Page 1

A beleza do Universo Guía de suxestións de ciencia para ESO, con especial atención á Bioloxía, á Xeoloxía e ao Medio Ambiente Biblioteca CPI de San Sadurniño 2016-2017


“O universo tamén posúe, nas leis que o gobernan, unha beleza extraordinaria.” Jorge Mira

“Toda opinión fruto de esfuerzo honrado de pensamiento, sobre todo si ha surgido de hechos recién descubiertos, infúndeme simpatía y respeto, aunque contradiga concepciones personales largamente acariciadas.” Santiago Ramón y Cajal: Recuerdos de mi vida, Crítica


Libros divulgativos ALADJIDI, Virginie/ TCHOUKRIEL,

Emmanuelle: Inventario ilustrado das árbores. Kalandraka. Atoparás neste libro árbores de todo o mundo: frondosas, coníferas, palmeiras... ALADJIDI, Virginie/ TCHOUKRIEL, Emmanuelle: Inventario ilustrado dos mares. Kalandraka. Este inventario permítiche acercarte á biodiversidade mariña xa que reune máis de cen especies animais e vexetais. ALADJIDI, Virginie/ TCHOUKRIEL, Emmanuelle: Inventario ilustrado dos insectos. Kalandraka. Beleza e erudición combínanse para acercarte á vida dos insectos. ALADJIDI, Virginie/ TCHOUKRIEL, Emmanuelle: Inventario ilustrado dos animais. Kalandraka. A fauna da Terra inventariada dende os polos aos trópicos. ALADJIDI, Virginie/ TCHOUKRIEL, Emmanuelle: Inventario ilustrado dos animais con cola. Kalandraka. Un novo inventario de Virginie Aladjidie con ilustracións de Emmanuelle Tchourkriel sobre os animais con cola. ARAÚJO, Joaquín: El calendario de la naturaleza. Tundra Un percorrido polos acontecementos cotiáns da Natureza ibérica a través das estacións acompañado das fermosas ilustracións de J. M. Varela. AYALA, Francisco: Darwin y el diseño inteligente. Mensajero. Francisco J. Ayala, biólogo e membro da Academia Nacional de Ciencias de Estados Unidos, ofrécenos unha obra divulgativa sinxela e clara. AYALA, Francisco: ¿Soy un mono? Ariel. Un libro, escrito por un coñecido especialista en xenética e evolución, no que atoparás respostas ás preguntas sobre a teoría da evolución.


BERRY, Sian: 50 ideas para ahorrar agua y energía. Blume. Consellos prácticos e sinxelos para que o coidado do medio ambiente nos sexa a todas e a todos máis sinxelo. BOSCH, Gerald: Expedición Microscopio. Siruela. Existe todo un mundo aquí, ao noso lado, que nos pasa desapercibido agás que teñamos un microscopio... CAPAGROSSI, Sara y MACRI, Simone: ¿Qué pasa en tu cerebro? Siruela. Exposicións e entrevistas ficticias a grandes científicos e humor... Unha excelente forma de aprender e divertirse. CUERDA, Josep: Atlas básico de botánica, Parramón. Un atlas con debuxos, fotografías e táboas para iniciarnos no fascinante mundo da botánica. DELANNOY, Isabelle, La Tierra explicada a los niños, Oniro. As fotografías son o pretexto para levarnos a unha viaxe cara a conciencia da necesidade de protexer o medio ambiente. DELIBES, Miguel y DELIBES CASTRO, Miguel: La tierra herida. Destino. Un diálogo entre pai e fillo, entre escritor e científico, sobre os problemas ecolóxicos que enfronta o noso planeta. DIAMOND, Jared: El tercer chimpancé para jóvenes. Siruela. Sabes que os chimpancés comparten exactamente o 98,4 por cento da súa composición xenética con nós? DÍAZ – FIERROS VIQUEIRA, Francisco: A cuestión medioambiental en Galicia. Galaxia. O catedrático de Edafoloxía e Química Agrícola Francisco Díaz-Fierros achéganos neste ensaio á cultura ambiental en Galicia. FERNÁNDEZ DE LA CIGOÑA, Estanislao: Viaxeiras da auga. Xerais. Numerosas aves mariñas e acuáticas descritas polo miúdo: plumaxes, dimorfismo sexual, lugares de nidificación...


