Issuu on Google+

‫‪165‬‬

‫‪- 1431 I 22‬‬

‫‪ 01‬ސެ ޕްޓެމްބަރ ‪ 2010‬ބުދަ‪ ،‬އަގ ު‪20/- :‬ރ‬

‫ކގ ެ ގޯނާ‪!...‬‬ ‫ކޮރަޕްޓް ހާ ިލތަ ު‬ ‫ދއްވާ!‬ ‫ށ އެ ީހވެ ެ‬ ‫ުސތާގުއަ ް‬ ‫މ ް‬ ‫ބވަތެއް‬ ‫ރގ ެ ހުރި ހާ ާ‬ ‫ޔ ު‬ ‫ހަ ިތ ާ‬ ‫ރވަނީ !‬ ‫ށ އެތެ ެ‬ ‫ރާއްޖެއަ ް‬ ‫ނ –‬ ‫ލ ް‬ ‫ކގ ެ ކުރި މަ ިތ ު‬ ‫އިދި ކޮޅު ޕާ ީޓތަ ު‬ ‫ނ‬ ‫ލ ް‬ ‫ށ ު‬ ‫ލކޮ ް‬ ‫ދ ު‬ ‫ބ ަ‬ ‫ނ ަ‬ ‫ނގު ް‬ ‫ނ ިހ ް‬ ‫ވެރި ކަ ް‬

‫ދ‬ ‫ަޝ ު‬ ‫ދ ނ ީ‬ ‫މުޙައްމަ ު‬ ‫ޔ‬ ‫ީސލް ޖުމްހ ޫރި އް ާ‬ ‫ރައ ު‬ ‫‪www.sandhaanu.net‬‬


‫‪165‬‬ ‫‪010910‬‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫‪2‬‬


‫‪c‬‬

‫އެ ިޑޓޯރި އަލް‬

‫މަސްއ ޫލ ުވ ެރި ޔ ާ‬ ‫މުޙ ައްމ ަދ ު ޒ ަ ީކ )ނަޒާކީ(‬ ‫‪----------------------‬‬‫އ ެޑި ޓ ަރ‬ ‫އ ަޙްމ ަދ ު ޝަ ފީޢ ު‬ ‫ސަ ބ ް އ ެޑި ޓ ަރ‬ ‫ސނ ް‬ ‫އ ަ ީލ އ ަހ ްސަ ނ ް އި ހ ް ާ‬ ‫‪----------------------‬‬‫ސ ‪ /‬ލޭއ ައ ުޓ ް‬ ‫ގްރ ެފި ކ ް ް‬ ‫އި ސްމ ާޢި ލ ް އ ަފްރ ާޙ ް‬ ‫‪----------------------‬‬‫ލި ޔުނ ްތ ެރި ނ ް‬

‫ދި ވ ެ ިހރ ާއްޖ ެ މަޝްހޫރ ުވެފ ައި ވ ަނީ މި ނި ވަންކަނ ް ލި ިބފ ައި ވ ާ ނަމޫނ ާ ގ ައުމ ެއ ްގ ެ‬ ‫ގ ޮތުގ ައ ެވ ެ‪ .‬އެތ ައ ް ޓުއ ަރި ސްޓުނ ް ރ ާއްޖ ެ ޒި ޔާރަތ ް ކުރަނީ ރ ާއްޖ ޭގ ެ މި ނި ވަނ ް ޖ ައ ްވ ުގ ެ‬ ‫ސތ ަކ ެއ ް ހޭދަކ ޮށ ްލ ުމ ުގ ެ ބޭނ ުމުގ ައ ެވ ެ‪ .‬އެމީހުނ ްގ ެ މާހ ައ ުލ ު ިކލ ަނބ ުވ ެ‬ ‫ހަމ ަ ިހމޭންކ ަމުގ ައި ދުވ ަ ް‬ ‫ސ ދ ާދި ފ ަހުނ ް ރ ާއްޖެއ ަށ ް ’ހަމ ަލާދޭނ ް‘‬ ‫ހިތްހަމަނުޖެހ ޭ ކަންތ ައ ް ގި ނަވެފ ައި ވާތީއ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެނަ ް‬ ‫ސހ ުމ ާއި ިބރ ުވ ެރި ކަނ ް ލި ބިގެނ ްދި ޔ ަ‬ ‫ބަޔ ަކ ު ރ ާއްވ ަމުނ ްދާކ ަމ ުގ ެ ހަބަރަ ީކ ގި ނަ ބަޔަކ ަށ ް ި‬ ‫ކަމ ެކ ެވ ެ‪ .‬އެޚަބަރ ު ވ ެގެނ ް ދި ޔ ަ ީއ ރ ާއްޖ ެއ ާއި‬

‫ބޭރ ުގ ެ ފަރ ާތްތަކ ަށ ް ޝަ އ ުގ ުވ ެރި ކަނ ް ގެނ ުވި ‪165‬‬

‫ޚަބަރަކ ަށ ެވ ެ‪ .‬މި ީއ ވަރަށ ް ދެރަކަމ ެކ ެވ ެ‪ .‬އ ެހ ެނީ ދި ވ ެ ިހރ ާއްޖ ޭގ ެ އި ކޮނޮމީގ ެ މ ޫ ގ ުޅި ފ ައި ވ ަނީ‬

‫‪010910‬‬

‫ޓުއ ަރި ޒ ަމ ް ކ ަމުގ ައި ީވހިނދ ު މި ފަދ ަ ޚަބަރުތ ަކުނ ް އ ެވި ޔ ާފ ާރި އ ަށ ް ޅ ޮލުނ ް އަރ ާފާނ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫އ ަ ީލ ޙ ުސަ އި ނ ް )ބޮންޑ ަ(‬

‫ސ ީދ ވ ަޅުގ ަނޑަކ ަށ ް އ ަޅުގ ަނޑުމެނ ް ވ ެއ ްޓި ދާނ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އ ެހެނ ްވ ެއްޖެނަމ ަ އި ތުރ ު އި ގ ްތި ާ‬

‫މުޙ ައްމ ަދ ު ޒ ާ ިހރ ު )އޯކ ޭ ޒ ާ ިހރ ު(‬

‫ސފ ައި ވ ާ ’ހަމ ަލ ާގ ެ އި ނ ްޒާރ ު‘‬ ‫ާސ ބ ޭފ ުޅ ެއ ްގ ެ ގ ޭގެޔ ަށ ް އ ައި ް‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ބ ައ ެއ ް ފަރ ާތްތ ަކުނ ް ި‬

‫ފަހަލ ަ ސަ ޢީދ ު‬

‫ާސ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ވ ެގެނ ް ދި ޔ ަ ީއ ބ ޮޑ ު ޖޯކަކ ަށ ެވ ެ‪ .‬ބ ައ ެއ ް ފަރ ާތްތ ަކުނ ް ބުނަމުނ ްދާގ ޮތުގ ައި އ ެ ީއ ި‬

‫އ ަޙްމ ަދ ު ޝަ ފީޢ ު‬ ‫ޟ‬ ‫މުޙ ައްމ ަދ ު ރި ޔ ާ ް‬ ‫މ ައި ސަ ނ ް‬

‫ސކަމ ަށ ް‬ ‫ާސ މ ަގ ްސަ ދ ެއ ް ހ ިާސލ ްކުރުމ ަށްޓަކ ައި ގ ައ ުމ ުގ ެ ސުލްހަމ ަސަ ލ ަ ް‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ސޓަންޓ ެކ ެވ ެ‪ި .‬‬ ‫ް‬ ‫ސ ބ ައ ެއ ް‬ ‫ބުރޫއަރާފަދ ަ ޚަބަރ ެއ ް ފެންމ ަތި ކ ޮށ ްގެނ ް ކުރާނ ެ ފ ައި ދ ާއ ެއ ް އޮންނ ާތ ޯވ ެ ް‬

‫އި ބްރާހީމ ް ލ ުތ ު ީފ‬

‫ސ މި މ ައ ްސަ ލާގ ައި ސަ ރ ުކާރ ުގ ެ ކ ަމ ާއި‬ ‫ފަރ ާތްތ ަކުނ ް ސުވ ާލ ުކުރަމުނ ް ދި ޔ ައ ެވ ެ‪ .‬ކޮންމެއަކ ަ ް‬

‫ިބނ ް ހ ައި ދަރ ު‬

‫ސ ވެފ ައި‬ ‫ޝރ ާތ ެއ ްވ ެ ް‬ ‫ބެހ ޭ ފަރ ާތްތ ަކުނ ް ހ ޯދި ހ ޯދުންތ ަކުނ ް ހަމ ަލ ާގ ެ ިހލަމ ެއ ް އ ަދި އި ާ‬

‫ސ‬ ‫އި ދާރ ާ ‪ /‬އ ޮ ީފ ް‬

‫ނ ެތްކަނ ް ވ ަނީ ހާމ ަވެފ ައ ެވ ެ‪.‬‬

‫)ފުރަތަމ ަ ފަނ ްގި ފި ލ ާ(‬

‫ސ‬ ‫ާސ މ ަގ ްސަ ދ ެއ ް ހ ިާސލ ްކުރުމ ަށ ް ނާންނާނެކ ަމ ުގ ެ އ ެއ ްވ ެ ް‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫އ ެތެރޭގ ެ ހަމ ަލާތ ައ ް ި‬

‫ފޯނ ް‪3343655 :‬‬

‫ަޝދުއ ަށ ް ވ ެރި ކަނ ް‬ ‫ސ ނ ީ‬ ‫ގެރެންޓީއ ެއ ް ނ ެތ ުމުނ ް ބ ައ ެއ ް ފަރ ާތްތ ަކުނ ް ކަންބ ޮޑ ުވ ެއ ެވ ެ‪ .‬ރަ ީއ ް‬

‫ފ ެކްސް‪3343605 :‬‬ ‫ޕ ްރި ންޓ ަރސް‪ :‬ނޮވ ެލ ް ީޓ‬

‫ސ އެކަނ ް ހަޖ ަމ ްކުރަނ ް ވ ަނީ‬ ‫ލި ިބ މި ހ ާގި ނަދުވަސްވެފ ައި ވ ާއި ރ ު ބ ައ ެއ ް ފަރ ާތްތަކ ަށ ް އ ަދި ވ ެ ް‬ ‫ދ ަތި ވެފ ައ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ާސ ފަރ ާތްތ ަކުނ ް ދ ަނީ މި ވ ެރި ކަނ ް‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ކަނ ްމި ހެނ ް ހ ުރި އި ރ ު އ ެ ިކ ގ ޮތްގ ޮތުނ ް ި‬

‫‪editor@sandhaanu.com‬‬

‫ވ ައ ްޓ ާލުމ ަށ ް ހ ޭބޯނާރ ާ ފ ައ ުޅުގ ައި މ ަސަ އްކ ަތ ް ކުރަމުންނ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެންކ ަމުނ ް ވ ެރި ކަނ ް‬

‫‪editor@sandhaanu.org‬‬

‫ވ ައ ްޓ ާލުމ ަށ ް އ ެތެރޭންނ ާއި ބޭރ ުގ ެ އެހީތ ެރި ކަނ ް ހޯދ ައި ގެނ ް ’ފި ސްތޯލ ައި ގ ެ އ ަހ ުލ ުވ ެރި ނ ް‘‬

‫‪www.sandhaanu.org‬‬

‫ސ އަހަރ ު ކ ެތ ް ނ ުކުރ ެވުނ ު ބަޔ ަކ ު ކޮންމ ެ ފަދ ަ‬ ‫ނާންނާނ ެއެކ ޭ ބުނަނ ް އ ަދި މާއަވ ަހ ެވ ެ‪ .‬ފ ަ ް‬ ‫ސ ކ ޮއ ްފާނެކަނ ް މާޒީގ ެ ފ ަތ ްފ ުށްތ ައ ް ހ ާވާލީމ ާ ފި ސާރި ރަނގަޅ ަށ ް ހާމ ަވާނ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ކަމ ެއ ްވ ެ ް‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫ގ‪ .‬ލި ވ ަރޕ ޫލ ް ނ ޯތ ު‬

‫ސ‬ ‫ރ ާއްޖ ެއ ާއި ބޭރ ުގ ެ ފަރ ާތްތ ަކުނ ް ތ ޮޅުމ ަ ީކ މި ޒ ަމާނުގ ައި ދުރުކަމ ެކ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެނަ ް‬

‫‪3‬‬


‫ިސ ީޓ ބި ީޓ‬

‫‪www.facebook.com/sandhaanu‬‬

‫”‬

‫ހަމަލާގ ެ ވާހަކަ އަޑ ު ިއވުމ ާ ިއ އެކ ު އަޅުގަނޑަށް ީވ ބޮޑ ު‬ ‫ރށް ހެއްވ ާ ވާހަކައެއ ް‪ .‬ކ ޭޝް‬ ‫ސ ީޓއައުމ ަ ީކ ވަ ަ‬ ‫ރން ީވމ ާ މަހުލޫފުމެންގ ޭ ދޮރުދަށުން ި‬ ‫ާސ ީމހުން މ ަ ަ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ޖޯކަކަށް‪ .‬ރާއްޖޭގ ެ ި‬ ‫ރ ިނކޮން ބަސް ޓުވުމ ާ ިއ ރާއްޖެއަށް ހަމަލާދޭން އުޅޭކަމަށް ީޑއާރު ީޕގ ެ‬ ‫ބޭނުންވެގެން ަބ ަޔކ ު އުޅުމ ާ ިއ ހަ ިތޔާރު ރާއްޖ ެ އެތެރެކ ު ަ‬ ‫ކޮމާންޑ ާރ ިއއުލާންކުރުމ ާ ިއ ގުޅުމެއ ް ނުވޭބާއެވ ެ؟ ީހވަ ީނ ފަހ ު ކަރާ ީޓއަށް ަތއްޔާރުވަ ީނހެން‪.‬‬

‫”‬

‫–ސަ ންޓ ޭ‪-‬‬

‫ރށް‬ ‫ސފަ ިއގަ ިއ ގެނ ެސް ިދ ިނއްޔ ާ‪ .‬ސަ ރަނގ ު ވަ ަ‬ ‫ްސލ ު ިއންޓަ ިވއުއެއްގ ެ ި‬ ‫ަތފ ީ‬

‫”‬

‫‪010910‬‬

‫ރށް މ ު ިހންމ ު ކަމެއ ް‪ީ .‬ކއ ް ަތވ ާ ީނ ސަ ންދާނުގަ ިއ ސަ ރަނގުގ ެ އެއަމަލުގ ެ ިއތުރު‬ ‫ވަ ަ‬ ‫ްސ ީލ ބަސް ީދގަތުމެއ ް‬ ‫ރން އެބޭފުޅާގ ެ ަތފ ީ‬ ‫މޮޅުވާނު ިއންޓަ ިވއުދޭން‪ .‬އުން ީމދުކ ު ަ‬ ‫ިލބޭނެކަމަށް‪.‬‬

‫–މަޖ ޭ‪-‬‬

‫”‬

‫ނމ ޭ‪ .‬އަ ިދވ ެސް އެދުވަހެއ ް‬ ‫ބ ު ިނ ގަވަ ިއދ ާ ިޚލާފަށް އުޅ ޭ އެންމެން ފަހ ާ ބޭރުކުރާ ަ‬

‫”‬

‫‪165‬‬

‫”‬

‫ސަ ރަނގ ު އާދަ ިނކ ު ިދ ީޓ ީވގ ެ ކެމެރާ އަތ ު ަލމ ަ ީކ ރާއްޖޭގ ެ ީމ ިޑއާގަ ިއ ހިނ ިގ‬

‫ޭސން މަދުވާކަށް އަ ިދވ ެސް ނޫޅޭތ ޯ‪ި .‬މ ިދވ ެ ިހރާއްޖެއަށް އާދެވ ު ީނމ ާ‬ ‫ރާއްޖޭގަ ިއ ިބދ ީ‬ ‫ރޖިސް ޓ ް ީރކޮށްގެން‬ ‫ނުފެނޭ‪ .‬އަ ިދވ ެސް ަބ ަލ ީނ ގަވަ ިއދ ާ ިހލާފަށް އުޅ ޭ ީމހުން ަ‬ ‫ރަސް ީމކޮށް ރާއްޖޭގަ ިއ ގަވަ ިއދ ާ ިހލާފަށް އުޅެވޭނ ެ ގޮތެއ ް ހަމަޖެއ ްސޭ ތ ޯ‪.‬‬ ‫–ބޮންދޫދ ު‪-‬‬

‫”‬

‫ނވަމުތ ޯ؟ އޭރުވ ެސް ިމހާރުވ ެސް‬ ‫ސ ިވލްސާ ރވިސް މެމ ް ަބރުން އުޅ ޭ ހާލާމެދ ު ހަމްދަރު ީދވ ެ ިރޕޯޓެއ ް އެކ ު ަލވާލުން އ ެ ީއ މ ު ިހންމުކަމެއ ް ކަމަށް ދ ެ ިކވަޑަ ިއނުގަން ަ‬ ‫ި‬

‫”‬

‫ރއަށް‬ ‫ރ ކުޑަކޮށްފަ ިއ މައ ްސަ ަލއަކަށް ީވމ ާ ބ ު ިނ ަތން ފެނުނު ޖ ު ަލ ިއ ފަހުކޮޅ ު ކ ު ީރގ ެ މ ުސާ ަ‬ ‫ރ ިލ ިބގެން‪ .‬މ ުސާ ަ‬ ‫ސ ިވލްސާ ރވިސް މުވައްޒަފުން އުޅ ެ ީނ ަބ ިއމ ުސާ ަ‬ ‫ި‬

‫ރކުޑަކ ު ިރގ ޮ ަތއ ް‪.‬‬ ‫ނމ ޭ‪ި ،‬މހާރު ސެ ޕްޓެމްބަރ މ ަސް ފެށ ެ ީނ މި‪ ،‬އަ ިދވ ެސް ހަމ ަ މ ުސާ ަ‬ ‫ަބދަލުކުރާ ަ‬ ‫–ސ ިވލް ސޮ ރު‪-‬‬ ‫ި‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫ާޝމ ް އ ެ ިވދާޅުވަ ީނ ރާއްޖޭގ ެ ިމ ީދ ީނގޮތުން ކ ު ިރ އ ެ ިރ އެރުމ ަ ީކ މައުމޫނުގ ެ ިހދުމަތްތ ެ ިރ މ ަސަ އްކަތޭ‪ި .‬ހ ަތއ ް އަރާ ަލދެއ ް‬ ‫އުފާވ ޭ‪ .‬އެހެނަސް އަފްރ ީ‬

‫”‬

‫‪4‬‬

‫”‬

‫ނ ިހލޭ‪ީ .‬ދ ީނ ކަންކަމަށް ިދވ ެ ިހން ދ ޭ ސަ މާލުކަން ފ ެ ިނފަ ިއ‬ ‫ނވެފަ ިއ ީވ ީތ ފެނުމުން ލޮލުން ކަރު ަ‬ ‫ރާއްޖޭގ ެ މިސް ިކތް ަތކުން ީމހުން ިގ ަ‬

‫ރގްރާމ ް ަތކުން‬ ‫ނުގަނޭބާއ ޭ އެފަދަ ވާހަކަ ދައްކަން‪ .‬ރޯދަ މަހ ު ކ ު ީރގ ެ ީޓ ީވއެމ ް ިއން ަލވައ ާ ިއ ޑްރާމ ާ ދައްކ ާ ހަދ ާ ިއރު ިމހާރު އެހެންތ ޯ؟ ީދ ީނ ޕ ް ޮ‬ ‫ނ ަބޔެއްގ ެ ލ ޯ ހުޅ ު ިވއްޖ ެ‪ީ .‬ދ ީނ މައ ުޟޫ މާތ ު ަތއ ް އަ ަބދ ާ ިއއަ ަބދ ު އ ެ ިލބެނީ‪ .‬ކ ު ިރއ ާ ިއ ިމހާރާ ިއ ހ ާސް ަބ ިއ ަތފާތ ު‪.‬‬ ‫ިގ ަ‬ ‫–ހ ުސެ ން ހަ ީބބ ު‪-‬‬

‫ނމ ެ‬ ‫ކވެ‪ .‬އަދި ހަމައެހ ެ ް‬ ‫ރ ިވފަ ިއވާ ކޮލަމ ެ ެ‬ ‫ކ ެ‬ ‫ްޞ ު‬ ‫ށ ޚާއ ަ‬ ‫ަޝވަރާއަ ް‬ ‫ޔލާ މ ް‬ ‫ނގ ެ ިޚ ާ‬ ‫ިމ ކޮލަމަ ީކ ިމ މަޖައްލާ ިކއުއްވާ ބޭފުޅު ް‬ ‫ލއް‬ ‫ޔ ެ‬ ‫ެސ ިޚ ާ‬ ‫ކރާ އެއްވ ް‬ ‫ޝ ިއޢު ު‬ ‫ނއެވެ‪ި .‬މ ކޮލަމުގަ ިއ ާ‬ ‫ރވ ޭ ެ‬ ‫ުސތު އެ ު‬ ‫ނ ފުރ ަ‬ ‫ެސ ިމ ކޮލަމު ް‬ ‫ށ ވ ް‬ ‫ސ ީޓތަކަ ް‬ ‫ލ ިވފަ ިއވާ ި‬ ‫ހުޅުވާ ެ‬ ‫ނވެ‪.‬‬ ‫ނ ެ‬ ‫ލއް ޫ‬ ‫ޔ ެ‬ ‫ެސ ވާހަކައަ ީކ ިމ މަޖައްލާގ ެ ިޚ ާ‬ ‫ސ ީޓއެއްގަ ިއވާ އެއްވ ް‬ ‫ަޝވަރާއެއް އަދި ި‬ ‫މ ް‬ ‫މ ިއލް‪editor@sandhaanu.com :‬‬ ‫ްސ‪ީ ،3343605 :‬އ ެ‬ ‫ފކ ް‬ ‫ފން‪ެ ،3343655 :‬‬ ‫ޯ‬


‫”ކަމެއްގ ޯސް ކ ު ިރ ވިސް ނުމަކުން އެކަމެއ ް ރަނގަޅެއ ް ނުކުރެވޭނ ެ! އެކަން ރަނގަޅ ު ކުރެވ ޭ ީނ އާވިސް ނުމަކުން“‬

‫ނ‬ ‫ވ ެ ިރއެއްގ ެ ނި މު ް‬

‫އި ބްރާޙިމ ް މުހ ައްމ ަދ ު ީދ ީދ ފި ޔ ަވ ާ އި ތުރ ު ބ ޭފ ުޅުންނަށ ް ތި އ ްބ ެ ީވ‬

‫ދ )އަންނި (‬ ‫ަޝ ު‬ ‫ދ ނ ީ‬ ‫ނމަ ު‬ ‫މުހަ ް‬

‫އ ަބ ްދ ުﷲ ޖ ަލ ާލ ުއ ް ީދނ ް އ ާއި ކުޑަދަހަރާގ ޭ އި ބްރާހިމ ް ދީދި އ ާއި ދަހަރާގ ޭ‬ ‫ޝދީއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އ ަބ ްދ ުލ ް ވ ައ ްހ ާބ ާއި ހ ަސަ ނ ް އ ަލި ދީދި އ ާއި އި ބްރާހިމ ް ރ ު ް‬ ‫ސ‬ ‫އާދ ޭހ ެވ ެ‪ .‬ފ ަހުނ ް ދުވަހ ަކ ު ފ ާމުލަދ ޭރި ކިލ ެގ ެފާނ ާއި މ ަލި ނ ް މ ޫ ާ‬ ‫މާފ ަތ ް ކަލ ޭފާނ ާއި އ ައި މި ނަތ ު ހ ުސަ އި ނ ް އ ާއި ފ ާތުމ ަތ ު އި ބްރާހިމ ް ީދ ީދ‬ ‫ސ ވ ެއ ެވ ެ‪ .‬ވ ަ ިކ‬ ‫ސގ ައި ިހމެނޭ ކަމ ަށ ް ކ ުރި އި ޢ ްލާނ ެއ ްވ ެ ް‬ ‫އ ެ މ ަޖ ްލި ް‬ ‫ވ ުޒާރ ާ ތަކ ަކ ާއި ހ ަވ ާލ ުވ ެ ވަޑ ައި ގެނ ް ތި އ ްބ ެވި ކަމަކ ަށ ް އ ެ އި ޢ ުލާނަކ ު‬ ‫ނ ުވ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސ މި ފަދ ައި ނ ް އޮންނައި ރ ު ރައ ްޔި ތުނ ްގ ެ‬ ‫ވ ަ ީޒރުނ ްގ ެ މ ަޖ ްލި ް‬ ‫ކ ުރީ ގ ެ އަދ ަދ ާއި ގުޅ ޭ‬

‫ސތ ައ ް ވެފ ައި‬ ‫މ ަޖ ްލި ސްގ ެ ހ ާލ ު އ ަދި މާބ ޮޑ ެވ ެ‪ .‬އ ެ މ ަޖ ްލި ސްގ ެ ޖ ަލ ް ާ‬

‫ނ ަބއި(‬ ‫ވ ެ ިރއެއްގ ެ ިނމުން )‪3‬ވަ ަ‬

‫އޮންނަނީ ވ ެރި ކ ަމ ުގ ެ ފަރ ާތުނ ް އެދ ޭހ ާ ބ ައްޓަމަކ ަށ ް ގެންދެވޭފަދ ަ‬

‫‪165‬‬ ‫‪010910‬‬

‫ސ އ ެއ ްޕާޓީއ ެއ ްގ ެ މ ެމްބަރުނ ް‬ ‫ސގ ައި ތި ީބ ހ ައްތ ަހ ާވ ެ ް‬ ‫މީލ ާ ީދ ކަލަންޑަރުނ ް‪1950 ،‬ގ ެ އަހަރުތ ަކުގ ައި ‪ ،‬ރ ާއްޖ ޭގ ެ ގޮތަކ ަށ ެވ ެ‪ .‬މ ަޖި ލި ް‬ ‫އެންމ ެހ ާ ކަންކ ަމުގ ައި ހަރަކ ާތ ްތ ެރި ވ ެ އ ުޅ ުއްވ ަނީ އ ަތި ރީ ގ ޭ އ ާއި ލ ާއ ާއި‬

‫ސ‬ ‫ސ އެދ ޭ ބ ޭފ ުޅުނ ް މެންބަރުނ ްގ ެ ގ ޮތުގ ައި ގި ނަކ ަމުނ ްވ ެ ް‬ ‫ލި ިބގ ަތުމ ަށ ްވ ެ ް‬

‫ވ ެލާނާގ ޭ ބ ޭފ ުޅުންނ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ‬ ‫މ ެއ ެވ ެ‪ .‬ދެވަނަ ގޮތަކ ަށ ް ޚިޔ ާލ ު ގެނ ްގ ުޅ ުއ ްވ ާ ބ ޭފ ުޅުންނަށ ްވ ެ ް‬

‫ކޮލ ަމ ް‬

‫ސ ވ ެރި ކ ަމ ުގ ެ ކ ަމުންނ ެވ ެ‪ .‬ތި މ ާގ ެ އ ަމި އްލ ަ ސަ ލާމ ަތ ާއި އި ތުރ ު ފުރ ުޞަ ތުތ ައ ް‬ ‫ނަގާކިޔ ާ ދި ހ ަ ފަނަރަ އ ާއި ލ ާ އ ޮތ ް ކ ަމުގ ައި ީވ ނަމ ަވ ެ ް‬

‫ދި ވ ެ ިހރ ާއްޖ ެ ޖ ުމ ްހ ޫރި އްޔަތަކ ަށ ް ބަދ ަލ ުވުމ ަށްފ ަހުގ ައި އި އ ުލާނ ު ކުރ ެވެނ ް އޮންނަ ކަންތ ައްތ ައ ް ކުޑަކ ަމުންނ ާއި އ ެކ ު‪ ،‬މި ކ ަމުނ ް ދޭހަވ ަނީ‬ ‫ކުރ ެވުނ ު ފުރަތަމ ަ‪ ،‬ވ ަ ީޒރުނ ްގ ެ މ ަޖ ް ީލހ ަށ ް ބ ައްލ ަވ ާލ ެއ ްވ ުމުނ ް މި ކަނ ް ފި ސާރި‬

‫ސކ ޮޅ ެއ ްގ ެ ިކބ ައި ގ ައި‬ ‫ދި ވ ެ ިހ ވ ެރި ކަނ ް ިހނ ްގ ުމުގ ައި މ ަދ ު ީމ ް‬

‫ނަގ ާ ކިޔާނ ް ހުންނ ެވި ދި ވ ެ ިހ ޖ ުމ ްހ ޫރި އްޔ ަތ ުގ ެ ރަ ީއސުލ ްޖ ުމ ްހ ޫރި އ ްޔ ާ ގި ނަ ބާރުތ ަކ ެއ ް ހ ުއ ްޓި ފ ައި ހުންނަކ ަމުނ ް މި ދެންނ ެވި ދ ެ އ ާއި ލ ާގ ެ‬ ‫ސ އ ެއި ރ ު ރ ާއްޖޭގ ައި ހަރަކ ާތ ްތ ެރި ވ ަމުނ ް ދި ޔ ަ‬ ‫މުހަންމ ަދ ު އ ަ ީމނ ް ދ ޮށި މޭނ ާ ކިލ ެގ ެފާނަކީ‪ ،‬ރަ ީއސުލ ްޖ ުމ ްހ ޫރި އ ްޔ ާގ ެ ބ ޭފ ުޅުނ ް ފި ޔ ަވ ާ އ ެހެނ ްވ ެ ް‬ ‫އި ތުރުނ ް‪ ،‬ވ ަ ީޒރ ުއ ް ދާޚިލި އ ްޔ ާއ ެވ ެ‪ .‬ވ ަ ީޒރ ުލ ް މ ާލި އ ްޔ ާއ ެވ ެ‪ .‬ވ ަ ީޒރ ުލ ް ިކތަންމ ެ އ ާއި ލ ާއ ެއ ްގ ެ އެތ ައ ް ބ ޭފ ުޅުންނ ެއ ް ތި ީބ ޒާތަކ ަށ ް އ ެއްފަރ ާތ ް‬ ‫ސ‬ ‫ސއ ްޙ ާވ ެ ް‬ ‫ޚ ާރި ޖި އ ްޔ ާއ ެވ ެ‪ .‬ވ ަ ީޒރ ުލ ް އަމަނ ްއ ާމ ްއ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި ވ ަ ީޒރ ުއ ް ި‬

‫ވެފ ައ ެވ ެ‪ .‬މި ކ ަމުގ ައި ހ ާއ ްސަ ގ ޮތ ެއްގ ައި ފާހަގ ަ ކުރ ެވ ެނީ ކ ަކާގ ޭ‬

‫މ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ބ ޭފ ުޅުންނ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި ހަމ ަ އ ެހެންމ ެ އ ެއްގ ަމުގ ޭ ބ ޭފ ުޅުންނަށ ް ވ ެރި ކ ަމ ުގ ެ‬ ‫ސގ ައި‬ ‫އ ެ ޖ ުމ ްހ ޫރި އްޔ ަތ ުގ ެ ވ ަ ީޒރުނ ްގ ެ މ ަޖ ްލި ް‬

‫ވ ެލާނާގ ޭ‬

‫‪30‬‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫ރަނގަޅ ަށ ް ހާމ ަވ ެގެނ ް ދ ެއ ެވ ެ‪ .‬އެހިނދުގ ައި އ ަތި ރީ ގ ޭ ޚާނ ްދާނުގ ައި އެންމ ެ‬

‫ރައ ްޔި ތުނ ްގ ެ މ ަޖި ީލހ ަށ ް ޖ ެ ިހފ ައި ވ ާ ިބކ ަހ ާލ ެވ ެ‪.‬‬

‫‪5‬‬


‫ަސ‪:‬‬ ‫ނ މ ް‬ ‫ަޟ ް‬ ‫ރަމ ާ‬

‫ނތްތައް‬ ‫ނ ަ‬ ‫ސ ް‬ ‫ބއެއް ު‬ ‫ދ ިއގ ެ ަ‬ ‫ރޯ ަ‬ ‫ކ ީރ‬ ‫ޫސ ިފ ު‬ ‫ނ މ ާ‬ ‫ަސ ް‬ ‫ްޝ ިއޚް ޙ ަ‬ ‫ޔއް ީވ ‪ :‬އައ ަ‬ ‫ިލ ު‬ ‫ސ ހާރ ު ނ ުކ ެވުނ ު މީހ ާ‬ ‫ނުވަތ ަ އެނޫންކަމ ެއ ް މ ެދ ުވ ެރި ވ ެގެނ ް ނަމ ަވ ެ ް‬ ‫ސ އޭނ ާގ ެ ރޯދ ަ ޞަ އްޙ ަވާނ ެއ ެވ ެ‪(.‬‬ ‫ހާރުނުކ ައި ވ ެ ް‬

‫‪165‬‬ ‫‪010910‬‬

‫ދ ޭއ ް‪:‬‬

‫ހާރ ުކ ެއުނ ް‬

‫ސ‬ ‫ސކ ޮށ ްލުނ ްވ ެ ް‬ ‫ލަ ް‬

‫ސންނަތ ްވ ެގެނ ްވ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ު‬

‫ަޟޔ ަ ﷲ ޢަނ ްހ ު ޒ ައި ދ ު ބުނ ު ޘާބިތ ުގ ެ‬ ‫ސ ރ ި‬ ‫އ ަލ ްބ ުޚ ާރީ ގ ައި ‪ ،‬އަނަ ް‬

‫ތ ެދުމ ަގ ު‬

‫އ ަރި ހުނ ް ރި ވ ާކުރައ ްވާފ ައި ވ ެއ ެވ ެ‪ .‬އެކަލ ޭގ ެފާނ ު ވި ދ ާޅ ުވި އ ެވ ެ‪ .‬މ ާތ ް‬ ‫ނަބިއ ްޔ ާ ޞަ އްލ ަ ﷲ ޢަލ ައި ިހ ވ ަސަ އްލަމ ަ ތި މަންމެންނ ާއ ެކުގ ައި ހާރ ު‬ ‫ފ ަރީ އ ްކ ުޅ ުވި އ ެވ ެ‪ .‬އެއ ަށްފ ަހ ު ނަމ ާދ ު ކުރ ެއ ްވުމ ަށ ް ތ ެދ ުވެވަޑ ައި ގ ަތ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އަނަސްގ ެފާނ ު ވި ދ ާޅ ުވި އ ެވ ެ‪ .‬ތި މަންކަލ ޭގ ެފާނ ު ސުވ ާލ ުކުރ ެއ ް ީވމ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ހާރ ު ކޭނ ްބ ެއ ްލ ެވ ުމ ާއި ބަނ ްގި ޔ ާ ދެމ ެދުގ ައި ީވ ކިހ ާ ވ ަގ ުތުކ ޮޅ ެއ ް ތ ޯއ ެވ ެ؟‬ ‫ސހަކ ަށ ް އާޔ ަތ ް ިކޔ ައި ލެވ ޭހ ާ ވ ަގ ުތުކ ޮޅ ެކ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ﺍﳊﻤﺪ ﷲ ﻭﺍﻟﺼﻼﺓ ﻭﺍﻟﺴﻼﻡ ﻋﻠﻰ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﷲ ﻭﻋﻠﻰ ﺁﻟﻪ ﻭﺻﺤﺒﻪ ﻭﻣﻦ ވި ދ ާޅ ުވި އ ެވ ެ‪ .‬ފަނ ް ާ‬ ‫ﻭﺍﻻﻩ ﻭﺑﻌﺪ‪:‬‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫ސންނަތ ްވ ެގެނ ްވ ާ ކަންތ ައްތ ައ ް ވަރަށ ްވެސްގި ނައ ެވ ެ‪ .‬ތި ނ ެއ ް‪ :‬ރޯދ ަވ ެރި ޔ ާއ ާ މީހ ާކ ު ޒ ުވ ާބުކ ޮށ ް އަރައި ރުނ ްވ ެއްޖެނަމ ަ‪ ،‬އޭނާއ ަށ ް‬ ‫ރޯދ ަވ ެރި ޔ ާކުރުނ ް ު‬

‫‪6‬‬

‫ސނ ްތ ެރި ކ ަމ ާ އ ޯގ ާތ ެރި ކ ަމ ާއ ެކުގ ައި‬ ‫އެގ ޮތުނ ް ތި ރީ ގ ައި ފާހަގ ަ ކ ޮށ ްލާފ ައި އެވ ަނީ ރޯދ ަވ ެރި ޔ ާ ކުރުނ ް އ ެލި ބުނ ު ތުރާތ ަކ ުގ ެ ބަދ ަލުގ ައި އި ޙ ް ާ‬ ‫ސންނަތ ްވ ެގެނ ްވ ާ ބ ައ ެއ ް ކަންތ ައްތ ަކ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ު‬

‫ރައ ްދ ު ދި ނުނ ް އެދ ެވި ގެނ ްވ ެއ ެވ ެ‪ .‬އެގ ޮތުނ ް ތި މަންނ ާ މި ހ ުރީ ރޯދަޔަށ ޭ‬ ‫ަޟޔ ަ ﷲ ޢަނ ްހ ު މ ާތ ް‬ ‫ސންނަތ ްވ ެގެނ ްވ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ަބ ޫ ހުރައި ރ ާ ރ ި‬ ‫ބުނުނ ް ު‬

