g˙addejja minnhom. Nistg˙u nsemmu meta kellha Ω-Ωjara millan©lu, meta r-rg˙ajja u l-ma©i marru jqimu lil binha tarbija, meta ma’ ÌuΩeppi u binha kellha ta˙rab minn art twelidha biex issalva l-˙ajja ta’ Ìesù, meta ppreΩentat lil binha fit-tempju u Xmun qalilha li binha g˙ad i©ib il-qawmien u l-waqg˙a ta’ ˙afna u li sejf kellu jinfdilha ru˙ha, meta sabet lil binha fit-tempju wara li tilfitu, meta binha beda l-˙ajja pubblika tieg˙u, meta kienet tara lin-nies ji©ru g˙al warajh, meta semg˙et lin-nies jikkundannawh, meta ratu jmut fuq is-salib u meta lilha wkoll waslitilha l-a˙bar li kien qam. Ûgur li f’kull wa˙da minn dawn l-esperjenzi, Marija kienet tieqaf u ta˙seb. Il-˙sieb ta’ Marija ma kienx sempliçement il-˙sieb ta’ omm li tifra˙ meta binha jkun popolari, jew in-niket ta’ omm meta tara lil binha qieg˙ed jinqatel bla ˙tija. Il-

Festa 2009

97


Fil-15 ta’ Awissu 1939, ©rat diΩgrazzja kerha, meta Carmelo Farrugia (id-Daqni), li kellu l-bottegin tal-kaΩin, ˙alla lil wie˙ed mit-tfal tieg˙u, Joseph, fil-bar. It-tifel li kellu seba’ snin sab xi porvli li kienu jikkargaw il-maskli bih u li bi Ωball kien t˙alla fil-bottegin. Ta’ tifel li kien tah in-nar. Dak iΩ-Ωmien dawn il-maskli kienu ji©u kkargati fil-bit˙a tal-KaΩin. Il-Bottegin ˙a n-nar. It-tifel bela’ ˙afna gass. Óuh Philip li safa’ ma˙ruq ma mietx iΩda Joseph miet dakinhar stess fil-g˙axija. Ta’ min isemmi li dan ir-ritratt ta’ Santa Marija ma ©ralu xejn.

L-istatwa artistika u devota ta’ Santa Marija meqjuma ©ewwa l-Imqabba tidher g˙adha fuq il-qabar tal-injam qabel ma dan inbidel ma’ wie˙ed tal-fidda. Dan ir-ritratt kien jinsab fil-bottegin tal-KaΩin fis-sena 1939.


SILVIO’S

For all types of chairs, stools, armchairs and tables Chairs and tables

FOR HIRE Telephones: 2146 8982, 2146 1683 Mob: 9945 4333

11, Triq il-KataniΩ, Ûebbu© - Malta

Numbers (small & large) • Printed & Embroider Logos

❑ T‐Shirts ❑ Scarves ❑ Caps

❑ Flags ❑ Banners ❑ Stickers

❑ Pvc Cards ❑ Clocks ❑ Small items

Triq in-Nassab, Qormi Tel: 2144 0815 • Fax: 2144 0832 • Mob: 9942 9798 E-mail: uvprint@waldonet.net.mt


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

˙sieb ta’ Marija nistg˙u ng˙idu li kien riflessjoni dwar kif Alla kien qieg˙ed jimmanifesta ru˙u f’dawn l-esperjenzi li hi kienet qed tg˙ix. U l-istess a˙na fil-˙ajja tag˙na, jekk a˙na rridu verament nixb˙u lil Marija meta nikkontemplawha hi u ta˙seb fuq l-esperjenzi tag˙ha, irridu l-ewwel u qabel kollox nitg˙allmu b˙alha nirriflettu dwar kif Alla jista’ jkun qed jipprova jkellimna fl-esperjenzi li ng˙addu minnhom fil-˙ajja ta’ kuljum tag˙na. Ma na˙sibx li a˙na se jkollna xi dehra ta’ xi an©lu, jew li jkollna na˙arbu minn pajjiΩna g˙ax xi ˙add ikun joqtlilna lil uliedna, imma Ωgur li fl-esperjenzi tag˙na ta’ kuljum Alla jipprova jkellimna wkoll. Forsi jkellimna permezz ta’ xi ˙add qrib tag˙na li jixtiqilna l-©id, jew inkella jista’ jkellimna permezz ta’ xi ©rajja li ng˙addu minnha jew inkella permezz ta’ xi ˙a©a li ti©ri fid-dinja. Mela l-ewwel ˙a©a li nitg˙allmu minn Marija mill-aspett li qed in˙arsu lejha llum hu li matul ˙ajjitna ma niddejqux infittxu l-˙in biex na˙sbu fuq dak li g˙addejjin minnu, u fir-riflessjoni tag˙na naraw Alla x’qieg˙ed jg˙idilna permezz ta’ dawn l-esperjenzi. B˙ala g˙alliema tag˙na Marija tg˙allimna wkoll permezz taleΩempju tag˙ha. Fil-prefazju tal-quddiesa ta’ Marija b˙ala g˙alliema spiritwali naqraw dan il-kliem li ©ej: “nitg˙allmu minnha kif in˙obbuk fuq kollox skont ilfehma tag˙ha, nikkontemplaw bla heda l-Verb tieg˙ek skont l-ispirtu tag˙ha u b’qalb b˙al tag˙ha naqdu lil ˙utna.” Mill-ftit kliem u ©esti ta’ Marija li nsibu fl-evan©elji nsibu ˙emel ta’ tag˙limiet. Fl-ewwel xena li fiha tidher Marija fl-evan©elju, ji©ifieri meta jkollha t-t˙abbira talan©lu nisimg˙uha tg˙id “Hawn hi l-qaddejja tal-Mulej, ˙a jsir minni skont kelmtek.” Mela l-ewwel pass huwa li b˙alha a˙na wkoll nafdaw f’Alla minkejja li mhux dejjem nifhmu t-toroq li Hu jrid jg˙addina minnhom. B˙al Marija a˙na g˙andna nwie©bu g˙as-sej˙a ta’ Alla bil-©eneroΩità

L-attendenza numeruΩa li attendiet tul il-©imgha kollha waqt il-Ìimg˙a Marjana 2009. Attività li issa da˙let sew fil-kalendarju tas-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ Santa Marija.

kollha tag˙na u b’tama s˙i˙a fih li Hu mhux se jabbandunana. Filktieb tal-proverbji nsibu li “l-bidu tal-g˙erf huwa l-biΩa’ tal-Mulej”. BiΩa’ hawn ifisser rispett u m˙abba. Marija kienet t˙obb u tqim lil Alla tag˙ha, mela nistg˙u ng˙idu li hu g˙alhekk li fiha Alla po©©a l-g˙erf tieg˙u. IΩda d-dmirijiet tag˙na sew b˙ala bnedmin, u aktar u aktar b˙ala nsara, ma jieqfux biss f’li n˙obbu lil Alla. Ìesù jg˙allimna li l-Li©i u l-Profeti jin©abru f’Ωew© kmandamenti: ˙obb lil Alla u ˙obb lill-proxxmu. U dwar dan Marija ttina eΩempju wkoll. L-ewwel ˙a©a li tag˙mel Marija hekk kif jitlaq l-an©lu hi li titlaq minn darha u tmur tg˙in lill-qaribha tag˙ha li wkoll kienet qed tistenna tarbija. Forsi nistaqsu, ©ustament, kellha bΩonn Marija tmur tg˙in lil EliΩabetta? A˙jar sabet lil xi ˙add biex jg˙in lilha ladarba hi wkoll issa kellha bΩonn. Imma le. Marija qasmet il-fer˙ tag˙ha g˙all-˙wejje© kbar li g˙amel mag˙ha l-Mulej billi marret tag˙ti daqqa t’id lil min kellu bΩonn. Fil-fer˙ tag˙na, meta ng˙addu minn xi eΩami, jew nie˙du xi promotion, jew jirnexxielna nakkwistaw dak li nkunu nixtiequ, ji©ina naturali b˙al Marija li mmorru naqsmu l-fer˙ tag˙na permezz tasservizz lill-o˙rajn?

Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Marija tkompli turina l-im˙abba li g˙andu jkollna lejn xulxin bilpreΩenza attiva tag˙ha fit-tie© ta’ Kana. Marija tinduna li hemm xi ˙a©a ˙aΩina, imma ma tieqafx hemm. Tmidd idejha biex tg˙in lill-g˙arajjes. U dan tag˙mlu billi tibg˙athom g˙and binha. B˙al Marija a˙na wkoll g˙andu jkollna din is-sensibilità g˙all-bΩonnijiet ta’ xulxin. Imma ma nieqfux hemm. Meta nag˙rfu li ˙utna g˙andhom xi bΩonn, apparti milli mmiddu jdejna biex ng˙inuhom g˙andna niftakru, b˙alma tg˙allimna Marija, li nibg˙athom, jew a˙jar, inresquhom g˙and Ìesù biex ifittxu l-g˙ajnuna ming˙andu. Darba wie˙ed studjuΩ kien qal li dwar Marija qatt ma nistg˙u ng˙idu biΩΩejjed. U g˙andu ra©un. Biex inkunu tassew studenti ta’ din l-omm u g˙alliema tag˙na, ejjew nippruvaw nie˙du ftit aktar bis-serjetà dawn l-eΩempji li hi tag˙tina: li na˙sbu fuq il-modi kif Alla qieg˙ed ikellimna f’˙ajjtina, li nafdaw fih u li nippruvaw dejjem aktar inkunu ta’ servizz g˙al ˙utna. U fejn insibuha diffiçli ng˙ixu b’dal-mod, induru lejha. Marija, b˙ala ommna u b˙ala g˙alliema tag˙na, Ωgur li mhux se t˙allina wa˙edna, u Ωgur se tkun mag˙na flg˙aΩliet u fl-azzjonijiet tag˙na.

Festa 2009

101


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

Il-Gwarniçun Mekkanizzat SorpriΩa 2008 kitba ta’ Carlo Sciberras . - . President Sezzjoni Zghazagh G˙addiet il-Festa Titulari tal-2007, il-Kumitat tas-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙ i©©edded u dlonk ©ew iddeterminati x’inhuma l-aspirazzjonijiet tag˙na g˙as-sena 2007/2008. Ming˙ajr dubju l-miri ewlenin tal-Kumitat kienu ç-çelebrazzjonijiet tal-15il anniversarju mit-twaqqif tasSezzjoni Ûg˙aΩag˙. Il-poΩizzjoni kienet wa˙da u çara; Ma tista qatt tiççelebra anniversarju importanti u ma to˙ro©x b’idea innovattiva, dan propju g˙all-fatt li jkun pass xejn g˙aqli li tinvesti r-riΩorsi f’xi ˙a©a li tkun di©à saret minn xi ˙add ie˙or. Ix-xhur ta’ Settembru u Ottubru 2007 kienu tassew impenjattivi fejn wara ˙afna eΩerçizzi ta’ preparazzjoni mentali, l-element innovattiv tabil˙aqq irnexxielu jirrenja fuq kull ˙a©a o˙ra u bnejna stampa çara ta’ dak li verament irridu li jsir. Ir- riskji li kull o©©ett ori©inali j©ib mieg˙u kienu hemm,

però ma qatg˙ulniex qalbna! Is-Sur Jerry Ghigo kien tassew strumentali sabiex irnexxielna nidentifikaw, nuΩaw u eventwalment niΩviluppaw il-potenzjali kollha tal-pro©ett flambitu tal-ori©inalità u kreattività. Is-Sur Patrick Ghigo kien inkarigat mid-disinn, u wara diversi ©ranet ta’ ˙idma ©iet ippreΩentata l-pjanta b’mod mill-aktar elaborata li ©iet approvata mill-Kumitat. Avviçinajna lis-Sur Alvin Livori fejn spjegajnielu x’g˙andna f’mo˙˙na kif ukoll l-effett li kien ser jin˙oloq permezz

tal-mekkaniΩmu fejn wara diversi ©ranet ta’ riçerka u konsultazzjoni, iddeçidejna li l-pittura kellha tkun wa˙da li tinkorpora fiha diversi persona©©i Bibliçi, biç-çentru talattenzjoni tkun il-Madonna. IsSur Livori li propju din is-sena ©ie ma˙tur b˙ala delegat tal-briju rnexxielu jo˙loq kapulavur, bi ©miel ta’ pittura li turi lil Santa Marija meqjuma mit-Trinità Mqaddsa, San ÌuΩepp, San Pietru, San Ìor© Martri, Santa Katarina ta’ Lixandra, San Ìor© Preca u San Pawl flimkien mal-an©li. Lejn tmiem ix-xahar ta’ Novembru, ix-xog˙ol fuq is-sistema ta’ hydraulic kien di©à g˙addej b’ritmu tajjeb. L-g˙an prinçipali tag˙na kien li permezz ta’ sistema kumplessa ta’ hydraulic jin˙oloq effett mill-aktar ori©inali bil˙sieb li jda˙˙al lil kull min ikun qed josserva l-movimenti f’sens kbir ta’ imprevedibilità li ma tag˙ti l-ebda ˙jiel jew çans

Il-Gwarniçun Mekkanizzat, ja˙dem eΩattament hekk kif imma©inajnieh fl-istadji bikrija tal-pro©ett. Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

103


www.santamarija.com lil viΩitaturi tal-Festa jbassru x’ser ikun ˙a ji©ri. Dan il-prinçipju kien tassew kruçjali sabiex eventwalment irnexxielna nkunu ta’ distinzjoni mhux biss fl-Imqabba iΩda fuq baΩi nazzjonali. Iffurmajna diversi gruppi ta’ voluntiera fejn kull grupp kellu l-g˙anijiet u l- isfidi tieg˙u sabiex ilpro©ett li kien jirrikjedi ˙afna ˙idma f’setturi differenti seta’ finalment jirnexxi f’ko-ordinament singulari f’TIM wie˙ed iggwidat minn aspirazzjoni wa˙da: “Suççess”. Ix-xog˙ol kollu konness massistema tal-hydraulic u l-movimenti kien fdat f’idejn is-Sur Jerry Ghigo li huwa d-delegat tal-briju fi ˙dan il-Kumitat taΩ-Ûg˙aΩag˙, u s-Sur Marvin Tabone meg˙junin minn diversi Ωg˙aΩag˙ o˙rajn fosthom is-Sur Andrea Vannini. Ix-xog˙ol relatat mal-©warniç u l-iskultura ˙a ˙siebu s-Sur Chris Micallef li huwa wkoll delegat tal-briju fi ˙dan ilKumitat taΩ-Ûg˙aΩag˙. Wie˙ed jista’ jimma©ina li sabiex pro©ett ta’ din in-natura seta’ jirnexxi kien hemm numru kbir ta’ Ωg˙aΩag˙ involuti bil˙idma tag˙hom li fi spazju ta’ pa©na huwa impossibbli li nsemmihom

75 Sena tal‐KaΩin

kollha. Minn hawn nirringrazzjahom kollha kemm huma tal-g˙ajnuna tag˙hom tul xhur s˙a˙ li wassluna sal-Jum Storiku tat-13 ta’ Awissu 2008. Il-mument tal-verità kien wasal u wasal bil-kbir. Propju fil-Març talA˙˙ar Tridu beda tiela’ x-xog˙ol tag˙na li ˙alla lill-folla preΩenti affaxxinata bl-isbu˙ija tal-arti u

l-effett u preçiΩjoni tax-xog˙ol mekkaniku. Is-sagrifiççji kbar li g˙amilna flimkien ©ew ippremjati bl-approvazzjoni ta’ kull min kien preΩenti. Huwa fatt ukoll li l-Gwarniçun Mekkanizzat spiçça meqjus minn bosta b˙ala l-isba˙ u l-iktar sorpriΩa ori©inali fil-Festi ççelebrati fil-GΩejjer Maltin fis-sena 2008.

