Page 1

‫‪173‬‬

‫‪- 1431 A 16‬‬

‫‪ 22‬ޑިސެ މްބަރ ‪ 2010‬ބުދަ‪ ،‬އަގ ު‪20/- :‬ރ‬

‫ނ‬ ‫ށ ދި ވެ ިހ ް‬ ‫ދކޮޅަ ް‬ ‫ސޓް ިއޒްރޭލާ ިއ ެ‬ ‫ޒަޔަނި ް‬

‫‪www.sandhaanu.net‬‬


‫‪173‬‬ ‫‪221210‬‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫‪2‬‬


‫‪c‬‬

‫މަސްއ ޫލ ުވ ެރި ޔ ާ‬

‫އެ ިޑޓޯރި އަލް‬

‫މުޙ ައްމ ަދ ު ޒ ަ ީކ )ނަޒާކީ(‬

‫ާސ ގ ޮތުނ ް ސަ ރ ުކާރަށ ް އަންނަނީ ތ ަފ ާތ ު‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ްސލ ްގ ެ އި ނ ްތި ހ ާބުނ ް އަންނަ ވަރަކ ަށ ް ި‬ ‫ރަށ ު ކ ައުނ ި‬

‫‪-----------------------‬‬

‫ސތ ަކ ާއި ކ ުރި މ ަތި ވ ަމުންނ ެވ ެ‪ .‬އެގ ޮތުނ ް ފުރަތަމ ަ ކ ުރި މ ަތި ލާނ ް ޖ ެހ ުނީ މ ަޖި ީލހ ަށ ް ހުށ ައ ެ ިޅ ބ ައ ެއ ް‬ ‫ހުރަ ް‬

‫އ ެޑި ޓ ަރ‬

‫ސނުކ ޮށ ްދި ނ ުމ ާއި އެމ ައ ްސަ ލ ަ ސްޕ ްރީ މ ް ކޯޓ ަށ ް ހުށައ ަޅ ާ ސަ ރ ުކާރުނ ް ބޭނުނ ްވ ާ ގ ޮތ ާއި‬ ‫ނަންތ ައ ް ފ ާ ް‬

‫ޝފީޢ ު‬ ‫އ ަޙްމ ަދ ު ަ‬ ‫އ ެގ ްޒ ެކ ްޓި ވ ް އ ެޑި ޓ ަރ‬ ‫ސލ ަމ ް‬ ‫އ ަހުމ ަދ ު އ ަ ް‬ ‫ސަ ބ ް އ ެޑި ޓ ަރ‬ ‫ސނ ް‬ ‫އ ަ ީލ އ ަހ ްސަ ނ ް އި ހ ް ާ‬

‫ދެކޮޅ ަށ ް ހ ުކ ުމ ް އި އ ްވ ުމުންނ ެވ ެ‪ .‬ރ ުހުނ ް ނ ުލި ބ ޭ ވ ަ ީޒ ރުންނަށ ް މ ަޤ ާމުގ ައި ދ ެމި ނ ުތި ބެނޭކަނ ް ކ ޯޓުނ ް‬ ‫ހ ުކ ުމ ް ކުރ ުމުނ ް ވ ަ ީޒ ރުންނަށ ް އި ސްތި އ ުފ ާ ދި ނުމ ަށ ް މ ަޖ ުބޫރ ުވ ެގެނ ް ދި އުމ ެވ ެ‪.‬‬ ‫މި ކަންތަކ ަށްފ ަހ ު ސަ ރ ުކާރ ާއި ކ ުރި މ ަތި ލާނ ް ޖ ެހ ުނީ އި ޒ ްރޭލ ު ޑ ޮކްޓަރުނ ް ރ ާއްޖ ެ ގެނައ ުމ ުގ ެ‬ ‫ސަ ބ ަބުނ ް ކ ުރި މ ަތި ީވ ހިތްހަމ ަ ނުޖ ެހ ުމ ާއ ެވ ެ‪ .‬މ ުޒ ާހަރާތ ަކ ާއި އ ެއ ްވުންތ ައ ް މި ކ ަމ ާއި ގުޅިގެނ ް މާލ ޭގ ެ‬ ‫މ ަގުތ ަކުގ ައި ކުރަނ ް ފ ެށ ުމ ުގ ެ ނަތީޖާއަކ ަށ ްވ ެގެނ ް ދި ޔ ަ ީއ ’ބ ޮޑ ު‘ މ ުޒ ާހަރާއަކ ަށ ް މ ަގ ު ހ ުޅ ުވި ގި ނަ‬

‫‪-----------------------‬‬

‫ސނ ާ ީމ ިބނ ާ ކ ައި ރި އ ަށ ް އ ެއ ްވ ެ ސަ ރ ުކާރަށ ް ބ ަހ ުގ ެ ’ހަމ ަލ ާ‘ތ ައ ް ދި ނުމ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އަދަދ ެއ ްގ ެ ބަޔ ަކ ު ު‬

‫ސ ‪ /‬ލޭއ ައ ުޓ ް‬ ‫ގްރ ެފި ކ ް ް‬

‫ސ ފާހަގަކ ޮށްލަންޖ ެހ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫މި މ ުޒ ާހަރާތ ައ ް ކ ުރި އ ަށ ް ދި ޔ ަ ީއ ބ ޮޑ ެތި ހ ުރި ހ ާ ޕާޓީއ ެއ ް އ ެކ ުވ ެގެންކަނ ްވ ެ ް‬

‫އި ސްމ ާޢި ލ ް އ ަފްރ ާޙ ް‬ ‫‪----------------------‬‬‫ލި ޔުނ ްތ ެރި ނ ް‬

‫ސ ވ ަނީ ’ހަފ ޮޅުނ ް‘ ބޭރ ުވާނ ް‬ ‫ާސ މ ަޝް ރަހ ުގ ެ ނުދ ައ ްކ ާ ވާހަކަތ ައ ް ފާހަކައ ަށ ް އ ައި ް‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬

‫އ ަ ީލ ޙ ުސަ އި ނ ް )ބޮންޑ ަ(‬ ‫ސނ ް‬ ‫އ ަ ީލ އ ަހ ްސަ ނ ް އި ހ ް ާ‬

‫ާސ ފި ކުރ ު‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ސކަނ ް ފ ެނި ގެނ ް ދި ޔ ައ ެވ ެ‪ .‬ޑީއާރުޕީގ ެ ި‬ ‫ސރި އ ަ ް‬ ‫ޑީއާރުޕީގ ެ އ ެތެރޭގ ެ ހަމަނުޖ ެހ ެމ ުގ ެ ީ‬

‫މުހ ައްމ ަދ ު މ ުނީ ރ ު )ނީ ރ ު(‬ ‫ފަހަލ ަ ސަ ޢީދ ު‬

‫ސ ދ ަނީ ދ ެމުންނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ދެބަޔަކ ަށ ް ބ ެ ިހ އ ެއްބަޔ ަކ ު އަނ ެއ ް ބަޔަކ ަށ ް ބ ަހ ުގ ެ ހޫނ ު ހަމ ަލާތ ައ ް އ ަދި ވ ެ ް‬ ‫އި ޖ ްތި މ ާ ީއ ފޭރާނ ް ފ ުނޑ ުފ ުނޑ ުވ ެ ރ ާއްޖ ޭގ ެ ކަންކ ޮޅުގ ައި ހ ާއ ްސަ ކ ޮށ ް މާލޭގ ައި މާރ ާމ ާރީ‬

‫ސ‬ ‫ީފ ް‬

‫ހިނގ ާ އެތ ައ ް ޒ ުވާނުންނ ެއ ް ދ ަނީ ޒ ަހ ަމްވ ަމުންނ ެވ ެ‪ .‬މި ފަދ ަ އަމ ަލުތ ައ ް ިހނ ްގ ާ ފަރ ާތްތަކ ަށ ް ދޭންޖެހ ޭ‬

‫)ފުރަތަމ ަ ފަނ ްގި ފި ލ ާ(‬ ‫ފޯނ ް‪3343655 :‬‬ ‫ފ ެކްސް‪3343605 :‬‬

‫ހ ައ ްޤ ު އަދ ަބ ު ނުދ ެވ ުމ ުގ ެ ނަތީޖާއަކ ަށ ްވ ެގެނ ް ދ ަނީ މި ފަދ ަ ލ ާއި ންސާނީ އަމ ަލުތ ައ ް ގި ނަވުމ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސ އ ުޅ ެމުންދ ަނީ‬ ‫މި ނި ވަންކ ަމ ާއި އ ެކ ު ޤ ާތި ލުނ ް މ ަގުތ ަކުގ ައި އ ުޅ ެވެނ ް ފ ެށ ުމުނ ް ކ ުށ ެއ ް ނ ެތ ް އާނ ްމ ުވ ެ ް‬ ‫ސ ިބރ ުވ ެރި ކަމ ެއ ްގ ެ ތެރޭގ ައ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އަބ ަދ ުވ ެ ް‬

‫ދގައި‪:‬‬ ‫ދ ު‬ ‫ކ ީރގ ެ އަ ަ‬ ‫ނގ ެ ު‬ ‫ދ ު‬ ‫ނ ާ‬ ‫ސ ް‬ ‫ަ‬

‫ޕ ްރި ންޓ ަރސް‪ :‬ނޮވ ެލ ް ީޓ‬

‫‪ -‬ވި ިކލީކްސް‪ ...‬ސަ ރ ުކާރުތ ައ ް ިހނ ްގ ުމ ުގ ެ ބިތުފަނ ްގި‬

‫‪editor@sandhaanu.com‬‬

‫ސ ޑީއާރުޕީއި ނ ް ދި ނީ ”ޔ ޫ ރި ޕޯޓ ެއ ް‘!‬ ‫ަސރަށ ްވ ެ ް‬ ‫‪ -‬އުމަރ ު ނ ީ‬

‫‪editor@sandhaanu.org‬‬ ‫‪www.sandhaanu.org‬‬

‫‪-‬‬

‫އ ަހުމ ަދ ު ަ‬ ‫ޝފީގ ުގ ެ ހ ަޔ ާތުނ ް ދުވ ަހ ެއ ް )‪ 3‬ވަނަ ބ ައި (‬

‫‪-‬‬

‫ްސ އ ަނި ޔ ާކުރުނ ް އި ނ ްތި ހާގ ައި‬ ‫ބަފ ައި ނ ް ދ ަރި ންނަށ ް ޖި ނ ީ‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫މ ައި ސަ ނ ް‬

‫ސ ދ ަނީ ދުވ ަހ ެއ ް ދުވަހަކ ަށ ް އި ތުރުވ ަމުންނ ެވ ެ‪ .‬ކޮންމ ެ ދުވަހ ަކ ުހެނ ް ’ކަޓަރ ު އ ެޅ ުމ ުގ ެ‘ ހ ާދި ސާއ ެއ ް‬ ‫އ ަދި ވ ެ ް‬

‫ގ‪ .‬ލި ވ ަރޕ ޫލ ް ނ ޯތ ު‬

‫‪221210‬‬

‫ސރ ު ީހއަކ ަށ ް އ ަލި އ ަޅ ުވ ާލާފ ައި ވ ަނީ މި މ ައ ުޟޫ އ ަށ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސ ބ ޮޑ ު ު‬ ‫މި ފަހަރ ުގ ެ ސަ ނ ްދާނުގ ައި ވ ެ ް‬

‫ސ މާރ ާމ ާރީ އަކ ަށ ް ބަދ ަލ ުވެފ ައި ވ ުމުނ ް‬ ‫ފ ަށާފ ައ ެވ ެ‪ .‬ޑީއާރުޕީގ ެ އ ެތެރޭގ ެ ’ހ ަނގުރާމ ަ‘ ބޭރުނ ް ފ ެނި ގެނ ް ގ ޮ ް‬

‫ޫޝއ ު‬ ‫ޔޫސުފ ް ޔ ަ‬

‫‪173‬‬

‫‪3‬‬


‫ިސ ީޓ ބި ީޓ‬

‫‪www.facebook.com/sandhaanu‬‬

‫”‬

‫ނށް ސަ ރުކާރުން މަރުހަބ ާ ިކޔާފަ ިއވ ާ ިއރު އ ެ ީއ ިކހ ާ‬ ‫ިއޒްރޭލުގ ެ ޑޮކްޓަރުން ރާއްޖެއައިސް އ ެ ީމހުން ަ‬

‫ނށް ހެޔޮ އ ެ ިދގެން ލޮލުގ ެ އޮޕަރޭޝަ ން ކ ު ަ‬ ‫އެވަރުގ ެ ަބ ަޔކ ު އިސް ލާމ ު ަ‬ ‫ރން އަނާނ ެ ހެއްޔެވ ެ؟ އަޖަ ިއބުވ ޭ!‬ ‫‪-‬ސަ ލާމ ް‪-‬‬

‫‪221210‬‬

‫އެއްފަރާތްކޮށްފަ ިއ ބެހެއްޓުން‪ .‬ނ ޫ ީނ މ ު ިޅ ަތން ފަސާ ދަ ކޮށްފާނ ެ‪.‬‬

‫”‬

‫–ވަ ަތނީ‪-‬‬

‫ރ‬ ‫ސަ ރުކާރުން ިހންގ ާ މ ަޝް ރޫއ ު ަތކުން ަބއެއ ް ީމހުން މާޔ ޫސް ވ ެ މ ޮ ިޅވެފަ ިއވަނީ‪ .‬ސަ ަބ ަބ ީކ ‪ 30‬އަހަރުގ ެ ތެރޭގަ ިއ ނު ިވ ކަންކަން ިމ ިހ ަ‬ ‫ިނންމ ާ ަލ ީނ ‪ 30‬މ ަސް ނުވަނީސް ‪ .‬އެހެން ީވމ ާ ޖ ޭ ވާނ ެ‪ .‬ދ ޯ‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫”‬

‫އާއަހަރެއ ް ފެށޭ ިއރު ަބ ަލ ިއލުން ބުއ ް ިދވ ެ ިރ ރާއްޖޭގ ެ‬

‫–ދާއޫދ ު‪-‬‬

‫”‬

‫ރއ ް ިޔތުންގ ެ މ ަ ިޖ ީލހުން ިމ ިދ ަޔ އަހަރު ކުރެވ ު ީނ ކޮން‬ ‫ަ‬

‫ނށް ސު ވަރުގ ެ‪ .‬އަދަބ ު ިދނުމުގ ެ ަބދަލުގަ ިއ‬ ‫ރާއްޖެއަ ީކ ކުށްވ ެ ިރން ަ‬

‫ރށް މ ަސަ އްކަތ ް‬ ‫ރ ީދގެން އެވަ ަ‬ ‫ކަމެއްތ ޯ‪ .‬ބޮޑ ު މ ުސާ ަ‬

‫ޖަލ ު ަތކުގަ ިއ އެގެންގުޅ ެ ީނ ފަ ިއވ ް ސް ޓ ާރ ހޮޓ ާ ަތކުގަ ިއ އުޅޭހެން‪ .‬ދާދ ާ‬

‫ކުރެވުނުތ ޯ‪.‬‬ ‫ފޯމ ް‬

‫މ ަ ިޖ ީލހުގ ެ‬

‫”‬

‫”‬

‫‪4‬‬

‫ނ ގޮތުގަ ިއ އެންމ ެ ރަނގަޅަ ީކ އުމަރު‬ ‫ނ ަބ ަޔކ ު އ ެ ަބއުޅ ޭ‪ .‬އެހެން ީވމ ާ ފެން ަ‬ ‫ތަސް ީމނު އ ާ ިއ ޝާ ިހދުގ ެ ިނންމުމަށް ތ ާ ީއދ ު ކުރާ ިގ ަ‬

‫ރން‬ ‫ހަވާލުކ ު ަ‬

‫ބެލެންޖެހޭނ ެ‪.‬‬

‫ނށްވ ެސް‬ ‫މެމ ް ަބރުން ަ‬

‫ިރޕޯޓ ް‬

‫މ ަސަ އްކަތުގ ެ‬

‫ފެންވަރު‬

‫ފެނޭ‪.‬‬

‫”‬

‫‪173‬‬

‫ރމުން‪ .‬އެހެންކަމުން‬ ‫ރމުން‪ .‬އެތެރޭގަ ިއ ހުރެގެން ހ ު ިރހ ާ ގޯހެއ ް ހަދ ާ ޕ ާ ީޓ ަބ ިއ ަބ ިއ ކ ު ަ‬ ‫ަސރު އެދަ ީނ ީޑއާރު ީޕ ފ ުނޑުފ ުނޑ ު ކ ު ަ‬ ‫އުމަރު ނ ީ‬

‫”‬

‫”‬

‫”‬

‫ނ ީކ އިސް ލާމ ް ީދނުގ ެ ދ ުޝް މަނުންނެވ ެ‪.‬‬ ‫ރއްކާތ ެ ިރ ކަމެއްކަން ވިސް ނާ ީލ ިކ ަތއ ް ީމހުންބާއެވ ެ؟ އ ެ ީމހުން ަ‬ ‫ނު ަ‬

‫ނގަ ިއގެން މާލެވ ެސް އާދޭ‪ި .‬މ ީއވ ާ‬ ‫ހ ެ ިދގެން އުޅ ޭ ިއރު ޖަލުން ’ޗުއްޓީ‘ ަ‬ ‫ރާއްޖެއެއ ް‪.‬‬

‫–ޖަލ ު ސޮ ރު‪-‬‬ ‫–އަލީ‪-‬‬

‫ނމ ެ‬ ‫ކވެ‪ .‬އަދި ހަމައެހ ެ ް‬ ‫ރ ިވފަ ިއވާ ކޮލަމ ެ ެ‬ ‫ކ ެ‬ ‫ްޞ ު‬ ‫ށ ޚާއ ަ‬ ‫ަޝވަރާއަ ް‬ ‫ޔލާ މ ް‬ ‫ނގ ެ ިޚ ާ‬ ‫ިމ ކޮލަމަ ީކ ިމ މަޖައްލާ ިކއުއްވާ ބޭފުޅު ް‬ ‫ލއް‬ ‫ޔ ެ‬ ‫ެސ ިޚ ާ‬ ‫ކރާ އެއްވ ް‬ ‫ޝ ިއޢު ު‬ ‫ނއެވެ‪ި .‬މ ކޮލަމުގަ ިއ ާ‬ ‫ރވ ޭ ެ‬ ‫ުސތު އެ ު‬ ‫ނ ފުރ ަ‬ ‫ެސ ިމ ކޮލަމު ް‬ ‫ށ ވ ް‬ ‫ސ ީޓތަކަ ް‬ ‫ލ ިވފަ ިއވާ ި‬ ‫ހުޅުވާ ެ‬ ‫ނވެ‪.‬‬ ‫ނ ެ‬ ‫ލއް ޫ‬ ‫ޔ ެ‬ ‫ެސ ވާހަކައަ ީކ ިމ މަޖައްލާގ ެ ިޚ ާ‬ ‫ސ ީޓއެއްގަ ިއވާ އެއްވ ް‬ ‫ަޝވަރާއެއް އަދި ި‬ ‫މ ް‬ ‫މ ިއލް‪editor@sandhaanu.com :‬‬ ‫ްސ‪ީ ،3343605 :‬އ ެ‬ ‫ފކ ް‬ ‫ފން‪ެ ،3343655 :‬‬ ‫ޯ‬


‫”‬

‫ނ ) ‪( 9‬‬ ‫ާސ ދޫތަކު ް‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬

‫ްޝނ ްގ ެ( ދ ެއްކީ“ ‪ -‬ޑރ ހ ަސަ ނ ް ސަ އީދ ު‬ ‫”އ ަޅުގ ަނޑ ު ނޫނ ް އ ެވާހަކ ަ )މި ޑ ް ޓ ާރމ ް އި ލ ެކ ަ‬

‫ސ ީމހ ަކ ު މ ަޖ ްބޫރުނ ް ކަމ ެއ ް‬ ‫ސ ީމހަކ ަށ ް އ ެއ ްވ ެ ް‬ ‫އ ެއ ްވ ެ ް‬ ‫ސ‬ ‫ަޝދުފަދ ަ ބ ޭފ ުޅުންނަށ ް އ ެއ ްވ ެ ް‬ ‫ނ ުކުރެވޭނ ެ‪ .‬ހ ާއ ްސަ ކ ޮށ ް ނ ީ‬

‫‪173‬‬

‫ސ ީމހަކ ަށ ް މ ަޖ ްބޫރ ެ ނ ުކުރެވޭނ ެ‪.‬‬ ‫އި ރ ެއްގ ަ އ ެއ ްވ ެ ް‬

‫ސއަކ ަށ ް‬ ‫ސބ ަތ ްވި އ ެމ ް‪.‬ޑީ‪.‬ޕީގ ެ ޕ ާ ީޓގ ަ ރަ ީއ ް‬ ‫ަޝދ ު ނި ް‬ ‫ނ ީ‬

‫‪221210‬‬

‫ހުންނ ެ ީވ އި ބްރާހީމ ް އި ސްމާއީލ ާއި ޑ ޮކްޓ ަރ‬

‫މުނައްވަރަށ ް‬

‫ސ‬ ‫އ ެމ ް‪.‬ޑީ‪ީ .‬ޕ ގ ަ ކަމ ެއ ްވި ޔ ަ ް‬

‫ަޝދަކ ަށ ް ކަމ ެއ ް ނ ުކުރ ެވުނ ު‪.‬‬ ‫ސ ނ ީ‬ ‫ރަ ީއ ް‬

‫ސ ީމހަކ ަށ ް މ ަޖ ްބޫރ ެއ ް ނ ުކުރެވޭނ ެ‪ .‬ވަރަށ ް‬ ‫ދެވަނަ ބުރަށ ް ވާދ ަކުރައ ްވ ާއި ރ ު އ ެއ ްވ ެ ް‬ ‫ސ‬ ‫ސ ސަ ޕޯޓަރުނ ްވ ެ ް‬ ‫ސ ގ ާތ ް ރަހްމ ަތ ްތ ެރި ނ ްވ ެ ް‬ ‫ސާފުކ ޮށ ް ދ ެކ ެވުނ ް ވާހަކައ ަ ީކ އ ަޅުގ ަނޑ ު ތި މ ާގ ެ މީހުނ ްވ ެ ް‬

‫ާސ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬

‫ާސ ކ ެޑި ޑޭޓަކ ަށ ް ހުންނަވ ައި ގެނ ް‬ ‫އ ެހެނ ްވ ެއްޖ ެއ ްޔ ާ އެމ ަނި ކ ުފާނ ު ރި ޔ ީ‬

‫ަޝދަކ ަށ ް ވ ޯޓ ުލާކ ަށ ް ތ ައ ްޔާރ ެއ ް ނޫނޭ އ ަޅުގ ަނޑ ުގ ެ އ ެދ ުމ ުގ ެ މ ަތި ނ ް‪ .‬ރ ާއްޖ ޭގ ެ ވަރަށ ް ގި ނަ ބަޔ ަކ ު އެގޮތަކ ަށ ް‬ ‫ސ ނ ީ‬ ‫ރަ ީއ ް‬

‫ސނަނ ް ވ ެއްޖ ޭ‪ .‬އ ަޅުގ ަނޑ ު ނޫނ ް‬ ‫ތ ައ ްޔާރ ެއ ް ނުވ ޭ‪ .‬އ ެހެނ ްވ ެއްޖ ެއ ްޔ ާ އެމީހުނ ްގ ެ ސަ ޕ ޯޓ ް ހޯދޭނ ެ އ ެހެނ ް ގ ޮތްތ ަކ ެއ ް ވި ް‬

‫“‬

‫ސ ތާއީދ ު ކުރ ެއ ްވި ބ ޭފ ުޅުނ ް ކ ޮޅ ެއ ްގ ެ‬ ‫ަޝދ ަށ ް ފަނ ްޑ ުކުރ ެވި އ ަޅުގ ަނޑ ުމެންނަށ ްވ ެ ް‬ ‫އ ެވާހަކ ަ ދ ެއ ް ީކ އ ެހެނ ް ބަޔ ަކ ު‪ ،‬ނ ީ‬ ‫ާސމ ް އި ބްރާހިމ ް ޖ ުމ ްހ ޫރީ ޕާޓީގ ެ‬ ‫ސނ ުމ ާއި އ ެއްގޮތ ައ ް އ ައި ހިޔ ާލ ެއ ް‪ .‬އ ެ ހިޔ ާލ ު އެންމ ެ ފުރަތަމ ަ ހިއްސާކުރ ެއ ް ީވ ޤ ި‬ ‫ވި ް‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫ސ ހިއްސާކ ުރީ ‪ .‬އ ަޅުގ ަނޑ ު ދެންނ ެވި ނ ް‬ ‫ަޝދ ަށ ް‪ ،‬އެއ ަށްފ ަހ ު އ ަޅުގ ަނޑ ާއި އ ެކ ުވ ެ ް‬ ‫ސ ނ ީ‬ ‫ސބ ޭފ ުޅުންނަށ ް‪ .‬އެއ ަށްފ ަހ ު ރަ ީއ ް‬ ‫އި ް‬