‫ސންނަތ ްވ ެގެނ ްވ ާ ކަމ ެކ ެވ ެ‪ .‬ރަސޫލ ާ ޞަ އްލ ަ ﷲ ޢަލ ައި ިހ ވ ަސަ އްލަމ ަގ ެ އ ަރި ހުނ ް ރި ވ ާކުރައ ްވާފ ައ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ު‬ ‫އ ެކ ެއ ް‪ :‬ރޯދ ަވ ެރި ޔ ާ ހާރ ުކ ެއުނ ް އ ެ ީއ‬ ‫”ﺍﻟﺼ ﹶﻴﺎ ﹸﻡ ﹸﺟ ﱠﻨ ﹲﺔ ﹶﻓ ﹶﻼ ﻳﹶﺮﹾ ﹸﻓﺚﹾ ﻭﹶ ﹶﻻ ﻳ ﹶ ﹾﺠ ﹶﻬ ﹾﻞ‬ ‫ަޟޔ ަ ﷲ ޢަނ ްހ ުގ ެ އެކަލ ޭގ ެފާނ ު ޙަދީޘ ްކުރ ެއ ްވި އ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސ ބުނ ު މ ާލި ކ ު ރ ި‬ ‫އ ައ ްޞަ ީޙޙ ައި ނީ ގ ައި އަނަ ް‬ ‫ﱢ‬ ‫އ ަރި ހުނ ް ރި ވ ާވ ެގެނ ްވ ެއ ެވ ެ‪ .‬މ ާތ ް ނަބިއ ްޔ ާ ޞަ އްލ ަ ﷲ ޢަލ ައި ިހ ﻭﹶﺇ ﹾﻥ ﺍ ﹾﻣ ﹸﺮ ﹲﺅ ﹶﻗﺎﺗﹶﻠﹶ ﹸﻪ ﺃﹶﻭﹾ ﹶ‬ ‫ﺷﺎﲤﹶ ﹶ ﹸﻪ ﹶﻓﻠﹾ ﹶﻴﻘ ﹾ‬ ‫ﺴﻲ ﺑ ﹺ ﹶﻴ ﹺﺪ ﹺﻩ‬ ‫ﹸﻞ ﺇﹺﻧ ﱢﻲ ﹶ‬ ‫ﹶﲔ ﻭﹶﺍﻟﱠ ﹺﺬﻱ ﻧ ﹶ ﹾﻔ ﹺ‬ ‫ﺻﺎﺋ ﹺ ﹲﻢ ﹶﻣﺮﱠﺗ ﹾ ﹺ‬ ‫ﹺ‬ ‫ﱠ‬ ‫ﺍﻟﺼﺎﺋﹺﻢ ﺃ ﹶ ﹾﻃ ﹶﻴ ﹸﺐ ﹺﻋ ﹾﻨ ﹶﺪ ﹺ ﹶ‬ ‫ވ ަސަ އްލަމ ަ ޙަދީޘ ްކުރ ެއ ްވި އ ެވ ެ‪” .‬ﺗﺴﺤﺮﻭﺍ ﻓﺈﻥ ﻓﻲ ﺍﻟﺴﺤﻮﺭ ﹶﳋﹸ ﹸﻠ ﹸ‬ ‫ﺴ ﹺﻚ ﻳ ﹶ ﹾﺘ ﹸﺮ ﹸﻙ ﹶﻃ ﹶﻌﺎ ﹶﻣ ﹸﻪ‬ ‫ﻳﺢ ﹾﺍﳌ ﹺ ﹾ‬ ‫ﻮﻑ ﹶﻓ ﹺﻢ ﱠ ﹺ‬ ‫ﺍﷲ ﺗ ﹶ ﹶﻌﺎﻟﻰ ﹺﻣ ﹾﻦ ﺭ ﹺ ﹺ‬ ‫ﺴ ﹶﻨ ﹸﺔ ﺑ ﹺ ﹶﻌ ﹾ‬ ‫ﺷﺮﹶﺍﺑ ﹶ ﹸﻪ ﻭﹶ ﹶ‬ ‫ﺑﺮﻛﺔ“ މާނައީ‪” :‬ތި ޔަބ ައި މީހުނ ް ހާރ ުކ ާށ ެވ ެ‪ .‬ހާރ ުކ ެއ ުމުގ ައި ﻭﹶ ﹶ‬ ‫ﺷ ﹾﻬ ﹶﻮﺗ ﹶ ﹸﻪ ﹺﻣ ﹾﻦ ﺃ ﹶ ﹾﺟﻠﹺﻲ ﱢ‬ ‫ﺍﻟﺼ ﹶﻴﺎ ﹸﻡ ﻟﹺﻲ ﻭﹶﺃﹶﻧ ﹶﺎ ﺃ ﹶ ﹾﺟﺰﹺﻱ ﺑ ﹺ ﹺﻪ ﻭﹶ ﹾﺍﳊﹶ ﹶ‬ ‫ﺸﺮﹺ‬

‫ﺃ ﹶ ﹾﻣ ﹶﺜﺎﻟﹺ ﹶﻬﺎ“ މާނައީ‪” :‬ރޯދައ ަ ީކ ރައ ްކ ާތ ެރި ކަމ ެކ ެވ ެ‪ .‬ފ ަހ ެ ރޯދ ަވ ެރި ޔ ާ‬

‫ބަރަކ ާތ ެއ ްވ ެއ ެވ ެ‪“.‬‬

‫)ނ ޯޓ ް‪:‬‬

‫ހާރ ުކ ެއުމ ަ ީކ‬

‫ސންނަތަކ ަށ ް ީވހިނދ ު‪،‬‬ ‫ު‬

‫ްސ އ ެދުންތ ަކުނ ް އ ެއްކިބ ާވ ާށ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި ބ ޭކާރ ު ވާހަކަދ ެއ ްކ ުމުނ ް‬ ‫ނުހ ޭލ ެވި ގެނ ް ޖި ނ ީ‬


‫ސރަ ﺻﻤﺖ ﻭﻋﻠﻰ ﺭﺯﻗﻚ ﺃﻓﻄﺮﺕ ‪ ،‬ﺍﻟﻠﻬﻢ ﺗﻘﺒﻞ ﻣﻨﻲ ﺇﻧﻚ ﺃﻧﺖ ﺍﻟﺴﻤﻴﻊ‬ ‫ރައ ްކ ާތ ެރި ވ ާށ ެވ ެ‪ީ .‬މހ ަކ ު އޭނ ާއ ާ ޒ ުވ ާބުކ ޮށ ް ހަދ ަނީ ނަމ ަ ނުވަތ ަ ފުރައ ް ާ‬ ‫ކ ޮށ ްފި ނަމ ަ ދެފަހަރަށ ް ބުނ ާހ ުށި ކަމ ެވ ެ‪ .‬ހަމަކަށަވަރުނ ް ތި މަންނ ާ މި ހ ުރީ‬

‫ﺍﻟﻌﻠﻴﻢ“ އ ަ ީކ ޟަ ޢީފ ު )ޞަ އްޙަނޫނ ް( ދ ުޢ ާއ ެއްކ ަމުގ ައި އ ަލ ްއި މ ާމ ު‬

‫ސ އެފަރ ާތ ެއ ްގ ެ އ ަތ ްޕ ުޅުގ ައި ވ ާ އި ބްނ ުލ ް ޤ ައ ްޔި މ ު ޒ ާދ ުލ ް މ ަޢ ާދުގ ައި ވި ދ ާޅ ުވެފ ައި ވ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި‬ ‫ރޯދައ ަށ ެވ ެ‪ .‬ތި މަންކަލ ޭގ ެފާނ ުގ ެ ނަފ ް ު‬ ‫ފަރ ާތ ް ގަންދީހ ުވ ާކުރައްވ ައި‬

‫ޟރަތުގ ައި‬ ‫ވި ދ ާޅުވަމ ެވ ެ‪ .‬ﷲ ގ ެ ޙ ަ ު‬

‫ހަމ ައެފަދ ައި ނ ް މި ދ ުޢ ާ ވ ާރި ދ ުވެފ ައި ވ ެއ ެވ ެ‪” .‬ﺫﻫﺐ ﺍﻟﻈﻤﺄ ﻭﺍﺑﺘﻠﺖ‬

‫ސ މި ސްކ ު ޢަޠަރ ުގ ެ ވަހ ަށ ްވުރ ެ ީމރުވ ަހ ެއްކ ަމ ު ﺍﻟﻌﺮﻭﻕ ﻭﺛﺒﺖ ﺍﻷﺟﺮ ﺇﻥ ﺷﺎﺀ ﺍﷲ ” މި ދ ުޢ ާ ރި ވ ާކުރ ެއ ް ީވ އ ަބ ޫ‬ ‫ރޯދ ަވ ެރި ޔ ާގ ެ ކަރ ުތެރޭގެވ ަ ް‬ ‫ްސ އ ެދުންތ ައ ް ދޫކ ޮށ ްގެނ ް އ ެހުންނަނީ‬ ‫ގ ައި ވ ެއ ެވ ެ‪ .‬އޭނ ާގ ެ ކާނ ާއ ާއި ޖި ނ ީ‬

‫ދ ާވ ޫދ ުއ ާއި އ ަލްބ ައި ހަޤީއ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި އ ަލ ްއި މ ާމ ުލ ް އ ަލ ްބ ާނީ އެކަލ ޭގ ެފާނ ުގ ެ‬

‫ސކ ަލ ާނގެއ ަށ ެވ ެ‪ .‬އި ރ ުވ ާއ ުލ ް ޣަލީލުގ ައި މި ޙަދީޘ ްފުޅ ަ ީކ ޙ ަސަ ނ ް ދަރަޖ ައި ގ ެ ޙަދީޘ ެއްކަމ ަށ ް‬ ‫ތި މަންރަސްކ ާލ ާނގ ެ އ ަށްޓަކ ައ ެވ ެ‪ .‬ރޯދަވ ަނީ ތި މަންރަ ް‬ ‫ސކ ަލ ާނގ ެ އ ެރޯދ ައި ގ ެ ޖ ަޒާދ ެއ ްވާނަމ ެވ ެ‪ .‬ކޮންމ ެ ހެޔ ޮ ވ ަނީ ޙ ުކ ުމ ް ކުރައ ްވާފ ައ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އ ަދި ތި މަންރަ ް‬

‫‪165‬‬ ‫‪010910‬‬

‫ކަމަކ ަށ ް ދި ހ ަ ގުނަ އި ތުރުކ ޮށްދ ެއްވަމ ެވ ެ‪“.‬‬ ‫ހަތަރ ެއ ް‪ :‬ރޯދަވީއ ްލުނ ް އަވަސްކުރުނ ް‪ .‬މ ާތ ް ނަބިއ ްޔ ާ ޞަ އްލ ަ ﷲ‬

‫ތ ެދުމ ަގ ު‬

‫ﱠﺎﺱ ﺑﹺﺨﹶ ﹾﻴ ﹴﺮ‬ ‫ޢަލ ައި ިހ ވ ަސަ އްލަމ ަ ޙަދީޘ ްކުރައ ްވާފ ައި ވ ެއ ެވ ެ‪” .‬ﻻ ﹶ ﻳﹶﺰﹶﺍ ﹸﻝ ﺍﻟﻨ ﹸ‬ ‫ﹶﻣﺎ ﹶﻋ ﱠﺠ ﹸﻠﻮﺍ ﺍﻟﹾ ﹺﻔ ﹾ‬ ‫ﻄﺮﹶ“ މާނައީ‪” :‬ރޯދަވީއ ްލުނ ް އަވަސްކުރ ާހ ާ ހިނދ ަކ ު‬ ‫ސތ ަކުނ ްގ ެ ހެޔޮކަނ ް ފި ލ ައި ނ ުދ ާހ ުއްޓ ެވ ެ‪“.‬‬ ‫ީމ ް‬ ‫ސންނަތ ްވ ެގެންވ ަނީ ރުޠ ަބުންނ ެވ ެ‪) .‬ރުޠަބ ަ ީކ‬ ‫ު‬ ‫ފ ަހ ެއ ް‪ :‬ރޯދަވީއ ްލުނ ް‬ ‫ފާކ ަދުރ ެވ ެ‪ (.‬ނުވަތ ަ ތ ަމްރުންނ ެވ ެ‪) .‬ތ ަމްރަ ީކ ިހ ިކ ކ ަދުރ ެވ ެ‪ (.‬ނުވަތ ަ ހ ަތ ެއ ް‪ :‬ރޯދ ަވ ެރި ޔ ާ ދ ުޢ ާކުރ ުމ ުގ ެ މ ާތ ް ކ ަމ ާއި ބެހޭގ ޮތުނ ް އެތ ައ ް‬ ‫ަޟޔ ަ ﷲ‬ ‫ސ ރ ި‬ ‫ަޟޔ ަ ﷲ ޢަނ ްހ ު ރި ވ ާކުރައ ްވާފ ައި ވ ެއ ެވ ެ‪ .‬ޙަދީޘ ެއ ް ވ ާރި ދ ުވެފ ައި ވ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ޭގ ެތެރޭގ ައި އަނަ ް‬ ‫ސ ރ ި‬ ‫ފެނުންނ ެވ ެ‪ .‬އަނަ ް‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫”ﻛﺎﻥ ﺭﺳﻮﻝ ﺍﷲ ‪-‬ﺻﻠﻰ ﺍﷲ ﻋﻠﻴﻪ ﻭﺳﻠﻢ ‪-‬ﻳﻔﻄﺮ ﻋﻠﻰ ﺭﻃﺒﺎﺕ ﻗﺒﻞ ޢަނ ްހ ުގ ެ އ ަރި ހުނ ް ރި ވ ާވ ެގެނ ްވ ާ މި ޙަދީޘ ްފ ުޅ ު ިހމެނ ެއ ެވ ެ‪ .‬މ ާތ ް‬

‫‪7‬‬

‫ﺃﻥ ﻳﺼﻠﻲ ‪ ،‬ﻓﺈﻥ ﻟﻢ ﻳﻜﻦ ﻓﻌﻠﻰ ﲤﺮﺍﺕ ‪ ،‬ﻓﺈﻥ ﻟﻢ ﺗﻜﻦ ﺣﺴﺎ ﺣﺴﻮﺍﺕ ﻣﻦ ނަބިއ ްޔ ާ ޞަ އްލ ަ ﷲ ޢަލ ައި ިހ ވ ަސަ އްލަމ ަ ޙަދީޘ ްކުރ ެއ ްވި އ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ﻣﺎﺀ“ މާނައީ‪” :‬ރަސޫލ ުﷲ ޞަ އްލ ަ ﷲ ޢަލ ައި ިހ ވ ަސަ އްލަމ ަ ރޯދަވީއްލަވ ަނީ‬

‫”ﺛﻼﺙ ﺩﻋﻮﺍﺕ ﻻ ﺗﺮﺩ ‪ :‬ﺩﻋﻮﺓ ﺍﻟﻮﺍﻟﺪ ‪ ،‬ﻭﺩﻋﻮﺓ ﺍﻟﺼﺎﺋﻢ ‪،‬‬

‫ނަމ ާދ ު ކުރ ެއ ްވ ުމ ުގ ެ ކ ުރީ ގ ައ ެވ ެ‪ .‬ފ ަރީ އ ްކ ުޅުވ ަނީ ރުޠ ަބ ެވ ެ‪ .‬ރުޠ ަބ ު ނ ެތި އ ްޔ ާ ﻭﺩﻋﻮﺓ ﺍﳌﺴﺎﻓﺮ“ މާނައީ‪” :‬ތި ންމީހ ެއ ްގ ެ ދ ުޢ ާ ރައ ްދ ުވ ެވި ގެންނ ުވ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ކ ަދުރުންނ ެވ ެ‪ .‬ކ ަދުރ ު ނ ެތި އ ްޔ ާ ފެންފޮދ ެއ ް ހިއްޕަވ ައ ެވ ެ‪“.‬‬

‫ބ ައްޕ ަގ ެ ދ ުޢ ާ އ ާއި ‪ ،‬ރޯދ ަވ ެރި ޔ ާގ ެ ދ ުޢ ާއ ާއި ދ ަތުރ ުވ ެރި ޔ ާގ ެ ދ ުޢ ާއ ެވ ެ‪“.‬‬ ‫މި ޙަދީޘ ްފ ުޅ ު ރި ވ ާކުރ ެއ ް ީވ އ ަލްބ ައި ހަޤީއ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި‬

‫އ ަލްއ ަލ ްބ ާނީ‬

‫ހ ައ ެއ ް‪:‬ރޯދ ަ ވީއ ްލާހިނދ ު ޞަ އްޙ ަ މ ަގުނ ް ވ ާރި ދ ުވެފ ައި ވ ާ ފަދ ައި ނ ް އެކަލ ޭގ ެފާނ ު ޞަ އްޙ ަ ޙަދީޘ ްފ ުޅ ެއްކ ަމުގ ައި ވި ދ ާޅ ުވެފ ައި ވ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސ‬ ‫ކިޔުންމެނ ު ީވ ނ ުވ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ެ ީއ ިބސްމި އ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި އ ެ ީއ ވ ާޖި ބ ެއްކ ަމުގ ައި ވ ެ ް‬

‫މި ީއ‬

‫ރޯދ ަވ ެރި ޔ ާ ކުރުނ ް‬

‫ސންނަތ ްވ ެގެނ ްވ ާ ބ ައ ެއ ް‬ ‫ު‬

‫ސ‬ ‫ސންނަތްތ ަކ ެއ ް ވ ެއ ެވ ެ‪ .‬ނަމ ަވ ެ ް‬ ‫ސ އެތ ައ ް ު‬ ‫ބ ައ ެއ ް ބޭކ ަލުނ ް ބުރަވެލ ައްވ ައ ެވ ެ‪ .‬އ ަޅުގ ަނޑުމެނ ްގ ެ ތެރޭގ ައި ރޯދ ަ ކަންކަމ ެވ ެ‪ .‬މި ނޫނަ ް‬ ‫ވީއ ްލ ާއި ރ ު ކިޔ ާ ދ ުޢ ާގ ެ ގ ޮތުގ ައި ޢ ާއ ްމ ުވ ެފި ވ ާ މި ދ ުޢ ާ ”ﺍﻟﻠﻬﻢ ﻟﻚ‬

‫މި ލި ޔ ުމުގ ައި މި މި ންވަރ ު ފ ުއްދ ައި ލުމ ަށ ް ޤަޞްދ ުކުރަމ ެވ ެ‪- .‬ނި މ ުނީ ‪-‬‬


‫ނމާތޯއެވެ؟‬ ‫ނ ަ‬ ‫ބރަތް ލިބި ގަ ް‬ ‫ނ ިޢ ު‬ ‫އެތުގ ެ ވާހަކަ ިއ ް‬ ‫ސނާގ ޮތުގ ައި މި ހާރ ު ތި އުޅ ޭ‬ ‫ކ ަލެއ ަށ ް ހެޔ ޮއެދޭތީއ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި އަހަރެނ ް ވި ް‬ ‫މި ނި ވަންކ ަމުގ ައި ލ ުއި ފ ަސޭ ހ ައ ާއި އަރ ާމުގ ައި މި ބިމުގ ައި ކ ަލެއ ަށ ް )އެތ ައ ް(‬

‫ނޑ ަ(‬ ‫ބ ް‬ ‫ނ ) ޮ‬ ‫ުސ ިއ ް‬ ‫ޢަ ީލ ޙ ެ‬

‫ސބ ަށ ް ޑްރެގަނ ްގ ެ ވާހަކ ަ‬ ‫ސ އ ައުނ ް ކ ައި ރި ވ ެއްޖ ެއ ެވ ެ‪ .‬މި ހ ާ ިހ ާ‬ ‫ނ ޫޅެވޭނ ެ ދުވ ަ ް‬

‫ސނުނ ް ދ ުނި ޔ ޭގ ެ ބިމުގ ައި ދި ރި އ ުޅެނ ްފ ެށ ުމ ުގ ެ ދި އ ުމުނ ް އ ެތ ް ބުންޏ ެވ ެ‪ .‬އ ެ ީއ ކީއ ްވ ެގެނ ް ހ ެއްޔ ެވ ެ‪ .‬ޑްރެގަނ ް ބުންޏ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ބުނެވޭގ ޮތުގ ައި އި ނ ް ާ‬ ‫ކ ުރި ނ ް އެތ ަ ީކ މި ބިމުގ ައި ދި ރި އ ުޅުމ ަށ ް އ ައި އ ެއްޗ ެކ ެވ ެ‪ .‬އ ެތ ުގ ެ ދި ރި އ ުޅުނ ް އަހަންނަށ ް ލި ިބފ ައި ވ ާ މ ަޢ ުލ ޫމ ާތ ު ދ ޮގުކ ަމުގ ައި ނުވ ަނީ ނަމ ަ ވަރަށ ް އަވަހ ަށ ް‬ ‫ްސންނ ާއި ޖ�� ނ ްނި‬ ‫ދ ުނި ޔ ޭގ ެ ބިމުގ ައި ފ ެށި ގެނ ް އ ައި އ ައ ުމުގ ައި އ ެތ ުގ ެ އެންމ ެ ގ ާތ ް ދ ުނި ޔ ޭގ ެ މި ިބމ ަށ ް އި ނ ީ‬

‫‪165‬‬ ‫‪010910‬‬

‫އަންނާނ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ޭގ ެއި ތުރުނ ް‬

‫ސ ޑްރެގަނ ް އ ާއި‬ ‫ރަޙުމ ަތ ްތ ެރި އ ަ ީކ ޑްރެގަނ ް ކ ަމުގ ައި ވި އ ެވ ެ‪ .‬ކޮންމެއަކ ަ ް‬

‫ސ ވަރަށ ް ބާރުގަދ ަ‬ ‫ްސންނަ ީކ ވަރަށ ް ކ ުދި ކ ުދި މ ަޚ ުލ ޫގ ެކ ެވ ެ‪ .‬ނަމ ަވ ެ ް‬ ‫އި ނ ީ‬

‫އެތ ަ ީކ ވަރަށ ް ގ ާތ ް ހެޔ ޮއެދ ޭ ދެރަޙްމ ަތ ްތ ެރީ ނ ް ކ ަމުގ ައި ވ ެއްޖ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫މ ަޚ ުލ ޫގ ެކ ެވ ެ‪ .‬އ ެތ ް އ ަހ ާލި އ ެވ ެ‪ .‬ކ ުދި ވ ެގެނ ްވ ާނީ ކިހާވަރ ެއ ްހ ެއްޔ ެވ ެ‪ .‬ޑްރެގަނ ް‬

‫ޑްރެގަނ ް ދެކޭގ ޮތުގ ައި ޑްރެގަނަ ީކ ވ ައި ގ ެދި ފ ާ ީޢ ބާރ ެވ ެ‪ .‬ދި ވ ެ ިހނ ް ކިއ ާ އ ެސޮ ރ ުގ ެ ނި ޔަފ ަތި ނ ް ތަންކ ޮޅ ެއ ް ދ ައ ްކ ާލ ާފ ާ ބ ުނި ކަމ ަށ ް ވ ެއ ެވ ެ‪ .‬މި ހާކަނ ްހާވަރޭ‬ ‫ސ‬ ‫އުޅ ޭ ދ ެބ ޯ ީލ ދޫންޏަ ީކ ޑްރެގަނ ް ކ ަމުގ ައި ވ ެއ ެވ ެ‪ .‬ކޮންމ ެ އަކ ަ ް‬

‫ސ‬ ‫ގ ާތްގ ަނޑަކ ަށ ްވ ާނީ ‪ ،‬އ ެތ ް މި އ ަޑ ު އަހަނ ް އ ޮވެފ ައި ރ ުޅި ގަދ ަވ ެގެނ ް ގ ޮ ް‬

‫ޑްރެގަނ ް ގ ަބ ޫލ ުކުރ ާ ގ ޮތުގ ައި ވ ައި ގ ެ ދި ފ ާ ީޢ ބާރުކ ަމުގ ައި ވ ާ ީތ ޑްރެގަނ ް ކ ައި ރީ ގ ައި ހ ުރި ގ ަހ ެއ ްގ ެ ބ ުޑުގ ައި އ ެތ ުގ ެ ފަހ ަތ ު ފ ިައނ ް ޖ ެހ ުމ ާއި އ ެކ ު‬ ‫ސ ބުރ ުއްސާލާފ ައި ފ ަޚުރ ުވ ެރި ކ ަމ ާއ ެކ ު ބުންޏ ެވ ެ‪ .‬ތި ވަރ ުގ ެ ކ ުދި ކ ުދި‬ ‫ދި ރި އ ުޅ ެމުނ ް ގެންދ ަނީ ޖ ައ ްވުގ ައ ެވ ެ‪ .‬ޖ ައ ްވުގ ައި ދި ރި އ ުޅ ުމ ުގ ެ ސަ ބ ަބުނ ް ގ ަ ް‬

‫ާސ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬

‫ްސންތަކަކ ަށ ް އަހަރެނ ްގ ެ ކ ުރި މ ަ ީތގ ައި ދ ެއްކ ޭނީ ކޮނ ްބާރ ެއ ް ހ ެއްޔ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސ އެތަންތަނުގ ައި ދި ރި އ ުޅ ެ އެތަންތަނ ުގ ެ އި ނ ީ‬ ‫ސ ހ ަނދ ަށްގ ޮ ް‬ ‫ތ ަރި ތަކ ަށ ް ގ ޮ ް‬ ‫މ ަޢ ުލ ޫމ ާތ ާއި އެތަންތަނ ުގ ެ ބިމުގ ައި ދި ރި އ ުޅުމ ަށ ް ދެކ ޭ ފ ަސޭ ހަގ ޮތްތ ަކ ާއި‬

‫މި ހާތަނަށ ް އ ެތ ުގ ެ ވާހަކ ަ ދި އ ުމުނ ް ޑްރެގަނ ް ބުންޏ ެވ ެ‪ .‬ދ ުނި ޔ ޭގ ެ‬

‫ްސންނަށ ް ލި ބިގެނ ްވ ާ‬ ‫ސ އ ެއި ނ ީ‬ ‫ްސނ ް ކ ުދި ނަމ ަވ ެ ް‬ ‫ލި ބެނ ްހުންނަ ކާނ ާގ ެ ބާވ ަތްތ ަކ ާއި މި ފަދ ަ އެތ ަކ ެއ ް މ ަޢ ުލ ޫމ ާތ ެއ ް ޑުރެގަނަށ ް މި ިބމ ަށ ް އެއަންނަ އި ނ ީ‬ ‫ސކ ުނޑި އ ާއި‬ ‫ސނކ ުޑި އ ަ ީކ ވަރަށ ް ބާރުގަދ ަ އ ެއްޗ ެކ ެވ ެ‪ .‬އ ޭގ ެ ހިތ ާ ި‬ ‫ި‬

‫ލި ބިގެނ ްވ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ އ ެތ ުގ ެ ގ ުޅި ގެނ ް އ ެހ ޯދ ާ ހ ޯދުންތ ަކ ުގ ެ އ ަ ީލގ ައި ކަލ ޭ އ ަޅ ުވ ެތި ކުރާނ ެއ ެވ ެ‪ .‬ކަލޭލ ައ ްވ ާ‬ ‫ހަމ ައެފަދ ައި ނ ް ޑްރެގަނ ްގ ެ ރަޙުމ ަތ ްތ ެރި ޔ ާ‪ ،‬އެތަކީވ ެ ް‬ ‫ސނުނ ް ހުންނަގޮތ ަށ ް ދ ުނި ޔ ޭގ ެ މި ބ ުމުގ ައި އެންމ ެ ބާރުގަދ ަ ޖަންގަލީގ ެ ބުރަމ ަސަ އްކ ަތ ް ކުރ ުވާނ ެއ ެވ ެ‪ި .‬ހމ ަ ދ ަނޑި ކ ޮޅ ެއ ްގ ެ ކ ޮޅުގ ައި ކ ައްޓ ެއްޖަހ ައި ގެނ ް‬ ‫ވި ް‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫ސނ ާ ކަލ ޭ ިކއަމަންކ ޮށ ް އ ަޅ ުވ ެތި ކުރ ުވާނ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ެދުވަހ ަކުނ ް‬ ‫ސ ވ ައ ްޓ ާލުމ ަ ީކ އެތަކ ަށ ް އ ެކުޑ ަކުޑ ަ އި ނ ް ާ‬ ‫ސގ ަ ް‬ ‫ވ ެރި ޔ ާއ ެވ ެ‪ .‬އ ެތ ުގ ެ ހ ޮނޑ ު އ ޮޅ ާލ ާ ބޮޑ ެތި ގ ަ ް‬

‫‪8‬‬

‫މާބ ޮޑ ު ކަމ ެއްނޫނ ެވ ެ‪ .‬އެތ ަ ީކ ޖަންގ ަ ީލގ ައި ދި ރި އުޅ ޭ ޖަނަވާރުތ ަކ ުގ ެ ކަލ ޭ އ ޮ ެންނަންޖެހ ޭނީ ދެލ ޮލުނ ް ކަރުނަ އ ަޅ ާރ ޯށ ެވ ެ‪ .‬މ ަމި ބުނަނީ މި ކަނ ް‬ ‫ސނުނ ްހ ުރި ގ ޮތ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ވ ެރި ޔާކ ަމުގ ައި އ ެތ ް ގ ަބ ޫލ ުކުރ ެއ ެވ ެ‪ .‬މި ީއ އ ެތ ުގ ެ ވި ް‬

‫ހަމ ަވާނޭގ ޮތ ެވ ެ‪ .‬އ ެހ ާ އަވަހ ަށ ް މި ދ ުނި ޔެއ ަށ ް ބަދ ަލުއަންނަމުނ ް އެބަދ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސމ ެއ ެ‬ ‫އ ަދި އ ެތ ުގ ެ ބާރުގަދަކ ަމުނ ް އ ެތ ް ފ ަޚުރ ުވ ެރި ވ ެ ގ ަބ ޫލ ުކުރާގ ޮތ ްވ ެ ް‬

‫ވީމ ާ ކ ަލެއ ަށ ް އަހަރެނ ް ހެޔ ޮއެދ ޭ ީތ ބުނަމ ެވ ެ‪ .‬އަހަރެންނ ާއ ެ ީކ‬

‫ސ ކިނ ިބހިނި އެފަދ ަ ބާރުގަދ ަ އ ެތ ުގ ެ ނޯށ ަށްވަދ ެ އ ެތ ުގ ެ އަހަރެނ ް މި އުޅ ޭ ދި ރި އ ުޅ ުމ ުގ ެ ތެރެއ ަށ ް ހިނގ ާށ ެވ ެ‪ .‬އެތަނުގ ައި‬ ‫ވ ެ‪ .‬އ ެހެނަ ް‬

‫ފެނ ާ‬

‫ސ‬ ‫ްސންނަކ ަށ ް އަވ ަ ް‬ ‫ސ އ ަޑުއ ަހ ާ އ ަދި ގ ަބ ޫލ ުކުރެވ ޭ ކާނ ާވ ެއ ެވ ެ‪ .‬ދި ރި އ ުޅެނ ް މާފ ަސޭ ހ ައ ެވ ެ‪ .‬އެތަނަކ ަށ ް އި ނ ީ‬ ‫ބާރ ު ކ ަނޑ ުވ ާލާކ ަމ ުގ ެ ވާހަކަތަކަކީވ ެ ް‬ ‫ވާހަކަތ ަކ ެކ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސ‬ ‫ކޮންމެއަކ ަ ް‬

‫ސ ނ ޫޅެވޭނ ެއ ެވ ެ‪ .‬އަހަރުމެނަށ ް އަހަރުމެނ ްގ ެ މި ނި ވަނ ް‬ ‫ސ އ ައި ް‬ ‫އަވަހަކ ަށ ް ގ ޮ ް‬ ‫އ ެތ ާއި ‪،‬‬

‫ޑްރެގަނ ްގ ެ‬

‫ރަހުމ ަތ ްތ ެރި ކ ަމުގ ައި‬

‫ކަންމ ަ ީތގ ައި‬

‫ސ‬ ‫އ ުމުރަށ ްވ ެ ް‬

‫އުފ ަލުގ ައި‬

‫ދި ރި އ ުޅ ެވި ދާނ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫މި ހާތަނަށ ް‬

‫ދ ެކ ެވ ެމުނ ް ދި އ ަވާހަކ ައ ެއްގ ައި ޑްރެގަނ ް ބުނ ެފި އ ެވ ެ‪ .‬މި ހާރ ު އަހަރުމެނ ް ޑްރެގަނ ްގ ެ ވާހަކ ަ ދި އ ުމުނ ް އ ެތ ް އ ަހ ާލި އ ެވ ެ‪ .‬ކާނާއ ަށ ް އެތަނުނ ް ލި ބ ެނީ‬ ‫ސތ ަކ ެއ ް ވ ެއްޖ ެއ ެވ ެ‪ .‬ވީމ ާ އަހަރެނ ް ކ ަލެއ ަށ ް ކޮނ ް އ ެއ ެ ްޗ ެއ ް ހ ެއްޔ ެވ ެ‪ .‬އެތަނަ ީކ ކޮންތަނ ެއ ް ހ ެއްޔ ެވ ެ‪ .‬ޑްރެގަނ ް ފި ޔަގ ަނޑ ު‬ ‫ރައްޓ ެ ިހކ ަމުގ ައި އުޅ ޭތ ާ ދުވ ަ ް‬ ‫ސނައި ދޭނ ް ބޭނުމ ެވ ެ‪ .‬އ ެ ީއ އަހަރެނ ް ހ ުޅ ުވ ާލާފ ައި ފި ޔަގ ަނޑ ުގ ެ ކ ޮޅުނ ް ދ ައ ްކ ާ ީލ ތ ަރި އ ެކ ެވ ެ‪ .‬ޑްރެގަނ ް ބުންޏ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ރައ ްކ ާތ ެރި މ ޮޅުގ ޮތ ެއ ް ބުނެދީވި ް‬


‫ސ އެދ ަނީ‬ ‫ތަނަ ީކ އެއީއ ެވ ެ‪ .‬ކާނ ްހުންނ ާނީ އާފ ަލ ާ އޮރެނ ްޖ ާ‪ ،‬ފަޅ ޮލ ާ‪ ،‬ފ ަތްޕިލ ާވެލީގ ެ އެތަންތަނ ްވ ެ ް‬

‫ފުރ ެމުންނ ެވ ެ‪ .‬ރ ެއ ާއި‬

‫ދ ުވ ާލ ު ކ ެނޑި ނޭޅި‬

‫ވ ައްތަރުތ ަކ ާ މ ެވ ާގ ެ ވ ައްތަރުތ ަކ ާއި ތަރ ުކ ާރީ އ ެވ ެ‪ .‬އ ެތ ްބުންޏ ެވ ެ‪ .‬އަހަރެނ ް ފޮނުވ ަމުނ ްދ ާ ޖ ައ ް ީވ އެކިއ ެ ިކ ނަންތ ައްކިޔ ާ ޖ ައ ް ީވ އުޅ ަނދުތ ަކ ުގ ެ އަދ ަދ ާއި‬ ‫ސ ދ ަނީ‬ ‫އެތަނަށ ް ދ ާނީ ިކ ިހނ ެއ ް ހ ެއްޔ ެވ ެ‪ .‬ޑްރެގަނ ް ބުންޏ ެވ ެ‪ .‬ކ ަލ ެއ ާއި ކަލ ޭގ ެ ިބއަކަނ ްވ ެ ް‬

‫އި ތުރުވ ަމުންނ ެވ ެ‪ .‬ޓ ެކްނޮލ ޮ ީޖއ ޭ މި ކިއ ާއ ެއްޗ ެއ ްގ ެ‬

‫ދެދ ަރި ންނ ާއި އަނ ްހެނުންނ ާ އަހަރެނ ްގ ެ ބުރަކ ަށި މ ައްޗ ަށ ް ސަ ވާރ ުވ ާށ ެވ ެ‪ .‬ކުޑ ަ‬

‫ސފ ައި ވ ާ ބާރ ުމި ނަ ީކ މި އ ަދ ުގ ެ‬ ‫ްސނ ް ކ ުރި އަރައި ގެންގ ޮ ް‬ ‫ހ ޯދ ުމ ުގ ެ އ ަ ީލގ ައި އި ނ ީ‬

‫ސދޭނަމ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ކުޑ ަ ހިނދުކ ޮޅ ެއ ްގ ެ ތެރޭގ ައި މި ބުނ ާ އަރ ާމ ު ދ ުނި ޔެއ ަށ ް ގެންގ ޮ ް‬

‫ްސންނަށ ް‬ ‫ދ ުނި ޔ ެ ހ ައި ރާނ ްކުރުވ ަނި ކަމަކ ަށްވ ަނީ ވެފ ައ ެވ ެ‪ .‬އ ެބާރ ު އި ނ ީ‬

‫ސ ޑްރެގަނ ް އ ެ ިކގ ޮތްގ ޮތުނ ް ތ ަރީ ގ ެ ދ ުނި ޔޭނ ް ލި ބެނ ްހ ުރި‬ ‫ކޮންމ ެ އަކ ަ ް‬

‫ްސނ ް‬ ‫ދ ެއ ްވި ކަމ ަށ ް އި ނ ީ‬

‫ގ ަބ ޫލ ުކުރަނީ‬

‫ދ ުނި ޔޭގ ައި ވާހ ައި‬

‫ދ ުނި ޔ ެއ ާއި‬

‫ްސންވ ަނީ‬ ‫އަރާމ ައި އ ުފާތ ަކ ުގ ެ ވަހަކ ަ ގ ަބ ޫލ ުކުރެވ ޭތ ޯ އެތ ަށ ް‪ ،‬ހެޔ ޮއ ެދި ގެނ ް ދ ެއ ް ިކ ހ ުރި ހ ާ އ ެއްޗ ެއްނ ެތ ުމ ުގ ެ ތެރޭނ ް އ ުފ ެއްދ ެވި މ ަތި ވ ެރި ﷲއ ެވ ެ‪ .‬އި ނ ީ‬ ‫ވާހަކަތ ައ ް ވ ެގެނ ް ދި އ ަ ީއ ފޫނ ެެއ ް ދާންޏަކުނ ް ފެންނ ެގުނ ް ކަހަލ ަ ކަމަކ ަށ ެވ ެ‪.‬‬

‫ދ ުނި ޔޭގ ައި ވާހ ައި ތ ަކެތީގ ެ މ ައްޗ ަށ ް މ ަތި ވ ެރި ކުރައްވ ަވާފ ައ ެވ ެ‪ .‬ސަ ލާމ ަތ ް‬