U˙ud miΩ-Ûg˙aΩag˙ involuti fil-pro©ett fl-istadji bikrin tax-xog˙ol relatat mal-pittura - Fejn Hemm l- G˙aqda Hemm is-Sa˙˙a!

The caterers for all occasions & functions Mdina Road, Ûebbu© ZBG 07 Tel: Fax: Mob:

2146 6360 2146 0523 2146 0523 9949 9132 9987 0975

E‐mail: stphilipltd@waldonet.net.mt 104

Festa 2009

Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba


www.santamarija.com

75 Sena tal‐KaΩin

Mill-Kummissjoni Plançier kitba tas-Sur Benjamin Camilleri Delegat

Plançier Artistiku g˙all-Banda Re Ìor© V Hekk kif g˙addiet sena o˙ra, huwa xieraq li filwaqt li nag˙tu stampa li turi l-istadju li fih wasal il-plançier, naqsam ukoll mag˙kom il-qarrejja ta’ dan il-ktejjeb xi ˙sibijiet fuq l-istess pro©ett. Kien lura g˙as-sena 2004 meta l-plançier kien g˙all-ewwel darba ppreΩentat fil-Pjazza tar-ra˙al sabiex iservi b˙ala pjattaforma g˙all-Banda Re Ìor© V u baned o˙ra mistiedna waqt il-festi ad unur Marija Assunta. F’dawn is-snin ˙dimt bla heda fuq dan il-pro©ett, filwaqt li l-g˙ajnuna finanzjarja jew manwali li taw numru ta’ partitarji kienet ukoll ta’ sostenn tul dawn is-snin. Kif wie˙ed jista’ jara mir-ritratti stampati ma’ dan l-artiklu, fost diversi xog˙olijiet li twettqu, issena li g˙addiet sar xog˙ol estensiv fuq l-istruttura u d-dekorazzjoni tal-faççata li kienet tinkludi wkoll id-disinn u l-bini ta’ tara© ©did li jwassal g˙al fuq il-plançier.

Il-plançier artistiku armat fil-pjazza tar-ra˙al.

Dan ix-xog˙ol ta’ ristrutturar kellu jsir hekk kif ix-xog˙ol li kien sar fuq il-pjanijiet preΩentati middisinjatur preçedenti ma setg˙ux ikomplu ji©u Ωviluppati min˙abba diΩlivelli u proporzjonijiet tal-istess disinn.

Sal-lum sar ˙afna xog˙ol u wie˙ed jista’ jg˙id li mhux ma˙sub li g˙ad baqa’ xog˙ol daqs kemm di©à tlesta, iΩda l-appell g˙all-g˙ajnuna finanzjarja huwa wie˙ed kostanti hekk kif f’dawn l-a˙˙ar snin kien hemm çirkostanzi meta kelli personalment ukoll nag˙mel tajjeb finanzjarjament. Huwa ferm importanti li wie˙ed mhux biss jifhem dan l-appell g˙al donazzjonijiet, iΩda huwa importanti wkoll li fattwalment dawk il-partitarji li, b’dispjaçir ng˙id, sal-lum g˙adhom qatt ma taw il-kontribut finanzjarju tag˙hom g˙al-dan il-pro©ett, din id-darba jersqu ’l quddiem biex jag˙tu kontribut xieraq. Nag˙laq dan il-messa©© tieg˙i b’awguri u tislijiet lir-residenti kollha tal-Imqabba u dawk kollha li jog˙©obhom jonorawna bilpreΩenza u l-parteçipazzjoni tag˙hom tul il-jiem tal-Festa.

Dehra tal-faççata tal-plançier artistiku. Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

105


MAKSAR Stone Decoration

Lavur

Qoxra tal-Fil MAKSAR

Fireplaces

1, St. Mary Garage, 12th May Street, Żebbuġ Stone Decoration Tel: 21 450 593 | Mob: 99 472 993


Rebbieħa tal-Kampjonat Dinji tan-Nar Caput Lucis, Ruma, l-Italja - 2007

Wirjiet b’elementi ġodda u innovattivi

14 t’Awwissu, 9.30pm 15 t’Awwissu, 7.00pm L-Ewwel Rebbieħa tal-Festival tan-Nar ta’ Malta - 2006

F’SANTA MARIJA, L-IMQABBA


the leader in best value properties estate agents, developers, valuers

79231275 – 2789 5826 123, G˙ajn Dwieli Road – Paola Property on sale direct from owner Si©©iewi Large 3 bedrooms apartment Garage optional – €110,645 (Lm47,500) St. Julians – Furnished Corner 3 Bedrooms apartment – €151,409 (Lm65,000) Msida – New on the market 2 Bedrooms finished apartment – €100,163 (Lm43,000)


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com Messa©© mil-Licensee is-Sur Joseph Camilleri

Spettakli kbar ta’ nar Meta qed nikteb dan ilmessa©© bil-g˙ajnuna tal-g˙aΩiΩa Ommna Santa Marija, il-Kamra tan-nar tag˙na qieg˙da fl-eqqel tal-preparamenti g˙al Festa o˙ra grandjuΩa kif taf tag˙mel l-G˙aqda tan-Nar tag˙na. In-nar fil-Festa ta’ Santa Marija ©ewwa l-Imqabba sar xi ˙a©a annwali fejn eluf ta’ Maltin, G˙awdxin u turisti ji©u bi ˙©arhom fl-Imqabba biex jitpaxxew bl-arti piroteknika fil-Festa tag˙na. Barra minn hekk l-G˙aqda tag˙na ti©i mistiedna f’˙afna okkaΩjonijiet biex tesebixxi n-nar tag˙ha matul is-sena kollha. B˙alissa baqa’ daqs ˙mistax o˙ra biex l-G˙aqda tan-nar tag˙na tag˙ti esebizzjoni o˙ra kbira ©ewwa n-Nadur G˙awdex fejn dawn innies fdaw fl-G˙aqda tag˙na biex tag˙mel din l-esebizzjoni kbira tannar. G˙alhekk b˙alissa l-G˙aqda tan-nar tag˙na qed tipprepara bilkbir g˙al ©ewwa n-Nadur u g˙allFesta ta’ Santa Marija ©ewwa l-Imqabba. B˙al dejjem, l-G˙aqda tan-nar tag˙na dejjem kienet minn tal-ewwel li tag˙mel xog˙ol ©did fil-qasam tal-piroteknika. Din is-sena wkoll l-G˙aqda

tan-Nar tag˙na ppreparat ˙afna affarijiet ©odda li min ji©i filFesta ©ewwa l-Imqabba Ω©ur li ˙a jitpaxxa b’dawn l-affarijiet ©odda flimkien ma’ ˙afna nar ie˙or. Barra ’l ˙afna nar li hemm ippreparat g˙all-Festa ta’ din issena, Lejlet il-Festa ˙a jkun hemm esebizzjoni bi spettakli ta’ nar fosthom kliem miktub bin-nar u ˙afna affarijiet o˙ra ©odda li ser ji©u ppreΩentati ©ewwa l-Imqabba g˙all-ewwel darba. B˙al kif isir dejjem, ser ikun hemm settijiet tassitta ta’ murtaletti bil-log˙ob li ji©u ma˙ruqin fit-TranΩulazzjoni. Ma’ dan in-nar ukoll matul il-©img˙a tal-Festa, ˙a jkun hemm ˙afna nar ie˙or b˙al murtali tal-murtaletti

Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

bil-log˙ob, beraq pront, u anke murtali tal-kulur. F’kelma wa˙da, bl-g˙ajnuna ta’ Ommna Santa Marija Ωgur li dawk li ji©u ©ewwa l-Imqabba matul il-©img˙a tal-Festa ser jitpaxxew b’xi ˙a©a jew o˙ra. Wara dan kollu, irrid nirringrazzja lill-bravi membri tal-G˙aqda tan-nar tag˙na li jag˙mlu sagrifiççji kbar biex inkunu nistg˙u nferr˙u lil dawk in-nies li b˙al kull sena ji©u jΩuruna ©ewwa ra˙alna. Barra li nirringrazzja lill-membri tag˙na, irrid ukoll nirringrazzja lill-familji tag˙na li b˙alna Ωgur jag˙mlu ˙afna sagrifiççji matul is-sena biex a˙na nkunu nistg˙u na˙dmu n-nar. Mela qabel ma nag˙laq dawn ilkelmtejn ner©a’ mill-©did in˙e©©e© lill-Maltin u anke l-G˙awdxin biex fl-14 t’Awwissu 2009 ji©u ©ewwa l-Imqabba biex flimkien nitpaxxew b’dawn l-ispettakli pirotekniçi li jafu jag˙mlu l-membri tag˙na talG˙aqda tan-Nar Santa Marija. Wara dawn l-ispettakli ta’ nar tal-ajru sinkronizzat u innovattiv g˙all-a˙˙ar, ikollna spettaklu kbir ie˙or din id-darba ta’ nar tal-art mekkanizzat li b˙al dejjem dawn il-membri dejjem i˙abirku sabiex jippreΩentaw nar tal-art ©did. Dawn ukoll ˙aqqhom kull tif˙ir tax-xog˙ol u sagrifiççji li jag˙mlu biex ikunu jistg˙u jferr˙u lil dawk l-eluf ta’ Maltin u anke barranin li ji©u jΩuruna fil-Festa tag˙na. Ma nistax ukoll ma nsemmix is-sehem tal-G˙aqda tan-Nar Santa Marija billi offriet diversi spettakli ta’ nar tal-art fi r˙ula o˙ra fosthom ©ewwa Ω-Ûebbu©, G˙awdex, b˙ala parti minn attività organizzata mill-Kunsill Lokali, g˙all-festa tal-Madonna ta’ Fatima ©ewwa

Festa 2009

111


Aldo Ritchie ‘Madonna ta’ Pinu’, Triq il‐Óarri©iet Mqabba ZRQ 08 Tel: 21641032 Mob: 9946 5963 e‐mail: alnaca@onvol.net

Fantasy Flowers Flowers for weddings, engagements, etc Invitations & Souvenirs

St Innocent Street, Mqabba, Malta Tel: (356) 2168 3175 • Mob: (356) 7920 8040 Opening Hours: Monday Closed • Tuesday: 09.00hrs till 17.00hrs • Wednesday: 09.00hrs till 14.00hrs • Thursday: 12.00hrs till 18.00hrs • Friday & Saturday: 09.00 till 18.00hrs


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

l-Pietà u spettaklu ie˙or propju ftit wara l-Festa ta’ Santa Marija ©ewwa Ra˙al Ìdid g˙all-festa ta’ Lourdes. G˙eΩieΩ partitarji, ma tistax l-G˙aqda tan-Nar tag˙na ma tg˙idx grazzi kbira u mill-qalb lillbenefatturi kbar tal-G˙qda tan-Nar tag˙na, lis-Sinjuri Wenzu Ellul mag˙ruf aktar b˙ala Ta’ Katrinu, u lil ˙utu kollha ta’ kull g˙ajnuna li meta kellna bΩonn dejjem sibnihom warajna. Dawn dejjem issibhom lesti biex minn qalbhom jag˙tuna kull g˙ajnuna li jkollna bΩonn. Irrid ng˙id grazzi lill-a˙wa Zahra mag˙rufin b˙ala Ta’ Sinna fosthom Joe, Nenu u anke Salvu tal-g˙ajnuna kbira li dejjem taw lillG˙aqda tan-Nar tag˙na. Grazzi lil kul˙add mill-qalb. Wasalt fl-a˙˙ar tal-messa©© u jekk insejt lil xi ˙add

niskuΩa ru˙i bil-quddiem. Biss irrid nirringrazzja wkoll lil dawk issidien tar-raba’ li dejjem ˙allewna nuΩaw l-g˙elieqi tag˙hom. Grazzi wkoll lill-Kumitat EΩekuttiv, lill-Kumitat taΩÛg˙aΩag˙ u anke tan-Nisa, talappo©© kontinwu li dejjem sibna min-na˙atag˙hom. Irridnirringrazzja lill-korp tal-pulizija u lill-kleru, lis-Surmast tal-Banda u anke lillKunsill Lokali tal-koperazzjoni li dejjem sibna min-na˙a tag˙hom. G˙eΩieΩ partitarji, b˙alma dejjem kontu ©eneruΩi bid-donazzjonijiet tag˙kom, in˙e©©i©kom ter©g˙u tkunu ©eneruΩi g˙ax bil-materjal dejjem jog˙la g˙andna bΩonn l-g˙ajnuna tag˙kom biex inkunu nistg˙u b˙al dejjem nag˙mlu Festa fejn jid˙ol in-nar li tkun tixraq lill-

Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Wisq g˙aΩiΩa g˙alina l-ma˙buba Ommna Marija Assunta. Wasalt biex nag˙laq dan ilmessa©© tieg˙i, imma qabel xejn g˙eΩieΩ partitarji u benefatturi nappella b˙al kif dejjem g˙amilna, nie˙du pjaçir fil-Festa tag˙na u nkunu ta’ eΩempju ta’ kif g˙andha ti©i ççelebrata l-Festa tag˙na ming˙ajr ma nwe©©g˙u lil ˙add la bi kliemna u lanqas b’g˙emielna. G˙aΩiΩa Santa Marija kompli ndokra mis-sema lilna u l-familji tag˙na. A˙na n˙obbuk b˙al dejjem kif inti t˙obbna mis-saltna tieg˙ek. Grazzi lil ku˙add u nixtieq il-Festa t-tajba lill-Maltin u l-G˙wdxin kollha li matul il-©img˙a tal-Festa ji©u jie˙du gost mag˙na. Nawgura wkoll il-Festa t-tajba lis-Soçjetà tag˙na kollha, lill-benefatturi kollha u lill-Imqabbin kollha. Il-Festa t-tajba lil kul˙add u fuq kollox nitlob lill-Wisq ma˙buba tag˙na l-Ver©ni Ommna Marija Santissma, biex dejjem te˙lisna b˙alma dejjem g˙amilt minn kull ti©rib. Viva Santa Marija, il-Patruna tal-Univers u tal-Imqabbin kollha.

Festa 2009

113


www.santamarija.com

75 Sena tal‐KaΩin

Programm tan-Nar Il‐Óamis, 30 ta’ Lulju

Is‐Sibt, 15 ta’ Awwissu

Bidu tal-Kwindiçina

L-G˙id tal-Assunta

8.00am Óruq ta’ murtali tal-bomba u murtaletti. 12.00pm Óruq ta’ murtali tal-bomba u murtaletti. 7.15pm Mad-daqq tal-Barka Sagramentali, ti©i sparata kaxxa infernali u murtaletti. 9.30pm Óruq tal-beraq pront u murtali tal-kulur.