‫‪5‬‬

‫ސ ތެރޭ އި ނ ްތި ހ ާބ ެއ ް‬ ‫ސ ދުވ ަ ް‬ ‫ތި ދ ައުރ ުގ ެ މ ެދ ުތެރޭނ ް އި ނ ްތި ހ ާބ ެއ ް ބ ާއ ްވ ާ ވާހަކ ަ‪ .‬އެބ ޭފ ުޅުނ ްގ ެ ހިޔ ާލ ު ހުންނ ެ ީވ ހަމ ަ ް‬ ‫ބ ާއްވަނ ް‪ .‬އެހިޔ ާލ ު އެގޮތ ައ ް ހުށައ ަޅ ުއްވ ައި ފި އ ްޔ ާ ރައ ްޔި ތުނ ް ބަލ ައި ގަންނާނެއ ޭ‪ީ .‬ވ ީޓ ީވ އި ނ ް ގެނެސްދި ނ ް ’ހޫނުގ ޮނޑި ‘‬ ‫ޕްރ ޮގްރ ާމްގ ައި ވާހަކ ަ ދ ައްކަވ ަމުނ ް ޑރ ހ ަސަ ނ ް ސަ އީދ ު ވި ދ ާޅ ުވެފ ައި ވ ެއ ެވ ެ‪.‬‬


‫ދ )‪(2‬‬ ‫ނމާ ު‬ ‫ޟޙާ ަ‬ ‫ު‬ ‫ދލް ލަ ީތފް‬ ‫ބ ު‬ ‫ޔޒް އަ ް‬ ‫ދ ިއ ާ‬ ‫ްޝ ިއހް މުޙައްމަ ު‬ ‫ޔއް ީވ ‪ :‬އައ ެ‬ ‫ިލ ު‬

‫‪173‬‬

‫ކ ުރީ ގ ެ އަދ ަދ ާއި ގުޅ ޭ‪...‬‬

‫‪221210‬‬

‫‪.2‬‬

‫ގ ަޟާ ނ ުކުރެވޭނެކަނ ް‪ ،‬މި ީއ ޝާ ފި ީޢނ ް ގ ެ ކ ުރީ ގ ެ‬

‫ސ ގ ައ ުލ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ގ ައ ުލ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި ޙަނަ ީފނ ްގ ެވ ެ ް‬ ‫‪.3‬‬

‫ޢީދ ު ނަމ ާދ ާއި ޟު ޙ ާ ނަމ ާދ ު ފަދ ަ އ ެހެންނަމާދ ަކ ާއި‬

‫ތ ެދުމ ަގ ު‬

‫ސންނަތ ް ތ ައ ް ގ ަޟާ ކުރެވޭނެކަމ ަށ ާއި ‪،‬‬ ‫ނުވަތ ަ އ ަޅުކަމ ަކ ާއި ގ ުޅި ފ ައި ނ ުވ ާ ު‬ ‫އ ެހެންއ ަޅުކަމ ަކ ާއި‬

‫ގ ުޅި ފ ައި ވ ާ‬

‫ސންނަތްތ ައ ް‪،‬‬ ‫ު‬

‫މި ޘާލަކ ަށ ް‬

‫ރަވ ާތި ބ ު‬

‫ސންނަތްތ ައ ް‪ ،‬ގ ަޟާ ނ ުކުރެވޭނެކަމ ަށ ް ބުނ ާ ބުނުނ ް‪.‬‬ ‫ު‬

‫ސނަމ ާދ ު ކުރ ެއ ްވި އ ެވ ެ“‪.‬‬ ‫ދ ެވުނ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި ފ ަތި ް‬

‫މީގ ެ ތެރ ެއި ނ ް އި މ ާމ ް ނަވަވީ‪ -‬ރަ ިޙމ ަހ ު ﷲ ‪ -‬ބުރަވެވަޑ ައި ގަންނަވ ަނީ‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫‪6‬‬

‫‪.3‬‬

‫ަޟޔ ަﷲ‬ ‫އުނ ްމ ު ސަ ލ ަމ ާ‪-‬ރ ި‬

‫ޢަނ ްހ ާ‪-‬‬

‫ގ ެ ިކބ ައި ނ ް‬

‫ސ ގ ަޟާ ކުރެވ ޭ ނަމ ާދ ު ތ ަކ ެއ ް ކަމ ަށ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސންނަތ ް ނަމާދ ަ ީކ ވ ެ ް‬ ‫ހ ުރި ހ ާ ު‬

‫ﹸ‬ ‫ﹶﲔ ﺑ ﹶ ﹾﻌ ﹶﺪ‬ ‫ﺳﻠﱠ ﹶﻢ ﹶ‬ ‫ރި ވ ާވ ެގެނ ްވ ެއ ެވ ެ‪) .‬ﺃ ﹶ ﱠﻥ ﺍﻟﻨ ﹺﱠﺒ ﱠﻲ ﹶ‬ ‫ﺻﻠﱠﻰ ﺍﷲ ﹶﻋﻠﹶ ﹾﻴ ﹺﻪ ﻭﹶ ﹶ‬ ‫ﺻﻠﱠﻰ ﺭ ﹶ ﹾﻛ ﹶﻌﺘ ﹾ ﹺ‬

‫ސންނަތ ް ނަމ ާދ ު ގ ަޟާ ކުރެވޭނ ެ ކ ަމ ުގ ެ ދަލީލުތ ައ ް‪:‬‬ ‫ު‬

‫ﺲ ﺑﹺ ﹾ‬ ‫ﺳ ﹶﻼ ﹺﻡ ﹺﻣ ﹾﻦ‬ ‫ﺍﻟﹾ ﹶﻌ ﹾ‬ ‫ﺴﺄﹶﻟﹶ ﹾﺘ ﹸﻪ ﹶﻋ ﹾﻦ ﺫﹶﻟﹺ ﹶﻚ ﹶﻓﻘﹶﺎ ﹶﻝ ‪ ) :‬ﺇﹺﻧ ﱠ ﹸﻪ ﺃﹶﺗ ﹶﺎﻧ ﹺ ﹾﻲ ﻧ ﹲ‬ ‫ﺎﻹ ﹺ ﹾ‬ ‫ﺼﺮﹺ ﹶﻓ ﹶ‬ ‫ﹶﺎﺱ ﱢﻣ ﹾﻦ ﹶﻋ ﹾﺒ ﹺﺪ ﺍﻟﹾ ﹶﻘ ﹾﻴ ﹺ‬

‫‪.1‬‬

‫ުﷲ‪-‬ޞއްލ ަﷲ ޢަލ ައި ިހ ވ ަސަ އްލަމ ަ‪ -‬ޙަދީޘ ް ﹶﻗ ﹾﻮ ﹺﻣ ﹺﻬ ﹾﻢ ﹶﻓ ﹶ‬ ‫ﹶﲔ ﺑ ﹶ ﹾﻌ ﹶﺪ ﱡ‬ ‫ﹶﺎﻥ ﺑ ﹶ ﹾﻌ ﹶﺪ‬ ‫ަ‬ ‫ރަސޫލ‬ ‫ﹶﺎﻥ ﺍﻟﺮﱠ ﹾﻛ ﹶﻌﺘ ﹺ‬ ‫ﺍﻟﻈﻬﹾ ﺮﹺ ﹶﻓ ﹸﻬ ﹶﻤﺎ ﹶﻫﺎﺗ ﹺ‬ ‫ﹶﲔ ﺍﻟﻠﱠﺘ ﹾ ﹺ‬ ‫ﺸ ﹶﻐ ﹸﻠ ﹾﻮﻧ ﹺ ﹾﻲ ﹶﻋ ﹾﻦ ﺍﻟﺮﱠ ﹾﻛ ﹶﻌﺘ ﹾ ﹺ‬

‫ﺼﻠﱢﻬﹶ ﺎ ﺇﹺﺫﹶﺍ ﺫ ﹶﹶﻛﺮﹶ ﹶﻫﺎ (‬ ‫ﹶﺴ ﹶﻴﻬﹶ ﺎ ﹶﻓﻠﹾ ﹸﻴ ﹶ‬ ‫ކުރ ެއ ްވި އ ެވ ެ‪ ) .‬ﹶﻣ ﹾﻦ ﻧ ﹶﺎ ﹶﻡ ﹶﻋ ﹾﻦ ﹶ‬ ‫ﺻ ﹶﻼ ﹴﺓ ﺃﹶﻭﹾ ﻧ ﹺ‬

‫ާ‪-‬ޞއްލ ަﷲ ޢަލ ައި ިހ ވ ަސަ އްލަމ ަ‪ -‬ޢ ަޞް ރުފ ަހުނ ް‬ ‫ﺼﺮﹺ( މާނައަކީ‪” :‬ރަސޫލ ަ‬ ‫ﺍﻟﹾ ﹶﻌ ﹾ‬

‫މާނައަކީ‪” :‬ނި ދި ގެނ ް ނުވަތ ަ ހ ަނދާންނ ެތި ގެނ ް ނަމާދ ެއ ް ދޫކ ޮށ ްލ ެވި އްޖެމީހ ާ ދެރަކްޢ ަތ ް ކުރައ ްވ ާ ީތ ފ ެނި ވަޑ ައި ގެނ ް އުނ ްމ ު ސަ ލ ަމ ާ ސުވ ާލ ުކުރ ެއ ްވ ުމުނ ް‬ ‫ހ ަނދ ާވި އި ރަކުނ ް ކުރ ާށ ެވ ެ“‪،‬‬ ‫‪.2‬‬

‫ަޟޔ ަﷲ ޢަނ ްހ ު‪ -‬ރި ވ ާ ކުރ ެއ ްވި‬ ‫އ ަބ ޫ ގ ަތ ާދ ާ‪-‬ރ ި‬

‫ﹸ‬ ‫ﺍﻟﺼ ﹾﺒ ﹶﺢ ﹺﻓ ﹾﻲ‬ ‫ﺳﻠﱠ ﹶﻢ ﹶﻓﺎﺗ ﹶ ﹸﻪ ﱡ‬ ‫ޙަދީޘ ެއްގ ައި ވ ެއ ެވ ެ‪ ) .‬ﺃ ﹶ ﱠﻥ ﺍﻟﻨ ﹺﱠﺒ ﱠﻲ ﹶ‬ ‫ﺻﻠﱠﻰ ﺍﷲ ﹶﻋﻠﹶ ﹾﻴ ﹺﻪ ﻭﹶ ﹶ‬

‫ސ ގ ެ ގ ައ ުމ ުގ ެ މީހުނ ް އި ސްލ ާމ ް ީދނ ާއި ގެނ ް‬ ‫ޙަދީޘ ް ކުރ ެއ ްވި އ ެވ ެ‪” .‬ޢ ަބ ްދުގ ައި ް‬ ‫ތި މަންކަލ ޭގ ެފާނ ު ގާތ ަށ ް އ ައ ުމުނ ް މެނ ްދުރުނަމ ާދ ު ފ ަހ ުގ ެ ދެރަކްޢަތ ަށ ް‬ ‫މ ަޝް ޣ ޫލ ުވ ެވ ުނީ އ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެންކ ަމުނ ް ޢ ަޞް ރުފ ަހުނ ް އެދެރަކްޢ ަތ ް ކ ުރީ އ ެވ ެ“‪.‬‬

‫ﺍﻟﺴ ﹶﻔﺮﹺ ﹶﺣﺘﱠﻰ ﹶﻃﻠﹶ ﹶﻌ ﹺﺖ ﱠ‬ ‫ﺍﻟﺼ ﹶﻼ ﹸﺓ‬ ‫ﺲ ﹶﻓ ﹶﺘ ﹶﻮ ﱠ‬ ‫ﺿﺄ ﹶ ﺛﹸ ﱠﻢ ﹶ‬ ‫ﹶﲔ ﺛﹸ ﱠﻢ ﺃ ﹸ ﹺﻗ ﹾﻴ ﹶﻤ ﹺﺖ ﱠ‬ ‫ﺻﻠﱠﻰ ﹶ‬ ‫ﱠ‬ ‫ﺍﻟﺸ ﹾﻤ ﹸ‬ ‫ﺳ ﹾﺠ ﹶﺪﺗ ﹾ ﹺ‬

‫‪.4‬‬

‫އ ަބ ޫހުރައި ރ ާ‪-‬‬

‫ަޟޔ ަﷲ‬ ‫ރ ި‬

‫ޢަނ ްހ ު‪-‬‬

‫ގެ‬

‫ިކބ ައި ނ ް‬

‫ޞއްލ ަﷲ ޢަލ ައި ިހ ވ ަސަ އްލަމ ަ‪ -‬ޙަދީޘ ް ކުރ ެއ ްވި އ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ުﷲ‪-‬ޞއްލ ަﷲ ޢަލ ައި ިހ ވ ަސަ އްލަމ ަ އ ަށ ް ރި ވ ާވ ެގެނ ްވ ެއ ެވ ެ‪ .‬ރަސޫލ ާ‪ަ -‬‬ ‫ަ‬ ‫ﺼﻠﱠﻰ ﺍﻟﹾ ﹶﻐ ﹶﺪﺍﺓﹶ( މާނައަކީ‪” :‬ރަސޫލ‬ ‫ﹶﻓ ﹶ‬ ‫ސނަމާދ ަށ ް ހ ޭފ ުޅުނ ުލ ެއ ްވި އި ރުއަރަންދ ެއ ް އ ެެއ ް ދުވަހ ަކ ު އ ޮވ ެވުނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ފ ަތި ް‬

‫ﺼ ﱢﻞ ﺭ ﹶ ﹾﻛ ﹶﻌﺘ ﹾﹶﻲ ﺍﻟﹾ ﹶﻔ ﹾﺠﺮﹺ ﹶﺣﺘﱠﻰ ﺗ ﹾﹶﻄ ﹸﻠ ﹶﻊ ﱠ‬ ‫ﺼﻠﱢ ﹺﻬ ﹶﻤﺎ( މާނައަކީ‪:‬‬ ‫ﺲ ﹶﻓﻠﹾ ﹸﻴ ﹶ‬ ‫) ﹶﻣ ﹾﻦ ﻟﱠ ﹾﻢ ﻳﹸ ﹶ‬ ‫ﺍﻟﺸ ﹾﻤ ﹸ‬

‫ސ‬ ‫އެކަލ ޭގ ެފާނަށ ް ހ ޭފ ުޅ ުލ ެއ ްވ ުމުނ ް ތ ެދ ުވެވަޑ ައި ގެނ ް ވ ުޟޫ ކުރައ ްވ ާ‪ ،‬ފ ަތި ް‬

‫ސ އެދެރަކްޢ ަތ ް‬ ‫ސންނަތ ުގ ެ ދެރަކްޢ ަތ ް ނުކ ޮށ ް ހ ުއ ްޓ ާ އި ރ ުއ ެރި ނަމ ަވ ެ ް‬ ‫”ފ ަތި ހ ުގ ެ ު‬

‫ސނަމާދ ަށ ް ގަމ ަތ ް ކުރ ާށ ެވ ެ“‪.‬‬ ‫ސންނަތ ް ކުރ ެއ ްވި އ ެވ ެ‪ .‬އެއ ަށްފ ަހ ު ފ ަތި ް‬ ‫ނަމ ާދ ުގ ެ އި ހ ު ު‬


‫“‬

‫ސނަމާދ ަށ ް ހ ޭފ ުޅުނ ުލ ެއ ްވި އި ރުއަރަންދ ެއ ް އ ެެއ ް ދުވަހ ަކ ު‬ ‫ފ ަތި ް‬ ‫އ ޮވ ެވުނ ެވ ެ‪ .‬އެކަލ ޭގ ެފާނަށ ް ހ ޭފ ުޅ ުލ ެއ ްވ ުމުނ ް ތ ެދ ުވެވަޑ ައި ގެނ ް‬ ‫ސންނަތ ް‬ ‫ސ ނަމ ާދ ުގ ެ އި ހ ު ު‬ ‫ވ ުޟޫ ކުރައ ްވ ާ‪ ،‬ފ ަތި ް‬

‫ސނަމާދ ަށ ް ގަމ ަތ ް ދ ެވުނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ކުރ ެއ ްވި އ ެވ ެ‪ .‬އެއ ަށްފ ަހ ު ފ ަތި ް‬

‫‪.5‬‬

‫ސނަމ ާދ ު ކުރ ެއ ްވި އ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އ ަދި ފ ަތި ް‬

‫”ނި ދި ގެނ ް ނުވަތ ަ ހ ަނދާނ ް ނ ެތި ގެނ ް ވި ތ ްރި ނ ުކުރ ެވި އްޖެނަމ ަ ހ ަނދާނ ްވި‬ ‫އި ރަކުނ ް ކުރ ާހ ުށި ކަމ ެވ ެ“‪.‬‬ ‫‪.6‬‬

‫ަޟޔ ަﷲ‬ ‫ރ ި‬

‫ޢ ާއި ޝާ ‪-‬‬

‫ޢަނ ްހ ާ‪-‬‬

‫ރި ވ ާވ ެގެނ ްވ ެއ ެވ ެ‪) .‬ﺃﻥ ﺍﻟﻨﺒﻲ ﺻﻠﻰ ﺍﷲ ﻋﻠﻴﻪ ﻭﺳﻠﻢ‬

‫ގެ‬

‫ިކބ ައި ނ ް‬

‫ﻛﺎﻥ ﺇﺫﺍ ﻓﺎﺗﺘﻪ‬

‫ﺍﻟﺼﻼﺓ ﻣﻦ ﺍﻟﻠﻴﻞ ﻣﻦ ﻭﺟﻊ ﺃﻭ ﻏﻴﺮﻩ ﺻﻠﻰ ﻣﻦ ﺍﻟﻨﻬﺎﺭ ﺛﻨﺘﻲ ﻋﺸﺮﺓ ﺭﻛﻌﺔ(‬ ‫ާ‪-‬ޞއްލ ަﷲ ޢަލ ައި ިހ ވ ަސަ އްލަމ ަ‪ -‬އ ާލާސްވ ެގެނ ް‬ ‫މާނައަކީ‪” :‬ކީރި ތި ރަސޫލ ަ‬

‫‪173‬‬ ‫‪221210‬‬

‫ސ ގޮތ ަކުނ ް ރޭގ ަޑ ުގ ެ ނަމ ާދުތ ައ ް ނ ުކުރ ެވި އްޖެނަމ ަ‪،‬‬ ‫ަޟޔ ަﷲ ޢަނ ްހ ު‪ -‬ގ ެ ިކބ ައި ނ ް ނުވަތ ަ އެނޫނ ްވ ެ ް‬ ‫އ ަބ ޫސަ ޢީދ ުލ ް ޚ ުދ ްރީ ‪-‬ރ ި‬

‫ަ‬ ‫ރި ވ ާވ ެގެނ ްވ ެއ ެވ ެ‪ .‬ރަސޫލ ުﷲ‬ ‫‪-‬ޞއްލ ަﷲ ޢަލ ައި ިހ ވ ަސަ އްލަމ ަ‪ -‬ޙަދީޘ ް ދ ުވ ާލުގ ަ ީޑ ގ ައި ބާރަ ރަކްޢ ަތ ް ކުރައްވ ައ ެވ ެ“‪ .‬ﻭﺍﷲ ﺃﻋﻠﻢ‪.‬‬

‫‪-‬ނި މ ުނީ ‪-‬‬

‫ސޓ ައި ލ ް( ބ ޭލ ުމ ާއި އ ަދި‬ ‫ސތ ަށި ތ ައ ް ތ ަފ ާތ ު ގ ޮތްގޮތ ައ ް ) ް‬ ‫ކ ުރި މ ަތި ފަރ ާތ ު އި ް‬

‫ތ ެދުމ ަގ ު‬

‫”‬

‫ުﷲ‪-‬ޞއްލ ަﷲ ޢަލ ައި ިހ ވ ަސަ އްލަމ ަ އ ަށ ް‬ ‫ަ‬ ‫ރަސޫލ‬

‫ﺼ ﱢﻞ ﺇﹺﺫﹶﺍ ﺫ ﹶﹶﻛﺮﹶ ﹸﻩ( މާނައަކީ‪:‬‬ ‫ﹶﺴ ﹶﻴ ﹸﻪ ﹶﻓﻠﹾ ﹸﻴ ﹶ‬ ‫ކުރ ެއ ްވި އ ެވ ެ‪ ) .‬ﹶﻣ ﹾﻦ ﻧ ﹶﺎ ﹶﻡ ﹶﻋ ﹾﻦ ﻭﹺﺗ ﹾﺮﹺ ﹺﻩ ﺃﹶﻭﹾ ﻧ ﹺ‬

‫ސމ ަ ީކ ކޮންކަހަލ ަ ކަމ ެއ ް ހ ެއްޔ ެވ ެ؟‬ ‫ކުލަޖ ެއ ް ު‬ ‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫ޖ ަވ ާބ ު‪:‬‬

‫ﺍﳊﻤﺪ ﷲ‪ ،‬ﻭﺍﻟﺼﻼﺓ ﻭﺍﻟﺴﻼﻡ ﻋﻠﻰ ﻧﺒﻴﻨﺎ ﻣﺤﻤﺪ ﻭﻋﻠﻰ ﺁﻟﻪ ﻭﺻﺤﺒﻪ ﻭﺳﻠﻢ ﻭﺑﻌﺪ‪:‬‬

‫ސތ ަށި ( އ ެކުގ ައި ބާލ ައި ސާފ ު ކުރަނ ް ޖެހޭނ ެއ ެވ ެ‪ .‬އެކަނ ް‬ ‫ސތ ަށި )ޢާނަތ ުގ ެ އި ް‬ ‫ސ ކ ުރި މ ަތި ފަރ ާތ ު އި ް‬ ‫ފި ރި ހެނުންނ ާއި އަނ ްހެނުންނ ާއި ދެބ ައި މީހުނ ްވ ެ ް‬ ‫ނުކ ޮށ ް ބ ެހ ެއ ްޓުނ ް ހ ުއްދ ަވ ާ އ ެއްމ ެ ގި ނަ މ ުއްދަތ ަ ީކ ‪ 40‬ރ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ެ މ ުއްދ ަތ ުގ ެ ތެރޭގ ައި ކ ުރި މ ަތި ފަރ ާތ ް ބާލަނ ް ޖެހޭނ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ެ ީއ ފި ޠުރަތ ުގ ެ ކަމ ެކ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ﱠ‬ ‫ﻂ ﻭﹶ ﹶﺣﻠﹾ ﹺﻖ ﺍﻟﹾ ﹶﻌﺎﻧ ﹶ ﹺﺔ ﺃ ﹶ ﹾﻥ ﹶﻻ ﻧ ﹶ ﹾﺘ ﹸﺮ ﹶﻙ‬ ‫ﹶﺲ ﺭﺿﻲ ﺍﷲ ﻋﻨﻪ ގ ެ އ ަރި ހުނ ް ﻣﺴﻠﻢ ރި ވ ާ ކުރައ ްވާފ ައި ވ ެއ ެވ ެ‪ )) .‬ﹸﻭ ﱢﻗ ﹶﺖ ﻟﹶﻨﹶﺎ ﹺﻓﻲ ﹶﻗ ﱢ‬ ‫ﺃﹶﻧ ﹲ‬ ‫ﻴﻢ ﹾﺍﻷ ﹶ ﹾﻇ ﹶﻔﺎﺭ ﹺ ﻭﹶﻧﹶﺘ ﹺ‬ ‫ﹾﻒ ﹾﺍﻹﹺﺑ ﹺ ﹺ‬ ‫ﺺ ﺍﻟﺸﺎﺭ ﹺ ﹺﺏ ﻭﹶﺗ ﹶ ﹾﻘﻠﹺ ﹺ‬ ‫ސތ ަށި އ ުފުރ ުމ ާއި ޢާނަތ ުގ ެ )ކ ުރި މ ަ ީތ ފަރ ާތ ުގ ެ(‬ ‫ސ ކުރ ު ކުރ ުމ ާއި ނި ޔަފ ަތި ކ ެނޑ ުމ ާއި ިކހިލި ފ ަތްދ ޮށ ުގ ެ އި ް‬ ‫ﲔ ﻟﹶ ﹾﻴﻠﹶ ﹰﺔ((‪ .‬މާނައަކީ‪” :‬މ ަތި މ ަ ް‬ ‫ﺃ ﹶ ﹾﻛ ﹶﺜﺮﹶ ﹺﻣ ﹾﻦ ﺃﹶﺭﹾﺑ ﹶ ﹺﻌ ﹶ‬ ‫ސ ރެއ ަށ ްވުރ ެ އި ތުރ ު ނ ުކުރުމ ަށ ެވ ެ‪ “.‬އ ެމ ުއްދ ަތ ުގ ެ ތެރޭގ ައި ީމހ ަކ ު‬ ‫ސ ީޅ ް‬ ‫ސތ ަށި ބ ޭލުމ ަށ ް ތި މަނ ް ބޭކ ަލުންނަށ ް ވ ަގ ުތ ު ކ ަނޑައ ައި ދ ެއ ްވި ފ ައި ވ ަނީ ާ‬ ‫އި ް‬ ‫ސގ ައި‬ ‫ސ ވ ުމުނ ް ހ ަ ީދ ް‬ ‫ސ ީޅ ް‬ ‫ސ ާ‬ ‫ސމ ަ ީކ މަނ ާ ކަމ ެއ ް ކަނ ް އ ެނގި ފ ައ ެއ ް ނ ުވ ެއ ެވ ެ‪ .‬ނަމ ަވ ެ ް‬ ‫ވ ަ ިކ ގޮތަކ ަށ ް ބާލ ައި ނުވަތ ަ ކޮށ ައި ނުވަތ ަ ކުލ ަ ޖ ެއ ް ު‬ ‫ސތ ަށި ބ ޭލުނ ް ވ ެއ ެވ ެ‪ .‬ﻭﺍﷲ ﺃﻋﻠﻢ‬ ‫ނަންގަނ ެވި ފ ައި ވ ާ ކަންތ ައްތ ައ ް ކުރަނ ް ޖެހޭނ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ޭގ ެ ތެރޭގ ައި ޢާނަތ ުގ ެ އި ް‬