‫ސ ީޒނަަތ ްތ ެރި ކ ޮށ ް‬ ‫އެތަކ ަށ ް މި ވާހަކ ަ ތ ަކ ެއ ް ގ ަބ ޫލ ެއ ް ނ ުކުރ ެވުނ ެވ ެ‪ .‬އ ެތ ުގ ެ ނި ނ ްމުމ ަ ީކ ދ ުނި ޔ ޭގ ެ ބ ުއ ްދި އ ޭ މި ކިޔ ާ އ ަގ ުމ ާތ ް ޖ ައުހަރުނ ް ހިތ ާއި ނަފ ް ު‬ ‫ސ އ ޭގ ެ މ ައްޗ ަށ ް ިބޔ ަ ބާރުގަދ ަ‬ ‫ްސންނ ާއި ޖި ނ ްނީ ނ ް އ ައި ނަމ ަވ ެ ް‬ ‫ިބމ ަށ ް އި ނ ީ‬ ‫ްސންނ ާއި ޖި ނ ްނީ ނ ްގ ެ‬ ‫އ ެތ ުގ ެ ބާރ ުފޯރުވ ައި ގެނ ް އ ެތ ުގ ެ ގ ޮތުގ ައި ގ ޮތ ްދޫނުކ ޮށ ް އި ނ ީ‬

‫ދ ެއ ްވާފ ައ ެވ ެ‪.‬‬ ‫މި ވާހަކ ައި ނ ް ގ ޮތ ްދޫނުކ ޮށ ް ތި މ ާތި މާއ ަށ ް ވ ެގެނ ްއުޅ ޭ ކިބުރ ުވ ެރި ކ ަމ ާ‬

‫މ ައްޗ ަށ ް ބާރ ުފޯރުވ ައި ގެނ ް ބ ޮޑާކ ަމުގ ައި ދި ރި އ ުޅުމ ަށ ެވ ެ‪ .‬މި ހާތަނަށ ް އެތ ަށ ް ބ ޮޑާކ ަމ ުގ ެ ވ ެރި ންނަކ ަށ ް ދެވޭނ ެ ހެޔ ޮ ނަސޭ ހ ަތ ެއ ް ނ ުވާކ ަމ ުގ ެ ބާރުގަދ ަ‬

‫‪165‬‬ ‫‪010910‬‬

‫ސނ ާ‬ ‫ސޖ ެއ ް ދ ުނި ޔެއ ަށ ް ޑްރެގަނ ް ީދފ ައި ވާކަނ ް ގ ަބ ޫލ ުކުރަންޖ ެހ ެއ ެވ ެ‪ .‬އި ނ ް ާ‬ ‫ނަސޭ ޙ ަތްދީ‪ ،‬އ ެދި ނ ް ނަސޭ ޙ ަތ ް ގ ަބ ޫލ ު ނ ުކ ުރި ކަނ ް ރަނގަޅ ަށ ް ޑްރެގަނަށ ް މ ެ ެ‬ ‫ސނ ުމުނ ް ޑްރެގަނ ް ބުންޏ ެވ ެ‪ .‬އަހަރެނ ް އަހަރެންނަށ ް ފ ަސޭ ހ ަ ދ ުނި ޔެއ ަށ ް ﷲ ހ ައްދ ަވާފ ައި ވ ަނީ އ ެކ ެއ ްގ ެ މ ައްޗ ަށ ް އަނ ެކ ެއ ް ބިމުގ ައި މ ަތި ވ ެރި ކ ޮށ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ވި ް‬ ‫ދި ރި އ ުޅެންދ ަނީ އ ެވ ެ‪.‬‬

‫ރަޚްމ ަތ ްތ ެރި އަކ ަށ ް ވ ުމ ާއި‬

‫ސނ ާގ ެ އ ަމި އްލ ަ‬ ‫ސ ބ ޮޑ ާވ ެ ހ ަށި ފ ޮޅ ާލ ާ ފ ުޅ ާވެގަންނަނ ް އ ެއި ނ ް ާ‬ ‫އ ެކ ު ރަޚްމ ަތ ްތ ެރި ކަނ ް އ ެހެނަ ް‬

‫ސ ދެކޭނަމ ެވ ެ‪ .‬މި ހާތަނުނ ް ދ ުނި ޔޭގ ައި ހިނގ ައި ދި އ ަ އ ަަދި ހިނގ ަމުނ ްދ ާ‪ި ،‬ހންގ ަމުނ ްދާނޭހ ައި ކަމ ެއ ް‬ ‫ބ ައްދ ަލ ުކުރަނ ް އަންނަ އ ައ ުމުގ ައި ކަލ ޭގ ެ ޙ ާލ ުވ ެ ް‬ ‫ސަ ލ ާމ ް ގ ަލ ާމްކ ޮށ ް ޑްރެގަނ ް ޖ ައ ް ީވ ދ ުނި ޔެއ ަށ ް ދ ަތުރުކ ޮށ ް ހިނގ ައްޖ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ﷲ މޮޅ ަށ ް ދ ެކ ެ ދެނެވ ޮޑި ގެނ ްވ ެއ ެވ ެ‪ .‬ގ ައުމ ެއ ްގ ެ ޙ ައ ްގުގ ައި ރައ ްޔި ތ ެއ ްގ ެ‬

‫ާސ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬

‫ސ ބާރ ެއ ް ލި ބިގެންނ ުވާގ ޮތ ުގ ެ މ ަ ީތންނ ެވ ެ‪ .‬ހަމަކަށަވަރުނ ް‬ ‫ދ ެމި ގެނ ްވ ެއ ެވ ެ‪ .‬ދ ޭތެރ ެ ދ ޭތެރ ެއި ނ ް ދ ުނި ޔ ޭގ ެ މި ިބމ ަށ ް ރަޚްމ ަތ ްތ ެރި ންނ ާ ޒ ާތުގ ައި އ ެއ ްވ ެ ް‬

‫ސ އ ެތ ުގ ެ ޚ ާލުބ ަލ ާ ޑްރެގަނ ް ޙ ައ ްގުގ ައި އ ަދި މ ާތ ްވ ެގެނ ްވ ާ އި ސްލ ާމ ް ީދނ ުގ ެ ހ ައ ްގުގ ައި ‪ ،‬ޢި އްޒ ަތ ްތ ެރި‬ ‫އެއ ަށްފ ަހ ު ދ ޭތެރ ެ ދ ޭތެރ ެއި ނ ް ދ ުނި ޔ ޭގ ެ ިބމ ަށ ް އ ައި ް‬ ‫އ ުޅ ެތ ެވ ެ‪ .‬މި ގ ޮތުނ ް ޑްރެގަނ ް އ ައި އ ައ ުމުގ ައި ދެރަނ ުވާނ ް‪ ،‬ގ ޮތ ްދޫނ ުކ ުރި އ ެތ ް މެންބަރުނ ް ދ ައްކަވ ަމުނ ްގެންދ ަވ ާ ވާހަކ ަފ ުޅުތ ަކ ާއި‬

‫އ ެވާހަކ ަފ ުޅުތ ަކުގ ައި‬

‫ސ ﷲ ދ ެކެދ ެނި ވ ޮޑި ގެނ ްވާނޭ‬ ‫ދެލ ޮލުނ ް ކަރުނަވ ައ ްޓ ާލާފ ައި ބުންޏ ެވ ެ‪ .‬ކަލ ޭ އަހަންނަށ ް ދި ނ ް ނަސޭ ޙ ަތ ް ހ ުރި ތ ެދ ުވ ެރި ކ ަމ ާއި އި ޚ ުލާސްތ ެރި ކަމ ެއ ްވ ެ ް‬ ‫ގ ަބ ޫލުނ ުކުރ ެވުނުކ ަމ ުގ ެ ހިތާމ ަ މި ހާއަވަހ ަށ ް އަހަރެނ ް ކުރަނ ް ޖެހިއްޖ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސނަވ ާ ފި ކުރ ުފ ުޅ ުކުރައ ްވާނ ެތ ާއ ެވ ެ‪ .‬އ ެ ޢި އްޒ ަތ ްތ ެރި‬ ‫ކ ަމ ުގ ެ މ ައްޗ ަށ ް ވި ް‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫މި ހާރ ު މި ިބިމުނ ް ފެނ ާ ކާނ ާ ލި ބުނ ް ދ ައްޗ ެވ ެ‪ .‬ކޯރުތ ަކ ުގ ެ ފެންތަޣ ައްޔަރ ުވ ެ‪،‬‬

‫މެންބަރުންނަ ީކ ދި ވ ެ ިހ ގ ަައ ުމ ާއި ރައ ްޔި ތުނ ްގ ެ ދި ފ ާޢުގ ައި ވ ަކ ާލ ާތ ުކުރައްވަނ ް‬

‫ސ‬ ‫ޖަންގ ަ ީލތ ަކުގ ައި އ ަލި ފާނ ްރ ޯވ ެ‪ ،‬ފަރުބަދަތ ައ ް ގޮވ ަމުނ ްދ ާ ީތ އ ާއި އ ައި ް‬

‫ދި ވ ެ ިހލ ޮބ ުވ ެތި ރައ ްޔި ތުނ ް ހ ޮވާފ ައި ވ ާ ބ ޭފ ުޅުންކ ަމ ާއި އެބ ޭފ ުޅުނ ްގ ެ ވ ާޖި ބ ަ ީކ‬

‫‪9‬‬

‫ގ ަނޑ ުފެންތ ަށ ް ވި ރ ެމުނ ްދ ާ ީތ މި ކަންކ ަމ ުގ ެ ސަ ބ ަބުނ ް ހިތ ާ ހ ަށި ގ ަނޑ ަށ ް ކޮބ ައި ކަނ ް އ ެވ ާޖި ބ ު އ ަދ ާކުރ ެވ ެނީ ކިހާވަރަކ ަށްކަނ ް ދެނެގަންނަންޖ ެހ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ލި ބ ޭއ ުދ ާހ ާއި ވޭނުނ ް ދި ރި މި ދ ުނި ޔޭގ ައި ނ ޫޅެވޭނޭކ ަމ ުގ ެ ޔ ަ ީގންކަނ ް މި ހާރ ު އި ންސާނީ ޙ ައްގ ަ ީކ ކޮބ ައި ކަނ ް ވ ެރި އ ެއ ްގ ެ ވ ާޖި ބ ަ ީކ ކޮބ ައި ކަނ ް ވ ެރި އ ަކ ު‬ ‫ސނަންޖެހޭފަދ ައި ންނ ެވ ެ‪ .‬ތި މާމެ��ަށ ް ނުވަތ ަ ތި މާއ ަށ ް އެފަދ ަ ބ ޮޑ ުވ ާޖި ބ ެއ ް‬ ‫ލި ބެންފަށ ައި ފި އ ެވ ެ‪ .‬ވީމ ާ އ ަހުރެނ ް މި ހާރ ު ގަސްދ ުކުރަނީ ކަލ ޭގ ެ ނަޞޭ ހ ަތ ް ވި ް‬ ‫ގ ަބ ޫލުކ ޮށ ް ޖ ައ ް ީވ ދި ރި އ ުޅުމ ަށ ް ދ ާށ ެވ ެ‪ .‬އެގ ޮތ ް ގ ަބ ޫލ ުކުރ ާށ ެވ ެ‪.‬‬

‫އ ެވ ާޖި ބ ު އ ަދ ާކުރަނ ް ވާގޮތ ަށ ް އ ަދާނ ުކުރ ެވ ެނީ ނަމ ަ އެންމ ަތި ވ ެރި ވ ެގެނ ްވ ާ‬

‫މި ހާތަނަށ ް އ ެތ ުގ ެ ވާހަކ ަ ދި އ ުމުނ ް ޑްރެގަނ ް ދެރަވ ެލާފ ައި ބުންޏ ެވ ެ‪.‬‬

‫ގޮތ ަ ީކ އެކ ަމުނ ް އި ސްތި ޢ ުފ ާ ދ ެއ ްވުމ ެވ ެ‪ .‬އ ެފުރ ުޞަ ތ ު އެކަންކަނ ް ވެވ ޭވެރ ުގ ެ‬

‫ރަޙުމ ަތ ްތ ެރި ޔާއ ޭ! ބުނަނ ް ހ ެއްޔ ެވ ެ‪ .‬މި ހާރަކ ު އެތަނ ެއ ް މި ތަނ ެއްނ ެތ ެވ ެ‪.‬‬

‫ބާރަކ ަށ ް ރައ ްދުކ ޮށ ްދި ނުމ ެވ ެ‪ .‬ރައ ްޔި ތުނ ް ދ ެކ ެ ލޯބިވ ާ އި ޚ ުލާސްތ ެރި ތ ެދ ު‬

‫ްސންނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސކަނ ް ކުރަނީ އި ނ ީ‬ ‫ސ ރަ ް‬ ‫މި ހާރ ު ތ ަރި ތ ަކ ާއި ހ ަނދުތ ަކުގ ައި ވ ެ ް‬

‫ވ ެރި ންނަށ ްވުމ ަށްޓަކ ައ ެވ ެ‪ .‬ތި މާމެނ ްގ ެ އ ަބުރ ާއި ޢި އްޒ ަތ ް ރައ ްކ ާތ ެރި ކުރަމ ަށ ް‬

‫ސޕިޓާތ ަކ ާއި ޓ ެކްނޮލޮޖީގ ެ މަރުކ ަޒުތ ަކުނ ް ޓަކ ައ ެވ ެ‪ .‬ދ ުނި ޔ ެއ ާއި އ ާޚުރަތ ް ބ ާއްޖ ަވ ެރި ކުރަމ ަށްޓަކ ައ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސޓ ޭޝަ ންތ ަކ ާއި ހ ޮ ް‬ ‫އެމީހުނ ްގ ެ އި ް‬


‫ނނޭ!‬ ‫ނ ް‬ ‫ޒު ވާ ު‬ ‫ފ ައި ދާއ ަށ ްވުރ ެ މ ުޅ ު މ ުޖްތަމ ަޢ ުގ ެ ފ ައި ދާއަކ ަށ ް ނުސްވި ނ ެއ ެވ ެ‪ .‬ނުވަތ ަ‬ ‫ސނާކ ަށ ް ނޭގ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި ބުނަމ ެވ ެ‪ .‬ކުރ ާ ހ ުރި ހ ާ ކަމަކ ަށ ް ފ ާޑ ު ިކޔަނ ް‬ ‫ވި ް‬

‫ނ ‪1990‬‬ ‫ނތިރި ‪ ،‬ޖ ޫ ް‬ ‫ދ ‪ /‬މަ ް‬ ‫ދ ވަ ީހ ު‬ ‫ލ މުހައްމަ ު‬ ‫މަޑ ު ު‬ ‫”ހަމ ަތެދ ެކ ެވ ެ‪.‬‬

‫ަސ‬ ‫ޑި ކ ޮމްރ ީ‬

‫އ ަ ީކ‬

‫ވަރަށ ް ފ ަސޭ ހ ައ ެވ ެ‪ .‬ތި މ ާއ ާއި ‪ ،‬ތި މ ާ ލ ޯވި ވ ާ ގ ާތ ް ތި މ ާގ ެ މީހުންނާމ ެދ ު‬

‫ވަރަށ ް‬

‫ފ ުރި ހަމ ަ އ ެހެނ ް މީހުނ ް ފ ާޑުކިޔ ުމުނ ް ރ ުޅި އާދ ެއ ެވ ެ‪ .‬ބުނަނީ އ ެ ީއ ހަމ ައ ެއ ް‪،‬‬

‫ނި ޒާމ ެކ ެވ ެ‪ .‬އ ެނި ޒާމ ަ ީކ އި ސްލ ާމ ް ީދނަށ ް ފެތ ޭ ނި ޒާމ ެކ ެވ ެ‪ .‬އެންމެނ ް އި ންސާފ ެއްނ ެތި ދ ައ ްކ ާ ވާހަކަތ ައ ް ކަމ ަށ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ރުހ ޭ ގޮތ ައ ް‪ ،‬ބާރ ު ިހންގ ޭ ވ ަ ިކ ީމހ ަކ ު ނުވަތ ަ ވ ަ ިކ ބަޔަކ ަށ ް ނ ާޖ ާއި ޒ ު‬

‫‪165‬‬ ‫‪010910‬‬

‫ފ ައި ދ ާ ނުނެގޭނ ެ ނި ޒާމ ެކ ެވ ެ‪“.‬‬ ‫މި އ ަދ ުގ ެ ޒ ުވާނުންނޭވ ެ‪ .‬މި އ ަދ ުގ ެ ތ ައ ު ީލ ީމ ޒ ުވާނުންނޭވ ެ!‬ ‫ސފަކ ަށ ް ހ ެއްޔ ެވ ެ؟ ނ ޫނީ‬ ‫ކަލޭމެނ ް ބޭނުންވ ަނީ ބަދަލަކ ަށ ް ހ ެއްޔ ެވ ެ؟ އި ނ ް ާ‬ ‫ހަމަޖ ެހުމަކ ަށ ް ހ ެއްޔ ެވ ެ؟ އި ންސާފ ެއްނ ެތި ހަމަޖ ެހުމ ެއ ް ނާންނާނެކަނ ް‬ ‫ސސްވ ެ ހުރ ެ މި އ ަދ ު‬ ‫އ ެނގ ޭއި ރ ުވެސް‪ ،‬ކަލޭމެނ ް މ ާޔޫސްވުނ ް އި ޙ ު ާ‬

‫ާސ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬

‫ސނ ާލ ާށ ެވ ެ‪ .‬ސަ ރ ުކާރ ުގ ެ‬ ‫ބުނަމ ެވ ެ‪ .‬ކަލޭމެނ ްގ ެ ބޭނުންތަކ ަށ ް ވި ް‬ ‫ހ ުރި ހާކަމ ެއ ް ބަދ ަލ ް ކުރަނ ް ީވ ހ ެއްޔ ެވ ެ؟ އ ެހެނ ެއ ް ނ ުވާނ ެއ ެވ ެ‪ .‬ސަ ބަބ ަ ީކ‬

‫ތެދ ެކ ެވ ެ‪ .‬އ ަޅުގ ަނޑުމެނ ްގ ެ ޒ ުވާނުނ ް މި އ ަދ ު ބޭނުންވ ަނީ ވ ަ ިކ‬

‫އެކަންކަމ ަށ ް ތާއީދުކ ޮށ ް‪ ،‬އެކަންކަނ ް އ ެ ީއ ހަމ ައ ާއި އި ންސާފުނ ް ފަރ ުދުނ ްގ ެ ކަންކ ަމ ާ ބ ެހުމ ެއ ް ނޫންކަނ ް ނޭގ ެއ ެވ ެ‪ .‬ނ ާޖ ާއި ޒ ު ފ ައި ދ ާ ނަގ ާ‬ ‫ސ ތި ީބމ ައ ެވ ެ‪ .‬އ ެ ީއ ތަންދޮރ ު މީހުނ ްގ ެ ވާހަކ ަ ދ ައްކ ައި ގެނ ް‪ ،‬އެކަމ ަށ ް ޙ ައ ްލ ެއ ް ގެނައުމ ެވ ެ‪ި .‬ބމ ަށ ް‬ ‫ހިނގ ާ ކަންކަމ ަށ ް ދެކ ޭ މީހުނ ްވ ެ ް‬ ‫ނުދަންނަ‪ ،‬ދ ުނި ޔެއ ަށ ް ީލނ ުހ ުޅުވ ޭ މީހުންނޭ ބުނަނ ް ޒ ުވާނުންނަށ ް ދ ަތި ވ ެގެނ ް އުޅ ޭއި ރ ު‪ ،‬އެކ ަކ ު މ ާގި ނަ ިބންތ ައ ް ހިފާފ ައި ވ ާ ީތ އ ެވާހަކ ަ‬ ‫ސނ ާލ ާށ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސ އ ަލުނ ް ވި ް‬ ‫ފ ަސޭ ހ ަވާނ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެންނަމ ަވ ެ ް‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫‪10‬‬

‫ދ ައްކ ައި ‪ ،‬އެކަނ ް ރަގ ަޅ ު ކުރުމ ަށ ް ބޭނުމ ެވ ެ‪ .‬ފ ަޅުރަށ ެއ ް ކުޑަވަރ ުވާއަކ ަށ ް‬

‫އ ަޅުގ ަނޑ ަ ީކ ކަލޭމެންނަށ ް ވުރ ެ އ ުމުރުނ ް ދ ެގުނައ ަށ ް ލި ޔ ެގެނ ް‪ ،‬އެވަރ ުވ ާ ސަ ރ ުކާރަށ ް ދ ައ ްކާލ ަ ދ ައ ްކާލ ަ ހުންނަ މީހާއ ަށ ްމ‬ ‫ސޓ ެއ ް ިހންގ ައި ގެނ ް ލި ބ ޭ އެތ ައ ް ސަ ތޭކ ަ ނ ޫނީ އެތ ައ ް‬ ‫ސ ކަލޭމެނ ްގ ެ އެރަށުގ ައި ރި ޯ‬ ‫ސފ ައި ވ ާ މީހ ެކ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެންނަމ ަވ ެ ް‬ ‫ސ މ ައްޗ ަށ ް ގ ޮ ް‬ ‫ވުރ ެވ ެ ް‬ ‫ސ ނުވަތ ަ އެތ ައ ް މި ލި އަނ ް ރ ުފި ޔ ާއ ެއ ްގ ެ ވާހަކ ަ ދ ައްކަމ ެވ ެ‪ .‬މި ކަނ ް‬ ‫ގ ޮވ ާލުންތ ަކުގ ައި އެހީވ ެ އ ަތ ްބާރ ު އ ަޅ ާ ހިތ ްވ ެއ ެވ ެ‪ .‬އެގ ޮވ ާލުންތަކ ަށ ް ހ ާ ް‬ ‫ސފަކ ަށ ް ގެނ ެވެނ ް ވާނެކަމ ަށ ް‬ ‫ތާއީދުކ ޮށ ް‪ ،‬ކަލޭމެންނ ާއި އ ެކ ު ކ ުރި އ ަށ ް ދާހިތ ްވ ެއ ެވ ެ‪ .‬ސަ ބަބ ަ ީކ ރައ ްޔި ތުންނަށްޓ ަކ ާ ހަމައަކ ަށ ް އ ެޅި‪ ،‬އި ނ ް ާ‬ ‫ކަލޭމެނ ްގ ެ ވާހަކ ަ ތަކ ަ ިކ އެކަންކ ަމުގ ައި ޙ ައ ްގ ު‬

‫ސ އ ެކ ުލެވ ޭ ފެނ ެއ ެވ ެ‪ .‬އެގޮތ ައ ް ދ ެކ ެމ ުއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ބަ ް‬

‫ކަންތ ައްތ ައ ް ކަމ ަށ ްވާތީއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސ‬ ‫އ ެހެންނަމ ަވ ެ ް‬ ‫ސތ ަކ ެއ ް‬ ‫ހުރަ ް‬

‫އެބ ަހ ުއްޓ ެވ ެ‪.‬‬

‫އެކަމ ަކ ު އެފަދ ަ ރަށ ެއ ް ލި ިބފ ައި ވ ާ އ ަޅުގ ަނޑ ުގ ެ ބ ައްޕ ަ ނުވަތ ަ‬ ‫ސނ ާލ ާށ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ވި ް‬ ‫ނ ާޖ ާއި ޒ ު‬

‫ތި ޔ ަ‬ ‫ފ ައި ދ ާ‬

‫އ ެދުންތަކ ަށ ް ބ ޭބ ެ ނުވަތ ަ ޅި ޔަނ ު ނުވަތ ަ ގ ާތ ް ތި މ ާގ ެ ީމީހ ާގ ެ މ ައ ްސަ ލ ަ އ ަ ީކ އ ަޅުގ ަނޑ ުގ ެ‬ ‫ސނާކަމަކ ަށ ް ހެދޭނ ެ ގ ޮތ ެއ ް އ ޮތ ްތ ޯ ބަލ ަމ ުއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ނަގާމީހ ާއ ާއި ‪ ،‬ގ ޮވ ާލުންތ ަކުނ ް އި ސްތި ް‬

‫ސ‬ ‫ބ ޭއި ންސާފ ު ޢަމ ަލުތ ައ ް ކުރ ާ މީހުނ ް އ ަޅުގ ަނޑުމެނ ްގ ެ ޢ ާއި ލާގ ައި ވ ެ ް‬

‫މި ީއ‬

‫އި ންސާނީ‬

‫ބ ަލި ކ ަށި ކަމ ެވ ެ‪.‬‬

‫މި ީއ‬

‫ސނުންގ ައި ‪،‬‬ ‫އި ނ ް ާ‬

‫ސނުންގ ައި އ ަމި އްލ ަ ފ ުދުނ ްތ ެރި ކަނ ް ނ ެތ ުމުނ ް‬ ‫ސ ބ ައ ެއ ް އި ނ ް ާ‬ ‫ވ ެއ ެވ ެ‪ .‬އި ސްލާޙ ަށ ް ގ ޮވ ާލ ާ ކޮންމ ެ ދ ަނޑި ވ ަޅ ެއްގ ައި އ ަޅުގ ަނޑ ުގ ެ ހަމަގ ައި މ ުވ ެ ް‬ ‫ސ ގ ަބ ޫލ ުކުރ ާށ ެވ ެ‪ .‬ދި ވ ެ ިހނ ްގ ެ‬ ‫ސ ވެ ް‬ ‫ޢ ާއި ލ ާގ ެ އ ެއްކަލ ަ މީހ ާގ ެ ކ ުށ ެއ ް ނ ުފެނ ެއ ެވ ެ‪ .‬އޭރަކ ު އެންމ ެ މީހ ެއ ްގ ެ ނި ކުންނަ ނަތީޖ ާއ ެވ ެ‪ .‬ރ ުޅި އަޔ ަ ް‬

‫‪32‬‬


‫ކޮރަޕްޓް ހާ ިލތަކުގ ެ ގޯނާ‪!...‬‬ ‫މާ ިހރު‪-‬‬‫ކޮރަޕ ްޓ ް ހ ާލި ތ ައ ް އުފަނ ް ީވ ކުރ ު ީވ އ ޮޅުމ ަކުންނ ެވ ެ‪ .‬މި ަކަނ ް ހ ެއ ްކ ެތ ް ގ ަރީ ނ ާއ ެއ ް ސަ ރ ުކާރަށ ް ނުދ ެއްކިގެނ ް އ ުޅ ެނީ ކީއ ްވ ެހ ެއްޔ ެވ ެ؟‬ ‫ކ ުރީ ދި ގ ު ‪ 30‬އަހަރ ު ގ ެ އ ަހ ުލ ުވ ެރި ނ ް ގ ެ އ ެދުނ ް ތ ަކ ެއ ް ފ ުއ ްދުމ ަށ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ އެތ ަކ ެއ ް މި ލި ޔ ަށ ް ޚަރަދުކ ޮގެނ ް ިހނ ްގ ާ‬ ‫ާސ ކ ަމި ޝަ ނުނ ްވ ެ ް‬ ‫ރި ޔ ީ‬

‫ސދަކ ޮށ ް ހަމަނުޖ ެހުނ ް އ ުފ ެއ ްދ ުމުނޫނ ްތ ޯއ ެވ ެ؟‬ ‫މ ަޤ ުޟަ ދަކ ަށ ް ހ ެ ީދ ޤ ައ ުމ ު ފ ަ ާ‬

‫ސ ނަތީޖ ާއ ެއ ް ނުނެރ ެވ ެނީ‬ ‫ތ ަޙުގީގުތ ަކުނ ް އ ެއ ްވ ެ ް‬

‫ކީއ ްވ ެހ ެއްޔ ެވ ެ؟‬

‫މި ކަންކަނ ް އެބ ައި މީހުނ ް ކ ުރީ އ ެނގ ުމ ާއި ފެނ ުމ ުގ ެތެރ ެއި ނ ް ހަމ ަ ބ ުއ ް ީދގ ައި‬

‫ީމ ހަމ ަބ ުއ ް ީދނ ް ކުރެވޭނެސުވ ާލުތ ަކ ެއްނޫނ ްތ ޯއ ެވ ެ‪ .‬ބ ޮޑ ު ސުވާލ ަ ީކ‬

‫ތި ބ ެ ބަޔ ެއ ްގ ެ ީދނ ާ ސަ ގާފ ަތ ް އ ަދި ރި ވ ެތި ދި ރި އ ުޅުނ ް ނ ެތި ކ ޮށ ްލުމަށ ޭ ނި މި ދި ޔ ަ ސަ ރ ުކާރ ު އ ެ ީއ‬

‫ހަމ ަ ކަރަޕ ްޝަ ނ ްގ ެ ހ ާއްޔ ެއ ްތ ޯއ ެވ ެ؟ އ ެ‬

‫ބުނ ުމުނ ް ދޮގަކ ަށްނ ުވާނ ެއ ެވ ެ‪ .‬ﷲ ގ ެ ރަޙުމ ަތ ްފ ުޅުނ ް އ ަޅުގ ަނޑުމެނ ް އެންމެނ ް ރަތ ްޕާސްޕ ޯޓުގ ަޔ ާއި ފ ެ ިހ ޕާސްޕ ޯޓުގ ައި އ ުދ ުހ ެނީ އ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި‬ ‫)ރައ ްޔި ތުނ ް( ގ ުޅި ގެނ ް އި ޚ ްލާސްތ ެރި ކ ަމ ާއި އ ެކ ު ކ ުރި ބުރަމ ަސަ އްކ ަތުނ ް އަހަރެމެނ ް ފެނ ުމުނ ް މ ަލ ާތ ްމ ާތ ް ވ ައްތަރަކ ަށ ް ހ ެނީ އ ެވ ެ‪ .‬ނ ުވި ތާކ ަށ ް‬

‫‪010910‬‬

‫ސކ ަނީ އ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އ ެދި ގ ު ‪ 30‬އަހަރ ު މި ވ ަނީ ފޫއ ަޅ ުވ ާލ ެވި ފ ައ ެވ ެ‪ .‬އެބ ައި މީހުނ ް މި ހާރ ު މި ހާރ ުގ ެ ރަ ީއސްގ ެ އ ެއްތ ަށި މ ަތި ނ ް ކާނ ްވ ެ ް‬ ‫މި ިކޔ ަނީ ރި ފޯމ ެއ ްގ ެ ވާހަކ ަ އ ެވ ެ‪ .‬މި ވަރ ުގ ެ ބ ަޔ ާކ ާ ވ ައްމ ޭޒ ު ކ ައި ރި ނ ް ނުވަތ ަ‬

‫‪165‬‬

‫ރި ފ ޯމ ް ވ ެގެނ ް ދި ޔ ަ ދ ަނޑި ވ ަޅ ު ދި ގ ު ‪ 30‬އަހަރ ު ގ ެ‬

‫ސ ގ ުޅުމ ެއ ް އުފަންދަނ ްވާނެތ ަ؟ ޤ ައ ުމުދ ެކ ެ ލޯބިވ ާ ގި ނަ ވ ެރި ނ ް ) ކ ޮރ ްޕ ްޓ ްހ ާލި ތ ަކ ުގ ެ ވ ެރި ނ ް( ދި ރި އ ުޅުނ ް ބަދ ަލުކ ޮށ ް ީލ‬ ‫ސއ ްރި އ ްޔ ާތުގ ައި ނަމ ަވ ެ ް‬ ‫ި‬ ‫އަނ ެއ ް‬

‫ކަނ ް ކ ޯމ ާއ ެއްގ ައި ބާވަނ ް ވ ެއްޖ ެ ނަމ ަ ވަރަށ ް ހިތުނ ްފި ލ ުވެންނ ެތ ް ބ ޮޑ ު އ ަރި ިބޤ ައ ުމުތަކ ަށ ް‪ .‬ކޮނ ްދުވަހ ަކުނ ްބ ާ މި ވ ެ ިރ ެނ ް އި ންސާފ ުގ ެ މ ައްޗ ަށ ް‬ ‫ހިތާމައ ަކ ާއި ކ ުރި މ ަތި ލާންޖެހިދާނ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ަޅުގ ަނޑުމެނ ް އ ަޑ ު އ ުފުލީމ ު ގެނެވ ޭނީ ؟ ދެނ ް ހ ުރި ހ ާ ކަމ ެއ ް މ ަޖި ީލސްގ ެ ބޮލ ަށ ް ކ ަނޑާލ ައި ގެނ ް‬

‫ާސ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬

‫ާސ ީލޑަރުނ ް ކ ޮޅ ެއްގޮވ ައި ގެނ ް ތ ެދ ު ީވ ކޮނ ް މ ަޤ ުޟަ ދ ެއްގ ައި‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ބަޔ ަކ ު ި‬

‫ޭސއާއ ަށ ެވ ެ‪.‬‬ ‫މެލ ި‬

‫އެނ ެއްބަޔ ަކ ު‬

‫އި ނ ްޑި އާއ ަށ ް‪.‬‬

‫ބަޔ ަކ ު‬

‫ޢ ަދ ުލ ުއި ންސާފ ު ހަރުދަނ ާ ކުރާށޭކިޔާފ ަ‪ .‬އ ަޑ ު އ ުފުލީމ ު ކޮރަޕ ްޓ ް ހ ާލި ތ ަށ ް އ ަލުނ ް ނި ކަމ ެތި ވެފ ައި ތި ބެންޖ ެހ ުނީ އ ެވ ެ‪ .‬މި ހާރ ު ފެންނަ ކ ަ ުލަވަރ ު‬ ‫ނައ ްތާލަންކަމ ަށ ްބުނ ެ‪ .‬އ ަޑ ު އ ުފުލީމ ު ޚިޔާނ ާތ ްތ ެރި ނ ް ހ ައްޔަރ ުކުރާނެކ ަމ ުގ ެ‬ ‫ޔ ަ ީގކަންދ ެމުނ ް‪ .‬އ ަޑ ު އ ުފުލީމ ު އ ަނި ޔ ާވ ެރި ޒަޢީމ ު ހ ައްޔަރ ު ކުރަނ ް‪.‬‬ ‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫އ ަޑ ު އ ުފުލީމ ު ލޯންސްޓ ާރ ހ ައްޔަރ ު ކުރަނ ް‪ .‬ވަރަށ ްގި ނަ އ ަޑ ުއ ުފ ުލ ާ‬ ‫ފި ތި ނި ކަމ ެތި ވެފ ައި ގ ާތްގ ަނޑަކ ަށްނަމ ަ ގ ޮތ ްހުސްވެފ ައި ތި ިބ ރައ ްޔި ތުނަށ ް‬ ‫ވަރަށ ްގި ނަ ވ ަޢ ުދުތ ަކ ެއްވީމ ުއ ެވ ެ‪ .‬ވ ެރި ކަނ ް ބަދަލަކ ޮށ ްލ ެވި‬

‫ހަމަނޭވ ާ‬

‫ސ ވ ެއްޖެކ ަމ ާއި މ ެދ ު ޝަ އ ްކ ެއ ް މި ހާރަކުނ ެތ ެވ ެ‪ .‬އެގ ޮވި ތ ަކ ެތި‬ ‫ލެވ ޭހ ާދުވ ަ ް‬ ‫ސގ ޮވުންތ ަކ ެއްކ ަމުގ ައި ޚ ޮދ ު އ ަމި އްލ ަ‬ ‫އ ެފ ުމުނ ު ދުނ ްމ ާރި ތ ަށ ް އ ެ ީއ ހ ު ް‬

‫ކޮރަޕ ްޝަ ނ ާއި އ ަނި ޔ ާވ ެރި ކ ަމ ާއި ދެކޮޅ ަށ ް އ ެމ ް ީޑ ީޕނ ް މ ުޒާހަރ ާ ކުރަނީ‬

‫ޕާޓީގ ެ އ ެކ ްޓި ވި ސްޓުންނ ާއި ވ ެރި ކަނ ް ކުރ ާ ޕ ާ ީޓގ ައި ބޮޑ ެތި އ ަނި ޔާތ ަށ ް ބަދ ަލ ުވ ާ ކަހަލ ައ ެވ ެ‪ .‬މި ގ ޮތުނ ް އި ދި ކ ޮޅ ު ޕ ާ ީޓ ތ ަކ ާ ކ ޯލި ސަ ނ ް‬ ‫ލި ިބ ދި ގ ު ނުހ ައ ްގ ު ބަނ ްދުގ ައި ބ ައި ތި އްބ ައި ގެނ ް ދި ރި އ ުޅުނ ް ފ ުޑި‬

‫ހ ެދި ގެނ ް އުޅ ޭ ކަހަލ ައ ެވ ެ‪ .‬އި ދި ކ ޮޅ ުޕ ާ ީޓ ތ ަކުގ ައި ތި ީބ ކޮންބ ައ ެއ ް‬

‫ސ‬ ‫ސ ވާކަމ ެއ ް ީވކަމ ެއ ްވ ެ ް‬ ‫ިބކ ަވެފ ައި ވ ާ މީހުނ ް ގ ަބ ޫލ ުކުރ ެއ ެވ ެ‪ .‬ނަމ ަވ ެ ް‬

‫ކަނ ް ހ ަނދާނުނ ް ކެހިގެނ ްދާކަހަލ ައ ެވ ެ‪ .‬ރ ެޑްވ ޭވ ް ސަ ލީމ ާއި އޭނ ާގ ެ‬

‫ސ ސަ ރ ުކާރ ު ދެމ ެހ ެއ ްޓުނ ް ފުރަތަމ ަ ކ ުޅި އ ަށ ްވ ެ‬ ‫ހަމ ަ ހަރާމ ެވ ެ‪ .‬މި ހާރ ު އެބ ައި މީހުނ ްކުރެނ ް އ ެ އ ަނި ޔާތ ައ ް ިހނ ްގި މީހުނ ް ބ ޮޑުންނ ާގ ުޅި ގެނ ްވ ެ ް‬ ‫ކުރާސުވާލ ަ ީކ ކަލޭމެނ ް އޭރުގ ޮވި ގ ޮވ ެލި ތ ައ ް ތ ެދުނަމ ަ ވ ެރި ކަނ ްކުރ ާތ ާ ނި މި އްޖެކަހަލ ައ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ދެއަހަރ ުވ ާއި ރ ު އެފަދ ަ މަކަރ ާ ީޙލ ަތ ާއި ‪ ،‬އ ަނި ޔ ާއ ާއި ޚިޔާނ ާތ ްތ ެރި ކ ަމ ުގ ެ‬