8.00am Óruq ta’ murtali tal-bomba u murtaletti. 12.00pm Óruq ta’ murtali tal-bomba u murtaletti. 8.15pm Mal-barka Sagramentali jsir ˙ruq ta’ musketterija u murtaletti bil-log˙ob. 9.30pm Óruq ta’ murtali tal-beraq pront u tal-kulur. 11.30pm Óruq ta’ musketterija ma’ tmiem il-març. Wara jsir ˙ruq ta’ log˙ob tan-nar tal-art.

8.00am Óruq ta’ murtali tal-bomba u murtaletti. 9.30am Mad-daqq tal-Glorja, ikun hemm ˙ruq ta’ murtali tal-bomba, kaxxa infernali u murtaletti bil-log˙ob. 11.45am Óruq ta’ murtali tal-bomba akkumpanjata mid-daqq tas-sirena, segwita minn ˙ruq ta’ murtaletti bil-log˙ob. 7.15pm Waqt il-˙ru© tal-purçissjoni bl-Istatwa meraviljuΩa u artistika ta’ Ommna Marija Mtellg˙a s-Sema bir-Ru˙ u l-Ìisem, ji©i sparat salut. Hekk kif l-Istatwa devota talPatruna tar-ra˙al, Santa Marija, to˙ro© fuq iz-zuntier u tindaqq l-Ave Marija, tin˙araq musketterija u kaxxa infernali spettakolari li ser tkun tinkludi ˙afna baraxxijiet u log˙ob ie˙or. Wara jkun hemm wirja kbira ta’ murtaletti bil-log˙ob li jakkumpanjaw ilpurçissjoni. 9.30pm Hekk kif ji©i esegwit l-Innu lil Santa Marija Mtellg˙a s-Sema, ikun hemm ˙ruq ta’ murtali tal-beraq pront u tal-kulur. 10.15pm Óruq ta’ kaxxa infernali tal-kulur ma’ tmiem il-purçissjoni. Wara, fil-knisja ting˙ata l-barka flimkien mal-partitarji u dawk kollha involuti fil-log˙ob tan-nar b˙ala ringrazzjament lill-Madonna.

L‐Erbg˙a, 12 ta’ Awwissu

Is‐Sibt, 22 ta’ Awwissu

It-Tieni jum tat-Tridu

L-Ottava tal-Festa

Il‐Óadd, 9 ta’ Awwissu Óru© tal-Istatwa fuq iz-zuntier 8.00am Óruq ta’ murtali tal-bomba u murtaletti. 12.00pm Óruq ta’ murtali tal-bomba u murtaletti. 7.30pm Mal-˙ru© tal-Istatwa jsir ˙ruq ta’ salut, musketterija, kaxxa infernali u murtaletti billog˙ob. 9.30pm Óruq ta’ murtali tal-beraq pront u tal-kulur. 11.00pm Óruq ta’ musketterija ma’ tmiem il-març. Wara jsir ˙ruq ta’ log˙ob tan-nar tal-art.

It‐Tlieta, 11 ta’ Awwissu L-ewwel jum tat-Tridu

Kollox b˙all-jum ta’ qabel.

Il‐Óamis, 13 ta’ Awwissu

6.00pm Mal-˙ru© tal-purçissjoni tin˙araq musketterija, murtali tal-bomba u murtaletti.

It-Tielet jum tat-Tridu Kollox b˙all-jum ta’ qabel.

Il‐Ìimg˙a, 14 ta’ Awwissu Lejlet il-Festa 9.30am Mad-daqq tat-Te Deum, ikun hemm ˙ruq ta’ musketterija, kaxxa infernali u diversi murtaletti bil-log˙ob. 11.45am Óruq ta’ murtali tal-bomba u murtaletti billog˙ob. 6.30pm To˙rog it-TranΩulazzjoni. Ikun hemm ˙ruq ta’ salut, kaxxa infernali u esebizzjoni kbira ta’ diversi settijiet ta’ murtaletti bil-log˙ob. 9.45pm Jing˙ata bidu g˙all-ispettaklu kbir ta’ log˙ob tan-nar tal-ajru li jinkludi salut, bombi tallampjun, blalen u disinni, sfejjer, baraxxijiet kbar u spettakolari sinkronizzati mal-muΩika. Settijiet ta’ murtali tal-beraq pront u murtali tal-kulur. 11.30pm Wirja ta’ log˙ob tan-nar tal-art mekkanizzat. Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Nota mill‐Bord Editorjali B˙as-snin ta’ qabel, dan ix-xog˙ol kollu sar bis-sa˙˙a tal-membri tal-G˙aqda tan-Nar Santa Marija. F’isem il-Kumitat EΩekuttiv, nie˙du din l-opportunità biex f’isem is-soçi u l-partitarji kollha, nirringrazzjaw u nuru l-apprezzament sinçier tag˙na lkoll lejn il-membri kollha ta’ din l-G˙aqda tan-Nar, kif ukoll lil kull min g˙en sabiex dan il-programm hekk vast seta’ jitwettaq. J’Alla jkollhom issodisfazzjon s˙i˙ ta’ xog˙olhom u nitolbu biex Santa Marija t˙arishom waqt ˙idmiethom fil-kmamar tannar kif ukoll waqt il-˙ruq. L-G˙aqda tan-Nar Santa Marija hija r-rebbie˙a tal-Ewwel Edizzjoni tal-Festival Internazzjonali tan-Nar ta’ Malta li kien sar fis-sena 2006, filwaqt li sena wara ©iet inkurunata bir-reb˙ tal-Kampjonat Mondjali tan-Nar organizzat ©ewwa Ruma l-Italja, Caput Lucis 2007.

Festa 2009

115


Tahabel Limited Prop: J. Ferriggi

Rope & Chair Dealer Fejn issibu kull tip ta’ spag u tajjar g˙ax-xog˙ol tan-nar. ‘St. Catherine’, John Borg Str., Ûejtun ZTN 05 - Malta Tel: 2167 3589 – Mob: 9947 0351 – Fax: 2169 2894

BRIAN & JAMES GREEN FUNERAL SERVICE Irrikorru 30, Main Street, Ûurrieq Tel: 2164 2738 Rustica, Massabielle Street, Qrendi Tel: 2164 2508 – 9949 7959 “Green”, St. Catherine Street, Qrendi Tel: 2164 7791 – 9949 4880


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

Il-Battalja ta’ Lepanto u l-Imqabba Kitba tas-Sur Giovanni Battista Farrugia Storiku

Il-©rajjiet tal-img˙oddi huma dejjem tifkira ˙ajja tal-lum. U kif dejjem ng˙idu, ejja naraw kif ˙admu niesna u kif taw xhieda ta’ dak li emmnu fih. Fost ˙afna riçerki jew kitba li ltqajt mag˙hom sibt dan il-vers ‘Lepanto u l-Imqabba’1 fid-dokumenti ta’ Giuseppe Falzon. Din hija kitba antika u f’wie˙ed mid-dokumenti, sibt pa©na li kien fiha Imqabbin f’Lepanto, eΩattament ˙amsa minnies li huma Giuseppi Farrugia, u Karmenu Zammit filwaqt li t-tlieta l-o˙ra isimhom mhux imniΩΩel. Dawn kienu marru fuq ix-xini Santa Maria della Vittoria u hawn Giuseppi Falzon, kjeriku, g˙adda l-karti kollha lil Turu Dimeck, kittieb tar-Rumanzi. Jiena xorta bqajt insegwi dawn id-dokumenti tant importanti2. Ma’ dawn il˙ames Imqabbin marru r©iel miΩÛurrieq, Carmelo Camilleri, Dion Pace, Giuseppi Bugeja u ˙amsa

o˙ra. Marru erbg˙a mill-Qrendi kif ukoll nies minn Óal Luqa. Din il-kitba swietli ˙afna ˙in, verifiki, aktar riçerki fil-bibjoteka u dan ma kienx façli. Sibt koperazzjoni kbira però d-diffikultajiet ma naqsux. Tajjeb qabel xejn inkunu nafu dwar l-istorja ta’ Lepanto li saret fis-7 ta’ Ottubru 1571. Kienu ˙adu sehem barra x-xwieni tal-Ordni ta’ San Ìwann, xwieni minn Venezja, l-Kroazja, San Marino u l-Awstrija. Però skont xi storiçi l-Kavallieri li telqu minn Malta bi xwieni armati sa snienhom, kwaΩi kienu fuq quddiem nett. Din kienet battalja importanti g˙ax kienet reb˙a talOrdni ta’ San Ìwann flimkien ma’ nazzjonijiet o˙ra. Din il-battalja kienet tat reb˙a fuq l-imperu Ottoman fis-7 ta’ Ottubru 1571. Reb˙a ta’ importanza storika g˙allEwropa u g˙ad-dinja kattolika3. Din il-battalja po©©iet lill-belt ta’ Navpactos b˙ala ç-çentru storiku

Pittura tat-taqtieg˙a mdemmija bix-xwieni Ottomani u dak tas-Sacra Liga (l-G˙aqda Mqaddsa) segwita u m˙arsa mill-Missier Etern u l-Madonna. Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

g˙all-Ewropa. Din il-battalja ma bdietx u spiççat fis-7 ta’ Ottubru 1571. Kien ilhom isiru attentati mix-xwieni Torok, l-iktar fuq xwieni tal-Kavallieri ta’ Venezja u San Marino. Fil-fatt bejn Lulju u Awwissu tas-sena 1571, xini kbir Venezjan ©ie rrapurtat li ma wasalx fid-destinazzjoni tieg˙u. Mela hawn nistudjaw li dawk l-in˙awi kienu perikoluΩi ˙afna kif tg˙id l-idjoma Latina – Alea Iacta Est – li tfisser ma kinetx sitwazzjoni feliçi4. Lepanto tissemma f’kull pani©ierku ta’ Santa Marija g˙all-fatt li din intreb˙et Ωgur bil-g˙ajnuna ta’ Marija Assunta. Propju fil-15 ta’ Awwissu 1571 kul˙add kien ippreparat u lest b’kura©© kbir g˙al din il-battalja tant importanti, li ©iet sitt snin biss wara li kellna r-reb˙a tal-Assedju l-kbir fis-sena 1565. Mela l-ewwel ma telqu kienu it-tliet xwieni ta’ Santa Maria della Vittoria, San Ìwann u San Pietru. Ta˙t il-kmand ta’ Pietru Giustiniani, wie˙ed jinnota li bilvittorja li g˙amlu l-kavallieri flAssedju l-Kbir tal-1565, l-imperu Ottoman iddg˙ajjef qatig˙ tant li skont studju li sar dwar din issitwazzjoni, il-pirati Torok kienu jibqg˙u qrib Navpaktos biex jekk ma min jiltaqg˙u jkun b’sa˙˙tu iktar minnhom, huma jkunu filqrib g˙all-g˙ajnuna. Wara dawk ix-xwieni l-kbar ˙ar©u tlieta o˙ra, bil-munizzjon, ikel u ilma waqt li bdew jing˙aqdu mag˙hom xwieni o˙ra minn Venezja, San Marino u l-Awstrija. Kienet battalja qalila li attakkathom, ˙asdithom u qerdet lil dawk Torok. 5 Fl-istorja jew fit-taqbida ˙arxa ta’ Lepanto nsibu lil Navpactos, fiha port mill-isba˙ u li g˙andha

Festa 2009

117


THE VILLAGE SHOP Triq il‐Madonna tal‐Ìilju, Mqabba

Fejn tista’ ssib stationery, affarijiet ta’ Disney, bjankerija, underwear, detergents, kartolini, rigali g˙al kul˙add u ˙afna aktar affarijiet bi prezzijiet ir˙as. Óinijiet: Tnejn ‐ Ìimg˙a • 9.00 ‐ 12.00 – 16.30 ‐ 19.00 Is‐Sibt • 9.00 ‐ 12.30 Il‐Óamis filg˙axija nkunu mag˙luqin

Mobile: 7929 6500 / 7927 6444

TA’ BALAL PETROL SERVICE STATION GENERAL TYRE REPAIRS, ALSO NEW TYRES, LUBRICANTS, AUTO PARTS AND OTHER AUTO ACCESSORIES Prop. Emanuel Gatt

New Street, Luqa • Tel: 2180 9351

Rose Stationery & Gifts Stationery St ti -A Accessories i - Gift Gifts - H Haberdashery b d h Cell Phones - Underwear - School Bags Photocopy Service in Black/Colour - Binding and more ...