‫ޖ ަވ ާބ ު‪:‬‬

‫‪www.mvislamqa.com‬‬

‫‪7‬‬


‫ޝފީގ ުގ ެ‬ ‫އ ަހުމ ަދ ު ަ‬

‫ނ ބައި(‬ ‫ދވަހެއް )‪ 4‬ވ ަ ަ‬ ‫ނ ު‬ ‫ހަޔާތު ް‬ ‫ނވާފަ ިއ‬ ‫ނ ފޮތެއް ފޮ ު‬ ‫ސޓް ީރ ިއ ް‬ ‫ނ މިނި ް‬ ‫ޭޝ ް‬ ‫ޔކ ަ‬ ‫ށ އެ ިޑ ު‬ ‫ޔކަ ް‬ ‫ކއް ިލ ަ‬ ‫ރގަ ިއ ު‬ ‫ަސވަ ު‬ ‫ދވ ް‬ ‫ށފަ ިއ ހުރި ު‬ ‫ދކޮ ް‬ ‫ނ ު‬ ‫ބ ް‬ ‫ނގަ ިއ ގޭގަ ިއ ަ‬ ‫ނ ް‬ ‫ޗއް ާ‬ ‫ނ ވަ ިކއެއް ެ‬ ‫ށ ް‬ ‫ދ ު‬ ‫ބ ިލމުގ ެ ަ‬ ‫ުސ އޮ ީފހުގ ެ ެ‬ ‫ ފުލ ް‬‫ކ ިޅވެފަ ިއ ހުރި ީމހެއް ކަމަށް‪.‬‬ ‫ުސ ު‬ ‫ރ މ ް‬ ‫ޝ ީފޤުއަ ީކ ިމހާ ު‬ ‫ޝ ީފޤުގ ޭ ަ‬ ‫ރ ަ‬ ‫ނވ ޭ ު‬ ‫ނގީ‪ ،‬ހ ެ ް‬ ‫އެ ް‬

‫ށވ ޭ‪،‬‬ ‫ރ ބުނި ކަމަ ް‬ ‫ދމް ޒާ ިހ ު‬ ‫ިޝނަރ އާ ަ‬ ‫ިސކޮމ ަ‬ ‫ށ ީލމަ“ ޕޮލ ް‬ ‫ދކޮ ް‬ ‫ުސ އޮ ިފހުގަ ިއ ތަޅުވާލާފަ ިއ ޫ‬ ‫ށ ފުލ ް‬ ‫ކޑަކޮ ް‬ ‫ނ ހޭއަރާނީ ‪ު ،‬‬ ‫ދ ް‬ ‫ނ ެ‬ ‫ނ ކަހަލަ ީމހު ް‬ ‫”ޝ ީފޤުމ ެ ް‬ ‫ަ‬ ‫‪-‬‬

‫‪173‬‬

‫ޝ ީފގު‬ ‫ދ ަ‬ ‫ޔއް ީވ ‪ :‬އަހުމަ ު‬ ‫ިލ ު‬

‫‪221210‬‬

‫ކ ުރީ ގ ެ އަދ ަދ ާއި ގުޅ ޭ‪...‬‬ ‫ސ ީވނ ު ީވ ތަނ ެއ ް‬ ‫އ ަޅުގ ަނޑ ުގ ެ ގެއ ަށ ް އ ަލ ްއުސްތާޛ ު އ ަބ ްދ ުﷲ ޙަމީދ ު ވ ަޑ ާއި ގަންނަވ ާއި ރ ު ބަލ ައި ފި ނަމ ަ ވަރަށ ް އ ަގ ުހ ުރި ޑޮކިޔުމެންޓ ެކ ެވ ެ‪ .‬އ ެލި ޔުނ ްވ ެ ް‬

‫ާސ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬

‫އ ަރި ހުގ ައި މއ‪.‬ނައި ބުގ ޭ މުޙ ައްމ ަދ ު ޙަލީމ ް ގެންނަވ ައ ެވ ެ‪ .‬މި ދެބ ޭފ ުޅުނ ްކުރ ެ ނޭނގި ގ ެއ ްލ ުނީ އ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ލ ަފ ާކުރ ެވ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ މ ައ ުމޫނ ު އ ަބ ްދ ުލ ް‬ ‫ސ އ ަޅުގ ަނޑ ުގ ެ ގެދޮރަށ ް ކ ުރީ ގ ެ ރަ ީއ ް‬ ‫މި ީއވ ެ ް‬

‫ހ ުރި‬

‫ޤ ައ ްޔ ޫމ ް އަންގަވ ައި ގެނ ް އ ަޅުގ ަނޑ ުގ ެ ކ ުދި ންނ ާއި އ ަ ިބމީހ ާ ިބރުގަންނަވަނ ް‬

‫ސދ ާ ނަކ ަލުކ ޮށ ް އެނަކ ަލުތަކ ަށ ް ިބނާކ ޮށ ް އ ަޅުގ ަނޑ ާއި‬ ‫ބ ައ ެއ ް ވާހަކަތ ައ ް ީ‬

‫ޝފީޤ ާއި‬ ‫ަ‬ ‫ވ ެގެނ ް ކުރ ެއ ްވި ކަމ ެކ ެވ ެ‪ .‬ޚ ުދ ުމ ުޚ ްތާރ ު އަމ ަލ ެކ ެވ ެ‪ .‬މުޙ ައްމ ަދ ު‬

‫ސފ ައި ނ ްގ ެއި ނ ް ސުވ ާލ ުކުރައްވ ަމުނ ް ގެންދ ެވި ކަނ ް ފާހަގ ަކުރެވޭތީއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ި‬

‫ސ ވަރަށ ް ދެރަކޮންނ ެވ ެ‪ .‬ޚ ުދ ުމ ުޚ ްތާރ ު‬ ‫ދ ޭތެރޭގ ައި އެންމ ެ ފ ަހުނ ް ކަނ ްނި ންމެވީވ ެ ް‬

‫ކޮންމ ެ އ ެއްބ ޭފ ުޅ ެއ ްގ ެ ޖީބުގ ައި‬

‫ރ ެކޯޑ ަ ރ ެއްވަކ ަމުގ ައި‬

‫ާޞރުގ ައި‬ ‫އ ެ ީއ އެބ ޭފ ުޅުނ ްގ ެ ޙ ި‬

‫އ ަޅުގ ަނޑ ުމެންނަށ ް ދ ެއ ް ިކފ ައި‬

‫‪ .8‬އ ަދި‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫‪8‬‬

‫ދަންނަވަމ ެވ ެ‪ .‬އ ަޅުގ ަނޑ ުގ ެ ރ ުހުމ ަކ ާއި‬

‫ނުލ ައި‬

‫އ ަޅުގ ަނޑ ުގ ެ ގެއ ަށ ް އެރޭ ދެވަނަ ފަހަރަށ ް‪ ،‬ވަރަށ ް ދަނ ްވެފ ައި ވ ަނި ކ ޮށ ް‬

‫ވ ެރި ޔ ަކ ު ކުރާނ ެ ގޮތ ަށ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސ އޮފީހ ުގ ެ ބ ެލި މ ުގ ެ ދ ަށުނ ް ވަކިއ ެއްޗ ެއ ް ނާންގ ައި ގޭގ ައި‬ ‫‪ .9‬ފ ުލ ު ް‬

‫ޭޝނ ް މި ނި ސްޓ ްރީ އި ނ ް‬ ‫ސވަރުގ ައި ކ ުއ ްލި ޔަކ ަށ ް އ ެޑި ޔުކ ަ‬ ‫ފ ުލ ުހުނ ްގ ެ ބަޔ ަކ ު ވަދ ެ އ ަޅުގ ަނޑ ުގ ެ ދ ޮ ީށ ދ ަރި ފ ުޅ ެއްކ ަމުގ ައި ވ ާ މުޙ ައްމ ަދ ު ބަނ ްދުކ ޮށްފ ައި ހ ުރި ދުވ ަ ް‬ ‫ޝފީޤުއ ަ ީކ މި ހާރ ު މުސްކ ުޅި ވެފ ައި‬ ‫ޝފީޤުގ ޭ ަ‬ ‫ޝފީޤ ުގ ެ ކޮޓ ަރި އ ަށ ް ވަދ ެ ފ ޮތްތ ައ ް ހ ާވ ާ ހަދަނ ް ފ ެށި އ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި އޭނ ާގ ެ ފ ޮތ ެއ ް ފޮނ ުވާފ ައި އެންގީ‪ ،‬ހެންވޭރ ު ަ‬ ‫ަ‬ ‫ސ ކިޔ ާ ހ ެދި އ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި ކ ޮމްޕިއުޓ ަރ‬ ‫މ ޭޒ ުމ ަ ީތގ ައި ހ ުރި ލި ޔުންތ ައ ްވ ެ ް‬

‫ސޓ ަރީ އ ަށ ް ބޭނ ްފ ުޅުނ ުވ ާ‬ ‫ޭޝނ ް މި ނި ް‬ ‫ހ ުރި މީހ ެއ ް ކަމ ަށ ެވ ެ‪ .‬މި ވ ަޤ ުތ ު އ ެޑި ޔުކ ަ‬

‫ހޯދަނ ް އ ުޅުނ ެވ ެ‪ .‬ކ ޮމްޕިއުޓަރ ެއ ް ނ ެތ ުމ ުގ ެ ސަ ބ ަބުނ ް‪ ،‬ކ ޮމްޕިއުޓ ަރ ކޮބ ައި ތ ޯ މީހ ެއްކަމ ަށ ް ފ ޮތ ެއްގ ައި ލި ޔެފ ައި އެނ ްގ ެވި އ ެވ ެ‪ .‬މި ކަނ ް ހިނގާފ ައި ވ ަނީ މި ހާރ ުގ ެ‬ ‫ޝނަރ ޑ ޮކްޓ ަރ މުޙަންމ ަދ ު ލަތީފ ުގ ެ ވ ަ ީޒ ރުކ ަމުގ ައ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސވި ލްސާވި ސްގ ެ ކ ޮމި ަ‬ ‫ި‬

‫އެހިއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫މުޙ ައްމ ަދ ު‬

‫ޝފީޤ ްގ ެ‬ ‫ަ‬

‫ކޮޓ ަރި ނ ް‬

‫ގެނ ްދި ޔަކަމ ަށ ް‬

‫ބުނަނީ‬

‫އ ަލްމަރ ުހ ޫމ ް ހެންވޭރ ު އ ަލ ްފ ާ‪ ,‬މުހަންމ ަދ ު ލަތީފ ް ދި ވ ެ ިހރ ާއްޖޭގ ައި ޤާނ ޫނީ‬ ‫ގ ޮތުނ ް ޕ ާޓި އ ެއ ް ހ ެދުމ ަށ ް އ ެކުލަވ ައި ލާފ ައި ވ ާ ޑޮކިޔުމަންޓ ެކ ެވ ެ‪ .‬އ ަޅުގ ަނޑ ަށ ް‬

‫ސ އޮފީހުނ ް އ ަޅުގ ަނޑ ު ސަ ރ ުކާރުނ ް ވަކިކ ުރި ކ ަމ ުގ ެ‬ ‫އ ަދި މި ހާތަނަށ ް ރަ ީއ ް‬ ‫ސ ލި ޔުމ ެއ ް ލި ިބފ ައ ެއ ް ނ ުވ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އ ެއ ްވ ެ ް‬ ‫ސ އޮފީހުނ ް ބަނ ްދުކ ޮށްފ ައ ެވ ެ‪.‬‬ ‫‪ 1996 .10‬ގ ައި އ ަޅުގ ަނޑ ު ހ ުރީ ފ ުލ ު ް‬

‫ަ‬ ‫އ ެގި ފ ައި ވ ާ ގ ޮތުގ ައި މި ީއ މުޙ ައްމ ަދ ު‬ ‫ސ އޮފީހުނ ް ހ ުއްދ ަ ހޯދ ައި ގެންނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ޝ ީފޤ ަށ ް ކ ަޅ ުހުރާގ ޭ މުހަންމ ަދ ު މި ހެންކ ަމުނ ް އ ަޅުގ ަނޑ ު ހ ައްޖ ަށ ް ދި ޔ ަ ީއ ފ ުލ ު ް‬ ‫ސ‬ ‫ލަތީފ ް ޕޯސްޓުނ ް ފޮނ ުއްވަފ ައި ވ ާ ޑޮކިޔުމަންޓ ެކ ެވ ެ‪ .‬މި ީއ ތ ަރީ ީޚ ގ ޮތުނ ް މި ީއ އ ަޅުގ ަނޑ ުގ ެ ފުރަތަމ ަ ހ ައ ްޖ ު ދ ަތުރ ެވ ެ‪ .‬ކަނ ްދި މ ާވި ގ ޮތުނ ް ކ ުރީ ގ ެ ރަ ީއ ް‬


‫މ ައ ުމޫނ ު އ ަބ ްދ ުލ ް ޤ ައ ްޔ ޫމ ުވ ެ ް‬ ‫ސ މި އަހަރ ު ހ ައްޖ ަށ ް ވަޑ ައި ގ ަތ ެވ ެ‪ .‬އ ަޅުގ ަނޑ ު ސަ ރ ުކާރުނ ް ވ ަ ިކކ ޮށ ް އ ަދި ޤ ަބ ޫލުނ ުކުރެވ ޭ ފަދ ަ އ ުޒ ުރުތ ައ ް ދ ައްކ ައި ގެނ ް‬ ‫ދި ޔ ަ ީއ އ ަލްމަރ ުހ ޫމ ް ދި އ ްދ ޫ އި ބްރާހީމ ް ކަލ ޭގ ެފާނ ުގ ެ ގުރ ޫޕ ުގ ެ އ ެ ީހގ ައ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ ގ ޮތްގ ޮތުނ ް‬ ‫މ ަ ީތ ތ ަޢުލީމ ް ނ ުލި ބޭގ ޮތ ް ހ ެއްދ ެވި އ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި މި ނޫނ ްވ ެ ް‬

‫އ ަޅުގ ަނޑ ު ވަރަށ ް ކ ުރީ ގ ެ ރަހްމ ަތ ްތ ެރި އ ެކ ެވ ެ‪ .‬ކޮންމެއަކަސް‪ ،‬އެފަހަރ ު މި ނާގ ައި‬

‫ިބރުދ ައ ްކ ާ ހ ެއްދ ެވި އ ެވ ެ‪ .‬ޚ ުދ ުމ ުޚ ްތާރ ު ވ ެރި އ ެއ ްގ ެ ސަ ރ ުކާރުނ ް ދި މ ާވާނ ެ‬

‫ސވަރ ު ދި ޔ ަ ީއ އ ަޅުގ ަނޑ ުގ ެ ދ ަރީ ންނަށ ާއި އ ަޅުގ ަނޑ ަށ ް‬ ‫ތި އ ްބ ާ އ ަޅުގ ަނޑ ުމެނ ް ތި ިބ ސަ ރަހ ައ ްދ ުގ ެ ފ ޭލި ގެތ ަކުގ ައި އ ަލި ފާނ ް ރ ޯވ ެ ހ ުރި ހ ާ ކަމ ެއ ް އ ެދުވ ަ ް‬ ‫ވަރަށ ް ގި ނަ ގ ެއ ްލުންތ ަކ ާއި ދި މ ާވި އ ެވ ެ‪ .‬އ ަލި ފާނ ުގ ެ ސަ ބ ަބުނ ް ވަރަށ ް ގި ނަ‬ ‫ސ‬ ‫ގ ެއ ްލުންތ ަށ ް އ ަޅުގ ަނޑ ުމެނ ް ގުރ ޫޕ ްގ ެ މީހުންނަށ ް ދި މ ާވި އ ެވ ެ‪ .‬ކ ުރީ ގ ެ ރަ ީއ ް‬

‫ލި ބ ެމުންނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސ‬ ‫ކ ުރީ ގ ެ ޕ ޮލި ް‬

‫ޝނަރ ެއްކަމ ަށ ްވ ާ‪،‬‬ ‫ކ ޮމި ަ‬

‫ޝނަރ‬ ‫ސކ ޮމި ަ‬ ‫ޕ ޮލި ް‬

‫މ ައ ުމޫނ ު އ ަބ ްދ ުލ ް ޤ ައ ްޔޫމަކ ަށ ް އ ަޅުގ ަނޑ ުމެނ ްގ ެ ގުރ ޫޕ ުގ ެ ޙ ާލ ު ބ ައްލަވަނ ް‬

‫ާޞލ ާ‬ ‫ސދ ޮށުގ ޭ އ ަލ ްފ ި‬ ‫އާދ ަމ ް ޒ ާ ިހރ ު‪ ،‬އޭނ ާގ ެ ބ ޮޑ ުދ ައި ތ ަ ކަމ ަށ ްވ ާ‪ ،‬ހ‪.‬ބ ޯށި ގ ަ ް‬

‫ުޞތ ެއ ް ލި ިބވަޑ ައި އ ެއ ް ނުގ ަތ ެވ ެ‪ .‬ނަމ ަވެސް‪ ،‬މި ނޫނ ް‬ ‫ވަޑ ައި ގަނެވ ޭ ވަރ ުގ ެ ފުރ ަ‬

‫ޝފީޤުމެނ ް ކަހަލ ަ މީހުނ ް‬ ‫ަ‬ ‫ހ ައ ްވ ާ މ ަނި ކ ެ ކ ައި ރީ ގ ައި ބ ުނި ކަމ ަށ ް ވ ަނީ‬

‫ހ ުރި ހ ާ ކޭނ ްޕުތަކަކ ަށ ް އެމ ަކ ުފާނަށ ް ވަޑ ައި ގަނ ެވުނ ެވ ެ‪ .‬އެމ ަނި ކ ުފާނ ު ހ ެއްދ ެ ީވ‬

‫ސ އ ޮފި ހުގ ައި ތ ަޅ ުވ ާލާފ ައި “ ދޫކ ޮށ ް ީލމ ައ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ދެނ ް ހޭއަރ ާނީ ‪ ،‬ކުޑަކ ޮށ ް ”ފ ުލ ު ް‬

‫އ ަޅުގ ަނޑ ުމެނ ް ދެމީހުންނަށ ްވ ެ ް‬ ‫ސދ ޮށުގ ޭ‬ ‫ސ ވި ސްނި ފ ައި އ ޮތ ް ގޮތ ަށ ެވ ެ‪ .‬އ ަލްމަރ ުހ ޫމ ް ދި އ ްދ ޫ ދެނ ް އޭރުނ ް މ ައި ތި ރި ވ ެދާނ ެއ ެވ ެ‪ .‬މި ވާހަކ ަ‪ ،‬މި ގޮތ ަށ ް ހ‪.‬ބ ޯށި ގ ަ ް‬ ‫ސ އ ަޅުގ ަނޑ ާއި އ ެއްފަދ ައި ނ ް ކ ުރީ ގ ެ ރަ ީއސްގ ެ އ ަނި ޔ ާ ލި ިބފ ައި ތި ިބ‬ ‫ކަލ ޭފާނަކީވ ެ ް‬

‫ާޞލ ާ ހ ައ ްވ ާ މ ަނި ކ ެ ވ ަނީ އ ަޅުގ ަނޑ ުގ ެ އަނ ްހެނުންކަމ ަށ ްވ ާ‪ ،‬މ ައި ޒ ާނ ް‬ ‫އ ަލ ްފ ި‬

‫ދެމީހުންކަމ ަށ ް ވ ާ ީތ އެމ ަނި ކ ުފާނަށ ް އ ަޅުގ ަނޑ ުމެނ ް ދ ެކެނ ް އުދ ަގޫވީއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ދ ޮށުގ ޭ އ ާމި ނ ާ މ ަނި ކ ެ ކ ައި ރީ ގ ައި ބުނެފ ައ ެވ ެ‪ .‬އ ަޅުގ ަނޑ ުގ ެ އަނ ްހެނުންނަ ީކ‬ ‫ހިތ ުގ ެ ބަލީގ ެ މީހ ެކ ެވ ެ‪ .‬މި ކ ަމ ާއި ގުޅިގެނ ް ހ ަށި ގ ަނޑ ުގ ެ އ ެއްފ ަ ިޅ ފ ުރި ހަމައ ަށ ް‬

‫‪173‬‬ ‫‪221210‬‬

‫ސ ވ ެދާނ ެއ ެވ ެ‪ .‬މި ޚަބަރ ު އި ވ ުމ ާއި އ ެކ ު‬ ‫ުސދާގ ޮތުނ ް މ ައ ުމޫނ ުގ ެ ސަ ރ ުކާރުނ ް އ ަޅުގ ަނޑ ަށ ާއި އ ަޅުގ ަނޑ ުގ ެ އ ާއި ލާއ ަށ ް މ ަސަ އްކ ަތ ް ނ ުކުރ ާތ ާ ވަރަށ ް ގި ނަ ދުވ ަ ް‬ ‫ނ ީ‬ ‫ދ ެއ ްވި އ ެ ިކވ ައްތަރ ުގ ެ އ ަނި ޔ ާ‪:‬‬

‫ޙ ަ ީޤގ ަތ ާއި ޚިލ ާފ ު ވާހަކ ައ ެއ ް ނުދ ައ ްކާނ ެ ކަމ ަށ ް އޭނާއ ަށ ް ކަށަވަރ ުވާތީއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ އޮފީހުގ ައި އ ަޅުގ ަނޑ ު ތ ަޅ ުވ ާލި ފ ަހުނ ް އ ަޅުގ ަނޑ ަ ީކ‬ ‫އޮފީހުގ ައި ބަނ ްދ ުކުރ ުމ ާއި ގ ުޅި ގެނ ް އ ަޅުގ ަނޑ ުގ ެ އަނ ްހެނުންނަށ ާއި ދ ަރި ންނަށ ް އ ެވި ދ ާޅ ުވި ގޮތ ަށ ް‪ ،‬ފ ުލ ު ް‬