GIBBONS, Alan: Charles Darwin. Baía. James, grumete do Beagle (o barco no que Darwin realizou a expedición que cambiaría a historía da Bioloxía) cóntanolo todo sobre esta histórica travesía. GIRALDO, Javier Y GÓMEZ, T.: 105 Ideas clave de Ecología. Oceáno. Este libro trata sobre 105 temas relacionados coa ecoloxía: o cambio climático, o desenvolvemento sostible... IGLESIAS, Xosé Luis e Astor Camino, Xulio: Guía das bolboretas de Galicia. Xerais. Atoparás nesta guía os biotopos preferidos das bolboretas, o número de xeracións anuais... GOLDSMITH, Mike: ¡EUREKA! Los descubrimientos científicos más asombrosos de todos los tiempos. Siruela. Homes e mulleres que cambiaron a ciencia cos seus descubrimentos e inventos mellorando as nosas vidas. GUTIÉRREZ, Xulio: Bocas. Kalandraka. Unha selección de animais de todos os continentes con ilustracións de Nicolás Fernández. JAY GOULD, Stephen: La vida maravillosa. Drakontos. Stephen Jay Gould non só foi un famoso científico senón que destacou enormemente coma divulgador... Ata o punto de aparecer nun capítulo dos Simpson. MARIÑO, Xurxo: Neurociencia para Julia. Laetoli. O científico e divulgador Xurxo Mariño escribe un libro rigoroso e ameno sobre a neurociencia. MARIÑO, Xurxo: Os dados do reloxeiro: ciencia amena para mentes inquietas. Consello da Cultura Galega. Unha recompilación de artigos que nos permite achegarnos á ciencia con moito humor grazas ás ilustracións de Xosé Lois González, o Carrabouxo.


Tamén dispoñible na web: http://consellodacultura.gal/mediateca/extras/CCG_2005_Os-dados-doreloxeiro-ciencia-amena-para-mentes-inquietas.pdf MARIÑO, Xurxo: Po de estrelas. Novas receitas científicas de Os dados do reloxeiro. Consello da Cultura Galega. A segunda recompilación de artigos de Mariño ilustrados neste caso por Santy Gutiérrez. Tamén dispoñible na web: http://consellodacultura.gal/mediateca/extras/CCG_2007_Po-deestrelas-Novas-receitas-cientificas-de-Os-dados-do-reloxeiro.pdf NIÑO RICOY, Henrique e SILVAR, Carlos: Guía das árbores de Galicia. Baía. Con esta guía nas mans xa nunca máis nos preguntaremos polo nome das árbores que atopamos nos nosos paseos. NÚÑEZ PEREIRA, M., LEIRA LOIS, A. E DAPORTA PADÍN, Mon: Os ríos de Galiza. A Nosa Terra. Unha descrición rigorosa e completa dos ríos de Galicia: os procesos xeolóxicos que os orixinaron, a vida neles... PATIÑO PENA, X.M., PEDREIRA LÓPEZ, C e SILVAR, C.: Guía das aves de Galicia. Baía. Unha guía que combina rigor e divulgación para achegarnos a 448 especies. Ademais de contar cos máis de 2000 debuxos realizados por Carlos Silvar. PÉREZ RODRÍGUEZ, Ramsés: Guía de ecoloxía cotiá. Baía. Unha guía que nos aporta ideas para contribuír a un mundo máis verde ao mesmo tempo que nos incita a reflexionar. RICHARDSON, Guillian: Diez plantas que cambiaron el mundo. Siruela. Quizais nunca te paraches a reflexionar sobre a importancia das plantas na nosa vida. Pois agora é o momento...


SCOTT, Katie: Historia de la vida. Evolución. Impedimenta. A evolución da vida no noso planeta a través dun compendio cronolóxico de máis de oitenta criaturas terrestres, mariñas e voadoras. SCOTT, Katie/ WILLIS, Katy: Botanicum. Impedimenta. Un fermoso percorrido pola vida vexetal: das plantas perennes aos bulbos, das árbores tropicais ás exóticas. SCOTT, Katie/ BROOM, Jenny: Animalium. Impedimenta. Un pequeno museo portátil para achegarnos a unha colección de máis de 160 animais. SILVER, Debbie y VALLELY, Bernadette: Lo que tú puedes hacer para salvar la Tierra, Lóguez. Unha exposición clara e sinxela de temas relacionados co medio ambiente e ao mesmo tempo de propostas prácticas.

SOLAR, María: O libro do noso mar. Editorial Lea. Un título que non é casual, porque o mar é de todos, para coñecer e coidar mellor este.

TOVA, José e INFIESTA, EVA: Atlas básico de ecología. Parramón. Unha guía útil para a coidado da natureza, con informacións xerais e mesmo técnicas para reciclar o papel. TOLA, José e INFIESTA, EVA: Atlas básico de fósiles y minerales. Parramón. Unha guía sobre fósiles e minerales precedida dunha introdución sobre os aspectos xerais da xeoloxía. VIVERO, X., Castro Laxe, X. E Muñoz, Nicolás: Veciñas do home. Guía das aves urbanas de Galicia. Xerais. Quizais en contadas ocasións reparamos nelas, mais aí están: as gaivotas, os pardais, as pombas...