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

l-g˙eruq tag˙ha midfuna fi Ωminijiet hija storja ftit twila u kkumplikata u g˙ad-dinja tant li ©iet segwita imbieg˙da sa˙ansitra qabel Kristu. però ktibna din l-informazzjoni ˙afna. Dak iΩ-Ωmien din il-verΩjoni Tant hi ta’ importanza kbira li kitbu biex wie˙ed ikollu idea x’sar. Il- ˙ar©et minn studjuΩi Griegi. 9 Meta ©ew lura niesna dwarha l-aqwa kittieba Griegi, ˙amsa min-nies Imqabbin, li fosthom Thucyclides, Aeschylus, sfortunatament tnejn biss nafu (g˙alkemm xi w˙ud minnhom Pafsanias u Xenophon. Kienu isimhom, dak ta’ Giuseppe Farrugia baqg˙u ma rritornawx), g˙amlu festi jarawha ta’ importanza kulturali u Karmnu Zammit jissemmew kbar lill-Madonna f’Santa Marija kemm ir-Rumani, il-BiΩantini, il- f’kitba o˙ra7 flimkien ma’ nies tal-Óerba ©ewwa Birkirkara, Santa Venezjani, it-Torok u sa˙ansitra minn Óal Luqa, li jidher li kienu Marija tal-Ólas ©ewwa Óal Qormi, l-istess Griegi. marru numru tajjeb fosthom Stiefnu Santa Marija tal-Faqqanija ©ewwa 6 Fis-sena 1551 qabel Kristu, Magro, Indri Farrugia u xi sitta o˙ra l-Imqabba, Santa Marija tal-Óniena Navpactos in˙akmet minn terremot minn Óal Luqa. Marru wkoll numru ©ewwa l-Qrendi, Santa Marija talkbir li kwaΩi qeridha g˙al kollox. miΩ-Ûurrieq, minn ÓaΩ-Ûebbu© u Gwerra ©ewwa s-Si©©iewi, u Santa Fis-sena 896 kienet dikjarata b˙ala bnadi o˙ra. Dawn kienu fuq ix- Marija Ta’ Mamo ©ewwa ÓaΩmetropolis mill-BiΩantini u fl-1407 xwieni Santa Maria della Vittoria Ûebbu©. Din id-devozzjoni damet ©iet ma˙kuma mill-Venezjani u fuq ix-xini San Pietru. Kien ftit issir f’dawn il-knejjes g˙al bosta filwaqt li fl-1499 intreb˙et din id- ba˙ar imçaqlaq meta telqu. Però snin (1572 – 1672 – 1772). Dawn darba mit-Torok. Fis-sena 1687 telqu b’kura©© kbir u determinati il-knejjes huma xhieda tal-fidi soda intreb˙et mill-©did mill-Venezjani li jirb˙u kif reb˙u fl-Assedju. ta’ missirijietna u tant ie˙or ta’ u fil-1699 ©iet mog˙tija lit-Torok Dawn kienu jag˙mlu mal-G˙aqda informazzjoni storika mill-ikoni li sakemm fit-18 t’April 1829 ©iet Guardia ta’ San Ìwann. Kienu ©ew im˙ollija u li ˙afna minnhom me˙lusa darba g˙al dejjem u saret armati sa snienhom. Warajhom g˙osfru maΩ-Ωmien. Dawn tawna ˙afna studju storiku g˙ax l-art tal-Greçja. g˙enu ˙afna fir-riçerki talL-iktar li tissemma istorja. Però peress li ©ara li Navpaktos hu g˙al din it©ara rridu nit˙abtu iΩjed biex taqtieg˙a li saret biswit idinsiru nafu l-verità tal-fatti. da˙la pittoreska tal-port 10 Wie˙ed mir-riΩorsi tag˙ha. Kien hawn li bosta mill-Maltin tilfu ˙ajjithom ewlenin g˙ar-riçerka storika huma s-Santwarju ta’ ÓaΩmeta ssieltu bla heda flimkien Ûabbar, u xhieda o˙ra talma’ kavallieri ta’ San Ìwann fis-Sacra Liga. Papa Piju VI li fil-Breve Kienet G˙aqda Qaddisa tal-1826 ta wkoll indul©enzi ta˙t il-Kmand tal-Prinçep kbar. Kwadru numru 69 li ta’ Spanja Don Juan, filwaqt hemm fil-muΩew hu wkoll li l-Ammiral Tork kien xhieda kbira ta’ din it-taqbida Mouzin Zante Ali Pasha. storika u skont Mons. Profs A Hekk Malta li kienet kburija Bonnici11 ta x’wie˙ed jifhem li bir-reb˙a tal-1565, daqstant l-viΩti tas-seba’ Santa Marijiet ie˙or kienet kburija li tat bdew f’dawn iΩ-Ωminijiet u tkomplew wara ta˙t forma sehemha bil-kbir fit-taqbida jew o˙ra. Insibu wkoll il-festi ta’ Lepanto. Reb˙a g˙al li saru fis-sena 177212 minn Malta, g˙all-Ewropa u g˙adSoçjetajiet ad unur Maria dinja fi Ωmien il-Gran Mastru San Pietru, Santu Rokku, San Ìustinu u San Mark jitlobu lillSantissma u 77 fratellanza Pietro del Ponte. Madonna g˙all-flotta Kattolika fil-gwerra ta’ Lepanto - Pittura ta’ ta˙t xi titolu tal-Madonna. Hawn rajna ftit mill- Paolo Veronese. Barra dawn insibu Soçjetà istorja li g˙addew minna missirijietna u li ˙allew ˙ajjithom ˙ar©u xi xwieni o˙ra mg˙obbija antika Mater Boni Consigli, Santa g˙al dak li kienu jemmnu fih. Il- b’xi affarijiet tal-bΩonn b˙al ikel, Marija tal-Óniena u Marija Omm poplu ta’ din il-GΩira japprezza ilma u munizzjon. Lepanto saret il-˙niena li wara g˙amlu kappella ˙afna l-istorja ta’ Navpactos u taqtieg˙a kbira fejn intilfu ˙afna u semmewha Santa Marija taljistudja wkoll l-istorja tag˙na çioe’ nies. Minn xi studji jidher li l-iktar Óerba. Ûmien wara, sar il-Le©jun dik Maltija g˙ax b˙alna g˙andhom li ntilfu kienu Torok. Kienet telfa ta’ Marija li ˙addem u qed ja˙dem storja ta’ qlubija, taqtieg˙ il-qalb, kbira g˙at-Torok. Min-na˙a tal- bis-s˙i˙ biex ixerred id-devozzjoni Kavallieri, ta’ Venezja u l-o˙rajn, lejn Marija. Dawn huma fatti l-iktar telf u fuq kollox reb˙ ukoll. Hawn tajna ftit informazzjoni ukoll kien hemm telf. 8Il-battalja ta’ konkreti kemm il-kbira Re©ina tasdwar il-battalja ta’ Lepanto. Din Lepanto kienet reb˙a g˙all-Ewropa Sema u l-Art, Santa Marija fit-tlug˙ Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

119


Panel Beating • Spray Painting Lawrence Grixti

DEMSWEET rage Ga

Sejba Road, Mqabba Mob: 9945 5636 Tel: 2164 2992


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

tag˙ha fis-Sema dejjem ˙asbet f’Malta. Tul l-istorja kollha ta’ din il-©Ωira ma hemmx qalb ta’ Malti li ma t˙abbatx bl-im˙abba g˙al Marija Santissma u jien inΩid li ma jist˙oqqlux jissejja˙ Malti min ma j˙obbx lil Marija. Ir-ritratt tal-ikona li jidher hu xhieda kbira g˙all-fatti li ktibna dwarhom. Referenzi 1 Giuseppi Falzon, Dokumenti antiki – Storiku, Ûurrieq. 2 Turu Dimeck – Storiku u Rumanzier. 3 Profs. Toni Hatzidimitriou – StudjuΩ Grieg – Università ta’ Ateni. 4 Pani©ierku minn Patri Fiorini fis-sena 1957. 5 Minn dokumenti tal-Profs. Saydon. 6 Informazzjoni li tani Profs. Andrew Vella O.P.

Pittura o˙ra li turi l-battalja ta’ Lepanto, li ©rat nhar is-7 ta’ Ottubru 1571. 7 8

9 10

Loreto Vella – Storiku - Ûebbu©i. Profs. Toni Hatzidimitriou – StudjuΩ Grieg – Università ta’ Ateni. Loreto Vella – Storiku - Ûebbu©i. Santwarju tal-Grazzji ta’ Dun Gius. Zarb P.59, 60-39; Seba’ Festi P.57.

11

12

Mons. Profs. A Bonnici; Marija u Malta. Malta P.935 – Annuario Diocesi di Malta, Loreto Vella vol.15, p.13; Giov. Segno – Storia ta’ Malta.

Sunray Butcher 4 0 , C h u rc h S quare , Mqabba Tel: 2168 3690 G˙al kull kwalità ta’ La˙am Frisk, Ti©ie© u Fniek, Bajd, eçç

V.R.T. Station

Triq ta’ Kandja, Si©©iewi

Victor Attard Tel: 2146 6111 Tel/Fax: 2146 2635 Mobile: 9949 8736 Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

121


Private Tuition • Mathematics & Physics: Forms 3, 4 & 5 (Sec) • Pure Mathematics Intermediate & Advanced Locality: Mqabba / Ûurrieq Contact: M. Debattista B.Ed (Hons) Mob: 7970 7458

San Dawtar, Fawwara Road, Si©©iewi Tel: 2146 6180 2146 5922 Mobile: 7979 1210

QUALITY GUARANTEED

y r e v i l e D Free Fresh Quality Products

C.D.S.

Aluminium Works Sejba Road Mqabba For a Free Estimate Contact: Carmel D. Spiteri Mob: 9949 4304, 7999 3816


www.santamarija.com

75 Sena tal‐KaΩin

Il-Ma©©ur Anthony Aquilina Is-Surmast tal-Marçi Maltin Kitba tas-Sur Victor Galea . u Awtur Kompozitur

L-ammirazzjoni li jien g˙andi lejn il-Ma©©ur Anthony Aquilina hija kbira u din tidher propju fil-març stess li jiena kkomponejt fuq arran©ament muΩikali tas-Surmast Alfred Farrugia u semmejt g˙al dan is-Surmast talMarçi Maltin – ‘Tislima lill-Ma©©ur’. Dan mhux biss, g˙aliex propju s-sena l-o˙ra jiena ppublikajt bijografija ta’ dan l-istess Surmast. Illum qieg˙ed nikteb dan l-artiklu sabiex fi ftit kliem infakkar lil dan il-persuna©© li ta kontribut kbir lill-muΩika f’pajjiΩna. Propju s-sena d-die˙la ja˙bat il-25 anniversarju mill-mewt tal-Ma©©ur, u g˙alhekk qed nikteb dan l-artiklu sena qabel sabiex permezz tal-kitba tieg˙i n˙e©©e© lil dawk il-kaΩini talbanda li b’xi mod jew ie˙or kellhom konnessjoni diretta jew indiretta ma’ dan is-Surmast. In˙e©©e© anke lil dawk il-kaΩini tal-banda li g˙andhom fil-librerija tag˙hom marçi tal-Ma©©ur Aquilina. Minn issa nappella sabiex is-sena d-die˙la nag˙rfu nfakkru dan l-anniversarju filwaqt li nsellmu lill-Ma©©ur Anthony Aquilina g˙axxog˙ol siewi tieg˙u. Bil-marçi tieg˙u, il-Ma©©ur Anthony Aquilina g˙araf jifra˙ hu u jferra˙ lil ˙afna u g˙alhekk xieraq li sabiex infakkru dan l-anniversarju, fejn dejjem hu possibbli, jindaqqu l-marci ta’ dan isSurmast.

Il-Ma©©ur Anthony Aquilia meqjus b˙ala s-Surmast tal-marçi Maltin.

Meta dan it-tfajjel beda jitfarfar, nibtu fih Ωew© xewqat li dejjem xtaq li jwettaqhom, ji©ifieri li jitg˙allem idoqq strument tal-banda u wkoll jing˙aqad mal-militar. Meta kellu madwar tmien snin, it-tfajjel Toninu t˙ajjar jing˙aqad mal-Banda San Filep, li mag˙ha kellha b˙ala assistent surmast lis-Sur Wi©i Said, li mill-ewwel inteba˙ li l-alliev li kellu quddiemu barra li kien mo˙˙u tajjeb, kien imΩejjen b’talent muΩikali aktar

min-normal. Óass li kellu j˙arr©u b’dak kollu li jaf hu biex aktar jinkora©©ih. Se˙˙lu jitg˙allem l-istrument, il-klarinett u ta’ g˙axar snin ˙are© idoqq mal-Banda San Filep, meta daqq ta˙t id-direzzjoni ta’ Mro. Alfred P. Hare. Ma kienx g˙adda ˙afna Ωmien. Wi©i webblu jdoqq b˙ala solista t-terzett mill-opra ‘I Lombardi’ ta’ Giuseppe Verdi, ta˙t id-direzzjoni tas-Surmast Direttur Orlando Crescimanno u mar tajjeb ˙afna. Ftit wara, ˙ajruh jattendi kunçert mal-Banda King’s Own. Meta rawh u semg˙uh idoqq, kellhom kliem ta’ tif˙ir g˙alih, minkejja li kien g˙adu Ωg˙ir. Mhux biss, imma s-surmast Awstrijak Mro. Aurelio Doncich, li dderie©a l-Banda King’s Own mill-1908 sal-1930, xe˙et g˙ajnejh fuqu g˙ax g˙araf il-˙ila tieg˙u. Xtaq jg˙inu jkabbar dan it-talent muΩikali kemm jista’. Kien bis-sa˙˙a ta’ dan is-surmast li xi snin wara Ninu kiseb postu fl-armata. Da˙al b˙ala Band Boy u dam hekk g˙al ˙ames snin. Madankollu g˙ad li kiseb postu flarmata huwa xorta ssokta bl-istudju tieg˙u fuq il-klarinett ta˙t il-bravu surmast Awstrijak Aurelio Doncich,

Tag˙rif Ìenerali dwar ilMa©©ur Anthony Aquilina Il-Ma©©ur Anthony Aquilina twieled nhar il-25 ta’ Lulju 1906. Iben Indri Aquilina u martu Filippa, imwielda Bugeja. Tg˙ammed l-g˙ada, ji©ifieri fis-26 ta’ Lulju fil-knisja ta’ San Filep, f’ÓaΩ-Ûebbu© stess. L-ismijiet propja tieg˙u huma Paul, Philip u Joseph iΩda kul˙add jafu b’Ninu jew Anthony. Ta’ min isemmi li Ninu kellu Ωew© ˙utu o˙ra li kienu t-tnejn bniet, Filippa u Marija.

Is-Sur Victor Galea, awtur tal-ktieb dwar il-Ma©©ur Aquilina jidher jippreΩenta l-ktieb lis-Surmast Direttur tal-Banda Mro. David Agius.

Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

123


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

mal-King’s Own, tal-Belt. Lill-˙abib tieg˙u Ûebbu©i ma warrbux g˙ax xorta baqa’ jmur jie˙u l-lezzjonijiet g˙andu. Fis-sena 1926, iΩ-Ωag˙Ωug˙ Anthony ntbag˙at fuq kors ta’ tliet snin, jispeçjalizza fil-klarinett, liema kors kien reb˙u hu, minn fost tliet mitt bandist. Kiseb id-dritt g˙all-borΩa ta’ studju tar-Royal Military School of Music fi Kneller Hall Twickenham Surrey, fl-Ingilterra. Kien Ωmien mitqlu deheb g˙al Anthony g˙ax se˙˙lu jit˙arre© kemm fuq l-istrumenti kollha u sa˙ansitra fid-direzzjoni. Tg˙allem ukoll jikkomponi u jag˙mel l-arran©amenti g˙all-orkestra u sintendi g˙all-banda stess. Kemm dam l-Ingilterra rnexxielu jirba˙ tliet medalji. Fl-1927 kiseb l-ewwel premju fuq id-daqq tal-istrument, il-klarinett u ng˙ata l-‘Cousin’s Memorial’. Fl1930 dabbar Ωew© unuri o˙ra, reba˙ l-ewwel post fil-‘Conducting’ ji©ifieri fid-direzzjoni u se˙˙lu j©ib l-og˙la punte©© fl-arran©amenti muΩikali kemm g˙all-orkestra kif ukoll g˙allbanda militari. Meta rritorna Malta, issa b˙ala Warrant Officer Class 1, lil Anthony tawh f’idejh it-tmexxija talbanda tar-Royal Malta Artillery. B˙ala surmast direttur tag˙ha dam seba’ snin. Wara li temm din ilkariga, huwa n˙atar b˙ala president onorarju. Dan kollu se˙˙ fil-bidu tatTieni Gwerra Dinjija, meta ng˙ata lilu r-rank ta’ Commissioned Officer, fizzjal b’Ωew© stilel. Fl-armata baqa’

Is-Sur Victor Galea, l-awtur tal-ktieb dwar ˙ajjet il-Ma©©ur Aquilina. Is-Sur Victor Galea kkompona wkoll il-març ‘Tislima lill-Ma©©ur’.