‫ވ ައްތަރ ުގ ެ ގޯނ ާ ވ ަނީ ކ ުރީ ގ ެ ރައި ސްގ ެ ހިކްމ ަތ ު އަމ ަލ ު ބޭނުންކ ޮށ ްގެނ ް އ ެ ިކ‬

‫ސ އޮފީހ ުގ ެ ބ ެލ ުމ ުގ ެ ދ ަށުނ ް ދޫކ ޮށ ްލި ފ ަހުނ ް އ ަޅުގ ަނޑ ަ ީކ‬ ‫އ ަޅުގ ަނޑ ު ޕ ޮލި ް‬

‫ފަހަރުމ ަތި ނ ް ދ ެއ ްވާފ ައ ެވ ެ‪ .‬މި ކ ަމ ާއި ގ ުޅި ގެނ ް އ ަޅުގ ަނޑ ުގ ެ ބ ައ ެއ ް ދ ަރި ނ ް‬

‫‪-‬ނ ުނި މ ޭ‪-‬‬

‫އ ަޅުގ ަނޑ ަ ީކ ‪ 12‬ކ ުދި ނ ްގ ެ ބ ައްޕައ ަ ީކމ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސ އޮފީހުގ ައި‬ ‫އ ަޅުގ ަނޑ ު ފ ުލ ު ް‬ ‫ބަނ ްދ ުކުރ ުމ ާއި ގުޅިގެނ ް އ ަޅުގ ަނޑ ުގ ެ‬ ‫އަނ ްހެނުންނަށ ާއި ދ ަރި ންނަށ ް ވަރަށ ް ބ ޮޑ ެތި‬ ‫އ ަނި ޔ ާއ ާއި ‪ ،‬ދ ުއ ްތުރ ާ އ ަދި މީގ ެ އި ތުރަށ ް‬ ‫އ ެ ިކ ވ ަތްތަރ ު ވ ައްތަރ ުގ ެ ގޯނ ާ ވ ަނީ ކ ުރީ ގ ެ‬ ‫ރައި ސްގ ެ ހިކްމ ަތ ު އަމ ަލ ު ބޭނުންކ ޮށ ްގެނ ް‬ ‫އ ެ ިކ ފަހަރުމ ަތި ނ ް ދ ެއ ްވާފ ަ‪.‬‬

‫ނަފްސާނީ ގ ޮތުންނ ާއި ޖި ސްމ ާނީ ގ ޮތުނ ް ބ ަލި މީހ ެކ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫”‬

‫ވަރަށ ް ބ ޮޑ ެތި އ ަނި ޔ ާއ ާއި ‪ ،‬ދ ުއ ްތުރ ާ އ ަދި މީގ ެ އި ތުރަށ ް އ ެ ިކ ވ ަތްތަރ ު ނަފްސާނީ ގ ޮތުންނ ާއި ޖި ސްމ ާނީ ގ ޮތުނ ް ބ ަލި ީމހަކ ަށ ް ވ ެގެނ ް ދި ޔ ައ ެވ ެ‪.‬‬

‫ާސ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬

‫ސ‬ ‫އ ަޅުގ ަނޑ ަ ީކ ‪ 12‬ކ ުދި ނ ްގ ެ ބ ައްޕައ ަ ީކމ ެވ ެ‪ .‬އ ަޅުގ ަނޑ ު ފ ުލ ު ް‬

‫ޞއ ް ީޙ ޙާލ ަތ ު ދަށ ަށ ް ދި ޔ ައ ެވ ެ‪ .‬އ ެ ީއ އޭނ ާގ ެ އ ެކ ުވ ެރި ޙ ައ ްވ ާ މ ަނި ކ ެ‬ ‫އޭނ ާގ ެ ި‬

‫‪9‬‬


‫ނ‬ ‫ްސ ް‬ ‫ނ ިއހ ާ‬ ‫ުސ ް‬ ‫އަ ީލ އަހ ަ‬

‫ށފަހު‬ ‫ޔވެރި ވުމަ ް‬ ‫ށ އަނި ާ‬ ‫ނ ް‬ ‫ނ ަ‬ ‫ުސ ިލމު ް‬ ‫މ ް‬

‫ލން؟‬ ‫ނ ިއޒްރޭ ު‬ ‫ށ އެ ީހވާ ް‬ ‫ނ ް‬ ‫ނ ަ‬ ‫ުސ ިލމު ް‬ ‫މ ް‬ ‫ތ ުނބ ުޅި ނ ެތ ް ޝެ އި ހ ް އ ަކ ާއި ދ ައްކ ަމުނ ް ދި ޔ ަ ވާހަކ ައ ެއ ްގ ެ ތެރ ެއި ނ ް ’އި ޒ ްރޭލ ުގ ެ‬

‫ސދ ަނީ އ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ބ ައި ވ ެރީ ނ ްގ ެ އުޅ ަނދުތަކ ަށ ް ޙަމ ަލ ާ ީދ ވަރަށ ް ރަޙ ުމ ްކުޑ ަގ ޮތުގ ައި މަރަމުނ ްވ ެ ް‬

‫ޒ ަ ޔ ަނި ސްޓުނ ް‘ގ ެ މ ައ ުލ ޫ ފ ެށި ގެނ ް ދި ޔ ަ ީއ ރ ާއްޖެއ ަށ ް އި ޒ ްރޭލ ުގ ެ ޑ ޮކްޓަރުންތ ަކ ެއ ް‬

‫ސ މުސްލި މުންނ ެވ ެ‪ .‬އ ަޅުގ ަނޑ ުމެނ ް ފަދ ައި ންނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އ ެ ީއ ވ ެ ް‬

‫އ ައި ސްގެނ ް‬

‫އުޅ ޭ‬

‫ވާހަކ ައި ންނ ެވ ެ‪.‬‬

‫އ ެޝެ އި ހ ްގ ެ ވާހަކ ައި ގ ައި‬

‫”އި ޒ ްރޭލ ުގ ެ‬

‫ސނުންކަމ ަށ ާއި އި ޒ ްރޭލ ުގ ެ ޑ ޮކްޓަރުންނަށ ް ’ނޫނެކ ޭ‘ ބުނ ާ‬ ‫ސ އި ނ ް ާ‬ ‫މީހުންނަކީވ ެ ް‬

‫‪173‬‬ ‫‪221210‬‬

‫ސ ީތނ ުގ ެ ރައ ްޔި ތުންނަށ ް ހިތ ުހ ުރި ހ ާ ގ ޮތ ެއ ް ހ ަދާފ ައި‬ ‫ސަ ބަބ ަ ީކ އެމީހުނ ް ފަލ ަ ް‬ ‫ސ މި ޤ ައުމ ަށ ް ހެޔ ޮ އެދޭނެކަނ ް ގ ަބ ޫލުނ ުކުރެވޭތީއ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި އެމީހުނ ްގ ެ‬ ‫އ ައި ް‬ ‫މ ަޤ ްސަ ދ ަ ީކ އެމީހުނ ްގ ެ އ ަނި ޔ ާވ ެރި ކަނ ް ފޮރ ުވ ާ ދި ވ ެ ިހންނަށ ް އެހީވ ެ އި ޒ ްރޭލ ާއި‬ ‫މ ެދ ު ދި ވ ެ ިހނ ްގ ެ ހިތުގ ައި އ ޮތ ް ނަފްރަތ ު ލ ޯތްބ ަށ ް ބަދ ަލ ު ކުރުނ ް ކ ަމުގ ައ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި‬ ‫ސ ހިތާމ ަ ހ ުރި‬ ‫މީގ ެ އި ތުރުނ ް މި ކ ަމުގ ައި ދި ވ ެ ިހ ސަ ރ ުކާރުނ ް އ ެއ ްބާރ ުލުނ ް ދޭކަމީވ ެ ް‬

‫”މ ައ ްސަ ލައ ަ ީކ އެމީހުންނަ ީކ ކާފަރުންކަމ ަށ ް ީވތީއ ެއ ް ނޫނ ް‪ .‬އ ައި ފުރ ޮމ ް ޒ ަ ޔަނ ްގ ެ‬

‫މ ުޅި ނ ް ދެބަޔ ެކ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސވަންދެނ ް މ ަސަ އްކ ަތ ް ކ ޮށްފ ައި ވ ާ މީހ ެއްކަމ ަށ ް‬ ‫ވ ެރި އަކ ަށ ް ހ ުރީ މޮސާޑ ުގ ައި ގި ނަ ދުވ ަ ް‬

‫ސ ީތނަށ ް އަރައި ގަނ ެގެނ ް އުޅ ޭ‬ ‫ޒ ަ ޔ ަނި ސްޓުންނަ ީކ ޔ ަހ ޫ ީދނ ްގ ެ ތެރ ެއި ނ ް ފަލ ަ ް‬

‫ޫސ އި ދާރ ާ‪ .‬ދ ުނި ޔ ޭ‬ ‫ޔ ަ ީގނ ާގާތ ައ ް އެދ ަނީ ބުނަމުންނ ެވ ެ‪ .‬މޮސާޑްއ ަ ީކ އި ޒ ްރޭލ ުގ ެ ޖާސ ީ‬

‫ސ ީތނަ ީކ ކ ުރި ނ ް އި ސްލ ާ ީމ ބ ޮޑ ު ޤ ައުމ ެކ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ފަލ ަ ް‬

‫ސ ީމ އި ދާރ ާއ ެވ ެ‪ .‬އެމީހުނ ްގ ެ‬ ‫އެންމ ެ އ ަނި ޔ ާވ ެރި އަމ ަލުތ ައ ް ިހނ ްގާފ ައި ވ ާ މި ފަދ ަ ރަ ް‬

‫ސ‬ ‫ސ ީތނަށ ް ޔ ަހ ޫ ީދނ ް މ ަޑ ުމ ަޑ ުނ ް ގި ނަވ ަމުނ ް ގ ޮ ް‬ ‫އި ޒ ްރޭލ ު އ ުފ ެދި ގެނ ް އ ަ ީއ ފަލ ަ ް‬

‫ސފ ަ‪ .‬އެފަދ ަ ީމހ ަކ ު އި ސްވ ެ ހުރ ެ‬ ‫ފ ަތި ފ ުށ ް ބ ެ ީލމ ަ އ ެނގޭނ ެ އެމީހުނ ްގ ެ އަސްލ ު ި‬

‫ސ ީތނަށ ް އެޔ ަހ ޫ ީދންތ ައ ް ޖ ަމ ާވާނ ް ފެށީއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ދ ުނި ޔ ޭގ ެ ބާރުތ ަކ ުގ ެ އެހީއ ާއި އ ެކ ު ފަލ ަ ް‬

‫ހ ަދާފ ައި ވ ާ ޖ ަމި އ ްޔާއ ަކުނ ް މުސްލި މުންނަށ ް ހެޔ ޮ އ ެދި ގެނ ް ކަމ ެއ ް ކ ޮށްދޭނ ެތޯ‪.‬‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫ކޮލ ަމ ް‬

‫ސދަށ ަށ ް ޖ ަހ ާލި އ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ކަމ ެއ ް“ކ ަމުގ ައި މ ާޔޫސްވ ެހުރ ެ ޝެ އި ހ ް ބުނ ެ އި ް‬

‫އ ެހެންކ ަމުނ ް ކ ުރި ނ ް ބުނ ެވުނ ު ތ ުނބ ުޅި‬

‫ނ ެތ ް ޝެ އި ހ ް ބުނާގ ޮތުނ ް‬

‫އ ޭގ ެ ފ ަހުނ ް ދ ުނި ޔ ޭގ ެ ބ ޮޑ ެތި ޤ ައ ުމުތ ަކ ުގ ެ އ ެ ީހގ ައި ބ ޮޑ ު ސަ ރަހ ައްދ ެއ ް ހިފ ާ‬

‫މުސްލި މުންނަށ ް އ ަނި ޔާކ ޮށ ް މުސްލި މުނ ް ގެދޮރުނ ް ބޭރުކ ޮށ ް އަނ ެއ ް މުސްލި މ ު ޤ ައުމ ަށ ް‬

‫‪10‬‬

‫އ ެސަ ރަހ ައ ްދ ު ބ ޮޑ ު ކުރަމުނ ް އެދ ަނީ އ ެވ ެ‪ .‬އެންމެފ ަހުނ ް އި ޒ ްރޭލުނ ް މ ަސަ އްކ ަތ ް‬

‫އ ައި ސްގެނ ް އެހީވުމ ަ ީކ އަރަތ ެއ ް‪ .‬އ ެހެންވީމ ާ މި ފަދ ަ ީހލ ަތ ްތ ެރި ބަޔ ަކ ު އ ެދުމ ެއ ް ނ ެތި‬

‫ސ ީތނ ުގ ެ އި ތުރުނ ް މ ެދ ުއި ރުމަތީގ ެ ބ ޮޑ ު ސަ ރަހ ައްދ ެއ ް އެމީހުނ ްގ ެ‬ ‫ކުރަނީ މ ުޅި ފަލ ަ ް‬

‫ވ ެދުމ ެއ ް ނ ުކުރާނ ެ‪ “.‬ކަމ ަށ ެވ ެ‪.‬‬

‫’ޒ ަ ޔ ަނި ސްޓުނ ް‘‬

‫ބ ައި ގ ަނޑަކ ަށ ް ކިޔ ާ ނަމ ެކ ެވ ެ‪.‬‬

‫ނަ ީކ‬

‫އ ަދި‬

‫ޔ ަހ ޫ ީދންނ ާއި‬

‫ސ ީތނަށ ް‬ ‫ސ މުސްލި މ ު ޤ ައ ުމުތ ައ ް ހިފ ާށ ެވ ެ‪ .‬މުސްލި މ ު ފަލ ަ ް‬ ‫އ ަތްދަށ ަށ ް ގެނ ެ ް‬

‫ސ މާދ ަމ ާ‬ ‫ސ މި އ ަދ ު އެމީހުނ ް އެހީވ ުމ ުގ ެ ނަމުގ ައި އ ައި ނަމ ަވ ެ ް‬ ‫ކޮންމެއަކ ަ ް‬

‫ސ އެތ ައ ް ހަމ ަލ ާއ ެއ ް ީދ އެތ ައ ް ބަޔ ަކ ު މަރަމުނ ް އެދ ަނީ‬ ‫ކޮންމ ެ ދުވަހ ަކ ުވ ެ ް‬

‫އެމީހުނ ް އ ަޅުގ ަނޑ ުމެންނަށ ް ޖ ައްސާނީ ކޮނ ް ހ ާލ ެއްކަމ ެއ ް އަނ ްދ ާޒ ާ ނ ުކުރެވޭނ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ ީތނ ުގ ެ ބ ައ ެއ ް ސަ ރަހ ައ ްދުތ ަކުގ ައި‬ ‫އެމީހުނ ްގ ެ އާދައަކ ަށ ް ހަދ ައި ގެންނ ެވ ެ‪ .‬ފަލ ަ ް‬

‫ސ ިޕޓ ަލްތ ަކުނ ް‬ ‫ސ އޮސްޓްރޭލި ޔާފަދ ަ ބ ައ ެއ ް ގ ައ ުމުތ ަކުނ ް މި ފަދ ަ ގުރ ޫޕުނ ް ިހނ ްގ ާ ހ ޮ ް‬ ‫ގ ައި މ ުވ ެ ް‬

‫ބޭސްކުރާނ ެ ބ ޭހ ެއ ް ނ ެތި ޑ ޮކްޓަރުނ ް ނ ެތި އެތ ައ ް ބަޔ ަކ ު ހ ާލުގ ައި ޖ ެ ިހފ ައި‬

‫މީހުނ ްގ ެ ކިޑ ުނީ އ ާއި އ ެހ ެނި ހެނ ް ގުނަންތ ައ ް ވަގ ަށްނަގ ައި ޔ ަހ ޫ ީދންނަށ ް ހ ަދި ޔ ާކުރާކަނ ް‬

‫އ ަދި ނ ުވި ތާކ ަށ ް މުސްލި މ ު ގ ައ ުމުތ ަކުންނ ާއި ހެޔ ޮއެދ ޭ އި ސްލ ާމްނޫނ ް‬

‫އ ެނގި ފ ައި ވ ެއ ެވ ެ‪ .‬މ ުޅި ދ ުނި ޔ ެ އެބަޔ ަކ ާއި ނުރ ުހުނ ް ވެފ ައި ވ ާ‪ ،‬އި ންސާނީ ހ ައ ްޤުތަކ ަށ ް‬

‫ސ ީތނަށ ް ބ ޭހ ާއި ބޯހިޔ ާކުރުމ ަށ ް ގެދޮރ ު‬ ‫ބ ައ ެއ ް ގ ައ ުމުތ ަކުންނ ާއި ފަރ ުދުނ ް ިހލ ޭ ފަލ ަ ް‬

‫އެންމ ެ ފ ާޅުގ ައި އަރައި ގަންނަ އި ޒ ްރޭލ ާއި އ ަޅުގ ަނޑ ުމެނ ް ދި ވ ެ ިހ ސަ ރ ުކާރުނ ް އ ަތ ުގ ުޅ ާލ ާ‬

‫ސރުކ ޮށ ްގެނ ްތި ބ ެ އެފަދ ަ‬ ‫ސ ީތނ ުގ ެ ބ ައި ބ ައި ިޙ ޯ‬ ‫ސާމާނ ު ރަށ ްދުކ ޮށ ް ނ ު ީދ ފަލ ަ ް‬

‫ސ ދި ވ ެ ިހ މ ެޖޯރ ެ ީޓ ބޭނުނ ްވާނ ެ ގ ޮތ ެއ ް ނޫނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ރަހުމ ަތ ްތ ެރި ކަނ ް ބ ޭއ ްވުމ ަ ީކ ހަމަގ ައި މ ުވ ެ ް‬

‫ސބަހ ަށ ް މ ަސަ އްކ ަތ ްކުރ ާ‬ ‫ސފ ަވ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި އެފަދ ަ ިހލ ޭ ާ‬ ‫ނި ކަމ ެތި ހ ާލުގ ައި ޖ ައ ް ާ‬

‫‪-‬ނި މ ުނީ ‪-‬‬

‫އ ެތި ބީއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ ނޫންކަނ ް ޔ ަ ީގނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އ ެ ީއ ’ވަތަނ ް އެދ ޭ‘ ގ ޮތ ެއ ްވ ެ ް‬


‫ރައ ްޔި ތ ު މީހ ާގ ެ ޤަލ ަމުނ ް‪:‬‬

‫ްސލ ު ިއން ިތހާބުގ ެ ހަނގުރާމ ަ‬ ‫ރށު ކައުނ ި‬ ‫ަ‬ ‫ދ އަ ީލ‬ ‫ިލޔުނީ ‪ :‬މުހައްމަ ު‬ ‫އި ނ ްތި ހ ާބ ެއ ް ކ ުރި މ ަތި ވ ެއްޖ ެއ ާ އ ެ ީއ ރ ާއްޖ ޭގ ެ އ ެތެރޭގ ައި ހިނގ ާ ކުޑ ަ ވަރ ެއ ްގ ެ‬

‫ހ ޮވި ފ ައި ވާނަމ ަ އ ެ ީމހ ަކ ު އެރަށ ަށ ް ކ ޮއްދޭނެކަމ ަށ ް ީވ ވ ައ ުދުތ ައ ް ފ ުއ ްދާނަމ ަ‬

‫ސ‬ ‫ސ ީމހ ަކ ު ބޭނުނ ް ނ ުވ ާ ީތ ކޮންމ ެ ީމހ ަކ ުވ ެ ް‬ ‫ހ ަނގުރާމ ައ ެކ ެވ ެ‪ .‬ނ ާކ ާމި ޔ ާބ ު އ ެއ ްވ ެ ް‬

‫ސ‬ ‫ސނާނ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެނަ ް‬ ‫އެފަދ ަ ’ސަ ރ ުކާރ ުގ ެ ކ ެނޑި ޑޭޓަކ ަށ ް‘ ވ ޯޓ ުލާނ ް ވި ް‬

‫ބޭނުންވ ަނީ ޖ ެހުނ ު ގޮތ ަކުނ ް ކ ާމި ޔ ާބ ު ހ ޯދ ާށ ެވ ެ‪ .‬ފ ައި ސާގ ެ ނ ުފ ޫޒ ުންނ ާއި އ ާއި ލ ާގ ެ‬

‫’ސަ ރ ުކާރ ުގ ެ ކ ެނޑި ޑޭޓަކ ަށ ް‘‘ ވ ޯޓ ުލ ައި ގެނ ް ހ ޮވާފ ައި ވ ާ މީހ ާ ލ ޮލުކ ޮޅުނ ް‬

‫ނ ުފ ޫޒ ުންނ ާއި ވ ަ ީޒ ފ ާގ ެ ނ ުފ ޫޒ ު ބޭނުންކ ޮށ ްގެނ ް ކ ުރި މ ަތި ލ ާ އި ނ ްތި ހާބ ަކުނ ް ގި ނަ‬

‫ސ ޔ ަ ީގނ ެވ ެ‪ .‬އަނ ެއްކ ޮޅުނ ް‬ ‫ނ ުފެންނަ ނަމ ަ އެފަދ ަ ގ ޯހ ެއ ް ދެނ ް ނުހ ަދާނެކަނ ްވ ެ ް‬

‫ވ ޯޓ ް ހޯދަނ ް ބޭނުނ ްވ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫އި ދި ކ ޮޅ ު ކ ެނ ީޑޑޭޓަކ ަށ ް ވ ޯޓ ުލ ައި ގެނ ް ހ ޮވ ާ އެމީހ ެއ ްގ ެ ިކބ ައި ނ ް ފ ައި ދ ާއ ެއ ް‬ ‫ވާނަމ ަ އެފަދ ަ ’ހެޔ ޮ ބަދަލަކ ަށ ް‘ އެފަދ ަ މީހުނ ް ތި ބ ޭނީ އި ނ ްތި ޒ ާރުގ ައ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އ ަދި ހަމ ައެގޮތ ަށ ް ހ ޮވާފ ައި ވ ާ އި ދި ކ ޮޅ ު ކ ެނޑި ޑ ޭޓ ުގ ެ ފަރ ާތުނ ް ފ ައި ދ ާއ ެއ ް‬

‫‪173‬‬ ‫‪221210‬‬

‫ސނުމަކ ަށ ް ދާނެކަނ ް ޔ ަ ީގނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ނ ުވާނަމ ަ އެކަމ ަށ ް ދެވަނަ ވި ް‬

‫މީހުނ ް ހ ޮޅުއ ަށި ތ ަކުގ ައި‬

‫ސ ވ ޯޓ ު ބެހިގެނ ްދ ާނީ‬ ‫ބުނާގ ޮތުނ ް މި ފަހަރ ުވ ެ ް‬

‫ސ އ ެމ ް ީޑ ީޕ ީމހަކ ަށ ް‬ ‫ޕ ާ ީޓތ ަކ ުގ ެ މ ައްޗ ަށ ެވ ެ‪ .‬ޑީއާރ ު ީޕ މީހުނ ް އޮޅިގެނ ްވ ެ ް‬ ‫ވޯޓ ެއ ް ނ ުލާނ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި އ ެމ ް ީޑ ީޕ ީމހ ަކ ު ޑީއާރުޕީގ ކ ެނޑި ޑޭޓަކ ަށ ް‬ ‫ާސ ބ ޮޑ ު‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ސ ބ ެލ ެވ ެނީ ި‬ ‫ވޯޓ ެއ ް ނ ުލާނ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެންކ ަމުނ ް މި ފަހަރ ުވ ެ ް‬

‫ބަޔ ަކ ު ދ ަނީ ދުރ ާލ ާ ތ ައ ްޔާރ ު ވ ަމުންނ ެވ ެ‪ .‬ފ ޮނި ހުވ ަފެންތ ައ ް މީހުންނަށ ް‬

‫ާސ މި ފަދ ަ އި ނ ްތި ހ ާބުގ ައި ފ ެނި ގެނ ް ނ ުދ ާއި ރ ު ތި މ ާ އުޅ ޭ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ލ ޯތ ްބ ެއ ް ި‬

‫ސ ވ ަނީ ފ ަށާފ ައ ެވ ެ‪ .‬ހ ުވާތ ަކ ާ އ ަހ ުދުތ ައ ް އ ަނގަބ ަހުނ ް‬ ‫ދ ައްކަނ ް މި ހާރ ުވ ެ ް‬