‫ސްޕ ްރީ މ ްކ ޯޓ ް ގ ެ ފ ަނޑި ޔާރުނ ް ހ ޮވ ުމ ުގ ެ މަންޒަރ ު ފ ެނި ފ ައި‬

‫‪12‬‬


‫ވަރަށ ް އ ަސަ ރ ު ކ ުރީ މ ެވ ެ‪ .‬އެކަނ ް ނި މި ގެނ ް ދި ޔަގ ޮތުނ ް ކުރަމުނ ް ރަށ ްތި ޔ ާގ ެ ނަމ ަ ބ ަނޑ ުތި ޔ ާގ ެ ވާނެއ ޭ ކިޔ ާ އުސޫލުނ ް ބ ައ ެއ ް ކަންކަނ ް‬ ‫ދި ޔ ަ އ ުއްމީދުތ ަށ ް އ ަނދި ރި ވ ެއްޖ ެއ ެވ ެ‪ .‬ކޮރަޕ ްޓ ް ހ ާލި ތ ަކ ުގ ެ ވ ެރި ނ ް ދީލާލަނ ް ޖ ެހުމ ަ ީކ ‪ 30‬ދި ގ ު އަހަރ ު ދެވަނަ ފަހަރަށ ް ދި ރުމ ަށ ް ލި ބުނ ްދ ާ‬ ‫ސ ބ ައ ެއ ް ދީގެނ ް ފ ަނޑި ޔާރުނ ް ފުރ ުޟަ ތެކ ޭ ބުނުމ ަ ީކ ދ ޮގ ެއ ްތ ޯއ ެވ ެ؟‬ ‫ސވަރާކ ޮށ ް އ ެވ ެރި ނ ް ނަށ ް ވ ެ ް‬ ‫ނ ާ މަ ް‬ ‫ހޮވަންޖ ެހުމ ަ ީކ‬

‫ކޮންކަހަލ ަ‬

‫ާސ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬

‫އ ުކ ުޅ ެއްކަމ ެއ ް‬

‫މި ކ ޮށި‬

‫ާސ ނައ ު ދ ަތުރ ު ކުރަމުނ ް ދި ޔ ަ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫އ ަމާނ ް ބ ަނދަކަރަށ ް ި‬

‫ސނުނ ެވ ެ‪ .‬އި ދި ކޮޅ ަށ ް ‪ 4‬ގ ޮނޑި އަހަރެމެންނަށ ް އި ރުވ ަގ ުތ ު ދި ގ ުވ ުމ ުގ ެ ސަ ބ ަބުނ ް މ ާޔޫސްވި ބަޔ ަކ ުއ ުޅުނ ެވ ެ‪ .‬މި ބ ައި މީހުނ ްގ ެ‬ ‫ސކ ުނޑި އަކ ަށ ް ނ ުވި ް‬ ‫ި‬ ‫އ ެދުމަކ ަށ ް ބޮޑ ަށ ް އ ަމ ާޒ ުވެފ ައި އ ޮ ީތ ރައ ްކ ާތ ެރި ބ ަނދަރުނ ް ގ ޮޑި އ ެކ ެވ ެ‪.‬‬

‫‪ 2‬ގ ޮނޑި ލި ބ ުނީ މ ާ އި ންސާފ ު ލި ބޭނ ެތ ޯއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އ ަޅުގ ަނޑުމެނ ް ބަދަލަކ ަށ ް އ ެދި ވަތަނ ް އެދ ޭ ގ ޮތްކަމ ަށ ް ބުނ ެ‬

‫ާސ އ ޮޑި އ ެއްގ ައި ތި ބ ެގެނ ް ކަނ ް‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫މި ގ ޮނޑި އަވަހ ަށ ް ލި ބ ޭނީ ކޮނ ް ި‬

‫ސ ވ ެގެނ ް ކ ޮޅ ު‬ ‫ސ ހިތ ް ނުތަނަވ ަ ް‬ ‫ާސ ނައ ު )އ ޮޑި ( ދ ުއ ް ީވ ޤ ައ ު ީމ ފެންވަރުގ ައި ރައ ްޔި ތުންނަށ ް ކ ަނޑައަޅަންނޭގުނ ު ޢި ލ ް ީމ ބަޔ ަކ ު ވ ެ ް‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬ ‫ާސ ނައ ު ގ ައި ‪ 7‬ވަރަކ ަށ ް ކ ޮޅ ު މ ައްޗ ަށ ް ދ ުވެގ ަތ ެވ ެ‪ .‬ރައ ްކ ާތ ެރި ބ ަނދަރުގ ައި އ ޮޑި އެންކ ަރ ކ ުރި‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ކަމ ެއ ް ކ ޮށ ް ދި ނުމަކ ަށ ް ނޫނ ްތ ޯ؟ ި‬ ‫ސ ިހމަނައި ގެނ ް ދި ގ ު ‪ 30‬އަހަރ ު ވ ަޤ ުތުނ ް ދެކޮޅ ަށ ް ކ ެނޑ ެމުނ ްދި ަޔ ބ ައ ެއ ް މީހުނ ް ކ ޮޅ ު ބަދ ަލުކ ޮށ ް ގ ޮޑި‬ ‫ާސ ހިއްސާދާރުނ ް ވ ެ ް‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬

‫‪165‬‬

‫ދ ުއ ްވ ާލ ުމ ުގ ެ ބޭނުނ ް ނުހިފި އްޖ ެ ނަމ ަ ކ ުރި މ ަސަ އްކ ަތްތ ައ ް ފަނ ުފ ުލުނ ް ހ ޯދުމ ަށ ް އ ެނބ ުރި ގ ަތ ެވ ެ‪ .‬ކަނ ް ކ ަމ ުގ ެ ހ ަ ީޤޤ ަތ ް އ ެނގ ެނީ އ ެއ ް އ ޮޑި ނ ް‬ ‫ދާކ ަށ ް މާލ ަހ ެއ ް ނ ުވާނ ެ ކ ަމ ުގ ެ ކ ޮޅުމ ަތި ފެންނަ ކަހަލ ަ އ ެވ ެ‪.‬‬

‫‪010910‬‬

‫ދ ަތުރ ެއ ް ކ ޮށ ްލ ެވ ުނީ މ ާ ކަމ ަށ ް ބުނ ެ އުޅ ޭ ހަރ ު ބ ަހ ުގ ެ ތ ެދ ު ދ ޮގ ު ވަޒަނ ް‬ ‫ކ ޮށ ްލ ެވުނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ާސ އ ޮޑި އ ެއ ް ބޭނުނ ްވި‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫އ ަޅުގ ަނޑުމެނ ް ރަނގ ަޅ ު ހަރުދަނ ާ ި‬ ‫މ ައި ގ ަނޑ ު ސަ ބުތ ަކ ެއ ް ހުރ ެގެންނ ެވ ެ‪ .‬ކޮރަޕ ްޓ ްހ ާލި ތ ައ ް ހޯދ ައި އެފަދ ަ‬ ‫ސތ ައ ް ނައ ްތ ާލުމަކ ަށ ް ނޫނ ްތ ޯއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ހ ާއްޔ ެއްގ ައި ިބސްހ ުރި ނަމ ަ ހ ުރި ިބ ް‬

‫ާސ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬

‫ކޮރަޕ ްޝަ ނ ާއި ޢ ަދ ުލ ުއި ންސާފ ާއި ހަމ ަ ހަމ ަ ކަނ ް ހ ޯދުމަކ ަށްނޫނ ްތ ޯއ ެވ‪ެ .‬‬ ‫ސުވާލ ަ ީކ މި ވ ަނީ ކިހެނަކުނ ްބ ާވ ެއ ެވ ެ!‬ ‫ާސ ނައުގ ައި ފ ެށި ދ ަތުރ ު ރައ ްކ ާތ ެރި ބ ަނދަރަކ ަށ ް ދި އުމ ަށ ް‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬

‫ބަދަލަކ ަށ ް އ ެދި ޤުރ ުބާނ ްވި މީހުނ ްގ ެ ތެރޭގ ައި އ ަޅުގ ަނޑ ު‬

‫ގި ނަ ގުނަ އަހަރުތ ަކ ެއ ް ކަޑ ައ ްތ ު ކުރަންޖ ެހުނުކަނ ް ހ ަނދާނުގ ައި‬

‫ސ ިހމެނުނ ެވ ެ‪ .‬ބަދަލ ަ ީކ ‪1‬‬ ‫ގ ެ ޢ ާއި ލ ާގ ެ ‪ 500‬ވަރަކ ަށ ް މީހުނ ް ވ ެ ް‬

‫ސ ކުރެވ ޭ ކަމ ެކ ެވ ެ‪ .‬ކޮންމ ެ ހެނ ް މަވަރ ު މީހ ެއ ް ނ ެތ ް‬ ‫ހުންނަނ ްވާނެކ ަމުގ ައި ދ ެކެމ ެވ ެ‪ .‬ރައ ްކ ާތ ެރި ބ ަނދަރަކ ަށ ް ދި އ ުމ ުގ ެ ވ ޯޓުނ ް ވ ެ ް‬ ‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫‪12‬‬

‫ާސ އ ޮ ީޑގ ައި‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬ ‫ކ ުރި ނ ް‬

‫ތި ިބ ބ ައ ެއ ް ވ ަފ ާތ ެރި‬

‫ފ ަޅ ުވ ެރި ނ ް ކަމ ަށ ް ހ ެދި ގެނ ް ބޮޑ ޭ ވ ެގެނ ް ދ ެއ ްކެނ ް ނ ޫޅުނ ެއ ް ކަމ ަކ ު އ ަޅުގ ަނޑ ަ ީކ‬

‫ސލ ައި ގެނ ް ނ ުވާނ ެއ ެވ ެ‪ .‬ﷲ‬ ‫ސ ހ ަނދާނުނ ް ކ ައ ް ާ‬ ‫ބ ާ ީކކ ޮށ ްލ ެެއ ްވި ކަނ ްވ ެ ް‬

‫ާސ ނައ ުގ ެ ބ ުރި ޖްގ ައި އ ުޅުނ ު ީމހަކީމ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ސ ި‬ ‫ވެ ް‬

‫ގ ޮޑި އ ެއ ް‬

‫ާސލ ު‬ ‫ސވ ަނީ ީކނ ް ނޫނ ެވ ެ‪ .‬ބަދ ަލ ު ހެޔޮބަދަލަކ ަށ ް ވ ި‬ ‫ގ ެ ހެޔ ޮ ރަޙްމ ަތ ްފ ުޅުނ ް ‪ 2008‬ވަނަ އަހަރ ު ލި ިބފ ައި ވ ާ މި ވ ާ ކ ާމި ޔ ާބ ު ނ ުލި ބިގެނ ް ހ ާ ް‬ ‫ބީއ ްވ ެއްޖ ެ ނަމ ަ ޤ ައ ުމ ު އ ަލުނ ް ގ ެއ ްލި ދާނ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ާސލ ުވ ާ‬ ‫ވ ުމުގ ައި ދި ގުލ ަމުނ ްދ ާތި ކ ެތްމ ަދުވ ަނީ އ ެވ ެ‪ .‬ހެޔ ޮ ބަދަލ ަށ ް ވ ި‬

‫ރައ ްކ ާތ ެރި ބ ަނދަރަށ ް އާދ ެވުމ ަށ ް ފ ަހ ު ގ ުޅި ފ ައި ވ ާ ބ ައި ވ ެރި ނ ްގ ެ ހިނދުކ ޮޅުތ ަކުގ ައި މޫނަށ ް ކ ަނދުރާއަކ ަށ ް ބ ަލާނ ެ ކ ަމ ެއްނ ެތ ެވ ެ‪ .‬އަހަނ ްމ ާ‬ ‫މ ެދުގ ައި‬

‫ސ ކ ަމ ެއ ް އ ޮތްނަމ ަ އެކ ަމ ެއ ް އ ަޅުގ ަނޑ ުމެނ ް‬ ‫ސ ކ ިާސމ ް ވި ޔ ަ ް‬ ‫ކ ުރި މ ަގ ު ބ ައްޓަނ ް ކުރ ުމ ުގ ެ މ ަސަ ވަރާތ ަށ ް ކ ުރި އ ަށ ް ވި ޔ ަ ް‬

‫ާސ ހިއްސާދާރުނ ްގ ެ އޮޑީގ ެ ވ ެރި ންނަށ ް ހާމަކ ޮށ ްދ ެއ ްވ ާށ ެވ ެ‪ .‬ވި ދ ާޅ ުވި އ ަޑ ު ކަންފ ަތުގ ައި ވ ަނީ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ގެންދ ެވުނ ެވ ެ‪ .‬ދ ަނޑި ވ ަޅ ު ގ ޮތުނ ް ބ ައ ެއ ް ި‬ ‫ތެރ ެއި ނ ް މީހުނ ް ކ ެތްމ ަދ ު ވ ެ ހިތ ް ނުތަނަވަސްވ ެ އ ަމި އްލ ަ އ ެދުނ ް ހަރ ުލާފ ައ ެވ ެ‪ .‬ވ ެރީ ންނަ ީކ ރައ ްޔި ތުންނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސ ބ ައ ެއ ް ފ ަޅ ުވ ެރި ނ ްގ ެ ތެރ ެއި ނ ް ރައ ްޔި ތުންނަށ ްފޯރުކ ޮށްދޭނ ް ތި އްބ ަވ ާނީ‬ ‫ސ އި ސްކުރަމުނ ްދ ާފެށީއ ެވ ެ‪ .‬އި ް‬ ‫ވެ ް‬

‫ވ ެރި ކ ަމ ުގ ެ ޚިދުމ ަތ ް‬

‫ރައ ްޔި ތުނ ްގ ެ ޚ ާދި މުންނ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ މި ހާރ ު‬ ‫ސވަރ ާ ބ ައްދ ަލ ުވ ުމުގ ައި ބ ައި ވ ެރި ވ ުމ ުގ ެ ޚިދުމ ަތ ްފޯރުކ ޮށްދ ެއްވަނ ް އި ސްވ ެގެނ ް ތި އ ްބ ެވި ބ ޭފ ުޅުނ ްވ ެ ް‬ ‫މ ަދ ު ީމހަކ ަށ ް މެނ ު ީވ މ ަ ް‬ ‫ރ ުފ ުޟަ ތުހ ަނި ވ ެގެނ ް ދި ޔ ައ ެވ ެ‪ .‬އ ަޑުގަދަމީހ ާ ރ ުއްގަދ ަވާނެއ ޭ އ ަދި‬

‫ސ ހ ަނދުމ ަފ ުޅ ުހ ުރި ހެނ ެއ ް ޢަމަލ ަކުނ ް ނ ުފެނ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫މި ގ ޮވުނ ްވ ެ ް‬


‫‪165‬‬ ‫‪010910‬‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬


‫‪165‬‬ ‫‪010910‬‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫‪14‬‬


‫ރވަނީ !‬ ‫ށ އެތެ ެ‬ ‫ބވަތެއް ރާއްޖެއަ ް‬ ‫ރގ ެ ހުރި ހާ ާ‬ ‫ޔ ު‬ ‫ހަ ިތ ާ‬ ‫*‬

‫ަބ ިޑއ ާ ިއ ފިސް ތ ޯ ަލގ ެ އުންޑަ ިތބާގ ެ ބޮ ަލށް‪ ،‬ކަނ ިޑއ ާ ިއ ސާ ޅަނގަ ިއގ ެ ހަމަލ ާ ިތބާގ ެ މެއަށް‪...‬‬ ‫ އަބޫ ފައުޒާން‪-‬‬‫ހ ަތި ޔާރޭ ބުނ ުމުނ ް ިހތ ަށ ް ިބރ ުވ ެރި ކަނ ް ވަދ ެގެނ ް ނުދ ޭހ ެއްޔ ެވ ެ؟‬

‫ދ ޫވެފ ައި އ ެތި ބީއ ެވ ެ‪ .‬މ ަދ ު ބ ައ ެއ ް ނޫނ ެވ ެ‪ .‬އެފަދ ަ މީހ ެއ ްގ ެ އަތ ަށ ް‬

‫ސ ކަންބ ޮޑ ުވ ެއ ެވ ެ‪ .‬ބަރަށ ް ބޮޑ ަށ ް ިބރުގަނ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އަހަރެނ ް ހަމ ަ ގ ައި މ ުވ ެ ް‬

‫ސޓަންގަނ ް އ ެއ ް ލި ބިއްޖ ެއ ްޔ ާ‪،‬‬ ‫ް‬ ‫ބ ަޑި އ ެއ ް‪ ،‬ފި ސްތ ޯލ ެއ ް‪ ،‬ބާރުގަދ ަ‬

‫ހާލ ަތ ު ގޯސްވެފ ައި ވ ާ މި ންވަރަށ ް ބ ަލ ާއި ރ ު‪،‬‬

‫ސ ނާންނާނެކަނ ް ކަށަވަރ ެވ ެ‪ .‬އ ޭގ ެ‬ ‫އ ެއ ެއްޗ ެ ިހ ތ ަހުލީލްނުކ ޮށ ް ނި ދި ވ ެ ް‬

‫ކ ަނޑި ބަޑީގ ެ ވާހަކ ަ އ ަޑ ުއި ވ ޭއި ރަށ ް ގ ައި ނ ް ީހ ިބ ިހނަގ ައި ގެންދ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ެ ީއ‬

‫ނަތީޖާއަކ ަށ ްވ ާނީ މ ައުސޫމ ް އެތ ައ ް ބ ައ ެއ ްގ ެ މަރ ެވ ެ‪ .‬މި ހ ުރި ހާކަމ ެއ ް‬

‫ރ ާއްޖ ޭގ ެ އި ޖ ުތި މ ާ ީއ‬

‫ސ އ ެއްބަސްވ ާއި ރ ު‬ ‫ހާލ ަތ ު ނުރައްކ ަލުނ ް ފ ުރި ފ ައި ވާތީއ ެވ ެ‪ .‬މީގ ެކ ުރި ނ ް ގްރ ޫޕުތ ަކުނ ް އ ެއްބަޔ ަކ ު އ ަދި މި ފަދ ަ ހ ުރި ހާގޭނ ްގުތ ަކ ެއ ް އ ެނގޭކ ަމުގ ައި ޕ ޮލި ް‬ ‫އަނ ެއްބަޔަކ ަށ ް ހަމ ަލާދ ެނީ ިބރުދ ައްކ ައި ގަދަކަނ ް ދ ެއ ްކ ުމ ުގ ެ ގ ޮތުންނ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސކަމ ެއްނެތ ޭ ވި ދ ާޅ ުވާކަހަލ ައ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސޓަރަށ ް ކުރެވޭނ ެއ ެއ ްވ ެ ް‬ ‫ހ ޯމ ްމި ނި ް‬

‫ސ މި ހާރ ު އަތ ަށ ް ހެޔޮވަރ ު ކ ަނޑި އ ާއި ދަގ ަނޑ ާއި ލ ަކ ުޑި އ ާއި‬ ‫އ ެހެންނަމ ަވ ެ ް‬

‫މި ީއ ވ ެރި ކ ަމ ުގ ެ ބާރ ެއްނ ެތ ް އަނ ެއ ްދި ވ ެ ިހރ ާއްޖ ެއ ެއ ްހ ެއްޔ ެވ ެ؟‬

‫ބ ޮޑުމަރުތ ޭލ ާއި ވ ަޅި އ ާއި ކޯރ ާޑި އ ާއި މ ުޅ ޯއ ާއި ދެކ ޮޅ ު ފ ޭއ ިްސ ދަގ ަނޑ ާއި‬

‫ކަޓަރުތ ައ ް‬

‫މި ރ ާއްޖެއ ަށ ް‬

‫ދ ެތި ނ ްފ ޫޓ ު‬

‫ހުންނަވަރ ުގ ެ‬

‫ސދ ާ މީހުނ ް‬ ‫ނ ުކުންނަ ީކ ީ‬

‫ސ ތ ޯ ލ ަ އ ާ އި‬ ‫ް‬ ‫ފި‬

‫މަރ ާށ ެވ ެ‪ .‬ދި ރި ދި ރި ހ ުރި‬

‫ބ ަޑި އ ެތ ެ ރ ެ ކ ޮށ ްފި އ ެވ ެ‪.‬‬

‫މ ައި ނާރ ު‬

‫ގަ‬

‫ސނ ާގ ެ‬ ‫އި ނ ް ާ‬

‫ނ‬

‫ކ ަނޑީގ ެ ކ ޮޅުނ ް ފ ުއ ްޕާމ ޭ‬

‫ބާރުގަދ ަ‬

‫ސޓަންގަނ ް‬ ‫ް‬

‫ފ ޫދ ުއ ްވާލ ަނީ އ ެވ ެ‪ .‬ކަޓަރުނ ް‬

‫އ ެ ތ ެ ރ ެ ކ ޮ ށ ް ފި އ ެ ވ ެ ‪.‬‬

‫ޒަހ ަމްކ ޮށ ް‬

‫ހ ެއްޔ ެވ ެ؟‬

‫މ ުޅުމީހ ާ‬

‫ކީއ ްކުރަނ ް‬

‫ސ ކ ޮށ ް ލ ަ ނީ އ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ލޭ ހ ު ް‬

‫ސ އި ނ ް ިހފަހ ައ ްޓާފ ައި ‪.‬‬ ‫ސޓ ަމ ް ް‬ ‫ރ ާއްޖެއ ަށ ް އ ެތެރެކ ޮށްފ ައި ވ ާ ކުޅ ޭކުޅ ޭ ބ ަޑި އ ެއ ް ކ ަ ް‬

‫އެބަޔ ަކ ު ބުނަނީ ކުޅ ޭކުޅ ޭ‬

‫ދެކ ޮޅ ު ފ ޭއ ިްސ ދަގ ަނޑުނ ް ގޮހޮރ ު ފ ޫއ ްޓާލ ަނީ އ ެވ ެ‪ .‬ކ ަތި ވ ަޅި ންނ ާއި‬

‫ސ އެތ ަކެތީގ ެ ބާރުގަދ ަ މި ންވަރަށ ް‬ ‫އ ެއްޗ ެ ިހ ކަމ ަށ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެންނަމ ަވ ެ ް‬

‫ިބންދ ަނީ އ ެވ ެ‪ .‬މި ީއ‬

‫ބ ަލ ާއި ރ ު ބ ަޑި އ ާއި ފި ސްތޯލައ ަ ީކ މީހ ެއ ްގ ެ ފުރާނަ ދ ުއ ްވ ާލ ެވި ދާނ ެހ ާ‬

‫ލ ަކ ުޑި ބ ުރި ތ ަކުނ ް ބޯތ ައ ް ފަޅ ަނީ އ ެވ ެ‪ .‬އ ަތްފ ައި‬

‫ސ ނުރައ ްކ ާ ބާރުގަދަތ ަކ ެއްޗ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސ ީޓތ ަކ ުގ ެ ހާލަތ ަށ ްވުރ ެވ ެ ް‬ ‫ދ ުނި ޔ ޭގ ެ އެންމ ެ ނުރައ ްކ ާތ ެރި ި‬ ‫މަންޒަރުތ ަކ ެކ ެވ ެ‪ .‬ރ ޯމ ާދ ުވ ާލ ު މީހުނ ް މަރ ާ މ ަގުމ ައްޗ ަށ ް ވ ައ ްޓ ާލާފ ައި‬ ‫އޮންނަ‬

‫މަންޒަރ ު ފެނުމ ަ ީކ‬

‫ސޓަންގަނ ްގ ެ ބާރުގަދ ަ މި ންވަރ ު ދެންނ ެވ ުމ ުގ ެ ބޭނުމ ެއްނ ެތ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ް‬

‫ސ ކަމ ެއ ް ނޫނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސކ ޮށ ްލުމ ަ ީކ އެއ ަށ ް އ ެއ ްވ ެ ް‬ ‫ސފަތ ަކ ާ ގުނަވަންތ ަކުނ ް ވ ާގި ހ ު ް‬ ‫ި‬ ‫ސވި ލ ައި ޒ ް މ ުޖުތަމ ައ ެއ ްގ ެ‬ ‫ި‬

‫ސ މި‬ ‫ީބރައްޓ ެ ިހކަމ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެނަ ް‬

‫މ ާލ ެއި ނ ް ޖ ުމްލަކ ޮށ ް މި ރ ާއްޖ ެއި ނ ް‬

‫އެކަންކަނ ް ދ ަނީ ފެންނަމުންނ ެވ ެ‪ .‬ހާމަކަނ ް ބ ޮޑުގ ޮތ ެއްގ ައ ެވ ެ‪ .‬ފ ާޅުކަނ ް‬ ‫ބ ޮޑުގ ޮތ ެއްގ ައ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ‬ ‫ސޅ ަނގ ަވ ެ ް‬ ‫ާ‬

‫ހަމ ަ‬

‫އ ެހ ާ‬

‫ބާރުގަދ ައ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސނުނ ް ތ ުތި މަހ ަށ ް ހިނދުކ ޮޅ ެއ ްގ ެ‬ ‫ދ ެމި ޔ ަ ީލ ބ ޮޑ ެތި ކ ަނޑި ތ ަކުނ ް އި ނ ް ާ‬ ‫ސކ ޮށ ްލ ެވި ދާނ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ތެރޭގ ައި ކ ޮށ ާ ހ ު ް‬ ‫ސ މ ައ ްސަ ލަތ ަކ ެކ ެވ ެ‪ .‬ކ ަނޑުމ ަގުނ ް‬ ‫ސރި އ ަ ް‬ ‫އ ެ ީއ ވަރަށ ް ީ‬

‫ސގ ައި ނ ު ިހމަނ ާ ކަމ ަށ ްވ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫މި ރ ާއްޖޭގ ައި ފ ާޅުގ ައި މީހުނ ް މަރާފ ައި ވ ާ މީހުނ ް މ ުޖުތަމައ ަށ ް އެހ ަތި ޔާރުތ ައ ް އ ެތެރ ެކ ުރީ އި ންވ ޮއި ް‬

‫‪31‬‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫ބ ު ރި ކ ޮ ށ ް ލ ަ ނީ އ ެ ވ ެ ‪.‬‬

‫އ ެ ތ ެ ރ ެ ކ ޮ ށ ް ފި އ ެ ވ ެ ‪.‬‬

‫ާސ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬

‫ިހފ ައި ގެނ ް‬

‫ސ‬ ‫ާ‬

‫‪010910‬‬

‫ދ ެމި ޔ ަ ީލ‬

‫ކ ަނޑި އ ެތ ެރ ެކ ޮށ ްފި އ ެވ ެ‪.‬‬

‫ޅަ‬

‫‪165‬‬


‫ނ ) ‪( 1‬‬ ‫ާސ ދޫތަކު ް‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬ ‫ސ ދި ވ ެ ިހ ރ ާއްޖެއ ަށ ް‪ ،‬ރ ާއްޖ ޭގ ެ ރައ ްޔި ތުންނަށ ް ޚިދުމ ަތ ްކުބޭނުނ ްވާމީހ ެ‬ ‫”އ ަޅުގ ަނޑ ަ ީކ އަބ ަދ ުވ ެ ް‬ ‫އ ް‪ .‬އ ަޅުގ ަނޑ ަށ ް އޭރ ު ޤ ައ ުމ ު ދޫކ ޮށ ް ދާންޖ ެހ ުނީ އ ަޅުގ ަނޑ ު ޤ ައުމ ަށ ް ިޚ ދ ު މ ަ ތ ް ކ ު ރަ ނ ް‬ ‫ބޭނުންނ ުވާތީއ ެއ ް ނޫނ ް‪ .‬އ ަޅުގ ަނޑ ުގ ެ އ ަމި އްލ ަ ނަފުސުގ ެ ސަ ލާމ ަތ ާ ރައ ްކ ާތ ެރި ކަމ ަށްޓަކ ައި‬ ‫އެކަންކަނ ް ކުރަނ ް މ ަޖ ުބޫރުވީ‪ .‬ތި އަބ ޭފ ުޅުނ ްގ ެ ހ ައ ްޤުގ ައި‬

‫އ ަޅުގ ަނޑ ު އެކަނ ްކ ުރީ ‪.‬‬

‫އެކަންކަނ ް އ ެދުވ ަހ ު ނ ުކ ުރި ނަމ ަ ތި އަބ ޭފ ުޅުނ ްގ ެ ކ ުރި މ ަ ީތގ ައި ތި އަބ ޭފ ުޅުންނަށ ް ޚިދުމ ަތ ް‬ ‫ކުރަނ ް މި އ ަދ ު އ ަޅުގ ަނޑ ަށ ް ނ ުހުރެވޭނެކ ަމ ުގ ެ ިބރ ު އ ުފ ެދ ުމުނ ް އ ަޅުގ ަނޑ ު މ ަސަ އްކ ަތ ްކ ުރީ‬

‫‪165‬‬ ‫‪010910‬‬

‫ާސއި ނ ްތި ހ ާބ ު‬ ‫ސ އެކަންކ ަމުނ ް ސަ ލާމ ަތ ްވުމ ަށ ް‪ .‬އ ެ ީއ މި އަދ ަށްޓ ަކ ާ‪ “.‬ރި ޔ ީ‬ ‫ކޮންމ ެ ގޮތ ަކުނ ްވ ެ ް‬ ‫ކ ެމްޕޭނ ްތެރޭގ ައި ޑރ މުހ ައްމ ަދ ު ވަހީދ ު ހ ަސަ ނ ް މ ަނި ކ ު ވި ދ ާޅ ުވެފ ައި ވ ޭ‪.‬‬ ‫”އ ަޅުގ ަނޑ ަ ީކ މި ސަ ރ ުކާރ ު ގެނައުމ ަށްޓަކ ައި ތި ބ ޭފ ުޅުންނަށ ް އ ެނގި ވަޑ ައި ގަންނަވާނޭ ފަދ ައި ނ ް‬

‫ާސ ދޫތ ަކުނ ް‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬

‫ދި ވ ެ ިހ ލ ޮބ ުވ ެތި ރައ ްޔި ތުންނަށ ް ސަ ލާނ ް ޖަހ ަމުނ ް ގެނ ްދި ޔ ަ އ ެއ ް ބ ައި ވ ެރި އ ެއ ް‪ .‬އ ަޅުގ ަނޑ ު‬ ‫ސ‬ ‫ަޝދ ަ ީކ އި ޚ ުލާސްތ ެރި އަކ ަށ ް ވާނެކަމ ަށ ް‪ ..‬ނަމ ަވ ެ ް‬ ‫އ ުއ ްމި ދ ުކ ުރީ ކެނ ެރީ ގ ޭ މުޙ ައްމ ަދ ު ނ ީ‬ ‫މި ީވ ހިތި ޒަހަރަކ ަށ ް‪ .‬ވ ެރި ކަނ ް ހޯދ ައި ދި ނީ މ ާ ޖަލ ަށ ް ގ ަޅާލީ‪ 13 “.‬ޖުލ ައި ‪ 2010‬ގ ައި‬ ‫ސގ ައި ވާހަކ ަ ދ ައްކަވ ަމުނ ް ގ ިާސމ ް‬ ‫އި ދި ކ ޮޅ ު އި އ ްތި ހ ާދުނ ް އ ާޓި ފި ޝަ ލ ް ބީޗުގ ައި ބ ޭއ ްވި ޖ ަލ ް ާ‬ ‫އި ބްރާހިމ ް ވި ދ ާޅ ުވެފ ައި ވ ޭ‪.‬‬ ‫ސކ ޮށ ް ނ ު ީދ ހަމ ަ ހިލ ާ ނ ުކެރޭނ ެ‪ .‬އެމީހުނ ް އ ަތ ު‬ ‫ދި ވ ެ ިހ ސަ ރ ުކާރުނ ް ހުށަހ ަޅާބިލ ް ފ ާ ް‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫‪16‬‬

‫ސ އަހަރެމެނ ް ބޭނުންގޮތަކ ަށ ް‬ ‫ސ މ ުށ ުތެރޭނ ް ދ ަމާނެރ ެގެނ ްވ ެ ް‬ ‫މ ަޖި ލި ސްގ ެ މ ެޖ ޯރި ީޓއޮތ ަ ް‬ ‫ޝ ިހދ ަށ ް‬ ‫ާ‬ ‫ސ ޢ ަބ ުދ ުﷲ‬ ‫ސކ ޮށ ް ނުދީފި ނަމ ަ މ ަޖި ލި ސްގ ެ ރަ ީއ ް‬ ‫ނި ނ ްމާނަށ ް‪ .‬އ ަދި ބިލ ްފ ާ ް‬ ‫އެގ ޮނޑި ޔ ަކ ު ނީ ދެވޭނ ެ‪ .‬ބޭނުނ ްހ ާ ކ ުޅި އ ެއ ް ނ ުކ ުޅެވޭނ ެ‪ .‬އ ެމ ް ީޑ ީޕ ޕ ާލި މެނ ްޓ ް ީލޑ ަރ ކ ުރީ ގ ެ‬ ‫ސމ ަނި ކ ު ހަރުގ ޭގ ެ ޕ ޯޑި އ ަމ ް ފޫހިފި ލ ުއ ްވ ުމ ުގ ެ ތެރޭނ ް!‬ ‫ސޓ ަރ ރީ ކ ޯ މ ު ާ‬ ‫ފި ލ ްމ ް ް‬

‫”އ ަޅުގ ަނޑުމެނ ް ޝުކުރ ުވ ެރި ވަނ ް ގ ިާސމ ާއި ޔ ާ ީމނ ް އ ެއ ްކުރ ެއ ްވ ުމުނ ް‪ .‬އ ެ ީއ މީގ ެކ ުރި ނ ް‬ ‫ސ ބ ޭފުޅަކ ަށ ް ނ ުކުރ ެވުނ ު ކަމ ެއ ް‪ .‬މި ފަހަރ ު ގ ިާސމ ާއި ޔ ާ ީމނ ް ހ ައްޔަރ ު‬ ‫ާސ އ ެއ ްވ ެ ް‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬ ‫ކ ޮށ ްގެނ ް އ ެއްކޮޓ ަރީ ގ ައި ނި ންދ ެވ ުމުނ ް ގ ިާސމ ާއި ޔ ާމި ނަ ީކ މި އ ަދ ު ވަރަށ ް ބ ޮޑ ު ދ ެއ ެކ ުވ ެރި ނ ް‪“.‬‬ ‫ސގ ައި‬ ‫‪ 13‬ޖުލ ައި ‪ 2010‬ގ ައި އި ދި ކ ޮޅ ު އި އ ްތި ހ ާދުނ ް އ ާޓި ފި ޝަ ލ ް ބީޗުގ ައި ބ ޭއ ްވި ޖ ަލ ް ާ‬ ‫ަސރ ު ވި ދ ާޅ ުވެފ ައި ވ ޭ‪.‬‬ ‫އުމަރ ު ނ ީ‬


‫‪165‬‬ ‫‪010910‬‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫‪17‬‬


‫ީސ‬ ‫ދި ވ ެ ިހރާއްޖޭގ ެ ރައ ު‬ ‫‪165‬‬ ‫‪010910‬‬

‫ނ ީރގ ޭ މުހ ައ‬ ‫ގ‪.‬ކެ ެ‬ ‫ދ‬ ‫ސ ީއ ު‬ ‫ފަހަލަ ަ‬ ‫ސ ފ ުރި ހަމ ަ ނ ުވ ެގެންނ ެވ ެ‪ .‬ކ ެތްކ ޮށ ްލ ެއ ްވުނ ް‬ ‫ދި ވ ެ ިހރ ާއްޖ ޭގ ެ ރަ ީއސުލ ްޖ ުމ ްހ ޫރި އ ްޔ ާ އ ަ ީކ ‪ ،‬ގ‪.‬ކެނ ެރީ ގ ޭ މި އ ުޅ ެނީ ‪ 2‬އަހަރ ުވ ެ ް‬ ‫ސ‬ ‫ާސ ީލޑަރުންނަށ ް ވ ެ ް‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ަޝދ ެވ ެ‪ .‬އ ެ މ ަނި ކ ުފާނ ު ރ ާއްޖ ޭގ ެ ވ ެރި ކަމ ަށ ް ވަޑ ައި ގ ަ ީތ ކީއ ްތ ޯއ ެވ ެ‪ 5 .‬އަހަރ ުވ ުމުނ ް ތި ޔ ަ ި‬ ‫މުހ ައްމ ަދ ު ނ ީ‬

‫ާސ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬

‫ަޝދ ުގ ެ‬ ‫ސ ނ ީ‬ ‫ަޝދ ަށ ް އޭރ ު އ ޮތ ް ފުރ ުސަ ތ ު އޮންނާނ ެއ ެވ ެ‪ .‬ވީމ ާ ރަ ީއ ް‬ ‫‪ ،‬ދި ވ ެ ިހ ރައ ްޔި ތުނ ްގ ެ ހިތްތ ަކުގ ައި އ ެ މ ަނި ކ ުފާނ ުގ ެ މ ައްޗ ަށ ް ﷲ ނ ީ‬ ‫ލ ެއ ްވ ެވި މ ަތި ވ ެރި ލ ޯތ ްބ ެއ ްގ ެ ފ ޮނި‬ ‫ގ ަބ ޫލ ުކ ުރި އަސް‪ ،‬ނ ުކ ުރި އަސް‪ ،‬އ ަދި‬

‫ސ އަހަރ ު ފ ުރި ހަމ ަ ކުރ ުމ ުގ ެ ފުރ ުސަ ތ ު އ ެ މ ަނި ކ ުފާނަށ ް ދ ެއ ްވ ާށ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ނަތި ޖ ާއ ެއ ްގ ެ ތެރ ެއި ންނ ެވ ެ‪ .‬ފ ަ ް‬ ‫ިކތ ައްމ ެ ރ ުޅި‬

‫ަޝދ ު ވ ެރި ކަމ ަށ ް ވަޑ ައި ގ ަ ީތ މ ެނި ފެސްޓ ޯއ ެއ ް ހިއްޕ ަވ ާ‬ ‫ސ ނ ީ‬ ‫އަޔަސް‪ ،‬ރަ ީއ ް‬