Ittra ta’ ringrazzjament u fl-istess ˙in ta’ tif˙ir li s-Sur Geoffrey Ross Aquilina, iben l-istess Ma©©ur bag˙at lis-Sur Victor Galea.

javvanza u meta rtira mill-R.M.A. fl-età ta’ 57 sena kellu l-grad ta’ ma©©ur. Waqt li Ω-Ωag˙Ωug˙ Anthony Aquilina kien l-Ingilterra ltaqa’ mattfajla Catherine Ross, KanadiΩa, minn Toronto. Meta ng˙aqdu fis-sagrament taΩ-Ωwie©, fit-2 ta’ April, 1932, filknisja tal-Vitorja fil-Belt Valletta, hu kellu sitta u g˙oxrin sena u g˙arustu kienet sentejn iΩg˙ar minnu. Frott dan iΩ-Ωwie© kellhom tifel wa˙dieni li g˙ammduh bl-isem ta’ Geoffrey. Kien d˙uli kemm trid man-nies. Kien jaf imur ma’ kul˙add u t-tbissima fuq fommu baqg˙et tiddi tul ˙ajtu kollha. Kellu qalbu tad-deheb. Imma waqt it-ta˙ri© tal-banda m’hemmx çajt g˙ax kien ikun irid kollox perfett. IlMa©©ur Aquilina kien ra©el li jΩomm ru˙u pulit u eleganti, dejjem nadif xummiema b’le˙ja mqaxxra friska kuljum, b’˙addejh lixxi daqs ir˙ama. Kull fejn tarah kien ikun dejjem dritt, wieqaf fuq qaddu, xe˙ta ta’ bniedem li g˙adda ˙ajtu fis-servizz militari. B˙ala marçi, l-Ma©©ur Anthony Aquilina, kitibhom f’art twelidu, aqta’ xi wie˙ed jew tnejn, li kkomponiehom meta kien jistudja l-Ingilterra. L-istil tieg˙u tag˙rfu mill-ewwel,

Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

stil militari, iΩda Mediterranju b’laqtiet Spanjoli. Marçi funebri qatt ma kiteb. Ta’ bniedem ferrie˙i li kien, qatt ma niΩlulu l-waqtiet kiebja. Bosta mix-xog˙ol muΩikali talMa©©ur ˙are© fuq tliet long plays, l-ewwel wa˙da fl-1979 u g˙ammidha bl-isem ta’Festive Memories, ittieni wa˙da fl-1981 ˙ari©ha bl-isem Festive Memories No.2 u t-tielet wa˙da saret wara li miet u ng˙atat l-isem In Happy Memories. L-Innu-març Preghiera a Sant’Antonio ma dda˙˙alx malmarçi f’dawn il-long-plays iΩda ma’ dawk irrekordjati mill-Banda ta’ Sant’Antnin. Kien l-uniku innu-març li kiteb u kkomponieh meta kien issurmast direttur ta’ din il-Banda KarkariΩa, bejn l-1983 u l-1985. Ta’ min jg˙id li bejn l-1946 u l-1956 mexxa l-banda Duke of Connaught’s Own ta’ Birkirkara. Il-Ma©©ur Anthony Aquilina ˙alliena ta’ 79 sena. Il-funeral sar nhar it-Tlieta, l-24 ta’ Settembru, 1985. L-g˙ada, il-gazzetti ta’ kuljum ilkoll taw prominenza kbira lil dan l-avveniment b’kitbiet imΩewqa b’ritratti tal-funeral tieg˙u li tista’ tg˙id kien qisu wie˙ed statali.

Festa 2009

125


Aida Hall Triq ÌuΩeppi Mattew Callus, Ûurrieq

For Receptions, Parties and all occasions Tel: 2168 3112 - 2164 0083

WÜRTH LIMITED, WÜRTH HOUSE, Triq il-Masgar, Qormi QRM 3217, Malta. Tel: (356) 2149 4604, (356) 2144 3035 Fax: (356) 2144 1081 E-mail: sales@wuerth-malta.com Web: www.wuerth.com.mt


www.santamarija.com

75 Sena tal‐KaΩin

Innu lil Marija Assunta Kitba ta’ J.M. Ghigo S.J.

Óallina ntennulek, k, Marija, Din l-g˙anja li ssawret ret mas-snin, Irridu ng˙allmuhaa ’l uliedna Biex biha jsellmulek ek kull ˙in!

G˙alhekk qomt sabi˙a Mir-raqda tal-qabar, Mir-raqd rebbie˙a b˙al Ibnek Mill-mewt u mid-dnub.

Int g˙extha ©o qalbek Il-˙ajja tal-fi fidwa, dwa, U qalbek intg˙asret g˙asret F’demm Ibnek Mislub,

Rit. R

Miksija bid-dija -dija Li ΩΩernaq fil-©enna, ©enna, Imdawra mill-an©li l-an©li G˙annejja tas-sliem, -sliem, Id-dinja Bik tifra˙, Tissie˙eb mal-an©li, Biex tqieg˙ed fuq rasek Kuruna ta’ ©ie˙,

TitwieΩen fuq s˙aba, B˙as-sil© bajdanija, Int tlajt ©e ©ewwa d-difa Tas-sema bla tmiem. Rit. R U Lilek issellem, Omm alla, sultana, Mog˙nija bis-setg˙a Ta’ drieg˙u rebbie˙. Rit. 10 ta’ Frar 1947

Is-Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V tal-Imqabba tixtieq tifra˙ lil

Miguel Ghigo g˙as-suççess miksub fit-training camp ©ewwa l-Italja fejn reba˙ l-unur tal-A˙jar player. Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

127


www.santamarija.com

75 Sena tal‐KaΩin

Minn fejn se jg˙addi l-març G˙al darba o˙ra permezz ta’ din il-pa©na se nag˙tu ftit dettalji rigward irrotot u tag˙rif ie˙or fuq il-baned mistiedna. Però qabel ma nag˙tukom aktar dettalji, nie˙du l-opportunità biex b˙as-soltu n˙e©©ukom takkumpanjaw ilmarç matul it-triq kollha, u sabiex nag˙tu dehra isba˙ lir-ra˙al tag˙na g˙al matul il-festa permezz tat-tiΩjin mad-djar tag˙kom. Infakkru wkoll fl-im©iba tajba matul il-jiem tal-festa. G˙alhekk dan li ©ej huwa programm fid-dettall tar-rotot tal-marçi kif ukoll is-sehem tal-baned rispettivi:

Il-Óadd, 9 ta’ Awwissu – Óru© tal-Istatwa fuq iz-zuntier 7.30pm Wara li tilqa’ l-Istatwa artistika u devota ta’ Ommna Marija Assunta bi programm ta’ innijiet Marjani fuq iz-zuntier tal-knisja, ilBanda Re Ìor© V, ta˙t it-tmexxija ta’ Mro. David Agius, tkompli tferra˙ it-toroq tar-ra˙al b’marçi brijuΩi. Il-març jg˙addi hekk; Zuntier tal-Knisja, Triq il-Parroçça, Duluri, Madonna tal-Ìilju, A˙wa Ghigo, Barumbara, Madonna tal-Ìilju, Misra˙ il-Missjoni Ûg˙ira, Sejba, Pjazza Ìublew tad-Djamanti, Ûurrieq, Torba, Spnar, Familja Brancati, Kirkop, Mentna, Konvoj, Pjazza Ìublew tad-Djamanti, Santa Katarina, Pal, Troll, Mit˙na, Santa Katerina, Santa Marija, Cavi, San Innoçenzju, Santa Katerina g˙all-Pjazza tal-Knisja u jintemm quddiem il-KaΩin tas-Soçjetà ta’ Santa Marija.

It-Tnejn, 10 ta’ Awwissu – Jum il-Banda 8.15pm Imiss jer©a’ lill-Banda Re Ìor© V, ta˙t iddirezzjoni tas-Surmast direttur tag˙ha, Mro. David Agius, tag˙mel il-març trijonfali li jibda minn ˙dejn il-Bini Muniçipali tal-Kunsill g˙all-pjazza tal-Knisja, Triq San BaΩilju u jintemm fil-pjazza tal-Knisja quddiem il-KaΩin. Wara l-Banda tag˙ti bidu g˙allProgramm Vokali u Strumentali u annwali tag˙ha.

It-Tlieta, 11 ta’ Awwissu – L-ewwel Jum tat-Tridu 8.15pm II-Banda San ÌuΩepp ta’ Óal Kirkop ta˙t id-direzzjoni ta’ Mro. Brian Cassar tag˙mel març li jibda minn quddiem il-KaΩin u jkompli kif ©ej: Triq San BaΩilju, San Mikiel, Misra˙ il-Fidwa, Qattara, Konvoj ta’ Santa Marija, Barrieri, Óarri©iet, Misra˙ il-Fidwa, naqsmu minn Triq il-Konvoj ta’ Santa Marija g˙al Triq Xandru Farrugia, M. A. Caruana, Óajt tal-Malta, Kirkop, in-Nazzarenu, Dun Gerald Mangion, Nikol Zammit, Kirkop, Katakombi, Dun Gerald Mangion, ner©g˙u naqsmu minn Triq il-Konvoj ta’ Santa Marija g˙al Triq il-Kileb, iç-Çavi, Mikielan© Sapiano, Sqaq l-Isptar, Pjazza tal-Parroçça fejn jintemm quddiem il-KaΩin.

L-Erbg˙a, 12 ta’ Awwissu – It-Tieni Jum tat-Tridu 8.15pm Il-Banda Sant’Elena ta’ Birkirkara, ta˙t iddirezzjoni ta’ Mro. Joseph Vella, tag˙mel març (sponsorjat mis-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙) li jibda minn quddiem il-KaΩin u tkompli tallegrana b’sett marçi brijuΩi fit-toroq li ©ejjin: Triq ilÌilju, l-A˙wa Ghigo, Barumbara, ix-Xriek, il-Mit˙na, it-Troll, is-Sejba, il-Konvoj ta’ Santa Marija, il-Murselli, Kirkop, Saljatura, Qrendi, Pjazza Ìublew tad-Djamanti, Santa Katerina, Kileb, Mikielan© Sapiano, Konvoj 128

Festa 2009

Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

ta’ Santa Marija, Karmenu Ciantar, il-Pjazza tal-Parroçça, Triq id-Duluri, il-Parroçça u jintemm fil-Pjazza quddiem iI-KaΩin.

Il-Óamis, 13 ta’ Awwissu – It-Tielet Jum tat-Tridu 8.30pm II-Banda Re Ìor© V dejjem ta˙t id-direzzjoni ta’ Mro. David Agius, tag˙mel il-març tradizzjonali tag˙ha fost il-briju kbir u l-ispettaklu li ˙ejjiet g˙alina s-Sezzjoni Ûg˙aΩag˙. Il-març jibda minn quddiem il-KaΩin u jkompli hekk kif ©ej: Triq San BaΩilju, Valletta, Fjuri, Parroçça mit-tarf, Pjazza tal-Knisja, San BaΩilju u jintemm filPjazza tal-Knisja quddiem il-KaΩin.

Il-Ìimg˙a, 14 ta’ Awwissu – Lejliet il-Festa 8.00pm Il-Banda San Mikiel ta’ ÓaΩ-Ûabbar, ta˙t iddirezzjoni ta’ Mro. David Agius tesegwixxi programm Strumentali quddiem il-KaΩin u wara març mat-toroq tal-Imqabba li jibda minn quddiem il-KaΩin u jg˙addi kif ©ej: Pjazza talKnisja, Santa Katarina, San Innoçenzju, M. A. Sapiano, Konvoj ta’ Santa Marija, Karmenu Ciantar, g˙all-Pjazza tal-Knisja, Parroçça. 8.30pm Il-Banda King’s Own tal-Belt Valletta ta˙t iddirezzjoni ta’ Mro. Joseph Galea, tibda març minn Triq il-Pal, Troll, Sejba, Santa Katarina sal-Pjazza. 10.00pm Ta˙t id-direzzjoni ta’ Mro Joseph Galea, ilBanda King’s Own tal-Belt Valletta tag˙laq is-serata muΩikali permezz ta’ programm strumentali quddiem il-KaΩin.

Is-Sibt, 15 ta’ Awwissu –

6.00pm Il-Banda De Rohan ta’ ÓaΩ-Ûebbu© ta˙t it-tmexxija ta’ Mro. Ronnie Debattista, tibda març minn Triq San BaΩilju, Valletta, Paroçça g˙all-Pjazza. Tid˙ol fiz-zuntier talknisja u tilqa’ l-˙ru© tal-Istatwa artistika ta’ Santa Marija b’innijiet Marjani. Wara, ilBanda tkompli takkumpanja l-Istatwa tul ilpurçissjoni. 7.15pm II-Banda Queen Victoria taΩ-Ûurrieq, ta˙t ittmexxija ta’ Mro. A. Farrugia, L.Mus.L.C.M flimkien mas-Sopran Francesca Farrugia ssellem lill-Istatwa bl-Ave Marija. Wara jsir març qasir madwar it-toroq tar-Ra˙al. 8.45pm Hekk kif l-Istatwa tasal quddiem il-KaΩin tasSoçjetà tag˙na, il-Banda Queen Victoria taΩÛurrieq, ta˙t it-tmexxija ta’ Mro. A. Farrugia, L.Mus.L.C.M., tesegwixxi l-kbir Innu lil Marija Mtellg˙a s-Sema, kompoΩizzjoni talma˙bub u qatt minsi ex-Surmast Chev. G. Martin, A.Mus.L.C.M.,O.S.T.J., fuq versi tad-Direttur Spiritwali Patri J.M. Ghigo SJ. Ikantaw it-Tenur Andrew Sapiano u l-Baritonu Piju Dalli, flimkien mal-Kor Parrokkjali San ÌuΩepp tal-Kalkara mmexxi minn Josianne Zammit. Wara, bis-sehem tal-istess Kor, ji©i esegwit l-Innu Març Popolari Marija Assunta, kliem u muΩika tal-mibki Mro. Leonard Farrugia. L-istess Banda tkompli bilProgramm Strumentali tag˙ha sakemm jasal il-˙in tad-d˙ul tal-purçissjoni meta ter©a’ ssellem lil Ommna Marija Assunta bid-daqq tal-Ave Maria. 10.30pm Wara l-Barka Sagramentali u r-ringrazzjament kollettiv fil-Knisja mill-G˙aqda tan-Nar tasSoçjetà, il-Banda Re Ìor© V tag˙laq il-Festa b’març qasir li jintemm quddiem il-KaΩin.

L-G˙id tal-Assunta 12.00pm Il-Banda Re Ìor© V, ta˙t it-tmexxija ta’ Mro. D. Agius, A.Mus.V.C.M., tag˙mel ilmarç tradizzjonali ta’ filg˙odu li jibda minn quddiem il-KaΩin u jkompli g˙al Triq il-Ìilju, Xriek, Santa Katerina, Santa Marija, iç-Çavi, Mikielan© Sapiano, San Innoçenzju, Santa Katerina, San BaΩilju, il-Lan©asa, Valletta, il-Fjuri, il-Parroçça, g˙all-Pjazza quddiem ilKaΩin. Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

129


HORACE ENTERPRISES LTD. Trophies & Sports Goods Importer & Wholesaler

Tel: 2169 6302, Mob: 9942 0346, Fax: 2169 3397 174, Triq Raymond Caruana, Gudja E-mail: horaceenltd@link.net.mt

ÓAÌAR QIM Bar & Restaurant

Prop. J. Cini Ag˙mlu l-˙ar©a tag˙kom bil-familja jew ˙bieb g˙all-arja tal-kampanja, f’ambjent kwiet u sabi˙. Tel: 2142 4116, 7949 7329 (Jane)


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

Mal-Mewt ta’ Ommna Marija Mtellg˙a s-Sema bir-Ru˙ u l-Ìisem Kitba ta’ Carmelo Caruana

Kien di©à l-g˙odda mi©bura X’˙in dellet musfara l-g˙axija. Ir-rg˙ajja tferrxu mistag˙©ba Fl-g˙abex duluΩi u f’malinkonija.

Ma’ l-a˙bar tal-mewt ta’ Marija B’mijiet u iΩjed ta’ mistoqsija. F’paniku ta’ ©enn bla ntemm Jibku w jixheru – G˙aliha.

Il-˙mura fuq art muntanjuΩa X’˙in g˙abet fietla x-xemx. F’rifless ta’ kuluri skuri Isba˙ minnha ma hemmx.

Bi spirtu profond ©iet imkeffna U mog˙tija l-a˙˙ar titwila. U l-kotra wriet f’dik is-sog˙ba Mitt darba w elf li sog˙biha.