‫ސ އ ެއ ެއްޗަކ ަށ ް ވ ޯޓ ުލާނ ް ތ ައ ްޔާރަށ ް ތި ިބ‬ ‫ޕާޓީއި ނ ް ’ބުޅ ަލ ެއ ް‘ ކ ުރި މ ަތި ލި ޔ ަ ް‬

‫މި ހާރުދ ަނީ ވ ަމުންނ ެވ ެ‪ .‬އ ަޅުގ ަނޑ ު ހ ޮވި އްޖ ެޔ ާ މި ވ ެނި ކަމ ެއ ް ކ ޮއްދޭނަމ ޭ ބުނ ެ‬

‫ާސ މީހުނ ް ބ ައި ވަރ ު އެބ ަތި އ ްބ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫’ހ ާޑ ްކ ޯ‘ ި‬

‫މީހުނ ް ވ ާވ ެއ ްދ ުމ ުގ ެ ބ ޮޑ ު މ ަޝް ރ ޫއ ެއ ް މި ހާރުވ ަނީ ފ ަށާފ ައ ެވ ެ‪ .‬އި ނ ްތި ހ ާބ ެއ ް‬

‫ްސލްތ ަކ ުގ ެ އި ނ ްތި ހ ާބުގ ައި‬ ‫އ ެހެންކ ަމުނ ް ރަށުކ ައުނ ި‬

‫ބޯމ ަތި ވެފ ައި ވ ާއި ރ ު ގި ނަ ބަޔ ަކ ު މި ފަހަރ ު ވ ޯޓ ު ދި ނ ުމުގ ައި ވ ޭތ ުވ ެދި ޔ ަ ތ ަޖ ުރި ބާތަކ ަށ ް‬

‫ސކ ޮޅ ެއ ް ފ ަހުންނ ެވ ެ‪ .‬ލ ަފ ާ ކުރ ާ ފަރ ާތްތ ަކ ުގ ެ ނަތީޖ ާ‬ ‫ބަޔ ަކ ު އ ެނގ ޭނީ ދުވ ަ ް‬

‫ބ ަލާނެކަމ ަށ ް ބ ެލ ެވ ެއ ެވ ެ‪ .‬ވ ޭތ ުވ ެ ދި ޔ ަ ބ ޮޑ ު ދ ެ އި ނ ްތި ހ ާބ ުގ ެ ތ ަޖ ުރި ބާއ ަށ ް‬

‫ިބނ ާވެފ ައި ވ ަނީ އ ެ ީމހ ަކ ު ސަ ޕ ޯޓ ްކުރ ާ ޕާޓީއ ެއ ްގ ެ ކޮޅ ަށ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި ކޮންމ ެ‬

‫ަސ އި ނ ްތި ހ ާބުގ ައި‬ ‫ނަޒ ަރ ު ިހނ ްގާނެކަމ ަށ ް ބ ެލ ެވ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ެއްކ ޮޅުނ ް ބ ަލ ާއި ރ ު ރި ޔ ީ‬

‫ސ ’ގެރެންޓީ‘ ކ ޮށ ްގެނ ް ހ ުރީ އ ެ ީމހ ަކ ު ހޮވޭނެކަމ ަށ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި‬ ‫ކ ެނޑި ޑޭޓ ަކ ުވ ެ ް‬

‫ސ‬ ‫’ބަދަލަކ ަށ ް‘ ވ ޯޓ ު ީލ މީހުނ ް އެމީހުނ ް ީލ ވ ޯޓ ުގ ެ ނަތީޖާއ ަށ ް ބ ަލ ާ މި ފަހަރ ުވ ެ ް‬

‫’ވަރަށ ް ތާއީދ ު‘ އ ޮތްކަމ ަށ ް ބުނ ެ ހިނދ ަމ ާލާފ ައި ވ ާއި ރ ު ކ ުރި މ ަތި ލ ާ ހ ުރި ހ ާ‬

‫ސ‬ ‫’ބަދ ަލ ުގ ެ‘ މީހުންނަށ ް ވ ޯޓ ު ދޭނ ެތ ޯ މި ީއ އ ުފެދ ޭ ސުވ ާލ ެކ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި މ ަޖި ލި ް‬

‫ސ ދަންނަނ ް ޖ ެހ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެންކ ަމުނ ް ނަތީޖާއ ަށ ް‬ ‫ކ ެނޑި ޑ ޭޓުނ ް ނުހޮވޭނެކަނ ްވ ެ ް‬

‫އި ނ ްތި ހ ާބުގ ައި ’ސަ ރ ުކާރ ުގ ެ ކ ެނޑި ޑޭޓަކ ަށ ް‘ ވ ޯޓ ު ލ ައި ގެނ ް އ ެކ ެނޑި ޑޭޓ ަކ ު‬

‫އ ަދި ޖެހ ޭނީ އި ނ ްތި ޒ ާރ ު ކ ޮށ ްލ ާށ ެވ ެ‪.‬‬

‫ކވެ‪.‬‬ ‫ރ ިވފަ ިއވާ ކޮލަމ ެ ެ‬ ‫ކ ެ‬ ‫ްސ ު‬ ‫ށ ހާއ ަ‬ ‫ރމަ ް‬ ‫ކ ު‬ ‫ޝ ިއ ު‬ ‫ނތައް ާ‬ ‫ޔ ް‬ ‫ނގ ެ ިލ ު‬ ‫ިމ ކޮލަމަ ީކ ިމ މަޖައްލާ ިކއުއްވާ ބޭފުޅު ް‬ ‫ނއްވާނީ ‪editor@sandhaanu.com :‬‬ ‫ނ ފޮ ު‬ ‫ޔ ް‬ ‫ިލ ު‬

‫‪-‬ނި މ ުނީ ‪-‬‬

‫މ ޮޅ ުވާނ ެ‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫ްސލ ް އި ނ ްތި ހާބ ަށ ް ގި ނަ‬ ‫ކ ުރި އ ަށ ް މި އ ޮ ީތ އި ނ ްތި ހ ާބ ެކ ެވ ެ‪ .‬ކ ައުނ ި‬

‫ހ ަނގުރާމ ައ ެއ ް އި ނ ްތި ހ ާބ ު ތެރޭގ ައި އޮންނާނެކަމ ަށ ެވ ެ‪ .‬ރަށ ު ލ ޯތ ްބ ެއ ް އ ާއި ީލ‬

‫ރައ ްޔި ތުނ ްގ ެ ޤަލ ަމުނ ް‬

‫ސނ ާ ފި ކުރ ު ކުރ ާ ގި ނަ‬ ‫ާސ ކަންކ ަމ ާ ވި ް‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ސ ި‬ ‫ކޮންމެއަކ ަ ް‬


‫ެސ‘ އަކަށް‬ ‫ނ ’ ިޑ މޮކްރ ީ‬ ‫’ދި މޮކްރާތީ‘ ވ ެ ިރކަމަކު ް‬ ‫ަޝދ ުގ ެ ސަ ރ ުކާރ ު މި ހާތަނަށްވ ަނީ ފ ެއި ލ ްވެފ ައ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސ ނ ީ‬ ‫ ތ ެދ ުތެދ ަށ ް ދަންނަވ ަނީ ނަމ ަ ރައ ްޔި ތުނ ްގ ެ ޙ ައ ްޤ ު ހޯދ ައި ދި ނ ުމުގ ައި ރަ ީއ ް‬‫ދ‬ ‫ަޝ ު‬ ‫ިލޔުނީ ‪ :‬އަ ީލ ރ ީ‬

‫ދި ވ ެ ިހ‬

‫ރ ާއްޖ ެ‬

‫އ ަދ ު މި އ ޮ ީތ‬

‫’ދި މ ޮކްރާތީ‘‬

‫ވ ެރި ކަމ ަކުނ ް‬

‫ެސ‘ އަކ ަށ ް ބަދ ަލ ު ވެފ ައ ެވ ެ‪ .‬ދ ައުލ ަތ ުގ ެ އެންމ ެހ ާ ބާރުތ ަށ ް އެކ ަކ ު‬ ‫’ޑި މ ޮކްރ ީ‬ ‫މ ުށ ުތެރޭ ޖ ަމ ާވ ެ އ ޮތ ުމ ުގ ެ ބަދ ަލުގ ައި ‪ 3‬ބާރ ު ވަކިވ ެ ބާރުތ ަށ ް ފ ުށ ު ނާރ ާ‬ ‫ާސ އ ެއ ް އ ެކުލ ަވ ާލ ެވި ފ ައ ެވ ެ‪ .‬ވ ެރި ކ ަމ ުގ ެ ބާރުތ ަކ ާއި‬ ‫ގޮތ ަށ ް ޤާނޫނ ު އަސ ީ‬

‫‪173‬‬ ‫‪221210‬‬

‫ފަރ ު ީދ މި ނި ވަންކަނ ް ކ ޯޅުމަކ ަށ ް ނ ުވާގޮތ ަށ ް ވ ާ ނި ޒ ާމ ެއ ް މި އ ޮ ީތ ޤ ާއި މ ް‬ ‫ކުރ ެވި ފ ައ ެވ ެ‪ .‬ޢާދ ެ! ކަރ ުދ ާހުގ ައި ޝާ އި އ ު ކ ޮށްފ ައި ވ ާ ޙ ަ ީޤޤަތ ަ ީކ މި އ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސ ޙ ަ ީޤޤ ަތ ާއި ‪ ،‬ލި ޔ ެ ޝާ އި އ ު ކ ޮށްފ ައި ވާގ ޮތ ާއި ދެމ ެދ ު ފާލަމ ެއ ް‬ ‫ނަމ ަވ ެ ް‬

‫”‬

‫ހިތ ްތި ރި ކ ޮށ ް އ ޯގ ާތ ެރި ވުމ ަ ީކ ިހނ ްގާފ ައި ވ ާ‬ ‫ޖ ަރީ މާތ ަކ ެއ ްގ ެ މ ަތި ނ ް ހ ަނދުމަނ ެތި ކ ޮށ ްލުމ ެއ ް‬ ‫ނޫނ ެވ ެ‪ .‬އ ަދ ްލ ު އި ންސާފ ުގ ެ މ ަގުނ ް‬ ‫އެކ ަހ ެރި ވުމ ެއ ް ނޫނ ެވ ެ‪ .‬އ ަދ ުލ ު އި ންސާފ ު‬ ‫ސ ބ ައ ެއ ްގ ެ މ ައްޗ ަށ ް‬ ‫ސ އ ެއ ްވ ެ ް‬ ‫ޤ ާއި މ ްކ ުރި ޔ ަ ް‬ ‫އ ަނި ޔ ާވ ެރި ވާކ ަށ ް ނުޖ ެހ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫“‬

‫އަޅ ައި ގެނ ް މެނ ު ީވ ޑި މ ޮކްރ ީ‬ ‫ެސ އ ެއ ްގ ެ ދ ަށުނ ް ރައ ްޔި ތުންނަށ ް ލި ިބދޭންޖެހ ޭ ‪ 3‬ގްރާމ ަށ ްވުރ ެ ދ ަށ ް އަދަދ ެއ ް އެމީހ ެއ ްގ ެ އ ަތުނ ް ފ ެނި އްޖ ެ މީހާއ ަށ ް ފަރ ުވ ާ‬ ‫ސނުމަކ ަށ ް ނާދ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫މަނ ްފ ާ ފ ުރި ހަމ ަ ގ ޮތުގ ައި ލި ިބދ ެވި ދާނ ެ ކަމަކ ަށ ް ވި ް‬

‫ހ ޯދ ުމ ުގ ެ ފުރ ުސަ ތ ު ލި ބިގެނ ްވ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެންގޮތަކ ަށ ް ދަންނަވ ަނީ ނަމ ަ އ ެ ީމހ ަ ީކ‬

‫ާސ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬

‫ެސ ގ ެ‬ ‫މަސްތ ުވާތ ަކެތީގ ެ ވި ޔ ަފ ާރި ކުރ ާ މީހ ެއްނޫނ ެވ ެ‪ .‬އާދ ެ! ރ ާއްޖޭގ ައި ޑި މ ޮކްރ ީ‬ ‫ޙ ަ ީޤޤ ަތ ް‪ ،‬ޤާނ ޫނީ ޙ ަ ީޤޤ ަތ ް‪ ،‬އ ޮ ީތ މި ދެންނ ެވި ކަހަލ ަ ގޮތަކ ަށ ެވ ެ‪.‬‬

‫ެސގ ެ އެންމ ެ ބ ޮޑ ު އ ަދާވ ަތ ްތ ެރި ންނަ ީކ‬ ‫އ ަދ ު ރ ާއްޖޭގ ައި ޑި މ ޮކްރ ީ‬ ‫ެސ ހިމާޔ ަތ ް ކުރުމ ަށ ް ރައ ްޔި ތުނ ް އ ައްޔަނ ް ކ ޮށްފ ައި ވ ާ މަނ ްދ ޫބުންނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ޑި މ ޮކްރ ީ‬ ‫ނުވަތ ަ އެބ ައ ެއ ްގ ެ އ ަތުނ ް ރި ޝް ވ ަތ ު ހިފުމ ަށްފ ަހ ު ވ ޯޓ ު ީދ ހ ޮވާފ ައި ވ ާ‬ ‫މަނ ްދ ޫބުންނ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫‪ 3‬ބާރ ު ވަކިވ ުމުނ ް ބާރުތ ަށ ް ބެހިގެނ ް މި ދި ޔ ަ ީއ ބާރުގަދ ަ ‪ 2‬ފަރާތަކ ަށ ެވ ެ‪.‬‬

‫‪12‬‬

‫އ ާ ޤާނޫނ ު އަސ ީ‬ ‫ެސ އި ތުރަށ ް ހަރުދަނ ާ ކުރުމ ަށ ް މ ަސަ އްކ ަތ ް ކުރ ުމ ުގ ެ‬ ‫ާސ އ ެއ ް ވ ުޖޫދ ަށ ް އ ައި ފ ަހުނ ް ‪ 2‬އަހަރަށ ްވުރ ެ ިބނ ްގ ާ އ ެޅި ފ ައި ވ ާ ޑި މ ޮކްރ ީ‬ ‫ސ ފ ާއި ތ ު ވ ެއްޖ ެއ ެވ ެ‪ 2 .‬އަހަރަ ީކ ބ ައ ެއ ް ހާލ ަތ ް ތ ަކުގ ައި މ ާ ގި ނަ‬ ‫ގި ނަ ދުވ ަ ް‬

‫ބަދ ަލުގ ައި ‪ ،‬ރައ ްޔި ތުނ ްގ ެ ދި ރި އ ުޅ ުމ ުގ ެ ފެންވަރ ު އި ހުނަށ ްވުރ ެ ފާގ ަތި ކުރުމ ަށ ް‬

‫ެސ ބަދ ަލ ުވ ެގެނ ް މި ދި ޔ ަ ީއ ‪ 2‬ބުޅ ަލ ުގ ެ‬ ‫ސ އ ާއި އ ެއްގ ޮތ ްވާގޮތ ަށ ް އ ެކުލ ަވ ާލެވ ޭ މ ަސަ އްކ ަތ ް ކުރ ުމ ުގ ެ ބަދ ަލުގ ައި ‪ ،‬ޑި މ ޮކްރ ީ‬ ‫ސ ް‬ ‫ސތަކަކ ަށ ް ނ ުވ ެދާނ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ަ ާ‬ ‫ދުވ ަ ް‬ ‫ޤާނޫނ ު ތ ަކ ާއި ޤ ަވ ާއި ދުތ ަށ ް އ ަދި އ ެއ ް އ ެކުލ ަވ ާލ ާ ފ ުރި ހަމ ައ ެއ ް ނ ުކުރ ެވ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ކ ޯޅުމ ަށ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ އޮފީހ ުގ ެ ދެންނ ެވުންތަކ ަކ ާއި ރަ ީއސުލ ް ޖ ުމ ްހ ޫރި އ ްޔ ާގ ެ ޤަރާރ ު‘‬ ‫’ރަ ީއ ް‬

‫ސ އ ަޅ ާ ޤ ައ ުމ ު ިބނ ާކުރ ުމ ުގ ެ މ ަސަ އްކ ަތ ާއި ގެނ ް‬ ‫އި ދ ާރީ ިހނ ްގުމ ަށ ް ހުރަ ް‬

‫ސދ ަނީ‬ ‫ތަކ ަކ ާއި މަސްހ ުނި ކ ޮށ ް ހ ަދާފ ައި ވ ާ މ ައ ުމޫނ ު އި ރ ުގ ެ ޤ ަވ ާއި ދުތ ަށ ް އ ަދި ވ ެ ް‬

‫ކ ުރި ޔ ަށ ް ދި ޔ ަ ނ ުދި ނުމ ަށ ް ފި އ ްތުންތ ަށ ް ފި އ ްތ ާ ކ ަމ ުގ ެ ތ ުހުމ ަތ ު ރައ ްޔި ތުނ ްގ ެ‬

‫ސ އ ެއ ް އި ނ ްތި ހ ާބ ުވި ތ ާ‬ ‫ސ މ ެމްބަރުނ ްގ ެ ބ ޮލުގ ައި އ ަޅުވ ައ ެވ ެ‪ .‬އ ައ ު މ ަޖ ްލި ް‬ ‫ބޭނުނ ް ކުރަމުންނ ެވ ެ‪ .‬ކުޑ ަ މި ސާލ ެއ ް ދަންނަވަނ ްތ ޯއ ެވ ެ؟ ޤާނޫނ ު ބ ަޔާނ ް މ ަޖ ްލި ް‬ ‫ސ ވީއި ރ ު އ ެއުރެނ ްގ ެ މަސްއ ޫލި އްޔ ަތ ު ކަމ ަށ ްވ ާ ޤާނޫނ ު‬ ‫ކުރ ާ ގ ޮތުގ ައި ގްރާމަކ ަށ ްވުރ ެ ގި ނަ އަދަދ ެއ ްގ ެ މަސްތ ުވާތ ަކ ެތި ގެނ ްގުޅ ޭ ‪ 2‬އަހަރ ެއ ްހ ާ ދުވ ަ ް‬ ‫ސ މ ެމްބަރުނ ްގ ެ‬ ‫މީހ ާ އ ެ ީއ އެތ ަކ ެތި ވި އ ްކ ާ ވި ޔ ަފ ާރި ކުރ ާ މީހ ެކ ެވ ެ‪ .‬އ ުމުރަށ ް ޖަލ ަށ ްލުމ ަށ ް ހ ެދ ުމ ުގ ެ މ ަސަ އްކަތ ަށ ް ކ ުރި އެރުމ ެއ ް ލި ިބފ ައި ނ ެތްކ ަ ީމ މ ަޖ ްލި ް‬ ‫އޭނ ާ އ ަށ ް ހ ުކ ުމ ް ކުރ ެވި ދާނ ެއ ެވ ެ‪ .‬މި އ ާއި ޙިލާފ ަށ ް ޤ ަވ ާއި ދ ު ބުނާގ ޮތުނ ް ބ ޮލުގ ައި އ ަޅ ުވ ާ ތ ުހުމ ަތްތ ަށ ް އ ެ ީއ ދ ޮގ ު ނޫންކަނ ް ރަމ ްޒ ު ކ ޮށްދ ޭ ހ ެއ ްކ ެކ ެވ ެ‪.‬‬

‫‪15‬‬


‫‪173‬‬ ‫‪221210‬‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬


‫‪173‬‬ ‫‪221210‬‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫‪14‬‬


‫ކން‪....‬‬ ‫’ދި މޮކްރާތީ‘ ވެރި ކަމަ ު‬

‫‪ 12‬ވަނަ ސަ ފ ްހ ާ އ ާއި ގުޅ ޭ‬

‫ސ ކޮނ ްޓ ްރ ޯލ ް ކުރަމުންދ ަނީ އި ދި ކ ޮޅ ު ދި ވ ެ ިހ ރައ ްޔި ތުނ ްގ ެ ޕ ާ ީޓ އ ާއި‬ ‫މ ަޖ ްލި ް‬

‫ސ‬ ‫ޤ ައުމ ެއ ް ވަނުމ ަ ީކ ބ ައި ނަލްއ ަޤ ްވ ާ ީމ ޤާނޫނ ާއި ޙިލ ާފ ް ކަމ ެކ ެވ ެ‪ .‬ނަމ ަވ ެ ް‬

‫ާސމ ް އ ާއި‬ ‫ސ އ ެވ ެ‪ .‬މ ައ ުމޫނ ު އ ާއި ޤ ި‬ ‫ސ އެލ ައި ނ ް ް‬ ‫ޖ ުމ ްހ ޫރީ ޕ ާ ީޓ އ ާއި ީޕޕ ަލ ް ް‬

‫އ ެއްބަޔ ަކ ު ކުރ ާ ކަމ ަކ ާއި އަނ ެއ ް ބަޔ ަކ ު ބ ެ ިހ އ ުޅ ު ީމ އާނ ްމ ު ކަމ ެކ ެވ ެ‪.‬‬

‫ޔ ާ ީމނ ް އ ެވ ެ‪.‬‬

‫ޭޝޔ ާގ ެ މި ސަ ރަހ ައްދ ަކ ު ނޫނ ެވ ެ‪ .‬ދ ުނި ޔ ޭގ ެ ހ ުރި ހ ާ‬ ‫ހަމ ަ އެކ ަނި ދ ެކުނ ު އ ި‬

‫ާސ މ ަޝް ރަޙ ު ބަނަވ ެ ކ ޯޅުންތ ަށ ް އި ތުރުވ ަމުނ ްދި ޔ ަ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ރ ާއްޖ ޭގ ެ ި‬

‫ަޝދ ަށ ް‬ ‫ސ ނ ީ‬ ‫ކަންކ ޮޅުތ ަކ ުއ ެވ ެ‪ .‬މ ައ ުމޫނ ު ޖ ަވ ާބ ުދ ާރީ ކުރަނ ް އ ުޅ ުމުނ ް ރަ ީއ ް‬

‫ވަރަކ ަށ ް އ ޭގ ެ ނޭދެވ ޭ އ ަސަ ރުތ ަށ ް ކުރަނީ އާނ ްމ ު ރައ ްޔި ތުންނަށ ެވ ެ‪ .‬މި‬

‫ާސމ ް އ ާއި‬ ‫އ ެގި ވަޑ ައި ގ ަ ީތ އ ެ ީއ އި ނ ްޑި ޔ ާ ރުހ ޭ ކަމ ެއ ް ނޫންކަމ ެވ ެ‪ .‬ދެނ ް‪ ،‬ޤ ި‬

‫”‬

‫ަޝދ ުގ ެ އ ަމ ާޒ ުފ ަތްގަޑ ަށ ް އެރ ުމުނ ް މި ‪ 2‬މީހުނ ް ދ ަލ ު‬ ‫ސ ނ ީ‬ ‫ކ ޯޅުންތ ަށ ް ޙ ައްލަކ ަށ ް އ ައުމ ަށ ްވުރ ެގ ާ ީތ މ ަޝް ރަޙ ު އި ތުރަށ ް ނުބ ައި ވުމ ެވ ެ‪ .‬އ ަދ ު ޔ ާ ީމނ ް ރަ ީއ ް‬ ‫މި އ ޮތ ް ހާލަތ ަށ ް ރ ާއްޖ ެ ދި އުމ ަށ ް މ ެދ ުވ ެރި ވި ސަ ބ ަބުތަކ ަ ީކ ފ ަހ ެ ކޮބ ައި ބާވ ައ ެވ ެ؟‬

‫ސ ކ ުރި މ ަތި ވ ެ ވަޑ ައި ގ ަ ީތ‬ ‫ދ ަށ ު ލާނ ް މ ަސަ އްކ ަތ ް ކުރ ެއ ްވި އ ެވ ެ‪ .‬މި ކ ަމުގ ައި ވ ެ ް‬