‫ދި ވ ެ ިހރ ާއްޖ ޭގ ެ ލ ޮބ ުވ ެތި ރަ ީއސުލ ްޖ ުމ ްހ ޫރި އ ްޔ ާ އ ަ ީކ ގ‪.‬ކެނ ެރީ ގ ޭ ގެންނ ެވ ެ‪ .‬ރައ ްޔި ތުންނ ާއި ނުހަނ ު ގ ާތުނ ް‪ ،‬ރައ ްޔި ތުނ ްގ ެ ހިތްތ ަކ ުގ ެ‬ ‫ުސތ ު އެމ ަނި ކ ުފާނަށ ް ދ ެއ ްވ ާށ ެވ ެ‪ .‬މި އ ަދ ުގ ެ‬ ‫ަޝދ ެވ ެ‪ .‬ކ ުރީ ގ ެ އ ަނީ ޔ ާވ ެރި ‪ ،‬ޚ ުދ ުމ ުހ ުތާރ ު މ ައ ުމޫނ ުގ ެ އ ަމާޒ ަށ ް ވ ިާސލ ުވ ުމ ުގ ެ ފުރ ި‬ ‫މުހ ައްމ ަދ ު ނ ީ‬ ‫ސރ ުކުރ ެވި ފ ައި ވ ަނި ކ ޮށ ް‪ ،‬އެމ ެނި ފެސްޓޯއަކީ‪ ،‬އެންމެނ ް ިހފ ައި ގެނ ް ނ ުކ ުތ ް މ ެނި ފެސްޓ ޯ ތ ަކ ުގ ެ ތެރ ެއި ނ ް‬ ‫ޒ ައާމ ަތުގ ައި ‪ ،‬މ ުޅި ދި ވ ެ ިހ ރ ާއްޖ ެ ިހ ޯ‬ ‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫‪18‬‬

‫ަޝދ ުގ ެ‬ ‫ސ ނ ީ‬ ‫ސ ރައ ްޔި ތުނ ް އެންމ ެ ބޭނުނ ްވި މ ެނި ފެސްޓ ޯއ ެވ ެ‪ .‬އ ެ ީއ ރަ ީއ ް‬ ‫ދި ވ ެ ިހނ ްގ ެ ހިތްތަކ ަށ ް ﷲ ލ ެއ ްވ ެ ީވ ބަދ ަލ ުކުރ ުމ ުގ ެ ރަމްޒަކީވ ެ ް‬ ‫ަޝދ ު ވ ެރި ކަމ ަށ ް ވަޑ ައި ގ ަ ީތ ރައ ްޔި ތުންނަށ ް‬ ‫ސ ނ ީ‬ ‫ަޝދ ު ކުރައ ްވާފ ައި ވ ަނީ ‪ 5‬މ ެނި ފެސްޓ ޯއ ެވ ެ‪ .‬ރަ ީއ ް‬ ‫ަޝދ ެވ ެ‪ .‬މުހ ައްމ ަދ ު ނ ީ‬ ‫މުހ ައްމ ަދ ު ނ ީ‬ ‫އަހަރ ު ދުވ ަހ ު ވ ެރި ކަނ ް ކ ޮށ ްދި ނ ުމ ުގ ެ ހުވ ައ ެވ ެ‪ .‬އ ެ މ ަނި ކ ުފާނ ު މި‬

‫އ ެ މ ެނި ފެސްޓ ޯ ތަންފީޒުކ ޮށ ް‪ ،‬ރައ ްޔި ތުނ ް ދ ެކެނ ް ބޭނުނ ްވ ާ ދި ވ ެ ިހ‬

‫ރ ާއްޖ ޭގ ެ ވ ެރި ކ ަމުގ ައި ހުންނަވ ާތ ާ ‪ 30‬އަހަރ ެއ ް ނ ުވ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި‬

‫ރ ާއްޖ ެ‪ ،‬ރައ ްޔި ތުންނަށ ް ހ ޯއްދަވ ައި ދ ެއ ްވ ުމ ުގ ެ މ ަތި ވ ެރި އ ުއްމީދުގ ައ ެވ ެ‪.‬‬

‫ަޝދ ު ކ ަނޑ ު އ ަ ީޑގ ައި ބ ޭއ ްވި ކ ެ ިބނ ެޓ ް މީޓި ންގ ައި‬ ‫ސ ނ ީ‬ ‫ރަ ީއ ް‬

‫ަޝދ ު ނޮޓ ް ސްޓުޕިޑ ް އ ެވ ޯޑ ާ ހ ަވ ާލުވ ަނީ އ ަދި ވ‪.‬ކުޑ ަކ ުދި ންތ ަކ ާއި‬ ‫ސ ނ ީ‬ ‫ކ‪.‬ރަ ީއ ް‬


‫ސލްޖުމްހ ޫ ިރއްޔާ އަ ީކ ‪،‬‬

‫ދވ ެ‪.‬‬ ‫ަޝ ެ‬ ‫ދ ނ ީ‬ ‫އްމ ަ ު‬

‫ިބރ ުވ ެރި ނުރައ ްކ ާތ ެރި ފ ައްތަރުނ ް މި ގ ައ ުމ ު ސަ ލާމ ަތ ް ކުރ ުމ ުގ ެ‬

‫ަޝދ ަށ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސ ނ ާޅ ުއ ްވ ާ ރައ ްޔި ތުނ ްގ ެ އ ުއްމީދުތ ައ ް މ ަތި ވ ެރި ފުރ ުސަ ތ ު ﷲ ދ ެއ ް ީވ ގ‪ .‬ކެނ ެރީ ގ ޭ މުހ ައްމ ަދ ު ނ ީ‬ ‫އ ެ މ ަނި ކ ުފާނ ުގ ެ ވ ައ ުދ ު ތަކ ަށ ް ހުރަ ް‬ ‫ސނުނ ް‬ ‫ޙ ިާސލްކ ޮށްދ ެއ ްވުމ ަށ ް އެހީތ ެރި ވ ެ ހެޔ ޮވ ެރި ކަމ ެއ ްގ ެ ފ ެށުމަކ ަށ ް މި ބަދ ަލ ު އ ަޅުގ ަނޑުމެނަށ ް ހެޔ ޮ ޢަމ ަލ ުކުރ ުމ ުގ ެ ވި ް‬

‫ދ ެއ ްވި ﷲ އ ަށ ް‬

‫ގ ަބ ޫލ ުކުރަށ ްވ ާށ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެންނ ުވ ެއްޖެނަމ ަ ގ ެއ ްލުނ ްވ ާނީ ރައ ްޔި ތުންނަށ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ‬ ‫ޝުކުރުކ ޮށ ް މި ގ ައ ުމ ު އ ަމާނ ް ބަދަރަކ ަށ ް ގެނ ްދި އުމ ަށ ް ރަ ީއ ް‬

‫‪ 5‬އަހަރ ު އ ެ މ ަނި ކ ުފާނަށ ް ލި ބިދި ނުމ ަށ ް ރައ ްޔި ތުނ ް ވ ޯޓްދ ެއްވ ައި ފި އ ެވ ެ‪.‬‬

‫ަޝދ ު އ ެ ޖ ައ ްސަ ވ ާ ފ ަލި ‪ި ،‬ބނ ްދާލަނ ް ނ ުއ ުޅ ުއ ްވުމ ަށ ް ގ ޮވާލަމ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ނ ީ‬

‫ސ ނ ުވެނ ުދާނޭ ކަމ ެެއ ް ނޫނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސރުގ ައި އ ޮތ ް ނަމ ަވެސް‪ ،‬މ ެނި ފެސްޓ ޯ ތި މާމެނ ް މަރ ު ފ ަލި ޖަހަނ ް ޖ ެހުމަކީވ ެ ް‬ ‫މ ަޖި ީލސް‪ ،‬މ ަހުޖަނުނ ްގ ެ ިހ ާ‬ ‫ަޝދ ު ވި ދ ާޅ ުވި ފަދ ައި ނ ް މި ީއ ތ ަގ ު ީދރ ު ކުރ ެއ ްވި ޕޮލޭނ ެކ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ފ ުރި ހަމ ަ ކ ުރި ޔ ަ ދ ެއ ްވ ާށ ެވ ެ‪ .‬ރަ ީއސުލ ް ޖ ުމ ްހ ޫރި އ ްޔ ާގ ެ އި ތ ުބާރ ު ނ ެތްކ ަމ ުގ ެ ރައީސ ްނ ީ‬

‫‪010910‬‬

‫ާސ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬

‫އ ެ ީއ ރައ ްޔި ތުނ ް އ ެ މ ަނި ކ ުފާނަށ ް ދ ެއ ްވި ފުރ ުސަ ތ ެކ ެވ ެ‪ .‬ރައ ްޔި ތުނ ްގ ެ އެމ ަނި ކ ުފާނ ުގ ެ ތ ެދ ުވ ެރި ފ ަލި ‪ި ،‬ބނ ްދާލ ައި ފި ނަމ ަ‪ ،‬އަބަދ ަށްޓ ަކ ާ‬

‫‪165‬‬

‫ސރ ާއި ކ ާމި ޔ ާބ ު ދ ެއ ްވ ާނީ ހ ައ ްގ ުވ ެރި ފަރަތ ަށ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ވޯޓ ެއ ް ނަގަނ ް އ ުޅުމ ަ ީކ ވަރަށ ް ނުރައ ްކ ާ ކަމ ެކ ެވ ެ‪ .‬ކުޑ ަކުޑ ަ މި ސާލ ެއ ް ﷲ ނަ ް‬ ‫ސނާލ ަށ ްވ ާށ ެވ ެ‪ .‬ވ ޯޓ ް‬ ‫ދަންނަވަނ ްތ ޯއ ެވ ެ‪ .‬ކޮކ ަޑި ކ ޭ ީމދަލ ަށ ް ީވ ގ ޮތ ް ވި ް‬

‫ަޝދ ު ކީއ ްކުރަނ ްތ ޯ މި ގ ައުމ ަށ ް މ ަލ ާއި ކަތ ަކ ު‬ ‫ސ ނ ި‬ ‫ރަ ީއ ް‬

‫ކ ަމި ޔ ަބ ު ނ ުވ ެއްޖެނަމ ަ‪ ،‬ކ ުރި އ ަށ ް ވުރ ެ ރަ ީއސްގ ެ ބާރ ު ގަދ ަވާނ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ ރަގ ަޅ ު ނުވަވަރަށ ް‬ ‫ފޮނ ުއ ްވި ޔަސް‪ ،‬މި ގ ައުމ ަށ ް ކ ޯފ ާއ ެއ ް ނައި ް‬

‫ތި ޔ ަ އ ުޅ ުއްވ ަނީ ކީއ ްވ ެތ ޯ ސުވ ާލ ު ދަންނަވަމ ެވ ެ‪ 30 .‬އަހަރ ުގ ެ އ ަނި ޔ ާ މ ުޅި ޖީލ ެއ ް މި ވ ަނީ ފަނާކ ޮށ ްލ ެވި ފ ައ ެވ ެ‪ .‬ފަނ ާކ ުރި މ ުޅި ޖީލ ު ރަގ ަޅ ު‬ ‫ސނުނ ް ﷲ ދ ެއ ްވި ފަރާތ ަށ ް އެކަންކަނ ް ފ ުރި ހަމ ަ ކުރުމ ަށ ް‬ ‫ސ އ ަޅުގ ަނޑުމެނ ް ތި ީބމ ެވ ެ‪ .‬ނޯކޮނ ްފި ޑެނ ްޝަ ލ ް ކުރ ުމ ުގ ެ ވި ް‬ ‫ވ ެރި ކަނ ް ނި މެންދެނ ްވ ެ ް‬ ‫ސ މަރ ު ހ ުއްދ ަވ ާ ވަރ ުގ ެ ކަމ ެކ ެވ ެ‪ .‬އެފަދ ަ ފުރ ުސަ ތ ު ރައ ްޔި ތުނ ް ދ ެއ ްވ ާށ ެވ ެ‪ .‬ވ ެރި ކަނ ް ބޭނުނ ްވ ެގެނ ް ރައ ްޔި ތުނ ް‬ ‫ވޯޓ ެއ ް ނ ެގ ުމ ުގ ެ ނަންގ ަތުމަކީވ ެ ް‬

‫ސަ ލ ާމ ްކުރަނީ‬

‫ަޝދ ު ދި އ ެފ ް އ ެމ ް ވަނ ް ޓ ު ވަނ ް ޕްރ ޮގްރ ާމްގ ައި‬ ‫ސ ނ ީ‬ ‫ރަ ީއ ް‬

‫ަޝދ ު ޔ ޫއެންގ ައި ތ ަގ ުރީ ރ ު ކުރައްވ ަނީ‬ ‫ސ ނ ީ‬ ‫ރަ ީއ ް‬

‫‪20‬‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫‪ 5‬އަހަރ ުގ ެ މ ުއްދ ަތ ެއ ް ފ ުރި ހަމ ަ ކ ޮށ ް ނި މެންދ ެއ ް މ ަޑުކ ޮށ ް ނ ުލ ެވި ގެނ ް ގ ައ ުމ ު އ ޮ ީތ ފަނާކ ޮށްފ ައ ެވ ެ‪ .‬ކ ޯފ ާއ ެއ ް ނަ ީއ ީތ އ ުފ ާ ކުރައ ްވ ާށ ެވ ެ‪.‬‬

‫‪19‬‬


‫ސނާނ ް އެބަޖ ެހ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އ ޮޔ ާލާނ ް އުޅ ޭ ފަރ ާތްތ ަކ ާއި މ ެދ ު ވި ް‬

‫ސދ ަ އ ާއ ްމ ުވެފ ައި ވ ާ‬ ‫ޝވ ަތ ާ‪ ،‬މަކަރ ާ‪ ،‬ދ ޮގ ާ‪ ،‬ވ ައްކ ަމ ާ‪ ،‬އ ޮޅ ުވ ާލ ުމ ާ‪ ،‬ފ ަ ާ‬ ‫ރި ް‬

‫ަޝދ ަ ީކ މި ގ ައ ުމ ުގ ެ ރަ ީއސުލ ްޖ ުމ ްހ ޫރި އ ްޔ ާއ ެވ ެ‪ .‬އ ަނި ޔ ާވ ެރި‬ ‫ސ ނ ީ‬ ‫ރައި ް‬

‫މި ދި ވ ެ ިހރ ާއްޖ ެ ފ ުރި ހަމ ަ އި ސްލ ާ ީމ ދ ައުލަތަކ ަށ ް ހ ެދުމ ަށްޓަކ ައި ‪ ،‬ވަރަށ ް‬

‫ަޝދ ު ވާންޖެހޭނ ެއ ެވ ެ‪ .‬މި ކަންކަނ ް ރަގ ަޅ ު‬ ‫ސ ނ ީ‬ ‫ސ މ ައ ުމޫނ ުގ ެ ނ ުފ ޫޒ ާ ބާރުނ ް މި ގ ައ ުމ ު ސަ ލަމ ަތްކ ޮށ ް ދި ނުމ ަށ ް ބ ޮޑ ު ގުރ ުބ ާނީ އ ެއ ް ރަ ީއ ް‬ ‫ރަ ީއ ް‬ ‫ަޝދ ެވ ެ‪ .‬ވި ޔ ަ ނ ުދި ނުމ ަށްޓަކ ައި ކ ުރި މ ަތި ވ ާ ކަންކަނ ް ނައ ްތާލަނ ް ޖެހޭނ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ެ ީއ‬ ‫ސ ނ ީ‬ ‫ﷲ އ ަޅުގ ަނޑުމެންނ ާއި ހ ަވ ާލ ު ކުރ ެއ ްވި ފަރާތ ަ ީކ ރަ ީއ ް‬ ‫ސޔާދ ަތ ާ އި ސްތި ގ ުލާލ ަށްޓ ަކ ާ‬ ‫ސމ ެއ ެވ ެ‪ .‬މ ުޅި ގ ައުމ ެއ ްގ ެ ި‬ ‫ސ ނ ުވ ެގެނ ް އ ުޅ ެނި ކ ޮށ ް ބ ަފާކަމ ަށ ް ވި އ ަ ް‬ ‫އ ެ މ ަނި ކ ުފާނ ުގ ެ ވ ެރި ކަމ ަށ ް ‪ 2‬އަހަރ ުވ ެ ް‬ ‫ސލަހ ަތ ު އި ސްވ ެގެނ ް ނ ުވާނ ެއ ެވ ެ‪ .‬އާދ ެ! ރަ ީއސުލ ް‬ ‫އެމ ަނި ކ ުފާނ ުގ ެ ވ ެރި ކަނ ް ވ ައ ްޓާލަނ ް އ ެ އ ުޅ ުއްވ ަނީ ރައ ްޔި ތުންނަށ ް ހ ައ ެއްކ ަ މީހުނަގ ެ މ ަ ް‬ ‫ަޝދ ެވ ެ‪ .‬އެމ ަނި ކުފަނަ ީކ‬ ‫ހ ެވ ާލާބައ ަށ ް ކ ަމުގ ައި ގ ަބ ޫލ ުކުރެވ ޭނީ ިކ ިހނަކުނ ްތ ޯއ ެވ ެ‪ .‬ނުވަތ ަ މާޡީވ ެ ޖ ުމ ްހ ޫރި އ ްޔާއ ަ ީކ ގ‪.‬ކެނ ެރީ ގ ޭ މުހ ައްމ ަދ ު ނ ީ‬ ‫ސ ރައ ްޔި ތުނ ްގ ެ ގަދަރ ާ އި ޙ ްތި ރ ާމ ް ލި ބިގެނ ްވ ާ ބ ޭފ ުޅ ެކ ެވ ެ‪ .‬ގާނ ޫނީ ވ ިެރކަމ ެއ ް‬ ‫ދި ޔ ަ ވ ެރި ނ ް ިހނ ްގާފ ައި ވާފަދ ަ ޖ ަރީ މ ާއ ެއ ް ިހންގ ައި ގެނ ްހ ެއްޔ ެވ ެ‪ .‬ރަ ީއ ް‬

‫‪165‬‬ ‫‪010910‬‬

‫ަޝދ ު ދ ެކ ެ ިކތ ަށްމ ެ ރ ުޅި‬ ‫ނ ީ‬

‫ކ ޮށްދ ެއ ްވުމ ަށ ް‬

‫މ ާތ ްﷲ‬

‫ގަނ ް ީދ‬

‫ސ މި އ ަދ ު އ ެ މ ަނި ކ ުފާނަށ ް‬ ‫އަޔ ަ ް‬

‫ހުވ ައި ކ ޮށ ްގެނ ް ހުންނ ެވި‬

‫ދި ވ ެ ިހ‬

‫ލ ާޒި މ ުކުރ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ިކޔަމަނ ްވުނ ް‬

‫ދ ައުލ ަތ ުގ ެ‬

‫ަޝދ ަ ީކ ރަ ީއސުލ ް‬ ‫ސ ނ ީ‬ ‫ރަ ީއ ް‬

‫ރ ާއްޖ ޭގ ެ ރަ ީއސުލ ް ޖ ުމ ްހ ޫރި އ ްޔ ާ‬

‫ދ ައުލ ަތ ުގ ެ‬

‫ކ ަމ ުގ ެ ނ ުފ ޫޒ ު ﷲ ދ ެއ ްވާފ ައި ވ ާ‬

‫ވ ެރި ޔ ާއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ފަރ ާތ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެންކ ަމުނ ް‪ ،‬ގަނ ޫނީ‬

‫މ ަ ީތ‬

‫ގ ޮތުނ ް‪،‬‬

‫ދީނީ ގ ޮތުނ ް‬

‫ވ ެރި ޔ ާއ ެވ ެ‪ .‬ރ ާއްޖ ޭގ ެ ގާނޫނުތ ައ ް‬

‫ސ‬ ‫ވި އ ަ ް‬

‫ޖ ުމ ްހ ޫރި އ ްޔ ާއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އެންމ ެ‬

‫ސ‬ ‫އި ް‬

‫ސަ ރ ުކާރ ުގ ެ‬

‫އެންމ ެ‬

‫ާސ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬

‫ނަގަހ ައްޓ ައި‬

‫ދި ނ ުމ ުގ ެ‬

‫މަސްއ ޫލި އްޔ ަތ ު‬ ‫ފަރ ާތ ެވ ެ‪.‬‬

‫އެ‬

‫ޗީފ ް‬

‫އ ޮފ ް‬

‫ނުވަތ ަ‬

‫ރަ ީއސުލ ްޖ ުމ ްހ ޫރި އ ްޔާއ ަށ ް‬ ‫އ ަބުރ ު‬

‫މ ަނި ކ ުފާނ ުގ ެ‬

‫އ ުފ ުއްލ ަވ ާ‬

‫ރަ އ ް ކ ާ ތ ެ ރި ކ ު ރ ު މ ު ގ ެ‬

‫ބާރ ުގ ެ‬

‫އޮންނާނ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސަ ލާމ ަ ީތ‬

‫ޙ ައ ްގ ު‬

‫ސމ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އެންމ ެ މ ަ ީތ ވ ެރި ޔ ާވ ެ ް‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫‪20‬‬

‫ވ ެރި ޔާމ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫އ ަދި‬

‫ކަނ ްމި ހެނ ް‬

‫ސ‬ ‫ކ ޮމާންޑަކީވ ެ ް‬

‫އ ޮތްހިނދ ު‪،‬‬

‫ރަ ީއސުލ ްޖ ުމ ްހ ޫރި އ ްޔާއ ަށ ް‬

‫ވަގ ަށ ް‬

‫ސ އ ާއި‬ ‫ަޝދ ު މި ރ ާއްޖ ޭގ ެ ވ ެރި ކަމ ަށ ް ގ ޮވ ާ‪ ،‬ހ ުތުރުބަސްބުނ ެ‪ ،‬ނ ެތި ނުބ ައި މ ޮށި ީޢބ ަބުނ ެ‪ ،‬ރަ ީއ ް‬ ‫ސ ނ ީ‬ ‫ަޝދ ެވ ެ‪ .‬ރަ ީއ ް‬ ‫ސ ނ ީ‬ ‫ރަ ީއ ް‬ ‫ވަޑ ައި ގ ަތ ް އި ރ ު މި ރ ާއްޖ ެ އ ޮތ ް އ ަޅ ުވ ެތި ކ ަމ ާއި ިބރ ުވ ެރި ކަނ ް ވަޒަންކ ޮށ ް ރަ ީއސްގ ެ ޢ ާއި ލ ާގ ެ އ ަބުރ ު ނަގާލަނ ް އުޅ ޭ ފަރ ާތްތ ަކ ުގ ެ ވ ަ ިކތ ަކުނ ް‬ ‫ސނުނ ްފ ުޅ ާ ދ ޭތެރޭ ޙ ައި ރާންވަމ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ނ ުލ ެވި ގެނ ް އ ުޅ ުއ ްވ ާ ބ ޭފ ުޅުނ ްގ ެ ވި ް‬

‫ރަ ީއސުލ ްޖ ުމ ްހ ޫރި އ ްޔ ާއ ާއި ދި ވ ެ ިހ ރައ ްޔި ތުނ ް ސަ ލާމ ަތ ްވާނ ް އެބ ަ ޖ ެހ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސތ ަގްބ ަލ ެއްގ ައި އ ަމާންކަނ ް ގ ައ ުމ ުގ ެ ޢަމަނ ް ބަލަހ ަށ ްޓ ާ ފަރ ާތްތ ަކ ާއި އި ސްލ ާ ީމ ޝަ ރި ޢ ަތ ް ިހނ ްގުމ ަށ ް‬ ‫ިބރ ުވ ެރި ކަނ ް އަށަގަންފ ައި ވ ަނީ ކ ައި ރި މ ު ް‬ ‫ނ ުލި ބ ޭ މި ންވަރަކ ަށ ް ނޫނ ްތ ޯއ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެނ ް ކ ަމުނ ް ރ ާއްޖ ެ އ ަމާނ ް މ ާތ ްﷲގަނ ް ީދ ހުވ ައި ކ ޮށ ްގެނ ް ތި އ ްބ ެވި ޒި ނ ްމ ާދާރ ު ފަރ ާތްތ ަކުނ ް މި ކަހަލ ަ‬ ‫ސ‬ ‫ކުރުމ ަށ ް ބުރަ މ ަސަ އްކ ަތްތ ަކ ެއ ް ވ ަނީ ކުރަންޖ ެ ިހފ ައ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެނަ ް‬

‫ފި ތުނަވ ެރި އަމ ަލުތ ައ ް ހ ުއ ްޓުވަނ ްވާނ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އާދ ޭހ ެވ ެ!‬

‫އ ަޅ ުވ ެތި ކ ަމުނ ް ދި ވ ެ ިހނ ް މި އ ަދ ު ތި ީބ މި ނި ވަނ ް ވެފ ައ ެވ ެ‪ .‬މާޒީވ ެ ދި ޔ ަ‬

‫ަޝދ ެވ ެ‪ .‬ޤާނ ޫނީ‬ ‫ސނ ާ‪ ،‬އ ަމި އްލ ަ ނ ީ‬ ‫‪ 30‬އަހަރ ު ދުވ ަހ ުގ ެ ތަރޭގ ައި ގ ައ ުމ ާއި މ ެދ ު ނ ުވި ް‬

‫ރަ ީއސުލ ްޖ ުމ ްހ ޫރި އ ްޔާއ ަ ީކ‬

‫ކެނ ެރީ ގ ޭ‬

‫ހަމަތ ަކ ުގ ެ މ ަ ީތނ ް އެމ ަނި ކުފަނ ު‬

‫މުޙ ައްމ ަދ ު‬ ‫ފ ުރި ހަމ ަ‬

‫ފ ައި ދ ާ އ ަށްޓަކ ައި އ ުޅުނ ު ބ ައ ެއ ްގ ެ ވ ެރި ކަނ ް ނި މުމަކ ަށ ް އަންނަ އި ރ ު ޚިދުމ ަތްތ ަކ ެއ ް ރައ ްޔި ތުންނަށ ް ފޯރުކ ޮށްދ ެއ ްވުމ ަށ ް ކުރަށ ްވ ާ ކަންތ ައްތ ަކުގ ައި ‪،‬‬ ‫ސ ދ ަތި އުދ ަގ ޫ ކަމ ެކ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ގ ައ ުމ ު އޮންނާނ ެ ހާލ ަތ ު ވަޒަނ ް ކުރުމަކީވ ެ ް‬ ‫ޝ އަމ ަލުތ ަށ ް ވ ައި ގ ާ ހިފ ާ‪،‬‬ ‫މ ުޅި ރ ާއްޖޭގ ައި ގޭނ ްގ ް ހ ެދި ފ ާ ިޙ ް‬

‫ވ ެރި ކ ަމ ުގ ެ ވާދ ަވ ެރި ކ ަމ ާހ ެދި‬ ‫އ ެ ީހތ ަކ ާއި‬

‫އ ަތްނ ާޅ ުއ ްވ ާށ ެވ ެ‪ .‬ރައ ްޔި ތުންނަށ ް ތ ަފ ާތ ު‬

‫ާސ ހ ައ ްގުތ ަކ ާއި ‪ ،‬ގ ައ ުމ ު ކ ުރި އެރ ުވ ުމ ާއި‬ ‫އަސ ީ‬

‫ބ ައި ނަލ ް‬


‫ަޝދ ެވ ެ‪ .‬ފ ަހުރ ުވ ެރި ވ ުމ ުގ ެ ގ ޮތުނ ް‬ ‫ސރަހ ަށ ް ނޭވ ާލެވ ޭ ވަރ ުގ ެ ގ ައުމަކ ަށ ް މި ގ ައ ުމ ު ހ ެއްދ ެވ ުމ ުގ ެ ރަ ީއސުލ ްޖ ުމ ްހ ޫރި އ ްޔ ާ މުހ ައްމ ަދ ު ނ ީ‬ ‫އ ަގ ުވ ާ ީމ މ ަ ް‬ ‫ބުރަމ ަސަ އްކ ަތުގ ައި އ ެއ ްބާރ ުލުންދ ެއ ްވ ާށ ެވ ެ‪ .‬ވަރަށ ް ބ ޮޑ ު ބުރައ ެކ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ ކަމ ެއ ް ކުރައ ްވާނ ެ ބ ެފ ުޅ ެއ ް ނޫނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ަޝދ ަ ީކ އ ެއ ްވ ެ ް‬ ‫ސ ނ ީ‬ ‫ރަ ީއ ް‬

‫ގެދޮރ ު އ ެޅުމ ެވ ެ‪ .‬ކަރަނ ްޓ ާ‪ ،‬ބ ޯފެނ ާ‪ ،‬ނަރުދ ަމ ާއ ާއި ‪ ،‬ކ ައ ްކާގޭހ ައި އެންމ ެ‬

‫ސ މި ގ ައ ުމ ު އ ެ މ ަނި ކުފަނަށ ް ލި ިބވަޑ ައި ގަތީ‪ ،‬ވަރަށ ް މ ަތި ވ ެރި‬ ‫ނަމ ަވ ެ ް‬

‫ސ‬ ‫ސ އަހަރުނ ް މި ޚިދުމ ަތްތ ަށ ް ލި ިބދޭނ ް އެބަޖ ެހ ެއ ެވ ެ‪ .‬މި ީއ ރަ ީއ ް‬ ‫ފަ ް‬

‫ފ ަޚުރ ެއ ް ހ ިާސލ ްވާފަދ ަ ގޮތަކ ަށ ެވ ެ‪ 30 .‬އަހަރުނ ް ނ ުކުރ ެވުނ ު އެތ ަށ ް‬

‫ަޝދ ުގ ެ ހުވ ަފެނ ެކ ެވ ެ‪ .‬މި ހުވ ަފެނ ް ހ ަ ީގގަތަކ ަށ ް ވާތަނ ް ދި ވ ެ ިހ‬ ‫ނ ީ‬

‫ކަމ ެއ ް އ ެއްމ ެ ‪ 5‬އަހަރުނ ް ރައ ްޔި ތުންނ ާ ހަމަޔ ަށ ް ގެނެސްދި ނ ުމ ުގ ެ‬

‫ސ މި ދ ަނީ އެކ ަމ ުގ ެ މަނ ްފާތ ައ ް ފ ަޚުރ ު އެމ ަނި ކ ުފާނަށ ް ލި ިބވަޑ ައި ގަންނަވާނ ެއ ެވ ެ‪ 40 .‬އަހަރ ު ވީއި ރ ު‪،‬‬ ‫ރައ ްޔި ތުނ ް ދ ެކެންބޭނުމ ެވ ެ‪ .‬މި ހާރ ުވ ެ ް‬ ‫ސ ނ ުލާއ ޮތ ް ރ ާއްޖ ޭގ ެ ދޮރުއ ަށި ރަނުނ ް ޖ ަރީ ކ ޮށ ް‬ ‫ސ ރައ ްޔި ތުންނަށ ް ސަ ރ ުކާރުނ ް އ ަޅ ާވ ެ ް‬ ‫ސ ވަންދެނ ްވ ެ ް‬ ‫ފެންނަމުންނ ެވ ެ‪ 30 .‬އަހަރ ު ދުވ ަ ް‬ ‫ބ ޮޑ ެތި ދ ޮގުތ ައ ް ހ ައްދަވ ައި ގެނ ް ވ ެރި ކަނ ް ކުރ ެވި ފ ައި ވ ާއި ރ ު ރައ ްޔި ތުނ ް‬ ‫ބަދަލަކ ަށ ް ބޭނުނ ްވ ެ ލި ބުނ ު އުންމީދ ު ނަތީޖ ާ ބަލ ައި ލުމ ަށ ް ‪ 5‬އަހަރ ު‬ ‫ސނ ް ކުރ ުމ ާއި މ ެދ ު ޙ ައި ރާނ ްވ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ކ ެތްމ ަދ ުވެފ ައި ވ ާ ީތ އެބ ޭފ ުޅުނ ްގ ެ ޖ ެއ ް ު‬ ‫ަޝދ ު ވ ައ ުދ ުވެވަޑ ައި ގެންފ ައި ވ ަނީ ‪ 5‬އަހަރ ު ދުވ ަހ ުގ ެ ތެރޭގ ައި‬ ‫ސނ ީ‬ ‫ރަ ީއ ް‬

‫‪165‬‬

‫ނި ންމޭވަރ ު ކަންތ ައްތ ަކ ެކ ެވ ެ‪ި .‬ހޔ ަ ީލ ފ ޮލ ާއ ެއްނޫންކ ަމުގ ައި އ ަޅުގ ަނޑ ު‬

‫‪010910‬‬

‫ސ‬ ‫ސ ކޮންމ ެ ފަދ ަ މ ަލ ާމ ާތ ެއ ް ކ ުރި އ ަ ް‬ ‫ގ ަބ ޫލ ުކުރަމ ެވ ެ‪ .‬ފ ުލ ެޓ ް ދޮނ ްބ ެ ިކޔ ަ ް‬ ‫ަޝދ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ރަ ީއސުލ ްޖ ުމ ްހ ޫރި އ ްޔާއ ަ ީކ ކެނ ެރީ ގ ޭ މުހ ައްމ ަދ ު ނ ީ‬ ‫ަޝދ ު އ ެޕ ް ީޑ ީޕ ޖ ަލްސާއ ެއްގ ައި ވާހަކ ަ ފ ުޅ ު ދ ައްކަވ ަނީ‬ ‫ސ ނ ީ‬ ‫ރަ ީއ ް‬

‫ާސ ބ ޭފ ުޅުނ ްގ ެ ގ ޮތުގ ަޔ ާއި ރައ ްޔި ތުނ ްގ ެ ލާބ ަޔ ާއި‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫މި ހާރ ު މ ާ ި‬

‫ަޝދ ު ދ ައުލ ަތ ުގ ެ‬ ‫ސނ ީ‬ ‫ަޝދ ު ހ ިާސލ ްކުރައ ްވާނ ެއ ެވ ެ‪ .‬ރަ ީއ ް‬ ‫މުހ ައްމ ަދ ު ނ ީ‬

‫މަނ ްފާއ ަށްޓަކ ައި ގުރ ުބާނ ްވާނެކ ަމުގ ައި ބުނ ާ ީތ ދަންނަވ ާލާންޖ ެހ ެނީ އ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސކ ަމ ާއި އުފަލ ަށްޓ ަކ ާ‬ ‫މުދ ަލުނ ް ހ ޯއްދ ަވ ާ ނަފާއ ަ ީކ ރައ ްޔި ތުނ ްގ ެ ތަނަވ ަ ް‬

‫އި ޖ ުތި މ ާ ީޢ‬

‫ސ‬ ‫ނި މި ދި ޔ ަ ސަ ރ ުކާރ ުގ ެ ވާހަކ ަ ދ ައ ްކާކ ަށްނޫނ ެވ ެ‪ .‬ނަމ ަވ ެ ް‬

‫ސ ކެނ ެރީ ގ ޭ‬ ‫އެންމ ެހ ާ ގ ައ ުމުތަކ ަށ ް އ ެ ދޮރ ާށި ހ ުޅުވ ަލ ުމ ުގ ެ ފ ަޚުރ ުވ ެ ް‬

‫ސ އަޔ ަ ނުދޭނ ް ިކތ ައްމ ެ މ ަސަ އްކ ަތ ެއ ް‬ ‫ތި ބ ޭފ ުޅުނ ް އާރަށުގ ައި ‪ 3‬ދުވ ަހ ު ޗ ުއ ް ީޓ ހޭދަކ ޮށްލަނ ް ޖ ެހ ުމުނ ް ތި ބ ާގ ެ ހ ޯއްދ ަވ ާ ނަފ ާއ ެވ ެ‪ .‬އ ެދުވ ަ ް‬ ‫ސ ވ ަނީ ނ ާކ ާމި ޔ ާބުކ ަމުގ ައި މި ހާރ ު ގ ަބ ޫލ ުކުރ ެވެނ ްވާނ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ޙ ައ ްގ ު ގ ެއ ްލި ނަފުސާނި ބ ޮޑ ު ބ ައްޔަކ ަށ ް ވ ެއްޖ ޭވި ދ ާޅ ުވ ާއި ރ ު ތި ބ ާގ ެ ކ ުރި އ ަ ް‬ ‫ސ‬ ‫ވ ެރި ކ ަމުގ ައި ގ ައ ުމ ުގ ެ އ ަގ ުހ ުރި އެތ ައ ް ބަޔ ަކ ު ހ ޭ އ ަހާނ ުލ ާ ދ ަނގ ަޑ ު ރައ ްޔި ތުނ ް ރުހ ޭ ހ ުރި ހ ާ ގޮތަކ ަށ ް މި ‪ 5‬އަހަރ ު ދި ވ ެ ިހނ ާއ ެކ ު ރަ ީއ ް‬ ‫ޚިލާފ ަށ ް‬

‫ގ ައި ދުކ ޮށ ްގެނ ް‬

‫އ ަނި ޔ ާކުރ ެއ ްވި‬

‫ހ ަނދުމ ަފ ުޅުނ ެތ ުނީ ތ ޯއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ ދ ޮށ ުމ ާލި މީއެކ ޭ‬ ‫ދި ވ ެ ިހނ ްގ ެ ނައ ުގ ެ މ ާލި ީމޔަކީ‪ ،‬މުރަގަގ ަ ް‬

‫ކ ުއ ްލި އަކ ަށ ް ވ ެރި ކަނ ް ބީވ ުމުނ ް ރައ ްޔި ތުނ ްތި ިބ ޙ ާލ ުއ ެނގި ‪ ،‬ރައ ްޔި ތުނ ްގ ެ ބުނެވޭނ ެ ޖާގ ައ ެއްނ ެތ ެވ ެ‪ .‬ޖީބ ު ބ ޮޑުކ ޮށ ްގެނ ް ދ ުނި ޔ ޭގ ެ ހ ުރި ހ ަ‬ ‫ޙ ައ ްގ ުހޯދ ައި ދޭނ ް‬

‫ވި ދ ާޅުވ ަމުނ ްދި އުމ ަ ީކ‬

‫ބ ޮޑ ު‬

‫ޖ ޯކ ެއްނޫނ ްތ ޯއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ގ ައ ުމުތ ަކުގ ައި ގެދޮރ ު އ ަޅ ުއްވ ައި ގެނ ް‪ ،‬ގ ައުމ ަށ ް ލި ބުނ ު އެންމ ެހ ާ ނަފ ާ‬