Kien deher fuq ix-xefaq S˙ab wieti bir-rag˙ad. Ma kienx hemm tbassira Fir-temp wisq inkurlat.

Bdiet tidwi talba VENERANDA U t˙ar˙ru fl-iflieq ta’ agunija. Corteo g˙all-wied f’ta’ KEDRON is-skiet Presente Cadavre – im˙ollija.

Bdew jidwu l-kelmiet – Marija Fil-bxara melliesa tal-foqra. Instemg˙u kibja f’dag˙dig˙a Mill-g˙olja ta’ SIJON il-kotra.

In©abret il-kotra a˙˙arija Biex tag˙ti l-a˙˙ar tislima. LIL OMMNA TAS-SEMA MARIJA Mog˙nija f’sehem il-qdusija.

U xterdu f’le˙˙a ta’ berqa Fi djuq il-mog˙dija fir-res˙a. Qrendi – 02/04/1996

Treatments Available: • Relaxing Anti-Wrinkle Facials • Deep Cleansing Facials Lillian Camilleri • Eyelash/Brow Tinting • Electrolysis Beauty Therapist C.I.B.T.A.C. • Waxing Diploma B.A.B.T.A.C. • Make-up • Manicure and Pedicure 10, Triq il-Mit˙na, Mqabba Tel: 2168 3214 Mob: 9942 6054 Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

131


Frida’s Ltd.

Transport & Lifting Service St. Philip House, Triq il-Qattara – Mqabba Tel: 2123 0448 (Office) Mobile: 9944 4095, 9949 0332, 9949 7332

J. Cutajar SMOKING ARTICLES

For all your 46, Springvale, smoking needs Triq il‐Madonna tal‐Ìilju Mqabba SMOKING ARTICLES Tel: 21689653 Mob: 7949 5354

J. Cutajar


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

Il-Glorja fis-Sema tal-Ver©ni Marija Assunta Kitba tas-Sur Joe Chetcuti

Il-Missirijiet tal-Knisja (isSanti Padri) u l-kummentaturi talIskrittura kienu j˙obbu jqabblu l-Misteru tal-Ver©ni Marija ma’ nies u ©rajjiet li g˙exu u se˙˙ew flAntik Testment:Wie˙ed qaddis xebba˙ lil Marija ma’ dik il-Óamiema bajda u sabi˙a li bil-ferg˙a taΩ-Ωebbu©a simbolu tal-paçi f’˙alqha, re©g˙et marret flArka ta’ Noe biex tfissirlu li l-periklu tad-dulluvju kien g˙adda. Esi©eti o˙rajn tal-Iskrittura jpo©©u lil Ìuditta, mara qawwija li g˙akkset u qatlet lill-g˙adu ˙aΩin. Hekk ukoll Marija g˙akkset u sa˙qet b’g˙arqubha r-ras tal-g˙adu infernali, Satana. Xi missirijiet tal-Knisja ©abu b˙ala xeb˙ lis-sabi˙a Ester li, wara li da˙let fil-palazz tas-sultan Assweru ©iet minnu nkurunata. Hekk ilMadonna meta ©iet imtellg˙a fisSema bir-Ru˙ u l-Ìisem ©iet minn Alla nkurunata. Ixebb˙u lil Marija ma’ Betsabea,

omm Salamun, illi minn binha stess ©iet imqieg˙da re©ina fuq tron irjali tal-paçi u tal-glorja. Iva, id-devoti ta’ Marija g˙andhom jifir˙u mal-Ver©ni mbierka Marija li kollha sabi˙a, kollha pura, kollha qaddisa, iffigurata b’tant u tant nisa qaddisin tal-Antik Testment, li g˙ax kienet Omm Ìesù Kristu, Alla u Bniedem, ©iet mg˙ollija s-Sema bir-Ru˙ u l-Ìisem, inkurunata Re©ina tasSema u l-Art u mg˙ollija fuq il-Kori kollha tal-an©li. Kif kiteb fl-innu ta’ ‘Tif˙ir lillMadonna’, l-Isqof San Bonaventura, il-Madonna kif waslet fis-Sema, Hi ©iet mog˙tija mill-an©li kollha, mill-arkan©li, mit-Troni u d-Denominazzjonijiet, mill-Virtu’ u l-Podesta’, mill-prinçipati, millKerubini u mis-Serafini, li kollha kemm huma, bil-le˙en ˙elu tag˙hom kantaw: “Qaddisa, Qaddisa, Qaddisa, int Marija, Omm Alla u fl-istess ˙in Ver©ni.” San Bonaventura mbag˙ad

ikompli jg˙id: “li t-tif˙ir lill-Madonna mal-wasla tag˙ha fis-sema ing˙ata wkoll mill-appostli li kienu la˙qu mietu, mill-martri, mill-konfessuri, mill-ver©ni; f’kelma wa˙da millabitanti kollha tas-sema. Tawha qima b˙ala dik il-persuna li tat lid-dinja lil Kristu, Óaruf Immakulat. Mela, anki a˙na, il-Knisja fuq din l-art trid tibqa’ matul iΩ-Ωminijiet kollha tkanta tif˙ir lil Marija g˙ax Hi l-Omm qaddisa t’Alla, Sultana tas-Sema, il-Mag˙qad, it-Tempju u t-Tabernaklu tal-Ispirtu s-Santu. Marija Santissma biss hija ddestinata, bi privile©© singulari li tara lil Alla bir-Ru˙ u l-Ìisem, g˙aliex HI Immakulata. Kif jg˙idulna xi qaddisin: “Marija hi Assunta g˙ax hi Immakulata.” Marija, flimkien ma’ Ìesù, ˙admet g˙all-fidwa tal-umanità; kienet koredentriçi. Marija biss, minn dan il-wied tad-dmug˙ u tal-miΩerja ©iet mg˙ollija s-sema bir-Ru˙ u l-Ìisem. G˙andna nifhmu li d-d˙ul

Marija fil-Glorja. Pittura li tinsab fis-sala prinçipali tal-KaΩin. Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

133


G

REEN ARDEN

Joe Borg

Joe ta’ Lukardu tal-Fjuri

All Year round Growers of All Types of Flowers Specialising in Carnations, Gebra, Gladioli. Residence: 12, St Bartolomew Street, Qormi Tel: 2144 3723 Ta’ Kandja Nursery, l/o Siggiewi Tel: 2164 0467 Fax: 2147 0335 Mob: 9945 8234

SCAFF OLDIN G GÓALL ‐KIRI

G˙al kull tip ta’ xog˙ol fuq il‐fil, tibjid, tik˙il, kisi u restawr fuq l‐antik Mob: 9924 4807 jew 9986 1751


www.santamarija.com

75 Sena tal‐KaΩin

ta’ Marija fis-Sema kien akkumpanjat b’festa kbira. Jekk id-devoti fuq din l-art jag˙mlu kemm jistg˙u biex fil-15 t’Awwissu jag˙mlu festa kbira, mela x’nistg˙u ng˙idu x’festa kbira bi trijonf kbir g˙amlu l-qtajja’ çelesti tas-sema meta Omm Alla waslet is-Sema. Kienu jafu dan il-qtajja’ çelesti li wara stennija ta’ tlett ijiem filqabar, Kristu resaq lejn dak il-qabar u qajjem lil Ommu minn dak in-ng˙as l-iΩjed ˙elu (b˙al ma jg˙idilna San Ìwann Damaxxenu) u taha mhux biss il-˙ajja iΩda wkoll imliha b’kull xorta ta’ splenduri, ©isem glorjuΩ, l-istess b˙al dak tieg˙u. Tabil˙aqq g˙andha ra©un il-Knisja fil-festa tal-Assunta, tmur tkanta l-antifona “Min hija dik li tielg˙a b˙aΩ-Ωernieq, sabi˙a donna l-qamar, tiddi b˙axxemx, tal-biΩa b˙al eΩerçtu lest g˙al taqbida.”

Kif waslet is-sema, Marija ©iet imqieg˙da fuq il-lemin ta’ Binha, li nkurunaha b’kuruna ta’ glorja u ta’ grazzja. Taha s-setg˙a li Hi fis-sema Hi tikkmanda, li xxerred ilgrazzji lid-devoti tag˙ha li jkunu g˙adhom fid-dinja fil-˙ajja militanti. Meta niftakru f’dawn il-glorji kollha ta’ Marija nag˙mlu sewwa nisimg˙u x’qalilna l-Papa Piju XII fid-diskors li g˙amel fl-1 ta’ Novembru 1950: “Nistiednu g˙alhekk lil ulied kollha ta’ Marija biex jerfg˙u ’l fuq il-˙arsa tar-ru˙ tag˙hom lejn it-tron g˙oli fis-sema, li fuqu Marija ©iet imqieg˙da mit-Tliet Persuni Divini u nkurunata Sultana tal˙lejjaq kollha ... nirrikorru fil-˙ti©ijiet tag˙na tar-ru˙ u tal-©isem g˙ax mhux biss tista’ tg˙inna imma wkoll trid tg˙inna.”

Parti minn pittura o˙ra tal-Kav. Camilleri Cauchi li tinsab fis-sala prinçipali tal-KaΩin li tirrappreΩenta l-Konvoj ta’ Santa Marija.

Confectionery & Pastizzerija Orders accepted for Weddings and All Occasion Parties 134, Carmel Street, Luqa Tel: 2180 3999 Mobile: 9988 3692 Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

135


GÓAR LAPSI VIEW Bar, Restaurant & Pizzeria (ta’ Rita) Tel: 2164 0608 - 2168 0800 Open Daily from 10.00am onwards (Summer Time) Mondays Closed

SEABREEZE HOTEL PRETTY BAY, BIRÛEBBUÌA

BAR & RESTAURANT ( Fully Airconditioned )

Tel: 2165 1256, 2165 1499

Open also to Non-Residents Entertainment every Saturday Night


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

Tieqa fuq 100 sena ilu Il-qag˙da tal-parroçça ta’ Santa Marija Assunta fl-Imqabba fl-1909 © Dun Jonathan Farrugia, B.A. (Hons), B.A. Theol. & Hum. Stud., S.Th.B, S.Th.L

Id-dokument Xi snin ilu kont fl-arkivju tal-Kurja tal-Arçisqof u rajt li hemm sezzjoni b’folder g˙al kull parroçça. Staqsejt lis-sur Lorenzo Zahra x’kienu u qalli li dawk kienu xi karti sparsi li kien sab ji©ru fl-arkivji u ©abarhom lokalità lokalità biex ma jintilfux. Ma stajtx inΩomm it-tentazzjoni li nitolbu l-folder tal-Imqabba biex nag˙ti daqqa’ t’g˙ajn x’kien fih. Fost id-diversi korrispondenzi li kien hemm, sibt dokument qasir, iΩda kien fih ftit informazzjoni interassanti dwar il-qag˙da tal-parroçça tag˙na preçiΩament mitt sena ilu. Milli stajt nifhem, dan id-dokument huwa statistika li bag˙at il-kappillan ta’ dak iΩ-Ωmien, Dun Fran©isk Saverju Bonanno, lill-kançillier li fiha jag˙ti xi dettalji dwar it-tmexxija tal-parroçça u l-qag˙da tallokalità f’dak iΩ-Ωmien. Fih insibu: 1. lista tal-kleru Mqabbi li kien qed iservi fil-parroçça f’dik is-sena; 2. lista tal-knejjes tal-Imqabba; 3. lista tal-fratellanzi u l-kongregazzjonijiet eretti filparroçça; 4. dettalji dwar l-insara li kienu jg˙ixu fir-ra˙al.

Il-lista tal-knejjes li kienu jinsabu fl-Imqabba fis-sena 1909.

Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Ittra li l-kappillan Dun Fran©isk Saver Bonanno bag˙at lill-Kurja nhar is-6 ta’ Novembru 1909.

Lista tal-Kleru Mqabbi li kien qed iservi fil-parroçça matul is-sena 1909.

Festa 2009

137


www.santamarija.com

75 Sena tal‐KaΩin

Barra dawn imbag˙ad kien hemm ittra o˙ra mibg˙uta mill-istess kappillan kwaΩi xahar wara li ntbag˙atet l-istatistika.

L-istatistika tg˙id hekk: Clero della Parrocchia di Micabiba No d’ordine Nome e cognome Confessore 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9.

Età

Se

dignità, ufficcio ed occupazioni

40 71 65 47 45 32 28 31 20

Si Si Si Si Si No No No

Parroco Procuratore dei legati pii Procuratore delle Anime Purganti Puntatore ed organista Procuratore della Chiesa Procurtore delle Quarantore Procuratore della conf. Del S. Sac. Procuratore del S. Cuore e Via Crucis Ostiario

Sac. Fran. Sav. Bonanno Sac. Salvatore Schembri Sac. Giuseppe Galea Sac. Eugenio Malli Sac. Lorenzo Zammit Sac. Nicola Xiberras Sac. Gio. Battista Ghigo Sac. Michele Zammit Sac. Nicola Zammit1 Diac. Innoc. Zammit

Wara din il-lista nsibu d-data miktuba bit-Taljan 18 Ottobre 1909 u l-firma tal-kappillan Bonanno. Fil-pa©na li jmiss insibu t-titlu Nota delle Chiese di Micabiba li fiha nsibu lista tal-knejjes fl-Imqabba flimkien mal-prokuraturi tag˙hom. Huwa interessanti ˙afna l-ordni li fiha huma mniΩΩlin il-knejjes u n-numerazzjoni tag˙hom li tag˙ti indikazzjoni dwar l-importanza ta’ dawn il-knejjes fir-ra˙al.

Maqluba g˙all-Malti l-lista tg˙id hekk: L-ewlenija: Il-knisja parrokkjali li g˙andha b˙ala titlular l-Assunzjoni ta’ Marija Ver©ni. Rettur:

il-kappillan Dun Fran©isk Saverju Bonanno.

Prokuratur: Dun Lawrenz Zammit It-tieni:

il-knejjes filjali ta’ San Mikiel u San BaΩilju. Prokuratur: Dun Nikol Sciberras.

It-tielet:

il-knisja filjali ta’ Santa Katarina Prokuratur: ©uΩeppi Camilleri.

Ir-raba’:

Il-knisja tal-Addollorata. ©uspatronat tal-Im˙allef Pullicino.

Ner©g˙u nsibu l-istess data u l-firma tal-kappillan. Wara din hemm il-lista tal-g˙aqdiet tal-parroçça, li kienu baΩikament il-konfraternitajiet u l-kongregazzjonijiet, u fil-qieg˙ tal-pa©na mill-©did id-data u l-firma: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Il-kappillan Dun Fran©isk Saverju Bonanno, Kappillan talparroçça bejn is-snin 1906 u 1922.