‫އ ަޅުގ ަޑ ުގ ެ ވި ް‬ ‫ސނުމ ަށ ް ފެންނަ ގ ޮތުގ ައި މި ހ ުރި ހ ާ މ ައ ްސަ ލަތ ަކ ުގ ެ އ ަ ީޑ ގ ައި ވ ާ ނ ާކ ާމި ޔ ާބ ާއި އ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އެންމ ެ މުހިއ ްމ ު އ ެއ ް ސަ ބަބ ަ ީކ އ ަޅުގ ަޑ ުމެނ ްގ ެ ތެރ ެއި ނ ް އ ަދ ުލ ު އި ންސާފ ު‬ ‫ނ ެތި ގެނ ް ދި ޔުމ ެވ ެ‪ .‬މ ަޢ ުމޫނ ުގ ެ ޒ ައާމ ަތ ުގ ެ ދ ަށުގ ައި ިހނ ްގާފ ައި ވ ާ ޖ ަރީ މާތ ަށ ް‬ ‫ސމީހުނ ް އ ެ ޖ ަރީ މާތަކ ަށ ް ޖ ަވ ާބ ުދ ާރީ ނ ުކުރ ެވ ުމ ުގ ެ ސަ ބ ަބުނ ް‬ ‫ިހނ ްގާފ ައި ވ ާ ީމ ް‬ ‫އެބަޔަކ ަށ ް އި ތުރ ު ހިއްވަރ ެއ ްލި ބުނ ެވ ެ‪.‬‬

‫ފެންމ ަތި ވ ެގެނ ް މި އުޅ ޭ އެންމ ެހ ާ‬

‫މ ައ ްސަ ލަތ ަކ ެއ ްގ ެ މ ުގ ުލުގ ައި ވ ަނީ މި ބ ައި މީހުންނ ެވ ެ‪.‬‬

‫ާސ މ ަޝް ރަޙ ު ބަނަވ ެ ކ ޯޅުންތ ަށ ް‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬ ‫ރ ާއްޖ ޭގ ެ‬

‫އި ތުރުވ ަމުނ ްދި ޔ ަ ވަރަކ ަށ ް އ ޭގ ެ ނޭދެވ ޭ އ ަސަ ރުތ ަށ ް ‪173‬‬

‫“‬

‫ކުރަނީ އާނ ްމ ު ރައ ްޔި ތުންނަށ ެވ ެ‪ .‬މި ކ ޯޅުންތ ަށ ް ޙ ައްލަކ ަށ ް‬

‫‪221210‬‬

‫އ ައުމ ަށ ްވުރ ެގ ާ ީތ މ ަޝް ރަޙ ު އި ތުރަށ ް ނުބ ައި ވުމ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސތ ަކުނ ްގ ެ މ ައްޗ ަށ ް ބޯހިޔާވ ަ ިހކަނ ް ހޯދ ައި ދި ނުނ ް‪ ،‬ރ ާއްޖ ޭގ ެ ޒ ުވާނ ް ޖީލ ު މަސްތ ުވާތ ަކެތީގ ެ‬ ‫އާދ ެ! ކ ާމި ޔ ާބ ުގ ެ ވ ަޤުތ ަ ީކ ހިތ ްތި ރި ކ ޮށ ް ީމ ް‬

‫ގަދ ަކުރަނ ް ީވ ވ ަޤ ުތ ެވ ެ‪ .‬ހިތ ްތި ރި ކ ޮށ ް އ ޯގ ާތ ެރި ވުމ ަ ީކ ިހނ ްގާފ ައި ވ ާ ޖ ަރީ މާތ ަކ ެއ ްގ ެ ދި ރި އ ުޅ ުމ ުގ ެ ފެންވަރ ު އި ހުނަށ ްވުރ ެ ހެޔ ޮ ކ ޮށ ްދި ނުނ ް‪ ،‬މި ހ ުރި މި ހ ުރި‬

‫ަޝދ ު ދި ވ ެ ިހންނަށ ް ވ ަޢ ުދ ުވެވަޑ ައި ގެންފ ައި ވ ާ‬ ‫ސ ނ ީ‬ ‫މ ަތި ނ ް ހ ަނދުމަނ ެތި ކ ޮށ ްލުމ ެއ ް ނޫނ ެވ ެ‪ .‬އ ަދ ްލ ު އި ންސާފ ުގ ެ މ ަގުނ ް އެކ ަހ ެރި ވުމ ެއ ް ކަންތ ަށްތ ަ ީކ ރަ ީއ ް‬

‫ާސ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬

‫އ ޯގ ާތ ެރި ވާންޖެހ ޭ ވ ަޤ ުތ ެވ ެ‪ .‬ދ ަތި ތ ަކ ާއި ކ ުރި މ ަތި ލާންޖެހ ޭ ވ ަޤުތ ަ ީކ ހިތްވަރ ު‬

‫ވ ަބ ާއި ނ ް ސަ ލާމ ަތްކ ޮށ ްދި ނުނ ް‪ ،‬ރަށ ު ބަނ ްދުނ ް ދި ވ ެ ިހނ ް މި ނ ްޖުކ ޮށ ްދި ނުނ ް‪،‬‬

‫ސ ބ ައ ެއ ްގ ެ މ ައްޗ ަށ ް ކަންތ ަށްތ ަކ ެވ ެ‪ .‬ވެވަޑ ައި ގެނ ް ވ ަޢ ުދުތ ަށ ް ފ ުއްދ ޭތ ޯ ޢި ޙ ްލާސްތ ެރި ކ ަމ ާއި އ ެކ ު‬ ‫ސ އ ެއ ްވ ެ ް‬ ‫ނޫނ ެވ ެ‪ .‬އ ަދ ުލ ު އި ންސާފ ު ޤ ާއި މ ްކ ުރި ޔ ަ ް‬ ‫ެސއްޔ ަތުނ ް އ ަދ ްލ ު އި ންސާފ ު މ ަސަ އްކ ަތ ްކުރ ެއ ްވި‬ ‫އ ަނި ޔ ާވ ެރި ވާކ ަށ ް ނުޖ ެހ ެއ ެވ ެ‪ .‬ފަރުދ ެއ ްގ ެ ހ ައ ި‬

‫ސ ގި ރ ާކުރަންޖެހ ޭ އ ޮ ިޅތ ަށްދ ަނީ‬ ‫ނަމ ަވ ެ ް‬

‫ދުވ ަހުނ ް‬

‫ޝރި އްޔަތ ަށ ް މ ައ ްސަ ލ ަ ހުށަހަޅަންވީއ ެވ ެ‪ .‬މި ކަމ ަށ ް ވ ަޤ ުތ ު ދުވަހ ަށ ް އި ތުރ ު ވ ަމުންނ ެވ ެ‪ .‬އ ަދ ްލ ު އި ންސާފ ު ޤ ާއި މްނ ުކުރެވ ޭހ ާ ހިނދ ަކ ު‬ ‫ހޯދަންބޭނުންނަމ ަ ަ‬

‫އ ަދ ްލ ު އި ންސާފ ުގ ެ ނި ޒ ާމ ާއި އ ެ ނި ޒ ާމ ު ދަމަހ ައްޓަނ ްތި ބ ޭ ބަޔ ަކ ާއި ދ ޭތެރޭ‬

‫ސޖެހ ޭހ ާ‬ ‫ޖ ަވ ާބ ުދ ާރީ ކުރުވަންޖެހ ޭ ފަރ ާތްތ ަށ ް ޖ ަވ ާބ ުދ ާރީ ކުރ ުމުގ ައި ފ ަ ް‬

‫ސ އޮންނަނ ް ޖ ެހ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އި ތ ުބާރ ެއ ްވ ެ ް‬

‫ިހދ ަކ ު އެފަރ ާތްތަކ ަށ ް ިހންދ ެމި ލަނ ްލި ބ ޭ ފުރ ުސަ ތ ު ފ ުޅ ާވ ެއ ެވ ެ‪ .‬ދި ވ ެ ިހންނ ާއި‬

‫ެސ އ ާއި ދ ޭތެރޭ އަޅަންޖެހ ޭ ފާލަނ ް ދި ގ ުވާގ ޮތ ް މ ެދ ުވ ެރި ވ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ރައ ްޔި ތުންނަށ ް އ ަދ ްލ ު އި ންސާފ ު ހޯދަދ ޭނީ ދ ައުލ ަތުންނ ެވ ެ‪ .‬ތ ެދ ުތެދ ަށ ް ޑި މ ޮކްރ ީ‬ ‫ަޝދ ުގ ެ‬ ‫ސ ނ ީ‬ ‫ދަންނަވ ަނީ ނަމ ަ ރައ ްޔި ތުނ ްގ ެ ޙ ައ ްޤ ު ހޯދ ައި ދި ނ ުމުގ ައި ރަ ީއ ް‬

‫ހިތ ްތި ރި ކުރ ުމ ާއި ޢި ޙ ްލާސްތ ެރި ވ ުމ ާއި ވ ަޢ ުދ ު ފ ުއ ްދ ުމ ާއި އ ަދ ްލ ު‬

‫ސ ި‬ ‫ސަ ރ ުކާރ ު މި ހާތަނަށްވ ަނީ ފ ެއި ލ ްވެފ ައ ެވ ެ‪ .‬ނ ާޤާބިލ ް ވ ުމުގ ައި ވ ެ ް‬ ‫ސއްރުތ ަކ ެއ ް އި ންސާފ ު ޤ ާއި މ ް ކުރ ުމ ާއި ހ ުރި ގ ުޅ ުމ ުގ ެ މ ު ިހނ ްމުކަނ ް ދެނ ެހ ުރި ނަމ ަވެސް‪،‬‬ ‫ޝނ ެއ ް އުފ ައްދ ައި ކ ޮމި ަ‬ ‫އ ެކ ުލ ެވި ގެނ ް ވ ެއ ެވ ެ‪ .‬ކ ޮމި ަ‬ ‫ޝނ ުގ ެ ކ ުރި މ ައްޗ ަށ ް ކ ުރީ ގ ެ ބ ަހ ާއި އަމ ަލ ާއި ދެމ ެދ ު އ ުފެދ ެމުނ ް އ ެދ ާ ބާގ ަޑ ުތ ަށ ް މަލަނ ް އަޅ ައި ގެނ ް‬ ‫ސ‬ ‫ސ މ ައ ުމޫނ ު އ ަބ ްދ ުލ ް ޤ ައ ްޔ ޫމ ް ހ ާޒި ރ ު ކުރ ެވުނ ެވ ެ‪ .‬އ ެ ިހސާބުނ ް ރަ ީއ ް‬ ‫ރަ ީއ ް‬

‫ސ‬ ‫ސނަގ ައި ގެންނަމ ަވ ެ ް‬ ‫ސ އެބ ަ ބ ަށްދަނ ް ޖ ެހ ެއ ެވ ެ‪ .‬ޗ ާޓުނ ް ބޭރުނ ް ކ ޯ ް‬ ‫ނަމ ަވ ެ ް‬

‫ަޝދ ަށ ް ކ ުރި މ ަތި ލާނ ް ޖ ެހ ުނީ ނ ާކ ާމި ޔ ާބ ާއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ނ ީ‬

‫ސ މަނ ްޒި ލ ަށ ް ވ ިާސލ ް ވ ުމ ުގ ެ މުހިއ ްމުކަނ ް‬ ‫އ ަދި ީދލ ައި ލ ައި ގެނ ް ވި ޔ ަ ް‬

‫ސ ޤ ައުމ ެއ ްގ ެ ދ ާ ިޙ ީލ މ ައ ްސަ ލ ައ ެއ ްގ ެ ތެރެއ ަށ ް އ ެހެނ ް‬ ‫އ ެއ ްވ ެ ް‬

‫އ ެހެނ ްހ ުރި ހާކަމަކ ަށ ްވުރ ެ ބ ޮޑ ެވ ެ‪.‬‬

‫‪-‬ނި މ ުނީ ‪-‬‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫ސ ބޭނުމ ެވ ެ‪ .‬ކ ަމ ުގ ެ ޤާބިލްކަނ ް ލި ބިގެންވ ަނީ މ ަދ ު ބަޔަކ ަށ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އ ަދި ފ ައި ސާވ ެ ް‬

‫ެސގ ެ އ ަދ ުއ ްވުނ ްގ ެ ބާރ ު ދ ާނީ ދުވ ަހުނ ް ދުވަހ ަށ ް އި ތުރުވ ަމުންނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ޑި މ ޮކްރ ީ‬


‫ފަނ ްގި ވި ނުނ ް‬ ‫ރ‬ ‫ިލޔުނީ ‪ :‬އޯކޭ ޒާ ިހ ު‬ ‫ސރެނ ް ދި ވ ެ ިހނ ް ކުރަމުންއ ައި ވަރަށ ް ގ ަ ީދ ީމ‬ ‫ފަނ ްގި ވި ނުމ ަ ީކ ޒ ަމާނ ުއ ް ު‬

‫ފ ަސޭ ހަކ ަމ ާއި އ ެކ ު ލި ބޭނެގ ޮތ ެއ ްހ ެދުމ ަ ީކ ވަރަށ ް މ ު ިހނ ްމުކަމ ެކ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސރ ު‬ ‫މ ަސަ އްކ ަތ ެކ ެވ ެ‪ .‬އެމ ަސަ އްކ ަތ ް ފ ެށުގ ޮތ ެއްކަމ ަށ ް އ ެގި ފ ައި ވ ަނީ އ ެދުވ ަ ް‬

‫ްޞކ ޮށ ް މ ާލ ެއި ނ ް އ ުތުރ ުގ ެ ގި ނަ ރަށްރަށުގ ައި ކުރަމުނ ްދ ާ މި މ ަސަ އްކަތ ަށ ް ލި ބ ޭ‬ ‫ޚ ާއ ަ‬

‫ގި ނަމީހުނ ް ގެދޮރުއ ަޅ ާއި ރ ު ފުރ ާޅ ާއި ގ ޭގ ެ ބިއްތ ައްހ ަނދ ަނީ ދ ަޑި ންގ ަތާފ ައި‬

‫ސ ވަރަށ ްގި ނަ ޢ ާއި ލާތ ައ ްއުޅ ޭއި ރ ު‬ ‫އ ާމުދ ަނީ ނ ް ދި ރި އ ުޅ ުމ ުގ ެ ބ ޮޑުބ ައ ެއ ް ހަމަޖ ައ ް ާ‬

‫ފާރ ުގެބަދ ަލުގ ައި‬

‫އަތ ޮޅުގ ައި ިހމެނޭ ފ ަޅުރަށްރަށުނ ް ބިއްމ ަށްޗ ަށ ްވ ެއްޓ ޭ ފަނ ްލި ބޭނެގ ޮތ ެއ ް ހަމަޖ ެހުމ ަ ީކ‬

‫ސ މ ުޅި ނ ްހެނ ް ފަނުންހ ަދާފ ައި ހުންނަ ފުޅ ަފ ެވ ެ‪.‬‬ ‫މ ަގުމ ަ ީތނ ްފެންނަށ ް ހުންނަނީ ވ ެ ް‬

‫ވަރަށްބ ޮޑ ުފ ައި ދ ާއ ެއ ް އަތ ޮޅ ުގ ެގި ނަ ޢ ާއި ލާތަކ ަށ ް ލި ބޭނެކަމ ެއްކަނ ް ވަރަށ ްގި ނަ‬

‫ފަންޖަހ ައި ގެންކަމ ަށ ްވާތީއ ެވ ެ‪.‬‬

‫‪173‬‬ ‫‪221210‬‬

‫ސ‬ ‫މި މާލޭގ ައި ވ ެ ް‬

‫އެގ ޮތުނ ް ދ ަޑި ފަނުނ ް ގެދޮރ ު ޢި މާރ ާތ ްކުރ ުމުނ ް ގ ޭގ ެތެރ ެ ހޫނުނ ް ސަ ލާމ ަތ ްވ ެ ރަށްރަށ ުގ ެ އަނ ްހެންކަބ ަލުނ ް ދ ެ ިކލ ައްވ ައ ެވ ެ‪ .‬ރަށ ްފ ުށ ުގ ެ ދި ރި އ ުޅުންބަދ ަލ ުވ ެ‬ ‫ކާބަނ ް ނި އ ުޓ ުރ ޯލ ް ވ ުމ ާއ ެކ ު މަސްނި މުނުނ ް ސަ ބ ިުސޑީޒ ު ހޯދަނ ް ނުޖ ެ ިހ‬

‫ސނ ެތި ދި އ ުމ ާއި އ ެކ ު ރަށ ުގ ެ ވ ަލ ުތެރެއ ަށ ް‬ ‫ގ ޯތި ތެރޭގ ައި ރ ުކ ެއ ްއި ނ ްދާނ ެ ޖާގ ަވ ެ ް‬

‫ސ‬ ‫ކޮޓ ަރި ފި ނި ވ ުމ ާއި ޤ ައ ުމުނ ް ލި ބ ޭއ ެއްޗ ަކުނ ް ގެދޮރ ުހ ެނދ ުމުނ ް ބޭރުފ ައި ާ‬

‫ސ ފ ަސޭ ހ ައި ނ ްލި ބޭނެގ ޮތ ެއްނ ެތ ުމ ުގ ެ އި ތުރުނ ް‬ ‫ރ ުކުނ ްވ ެއ ްޓި ފ ައި އޮންނަފަނ ެއ ްވ ެ ް‬

‫ހޯދަންނުޖ ެ ިހ އ ަމި އްލ ަފ ުދުނ ްތ ެރި ކ ަމުގ ައި އ ުޅ ެވުނ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ ފަނ ެއ ްލި ބޭނެގ ޮތ ެއ ް މި އަދ ަކުނ ެތ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ރަށ ާއި ޖެހިގެންއޮންނަ ފ ަޅުރަށުނ ްވ ެ ް‬

‫މާލޭގ ައި ތި ިބ ވޯރ ާފި ޔ ަފ ާރި ވ ެރި ނ ްގ ެ ިކބ ައި ނ ް ޤ ައ ުމ ުސަ ލާމ ަތ ްވ ެ ފ ަޅުރަށްތ ައ ް ލި ޔ ުއްވ ައި ގެނ ްއ ުޅ ުއ ްވ ާ ރައ ްވ ެރި ޔ ާ އ ަ ީކ މާލ ޭގ ާއި ދި ރި އ ުޅ ުއ ްވ ާ‬ ‫ސ‬ ‫ސ ޢި އްޒ ަތ ްތ ެރި އަކ ަށ ް ވ ާއި ރ ު އަތ ޮޅ ުގ ެ ީމހަކ ަށ ް އެރަށުނ ްކުރ ާ އ ެއ ްވ ެ ް‬ ‫ދި ވ ެ ިހނ ްގ ެ ވި ޔ ަފ ާރި ދި ވ ެ ިހންނަށ ްލި ިބ ދި ވ ެ ިހ ވި ޔ ަފ ާރި އ ަށްއ ައި ބަދ ަލ ާއ ެކ ު ކޮންމ ެވ ެ ް‬

‫ތ ާރީ ީހ‬

‫ސންގ ަޕ ޯރގ ެ ހިތްގ ައި މ ު މާހ ައ ުލ ުފ ެނި‬ ‫ލަނ ްކ ާއ ާ އި ނ ްޑި އ ާގ ެ އި ތުރުނ ް ި‬

‫ފ ައި ދ ާއ ެއ ް ގި ނަފަހަރަކ ަށ ް ނ ުވ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ޒ ަމާނަށްއ ައި ބަދ ަލ ާއި އ ެކ ު ދ ަޑި ފަނ ުގ ެ ބިއްތ ަކ ާއި ފަނ ްފުރ ާޅ ުގ ެ ހިތްގ ައި މ ު‬ ‫ދި ރި އ ުޅުނ ް ދޫކ ޮށ ް ތި މ ާވ ެށި ފ ުޑުކ ޮށ ް ގާތަޅ ައި ގެނ ް އުވަދަވ ައި ގެނ ް ފާރުތ ައ ް‬ ‫ރޭނުނ ް ޢާނ ްމ ުވާނ ްފ ެށުނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ޒ ަމާނަށ ްގެނައި‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫‪16‬‬

‫މި ދެންނ ެވި ބަދ ަލ ާއ ެކ ު‬

‫ފަނ ްގި ވި ނ ުމ ުގ ެ‬

‫މ ަސަ އްކަތ ަށ ް ީހނަރުކަމ ެއ ް ލި ިބފ ައި ވުމ ަށްފ ަހ ު ހ ަތ ްދި ހ ަ ދެވަނަ ވަނައަހަރ ު‬ ‫އުފަނ ްވި‬

‫ޓ ޫރި ޒ ަމ ް އި ންޑަސްޓ ުރީ‬

‫ފ ެށ ުމ ާއި އ ެކ ު މި ރ ާއްޖ ޭގ ެ އާދ ަކާދ ަ‬

‫ދ ަށ ްކުވ ައި ދި ނ ުމ ުގ ެ ބޭނ ުމުގ ައި ޢި މާރ ާތްތ ަކ ުގ ެ ފުރ ާޅ ުގ ެ ބޭރުނ ް ފެންނަށ ް‬ ‫ޝޤާފ ަތ ް ދ ައ ްކުވ ައި ދި ނ ް އެންމެބ ޮޑ ު އ ެއ ް‬ ‫ހުންގޮތ ަށ ް ފަނ ްގި އެރ ުވުމ ަ ީކ ދި ވ ެ ިހ ަ‬

‫ކަނ ްމި ހެނ ްހުރ ުމ ާއި އ ެކ ު މި އ ަދ ުގ ެ‬

‫ދި ރުމ ެވ ެ‪ .‬މި ހެނ ްވ ުމުނ ް ނި މ ެމުނ ްދި ޔ ަ ރ ާއްޖ ޭގ ެ ޤ ަ ީދ ީމ މ ަސަ އްކ ަތ ެއްކަމ ަށ ްވ ާ ގ ުޅުނ ްހ ުރި‬

‫ރަށ ްފ ުށ ުގ ެ‬

‫ފަނ ްގި ވި ނ ުމުނ ް ޤ ައ ުމ ުގ ެ އި ޤ ުތި ޞޯ ދުގ ައި‬

‫ޢާނ ްމ ު‬

‫ޙާލ ަތ ާއި‬

‫ސާމި ލ ުވ ާމި ންވަރ ާއި‬

‫ރ ާއްޖ ެތެރޭގ ެ އަނ ްހެންކަބ ަލުނ ް ފަނ ްގި ވި ނ ުމ ުގ ެ މ ަސަ އްކަތ ަށ ް އި ތުރ ު‬

‫ސއ ަށ ް‬ ‫ސ ނ ުލި ބިގެނ ް މި އުޅ ޭ ބޭރުފ ައި ާ‬ ‫ފަނ ްގި ވި ނުނ ް ހ ުއ ްޓި އްޖެނަމ ަ އަނ ެއ ްކ ާވ ެ ް‬

‫ސތ ަކ ާއި ހ ެދި މި އ ަދ ުމި ވ ަނީ‬ ‫ސ ދި މ ާވި ހުރަ ް‬ ‫ނަމ ަވ ެ ް‬

‫ކުރާނ ެ އ ަސަ ރ ުގ ެ މި ންވަރ ު މި އ ަދ ު ދެނެގ ަތުމ ަ ީކ އި ކޮނޮމީގ ެ ދުރ ުމި ނ ް މި އ ަދ ު‬

‫ކ ުރި އެރުމ ެއ ްލި ބުނ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ ހ ަނދ ަމުނ ްދ ާ ގި ނަ އ ަގުބ ޮޑ ު ރި ސޯޓުތ ަކ ުގ ެ‬ ‫ސ ީވރ ެކ ެވ ެ‪ .‬މި އ ަދ ުވ ެ ް‬ ‫ސރެނ ް ރ ާއްޖ ެތެރޭގ ެ އަނ ްހެނުނ ް ކުރަމުންއ ައި މ ައި ގ ަޑ ު އ ެއ ް ބަލަންޖެހ ޭ ތ ަ ް‬ ‫ޒ ަމާނ ުއ ް ު‬ ‫ސތަކ ަކ ާއި ކ ުރި މ ަތި ލާފ ައ ެވ ެ‪.‬‬ ‫މ ަސަ އްކ ަތްކ ަމުގ ައި ވ ާ ފަނ ްގި ވި ނުމ ަށ ް ހުރަ ް‬

‫ފުރ ާޅ ުހުންނަނީ ފަނ ްގި އަރ ުވާފ ައ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެންކ ަމުނ ް މާރުކ ޭޓ ްގ ެ އަގ ަ ީކ ރި ޔަނ ެއ ްގ ެ‬

‫ސ‬ ‫ފ ަޅުރަށްރަށ ުގ ެ ކ ުލި މ ާކ ެޓ ްގ ެ އަގ ަށ ް ދ ޫކުރަނ ްފ ެށ ުމުނ ް ފަނަކީވ ެ ް‬