‫ސ މި ފެންނަނީ ގ ައ ުމ ުގ ެ ތަރަށ ް ީގއ ަށ ް ސަ ރ ުކާރުނ ް ވަގ ަށ ް ގެނ ްދާނ ެ ބ ެފ ުޅ ެއްނުމ ެ ނޫންމ ެއ ެވ ެ‪ .‬ގާނޫނ ާއި ގަވ ައި ދުތަކ ަށ ް‬ ‫އ ެހެނ ްވި ދ ާޅުވ ަމުނ ްވ ެ ް‬ ‫ިހނ ްގ ާ މ ަސަ އްކ ަތްތ ަށ ް ހ ުއ ްޓ ުވުމ ަށ ް ގަދައ ަޅ ާ މ ަސަ އްކ ަތ ްކުރައ ްވ ާތެނ ެ ޙުރުމ ަތ ްތ ެރި ކ ޮށ ް‬ ‫ސ‬ ‫ސ ދ ެއ ްވ ުމ ާއި އ ެކުގ ައ ެވ ެ‪ .‬ގ ިާސމ ްވ ެ ް‬ ‫ޝވ ަތ ުވ ެ ް‬ ‫ވ ެ‪ .‬ނ ުވި ތާކ ަށ ް ރި ް‬

‫މ ަސަ އްކ ަތުގ ައި‬

‫ހިއްތަވ ައި ގެނ ް‬

‫ކަނ ްކުރ ެއ ްވުމ ަށ ް‬

‫ކުރައ ްވ ާ‬

‫އެހީތ ެރި ވެދ ެމ ާ ިހނ ްގ ާށ ެވ ެ‪ .‬އޭރުނ ް އެފަދ ަ ރި ވ ެތި‬

‫ސ‬ ‫ަޝދ ުގ ެ ވ ެރި ކަނ ް ސަ ގާފ ަތ ެއ ް އ ުފ ެދި ދެނ ް ވ ެރި ކަމ ަށ ް ވަޑ ައި ގަންނަވ ާ ބ ޭފުޅަކ ަށ ްވ ެ ް‬ ‫ސ ނ ީ‬ ‫ސ ރަ ީއ ް‬ ‫ބޭނުނ ްފުޅީ‪ ،‬ދ ޮޅި ފެނުގ ައި ޖ ެހުނަ ް‬ ‫ސ ބެނ ު ީމ‬ ‫ވ ައްޓ ަލުމ ަށ ެވ ެ‪ .‬ގ ިާސމ ް ވި ދ ާޅ ުވި ޖ ުމްލ ަ ” ކޮންމ ެ ގ ޮތ ެއ ްވި އ ަ ް‬

‫ތ ާ ިހރ ު ދި ރި އ ުޅުމ ެއ ް ރައ ްޔި ތުންނަށ ް ހ ޯއްދަވ ައި ދ ެއ ްވުނ ް ފ ަސޭ ހ ަވާނ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ‬ ‫ވ ެރި ކަނ ް ވ ައްޓ ަލުމ ެވ ެ“ ފ ަހުނ ް ވާނ ެ ގ ޮތ ެއ ް ބ ަލާކ ަށ ް ބޭނުނ ްފ ުޅ ެއ ްވ ެ ް‬

‫ސނ ުމ ާއި މި ރޯދަމ ަހ ުގ ެ ދަރުމ ައ ާއި‬ ‫މ ާތ ްﷲ އަޅަމެނ ް އެންމެނަށ ް ހެޔ ޮވި ް‬

‫ސ ދި ވ ެ ިހ ރ ާއްޖ ޭގ ެ ވ ެރި ުކ ަމުގ ައި ހުންނ ެ ީވ‬ ‫ނޫނ ެވ ެ‪ި .‬ކތ ައްމ ެ ރ ުޅި އަޔ ަ ް‬

‫ފ ުއްސެވުންދ ެއ ްވ ާށި އ ެވ ެ‪ .‬އ ާ ީމނ ް!‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫ސތ ަކ ެއްގ ައި ގާނޫނ ާއި‬ ‫ގ ޮޅި ތ ަކުގ ަޔ ާއި ކޮނ ްކ ްރީ ޓ ް ގ ޮޅި ތ ަކުގ ައި އެތ ަކ ެއ ް މ ަ ް‬

‫ަޝދ ު ދ ަތުރ ުކުރާނ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ނ ީ‬


‫ވާހަކަ‪ :‬ހަ ީޤ ީޤ ހާދިސާ‬

‫ނށް ިމ ިހ ީރ އެ ިއޑ ްސް ޖ ެ ިހފައި!‬ ‫ނ ަ‬ ‫ނވ ޭ! އަހަރެ ް‬ ‫ނ ކަ ިއ ިރ ު‬ ‫ނ ާ‬ ‫އަހ ަ ް‬ ‫ބދުﷲ‬ ‫ޝ ީފޢު ޢަ ް‬ ‫ިލޔުނީ ‪ަ :‬‬

‫ޢަމ ަލުތ ައ ް ކުރ ާ މީހުންނަށ ް އި ނ ްޒާރ ެއ ް ދި ނުމ ެވ ެ‪ .‬ކ ަމ ުގ ެ ނުރައ ްކ ާތ ެރި ކަނ ް‬ ‫ބ ަޔާންކ ޮށ ްދި ނުމ ެވ ެ‪ .‬ހ ަ ީޤ ީޤ ޢި ބްރަތ ްތ ެރި ވާހަކ ައ ެއ ްގ ެ ޒ ަރީ އ ާއި ންނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫*******************‬ ‫އާދ ެ‪ ،‬މި ވާހަކައ ަ ީކ ސަ އ ުދި ޢަރަބިޔ ާގ ެ ވަރަށ ް މ ަޤ ްބ ޫލ ު‬ ‫ޝެއި ޚ ެއްކ ަމުގ ައި ވ ާ‪ ،‬އ ައްޝެއި ޚ ް މުޙަންމ ަދ ު އ ަލްޢ ަރީ ީފ ވި ދ ާޅ ުވެދ ެއ ްވި‬ ‫ވާހަކ ައ ެކ ެވ ެ‪ .‬އޭނ ާގ ެ މ ުޚ ާޞަ ރ ާއ ެއްގ ައ ެވ ެ‪ .‬ވި ދ ާޅުވ ަނީ ‪ “:‬އ ެއ ްދުވަހ ަކ ު‬ ‫ތި މަންނަގ ެ ދަރުސެއ ް ނި މުނުތަނ ާހެނ ް ޒ ުވާނ ްފުރައި ގ ެ ފި ރި ހެނ ް ކ ުއްޖ ެއ ް‬

‫‪165‬‬

‫ތ ެދ ުވ ެ‪ ،‬އޭނ ާއ ާއި ދި މ ާވި ވަރަށ ް ޢި ބްރަތ ްތ ެރި ވާހަކ ައ ެއ ް ކިޔ ާދި ނ ެވ ެ‪.‬‬

‫‪010910‬‬

‫ބ ަލ ާ ބ ެލުމ ަށ ް‪ ،‬ބޭރ ު ފ ުށުނ ް އ ެ ީއ އ ެހ ާ ީދނ ްވ ެރި ކ ުއްޖ ެއ ް ވ ައްތަރ ެއ ް‬ ‫ނުޖަހ ައ ެވ ެ‪ .‬އޭނ ާގ ެ ވާހަކ ަ ފ ެށި އ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އ ަޅުގ ަނޑ ަ ީކ މ ާ ީދނ ްވ ެރި ކ ުއްޖ ެއ ް ނޫނ ެވ ެ‪ .‬ނަމ ަވެސް‪ ،‬މ ާތ ް‬

‫ވާހަކ ަ‬

‫އާދ ެ‪ ،‬މި ރ ާއްޖ ެއި ނ ް ހ ަފ ްތ ާ ބަނ ްދ ު ހޭދަކ ޮށްލަނ ް އަވ ަށްޓ ެރި‬

‫ސ‬ ‫ﷲ ޙަރ ާމ ްކުރ ެއ ްވި ބޮޑ ެތި ފާފަތަކ ަށ ް އަރައި ގ ަތުމ ަށ ް އ ަޅުގ ަނޑ ު އަބ ަދ ުވ ެ ް‬

‫ސ މި ނޫނ ް މި ފަދ ަ މަނ ްޒި ލްތަކ ަށ ް ިބރުގަނ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ެއ ްދުވަހ ަކ ު އ ަޅުގ ަނޑ ުގ ެ ރައްޓ ެ ީހނ ް އަވ ަށްޓ ެރި ޚަލީޖ ްގ ެ‬ ‫ސްރީ ލަނ ްކާއ ަށ ާއި ބެންކޮކ ަށ ް އ ަދި ވ ެ ް‬ ‫ދ ަތުރ ��ކުރ ާ މީހުނ ްގ ެ އަދ ަދ ު މަދ ެއ ް ނޫނ ެވ ެ‪ .‬ޢާނ ްމުކ ޮށ ް މި ކަނ ް ޤ ައުމަކ ަށ ް ޗ ުއ ް ީޓ ހޭދަކ ޮށ ް‪ ،‬މ ަޖާކ ޮށ ްލުމ ަށ ް ދާނ ް ސަ އ ްލ ާކ ުރި އ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސ ބ ައި ވ ެރި ވާނަނ ް“‪.‬‬ ‫ސލަނ ް އ ަޅުގ ަނޑ ު ބ ުނީ މ ެވ ެ‪” .‬ތި ކ ަމުގ ައި އަހަރެނ ްވ ެ ް‬ ‫ސ މީހުންނ ެވ ެ‪ .‬ހިތްހަމ ަ ޖ ައ ް ާ‬ ‫ކ ޮށ ްއ ުޅ ެނީ އ ަތްމ ަތި ތަނަވ ަ ް‬ ‫މި ދ ަތުރުގ ައި އ ަޅުގ ަނޑ ުގ ެ ރައްޓ ެ ީހނ ް ވަރަށ ް ބޮޑ ަށ ް މ ަޖ ާ‬

‫ސކަމ ެއ ް ނޫނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ދ ަތުރ ުކުރުމ ަ ީކ ގ ޯ ް‬

‫ނަމ ަވެސް‪ ،‬ގި ނަ ފަހަރ ު‪ ،‬މީގ ެ ތެރ ެއި ނ ް ވަރަށ ް ގި ނަ ނ ެގި އ ެވ ެ‪ .‬ޙަރާމ ެއ ް ޙ ަލ ާލ ެއ ް ނުބަލ ައ ެވ ެ‪ .‬އެގ ޮތުނ ް‪ ،‬މި މީހުނ ް ކުރ ާ‬ ‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫އަދަދ ެއ ްގ ެ މީހުނ ް މި ކަނ ް ކ ޮށ ްއ ުޅ ެނީ‬

‫‪22‬‬

‫ުޝޔާރ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ކަންތ ައްތަކ ަށ ް އަރައި ގ ަތ ުމ ުގ ެ ީޢދ ެއ ްގ ެ ގ ޮތުގ ައ ެވ ެ‪ .‬ހ ައި ރާނ ްވ ެ މ ައ ްސަ ކ ަތ ްކ ުރި އ ެވ ެ‪ .‬ނަމ ަވެސް‪ ،‬އ ަޅުގ ަނޑ ު އެއ ަށ ްވުރޭނ ް ހ ި‬

‫މ ާތ ްﷲ‬

‫ޙަރ ާމ ްކުރ ެއ ްވި‬

‫ސ ބ ައި ވ ެރި ކުރަނ ް ވަރަށ ް‬ ‫މި ފަދ ަ ބޮޑ ެތި ޖ ަރީ މާތ ަކުގ ައި އ ަޅުގ ަނޑ ުވ ެ ް‬

‫ނުލ ައ ްވ ާށ ެވ ެ!‪ .‬މި ހެނ ް މި ދަންނަވ ަނީ ނި ކަނ ް ރަނގަޅ ަށ ް މި ކަނ ް ތެދ ެއްމ ެ އ ަޅުގ ަނޑ ަ ީކ މ ާ ީދނ ްވ ެރި ތ ަޤ ްވ ާވ ެރި އ ެއ ް ނޫނ ެވ ެ‪ .‬ނަމ ަވެސް‪،‬‬ ‫އ ެނގޭތީއ ެވ ެ‪ .‬މި މީހުނ ް މި ފަދ ަ ދ ަތުރުތ ައ ް ކ ޮށ ްއ ުޅ ެނީ ‪ ،‬މި ރ ާއްޖ ެއި ނ ް ބ ޮޑ ުވ ެގެނ ްވ ާ ޙަރ ާމްކަންތ ައްތަކ ަށ ް އަރައި ގ ަތުމ ަށ ް ިބރ ުވ ެތި ވަމ ެވ ެ‪.‬‬ ‫މި ބ ައި މީހުނ ްގ ެ މ ުޑ ުދާރ ު ޝަ ހ ުވ ާނީ އ ެދުންތަކ ަށ ް ހިތ ް އެދޭވަރ ުގ ެ‬

‫މި ގ ޮތުނ ް‪ ،‬އ ެއްރެޔ ަކ ު އ ަޅުގ ަނޑ ުގ ެ ރައްޓ ެ ީހނ ް ބޭރަށ ް ދި ޔ ައ ެވ ެ‪.‬‬

‫ފުރ ުޞަ ތްތ ަކ ެއ ް ލި ބެނ ް ނޯންނާތީއ ެވ ެ‪ .‬ބ ައ ެއ ް ފަހަރ ު އ ަނ ިބމީހާއ ަށ ް މި މީހުނ ް ބޭރަށ ް ދި ޔ ުމ ާއ ެކ ު އ ަޅުގ ަނޑ ުގ ެ ކޮޓ ަރި ޔ ަށ ް ވަދ ެ ތ ަޅ ު ީލމ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސ ީބ އަނ ްހެނުންތ ަކ ެއ ް‬ ‫ސބަކ ަށ ް ދ ަނީ އ ެވ ެ‪ .‬އި ރުކޮޅ ަކުނ ް‪ ،‬އެމީހުނ ް އ ެނބ ުރި އ ައ ެވ ެ‪ .‬ކ ަ ް‬ ‫ފ ަޅާއަރ ާފާނެތީއ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެންކ ަމުނ ް‪ ،‬އ ަތ ު ނުޖެހ ޭ ިހ ާ‬ ‫އެގ ޮތުނ ް ނައި ޓ ް ކުލ ަބްތަކ ަށ ް ދ ެއ ެވ ެ‪ .‬ޑި ސްކ ޯ ީޑޖ ޭ ފަދ ަ ތަންތަނުގ ައި‬

‫ގޮވ ައި ގެންނ ެވ ެ‪ .‬އ ަޅުގ ަނޑ ުގ ެ ކޮޓ ަރި އ ަށ ް‪ ،‬މި މީހުނ ްގ ެ ީހ ސަ މާސާކ ުގ ެ‬

‫ސ ީބ އަނ ްހެނުނ ް އ ަޑ ު ވަރަށ ް ބާރަށ ް އި ވ ެމުންދ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ަޅުގ ަނޑ ު މި މީހުނ ްގ ެ މ ަ ީޅގ ަ‬ ‫އެމީހުނ ްގ ެ އ ަބުރ ުވ ެރި ކަނ ް ވ ެއ ްޔ ާ މޮޑެލ ައ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި ކ ަ ް‬ ‫ގޮވ ައި ގެނ ް‪ ،‬ރާބ ޮއ ެ‪ ،‬އ ެނދ ު ދާންމ ަތި ތ ައ ް މ ުޑ ުދާރ ުކުރ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ އ ެނގ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެންކ ަމުނ ް‪ ،‬ކޮޓ ަރީ ގ ެ ދޮރ ު‬ ‫ޖ ައ ްސަ ނ ް އުޅޭނެކަނ ްވ ެ ް‬

‫އ ެހެންކ ަމުނ ް‪ ،‬މި ލި ޔ ުމ ުގ ެ މ ަޤ ްސަ ދަކީ‪ ،‬މި ފަދ ަ ހ ަޑި މ ުޑ ުދާރ ު ނ ުހ ުޅ ުވުމ ަށ ް އ ަޒ ުމ ު ކ ަނޑ ައ ެ ީޅމ ެވ ެ‪ .‬އި ރުކޮޅ ަކުނ ް މި މީހުނ ް ދޮރުގ ައި‬

‫‪29‬‬


‫‪165‬‬ ‫‪010910‬‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬


‫‪165‬‬ ‫‪010910‬‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫‪24‬‬


‫ނ‬ ‫ލ ް‬ ‫ށ ު‬ ‫ލކޮ ް‬ ‫ދ ު‬ ‫ބ ަ‬ ‫ނ ަ‬ ‫ނގު ް‬ ‫ނ ިހ ް‬ ‫ނ – ވެރި ކަ ް‬ ‫ލ ް‬ ‫ކގ ެ ކުރި މަ ިތ ު‬ ‫އިދި ކޮޅު ޕާ ީޓތަ ު‬ ‫ޯޝޢު‬ ‫ޯސފް ޔ ަ‬ ‫ޔ ޮ‬ ‫ސނުމ ަކުނ ް‬ ‫ާސ ވި ް‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫އި ދި ކ ޮޅ ު ޕ ާ ީޓތ ަކ ުގ ެ ކ ުރި މ ަތި ލުނ ް ި‬ ‫ސދ ާ ހަރަކ ާތ ާއި‬ ‫ީ‬ ‫ދެބަޔަކ ަށ ް ބ ަހ ާލ ެވ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ެ ީއ‬

‫އެކ ަމ ާއި‬

‫ސވަރ ެކ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ދުވ ަ ް‬

‫ގ ުޅުނ ް‬

‫ހ ުރި ކ ުރި މ ަތި ލ ުމ ާއި ‪ ،‬އ ެއްބަސްވެވ ޭ އުޞޫލުތ ަކ ުގ ެ މ ަތި ނ ް ކ ުރި މ ަތި ލ ާ‬ ‫ކ ުރި މ ަތި ލުމ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސދ ާ ހަރަކ ާތ ާއި އެކ ަމ ާގ ުޅުނ ް ހ ުރި ކ ުރި މ ަތި ލުމ ަ ީކ ވ ެރި ކ ަމ ުގ ެ‬ ‫ީ‬ ‫ާސ ީލޑަރުނ ް‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ނި ޒ ާމ ު އ ެއްކ ޮށ ް ބަދ ަލ ު ކ ޮށްލަނ ް ޖެހިއްޖ ެ ހިނދ ެއްގ ައި ި‬

‫ވ ެރި ކަނ ް ިހނ ްގ ުމ ުގ ެ އ ޮނި ގ ަނޑ ު ބަދ ަލ ުވ ެގެނ ް އ ައުމ ަށްފ ަހ ު‬ ‫ވ ެރި ކަނ ް‬

‫ކުރ ާޕާޓީއ ާއި‬

‫ކ ުރި މ ަތި ލުމ ަށ ް‬

‫ގެނ ްގުޅ ޭ‬

‫ސޔ ާސަ ތ ެއ ް‬ ‫ި‬

‫ކ ަމުގ ައި ބ ެލ ެވ ެނީ‬

‫”އ ެއްބަސްވެވ ޭ އުޞޫލުތ ަކ ުގ ެ މ ަތި ނ ް ކ ުރި މ ަތި ލ ާ‬

‫ކ ުރި މ ަތި ލުމ ެވ ެ‪” .‬‬

‫މި ފަދ ަ ކ ުރި މ ަތި ލުމ ެއ ްގ ެ މ ައި ގ ަނޑ ު އަސާސަ ީކ‬

‫ރައ ްޔި ތުނ ް ހިމާޔ ަތ ް ކުރ ުމ ާއި ޤ ައ ުމ ު ހިމާޔ ަތ ް ކުރުމ ެވ ެ‪.‬‬

‫‪165‬‬ ‫‪010910‬‬

‫ކަންކ ޮށ ް އުޅ ޭ ގ ޮތ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެނ ް ކ ަމުނ ް މި އުޞޫލުތ ައ ް މ ަސަ އްކ ަތ ް‬ ‫ާސ އ ޮނި ގ ަނޑ ެއ ްގ ެ ތެރޭގ ައ ެވ ެ‪ .‬ދި ވ ެ ިހރ ާއްޖޭގ ައި‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ކުރަނީ އެފަދ ަ ި‬ ‫ސޓ ަމ ް“‬ ‫ސ ް‬ ‫”ސންގ ަލ ްޕ ާ ީޓ ި‬ ‫ި‬ ‫ދި ގުޒ ަމާނ ް ތަކަކ ަށ ް ކުރ ެވ ެމުނ ް އ ައި‬

‫ާސ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬

‫ސޓަމ ަކ ާއި “ އ ެކ ު‬ ‫ސ ް‬ ‫ެސ“ ނ ެތި ކ ޮށ ްލ ާ ”މ ަލ ްޓި ޕ ާ ީޓ ި‬ ‫ނުވަތ ަ ”އ ޮޓ ޯކްރ ީ‬ ‫ަސ އ ެއ ް ގެނުމ ަށ ް ކުރ ެވުނ ު މ ަސަ އްކ ަތ ް ކުރ ެވި ފ ައި ވ ަނީ މި ފަދ ަ‬ ‫ޑި މ ޮކްރ ީ‬ ‫ސދާހަރަކ ާތ ާއި ގ ުޅުނ ް ހ ުރި ހަރަކ ާތްތ ަކ ެއ ްގ ެ ގ ޮތުގ ައ ެވ ެ‪ 1789 .‬ވަނަ‬ ‫ީ‬ ‫ާސ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ސނ ް ި‬ ‫އަހަރ ު ފ ެށި ގެނ ް އ ައި ފްރެނ ްޗ ް ރި ވ ޮލި އ ުޝަ ނ ް ) ފަރަނ ްސޭ ީ‬ ‫ސދ ާކ ުރި މ ަތި ލ ުމ ާއި އެކ ަމ ާ ގ ުޅުނ ް ހ ުރި ހަރަކ ާތ ެއ ް ކ ަމުގ ައ ެވ ެ‪ .‬މި‬ ‫ީ‬

‫ދެބަޔަކ ަށ ް ބ ަހ ާލާފ ައި ވ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ެ ީއ‬

‫ހަރަކާތ ަށ ް ފ ަހ ު ދ ުނި ޔ ޭގ ެ އ ެ ިކކަންކޮޅ ަށ ް މި ކ ަމ ުގ ެ އ ަސަ ރ ު ހިނގ ާ‬

‫‪ 1‬ސަ ރ ުކާރ ު ިހނ ްގ ުމ ުގ ެ އ ެއ ް އ ޮނި ގ ަނޑ ަކުނ ް އަނ ެއ ް އ ޮނި ގ ަނޑަކ ަށ ާއި‬

‫ސނުންތ ައ ް ބަދ ަލުވ ަމުނ ް ދި ޔ ަ ކ ަމުގ ައި ތ ާޜީ ޚުނ ް‬ ‫ާސ ވި ް‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ސ ި‬ ‫ގޮ ް‬

‫‪ 2‬ހިނގ ަމުނ ްދ ާ ސަ ރ ުކާރ ު ހިނގ ުމ ުގ ެ ނި ޒާމ ަށ ް އ ުނި އި ތުރ ު ކުރުނ ް‬

‫ހ ެ ިކދ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ އި ސްލ ާހ ު ކުރުނ ް ކ ަމުގ ައ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ގެނ ެ ް‬

‫ވ ެރި ކަނ ް ބަދ ަލ ުވުމ ަށްފ ަހ ު އ ުފ ެދި ގެނ ް އަންނަ ހަލަބ ޮލި ކ ަމ ާއި‬

‫ސދ ާ ހަރަކ ާތ ާއި އެކ ަމ ާއި ގ ުޅުނ ް ހ ުރި ހަރަކ ާތ ް އ ަމ ާޒ ު ވ ަނީ‬ ‫ީ‬

‫ީހނަރ ު ކަމ ަ ީކ ވ ެރި ކަނ ް ކުރަނ ް އަންނަ ޕާޓީއ ެއ ްގ ެ ސަ ބ ަބުނ ް މ ެދ ުވ ެރި ވ ާ‬

‫ާސ އ ެއ ް އ ޮނި ގ ަނޑ ަކުނ ް އަނ ެއ ް އ ޮނި ގ ަނޑަކ ަށ ް ބަދ ަލުކ ޮށ ްލުމ ަށ ް‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬

‫ސ ހ ަ ީޤޤަތ ަ ީކ ވ ެރި ކަނ ް ކުރުމ ަށ ް‬ ‫ކަމ ެއ ް ކ ަމުގ ައި އަހަރެމެނ ް ހީކ ުރި ނަމ ަވ ެ ް‬

‫ާސ ޕ ާ ީޓތ ަކ ުގ ެ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ިހންގ ޭ ހަރަކ ާތ ެއ ް ގ ެ ގ ޮތުގ ައ ެވ ެ‪ .‬މި ގ ޮތުނ ް އި ދި ކ ޮޅ ު ި‬

‫ާސ އ ޮނި ގ ަނޑ ު ރޭވ ެމުނ ް ދާހިނދ ު‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫އެކަށ ައ ެޅި ފ ައި އޮންނަނ ް ޖެހޭނ ެ ި‬

‫ވާހަކަތ ަކ ާއި ވި ންދ ަށ ް ބ ަލ ާއި ރ ު ފ ެނި ގެންދ ަނީ މި ހާރ ު ދި ވ ެ ިހރ ާއްޖ ެ‬

‫އ ޭގ ެ ޒ ާތުގ ައި އ ުފ ެދި ފ ައި އޮންނަ ހަލަބ ޮލި ކަމ ެކ ެވ ެ‪ .‬މި ހަލަބ ޮލި ކ ަމ ާއި‬

‫ަސ“ ބަދ ަލުކ ޮށ ްލ ާ‬ ‫ސނުނ ް ”ޑި މ ޮކްރ ީ‬ ‫ާސ ވި ް‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫އ ަށ ް ގެނ ެވި ފ ައި މި ވ ާ ި‬

‫ާސ ގ ޮތުނ ް ބަދ ަލ ުވ ާ ކޮންމ ެ ބަދ ަލ ުވުމ ެއްގ ައި‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ސ ކަމ ަ ީކ ި‬ ‫ނުތަނަވ ަ ް‬

‫ާސ ޕ ާ ީޓތ ަކުނ ް ގެންދަނ ް‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫އ ެހެނ ް ވ ެރި ކ ަމ ުގ ެ ނި ޒާމަކ ަށ ް އި ދި ކ ޮޅ ު ި‬

‫ސ ތ ަޖ ުރި ބާކ ޮށ ް ތަހ ައްމ ަލ ު ކުރަނ ް ޖެހ ޭ ހިތި‬ ‫ހ ުރި ހ ާ ޤ ައުމ ަކުނ ްވ ެ ް‬

‫މ ަސަ އްކ ަތ ްކުރ ާ ކ ަމުގ ައ ެވ ެ‪- .‬ނި މ ުނީ ‪-‬‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫ސއްސުވ ާލި‬ ‫ސރަޙ ް ބަދ ަލ ުވުނ ް( ފާހަގ ަ ކުރ ެވ ެނީ މި ގ ޮތުނ ް ދ ުނި ޔ ެ ި‬ ‫މަ ް‬

‫ާސ ބަދ ަލުކ ޮށ ްލުނ ް އ ެރި ސްޓ ާޓ ްލ ް‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ޕ ޮލި ޓި ކ ަލ ް ރި ވ ޮލ ުޝަ ނ ް ނުވަތ ަ ި‬


‫ނ ރާއްޖ ެ‪:‬‬ ‫ރ ިއ ް‬ ‫ހަފްތާގ ެ ތެ ެ‬ ‫ަޝދ ު އަށް‬ ‫ރއީސް ނ ީ‬ ‫ނ ަ‬ ‫ވ ާރލްޑ ްސް ‪ 10‬ބ ެސް ޓ ް ީލޑަރސް “ގ ެ ‪ 2‬ވަ ަ‬ ‫ސވީކ ް މަޖ ައ ްލ ާއި ނ ް ހ ޮވި‬ ‫ނި އ ު ް‬

‫ސ‬ ‫”ވ ާރލ ްޑ ް ް‬

‫‪10‬‬

‫ބެސްޓ ް ީލޑ ަރސް“‬

‫ގ ެ ލި ސްޓްގ ައި‬

‫ަޝދ ު ިހމ ެނި ވަޑ ައި ގެނ ްފި އ ެވ ެ‪ .‬މި ލި ސްޓްގ ައި ރަ ީއސުލ ްޖ ުމ ްހ ޫރި އ ްޔ ާ‬ ‫ރަ ީއސުލ ްޖ ުމ ްހ ޫރި އ ްޔ ާ މުޙ ައްމ ަދ ު ނ ީ‬ ‫ިހމ ެނި ވަޑ ައި ގެންފ ައި ވ ަނީ ދ ެ ވަނައި ގ ައ ެވ ެ‪ .‬މ ުޅި ދ ުނި ޔ ެއި ނ ް މ ަސަ އްކ ަތ ް ކުރުމ ަށ ް ބާރ ުއ ެޅ ުއ ްވުމ ަށ ް‬ ‫ސވީކ ްއި ނ ް ފާހަގަކ ޮށްފ ައި ވ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ރަ ީއސުލ ްޖ ުމ ްހ ޫރި އ ްޔ ާ ކުރައ ްވާފ ައި ވ ާ މ ަސަ އްކ ަތ ްޕ ުޅުތ ައ ް ނި އ ު ް‬

‫ރާއްޖެއަށް ހަމަލާއެއ ް ދޭންއުޅޭކަމުގ ެ ިއންޒާރެއ ް ީޑއާރު ީޕއަށް ިލ ިބއްޖެކަމަށް ބުނ ެ ިފ‬ ‫ރ ާއްޖެއ ަށ ް ހަމ ަލ ާއ ެއ ް ދޭނ ްއުޅޭކ ަމ ުގ ެ އި ނ ްޒާރ ެއ ް ޑީއާރ ު ީޕއ ަށ ް ލި ބިއްޖެކަމ ަށ ް އ ެޕާޓީއި ނ ް ހާމަކ ޮށ ްފި އ ެވ ެ‪.‬‬

‫‪165‬‬ ‫‪010910‬‬

‫ސނ ް އ ެ މ ައ ުލ ޫމ ާތ ު ލި ބ ުނީ ‪ .‬އ ޭގ ެ ފ ަހުނ ް އ ެ ވާހަކ ަ އ ޮތ ް‬ ‫”އ ަޅުގ ަނޑ ަށ ް މި ސަ ރަހ ައ ްދ ުގ ެ އި ންޓ ެލި ޖެނ ް ު‬ ‫ސޓީއ ެއ ް [މ ަޖި ލީހ ުގ ެ ގަލ ޮޅ ު ދ ެކުނ ު ދ ާއި ރ ާގ ެ މ ެމްބަރ ު އ ަހްމ ަދ ު] މ ަހ ުލ ޫފ ްގ ެ ގ ެ އ ަށ ް ފޮނ ުވާފ ައި އޮތީ‪.‬‬ ‫ި‬ ‫ސ އ ެއ ް ފޮނ ުވާފ ައި އޮންނާނ ެ ހަމ ަ އ ެ ރޭ [އ ާދި އްތ ަ ވި ލޭރޭ] ދަންވަރ ު‪.‬‬ ‫ސ ޖ ަ ީލލ ަށ ް އެސްއ ެމ ްއ ެ ް‬ ‫މޫ ާ‬ ‫އެކ ޮޅުނ ް ބ ުނީ އި ތުރ ު މ ައ ުލ ޫމ ާތ ު ލި ބިއްޖ ެއ ްޔ ާ އަންގ ައްޗ ޭ‪ “،‬އުމަރ ު ވި ދ ާޅ ުވި އ ެވ ެ‪.‬‬

‫ހ ަފ ްތ ާގ ެ ތެރ ެއި ނ ް‬

‫ރ ީހމ ް އެމ ް ީޑ ީޕއަށް ސޮ ިއކޮށް އަނެއްކ ާ ީޑއާރު ީޕއަށް ސޮ ިއކޮށް ިފ‬ ‫މ ަ ިޖލިސް މެމްބަރ އަބްދ ުﷲ އަބްދުއ ް ަ‬ ‫ސ‬ ‫މ ަޖި ލި ް‬

‫މ ެމްބ ަރ‬

‫އ ަބ ްދ ުﷲ‬

‫އ ަބ ްދ ުއްރަހީމ ް އ ެމ ް ީޑ ީޕއ ަށ ް ސޮ އި ކ ޮށ ް އަނ ެއ ްކ ާ ޑީއާރ ު ީޕއ ަށ ް‬

‫ސޮ އި ކ ޮށ ްފި އ ެވ ެ‪ .‬އ ެމ ް ީޑ ީޕ އި ނ ް ތ ަކުރާރުކ ޮށ ް އެކަމ ަށ ް އެދ ެމުނ ްދ ާ ީތކަމ ަށ ް ބުނ ެ އ ެމ ް ީޑ ީޕއ ަށ ް ސޮ އި ކ ުރި‬ ‫އ ަބ ްދ ުﷲ އ ަބ ްދ ުއްރަހީމ ް ސޮ އި އ ަނބުރ ާ ގެނ ްދި ޔ ަ ީއ އ ެމ ް ީޑ ީޕ އ ާއި ގ ުޅި ގެނ ް މ ަސަ އްކ ަތ ްކުރައްވަނ ް‬ ‫ބޭނުންނ ުވ ާ ީތކަމ ަށ ެވ ެ‪.‬‬

‫ރއީސް ިދ ީޓ ީވގ ެ ކެމެރާ ޖަހަ ިއގެން ިފ‬ ‫ިސޕަލް ީޓގ ެ ަ‬ ‫މުނ ި‬ ‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫ސ‬ ‫ސ ދި ީޓވީގ ެ ކެމެރ ާ ޖަހ ައި ގެނ ްފި އ ެވ ެ‪ .‬އި ސްލ ާމި ކ ް ފ ައުންޑ ޭޝަ ނ ްގ ެ ދަރ ު ް‬ ‫ސޕ ަލްޓީގ ެ ރަ ީއ ް‬ ‫މ ުނި ި‬

‫‪26‬‬

‫ބެނާތ ައ ް ނ ެއ ްޓި މ ައ ްސަ ލާގ ައި ސަ ރަނގ ު އާދ ަމ ް މ ަނި ކ ާއި ބ ައްދ ަލ ުކުރަނ ްދި އ ަ މަންޒަރ ު ދި ީޓވީއި ނ ް‬ ‫ނަގ ަމުންދ ަނި ކޮނ ް އެބ ޭފ ުޅާއ ަށ ް ކެމެރ ާ ޖަހ ައި ގަނ ެވ ުނީ ކ ޯފާގަދ ަވެނ ް ކަމ ަށ ާއި އ ަދި އ ެ ކެމެރާމަނ ާއި ދި ީޓވީގ ެ‬ ‫ސނުންނަށ ް‬ ‫ފަރ ާތުނ ް މ ައާފ ަށ ް އެދ ޭ ކަމ ަށ ް އާދ ަމ ް މ ަނި ކ ު ވ ަނީ ފ ަހުނ ް ބުނެފ ައ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި ކ ުށ ްކުރ ެވ ެނީ އި ނ ް ާ‬ ‫ސ އާދ ަމ ް މ ަނި ކ ު ބުނެފ ައި ވ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ކަމ ަށ ާއި ރޯދަމ ަހ ު ”ކޮނ ްޓ ްރ ޯލުނ ް“ ނ ެއ ް ީޓ ކަމ ަށ ް ވ ެ ް‬

‫ސ ީޑއެއ ް ނެރ ެ ިފ‬ ‫ނމާދ ު ކުރާގޮގޮތް ދައްކުވަ ިއދޭ“ ީ‬ ‫ޖަ ިމއ ް ަޔތުއ ް ސަ ަލފ ް ިއން ” ަ‬ ‫ސޑީއ ެއ ް ނެރ ެފި އ ެވ ެ‪ .‬ކީރި ތި ޤ ުރ ްއާނ ާއި‬ ‫ޖ ަމި އްޔ ަތ ުއ ް ސަ ލ ަފ ްއި ނ ް ”ނަމ ާދ ު ކުރާގޮގ ޮތ ް ދ ައ ްކުވ ައި ދ ޭ“ ީ‬ ‫ސންނަތ ާއި އ ެއްގޮތ ައ �� ނަމ ާދ ު ކުރާނެގ ޮތ ް ޢަމ ަ ީލގ ޮތުނ ް ވީޑި އ ޯގ ެ‬ ‫ﺭﺳﻮﻝ ﺍﷲ ﺻﻠﻰ ﺍﷲ ﻋﻠﻴﻪ ﻭﺳﻠﻢ ގ ެ ު‬ ‫ސޑީގ ެ އަގ ަ ީކ ‪ 50‬ރ ުފި ޔާކަމ ަށ ް އެޖ ަމި އ ްޔ ާއި ނ ް ހާމ ަކުރައްވ ައ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ޒ ަރީ ޢ ާއި ނ ް ދ ައ ްކުވ ައި ީދފ ައި ވ ާ މި ީ‬ ‫ސ ީޑ ލި ބެނ ް ހުންނ ާނީ ސަ ލ ަފްލ ައި ނ ް އ ާއި ޢ ަބ ާޔ ާ އ ަދި އ ަ ީލސްއި ންނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫މި ީ‬


‫‪www.ahusan.com‬‬

‫ހައްލަ ީކ ”ހުރަސް “؟‬ ‫ނ‬ ‫ްސ ް‬ ‫ނ ިއހ ާ‬ ‫ުސ ް‬ ‫އަ ީލ އަހ ަ‬ ‫ޔ ޫއެނ ް ީޑ ީޕ އ ާއި ދި ވ ެ ިހ ސަ ރ ުކާރ ާއި ސޮ ސަ އި ީޓ ފ ޯ ހ ެލ ްތ ު ހިތްވަރުދޭފަދ ަ ގޮތަކ ަށ ް ޒި ނ ްމ ާދާރ ު ފަރ ާތްތ ަކުނ ް ’ރި ކ ުއެސްޓ ް‘‬ ‫)ޝ( އ ާއި ޖ ާނީ ގ ުޅި ގެނ ް ‪ 2009 – 2008‬ވަނަ‬ ‫ީ‬ ‫އ ެޑި އުކ ޭޝަ ނ ް‬ ‫ސ )މަރުބ ަލި (‬ ‫ސއ ަކުނ ް ’ރ ާއްޖޭގ ައި އ ޭޑ ް ް‬ ‫އަހަރ ާއި ދެމ ެދ ު ކުރ ެވުނ ު ދި ރ ާ ާ‬