Il-konfraternità tas-Sagrament Imqaddes Il-konfraternità tar-RuΩarju Mqaddes Il-konfraternità tal-Kunçizzjoni Il-kongregazzjoni tal-Agunija It-terz-ordni ta’ San Fran©isk ta’ Assisi Il-kongregazzjoni tal-Appostolat tat-Talb

Il-firma tal-kappillan Dun Fran©isk Saver Bonanno bid-data 18 t’Ottubru 1909. 138

Festa 2009

Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

L-a˙˙ar pa©na fiha xi kurΩitajiet interessanti dwar il-qag˙da tal-insara Mqabbin. Hija sempliçement statistika ta’ kemm nies jitqarbnu, iΩda tag˙tina idea kemmxejn çara tal-importanza li kienet tgawdi l-fidi fost missirijietna: Nota indicante il numero dei fedeli di Casal Micabiba Adulti e ragazzi ammessi alla Communione No 1004 Fanciulli non ammessi alla Communione 384 Trascurati 17 _______ Totale 1405 L-istatistika tispiçça hemm, iΩda mbag˙ad hemm annessa ittra miktuba mill-istess kappillan, iΩda fuq tip ta’ karta differenti, li tg˙id hekk: Reverendissmu Monsinjur Rigward iç-çirkolari ddatata 29 ta’ Ottubru li g˙adda, g˙andi l-pjaçir ng˙id lis-Sinjurija Reverendissima tieg˙ek li fil-parroçça tieg˙i m’hemmx kappelli privati u anqas hemm reli©jonijiet sekularizzati. Waqt li bir-rispett inbuslek idek, g˙andi l-unur li mill-©did nafferma lili nnifsi qaddej umli tas-Sinjurija Reverendissima tieg˙ek. l-Imqabba 6 ta’ Novembru 1909 Kappillan F.S. Bonanno

Dettalji dwal l-insara fidili li kienu jg˙ixu fl-Imqabba.

G˙alfejn inbag˙tet l-istatistika? Ir-ra©uni g˙ala l-kappillan talImqabba bag˙at din l-istatistika lillkançillier tal-Kurja mhix mag˙rufa, imma jidher li kienet xi inizjattiva mill-Kurja stess g˙ax il-karta li fiha mela l-informazzjoni dwar il-kleru kienet formola apposta, stampata fl-istamperija tad-Dar ta’ San ÌuΩepp fil-Óamrun. Forsi minn dan nikkonkludu li l-Kurja riedet

Lista tal-fratellanzi u l-kongregazzjonijiet eretti filparroçça.

tag˙mel xi forma ta’ çensiment biex tara sewwasew x’kienet il-qag˙da tad-djoçesi dak iΩ-Ωmien. Ma rridux ninsew li fil-bidu tas-seklu g˙oxrin f’Malta – b˙alma ©ara f’pajjiΩi o˙ra fl-Ewropa – bdew jitfaççaw forom ©odda ta’ reli©jonijiet, setet u ideolo©iji li Ωgur kienu ta’ nkwiet g˙all-Knisja Kattolika. Forsi l-aktar kaΩ li g˙amel ˙oss kien dak tax“Xirka tal-Imdawwlin” imwaqqaf minn Manwel Dimech lejn is-sena 1911.

Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Xhieda indiretta ta’ dan l-inkwiet min-na˙a tal-Kurja b’konnessjoni ma’ dawn is-setet jista’ jkun li hi l-ittra li hemm annessa ma’ din l-istatistika. Jidher li meta l-kançillier irçieva l-istatistika talkappillan Bonanno xi ©ranet wara t-18 ta’ Ottubru 1909, huwa bag˙at xi nota o˙ra lill-kappillan jistaqsih speçifikament dwar “cappelle private” u “religioni secolarizzate” ladarba fl-istatistika ma jag˙mel ebda referenza g˙alihom. L-ittra

Festa 2009

139


Victor’s Take Away Bar, Restaurant, Cafeteria

Specialising in Fresh Fish, Maltese Food & Parties Dun ÌuΩepp Zammit Str., Ûurrieq (Next to Bus Terminus and near the Ûurrieq School)

Noffru servizz lill‐kaΩini f’dak li hu kiri ta’ platti, kikkri, frieket, skieken, eçç... Inbid Home made bi prezz speçjali g˙al BBQ’s u attivitajiet o˙ra. (Fliexken jew Ìarar)

Tel: 2164 1033 • Mob: 9947 4249

For all kind of Fresh & Frozen Fish Triq John Debattista, Si©©iewi Tel: 2146 4367 • Mob: 7905 7501 Mon: 4.00pm – 7.00pm Tues, Wed, Thur, Fri: 7.00am – 12.00pm, 4.00pm – 7.00pm Pub Hol, Sat: 7.00am – 12.00pm

Sliema Road, GΩira GZR 1635 Tel: 2131 5730 5, New Street, Luqa LQA 1559 Tel: 2167 3238 EYE SPECIALIST IN ATTENDANCE

OPTICIANS SUNGLASSES CONTACT LENSES SPECTACLES We supply full range of contact lenses, tinting and anti-reflective coats, hard coating to reduce scratching, photochromatic lenses & Bifocals.

High - Scorers: The Shooter’s answer to better vision

Latest fashion spectacle frames


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

Dun Salvatore Schembri, g˙al xi Ωmien kien ukoll Viçi-Kappillan fil-parroçça tal-Imqabba.

li bag˙at lura Bonanno, datata 6 ta Novembru 1909, turi li flImqabba milli jidher dawn l-ideat ©odda kienu g˙adhom ma da˙lux jew inkella ma rabbewx l-g˙eruq. Hi tag˙ti x’tifhem ukoll li dak li verament xtaqu jsiru jafu mill-Kurja ma kienx biss dwar kemm nies jattendu g˙all-quddies, imma anke jekk dawk li ma jattendux (dawk imsej˙a “trascurati”) kellhomx xi çentru ie˙or fejn imorru.

Notamenti storiçi u bijografiçi Tajjeb li nag˙tu ˙arsa ˙afifa lejn xi spunti bijografiçi u storiçi relatati mal-persuni u l-g˙aqdiet li jissemmew f’dan id-dokument. Il-kappillan Bonanno kien twieled f’ÓaΩ-Ûebbu© u sar kappillan tal-Imqabba nhar it-13 ta’ Awwissu 1906 u Ωamm din il-kariga sat-22 ta’ Marzu 1922, fejn wara g˙amel sena kappillan tas-Si©©iewi. Miet fis-16 ta’ April 1938. Dun Salvatore Schembri kien Imqabbi u sar saçerdot fis-16 ta’ Diçembru 1864. Kien hu li ˙allas g˙all-kwadru titulari tal-Assunta, xog˙ol Filippo Venuti fl-1896 u hu kien g˙amel it-tliet tridijiet bi t˙ejjija g˙all-festa titulari talAssunta fis-sena çentinarja tal1898. Huwa kien ˙allas ukoll wie˙ed mill-konfessjonarji l-antiki. Dun ÌuΩepp Galea wkoll kien mill-Imqabba u sar saçerdot fl-20 ta’ Settembru 1871.

Dun Ew©enju Mallia, mag˙ruf b˙ala Dun Ìienju, kien sar saçerdot fit-18 ta’ Diçembru 1886. Huwa kien ˙allas parti mill-ispejjeΩ talpulptu, xog˙ol Saverio Oliva fuq disinn ta’ Nikola Zammit, li ΩΩanΩan fil-festa tal-Madonna tal-©ilju 1897. Dun Ìienju kien ukoll wie˙ed minn dawk li kienu fil-knisja meta ntlaqtet mill-bomba fid-9 ta’ April 1942. Huwa miet fl-1953 fl-età ta’ 90 sena. Dun Lawrenz Zammit kien twieled fl-1863 u sar saçerdot fis17 ta’ Dicembru 1887. G˙al ˙afna snin, sa mill-1 ta’ Jannar 1902, kien il-prokuratur tal-knisja parrokkjali tal-Imqabba u fi Ωmien din ilprokura saru ˙afna opri artistiçi filknisja tag˙na. Fost dawn insemmu l-pittura tal-koppla, l-artal ma©©ur tal-malakite – li g˙alih kien ˙are© sehem – fl-1910, il-pedestall talvara tal-Madonna tal-Ìilju u s-sarkofagu tal-fidda tal-vara titulari ta’ Santa Marija. L-im˙abba tieg˙u lejn ra˙al twelidu u lejn il-knisja ddedikata lill-Assunta jidhru l-aktar fiΩ-Ωew© pubblikazzjonijiet li kien ˙are©, li fihom ©abar l-istorja tal-knisja msemmija: Ghat tielet centinariu tal Erezioni tal Cnisia Parrocchiali ta l’Imkabba fil Festa Solenni tal Gloriusa Assunzioni tal Beata Vergini Maria fis-sena 1898 (1898) u Descrizioni Storica tal Cnisia Parrochiali tal Imkabba (1927). Zammit ©ustament jista’ jissejja˙ “Missier l-istorja tar-ra˙al tag˙na” g˙ax kien hu l-ewwel Imqabbi li ©abar l-istorja tar-ra˙al f’kotba. Huwa kien ukoll l-a˙˙ar saçerdot li ndifen fil-kripta tal-kleru ta˙t il-kor tal-knisja tal-Imqabba qabel ma din intradmet fil-gwerra. Dun Nikol Sciberras sar saçerdot fil-21 ta’ Diçembru 1905. Dun Giovanni Battista Ghigo sar saçerdot fit-22 ta’ Diçembru 1906. Hu u ˙uh taw diversi o©©etti lill-knisja parrokkjali ta’ ra˙al twelidhom, fosthom Ωew© baçiri tal-fidda fl-1964 u l-qanpiena li ˙adet post il-Fustanija fl-1965. G˙amel Ωmien kappillan ta’ Óal Safi u arçipriet taΩ-Ûurrieq sakemm

Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

©ie mag˙Ωul mill-arçisqof Gonzi b˙ala kanonku tal-Katidral. Miet fl-1967 meta kellu 85 sena. Dun Mikiel Zammit sar saçerdot fil-21 ta’ Diçembru 1907. Dun Nikol Zammit twieled fl-1888 u sar saçerdot fl-20 ta’ Settembru 1913. Dun Nikol kellu n-namra g˙all-kitba u fil-fatt kiteb diversi kotba dwar ˙ajjiet ta’ qaddisin u dwar il-˙ajja nisranija. Hu kien il-fundatur u l-ewwel editur tar-rivista Malta Missjunarja li dehret fl-1932 u g˙adha to˙ro© sal-lum. Miet meta kellu 81 sena fl-1969. Id-djaknu Innoçenz Zammit twieled fl-1890 u sar saçerdot fit-23 ta’ Diçembru 1916. Hu serva b˙ala kappillan tal-Imsida g˙al 26 sena. Miet fl-1957 meta kellu 67 sena.1 Mil-lista ninnutaw li w˙ud minn dawn is-saçerdoti kien g˙ad m’g˙andhomx il-fakultà li jqarru lin-nies. Qabel il-Konçilju Vatikan II meta wie˙ed isir saçerdot ma kienx ikollu l-privile©©i kollha, imma dawn kienu jing˙atawlu ftit ftit. Dawk li kien g˙ad m’g˙andhomx din il-fakultà fil-fatt ma kienux ilhom li ©ew ordnati presbiteri.

Xi dettalji Ωg˙ar dwar ilknejjes li jissemmew: Il-knisja parrokkjali preΩenti ddedikata lill-Assunzjoni talVer©ni Marija nbniet lejn tmiem is-seklu sbatax. L-istil tal-koppla u l-arkitettura ta’ Ωew© artali nbidlu wara li ntlaqtet minn bomba fid-9 ta’ April 1942.

Dun Eugenio Mallia.

Festa 2009

141


www.santamarija.com

75 Sena tal‐KaΩin

Dun Laurenz Zammit, benefattur u kittieb. Fost il-kotba li kiteb, Descrizioni Storica tal Cnisia Parrocchiali ta’ l-Imkabba.

Dun Mikiel Zammit.

Il-knisja ta’ San BaΩilju nbniet fl1486 u mbag˙ad baqg˙et titkabbar sal-1515. G˙amlet sal-1607 sservi b˙ala knisja parrokkjali, sakemm ing˙aqdu Ωew© knejjes biex in˙olqot l-ewwel knisja parrokkjali ddedikata lill-Assunta. Il-knisja ta’ San Mikiel inbniet lejn is-sena 1550 u mbag˙ad ©iet mibnija mill-©did fl-1669 mill-prokuratur Giovnni Andrea Zammit. Il-knisja ta’ Santa Katarina V.M. wkoll inbniet ori©inarjament lejn l-1550 u mbag˙ad inbniet ilknisja li naraw illum bejn l-1764 u l-1774. Il-knisja tad-Duluri hija antikissima, mibnija ori©inarjament qabel l-1500 u ddedikata lillAssunta u mag˙rufa b˙ala Santa Marija tal-Fuqqanija. Il-knisja

preΩenti, bl-isem mibdul g˙adDuluri tal-Madonna, inbniet fl-1680. Il-knisja tan-Nazzarenu, li tinsab fiç-çimiterju, ma tissemmiex g˙ax inbniet fl-1910. Se nag˙ti wkoll xi dettalji dwar il-fratellanzi u l-kongregazzjonijiet li jissemmew: Il-konfraternità tas-Sagrament Imqaddes twaqqfet fl-1600 ming˙ajr l-approvazzjoni tal-Isqof. Dan ©ie ratifikat fl-1621 u ©iet aggregata ma’ Fratellanza f’Ruma. Il-konfraternità tar-RuΩarju Mqaddes kienet di©à teΩisti meta l-Imqabba saret parroçça fl-1598, fil-fatt kienet ©iet eretta fuq l-artal

Dun Nikola Zammit. 142

Dun Innocenzo Zammit.

tal-Madonna tar-RuΩarju fil-knisja ta’ San BaΩilju. Fl-1634 ©iet ©emellata mal-konfraternità ta’ Santa Marija f’Ruma. Il-konfraternità tal-Kunçizzjoni twaqqfet fl-1772 u hija aggregata mal-arçikonfraternità talImmakulata eretta fil-knisja ta’ San Lorenzo in Damaso f’Ruma. Il-kongregazzjoni tal-Agunija kienet ©iet eretta b’digriet tal-Isqof Lorenzo Astiria fl-10 ta’ Settembru 1674 u sena wara ©iet aggregata malarçikonfraternità tal-Agonizzanti li tinsab Ruma bi privile©© tal-Papa Klement X.

Il-kleru tal-Imqabba fil-bidu tas-seklu XX. Bil-wieqfa: Dun Angelo Ghigo, Dun Michele Zammit, Dun Giovanni Battista Ghigo, Dun Innocenzo Zammit, Dun Nikola Sciberras, Dun Giuseppe Xuereb. Nofs: Dun Eugenio Mallia, Dun Salvatore Schembri, Kappillan Dun Fran©isk Saver Bonanno, Dun GuΩepp Galea, Dun Lawrenz Zammit. Bilqieg˙da quddiem (abbatini): Mikiel Galea (il-Muçç), Salvu Mallia (tal-PiΩatur). Mill-˙ames ’il quddiem: Emanuel Sciberras (ta’ Lippinu), Emanuel Zammit (Men©aq) u Giuseppe Zammit (il-Pepe’).

Festa 2009

Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

It-terz’ordni ta’ San Fran©isk ta’ Assisi kien twaqqaf fl-1 ta’ Jannar 1878 minn çertu Fra Gianpawl ta’ Malta.Ð Dwar il-kongregazzjoni talappostolat tat-talb ma rnexxilix insib informazzjoni dwar meta twaqqaf fl-Imqabba u minn min.

G˙eluq Ûgur li hemm aktar informazzjoni x’wie˙ed jista’ jo˙ro© minn dan iddokument qasir, iΩda hawn mhux illok li jsir dan. Ninsab çert, iΩda, li dokumenti simili jg˙inu biex ikollna idea aktar çara ta’ kif kienet il-˙ajja fil-parroçça tag˙na fl-img˙oddi.