Biografías AGUILAR, Sergi: Mendel, el señor de los elefantes. El rompecabezas. Gregor Mendel describiu as súas famosas leis da herdanza xenética a partir dos traballos realizados con diversas variedades do chícharo. BLANCO LASERNA, Luis: Balmis y los niños de la vacuna. El rompecabezas. Un día un grupo de rapaces recibe no orfanato a visita dun doutor cunha soprendente proposta... CASAL, Yolanda: Investigadoras galegas. Editorial Compostela A xornalista Yolanda Casal achéganos á vida de 50 investigadoras das tres universidades galegas. CASAL, Yolanda: Investigadoras galegas II. Grupo Correo Gallego A segunda parte do libro anterior recolle a traxectoria de 50 investigadoras, facendo especial fincapé nas ciencias experimentais e nas tecnolóxicas. CUVI, Nicolas: Humbold el explorador. El rompecabezas. Alejandro de Humboldt foi un polímata, un home que reuniu inmensos coñecementos de xeografía, zooloxía, xeoloxía, botánica, mineraloxía, etnografía... LEVI-MONTALCINI, Rita y TRIPODI, Giuseppina: Las pioneras. Crítica. Un libro que Rita Levi-Montalcini, Premio Nobel de Medicina, escribiu pensando nas novas xeracións con sucintas biografías das ceintíficas mais relevantes da historia. MARTÍNEZ PUELLES, Vicente: El viaje de la evolución. Anaya. Charles Darwin decide escribirlles aos seus fillos o relato daquela viaxe que cambiou a historia da ciencia... RODRÍGUEZ SERRANO, CAJAL el travieso. El rompecabezas. Santiago Ramón y Cajal era un meniño moi traste, tal e coma el recolle na súa autobiografía Recuerdos de mi vida...


RUÍZ PÉREZ, M. Carmen: Mary Anning y los monstruos del Jurásico. El rompecabezas. Mary Anning foi unha famosa paleontóloga e colleitadora de fósiles nacida en Inglaterra en 1799. SALESAS, Florenci, Pasteur y sus vacunas. El rompecabezas. Unha interesante aproximación ao grande científico francés fundador da microbioloxía e un dos pais da medicina moderna. SANZ ANGULO: Severo Ochoa, un Nobel español. El rompecabezas. En 1959 Severo Ochoa recibiu o Premio Nobel de Fisioloxía e Medicina. Neste libro aproximaraste á vida e obra do científico de Luarca.


Narrativa ALEXANDRE, Marilar, A expedición do Pacífico. Xerais. A protagonista desta novela estaba tan decidida a participar naquela expedición que non dubidou en agacharse coma polisón... CARIDE, Ramón: As aventuras de Said e Sheila. Xerais. Said e Sheila, dous irmáns que viaxan no tempo, protagonizan arriscadas aventuras en defensa do medio ambiente. FERNANDEZ PAZ, Agustín: As flores radiactivas. Xerais. Un estraño resplandor aparece no Atlático a 300 millas da costa de Galicia... Alba, a protagonista desta novela desexa saber que é o que acontece en realidade... GARRIGA, Pilar: Un verano en Borneo. Anaya. Aquel verán no que Martín viaxou a Borneo para visitar á súa tía e axudala no centro de observación de orangutáns no que traballaba... Aquel verán foi inesquecible. GÓMEZ GIL, Ricardo: La isla de Nuncameolvides. Edelvives. Un vello mariñeiro vive amargurado xunto un cantil ata que un día un mapa dunha illa descoñecida chega ás súas máns... KIPLING, Rudyard: O libro da selva. Sushi Books. Mowgli é un rapaz criado por unha manda de lobos dende que sendo pequeniño seus pais o perderon na selva fuxindo dun terrible tigre... KELLY, Jacqueline: La evolución de Calpurnia Tate. Roca Editorial. Ano 1899: Calpurnia Tate é unha mociña texana que está moito máis interesada na biblioteca e no laboratorio do seu sabio avó que non nas tarefas que lle encomenda súa nai. KELLY, Jacqueline: El curioso mundo de Calpurnia Tate. Roca Editorial. Ano 1900: Calpurnia segue moi interesada na natureza e continúa coa súa aprendizaxe da man do seu avó...