‫ކުރ ާތި އ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ދ ާދި ފ ަހުނ ް ބޭރުގ ައުމ ެއްގ ައި ޝާއި އ ުކ ުރި ރި ޕޯޓ ެއްގ ައި ވާގ ޮތުގ ައި‬

‫ސ‬ ‫ސ ’އ ެއި ޑ ް ް‬ ‫ްސ އ ެދުނ ް ިހނ ްގ ާއި ރ ު ’ހުރަސް‘ ބޭނުނ ްކ ުރި ޔ ަ ް‬ ‫ސ މި ބަލީގ ެ ނުރައ ްކ ާ ވަރަށ ް ބ ޮޑ ު ކަމ ަށ ް ދ ެއ ްކުނ ް ޖި ނ ީ‬ ‫ފ ެތުރ ެމުނ ް ނ ުދި ޔަނަމ ަވ ެ ް‬

‫‪165‬‬ ‫‪010910‬‬

‫ސ‬ ‫އ ެ ީއ ދި ވ ެ ިހންނަށ ް ދ ެވުނ ު ވަރަށ ް ވަރުގަދ ަ އި ނ ްޒާރ ެކ ެވ ެ‪ .‬މި އި ނ ްޒާރ ުގ ެ ވ ައި ރަސް‘ ’ހުރަސް‘ގ ައި ވ ާ ކ ުދި ލޯވ ަޅުތ ަކ ުގ ެ ތެރ ެއި ނ ް ‪ 15‬ވ ައި ރަ ް‬ ‫ސ ރި ޕ ޯޓުގ ައި ބ ައ ެއ ް ކަންކ ަމުގ ައި ’ހ ައ ްލ ު‘‬ ‫ރި ޕ ޯޓ ު ިކތ ައްމ ެ ފ ުރި ހަމ ަވި ޔ ަ ް‬

‫އ ަށ ް އ ެކ ުއ ެ ީކގ ައި ދ ަތުރ ު ކުރެވޭކަމ ަށ ް އި ލ ް ީމ ގ ޮތުނ ް ހ ޯދި ފ ައި ވ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ ދޭހަވ ަނީ‬ ‫ާސތ ައ ް ކުރ ާ މީހުނ ްގ ެ އ ެހެންކ ަމުނ ް މި ކ ަމުނ ްވ ެ ް‬ ‫ކަމ ަށ ް ބ ަޔާންކ ޮށްފ ައި ވ ާ ކަންކ ަ ީމ މި ފަދ ަ ދި ރ ީ‬

‫’ހުރަސް‘ ބޭނުނ ްކުރަމ ަ ީކ‬

‫ސޖ ެކ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ވ ެ ިހންނަށ ް ދެވ ޭ ނުރަނގ ަޅ ު މ ެ ެ‬ ‫ސއ ަށ ް އ ަޅުގ ަނޑ ާއި‬ ‫ސ މި ދި ރ ާ ާ‬ ‫ކޮންމެއަކ ަ ް‬

‫އެފަދ ަ ރި ޕ ޯޓުތ ަކުންނ ާއި އި ޝްތި ހާރުތ ަކުނ ް ’ހުރަސް‘ ބޭނުނ ް‬

‫ކޮލ ަމ ް‬

‫ސނ ުމ ުގ ެ އ ުނި ކަނ ް ދޭހ ަވާކަމ ެކ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި ސަ އްތ ައި ނ ް ސަ އްތ ަ އި ސްލ ާމ ް ހ ައ ްލ ެއ ް ނޫންކަމ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ވި ް‬ ‫އ ެކ ު ީފނާލަނ ް ކުރ ުމ ުގ ެ މ ު ިހނ ްމުކ ަމ ުގ ެ ވާހަކ ަ އާނ ްމ ުކުރ ުމ ުގ ެ ނަތީޖ ާ މި ހެރ ެގެނ ް‬

‫ސ އ ަޅުގ ަނޑ ުގ ެ ލ ޮލުގ ައި އަޅ ައި ގ ަ ީތ އެންމ ެ‬ ‫ިހންގ ަވ ާށ ެވ ެ‪،‬މ ުޅި ރި ޕ ޯޓުނ ްވ ެ ް‬ ‫ނ ުކ ުތ ާއ ެކ ެވ ެ‪’ .‬ފި ރި ހެނުނ ް ހ ަށި ވި އ ްކ ާ މީހުނ ް ކ ައި ރި އ ަށ ް ދި އ ުމުގ ައި‬ ‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫ސ ބޭނުނ ް ނ ުކުރ ުމ ުގ ެ ނުރައ ްކ ާ ބ ޮޑުކަނ ް‘ މި ރި ޕ ޯޓުގ ައި ވަރަށ ް‬ ‫ހުރަ ް‬ ‫ސ ކަމ ެއ ްގ ެ ގ ޮތުގ ައި ފާހަގ ަ ކ ޮށ ްލ ެވ ެއ ެވ ެ‪ .‬ތި ޔ ަ ބ ޭފ ުޅާއ ަށ ް‬ ‫ސރި އ ަ ް‬ ‫ީ‬ ‫އެޕ ޮއި ނ ްޓުގ ައި ވ ާ ވާހަކ ަ ފ ަހ ުމ ް ވ ެއްޖ ެތ ޯއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ރި ޕ ޯޓ ު އ ެކުލ ަވ ާލި ބ ޭފ ުޅުންނަށ ް ނުރައ ްކ ާ ކަމަކ ަށްވީ‪ ،‬ހާސްވ ެ‬ ‫ސ ބޭނުނ ް ނ ުކުރާތީ‘‬ ‫ޝ އަމ ަލ ު ިހނ ްގ ާއި ރ ު ’ހުރަ ް‬ ‫ކަންބ ޮޑ ު ީވ ފ ާ ިހ ް‬ ‫ސ ހ ާލ ެއްގ ައި‬ ‫އ ެވ ެ‪ .‬އ ެއ ްވ ެ ް‬

‫އެފަދ ަ މ ުޑ ުދާރ ު އަމ ަލ ު ިހނ ްގުމ ަ ީކ‬

‫ްސ ގ ުޅުނ ް ިހނ ްގ ުމުގ ައި އެންމ ެ‬ ‫ސ ބޭނުނ ް ފެންނަނީ އ ެވ ެ‪ .‬ކ ައި ވ ެނި ނުކ ޮށ ް ޖި ނ ީ‬ ‫އެބ ޭފ ުޅުންނަށ ް ’ނުރައ ްކ ާ‘ ކަމަކ ަށ ް ނ ުވި އ ެވ ެ‪’ .‬ހުރަ ް‬ ‫ަސތ ަކުނ ް ’ހުރަސް‘ ގަނ ެގެނ ް‬ ‫ސ ފ ާރމ ީ‬ ‫ނ ުކުރ ުމ ުގ ެ ނުރައ ްކ ާތ ެރި ކަނ ް‘ ފާހަގ ަ ކުރ ުމ ުގ ެ ބަދ ަލުގ ައި ’ހ ަށި ވި އ ްކ ާ ‪ 17‬އަހަރ ުގ ެ އަނ ްހެނ ްކ ުދި ނ ްވ ެ ް‬ ‫ްސ އ ެދުނ ް ފ ުއ ްދ ުމ ުގ ެ ނުރައ ްކ ާތ ެރި ކަނ ް‘‬ ‫ސ ޖި ނ ީ‬ ‫މީހުންކ ައި ރި އ ަށ ް ގ ޮ ް‬

‫ދާތަނ ް ފެންނަމުނ ް އެބަދ ެއ ެވ ެ‪ .‬ނަހ ަލ ާލ ު ކ ުދި ނ ް އުފަނ ް ނ ުވުމ ަށ ް‬

‫ސ ހިތާމ ަ ީއ‬ ‫ބ ޮޑުކަނ ް ފާހަގ ަ ކ ުރި ނަމ ަ ވަރަށ ް ފ ުރި ހަމ ަ ވީހ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެނަ ް‬

‫ަސލަތަކ ަށ ް ’ހުރަސް‘ ބޭނުނ ް ކުރަމުނ ް އެބަދ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ބޭނުނ ްކުރ ާ ވ ީ‬

‫ސ ީބ އަނ ްހެނުނ ްގާތ ަށ ް ދި ޔުމ ަށ ް ޒި ނޭކުރުނ ް ’ބަސްޓ ު‘ ނ ުވާނ ެ ހ ައްލ ަ ީކ ’ހުރަސް‘ ކ ަމުގ ައި ގ ަބ ޫލ ުކުރ ާ‬ ‫’ހުރަސް‘ ބޭނުންކ ޮށ ްގެނ ް ހ ަށި ވި އ ްކ ާ ކ ަ ް‬

‫‪30‬‬


‫ދއްވާ!‬ ‫މުސް ތާގުއަށް އ ެ ީހވ ެ ެ‬

‫‪165‬‬ ‫‪010910‬‬

‫ރ ‪778-6768‬‬ ‫ބ ު‬ ‫ނ ަ‬ ‫ނ ް‬ ‫ބ ިއލް ަ‬ ‫ުސތާގު މޯ ަ‬ ‫ށ ގުޅުއްވާނީ ‪ :‬މ ް‬ ‫ށ އެ ީހވުމަ ް‬ ‫ުސތާގުއަ ް‬ ‫މ ް‬

‫ިޝހު‬ ‫ދ ވ ާ‬ ‫މުޙައްމަ ު‬

‫އި ޖ ުތި މ ާ ީޢ‬

‫އ ެކ ުވ ެރި އ ަޚުންނ ާއި އ ުޚ ްތުނ ް‪ ،‬އ ަބ ްދ ުﷲ މުސްތ ާގ ު އ ަ ީކ‬

‫އ ޭގ ެކ ުރި އ ަކުނ ް މި ބަލީގ ެ އ ަލ ާމ ާތްތ ަކ ުގ ެ ތެރޭގ ައި ިހމެނޭ ހ ޮޑ ުލ ެވ ުމ ާއި ‪،‬‬

‫ސސްކުރ ެވ ުމ ް‬ ‫ސތ ައ ް ދުޅ ަވ ުމ ާއި ބ ޮލުގ ަރި އްސުމ ާއި ވަރުބ ަލި ކަނ ް އަބ ަދ ު އި ހ ު ާ‬ ‫ސޓ ޭޖ ްގ ެ ދުވ ަ ް‬ ‫ސޓ ޭޖ ް ނުވަތ ަ ފ ަހ ު ް‬ ‫ް‬ ‫ކިޑ ްނީ ބަލީގ ެ ‪5‬ވަނަ‬ ‫ސ ބަލީގ ެ އަސްލުނޭގ ެއ ެވ ެ‪ .‬އި ނ ްޑި ޔާއ ަށ ް ކ ުރި ދ ަތުރުގ ައި‬ ‫ހޭދ ަކުރަންޖ ެ ިހފ ައި ވ ާ ޒ ުވާނ ެކ ެވ ެ‪ .‬އ ަބ ްދ ުﷲ މުސްތާގ ަ ީކ އ ެކެޑ ެމި ކ ް ދި ޔަނަމ ަވ ެ ް‬ ‫ތ ަޢުލީމ ާއި‬

‫ވޮކ ޭޝަ ނަލ ް‬

‫އި ޖ ްތި މ ާ ީއރ ޮގުނ ް‬ ‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫‪28‬‬

‫ތ ަމ ްރީ ނ ް‬

‫ްސލި ނ ްގ‬ ‫ކ ައުނ ި‬

‫ދި ނ ުމ ުގ ެ‬

‫ދ ާއި ރ ާއި ންނ ާއި‬

‫ދި ނ ުމުގ ައި‬

‫‪1998‬އި ނ ް އ ަދި ޑ ޮކްޓަރުނ ް ޔ ަ ީގންކ ޮށ ްދި ނ ް މުސްތ ާގ ުގ ެ ދެކިޑ ްނީ ފ ެއި ލ ްވެފ ަވާކ ަމ ާއި‬

‫ފ ެށި ގެނ ް ވަރަށ ްގި ނަގުނަ ޚިދްމ ަތްތ ަކ ެއ ް ދި ވ ެ ިހ ިކޔ ަވ ާކ ުދި ންނަށ ާއި‬ ‫ޒ ުވާނުންނަށ ާއި‬

‫ބ ެލ ެނި ވ ެރި ންނަށ ް‬

‫ސ ިޕޓަލ ަށ ް ގެންދ ެވުނ ު‬ ‫ސ ހޮ ް‬ ‫ދެފ ައި ދުޅ ަވ ުމ ުގ ެ ސަ ބ ަބުނ ް އި ނ ްޑި ޔ ާގ ެ ކިމ ް ް‬

‫ފޯރުކ ޮށ ް ީދފ ައި ވ ާ‬

‫އ ަގ ުގ ުރި‬

‫ސ ިޕޓ ަލުގ ައި‬ ‫ސ ފަރ ުވ ާހ ޯދުމ ަށ ް ހ ޮ ް‬ ‫ސ ް‬ ‫ޑ ައ ެލި ި‬

‫އ ެޑ ްމި ޓ ްވާންޖެހޭކަމ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ ީޓ‬ ‫ސ ިޕޓ ަލ ް ި‬ ‫ސ އި ނ ްޑި ޔ ާގ ެ ޗެންނައި ގ ަ ހުންނަ ގ ްލޯބ ަލ ް ހ ޮ ް‬ ‫މި ނޫނަ ް‬

‫ސ‬ ‫ސ ިޕޓ ަލ ް އި ނ ްވ ެ ް‬ ‫ސ ފަނ ްޑ ު ހ ޯދ ުމ ުގ ެ ގ ޮތުނ ް މުސްތ ާގ ު އ ަދި ތ ްރި ވަންތ ަޕުރަމްގ ައި ހުންނަ ދ ަ އި ނ ްޑި ޔ ާ ހ ޮ ް‬ ‫ޒ ުވާނ ެކ ެވ ެ‪ .‬މި ބ ަލި ހ ާލުގ ައި ވ ެ ް‬ ‫ސފ ަހުނ ް ރ ާއްޖެއ ަށ ް އާދ ެވުނ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި‬ ‫ސ ދުވ ަ ް‬ ‫ދ ަނީ ވ ޯކ ްޝޮ ޕ ްއ ެއ ް ިހނ ްގުމ ަށ ް ތ ައ ްޔާރުވ ަމުންނ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި ތ ަފ ާތ ު ފަރ ުވ ާ ހޯދ ަމުނ ް އ ެއްމ ަ ް‬ ‫ސއްހ ަތ ު ތަނ ްދި ނ ް މި ންވަރަކުނ ް މުސްތ ާގ ު ދ ަނީ‬ ‫ހަރަކ ާތްތ ައ ް ި‬ ‫މ ަސަ އްކ ަތ ް ކުރަމުންނ ެވ ެ‪.‬‬

‫މުސްތ ާގ ު ކިޑ ްނީ‬

‫ސ ހަދ ަމުންނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސ ް‬ ‫މި ހާރ ު ގެންދ ަނީ އ ައި ‪.‬ޖީ‪.‬އ ެމ ް‪.‬އ ެޗ ް އި ނ ް ޑ ައ ެލި ި‬

‫ބަލީގ ެ ‪5‬ވަނަ‬

‫ސޓ ޭޖ ްތެރޭގަކަމ ަށ ް‬ ‫ޑ ޮކްޓަރުނ ް މުސްތ ާގ ު ކިޑ ްނީ ބަލީގ ެ ހާލ ަތުވ ަނީ އެންމ ެ ފ ަހ ު ް‬

‫ޝގ ައި‬ ‫ސ ހ ުރީ ހިތްވަރ ާއި ޖ ޯ ު‬ ‫ސ އ ަދި ވ ެ ް‬ ‫ސޓ ޭޖްގ ައި ހ ުރި ނަމ ަވ ެ ް‬ ‫ް‬

‫ވ ަނީ‬

‫ކުރ ެވެންޖެހ ޭ‬

‫ރަނގ ަޅ ުވާނެކ ަމ ުގ ެ އުންމީދުގ ައ ެވ ެ‪.‬‬

‫މ ަސަ އްކ ަތްތ ައްވ ަނީ ހ ުއ ްޓި ފ ައ ެވ ެ‪ .‬މީގ ެ ސަ ބ ަބުނ ް ދ ާއި ީމކ ޮށ ް ހ ަފ ްތާއ ަކ ު‬

‫ވި ދ ާޅ ުވެފ ައ ެވ ެ‪.‬‬

‫ހ ަށި ގ ަނޑުގ ައި‬

‫ކިޑ ްނީ އި ނ ް‬

‫ސ ފަރ ުވ ާ ދި ރި ހުރުމ ަށްޓ ަކ ާ ނަގަންޖެހ ޭ އ ަދި މި ކަމ ަށ ް‬ ‫ސ ް‬ ‫ތި ނ ްދުވ ަހ ު ޑ ައ ެލި ި‬ ‫ޝފާއ ަ ީކ ކިޑ ްނީ ޓްރާންސްޕ ްލާނ ްޓ ް ކުރުމ ެވ ެ‪.‬‬ ‫މ ޭ ‪ 2010‬މ ަހުގ ައި އި ނ ްޑި ޔާއ ަށ ް ކ ުރި އ ަމި އްލަދ ަތުރ ު ހަމ ައެކ ަނި އ ޮތ ް ި‬ ‫ވ ެގެނ ްދި ޔ ަ ީއ މުސްތ ާގ ުގ ެ ބ ަލި ކ ަމ ުގ ެ އަސްލ ު ހ ަ ީގގ ަތ ާ ދި މ ާވުމ ެވ ެ‪.‬‬

‫ޝދ ަ ީކ މުސްތ ާގ ުގ ެ ބ ަލި ނ ް ރަގ ަޅ ުވ ެވެނ ް‬ ‫ޑ ޮކްޓަރުނ ްގ ެ އި ރ ު ާ‬

‫‪32‬‬


‫އަހަންނާ ކަ ިއ ިރ ނުވ ޭ‪...‬‬

‫‪ 22‬ވަނަ ސަ ފ ްހ ާ އ ާއި ގުޅ ޭ‬

‫ބ ޮޑ ު އި މ ްތި ހާނ ެއްކަނ ް ކަށަވަރ ުވި އ ެވ ެ‪ .‬އ ަޅުގ ަނޑ ު އ ެ ހ ަޑި މ ުޑ ުދާރ ު‬

‫ތަޅަނ ް ފ ެށި އ ެވ ެ‪ .‬ހ ުޅ ުވުމ ަށ ްއ ެދި ގޮވަނ ް ފ ެށި އ ެވ ެ‪ .‬އ ަޅުގ ަނޑ ު ދޮރ ެއ ް‬

‫ޝކަމ ަށ ް އަރައި ގަނ ެވުނ ު ނަމ ަ‪ ،‬އ ަޅުގ ަނޑ ަށ ް ދ ެ ދ ުނި ޔ ޭގ ެ‬ ‫ފ ާ ިޙ ް‬

‫ނ ުހ ުޅ ުވާނަމ ޭ ތ ަކުރާރުކ ޮށ ް ބުނަމުނ ް ދި ޔ ަ ީއމ ެވ ެ‪ .‬ނަމ ަވެސް‪ ،‬ދެނ ް އެމީހުނ ް‬

‫ޝކަންތ ައ ް ކުރަނ ް މ ާތ ްﷲ‬ ‫ސ ލި ބ ުނީ ހ ެވ ެ‪ .‬އ ަޅުގ ަނޑ ު އ ެފ ާ ިހ ް‬ ‫އ ަޒ ާބ ުވ ެ ް‬

‫ބުނަނ ް ފެށީ‪ ،‬ކޮޓ ަރީ ގ ަ އ ޮތ ް މޯބ ައި ލ ް ޗ ަރޖަރ ު ދި އްކ ޮށްލަބ ަލ ާށ ެވ ެ‪.‬‬

‫އ ަށ ް ލ ަދ ުވ ެތި ވ ެ ިބރ ުވ ެތި ވ ުމ ުގ ެ ސަ ބ ަބުނ ް‪ ،‬މ ާތ ްﷲ އ ަޅުގ ަނޑ ު ދ ެ ދ ުނި ޔ ޭގ ެ‬

‫އ ެހެންކ ަމުނ ް‪ ،‬އ ޭތި ދި ނުމ ަށ ް ދޮރ ުހ ުޅ ު ީވމ ެވ ެ‪ .‬ހަމ ަ އެހިނދ ު‪ ،‬އެމީހުނ ް‬

‫ރައ ްކ ާތ ެރި ކަނ ް ދ ެއ ްވި އ ެވ ެ‪ .‬އެނުބ ައި ބ ަލި ނ ް ރައ ްކ ާތ ެރި ކުރ ެއ ްވި އ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ ީބ އަނ ްހެނ ެއ ް ކޮޓ ަރި ތެރެއ ަށ ް ވ ެއ ްދި އ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި ބޭރުނ ް‬ ‫އެތަނުނ ް ކ ަ ް‬

‫ދެނ ް ހަމ ަ ވ ަޤ ުތުނ ް‪ ،‬އ ަޅުގ ަނޑ ުގ ެ އ ެކ ުވ ެރީ ންނަށ ް ގޮވަނ ް ފ ެ ީށމ ެވ ެ‪.‬‬

‫ތ ަޅ ުލ ާ ބަނ ްދ ުކ ުރި އ ެވ ެ‪ .‬ކޮޓ ަރި ތެރޭގ ައި އ ަޅުގ ަނޑ ާއި މި އަނ ްހެނ ްކ ުއ ްޖ ާ‬

‫ސ ޖ ެ ިހފ ައި ހ ުރި އަނ ްހެނ ެއ ް“‪.‬‬ ‫“ އ ެއި ޑްސް‪ީ ،‬މނ ާ ީމ އ ެއި ޑ ް ް‬

‫ތ ާށި ވީއ ެވ ެ‪ .‬އ ަޅުގ ަނޑ ު އެމީހުންނަށ ް ދޮރ ު ހ ުޅ ުވުމ ަށ ް އާދޭސްކ ުރީ މ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ އަވަހ ަށ ް ދޮރ ު ހ ުޅ ުވި އ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އެމީހުނ ް އ ެ އ ަޑ ު އި ވ ުމުނ ް އަވ ަ ް‬

‫ނަމ ަވެސް‪ ،‬ހުނުނ ް ފި ޔަވ ައި އ ެހެނ ް ޖ ަވ ާބ ެއ ް އެމީހުނ ްގ ެ ފަރ ާތުނ ް‬

‫ކަނ ްދި މ ާވި ގ ޮތ ް އެމީހުންނަށ ް ިކޔ ައި ދި ނީ މ ެވ ެ‪ .‬ދެނ ް އެމީހުނ ް ިބރުނ ް‪،‬‬

‫ނ ުލި ބުނ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ ީބންތ ައ ް ވ ަޤ ުތުނ ް ނެރ ެ ކޮޓ ަރި ނ ް ބޭރުކ ޮށ ްލ ާފި އ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އ ެ ހ ުރި ހ ާ ކ ަ ް‬

‫ސ ީބ ކަމަނ ާ‪ ،‬އ ަޅުގ ަނޑ ު ގ ާތުގ ައި ހ ަޑި މ ުޑ ުދާރ ު ޢަމ ަލ ު‬ ‫ދެނ ް މި ކ ަ ް‬

‫**************‬

‫ޝ ޢަމ ަލ ުކުރުމ ަށ ް ހިތ ް‬ ‫ލ ައި ދޭނ ް ފ ެށި އ ެވ ެ‪ .‬އ ެ ކަމަނ ާ ގ ޮވ ާލ ާ ފ ާ ިޙ ް‬

‫ސ ނޭނގޭނ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ެ އި މ ްތި ޙާނުނ ް‬ ‫ކުރައ ްވާނ ެ ގ ަޑި އ ެއ ް އެކަކ ަށ ްވ ެ ް‬

‫ސ ީބ‬ ‫އެދެނ ް ފ ެށި އ ެވ ެ‪ .‬ނަމ ަވެސް‪ ،‬ﷲ ގ ެ ޢ ަޒާބ ަށ ް ިބރ ުވ ެތި ވަމ ެވ ެ‪ .‬އެކ ަ ް‬

‫ފ ޭލ ްވ ެއްޖެނަމ ަ މ ުޅި އ ުމުރ ު ދުވަހ ަށ ް އ ެ ކުރ ެވުނ ު ކަންތަކ ަށ ް ހިތާމ ަކުރަނ ް‬

‫އަނ ްހެނ ާ ކ ައި ރީ އ ަޅުގ ަނޑ ާއި ކ ައި ރި ނ ުވުމ ަށ ް އި ނ ްޒާރ ުކ ުރީ މ ެވ ެ‪ .‬ﷲގ ެ‬

‫ޖެހިދާނ ެއ ެވ ެ‪ .‬ދ ެ ދ ުނި ޔ ޭގ ެ އ ަޒ ާބ ު އ ެ ީމހަކ ަށ ް ހ ައ ްޤ ުވ ެދާނ ެއ ެވ ެ‪ .‬މ ާތ ް‬

‫ސތ ަކުނ ް ރައ ްކ ާތ ެރި ކަމ ަށ ް އެދެނ ް ފ ެ ީށމ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ފަރ ާތުނ ް ޝަ އި ޠާނ ާގ ެ ވަސްވ ާ ް‬

‫ﷲ ގ ެ އ ަޒާބ ަށ ް ިބރ ުވ ެތި ވ ާށ ެވ ެ‪ .‬އ ެއި ލ ާހ ު ޙަރ ާމ ްކުރ ެއ ްވި ބ ޮޑ ެތި‬

‫ސ އ ެއްޗ ެއ ް އަރާކަމަކ ަށ ް‬ ‫ސ ީބ ކަމަނ ާގ ެ ިހތ ައ ް އ ެއ ްވ ެ ް‬ ‫ނަމ ަވެސް‪ ،‬މި ކ ަ ް‬

‫ފާފަތ ަކުނ ް ރައ ްކ ާތ ެރި ވ ާށ ެވ ެ‪ .‬ކުރެވ ޭ ފާފައ ަ ީކ ނުވަތ ަ ނ ާޖ ާއި ޒުގ ޮތުގ ައި‬

‫ނ ުވި އ ެވ ެ‪ .‬އެންމ ެ ފ ަހުނ ް‪ ،‬ދ ޮގ ެއ ް ހަދ ައި ގެނ ް ވި ޔަސް‪ ،‬މި އަނ ްހެނ ާގ ެ‬

‫ލި ބ ޭ ކުޑ ަކުޑ ަ ވ ަޤ ު ީތ ލ ައްޒަތ ަ ީކ ތި މ ާގ ެ ދ ެދ ުނި ޔ ެ ހ ަލ ާކުކ ޮށްލ ަނި ވި ބ ޮޑ ު‬

‫ވ ަ ިކތ ަކުނ ް ސަ ލާމ ަތ ްވެވ ޭތ ޯ ބ ެ ީލމ ެވ ެ‪ .‬އެގ ޮތުނ ް އޭނަޔ ާ ދި މާލ ަށ ް ބ ުނީ މ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ ވ ެދާނ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ުޞބާތަކ ަށ ްވ ެ ް‬ ‫މ ީ‬

‫‪010910‬‬

‫ވާހަކ ަ‬

‫ސ‬ ‫ިހންގަނ ް އެދެނ ްފ ެށި އ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި އ ަޅުގ ަނޑ ުގ ެ ިހތ ައ ް ޝަ އި ޠާނ ާ ވަސްވ ާ ް‬

‫ސނ ާ އި މ ްތި ޙާނ ް‬ ‫މި ީއ ހ ަ ީޤ ީޤ ހ ާދި ޡ ާއ ެކ ެވ ެ‪ .‬މ ާތ ްﷲ އި ނ ް ާ‬

‫‪165‬‬

‫ސ ޖެހިފ ާ“‪ .‬ނަމ ަވެސް‪،‬‬ ‫”އަހަންނ ާ ދުރަށ ް ދ ޭ! އަހަރެނ ް މި ހިރީ އ ެއި ޑ ް ް‬ ‫އ ެހެނ ް އ ަޑުއ ަހާފ ައި ހ ުރި “ ކ ޫލ ް “ ކ ަމުނ ް އ ަޅުގ ަނޑ ު ހ ައި ރާނ ްވ ެ‬

‫ޢީދުތަކ ަށ ްދ ާ މީހުންނަށ ް ގ ޮވާލަމ ެވ ެ‪ .‬މ ާތ ް ﷲ ޙަރ ާމ ްކުރ ެއ ްވި ބ ޮޑ ެތި‬

‫ސ އ ަޅުގ ަނޑ ު ބ ުނީ މ ެވ ެ‪” .‬އަހަންނަ ީކ‬ ‫އަންތ ަރީ ސްވި އ ެވ ެ‪ .‬އަނ ެއ ްކ ާވ ެ ް‬

‫ފާފަތަކ ަށ ް ިބރ ުވ ެތި ވ ާށ ެވ ެ‪ .‬އ ެއި ލ ާހ ުގ ެ ކ ޯފާއަކ ަށ ް ިބރ ުވ ެތި ވ ާށ ެވ ެ‪ .‬ވ ަޤ ު ީތ‬

‫ސ އ ެ ީއ ކޯންޗ ެއްކަނ ް‬ ‫ސ ޖ ެ ިހފ ައި ވ ާ މީހ ެކ ެވ ެ‪ .‬ކ ަލެއ ަށ ް އ ެއި ޑ ް ް‬ ‫އ ެއި ޑ ް ް‬

‫ލ ައްޒ ަތ ުގ ެ ގ ޮތުގ ައި ‪ ،‬ދ ާއި ީމ ބ ޮޑ ު އ ަޒ ާބ ެއ ް އ ައި ސްދާނ ެއ ެވ ެ‪ .‬ތި ކަނ ް‬

‫އ ެނގ ޭ ހ ެއްޔ ެވ ެ؟“‪ .‬އޭނަ ވަރަށ ް ހަމަޖ ެ ިހލ ައި ފ ަ ބުންޏ ެވ ެ‪ “ .‬ކ ަލެއ ަށ ް‬

‫ހަމ ަ ވ ަޤ ުތުނ ް ހ ުއ ްޓ ާލ ާށ ެވ ެ‪ .‬ތ ައ ުބ ާވ ާށ ެވ ެ‪ .‬ﷲގ ެ މަގ ަށ ް އ ެނބ ުރި‬

‫ސ ޖ ެހުނ ުތ ާ ިކތ ައ ް އަހަރ ުވ ެއްޖެތ ަ؟“‪ .‬އ ަޅުގ ަނޑ ު ބ ުނީ މ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އ ެއި ޑ ް ް‬

‫ރ ުޖޫޢ ަވ ާށ ެވ ެ‪ .‬މ ާތ ް ﷲ ގ ެ ރަޙްމ ަތ ުގ ެ ދޮރުތ ައްވ ަނީ ހ ުޅ ުވ ާލ ެވި ފ ައ ެވ ެ‪.‬‬

‫“ އ ެއި ޑްސްގ ެ އެންމ ެ ފ ަހ ު މަރުހ ަލާގ ަ މި ހިރީ “ އެނ ާ ބުންޏ ެވ ެ‪“.‬‬

‫އެދޮރުނ ް ވަންނ ާށ ެވ ެ‪ .‬ފ ުއްސެވ ުމ ާއި ރ ުއްސެވުނ ް ލި ިބގަންނ ާށ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ ބ ަލި ޖ ެހުނ ުތ ާ ދ ެ އަހަރ ު ވ ެއްޖ ެ‪،‬‬ ‫ސ އ ެއި ޑ ް ް‬ ‫ސނުވ ޭ!‪ .‬އަހަންނަށ ްވ ެ ް‬ ‫ހާ ް‬ ‫އ ެހެނ ް ީވމ ަ އޯކ ޭ އ ެއްނ ު ދ ޯ“‪.‬‬ ‫ހަމ ަ އެހިނދ ު މ ާތ ް ﷲ ގ ެ ކަށ ަކުޅ ަދުންވަންތަކަނ ް އ ަޅުގ ަނޑ ުގ ެ‬ ‫ސ‬ ‫ިހތ ައ ް އ ެރި އ ެވ ެ‪ .‬އ ެއި ލ ާހ ު އ ަޅުގ ަނޑ ަށ ް މި ކ ުރި މ ަތި ކުރ ެއ ް ީވ ވަރަށ ްވ ެ ް‬

‫)ނ ޯޓ ް‪ :‬ވާހަކ ަ ލި ޔ ުމުގ ައި ކުޑ ަކުޑ ަ އ ުނި އި ތުރުތ ަކ ެއ ްހުރުމ ަ ީކ އެކަށީގެނ ްވ ާ‬ ‫ކަމ ެކ ެވ ެ‪ .‬ނަމ ަވެސް‪ ،‬ވާހ ަކ ާއި ގ ެ މ ައި ގ ަނޑ ާއި ޙ ާދި ޡާތ ައ ް އެވ ަނީ‬ ‫ސ ީދފ ައ ެވ ެ(‪.‬‬ ‫ސ ގެނ ެ ް‬ ‫ޝަ އި ޚ ް ކިޔާދ ެއ ްވި ގޮތ ަށ ް ބަދ ަލ ެއ ް ނ ުގެނ ެ ް‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫މި ކ ަނބުލ ޭގެއ ަށ ް އ ެ ީއ އ ެހ ާ ހ ައި ރާނ ްކުރަނި ވި ކަމަކ ަށްނ ުވި އ ެވ ެ‪ .‬މި ކ ަނބުލ ޭގ ެ‬

‫ޝ‬ ‫އ ެހެންކ ަމުނ ް‪ ،‬މި ރ ާއްޖ ެއި ނ ް ފުރަފުރައި ގެނ ް މި ފަދ ަ ފ ާ ިޙ ް‬


‫ހައ ް ަ‬ ‫ލ ީކ ”ހުރަސް “؟‪ 27 .....‬ވަނަ ސަ ފ ްހ ާ އ ާއި ގުޅ ޭ‬

‫ވ ެ ިރއެއްގ ެ ިނމުން‪...‬‬

‫ދި ވ ެ ިހނ ް ބ ައި ވަރ ެވ ެ‪.‬‬

‫‪ 5‬ވަނަ ސަ ފ ްހ ާ އ ާއި ގުޅ ޭ‬

‫ސ‬ ‫ސ ކުޑ ައ ެވ ެ‪ .‬ބުރ ުނީ ގެއަކ ަ ް‬ ‫ތެރ ެއި ނ ް ލި ިބވަޑ ައި ގެންފ ައި ވ ާ ޖާގ ަވ ެ ް‬

‫އ ަޅުގ ަނޑ ުގ ެ މ ަގ ްސަ ދ ަ ީކ މި ރި ޕ ޯޓ ްގ ެ އ ަނދި ރި‬

‫ސ ކަންއ ޮ ީތ މި ހެންނ ެވ ެ‪ .‬މުހ ައްމ ަދ ު‬ ‫ސ ހުޅ ަގ ު ގެއަކ ަ ް‬ ‫ފަރ ާތ ް ހެންވޭރ ު ގެއަކ ަ ް‬

‫ސ ހ ުއ ްޓ ާލުމ ެއ ް ނޫނ ެވ ެ‪ .‬މި ރި ޕ ޯޓުގ ައި އ ަޅުގ ަނޑުމެނ ް އ ަ ީމނ ްއ ާއި ވ ެލާނާގ ޭ އި ބްރާހިމ ް ދީދި އ ާއި ދެބ ޭފ ުޅުނ ް ފި ޔ ަވ ާ އ ެހެނ ް‬ ‫އެކ ަނި ގެނ ެ ް‬ ‫ދި ވ ެ ިހނ ް ސަ މ ާލ ުވާންޖެހ ޭ ބ ައި ވަރ ު ކަންތ ައްތ ައ ް ބ ަޔާންކ ޮށްފ ައި ވ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫’ކޮނ ްކ ްލ ޫޝަ ނ ް‘‬

‫ބ ަޔާނ ްކުރ ުމުގ ައި‬

‫’ކޮރ ު‘‬

‫ސ އުޅ ޭ ކަމަކ ަށ ް ނ ުވ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ބ ޭފުޅ ަކ ު ހަމ ަ އ ެއްގޮތަކ ަށ ްވ ެ ް‬

‫ގ ޮތ ެއ ް ހ ުރި ކ ަމުގ ައި‬

‫ވި ޔަސްވ ެހ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސގޮތަކ ަށ ް‬ ‫ރި ޕ ޯޓްގ ައި ފާހަގ ަ ކ ޮށްފ ައި ވ ާ ކަންތ ައްތަކ ަށ ް ހ ުލ ާ ާ‬ ‫ބ ަލ ާލ ާއި ރ ު މި ރި ޕ ޯޓުގ ައި ‪،‬‬

‫ދި ވ ެ ިހ‬

‫ސ‬ ‫ޒ ުވާނުނ ް އަވ ަ ް‬

‫އަވަހ ަށ ް‬

‫’ބ ައި ވ ެރި ނ ް‘ ބަދ ަލ ުކުރ ާ މ ައ ްސަ ލައ ަށ ް ވ ަނީ އ ަލި އ ަޅ ުވ ާލާފ ައ ެވ ެ‪.‬‬

‫‪165‬‬ ‫‪010910‬‬

‫ބިޓުނ ްގ ެ ނަމުގ ައި ‪ ،‬ނުވަތ ަ ޖ ާރި ޔ ާއި ނ ްގ ެ ގ ޮތުގ ައި ކ ައި ވ ެނި ނުކ ޮށ ް‬ ‫ސ‬ ‫ސފައ ަ ީކ އ ެއި ޑ ް ް‬ ‫ސ ި‬ ‫ދ ެއި ރ ުކ ާ ބ ޭހ ެއ ްހެނ ް ބ ައި ވ ެރި ޔ ާ ބަދ ަލ ުކުރ ުމ ުގ ެ ގ ޯ ް‬