1 Dan na˙seb li huwa Ωball g˙ax skont il-lista tal-kleru Mqabbi li jag˙ti Dun Lawrenz Zammit, Dun Nikol ©ie ordnat presibiteru fl-1913. Forsi r-referenza g˙alih b˙ala saçerdot (“Sac.”) tfisser li kien di©à rçieva xi ordnijiet minuri u g˙alhekk kellu di©à t-tonsura.

Is-Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V tixtieq tifra˙ lill-qassis novell

W.Rev. Dun Ronnie Zammit

iben Josephine xebba Sammut u Joseph Zammit Dun Ronnie ˙a l-Ministeri tieg˙u kif ©ej: Kandidatura: 27 ta’ Frar 2007 Marija Annunzjata Óal Tarxien Lettorat: 11 ta’ Mejju 2007 Marija mtellgha s-sema, Ó’Attard Akkolitat: 30 ta’ Novembru 2007 Kolle©jata BaΩilika Sant’ Elena Birkirkara Djakonat: 31 ta’ Ottubru 2008 fis-Santwarju tal-Madonna tal-Grazzja ÓaΩ-Ûabbar Presbiterat: 3 ta’ Lulju 2009 fil-Kon-Katidral ta’ San Ìwann

Nawguraw lil Dun Ronnie ˙idma pastorali fejjieda b’risq il-komunità ta’ Sant’ Elena Birkirkara.

Ad Multos Annos Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

143


For the Best Southern Fried Chicken in Malta available from B’Kara M’Scala B’Bu©a Óamrun

La Piccola Discount Store

52, Blue Grotto Avenue, Ûurrieq Tel: 21 64 28 78 G˙all-or˙os prezzijiet, affrarijiet ta’ groceries, confectionery, detergents, ˙obΩ frisk kuljum u affarijiet tal-friΩa. Jing˙ataw ˙afna affarijiet b’xejn max-xirjiet. U kif ukoll tittella’ xirja kull ˙mistax. Nift˙u kuljum Mit-Tnejn sal-Óamis mill-5.30 sas-19.00 Il-Ìimg˙a mill-5.30 sat-20.00 Is-Sibt mill-5.30 sal- 17.00 Il-Óadd mill-5.30 sal-11.00

NAGÓMLU FREE DELIVERIES


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

Il-‘Programm’ tal-Festa 25 sena ilu ©ie ppubblikat il-ktieb kif nafuh illum Informazzjoni mis-SurAntoine Sciberras

Sa mill-bidu nett, is-Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V dejjem ˙asset il-˙tie©a li ΩΩomm kuntatt dirett mas-soçi u partitarji tag˙ha bl-iskop li tkun tista’ twassal a˙jar il-messa©© tag˙ha. Jekk in˙arsu lura g˙as-sena 1973 insibu li l-Kumitat ta’ dak iΩΩmien kien ippubblika ktejjeb çkejken b˙ala dak li llum insej˙ulu l-annwal jew il-programm talFesta. Dan kien jikkonsisti fi tnax ilpa©na ta’ qies Ωg˙ir (A5) black and white. Il-faççata kienet tkun dejjem simili li kienet tinkludi l-istatwa devota u artistika ta’ Santa Marija meqjuma fil-

parroçça tag˙na. Kien jinkorpora fih il-programm tal-festa ©urnata b’©urnata kif ukoll xi artikli qosra ta’ interess relatati mal-parroçça u s-Soçjetà tag˙na. BiΩ-Ωmien, dan il-mezz ta’ komunikazzjoni beda jinkorpora fih il-messa©©i g˙allewwel tal-kappillan tal-parroçça u aktar tard ukoll dawk tal-uffiçjali tal-KaΩin. Jidher li dan il-ktejjeb çkejken kien jintlaqa’ tajjeb tant li fissena 1984 il-Kumitat ta’ dak iΩ-Ωmien deherlu li kellu jag˙ti xejra differenti lil dan il-ktejjeb. DeçiΩjoni li wasslet g˙all-ktejjeb kif nafuh illum. Il-qies tieg˙u ©ie mkabbar filwaqt li Ωdidulu

Il-Programm tal-Festi solenni li saru fil-parroçça tal-Imqabba f’©ie˙ Santa Marija fis-sena 1973. Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

n-numru ta’ pa©ni g˙al tnejn u tletin. Il-qoxra saret g˙all-ewwel darba bil-kulur u kienet ta’ materjal o˙xon. B’hekk nistg˙u ng˙idu li l-ktejjeb li ji©i ppubblikat matul il-©img˙a tal-Festa ng˙atatlu xejra aktar denja ta’ ktieb li jinkorpora fih diversi artikli fosthom ilmessa©©i u rendikonti ta’ dak li jkun sar fis-sena ta’ qabel. Minn din is-sena ’l quddiem il-faççata ta’ dan il-ktejjeb saret tkun dejjem fuq stil differenti. Propju llum, 25 sena wara, dan il-ktejjeb ing˙atalu dehra aktar professjonali mimli ritratti u artikli ta’ interess ©enerali bin-

Il-Programm tas-sena 1984 li g˙all-ewwel darba ©ie ppubblikat b’qoxra bil-kulur u li ˙a xejra aktar professjonali.

Festa 2009

145


www.santamarija.com

75 Sena tal‐KaΩin

numru ta’ pa©ni jiΩdied g˙al aktar minn 150 ta’ qies A4 fosthom diversi pa©ni bil-kulur. Sar ikun mistenni minn diversi dilettanti u sa˙ansitra ssib min g˙andu d-delizzju li j©emma’ dawn il-programmi. Illum il-©urnata dan ilktejjeb qed ikun aççessibbli wkoll fuq il-websajt uffiçjali tas-Soçjetà www.santamarija.com.

Dan il-ktejjeb huwa aççessibli fuq il-websajt uffiçjali tas-Soçjetà

www.santamarija.com Il-Programm 2008 ma˙ru© mis-Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V. Pubblikazzjoni li ti©bor fiha rapporti u artikli ta’ interess ©enerali.

Ìrajjiet is-Soçjetà Santa Marija u l-Banda Re Ìor© V fl-Istorja ta’ l-Imqabba mi©bura fi ktieb ta’ Carmen Lia

Ktieb utli g˙all-istudenti tal-Istorja – Rigal uniku g˙al qrabatna Emigranti Jista’ jinxtara mill-KaΩin tas-Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V

146

Festa 2009

Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

Anniversarji importanti relatati mas-Soçjetà... Informazzjoni mis-SurAntoine Sciberras

1934... 75 sena ilu Is-Soçjetà xtrat il-KaΩin preΩenti nhar it-22 ta’ Jannar fil-lokal dak iΩ-Ωmien bin-numru 27 Pjazza tal-Knisja. Qabel dan il-post, issede tas-Soçjetà kien fin-numru 26. Hekk 75 sena ilu, ©iet Ωgurata l-futur ta’ din l-ewwel Soçjetà MuΩikali ©ewwa l-Imqabba.

Is-Sur ÌuΩeppi Galea, il-Fundatur tal-Banda Re Ìor© V. Il-KaΩin tas-Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V li ©ie akkwistat fis-sena 1934.

1939... 70 sena ilu ÌuΩeppi Galea beda jg˙allem il-qari tal-muΩika lill-ewwel allievi fis-sede tas-Soçjetà King George V. Sfortunatament, iΩda, huwa kellu jieqaf ˙esrem minn din il-˙idma min˙abba li faqqg˙et il-gwerra.

1944... 65 sena ilu

L-Orkestra Santa Marija li ©iet imwaqqfa fis-sena 1945. Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

ÌuΩeppi Galea, b’determinazzjoni akbar re©a’ beda jg˙allem ilmuΩika bl-iskop li jwaqqaf Orkestra. Hu kien meg˙jun minn Carmelo Schembri, Antonio Mamo, ilProfessur Pawlu Carabott, Espedito Deguara u Francesco Azzopardi,

Festa 2009

147


Cassar Florist (taz-Zizzu)

for your Wedding Flowers/Holy Communion Head-dress, Engagement Parties and Funerals, Souvenirs, Tulle & Accessories for all occasions. Triq ÌuΩeppi Mattew Callus, Ûurrieq (near Aida Hall)

Tel: 2164 7735, 2164 0501 Mob: 9946 7457,9946 7498

Cassar Bargains

Grocer, detergents and Fresh products Open all Day

Il-Familja Cassar tixtieq il-Festa t-Tajba lill-Mqabbin kollha


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

kollha surmastrijiet çelebri u tajbin. Propju dan wassal biex l-Orkestra Santa Marija tag˙mel id-debutt uffiçjali tag˙ha nhar it-12 ta’ Awissu 1945 qrib is-sede tasSoçjetà ta˙t it-tmexxija tas-surmast Espedito Deguara li ˙a d-direzzjoni tal-Orkestra f’idejh wara s-surmast

Anthony Mamo. L-Orkestra ©iet imwaqqfa mis-Sur Giuseppi Galea u tat it-tieni servizz tag˙ha propju ©ewwa l-knisja parrokjali talImqabba fil-festa tal-Madonna tarRuΩarju tal-istess sena permezz ta’ mutett. Sa dakinhar ma kienet teΩisti ebda soçjetà jew g˙aqda muΩikali

o˙ra ©ewwa l-Imqabba li kienet g˙amlet xi debutt muΩikali g˙ajr tag˙lim tal-muΩika biss. Fl-istess sena s-Soçjetà flimkien ma’ diversi kaΩini o˙ra offrew rigal lill-gvernatur ta’ Malta Lord Gort ta˙t forma ta’ Sword of honour b˙ala sinjal ta’ gratitudni u ammirazzjoni g˙at-tmexxija g˙aqlija tieg˙u.

Il-Programm tas-sena 1984 li g˙all-ewwel darba ©ie ppubblikat b’qoxra bil-kulur u li ˙a xejra aktar professjonali. Fis-sena 1949 beda x-xog˙ol fuq it-tieni sular tal-KaΩin.

1949.. 60 snin ilu Is-Soçjetà Santa Marija ˙asset il-˙tie©a li tkabbar ilKaΩin tag˙ha li kienet akkwistat ˙mistax-il sena qabel. B’hekk fis-sena 1949 beda x-xog˙ol fuq it-tieni sular talkaΩin.

1984.. 25 snin ilu Il-Kumitat ta’ dak iΩ-Ωmien deherlu li fis-sena 1984 jag˙ti xejra kemxejn differenti lill-ktejjeb talfesta. G˙all-ewwel darba l-programm tal-Festa ©ie ppubblikat b’qoxra ˙oxna u bil-kulur filwaqt li Ωdidulu l-pa©ni. Dan kien jinkorpora diversi artikli u messa©©i ta’ interess ©enerali.

1999.. 10 snin ilu Il-Kumitat EΩekuttiv minn dejjem kellu tberren f’mo˙˙u l-˙olma li jkabbar il-KaΩin. Propju g˙axar snin ilu, is-Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V rnexxiela takkwista u tixtri l-propjetà biswit il-KaΩin preΩenti bl-iskop li meta jkun il-waqt din il-˙olma ssir realtà. Proprju fis-sena 1999 intla˙aq ftehim u s-Soçjetà ta˙t il-Presidenza tasSur Carmel Zahra, president attwali tas-Soçjetà xtrat il-proprjetà ma©enb il-KaΩin biex illum 10 snin wara qed naraw il-˙olma ta’ bosta ssir realtà.

Dehra tal-proprjetà biswit il-KaΩin preΩenti li nxtrat fis-sena 1999. Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Festa 2009

149


Kargo

Aluminium & Timber Kargo House, San Ìwakkin Road, Imrie˙el, Malta QRM 09 Tel: +356 2144 9303 Fax: +356 2149 3002

Sharp Edge Tipped Tools “For that fine cut!” A44, Industrial Estate, Marsa LQA06, Malta email: sharpedge@itt.net.mt tel: 2122 4409 • fax: 2123 8055


75 Sena tal‐KaΩin

www.santamarija.com

Tag˙rif storiku dwar il-parroçça ... 1599... 410 sena ilu L-ewwel mag˙mudija mniΩΩla fir-re©istru tal-mag˙mudija hi ta’ iben ÌuΩeppi u Margarita Bonavia. Saret fis-6 ta’ Jannar 1599. It-tifel issemma Gandumink. F’dik l-ewwel sena tg˙ammdu erbataxil tarbija o˙ra. Is-sena ta’ wara tg˙ammdu tnax. Fl1601 hemm ˙dax-il mag˙mudija, sebg˙a fl-1602 u erbatax fl-1603. Bejn wie˙ed u ie˙or in-numru ta’ mag˙mudijiet ta’ kull sena sal-1621 baqa’ ta’ madwar erbatax; biss fis-sena 1609 tg˙ammdu 22 tarbija. Fit-28 ta’ Awwissu 1599 insibu l-ewwel tewmin li tg˙ammdu fil-parroçça. Ìanmari u Antonju. M’hemmx imniΩΩel kunjomhom. Il-©enituri tag˙hom kienu minn Óal Kirkop. Wie˙ed ja˙seb li ommhom kienet mill-Imqabba u n©abret g˙and ommha biex tiled. L-ewwel tewmin Imqabbin kienu Dominika u Ìoanella, ulied Bartolmew u An©elika Magro. G˙ammduhom fit-28 ta’ Ìunju 1603.

Il-Knisja parrokkjali tal-Imqabba ddedikata lil Marija Assunta.

Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba

Referenzi: Tag˙rif Storiku Dwar il-Parroçça: Óarsa lejn l-ewwel re©istru tal-mag˙mudija (1599-1621) kitba ta’ Dun ÌuΩepp Micallef – Programm tal-Festi Solenni li jsiru fil-Parroçça talImqabba f’©ie˙ Santa Marija Patruna tar-Ra˙al 1978.

Festa 2009

151


www.santamarija.com

75 Sena tal‐KaΩin

Rendikont Çelebrazzjonijiet fil-Knisja Festa ta’ Santa Marija – 2008 D˙ul Ìbir bl-envelopes fid-djar Ìbir fil-knisja Kaxxa quddiem l-istatwa

€ 3,833.00 € 918.50 € 82.00

Total

€ 4,833.50

Óru© Ûbilanç mis-sena 2007 Çelebranti u trasport Orkestra, u vuçijiet Daqq ta’ qniepen Dawl fil-faççata, koppla u kampnar Servizzi ta’ kappi u kurçifiss Fjuri u envelopes

€ 1,431.63 € 347.00 € 1,915.00 € 140.00 € 2,243.16 € 150.00 € 120.00

Total

€ 6,346.79

Ûbilanç

€ 1,513.29

Dehra tal-Festa kif kienet ti©i ççelebrata flimg˙oddi. Jidher ukoll xi armar li kien jintrama fil-pjazza. (Óajr Victor Galea) 152

Festa 2009

Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V ‐ Mqabba


SMART CARD ACCEPTED

For all your stationery needs, books, gifts, greeting cards, ‌.. Photocopying - Binding - Lamination - Book Covering

MATTIA PRETI SQUARE, ZURRIEQ Tel: 21649150/21647391 email: kristsouth@onvol.net


Soçjetà Santa Marija u Banda Re Ìor© V Palazz Santa Marija, Pjazza tal-Knisja, Mqabba www.santamarija.com

Programm tal-Festa Titulari Santa Marija Mqabba 2009  

Il-Programm tal-Festa Titulari Santa Marija Mqabba 2009

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you