‫ސ އި ންޗީގ ެ( ފަންގ ަޑ ެއ ް ވި ިހރ ުފި ޔ ާ ކަމ ަށ ްވ ާއި ރ ު ޤ ައ ުމ ުގ ެ އި ކޮނޮ ީމގ ައި‬ ‫)ހ ަތ ާ ީވ ް‬

‫ސ‬ ‫އ ަގުދީގެނ ްވ ެ ް‬

‫މި ީއ ކިހ ާވެރ ެއ ްގ ެ ޙިއ ްޞާ އ ެއްކަނ ް އ ެނގ ޭނީ ދި ވ ެ ިހނ ް ފަނ ްގި ވި ނުނ ް ހ ުއ ްޓި ފަނ ް‬

‫އ ަގ ެއ ްލި ބެންޖެހ ޭ‬

‫އ ެއްޗެކ ަށ ްވާންޖ ެހ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ‬ ‫ނަމ ަވ ެ ް‬

‫‪29‬‬


‫‪173‬‬ ‫‪221210‬‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫‪17‬‬


‫ސޓް ިއޒްރޭލ‬ ‫ޒަޔަނި ް‬ ‫ އުންމަތުގ ެ މ ެ ަޔށް ޚަންޖަރު ހެރުމަށް ފަހ ު ލޮ ަލށް ބޭސް ކުރުމުގ ެ ފަލްސަ ފާއަ ީކ ޤަބޫލުކުރެވޭނ ެ ފަލްސަ ފާއެއްނޫން‪.‬‬‫ުސން‪-‬‬ ‫ނ ިއހ ާ‬ ‫ުސ ް‬ ‫އަހ ަ‬‫ޒ ަ ޔ ަނި ސްޓ ް‬

‫‪173‬‬ ‫‪221210‬‬

‫މުސްލި މ ް‬

‫ޒ ަ ޔ ަނި ސްޓ ް ޔ ަހ ޫ ީދންނ ާއި ދެކޮޅ ަށ ް ރ ާއްޖ ޭގ ެ ކަންކ ޮޅުތ ަކުގ ައި‬

‫އި ޒ ްރޭލ ްގ ެ‬

‫އ ަނި ޔ ާވ ެރި ކ ަމ ާއި‬

‫ސ ީތނ ުގ ެ އ ަޚުންނ ާއި ދ ެތެރޭ ގެނ ްގުޅ ޭ ލ ާއި ންސާނީ އ ަނި ޔާތ ަކ ާއި‬ ‫ފަލ ަ ް‬

‫ދި ވ ެ ިހ ސަ ރ ުކާރުނ ް އި ޒ ްރޭލ ުގ ެ‬

‫މ ުޒ ާހަރ ާ ކުރ ެވެނ ް ފ ެށި ފ ައި މި ވ ަނީ‬

‫ދެކޮޅ ަށ ް ރ ާއްޖޭގ ައި ބ ޭއ ްވުނ ު އެންމ ެ ބ ޮޑ ު މ ުޒ ާހަރ ާ މި ދި ޔ ަ ހ ުކުރ ު ޑ ޮކްޓަރުނ ްގ ެ ީޓމ ަކ ާއި އި ޒ ްރޭލ ުގ ެ ޚ ާރި ީޖ މަނ ްދ ޫބުންތ ަކ ެއ ް ރ ާއްޖ ެ‬ ‫ާސ އެތ ައ ް ގެނައ ުމ ާއި ގުޅިގެންނ ެވ ެ‪’ .‬އ ައި ފްރ ޮމ ް ޒ ަ ޔަނ ް‘ ގ ެ ނަންދ ެވި ފ ައި ވ ާ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ދުވ ަހ ު ބ ާއ ްވާފ ައި ވ ާއި ރ ު މި މ ުޒ ާހަރ ާ ބ ޭއ ްވ ުމުގ ައި ި‬ ‫ފި ކުރ ެއ ްގ ެ މީހުންވ ަނީ‬

‫މި ކ ަމުގ ައި‬

‫ސ‬ ‫ސފ ައި ވ ަނީ ރ ާއްޖ ޭގ ެ ރައ ްޔި ތުންނަށ ް ’ ިހލ ޭ‘ ބ ޭ ް‬ ‫އ ެއްގަލަކ ަށ ް އަރާފ ައި ވ ެއ ެވ ެ‪ .‬މި ޖ ަމާއ ަތ ް ރ ާއްޖ ެ އ ައި ް‬

‫އެގ ޮތުނ ް ޑީއާރުޕީ‪ ،‬އ ަދާލ ަތ ު ޕާޓީ‪ީ ،‬ޕއ ޭ‪ ،‬ޤ ައ ު ީމ ޕާޓީ‪ ،‬ޖ ުމ ްހ ޫރީ‬

‫ސ‬ ‫ކުރ ުމ ުގ ެ ގ ޮތުންނ ެވ ެ‪ .‬ލ ޮލ ުގ ެ ޚ ާއ ްސަ މި ޓީމ ު ރ ާއްޖ ެ އ ައ ުމ ުގ ެ ކ ުރި ނ ްވ ެ ް‬

‫ާސ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬

‫ޕާޓީ‪ ،‬ޤ ައ ު ީމ އި އ ްތި ހ ާދ ު ޕ ާ ީޓ އ ަދި ރ ާއްޖ ޭގ ެ މަދ ަނީ އެތ ަކ ެއ ް ވ ަނީ އެތ ައ ް މ ައ ްސަ ލ ައ ެއ ް ޖ ެ ިހފ ައ ެވ ެ‪ .‬އެޓީމުނ ް ރ ާއްޖެއ ައ ުމ ުގ ެ ކ ުރި ނ ް‬ ‫ްސލ ަށ ް ފޮނ ުވާފ ައި ވ ާ ޑ ޮކްޓަރުންކަނ ް އަންގ ައި ދ ޭ ލި ޔުންތ ައ ް‬ ‫ޖ ަމި އ ްޔާއ ަކުންވ ަނީ މި ބ ޮޑ ު އ ެއ ްވ ުމުގ ައި ބ ައި ވ ެރި ވ ެ ޒައ ަނި ސްޓުނ ް މ ެޑި ކ ަލ ް ކ ައުނ ި‬ ‫އ ުދ ުވ ާނީ ޢަމ ަލުތ ަކ ާއި ދެކޮޅ ަށ ް އ ަޑ ު އ ުފ ުލާފ ައ ެވ ެ‪ .‬ގ ާތްގަޑަކ ަށ ް ސަ އްހ ަ ނ ުވ ެގެނ ް އެޓީމ ު މ ާލ ެ އ ައ ުމ ާއި އ ެކ ު އ ެލި ޔުންތ ައ ް ހުށ ައ ެޅުމ ަށ ް‬ ‫ސ މީހުނ ް ބ ައި ވ ެރި ވެފ ައި ވ ާ މި އ ެއ ްވ ުމުގ ައި‬ ‫ފަނަރަހ ާ ް‬

‫ސ އެޓީމ ު ރ ާއްޖެއ ަ ީއ އ ެލި ޔުންތ ަކ ާއި ނ ުލާކ ަމުނ ް‬ ‫ބ ައި ވ ެރި ނ ް ވ ަނީ އަނ ްގާފ ައ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެނަ ް‬

‫އ ަޑ ުއ ުފ ުލާފ ައި ވ ަނީ ”ޒ ަ ޔ ަނި ސްޓ ް ޔ ަހ ޫ ީދނ ް ރ ާއްޖޭނ ް ބޭރ ުކުރުމ ަށ ާއި‬

‫ްސލުނ ް ވ ަނީ އެޓީމ ުގ ެ ބ ައ ެއ ް ޑ ޮކްޓަރުންނަށ ް ބ ަލި މީހުނ ް‬ ‫މ ެޑި ކ ަލ ް ކ ައ ުނ ި‬

‫ޒ ަ ޔ ަނި ސްޓުނ ްގ ެ އެހީތ ެރި ކަނ ް ދި ވ ެ ިހނ ް ބޭނުނ ް ނ ުވ ާ“ ކަމ ަށ ާއި‬

‫ްސލުނ ް ވި ދ ާޅ ުވި ގ ޮތުގ ައި‬ ‫ބ ެލ ުމ ުގ ެ ހ ުއްދ ަ ނ ު ީދފ ައ ެވ ެ‪ .‬މ ެޑި ކ ަލ ް ކ ައުނ ި‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫ސ ނ ެތ ް‘ކަމ ަށ ެވ ެ‪ .‬މި ފަދ ަ‬ ‫”އުންމ ަތ ުގ ެ މެޔ ަށ ް ޚަންޖަރ ު ހެރުމ ަށ ް ފ ަހ ު ލޮލ ަށ ް ބޭސްކުރ ުމ ުގ ެ ’ބ ައ ެއ ް މީހުނ ްގ ެ ސެޓ ްފި ކ ެޓްގ ައި ލެޓ ަރހ ެޑ ްވ ެ ް‬

‫‪18‬‬

‫ފ ަލ ްސަ ފާއ ަ ީކ ޤ ަބ ޫލ ުކުރެވޭނ ެ ފ ަލ ްސަ ފ ާއ ެއްނޫނ ް‪ “.‬ކަމ ަށ ެވ ެ‪ .‬މާލޭގ ައި‬

‫އެތ ައ ް މ ައ ްސަ ލަތަކަކ ަށްފ ަހ ު ‪ 4‬ވަނަ ފަހަރަށ ް ލި ޔުންތ ައ ް ހުށައ ަޅ ާ‬

‫ސ‬ ‫އ ެއ ްވުނ ް ކ ުރި އ ަށ ް ދި ޔ ަ ވ ަގ ުތ ު ރ ާއްޖ ޭގ ެ ގި ނަ ރައްތ ަކ ެއްގ ައި ވ ެ ް‬

‫ްސލ ުގ ެ ހ ުއްދ ަ ީދފ ައ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އ ެ ީޓމ ަށްވ ަނީ މ ެޑި ކ ަލ ް ކ ައުނ ި‬

‫’ޒ ަ ޔ ަނި ސްޓުނ ް‘ ނ ާއި ދެކޮޅ ަށ ް ވ ަނީ އ ެއ ްވުނ ް ބ ާއ ްވާފ ައ ެވ ެ‪.‬‬

‫އި ޒ ްރޭލ ުގ ެ‬

‫ޑ ޮކްޓަރުނ ްގ ެ‬

‫ޓީމުގ ައި‬

‫މޮސާދ ު‬

‫)ޔ ަހ ޫ ީދ‬


‫ނ‬ ‫ށ ދި ވެ ިހ ް‬ ‫ދކޮޅަ ް‬ ‫ލާ ިއ ެ‬ ‫ސތ ަކ ެއްގ ައި‬ ‫ްސ( ގ ައި އި ސްވ ެރި އަކ ަށ ް ގި ނަ ދުވ ަ ް‬ ‫ސ އެޖެނ ީ‬ ‫އި ންޓ ެލި ޖެނ ް ް‬

‫ސ ދ ުވާލ ަކ ު އެންމ ެ‬ ‫ޭޝނ ް ކުރާނެކަމ ަށ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެނަ ް‬ ‫ދ ުވާލ ަކ ު ‪ 30‬އޮޕަރ ަ‬

‫މ ަސަ އްކ ަތ ް ކ ޮށްފ ައި ވާކަމ ަށ ް ބުނ ާ މީހ ެއ ް ހުރުނ ް ވ ެގެނ ް ދި ޔ ަ ީއ ގި ނަ‬

‫ޭޝނ ް ކަމ ަށ ް ވ ަނީ މ ައ ުލ ޫމ ާތ ު‬ ‫ގި ނަވ ެގެނ ް ކ ޮށްފ ައި ވ ަނީ ‪ 5‬އޮޕަރ ަ‬

‫ބަޔ ެއ ްގ ެ ސަ މ ާލުކަނ ް މި ީޓމ ަށ ް ހ ުއ ްޓުނ ު ސަ ބ ަބ ެއ ް ކަމ ަށ ެވ ެ‪ .‬މޮސާދ ު ލި ިބފ ައ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ޑ ޮކްޓަރުންނ ާއި‬

‫ޫސ އި ދާރ ާގ ެ‬ ‫މ ަޝް ހޫރ ުވެފ ައި ވ ަނީ ދ ުނި ޔޭގ ައި އ ޮތ ް އެންމ ެ ނުބ ައި ޖާސ ީ‬

‫ސ‬ ‫ނަމ ަވ ެ ް‬

‫‪173‬‬

‫ސފ ައި ނ ުވ ާ‬ ‫ސ މ ަޑ ުޖ ެހުމ ެއ ް އ ައި ް‬ ‫ޑ ޮކްޓަރުނ ްގ ެ މ ަސަ އްކަތ ަށ ް އ ެއ ްވ ެ ް‬

‫‪221210‬‬

‫ގ ޮތުގ ައ ެވ ެ‪ .‬މި ޓީމުގ ައި ޖ ުމްލ ަ ‪ 9‬މީހުނ ް ިހމެނޭއި ރ ު މި ޓީމ ާއި އ ެކ ު އ ައި ޖީއ ެމ ްއ ެޗ ް ކ ައި ރީ‬ ‫ސފ ައ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސ ވ ަނީ އ ައި ް‬ ‫ސކިއ ުރި ޓީއި ނ ްވ ެ ް‬ ‫އެމީހުނ ްގ ެ އ ަމި އްލ ަ ެ‬ ‫އި ޒ ްރޭލުނ ް ރ ާއްޖެއ ަށ ް ޒި ޔާރަތ ް ކ ޮށްފ ައި ވ ާ މ ެޑި ކ ަލ ް ޓީމ ާއި‬

‫މ ެދ ު ހިތްހަމ ަ‬

‫ނުޖ ެހ ުމ ުގ ެ ސަ ބ ަބުނ ް‬

‫ކ ަމުގ ައި ވ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫މ ުޒ ާހަރ ާ ކުރ ެވ ެމުނ ް ދި ޔ ަ‬

‫ޭޝނ ް ީތއޭޓަރ ުގ ެ‬ ‫ސ އ ައި ޖީއ ެމ ްއ ެޗ ްގ ެ އޮޕަރ ަ‬ ‫އ ެހެނަ ް‬

‫ސ މި ީޓމ ަށ ް އެންމ ެ އ ެތެރެއ ަށ ް އި ޒ ްރޭލ ުގ ެ ޚ ާރި ީޖ ޓީމ ުގ ެ ބ ޭފ ުޅ ެއ ް ވަނ ުމުނ ް‬ ‫ސލ ިްސލ ާ މ ުޒ ާހަރާތ ަކ ެއ ް ކުރަމުންދ ަނި ކ ޮށ ްވ ެ ް‬ ‫މ ެދ ު މާލޭގ ައި ި‬ ‫ސލަހ ަތ ު ގޯސްވ ެ އެބ ޭފ ުޅ ާ ވ ަނީ އެތަނުނ ް‬ ‫ސ ވަރަކ ަށ ް މ ަ ް‬ ‫ބ ައްދ ަލ ު ކުރައ ްވ ާ އ ެ ީޓމ ަށ ް މަރުހ ަބ ާ ވި ދ ާޅ ުވ ެ އ ެ ީޓމ ަށ ް ރ ާއްޖޭނ ް މަރުހ ަބ ާ ކޮންމ ެވ ެ ް‬

‫ޭޝނ ް ީތއޭޓަރ ުގ ެ އެންމ ެ އ ެތެރެއ ަށ ް ވަދ ެ ފ ޮޓ ޯ ނަގ ާ‬ ‫ދ ަވ ާ އި ންސާނީ ޚިދުމަތ ަށ ް ރ ާއްޖ ޭގ ެ ވަރަށ ްގި ނަ ބަޔ ަކ ު މަރުޙ ަބ ާ ކިޔ ާ ބ ޭފ ުޅ ެއ ް އޮޕަރ ަ‬ ‫ަޝދ ު ވި ދ ާޅ ުވެފ ައި ވ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ކ ަމުގ ައި ރަ ީއސުލ ްޖ ުމ ްހ ޫރި އ ްޔ ާ މުޙ ައްމ ަދ ު ނ ީ‬ ‫މި ސަ ރ ުކާރަށ ް ތ ާއި ދުކ ޮށ ް މި އ ަދާހަމައ ަށ ް އ ެކުގ ައި‬

‫ހ ެދ ުމުނ ް އ ައި ޖީއ ެމ ްއ ެޗ ްގ ެ މުވ ައްޒ ަފުނ ްގ ެ މ ެދުގ ައި ހިތްހަމަނުޖ ެހުނ ް‬

‫ސފ ައި ވ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އ ުޅ ެމުނ ްގެންދ ަވ ާ ފ ެނި ގެނ ް ގ ޮ ް‬

‫ސ އެންމ ެ ހަރުކ ަށި ގ ޮތުގ ައި‬ ‫ޢ ަދާލ ަތ ު ޕާޓީއ ާއި ގ ައ ު ީމ އި އ ްތި ޙ ާދުނ ްވ ެ ް‬ ‫ސމ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫މި ކ ަމ ާއި ދެކ ޮޅ ު ހަދ ަމުނ ް ދ ާއި ރ ުވ ެ ް‬

‫ާސ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬

‫ސ އި ޒ ްރޭލ ުގ ެ ޚ ާރި ީޖ ޓީމ ުގ ެ‬ ‫ކިޔާކަމ ަށ ާއި މި ޑ ޮކްޓަރުނ ްގ ެ ޓީމުނ ް ރ ާއްޖޭގ ައި ފޯރުވ ައި ދ ެއްވ ަމުނ ްގެނ ް ނެރެފ ައ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި ދެވަނަ ފަހަރަށ ްވ ެ ް‬

‫ޒ ަ ޔ ަނި ސްޓ ް ޔ ަހ ޫ ީދ ޑ ޮކްޓަރުންނަށ ް ދ ެއ ްކ ުމ ުގ ެ މ ައ ްސަ ލާގ ައި‬

‫ސަ ރ ުކާރ ުގ ެ ފ ުރި ހަމ ަ ސަ ރ ުކާރުނ ް ބުނަމުނ ް ދި ޔ ަ ީއ އި ޒ ްރޭލ ު މީހުންނަ ީކ ޓެރަރި ސްޓުނ ް‬

‫ޭޝނ ް ކުރ ުމ ުގ ެ ކަންތ ައ ް އ ައި ޖީއ ެމ ްއ ެޗްގ ައި ކުރުމ ަށ ް ނޫންކަމ ަށ ާއި އ ެ ީއ އި ންސާނީ އ ެ ީހދ ޭ ރަނގ ަޅ ު ޖ ަމާއ ަތ ެއްކަމ ަށ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ތާއީދ ާއި އ ެކ ު އޮޕަރ ަ‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫ބުނަމުނ ްދި ޔ ަ ީއ‬

‫‪19‬‬

‫ސ‬ ‫ޭޝނ ް ކުރެވ ޭ މީހުނ ް އ ެހެނަ ް‬ ‫ހަމަޖ ެ ިހ ތ ާޖ ުއ ް ީދނ ް ސުކ ޫލ ުގ ެ ހ ޯލްގ ައި އޮޕަރ ަ‬ ‫ދި ޔ ަ ީއ އ ެޑ ްމި ޓ ް ކުރަމުންނ ެވ ެ‪ .‬ޑ ޮކްޓަރަށ ް ދ ެއ ްކުމ ަށ ް މާލޭނ ް ‪700‬‬

‫އެކަމ ަށ ް ފ ާޑ ު ކިޔ ާ ފަރ ާތްތ ަކުނ ް‬

‫”އ ައި ޖީއ ެމ ްއ ެޗ ް މި ކަމ ަށ ް ދުރ ާލ ާ ތ ައ ްޔާރ ުވެފ ައި ވާކަމ ަށ ާއި ނޮވ ެމްބ ަރ‬

‫މީހުނ ް ނަންނ ޯޓ ް ކ ޮށްފ ައި ވ ާއި ރ ު ފ ެށުނ ުއި ރ ު އެޓީމުނ ް ބުނަމުނ ްދި ޔ ަ ީއ ކ ުރީ ކ ޮޅުނ ް ފ ެށި ގެނ ް އ ަގ ު ީދފ ައި‬

‫ތ ާޖ ުއ ް ީދނ ް ސްކ ޫލ ް ކ ުށްޔ ައ ް‬

‫‪20‬‬


‫ސ ސެކްރެޓ ެރީ‬ ‫ަޝދ ުގ ެ ޕްރ ެ ް‬ ‫ސ ނ ީ‬ ‫ރަ ީއ ް‬

‫ސ‬ ‫ހިފާފ ައި ވާކަމ ަށ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި އ ައި ޖީއ ެމ ްއ ެޗ ް އި ނ ް ލ ޮލ ުގ ެ ބ ަލި ތަކ ަށ ް ބ ޭ ް‬ ‫ސ އި ޒ ްރޭލ ު ޑ ޮކްޓަރުނ ް ވި ދ ާޅުވ ަނީ‬ ‫ކުރ ެވެނ ް ނ ެތި ގެނ ް ބޭނުނ ްވ ާ ސާމާނ ު ނ ުގެނ ެ ް‬

‫ސ‬ ‫ިކތ ައްމެވަރަކ ަށ ް މ ުޒ ާހަރ ާކ ުރި ޔ ަ ް‬

‫ޒ ުހ ެއި ރ ު‬

‫އި ޒ ްރޭލ ްގ ެ މި ޓީމ ު‬

‫އަންނަންދެނ ް ތި ބީ“ ކަމ ަށ ް އ ައި ޖީއ ެމ ްއ ެޗ ްގ ެ ޑ ޮކްޓަރުނ ް ބުނ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ްސލ ް އި ނ ްތި ޚާބ ަކ ާ‬ ‫ރ ާއްޖ ެއި ނ ް ފޮނުވ ައ ެއ ް ނ ުލެވޭނެކަމ ަށ ެވ ެ‪ .‬ކ ައުނ ި‬

‫ޭޝނ ް ކުރެވޭވަރ ުގ ެ ޑ ޮކްޓަރުންނ ާއި‬ ‫ސ ިޕޓ ަލުގ ައި މި ފަދ ަ އޮޕަރ ަ‬ ‫ހޮ ް‬

‫ދެކޮޅ ަށ ް‬

‫މި ހ ާގ ާތ ްވެފ ައި ވ ަނި ކ ޮށ ް ދި ވ ެ ިހ‬

‫ރައ ްޔި ތުނ ްގ ެ ގި ނަބަޔ ަކ ާއި‬

‫ސ ނ ުގެންނަތ ާ އަހަރ ެއ ްވ ެއްޖެކަމ ަށ ް އި ޒ ްރޭލ ާއި އ ެކ ު ގ ާތ ް ގ ުޅުމ ެއ ް އ ެމ ް ީޑ ޕީގ ެ ސަ ރ ުކާރުނ ް ގެނ ްގުޅޭންޖެހ ޭ‬ ‫ސ ބޭ ް‬ ‫އ ާލ ާތްތ ައ ް ހ ުރި ނަމ ަވ ެ ް‬ ‫ނަނ ް ހާމ ަކުރައްވަނ ް ބޭނުންނ ުވ ާ އ ައި ޖީއ ެމ ްއ ެޗ ްގ ެ ޕްރޮކިއުމަނ ްޓްގ ައި‬

‫ސަ ބ ަބ ާހ ެދި‬

‫ގި ނަބ ައ ެއ ްގ ެ ކަންބ ޮޑ ުވުނ ް އެބައ ޮތ ެވ ެ‪ .‬އި ޒ ްރޭލުންވ ަނީ‬

‫ސ ީތނ ުގ ެ ިބންރައ ް‬ ‫ސ ބަޔަކ ަށ ް ބޯނުލަބ ައި މުސްލި މ ު ފަލ ަ ް‬ ‫މ ަސަ އްކ ަތ ްކުރ ާ ބ ޭފުޅ ަކ ު ވި ދ ާޅ ުވި އ ެވ ެ‪ .‬އ ައި ‪.‬ޖީ‪.‬އ ެމ ް‪.‬އ ެޗ ްގ ެ އި ތުރުނ ް ދ ުނި ޔ ޭގ ެ އ ެއ ްވ ެ ް‬ ‫ސފ ައ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސގ ޮ ް‬ ‫އި ޒ ްރޭލ ު ޑ ޮކްޓަރުނ ްގ ެ ޓީމުވ ަނީ އ ައ ްޑ ު އަތޮޅ ަށ ް ވ ެ ް‬