‫ނަތީޖ ާއ ެއ ްގ ެ ގ ޮތުނ ް އެކ ަހ ެރި ވެފ ައި ވ ާ އެންމ ެ ބ ޭފ ުޅުނ ް‬

‫ފ ެތުރ ުމ ުގ ެ ފުރ ުސަ ތ ު އ ޮތްކަމ ެއ ް ކ ަމުގ ައި ފާހަގ ަ ކ ޮށްފ ައި ވ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫އ ަތި ރީ ގ ޭ ވ ެރި ކ ަމ ުގ ެ މ ައްޗ ަށ ް ކުރ ެއ ްވި ނަފްރަތ ު ކުޑ ައ ެއ ް ނޫނ ެވ ެ‪.‬‬

‫އ ަދި މަސްތ ުވ ުމުގ ައި އ ެއ ް ކ ަށްޓ ެއ ް ބޭނުންކ ޮށ ްގެނ ް ގި ނަ ބަޔ ަކ ު މުހ ައްމ ަދ ު އ ަ ީމނަ ީކ ‪1930‬ގ ެ އަހަރުތ ަކުނ ް ފ ެށި ގެނ ް ދި ވ ެ ިހރ ާއްޖ ޭގ ެ‬ ‫ސ ފ ެތުރުނ ް ވ ެރި ކ ަމ ުގ ެ ކަންތ ައްތ ަކުގ ައި ފި ސާރި ބޮޑ ަށ ް ިހމ ެނި ގެނ ް ހަރަކ ާތ ްތ ެރި ވ ަމުނ ް‬ ‫މަސްތ ުވާތ ަކ ެތި ހ ަށި ގ ަނޑ ަށ ް ޖ ެހ ުމ ުގ ެ ސަ ބ ަބުނ ް އ ެއި ޑ ް ް‬ ‫ގ ާތ ް ކަމ ަށ ް މި ރި ޕ ޯޓުގ ައި ފާހަގ ަ ކ ޮށްފ ައި ވ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ވަޑ ައި ގެންނ ެވި ތ ައ ު ީލ ީމ ބ ޭފ ުޅ ެކ ެވ ެ‪ .‬އ ުފ ެދި ފ ައި އ ެވ ާ މ ައ ްސަ ލަތަކަކީ‪،‬‬

‫ސ ވި ސްނި‬ ‫ހ ައްލ ަ ީކ އި ސްލ ާމ ް ީދނ ެވ ެ‪ .‬އި ސްލ ާމ ް ީދނުގ ައި ކޮންމ ެ މުހ ައްމ ަދ ު އ ަ ީމނަށ ް އަބ ަދ ުވ ެ ް‬

‫ވަޑ ައި ގ ަތްފ ައި ހުންނާނ ެ‬

‫ސކ ޮޅ ެއ ް ހަރަކ ާތ ްތ ެރި ވ ެގެނ ް‬ ‫ސ ހ ައ ްލ ު ބ ަޔާނ ް ކ ޮށ ް ީދފ ައި ވ ެއ ެވ ެ‪ .‬ބ ަލި ތ ަކުނ ް ސަ ލާމ ަތ ްވާނ ެ ކަންކަމ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި ހަމ ަ އ ެހެންމ ެ‪ ،‬މ ަދ ު ީމ ް‬ ‫ކަމަކ ަށ ްވ ެ ް‬ ‫ގ ޮތ ާއި ބ ަލި ޖެހިއްޖެނަމ ަ އެކ ަމުނ ް ސަ ލާމ ަތ ްވާނ ެ ގ ޮތްވ ަނީ އަންގ ަވާފ ައ ެވ ެ‪.‬‬

‫ިހނ ްގ ާ ވ ެރި ކަމ ެއ ްގ ެ ސަ ލާމ ަތްކ ަމ ުގ ެ މި ންވަރ ު އޮންނ ާނީ ނުހަނ ު ހ ަނި‬

‫ސ މުހ ައްމ ަދ ު އ ަ ީމނަށ ް ޤ ަބ ޫލ ުފ ުޅ ު ކުރެވޭކަނ ް‪،‬‬ ‫ބ ަލި ޖ ެހ ުމ ުގ ެ ކ ުރި ނ ް ބ ަލި ޖެހިދާނ ެ އެންމ ެހ ާ ކަންކ ަމުނ ް ދުރ ުވ ެ ހުރުމ ަށ ް ދ ާއި ރ ާއ ެއްގ ައި ކަނ ްވ ެ ް‬ ‫ބާރުއ ަޅާފ ައި ވ ަނީ އި ނ ްތި ހާއ ަށ ެވ ެ‪ .‬ޒި ނޭގ ެ ބަދ ަލުގ ައި ކ ައި ވ ެނި ހ ުއްދ ަކ ު އެމ ަނި ކ ުފާނ ުގ ެ ިކތަންމ ެ ލި ޔުންތަކ ަކުނ ް އ ެނގެނ ް އެބ ަ އ ޮތ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫‪30‬‬

‫ރައ ްވާފ ައި ވ ެއ ެވ ެ‪ .‬ރި ބ ާގ ެ ބަދ ަލުގ ައި ވި ޔ ަފ ާރި ކުރުންވ ަނީ ހ ުއްދަކަމ ެއ ްގ ެ ދި ވ ެ ިހރ ާއްޖ ޭގ ެ ވ ެރި ކަނ ް ޖ ުމ ްހ ޫރި އްޔަތަކ ަށ ް ބަދ ަލުކ ޮށ ް‪ ،‬ރ ާއްޖޭގ ައި ޕ ާ ީޓ‬ ‫ސޓ ަމ ްގ ެ ނި ޒ ާމ ް ޤ ާއި މ ް ކުރުމ ަށ ް މުހ ައްމ ަދ ު އ ަ ީމނ ް އ ެހ ާ އަވ ަދި ނ ެތި‬ ‫ސ ް‬ ‫ި‬ ‫ގ ޮތުގ ައި ލ ައްވ ަވާފ ައ ެވ ެ‪ .‬މަސްތ ުވ ުމ ުގ ެ ބަދ ަލުގ ައި ޒި ކުރ ު ކުރ ުމުނ ް‬ ‫ސޓ ަމ ާއި‬ ‫ސ ް‬ ‫ސ މި އީއ ެވ ެ‪ .‬ޕ ާ ީޓ ި‬ ‫ހިތްހަމަޖ ެހުނ ް ހ ިާސލ ްވ ުމ ުގ ެ މ ަގުވ ަނީ ފ ަ ިހކ ޮށްދ ެއ ްވާފ ައ ެވ ެ‪ .‬ހަރ ާމ ް އ ުޅ ުއ ްވި މ ައި ގ ަނޑ ު އ ެއ ް ސަ ބަބަކީވ ެ ް‬ ‫ކާނ ާގ ެ ބަދ ަލުގ ައި ހ ަލ ާލ ް ކާނ ާ ވ ަނީ ހ ުއްދ ަ ކުރައ ްވާފ ައ ެވ ެ‪ .‬ހިތާމ ަ ީއ‬

‫ނ ުލ ާ އ ުފ ެއްދޭނ ެ ވ ެރި ކަމ ެއްގ ައި ބ ައި ވ ެރި ކުރެވޭނ ެ މީހުނ ްގ ެ އަދ ަދ ު‬

‫އ ަޅުގ ަނޑުމެންނަށ ް ’ހ ަލ ާލ ް‘ ކަންކަނ ް ގި ނަވެފ ައި ’ހަރ ާމ ް‘ ކަންތ ައ ް މ ަދ ުވާނެތީވ ެ‪ ،‬އ ެވ ެރި ކަމ ެއ ްގ ެ ިކބ ައި ގ ާ ފ ުރި ހަމ ަ ބާރ ު ނ ުހުންނާނެތީއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސ އ ަޅުގ ަނޑުމެންނަށ ް މި އ ުޅ ެވ ެނީ މ ަދ ުވ ެގެނ ް ީވ ’ހަރ ާމ ް‘‬ ‫މ ަދ ުވި ޔ ަ ް‬

‫މުހ ައްމ ަދ ު އ ަ ީމނ ުގ ެ ބަސްފ ުޅުންނަމ ަ‪ ،‬ޕާޓީއ ެއ ް އ ުފ ެއްދ ެވ ެމ ުގ ެ އ ެއ ް‬

‫ކަންތ ައ ް ހ ުއްދ ަކުރެވ ޭތ ޯއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސަ ބަބ ަ ީކ އ ަތި ރީ ގ ޭ އ ާއި ލ ާ ހ ުލި ވާތީއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫)ނ ުނި މ ޭ(‪.‬‬


‫ހަ ިތޔާރުގ ެ ހ ު ިރހ ާ‪...‬‬

‫‪ 15‬ވަނަ ސަ ފ ްހ ާ އ ާއި ގުޅ ޭ‬

‫ިހނ ްގި ފަދ ައި ންނ ެވ ެ‪.‬‬

‫އ ެހެންކަމ ަށ ްވާނަމ ަ އެތ ަކ ެތި އ ެތެރ ެކ ުރީ ވަގ ަށ ް ގ ަވ ާޢި ދާޚިލާފ ަށ ެވ ެ‪ .‬ވަގ ަށ ް‬

‫އެމ ެރި ކ ާގ ެ މަޝްހޫރ ު ނަފްސާނީ އި ލ ްމ ުވ ެރި އ ަކ ު ބުނެފ ައި ވ ާ‬

‫ނުބ ައި ބޭނުމ ެއްގ ައ ެވ ެ‪ .‬އ ެކ ުށ ްކ ުރި‬

‫ގ ޮތުގ ައި މީހުނ ް މަރާމީހުންނ ާއި އ ަނ ިބންނަށ ް އ ަނި ޔ ާކުރ ާ މީހުންނ ާއި‬

‫ގ ަވ ާއި ދ ާ ޚިލާފ ަށ ް އ ެތެރ ެކުރ ާނީ‬

‫ސތ ަކުނ ް‬ ‫ްސ ގ ުޅުނ ްބ ާއ ްވ ާ މީހުންނަ ީކ ނުބ ައި މ ަ ް‬ ‫މީހުންނަށ ް ހ ައ ްގ ު އަދ ަބުދޭނ ްވާނ ެއ ެވ ެ‪ .‬ގ ަވ ާއި ދާޚިލާފ ަށ ް އ ެމ ުދާތ ައ ް ކުޑ ަކ ުދި ންނ ާ ޖި ނ ީ‬ ‫ސ‬ ‫ދ ޫކުރަނ ް އ ުޅުނުކ ަމ ުގ ެ އ ަޑުތ ަކ ެއ ްވ ެ ް‬

‫އި ވުނ ެވ ެ‪.‬‬

‫އ ެ ީއ‬

‫ހ ަ ީގގ ަތ ް‬

‫ސ‬ ‫ކަމ ަށ ްވާނަމ ަ އ ެމުވ ައްޒ ަފ ު މީހ ާގ ެ ނި ޔ ަތ ް ގޯސްވެފ ައި ވާތީ‪ ،‬އެކ ަމާމ ެދ ުވ ެ ް‬ ‫ސނ ްއ ެކ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސކ ުރި ީޓ ކޮނ ް ާ‬ ‫ފި ޔަވ ަޅުއަޅަނ ް ޖެހޭނ ެއ ެވ ެ‪ .‬މި ީއ ގ ައ ުމ ުގ ެ ި‬ ‫ސބ ަށ ް ދި ޔ ައި ރ ު‪ ،‬މި ގ ައ ުމުގ ައި މި ހާރ ު‬ ‫މ ުޖުތަމ ައ ުގ ެ ހާލ ަތ ު މި ިހ ާ‬ ‫ބާރުގަދ ަ ހ ަތި ޔާރުތ ައ ް އ ެތެރެކ ޮށްފ ައި ނެތ ޭ ބުނ ާނީ ިކ ިހނ ެއ ް ހ ެއްޔ ެވ ެ؟‬ ‫ާސ މީހުންނަށ ް ދ ޭނީ ިކ ިހނ ެއ ް‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫މި ީއ ކަންބ ޮޑ ުވާކަމ ެކ ެވ ެ‪ .‬މި މެސެޖ ް ި‬ ‫ހ ެއްޔ ެވ ެ؟ ބުނެލަނ ް އ ޮ ީތ އެންމ ެ ވާހަކ ައ ެކ ެވ ެ؛ ބ ަޑި އ ާއި ފި ސްތޯލ ަގ ެ‬

‫‪165‬‬

‫ސޅ ަނގ ައި ގ ެ ހަމ ަލ ާ‬ ‫އުންޑ ަ ތި ބ ާއ ާއި ތި ބ ާގ ެ އ ަޚ ެއ ްގ ެ ބޮލ ަށ ް‪ ،‬ކ ަނޑި އ ާއި ާ‬ ‫ތި ބ ާއ ާއި ތި ބ ާގ ެ އ ަޚ ެއ ްގ ެ މެއ ަށ ް އ ަމ ާޒ ުވ ުމ ުގ ެ ކ ުރި ނ ް މި ކަންކ ަމ ާ ހެޔޮހިތުނ ް‬ ‫ހެޔ ޮނި ޔ ަތުގ ައި ފި ޔަވ ަޅުއ ަޅ ުއްވ ައި ހ ުއ ްޓ ުވ ާށ ެވ ެ‪ .‬ފ ަނޑި ޔާރުންނަށ ް ބުނެލަނ ް‬

‫ސ އި ނ ް ިހފަހ ައ ްޓާފ ައި ‪.‬‬ ‫ސޓ ަމ ް ް‬ ‫ސޓަނ ް ބ ަޑި އ ެއ ް ކ ަ ް‬ ‫ރ ާއްޖެއ ަށ ް އ ެތެރެކ ޮށްފ ައި ވ ާ ް‬

‫‪010910‬‬

‫ސކ ުނޑި ނަފްސާނީ ބ ަލި މ ަޑުކަމ ަކުނ ް ޚަރ ާބ ްވެފ ައި ވ ާ‬ ‫މަސްތ ުވ ެ‪ި ،‬‬

‫އޮތީ‪ ،‬ތި ބ ާގ ެ ދ ަރި ންނ ާއި އ ާއި ލާއ ަށ ް އެފަދ ަ ހަމ ަލ ާއ ެއ ް އ ަމ ާޒ ުވ ުމ ުގ ެ މީހުންނ ެވ ެ‪.‬‬

‫އެމީހުންނަށ ް‬

‫ބ ޮޑުކަމ ެއ ް‪،‬‬

‫ިބރުގަންނަ‬

‫ކަމ ެއ ް‬

‫ޒި ނ ްމ ާ އ ުފ ުއްލ ަވ ާށ ެވ ެ‪.‬‬

‫ނުރައ ްކ ާތ ެރި މީހުންނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ދ ުނި ޔ ޭގ ެ ބ ައ ެއ ް ގ ައ ުމުތ ަކުގ ައި ީމހ ަކ ު މަރާފ ައި ވ ާ ީމހ ަކ ު‬

‫ާސ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬

‫ކ ުރި ނ ް‪ ،‬އެނުރައ ްކ ާ މ ުޖުތަމ ައުނ ް ނައ ްތ ާލުމ ަށ ް އި ޖ ުތި މ ާ ީއ އ ަދި ފަރ ު ީދ‬

‫ނޯންނާނ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ެ ީއ އެކ ަހ ެރި ކ ޮށްފ ައި ބ ައި ތި އްބަނ ް ޖެހ ޭ އެންމ ެ‬

‫ދި ރި އުޅ ޭ ގޭގ ައި ”ރަތ ް ނ ޯޓި ސް“ ހަރުކ ޮށްފ ައި ހުންނާނ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި‬ ‫އ ެ ިހސާބ ުގ ެ މީހުންނަށ ް އެމ ައ ުލ ޫމ ާތ ު ދޭނ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި ކުޑ ަކ ުދި ންނ ާ‬ ‫ގ ުޅުނ ް ިހނ ްގާފ ައި ވ ާ ީމހ ަކ ު ދި ރި އުޅ ޭ ގ ެއ ެއްނަމ ަ އެކަނ ް އާނ ްމުންނަށ ް‬ ‫އ ަދި ހ ަތި ޔާރ ާއި ކ ަނޑި ބ ަޑި ިހފ ައި ގެނ ް މ ަގުމ ަ ީތގ ައި އުޅ ޭ މީހުންނ ާއި‬ ‫މ ުޖުތަމައ ަށ ް ނުރައ ްކ ާވ ެދާނ ެ ފަދ ަ އަމ ަލުތ ައ ް ިހނ ްގ ާ މީހުންނާމ ެދ ު‬ ‫ދ ުނި ޔ ޭގ ެ އެންމ ެ ފ ަ ީގރ ު ގ ައ ުމުތ ަކުގ ައ ާއި‬ ‫ސ އި ނ ް ިހފަހ ައ ްޓާފ ައި ‪.‬‬ ‫ސޓ ަމ ް ް‬ ‫ރ ާއްޖެއ ަށ ް އ ެތެރެކ ޮށްފ ައި ވ ާ ދ ެމި ޔ ަ ީލ ކ ަނޑި ތ ަކ ެއ ް ކ ަ ް‬

‫ސ‬ ‫ގ ައ ުމުތ ަކުގ ައި ވ ެ ް‬

‫ހަރުކ ަށި‬

‫އެންމ ެ މ ުއ ްސަ ނދި‬

‫ފި ޔަވ ަޅުތ ައ ް ކ ަނޑައ ަޅާފ ައި ވ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ގާނ ޫނީ އ ަދި ޝަ ރ ު ީއ ވ ާޖި ބުތ ައ ް އ ުފ ުއްލ ަވ ާށ ެވ ެ‪ .‬މޫނަށ ް ކ ަނދުރާއ ަށ ް އެކަމ ަކ ު މި ކުޑ ަކުޑ ަ ގ ައ ުމުގ ައި މި ހާރ ު ގޭންގ ަކ ާ ނ ުގ ުޅި ސަ ލާމ ަތްކަނ ް‬ ‫ބ ެލުމ ެއ ް ނ ެތި އ ެވ ެ‪ .‬ދި ވ ެ ިހ ފ ުލ ުހުންނޭވ ެ! މ ުޖުތަމައ ަށ ް ދ ޫވެފ ައި ތި ީބ‬

‫ލި ބޭނެގ ޮތ ެއ ް ނ ެތ ެވ ެ‪ .‬ރައ ްކ ާތ ެރި ކަމ ެއ ް ނ ެތ ެވ ެ‪ .‬މ ުޖުތަމ ައުގ ައި އެންމ ެ‬

‫ކިހ ާ ނުރައ ްކ ާތ ެރި ކ ުށ ްވ ެރި ންނ ެއްކަނ ް އެންމ ެ ރަނގަޅ ަށ ް އ ެނގ ޭނީ‬

‫ސފ ަ ކ ެނޑި‬ ‫ބާރުދ ަށ ްވާނ ް ޖެހ ޭ މީހުނ ް ބާރުގަދ ަވ ުމުނ ް ގ ައުމ ެއ ްގ ެ ި‬

‫ސފައ ަށ ް ބަދ ަލުވ ަނީ އ ެވ ެ‪ .‬މި ގ ައ ުމުނ ް އެކަންކަނ ް މި ހާރ ު‬ ‫ސއ ަށ ެވ ެ‪ .‬ހ ޯމ ް މި ނި ސްޓ ްރީ އ ާއި ކ ޯޓުތ ަކ ާއި ނޭޝަ ނަލ ް ގަބީލ ާގ ެ ި‬ ‫ތި ޔ ަ މުވ ައ ްސަ ާ‬ ‫ސ ގ ުޅި ގެނ ް ފި ސާރި ވަރުގަދ ަ ކ ެމްޕޭނ ެއ ް ިހންގަބ ަލ ާށ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސ ފޯ ް‬ ‫ޑި ފެނ ް ް‬

‫އެބ ަފެނ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ަޅުގ ަނޑ ަށ ް މި ހާރ ު ގ ަބ ޫލ ުކުރ ެވ ެނީ‬

‫ސފ ައި ނ ް ހ ޭބޯނާރ ާ މީދ ާ ބޭސްލ ުމ ުގ ެ ޕްރ ޮގްރ ާމްތ ައ ް ގ ައ ުމުދ ެކ ެ ލޯބިވ ާ ވ ެރީ ނ ް ހަމަނެތީއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫މީދ ާ މ ަދ ުކުރުމ ަށ ް ި‬

‫ޒި ނ ްމ ާދާރ ު‪،‬‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫އ ެނގ ޭ ގޮތ ަށ ް ”އި ނ ްޒާރ ުގ ެ ނ ޯޓި ސް“ ތ ަތްކ ޮށްފ ައި ހުންނާނ ެއ ެވ ެ‪.‬‬


‫މ ުސް ތާގ ު އަށް‪...‬‬

‫‪ 28‬ވަނަ ސަ ފ ްހ ާ އ ާއި ގުޅ ޭ‬

‫ޒުވާނުންނޭ‪....‬‬

‫‪ 10‬ވަނަ ސަ ފ ްހ ާ އ ާއި ގުޅ ޭ‬

‫އ ޮތްހަމ ައެކ ަނި މަގ ަ ީކ ކިޑ ްނީ ޓްރާންސްޕ ްލާނ ްޓ ް ކުރުމ ެވ ެ‪ .‬މި ފަރ ުވާއ ަށ ް ގި ނަ މީހުންނަ ީކ ކަންނ ެތ ް މީހުންނ ެވ ެ‪ .‬ދި ވ ެ ިހނ ްގ ެ ގި ނަ މީހުންނަ ީކ‬ ‫ސ ލި ބުމ ަށ ް އެދެވ ޭ‬ ‫ސ މުސްތ ާގ ުގ ެ އ ަމި އްލައ ަތުގ ައި ނ ެތ ުމ ާއި އެފަދ ަ ފ ަސޭ ހ ައި ނ ް ލި ބެވ ޭ އ ެއްޗ ެއ ް ކޮންމ ެ ގ ޮތ ެއްގ ައި ވ ެ ް‬ ‫ބޭނުނ ްވ ާ ފ ައި ާ‬ ‫ސބ ަކުނ ް ހ ެއްޔ ެވ ެ؟‬ ‫މ ާ ީލގ ޮތުނ ް އެހީތ ެރި ކަނ ް އ ާއި ލ ާގ ެ ފަރ ާތުނ ް ފޯރުކ ޮށްދެވޭންނ ެތ ުމުނ ް ބަޔ ެކ ެވ ެ‪ .‬ވީމ ާ މި ންގ ަނޑ ު ކ ަނޑައ ަޅ ާނީ ކިހ ާ ިހ ާ‬ ‫ސ މި އ ަދ ުގ ެ ޒ ުވާނުނ ް އެދ ޭ ބަދ ަލ ާއ ެކ ު‪،‬‬ ‫މުސްތާގ ަށ ް އެހީތ ެރި ކަނ ް ބޭނުނ ްވެފ ައި ވާތީވ ެ އ ާއި ލ ާގ ެ ފަރ ާތުންނ ާއި ބުނެބ ަލ ާށ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެނ ް ނޫނަ ް‬ ‫ރަހުމ ަތ ްތ ެރި ނ ާއި މުސްތ ާގ ުގ ެ ދ ަރި ވަރުނ ްގ ެ މަދ ަދ ާއ ެކ ު މ ަސަ ކ ަތ ްކުރަމުނ ް އެމީހުނ ްގ ެ އ ަޚ ުލ ާގ ު ިހފަހ ައްޓަނ ް ދަސްކުރަނ ް އެބަޖ ެހ ެއ ެވ ެ‪ ،‬ފި ރި ހެނ ް‬ ‫ސ ީދލ ަތި ފަރ ާތްތ ަކ ުގ ެ އ ެ ީހތ ަށ ް ލި ބޭނެކ ަމ ުގ ެ ކ ުއްޖ ެއްނަމ ަ ދި މ ާވ ާ ކޮންމ ެ އަނ ްހެނ ް ކ ުއްޖ ަކ ާ ފ ޮށި ލުމަކީ‪ ،‬ބަދަލަކ ަށ ް‬ ‫މި ގެންދ ަނީ ބޭނުނ ްވ ާ ފ ައި ާ‬ ‫ސފަޔަކ ަށ ް ވ ެގެނ ް ނ ުވާނ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އެދ ޭ ޒ ުވާނ ާގ ެ ި‬

‫އުންމީދުގ ައ ެވ ެ‪.‬‬ ‫މުސްތ ާގުއ ަށ ް ތި ޔަފަރ ާތ ުގ ެ އ ެ ީހ އ ާއި މަދ ަދ ު ބޭނުނ ްވ ެ އ ަދި‬

‫ބ ޮޑ ު ކޮންމ ެ ބަދަލ ަ ީކ އި ނ ްގި ލ ާބ ެވ ެ‪ .‬ބ ޮޑ ެތި ބަދ ަލުތަކ ަށ ް‪،‬‬

‫ސފަތަކ ަކ ާއި ‪ ،‬ހަމަތ ަކ ެއ ް ވާނ ް ވާނ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސ ގޮތ ަކުނ ް އެހީވެދ ެއ ްވުމ ަ ީކ އެދ ޭ ޒ ުވާނާގ ައި އ ަޚ ުލ ާ ީޤ ި‬ ‫އެހީތ ެރި ކަނ ް ފޯރުކ ޮށްދ ެވެންއ ޮތ ް ކޮންމ ެވ ެ ް‬

‫‪165‬‬ ‫‪010910‬‬

‫ޒ ުވާނ ެއ ްގ ެ‬

‫ފުރާނަ‬

‫ސަ ލާމ ަތ ްކުރުމ ަށ ް‬

‫ކުރެވޭނ ެ‬

‫ވަރަށްބ ޮޑ ު ގ ަވ ާއި ދުތަކ ަށ ް ހުރުމ ަތ ްތ ެރި ކ ޮށ ް ހިތ ުމުގ ައ ެވ ެ‪ .‬އ ަމުރަށ ް ިކޔަމަނ ްވ ުމުގ ައ ެވ ެ‪.‬‬

‫ހެޔޮކަމ ެކ ެވ ެ‪ .‬މުސްތ ާގ ުގ ެ އ ެދުމ ަ ީކ އ ަދި އުނ ް ީމދ ަ ީކ މުސްތ ާގުއ ަށ ް މި އި ނ ް ކަމ ެއްނ ެތި ‪ ،‬މި ގެންނަނ ް އުޅ ޭ ބަދ ަލުތ ަކ ުގ ެ އަނ ެއްކ ޮޅުގ ައި ތި ިބ‬ ‫އެހީތ ެރި ކ ަމ ުގ ެ އ ަތ ެއ ް ދި އްކ ޮއ ްލާނ ެ ބ ޭފުޅަކ ަށ ެވ ެ‪ .‬ތި ޔ ައި ނ ްގ ެ ތެރ ެއި ނ ް މީހުންނ ާ ޒ ުވާނުނ ް ތ ަފ ާތ ެއ ް ނ ެތ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސ މުސްތ ާގުއ ަށ ް މި އ ަދ ު ވަރަށ ް ބ ޮޑ ު‬ ‫ބ ޭފ ުޅ ެއ ްގ ެ އެންމ ެ ރ ުފި ޔާއަކީވ ެ ް‬ ‫އ ެއްޗަކ ަށ ްވާނ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ަސއ ަށ ް ގ ޮވ ާލ ާ‪ ،‬ކޮންމ ެ ގ ޮވ ާލުމ ެއ ްގ ެ ފަހ ަތުގ ައި ވ ަނީ‬ ‫ޑި މ ޮކްރ ީ‬ ‫ިކޔަމަނ ްވުމ ެވ ެ‪ .‬އި ޙ ުތި ރާމ ެވ ެ‪ .‬އަދ ަބ ުވ ެރި ކަމ ެވ ެ‪ .‬މި ކަންކ ަމ ާ ނުލ ައި ގ ޮވ ާލ ާ‬

‫ޝފ ާއ ެއްދ ެއ ްވުމ ަށ ް ގ ޮވުންތަކ ަށ ް ޖ ަވ ާބުދ ޭނި ގ ޮތްނ ެތ ް ބ ައ ެއ ްގ ެ ޢަމ ަލުތ ަކ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސ ި‬ ‫ދ ުޢާއ ަ ީކ މުސްތ ާގުއ ަށ ް މ ާތ ްﷲ އަވ ަ ް‬ ‫އ ަދި މި ދ ުޢ ާ ގ ައި ތި ބ ާގ ެ ީދލ ަތި އެހީތ ެރި ކަމ ަށ ް މ ާތ ްﷲގ ެ ރަހްމ ަތުނ ް‬

‫ހަމ ަތެދ ެކ ެވ ެ‪.‬‬

‫ޤ ަބ ޫލ ުކުރ ާށ ެވ ެ‪.‬‬

‫ަސގ ެ‬ ‫ޑި މ ޮކްރ ީ‬

‫މާނައ ަ ީކ‬

‫ސ އި ތުރަށ ް ޒި ނ ްމ ާ އ ުފ ުލުމ ެވ ެ‪ .‬އި ތުރަށ ް ވ ާޖި ބ ު އ ަދ ާކުރުމ ެވ ެ‪ .‬އި ތުރަށ ް‬ ‫ފާގ ަތި ދި ރި އ ުޅުމަކ ަށ ް ދ ެއ ްވުމ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި މުސްތ ާގ ު ގ ެ ބ ައްޔ ަށ ް އަވ ަ ް‬ ‫ަސ އ ަ ީކ އެންމެނ ް ޤާނޫނ ާއި‬ ‫ސ މ ައްސޫލި އްޔ ަތ ު ކ ޮނޑުގ ައި އ ެޅުމ ެވ ެ‪ .‬ޑި މ ޮކްރ ީ‬ ‫ޝފ ާއ ެއ ް ދ ެއ ްވުމ ެވ ެ‪ .‬ތި ޔ ައި ނ ްގ ެ ތެރ ެއި ނ ް ކޮންމ ެ ބ ޭފ ުޅ ެއ ްވ ެ ް‬ ‫ި‬ ‫މުސްތ ާގުއ ަށ ް އެހީވ ެލ ެއ ްވުނ ް ކީއ ްތ ޯއ ެވ ެ‪ .‬ތި ބ ާ އަނ ެކާއ ަށ ް އެހީތ ެރި ކަމ ަށ ް ގަވ ައި ދ ަށ ް ބ ޯލ ެނބުމ ެވ ެ‪) .‬އ ެޤާނޫނުތ ަކ ާއި ‪ ،‬ގ ަވ ާއި ދުތ ައ ް ހަމަނުޖެހޭނަމ ަ‪،‬‬ ‫ސ ނޭނގ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ބޭނުނ ްވ ާނީ މާދ ަމ ާ ނޫންކަމ ެއ ްވ ެ ް‬ ‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫‪32‬‬

‫ަސގ ެ މާނައ ަ ީކ ތި މ ާގ ެ ވ ާޖި ބ ާއި‬ ‫ސމ ެއ ެވ ެ‪ (.‬ޑޮމ ޮކްރ ީ‬ ‫ބަދ ަލ ްކުރ ެވެނ ް ދެނ ްވ ެ ް‬

‫ަސގ ެ މާނައ ަ ީކ‬ ‫މުސްތ ާގ ާއި ބެހ ޭ އ ެހ ެނި ހެނ ް މ ައުޟޫމ ާތ ު ހ ޯއްދ ެވުމ ަށ ް މުސްތ ާގ ުގ ެ މ ައްސޫލި އްޔ ަތ ު ފ ުރި ހަމައ ަށ ް އ ަދ ާކުރުމ ެވ ެ‪ .‬ޑޮމ ޮކްރ ީ‬ ‫ރަހުމ ަތ ްތ ެރި ންނ ާއި ދ ަރި ވަރުނ ް ހ ަދާފ ައި ވ ާ ވ ެބ ްސަ އި ޓ ަށ ް ވަޑ ައި ގެނ ް ރައ ްޔި ތުނ ްގ ެ ބާރ ެވ ެ‪ .‬އަހަރުމެނ ްގ ެ ބާރ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ބ ައްލ ަވ ާށ ެވ ެ‪ .‬ޑ ޮކ ްޓ ާރީ ލި ޔުންތ ަކ ާއި އ ެހ ެނި ހެނ ް މ ު ިހނ ްމ ު މ ައުޟޫމ ާތ ު‬

‫މި އ ަދ ު މ ަގުމ ަތި‬

‫ކ ުނި ކ ަހާނ ެ މީހުނ ް ނ ެތްނަމ ަ‪ ،‬މ ަގުމ ަތި‬

‫ސ ގި ނަ ކ ުނި ކަހަނ ް ކ ުރި މ ަތި ލާނ ް ޖެހޭނ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫)‪(www.helpmusthaq.com‬ގ ައި ިހމަނާފ ައި ވ ެއ ެވ ެ‪ .‬ވީހ ާވ ެ ް‬ ‫ބަޔަކ ަށ ް މި އެހީގ ެ މެސެޖ ް ރައ ްދ ު ކ ޮށްދ ޭށ ެވ ެ‪.‬‬

‫‪-‬ނި މ ުނީ ‪-‬‬

‫‪For Your advertisement.....‬‬ ‫‪for Rates and info please call‬‬ ‫‪7771335‬‬

‫‪-‬ނ ުނި މ ޭ‪-‬‬


to cope with growing social tensions, all contribute

to help them to adjust to society and government aid

to the trend towards using drugs as a means of

is provided in obtaining job opportunities. Rehab centers - on the other hand have a lot

temporary escape from reality. Given the tiny size of its population, the

to be desired. Clients are kept at these centers for

Maldives, in all probability, has the highest number

periods ranging from 3 ~ 6 months and classes are

of drug users, the highest divorce rate and the highest

held to help them to become productive members of

suicide rate in the world. The responsibility for a

society. One essential thing is overlooked though.

large part of the blame for this sorry state of affairs

Drug smokers have the toxic remains of chemical

lies with the previous government - the result of 30

residue stuck to the fatty tissues in the body and it

years of Maumoon’s social engineering.

needs a rigorous regimen of sauna, steam baths and

Gang violence is a recent trend that has gained prominence amongst the youth. Maldivians,

165 010910

overlooked in the treatment program.

generally of gentle disposition, are veering away

Jails and rehab centers in the Maldives cost

from traditional values. Jails are overcrowded,

the government approximately a thousand rufiyaa a

rehabilitation centers unable to cope with demand.

day for the upkeep of a single inmate. This creates

The criminal justice system incapable of coping

vast money making opportunities for those in the

with the fast soaring crime rates. The population

management of these facilities. The larger the head

has lost faith in the judiciary’s ability to dispense

count; the bigger the budget. Never mind the drain on

justice; the judiciary itself mired in corruption.

the state’s treasury.

Unnatural deaths are on the rise too. Victims of

One may get the idea that there are very few

gang violence and drug users feature prominently

normal productive members of society amongst

in these type of deaths.

the Maldivian youth. Not so. Educational facilities,

ާ ‫ސަ ފ ްހ‬

exercise to sweat it out of the system. This aspect is

A large percentage of the youth are jobless and turning to crime. It’s not for the lack of jobs. A variety of reasons contribute to the problem.

though restricted, are available and those who show promise are awarded scholarships and training abroad. International organisations and friendly nations usually provide these opportunities and the number of Maldivians getting educated abroad

Needle users comprise about 10% of

are many. Some have even excelled themselves by

addicts. Death by overdose is rapidly becoming

landing jobs with prestigious organisations such as

a common feature and death is usually attributed

NASA and Microsoft.

to the ignorance of needle-users. Toxic additives

The present government is making a genuine

mixed with drugs also contribute to death among

effort to improve the lot of the nation’s youth but

addicts. Suicide rates too have seen a definite

results are slow in manifesting. The present generation

upward trend and suicide rates are highest among

of youth is expected to plod along getting in and out

drug users.

of rehabs and jails but there is hope for tomorrow’s

The government has initiated programs to

youth. Those growing up have witnessed, at first

curb social problems. Detox centers have been set

hand, the results of 30 years of social engineering

up for those who wish to discontinue using drugs.

by Maumoon Abdul Gayyoom. A painful story to

Classes are conducted for those released from jail

continue.


English Column

“Action without a vision gives rise to division and vision without action remains mere imagination”

The Plight of Maldivian Youth

165 010910

Unskilled labor is very much in demand in the booming construction industry. These - and the

Ali Shareef nation.

sector jobs are filled to capacity with expatriate

Approximately seventy percent of the population

labor despite the high unemployment rate in the

( population strength: 330,000 ) under 35 years of

country. Almost 80,000 expatriates - amounts

age.

to approximately 25% of the population - are

The

Maldives

is

a

young

Failure of the previous government to address

employed in a variety of jobs in the country. Most

the problems associated with the country’s youthful

are unskilled labor. The demand for skilled and

population has saddled the present government

semi-skilled labor are equally high. The demand

with a vast number of headaches to cope with.

- filled by expatriates. The result is an outflow of

Joblessness, soaring crime rates, drug addiction and

much needed foreign exchange. The authorities,

a comparatively high suicide rate are all part of the

even though they recognize the problem are

problems inherited by this government. There are no

incapable of finding a solution.

cut and dried solutions - the government can at best

Approximately 25,000 ~ 30,000 youth are

address the problem and hope to administer some

addicted to drugs. Heroin addiction is common

kind of control over the youth.

among youngsters. A recent trend has shown the

A large percentage of the youth are jobless and turning to crime. It’s not for the lack of jobs. A variety of reasons contribute to the problem.

increase in the use of hash oil and liquor but brown sugar continues to be in vogue among the youth. The reasons behind the growing number

The Maldivian youth are generally averse

of drug users are varied. Moral bankruptcy is

to menial labor. It’s difficult to pin down a specific

the underlying primary reason. Lack of adequate

reason for this peculiar mindset: it’s the simple

housing, breakdown of the traditional family unit,

reality.

difficulties involved in starting a family, inability

ާ ‫ސަ ފ ްހ‬

jobs of housemaids, waiters, fisheries and tourism

34


‫‪165‬‬ ‫‪010910‬‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬


165

ާ ‫ސަ ފ ްހ‬

010910

36

www.nazaki.com


Sandhaanu issue 165