+ 14 anos DURRELL, Gerald: Mi familia y otros animales. Alianza. Gerald Durrell estaba dotado dun marabilloso senso do humor e dunha gran paixón polos animais... Unha excelente combinación! CARBALLUDE, Pepe: S.O.S. Galaxia Un barco que transporta substancias tóxicas embarranca na Costa da Morte provocando unha enorme alarma. CARIDE, Ramón: Exogamia 0.3. Xerais Ramón Caride ofrécenos seis relatos cun fío condutor: a ciencia. E tamén nos ofrece unha oportunidade para reflexionar sobre esta. CLÉMENT, Catherine: El segundo viaje de Teo. Siruela. Teo é un convencido ecoloxista que viaxa coa súa tía Marta aos lugares máis “enfermos” da Terra. GAARDER, Jostein: La tierra de Ana. Siruela. Ana soña co futuro e guiada pola súa bisneta Noa viaxará ao futuro... Pero, un futuro no que a Terra experimentou grandes cambios... SHELLEY, Mary: Frankenstein ou o moderno Prometeo. Galaxia Víctor Frankenstein é un estudante de Medicina obsesionado por coñecer os segredos do ceo e da terra. TOURNIER, Michel: Venres ou a vida salvaxe. Xerais Unha orixinal relectura da novela Robinson Crusoe de Daniel Defoe... pero dende unha perspectiva moi distinta. FERNÁNDEZ FLOREZ, Wenceslao: El bosque animado. Austral. A vida dun fraga moi especial, a de Cecebre, onde árbores, ánimas e ánimas en pena conviven.


Documentais Planeta Tierra Unha premiada serie que nos amosa en once episodios a beleza do noso planeta. Deep blue. Fascinante documental sobre o fondo do mar producida pola BBC. Génesis. Unha viaxe ao principio da vida dirixida por Claude Nuridsany e Marie Pérennou. O mar da fin do mundo. O reino dos cefalópodos. Un documental que recibiu o Primeiro premio do Ciclo Internacional de Cine Submariño de San Sebastián (2011). Documentais sobre natureza en “A la carta” (RTVE) http://www.rtve.es/alacarta/documentales/naturaleza/ Películas Avatar Dersu Uzala El oso La historia del camello que llora Gattaca Gorilas en la niebla Parque jurásico Blogues e webs Álbum da ciencia (Consello da Cultura Galega) http://www.culturagalega.org/albumdaciencia/ “Cine y medio ambiente” en Portal de la Educomunicación http://www.uhu.es/cine.educacion/cineyeducacion/granmedioambiente. htm


CSIC (Consejo Superior de Investigaciones Científicas) http://www.csic.es/home CSIC (Delegación en Galicia) http://www.delegacion.galicia.csic.es/ Instituto Cajal http://www.cajal.csic.es/ Instituto de Estudos Galegos “Padre Sarmiento” http://www.iegps.csic.es/home Instituto de Investigaciones Marinas (Vigo) http://www.iim.csic.es/ Misión Biológica de Galicia http://www.mbg.csic.es/ Los biólogos españoles http://www.biologia-en-internet.com/fteixido/ Historia de la ciencia en España http://espanaciencia.blogspot.com.es/ Museo Nacional de Ciencias Naturales http://www.mncn.csic.es/ Museo de Historia Natural (Universidade de Santiago de Compostela) http://museos.xunta.gal/es/historia-natural Museo do Mar de Galicia http://museos.xunta.gal/gl/mar-galicia Web de Joaquín Araujo http://www.joaquinaraujo.com/


Outros materiais de interese E un libro moi especial: El libro verde de El Roto. Nel atoparás unha selección das mellores viñetas sobre o medio ambiente do popular debuxante Andrés Rábago, El Roto. ALEIXADRE, Marilar/ BUENO, Francisco, Vivir no solo, Consello da Cultura Galega http://consellodacultura.gal/mediateca/extras/CCG_2001_Vivir-no-soloBanda-desenada.pdf Ciencia en galego nas bibliotecas (Asesoría de Bibliotecas Escolares). Web con numerosos recursos sobre ciencia. http://www.edu.xunta.es/biblioteca/ciencia/index.php Ciencia en galego nas biblioteca. Libros informativos (Asesoría de Bibliotecas Escolares). Selección de libros sobre ciencia en Pinterest. https://es.pinterest.com/bescolaresgal/ciencia-en-galego-nasbibliotecas-libros-informati/ CÓRDOBA GARCÍA, Francisco: “Biología y literatura” http://www.uhu.es/francisco.cordoba/personal/conferencias/document os/Biologia-Literatura.pdf


“Recuerda, Calpurnia, que aprendes más de un fracaso que de diez éxitos. Y cuánto más espectacular es el fracaso, más importante es la lección que aprendes.” Kelly, Jacqueline: El curioso mundo de

Calpurnia Tate

Foto portada: Universum, Grabado Flammarion, xilografía, publicada en París 1888

A beleza do Universo  

Guía de suxestións de libros e recursos de ciencia para secundaria.

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you