‫ފ ޭރި ބާރ ުގ ެ ބޭނުންކ ޮށ ް ވަގަށ ައި އޮޅ ަށ ް އެފ ޭރި ފ ައި ވ ާ ިބންތ ަކުގ ައި‬

‫ސ ކުރަމުނ ް ގެންދ ަނީ އ ެވ ެ‪ .‬ޔ ޫ‪.‬އެނ ް ގ ެ‬ ‫ޭޝނ ް ގޮދޮރ ު ިބނާކ ޮށްފ ައ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި ވ ެ ް‬ ‫ސ ބ ަލި މީހުނ ް ބަލ ައި އ ަދި އޮޕަރ ަ‬ ‫އ ަދި ގދ‪ .‬އަތ ޮޅުގ ައި ވ ެ ް‬ ‫ުޝނަކ ަށ ް ގޮންޖ ަހާފ ައ ެވ ެ‪ .‬ދި ވ ެ ިހ މުސްލި މ ު ޖ ަމާޢަތ ަށ ް‬ ‫ކުރުމ ަށ ް ވ ަނީ ހަމަޖ ެ ިހފ ައ ެވ ެ‪ .‬އި ޒ ްރޭލ ު ޑ ޮކްޓަރުނ ް ގެނައ ުމ ުގ ެ ކޮންމ ެ ރ ެސޮ ލި އ ަ‬

‫‪173‬‬ ‫‪221210‬‬

‫ސ ީތނ ު މުސްލި މުންނަށ ް‬ ‫ސ އުޅ ޭއި ރ ު ފަލ ަ ް‬ ‫ސފަރ ުވާކ ޮށްދޭނަމުގ ައި އ ައި ް‬ ‫މ ައ ްސަ ލާގ ައި ސަ ރ ުކާރ ުގ ެ އި ދި ކ ޮޅ ު ޕ ާ ީޓތ ަކުނ ް ވ ަނީ އެމ ައ ްސަ ލ ަ ބ ޭ ް‬ ‫ސ‬ ‫ސއ ަށ ްގެންގ ޮ ް‬ ‫މ ަޖި ލި ް‬

‫ޑި ބ ޭޓ ްކުރަނ ް‬

‫ނި ންމ ައި ފ ައ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސފަރ ުވ ާއ ާއި ކަރަނ ްޓ ްދި ނުމ ަށ ް‬ ‫އ ެގ ޮތުނ ް ދ ުނި ޔ ޭގ ެ ފަރ ާތްތ ަކުނ ް ދ ެމުނ ްގެނ ްދ ާ ބ ޭ ް‬

‫އ ެމ ް ީޑ ޕީއ ާއި އި ތުރުނ ް ކުޑ ަ ދ ެޕާޓީ‪ ،‬ރ ެޑ ްވ ޭވ ް ސަ ލީމ ުގ ެ ޕ ާ ީޓ އ ަދި‬

‫ސ ޒ ަރ ޫރީ ބ ާތްވ ައްތ ަށ ް ފ ޭރި ގަނ ް އ ަދި‬ ‫ފޮނުވ ޭ ތ ެލ ާއި އ ެހ ެނި ހެނ ްވ ެ ް‬

‫މޮނ ާޒ ާ ނަޢީމ ުގ ެ ޕ ާ ީޓ ފި ޔަވ ައި އ ެހެނ ްހ ުރި ހ ާ ޕާޓީއ ެއ ް މި މ ައ ްސަ ލާގ ައި‬

‫ސ ބޭނުންކ ޮށ ް ހަމ ަލ ާދި އެފަދ ަ އެހީތ ެރި ކަނ ް‬ ‫މި ލި ޓ ެރީ ‪ ،‬ނޭ ީވ އ ަދި އެއ ަރފ ޯ ް‬

‫އ ެއްގަލަކ ަށ ް‬

‫އަރާފ ައި ވ ާއި ރ ު‬

‫ބ ޮޑ ެތި‬

‫ޖ ަމި އ ްޔާތ ަކ ުގ ެ‬

‫ތެރ ެއި ނ ް ފޯރުކ ޮށްދޭނ ް ދ ާ އުޅ ަނދުފަހަރަށ ް ޙަމ ަލ ާ ީދ މަރާފ ައި ވ ެއ ެވ ެ‪ .‬މި ގ ޮތުނ ް‬

‫ާސ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬

‫ޭޝނ ް ދ ާދި ފ ަހުނ ް ގ ަޒ ާ އ ަށ ް ދ ަތުރ ުކ ުރި ހ ަ އުޅ ަނދަކ ަށ ް ޙަމަލ ަ ީދ މީހުންމ ެރި‬ ‫މި އ ެއ ްވ ުމުގ ައި ބ ައި ވ ެރި ނުވ ަނީ ހަމ ައެކ ަނި އި ސްލ ާމި ކ ް ފ ައުންޑ ަ‬ ‫ސ އި ންނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އ ޮފ ް ދި މ ޯލ ްޑި ވ ް ް‬ ‫”ޒ ަ ޔ ަނި ސްޓުންނ ާއި ދެކޮޅ ަށ ް“ ބ ޭއ ްވި އ ެއ ްވުމ ަށ ް މި ހ ާގި ނަ‬

‫ސ އި ންސާނީ‬ ‫ސ އެމ ެރި ކ ާފި ޔ ަވ ާ މުޅިދ ުނި ޔ ެ ކ ުއ ްވ ެރި ކ ުރި އި ރ ުވ ެ ް‬ ‫ހ ާދި ާ‬ ‫ޙ ައްގ ަށްޓަކ ައި މ ަސަ އްކ ަތ ްކުރ ާ މި ފަދ ަ ޖ ަމާޢ ަތްތަކ ަށ ް ހެޔ ޮ ބ ުއ ްދި ވ ެރި ކަމ ެއ ް‬

‫ސފަނ ެތްކަނ ް ފާހަގަކ ޮށްލަނ ް ޖ ެހ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ބަޔ ަކ ު ބ ައި ވ ެރި ވެފ ައި ވ ާއި ރ ު ’ޒ ަ ޔ ަނި ސްޓުންނަށ ް‘ ނޫނެކ ޭ ބުނުމ ަށ ް އ ައި ް‬ ‫ސލ ިްސލ ާ މ ުޒ ާހަރާތ ަކ ެއ ް ބ ޭއ ްވުމ ަށ ް ތ ައ ްޔާރުވ ަމުނ ްދާކ ަމުގ ައި‬ ‫އި ތުރ ު ި‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫‪20‬‬

‫އި ޒ ްރޭލ ްގ ެ ޑ ޮކްޓަރުނ ްގ ެ ޓީމ ް ”އ ައި‬

‫ފްރ ޮމ ް ޒި އޯނ ް“ގ ެ‬

‫ޚަބަރ ުލި ބ ެމުންދ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ެމ ް ީޑ ީޕ އި އ ްތި ޙ ާދ ުގ ެ ސަ ރ ުކާރ ު އެމ ެ ީޑ ީޕ‬

‫ނަމުގ ައި މ ަސަ އްކ ަތ ް ކުރ ާއި ރ ު އ ެ އެމީހުނ ް ބޭނުނ ް ކުރ ާ ”ޒި އޯނ ް“‬

‫ސަ ރ ުކާރަކ ަށ ް ބަދ ަލ ުވ ެ މި ސަ ރ ުކާރ ުގެނައުމ ަށ ް މަރުފ ަލި ޖ ެއްސެވި‬

‫އ ަ ީކ އ ަލ ް ގ ުދ ުސަ ށ ް ޔ ަހ ޫ ީދނ ް ިކޔ ައި އުޅ ޭ ނަމ ެކ ެވ ެ‪ .‬ޔ ަހ ޫ ީދނ ްގ ެ‬

‫ސ‬ ‫ސތ ަކ ާއި ދުރުވ ަމުނ ްދ ާއި ރ ު ރަ ީއ ް‬ ‫ގި ނަބަޔ ަކ ު ސަ ރ ުކާރ ުގ ެ ގި ނަ ޕ ޮލި ީ‬

‫ާސ ބ ައި ގ ަނޑ ެއްކ ަމުގ ައި ވ ާ ”ޒ ަ ޔ ަނި ސްޓުނ ްގ ެ“ ނަނ ް ނަގާފ ައި ވ ަނީ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬

‫ސނުނ ްފ ުޅ ުހ ުރި ގޮތ ަކ ާއި މ ެދ ު ޚ ުދ ު އ ެމ ް ީޑ ޕީގ ެ ”ޒި އ ޯނ ް“މި ބ ަހުންނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ަޝދ ުގ ެ ސަ ރ ުކާރ ުގ ެ ވި ް‬ ‫ނ ީ‬ ‫ސ ސުވ ާލ ުކުރ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫މ ެމްބަރުނ ްވ ެ ް‬


‫ޫޝޢު‬ ‫ޫސފް ޔ ަ‬ ‫ޔ ު‬

‫ާސ ކަންކ ަމުގ ައި ގި ނަމީހުނ ް އ ުޅ ެނީ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ހީކުރ ާ ގ ޮތ ް‪ި :‬‬ ‫ސ‬ ‫ސ ގޮތ ަކުނ ް ފ ައި ސާއ ެއ ް ނުވަތ ަ އެނޫނ ްވ ެ ް‬ ‫ކޮނ ްވ ެ ް‬ ‫ސ އޭނ ާގ ެ ވ ެރި ކަމ ަށ ް ތާއީދ ު‬ ‫ހީކުރ ާ ގ ޮތ ް‪ :‬ވ ެރި އ ަކ ު އަންނަތަނަށ ް ރައ ްޔި ތުނ ް ގެންގ ޮ ް‬

‫އި ނާޔ ަތ ެއ ް ލި ބޭތީއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ކުރާކަނ ް ދ ައްކަނ ް ޖެހޭނ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ެ ީއ އޭނ ާ އ ަށ ް އ ޮތ ް ތާޢީދ ު ދ ެއ ްކުމ ަށ ް ކުރެވ ޭ‬

‫ާސ ކަންކ ަމުގ ައި‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ކ ަމ ުގ ެ ހ ަ ީޤޤ ަތ ް‪ީ :‬‬

‫ކަމ ެކ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ‬ ‫ހ ޯބޯލ ަވ ާ އުޅ ޭ މީހުނ ް އެކ ަމުގ ައި އ ުޅ ެނީ އ ެއ ްވ ެ ް‬

‫ކ ަމ ުގ ެ ހ ަ ީޤޤ ަތ ް‪ :‬ވ ެރި އ ަކ ު އަންނައި ރ ު އަންނަތަނަށ ް އ ެއ ްވ ާ ރައ ްޔި ތުނ ްގ ެ ތެރެއ ަށ ް‬

‫ސ އ ެއްޗ ެއ ް‬ ‫ސ ކޮނ ްވ ެ ް‬ ‫އ ެއްޗ ެއ ްލި ބޭތީއ ެއ ް ނޫނ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެނަ ް‬

‫ސ ނުރ ުހުނ ް ފ ާޅުކ ޮށ ްފި ނަމ ަ ވ ެރި މީހ ާ ފެންނ ާނީ‬ ‫އި ދި ކ ޮޅ ު މ ަދ ު ބަޔ ަކ ު އ ެއ ްވ ެ ނަމ ަވ ެ ް‬

‫ސ‬ ‫ލި ބިދާނ ެ ކ ަމ ުގ ެ އ ުއްމީދ ު ގ ައ ެވ ެ‪ .‬ހަމ ަ އ ެއ ްވ ެ ް‬

‫ސ ތި ީބ ކ ަމުގ ައ ެވ ެ‪ .‬މި ހެނ ް ކ ަމުނ ް ވ ެރި މީހ ާ‬ ‫ގި ނަބަޔ ަކ ު ނުރ ުހުނ ް ފ ާޅ ުކުރަނ ް އ ައި ް‬

‫އ ެއްޗ ެއ ް ލި ބ ޭ އި ރަށ ް މި މީހުނ ް އ ެހެނ ް ހ ޯބ ޯ ލ ަވާކ ަށ ް‬

‫ދެކ ޭނީ އި ސްތި ޤ ްބ ާލ ު ކުރުމ ަށ ް ވުރ ެ މ ުޒ ާހަރ ާ ކުރަނ ް މީހުނ ް އ ެއ ްވ ެ ތި ީބ ކ ަމުގ ައ ެވ ެ‪.‬‬

‫ނުނ ުކުންނާނ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެނ ް މި ހެނ ް ނ ުކުންނަ މީހުނ ް‬

‫‪173‬‬ ‫‪221210‬‬

‫ހަރަކ ާތ ްތ ެރި‬

‫ާސ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬

‫ާސ މ ައި ދާނުގ ައި ވަރަށ ް އަވަހ ަށ ް ބަދ ަލ ުވާނ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫‪21‬‬ ‫ހީކުރ ާ ގ ޮތ ް‪ :‬ޕާޓީގ ެ ޒ ަ ީއމ ަ ީކ ފ ަހުބަސްބުނ ާ މީހ ާއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސ ބުނާކ ަށ ް ޒ ަ ީޢމ ެއ ް‬ ‫ކ ަމ ުގ ެ ހ ަ ީޤޤ ަތ ް‪ :‬ޑި މ ޮކްރ ެޓި ކ ް ޕ ާ ީޓގ ައި ފ ަހުބ ަ ް‬

‫ހީކުރ ާ ގ ޮތ ް‪ :‬ޕާޓީއ ެއ ް ފ ުނޑ ުފ ުނޑ ު ވ ާނީ ސަ ރ ުކާރުނ ް ފި އ ްތުންތ ައ ް‬

‫ނ ުހުންނާނ ެއ ެވ ެ‪ .‬ޑި މ ޮކްރ ެޓި ކ ް އ ުޞޫ ލުނ ް ހ ޮވާފ ައި އޮންނަ ކ ޮމި ީޓ‬

‫ކ ުރި މ ަތި ވ ެގެންނ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ ބުނ ާ ފަރ ާތ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެންނޫނަމ ަ‬ ‫އ ަ ީކ ޕާޓީއ ެއްގ ައި އ ެއްމ ެ ފ ަހުބ ަ ް‬

‫ާސ ޕ ާ ީޓ ފ ުނޑ ު‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ކ ަމ ުގ ެ ހ ަ ީޤޤ ަތ ް‪ :‬ޑި މ ޮކްރ ެޓި ކ ް ސަ ރ ުކާރ ެއ ް އ ައ ުމުނ ް ި‬

‫ެސ“ އަކ ަށ ެވ ެ‪) .‬އެކ ަކ ު އަކ ަނި ކުރ ާ‬ ‫ވ ެރި ކަނ ް ބަދ ަލުވ ަނީ ”އ ޮޓ ޯ ކްރ ީ‬ ‫ވ ެރި ކަމަކ ަށ ެވ ެ‪(.‬‬

‫ފ ުނޑ ު ވ ަނީ‬

‫ޕ ާ ީޓ ތެރޭގ ައި ހަމަނުޖ ެހ ުމ ާއި ކ ުރި މ ަތި ލާނ ް ޖ ެހ ުމުންނ ެވ ެ‪.‬‬


‫ނ – ގޮނޯރި އާ‬ ‫ރ ިއ ް‬ ‫ކގ ެ ތެ ެ‬ ‫ބ ިލތަ ު‬ ‫ނ ޖެހ ޭ ަ‬ ‫ނގުމު ް‬ ‫ނ ިހ ް‬ ‫ްސގުޅު ް‬ ‫ިޖނ ީ‬ ‫ާސގ ެ ތ ަކުންނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ ިހސާބުތ ަކުނ ް ދ ައ ްކ ާ ގ ޮތުގ ައި މި ބ ަލި އެންމ ެ ފ ަސޭ ހ ައި ނ ް ޖ ެހ ެނީ ނ ި‬‫ޔޫމީ‪-‬‬‫ގޮނ ޯރި އ ާ )”ދ ަ ކ ްލ ެޕ ް“ ގ ެ ނަމުނ ް ނަނ ް ިކޔ ޭ( މި ބ ަލި ޖ ެހ ެނީ‬

‫ދި ލަނ ެގ ުމ ާއި ގި ނަގި ނައި ނ ް ކުޑަކ ަމ ުދާނ ް ޖ ެހުމ ެވ ެ‪ .‬މީގ ެ އި ތުރަށ ް ރީ ނދ ޫކުލ ައި ގ ެ‬

‫ނޭސޭ ރި އ ާ ގޮނ ޯރި އ ާ )ގޮނޮކޯކަސް( އ ޭ ކިޔ ާ ބ ެކްޓީރި އ ާ އ ަކުންނ ެވ ެ‪ .‬މި ބ ަލި‬

‫ދި ޔަވަރ ެއ ް ގ ެ އ ަސަ ރ ު އަނ ްހެނުނ ްގ ެ ިކބ ައި ނ ް ފާހަގ ަ ކުރ ެވުނ ް ިހމެނ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ފުރަތަމ ަ ހ ޯދާފ ައި ވ ަނީ‬

‫‪1879‬‬

‫ވަނަ އަހަރ ު‬

‫ްސގުނަވަނ ް ދުޅ ަވ ުމ ާއި ރަތ ްވެފ ައި ހުރުމ ަ ީކ ފި ރި ހެނުންނަށ ް‬ ‫ޖަރުމަނ ު ގ ެ މ ައި ކ ްރ ޯ ފި ރި ހެނުނ ްގ ެ ޖި ނ ީ‬

‫ްސ‬ ‫ސޓ ެއ ް ކ ަމުގ ައި ވ ާ އ ަލ ްބ ާރޓ ް ނ ެއި ސާރ އ ެވ ެ‪ .‬މި ބ ައްޔ ަ ީކ ޖި ނ ީ‬ ‫ބ ައި ލ ޮޖި ް‬

‫‪173‬‬ ‫‪221210‬‬

‫މި ބަލީގ ެ އ ަސަ ރުކ ޮށްފ ައި ވާކ ަމ ުގ ެ އ ަލ ާމ ާތ ެއ ްގ ެ ގ ޮތުގ ައި ފެންނަކަމ ެކ ެވ ެ‪.‬‬

‫ގ ުޅުނ ް ިހނ ްގ ުމ ުގ ެ ތެރ ެއި ނ ް ޖެހ ޭ ބ ައްޔ ެކ ެވ ެ‪ .‬ބޭނުނ ް ކުރ ާ ފ ާހާނައި ންނ ާއި‬

‫ސ ވ ެއްޖެނަމ ަ މި ބަލީގ ެ‬ ‫ގޮނ ާރި އ ާ އ ަށ ް ފަރ ުވާނުކ ޮށ ް ގި ނަދުވ ަ ް‬

‫ސ މި ފަދ ަ ގ ޮތްގ ޮތުނ ް މި ބ ަލި ފ ެތުރޭ ކަމ ަށ ް ބ ެލ ެވި ފ ައ ެއްނ ުވ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އޭނުނ ްވ ެ ް‬

‫ސ‬ ‫ާސމ ް އ ުފ ެދި ނުރައ ްކ ާތ ެރި ޕ ެލ ްވި ް‬ ‫ސަ ބ ަބުނ ް ފި ލ ޯ ިޕއަނ ްޓި އ ުބ ާއި އ ޯވ ަރީ ގ ައި ޖަރ ީ‬

‫ާސމ ް ހ ެދި ބ ޮޑ ުވުމ ަށ ް އެއ ަށ ް ވަރަށ ް ހ ާއ ްސަ‬ ‫އ ެހ ެނީ މި ބ ަލި ޖެހ ޭ ޖަރ ީ‬

‫ސ ) ީޕއ ައި ޑީ( އ ަށ ް ވާރުތ ަ ކުރުވ ައ ެވ ެ‪ީ .‬ޕއ ައި ީޑ ޖ ެ ިހފ ައި ވ ާ‬ ‫ސ ް‬ ‫އި ނ ްފ ްލެމ ޭޓ ްރީ ޑި ީ‬

‫މާހ ައ ުލ ެއ ް ބޭނުނ ްވ ެއ ެވ ެ‪ .‬ހ ަށި ގ ަނޑ ުގ ެ ބޭރުގ ައި ‪ ،‬އ ަތ ާއި ހ ަމުގ ައި މި ޖަރ ީ‬ ‫ާސމ ް ‪ 40% - 10%‬މީހުންނަ ީކ ގޮނ ާރި އ ާ ޖ ެ ިހ ފަރ ުވާނ ުކުރ ެވި ފ ާވ ާ މީހުންކ ަމުގ ައި‬ ‫ސކުނ ްތުކޮޅ ަކ ުއ ެވ ެ‪ .‬މި ޖަރ ީ‬ ‫ދި ރި ހުންނަނީ މ ަދ ު ި‬ ‫ާސމ ް ދި ރި ހުރުމ ަށ ް ބޭނުނ ްވ ާ ިހސާބުތ ަކުނ ް ދ ައްކ ައ ެވ ެ‪.‬‬

‫މި ގ ޮތުނ ް ީޕއައ ައި ީޑ ޖ ެހ ުމުނ ް އުނަގ ަނޑ ުގ ައި‬

‫ްސ‬ ‫މާހ ައ ުލުގ ައި ތ ެތްކަނ ް އ ެކ ުލ ެވި ފ ައި ހުންނަންބޭނުނ ް ވ ުމ ާއި އ ެކ ު ހ ޯދުންތ ަކުނ ް ރި އްސުމ ާއ‪ ،‬ހުންއ ައުނ ް ނުވަތ ަ ހުންވ ައްތަރ ުވެފ ައި ހުރ ުމ ުގ ެ އި ތުރަށ ް ޖި ނ ީ‬

‫ސއްޙ ަތ ު‬ ‫ި‬

‫ދ ައ ްކާގ ޮތުނ ް މި‬

‫ާސމ ް އ ާއ ްމުގ ޮތ ެއްގ ައި‬ ‫ޖަރ ީ‬

‫ދި ރި އ ުޅ ެނީ‬

‫އަނ ްހެނ ާގ ެ ގ ުޅުނ ް ިހނ ްގ ާއި ރ ު ތ ަދ ުވުނ ް ިހމެނ ެއ ެވ ެ‪ .‬ހަމ ައ ެހެންމ ެ ގޮނ ޯރި ޔ ާ ޖ ެ ިހފ ައި ވ ާ ‪50%‬‬

‫ކ ުރި މ ަތި ފަރ ާތ ު ގ ައ ެވ ެ‪) .‬ހ ާއ ްސަ ގ ޮތ ެއްގ ައި ކ ާވ ެކ ް ް‬ ‫ސ ގ ައ ެވ ެ‪ (.‬މީގ ެ އި ތުރަށ ް މީހުންނަށ ް މި ބ ައ ްޔ ާއި އ ެކ ު ”ކ ްލި މީޑި ޔ ާ“ އ ޭ ކިޔ ާ ބ ައްޔ ެއ ް ޖ ެ ިހފ ައި ހުންނަ‬ ‫ާސމ ް ހަރ ުލާފ ައި ހުންނަގ ޮތ ް މ ެދ ުވ ެރި ވ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ކަރ ުގ ެ މ ަޑުބ ައި ގ ާ މީގ ެ ޖަރ ީ‬

‫ކަމ ަށ ް ިހސާބުތ ަކުނ ް ދ ައްކ ައ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ގޮނ ޯރި އ ާ އ ަ ީކ އެބ ަލި ޖ ެ ިހފ ައި ވާކަނ ް ދެނެގަނ ެވި އްޖ ެ ނަމ ަ ފ ަސޭ ހ ައި ނ ް‬

‫ސ މި ބ ަލި ފ ެތުރ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫މި ހެނ ްދި މ ާވ ުމުނ ް ”އޯރަލްސެކްސް“ ގ ެ ޒ ަރީ ޢ ާއި ނ ްވ ެ ް‬ ‫ސ މި ބ ަލި ފ ެތުރ ެމުނ ް ދ ެއ ެވ ެ‪ .‬ތ ަފ ާތ ު ފަރ ުވާދ ެވި‬ ‫ދ ުނި ޔ ޭގ ެ ހ ުރި ހ ާ ކަންކ ޮޅ ު ތ ަކ ެއްގ ައި ވ ެ ް‬ ‫ްސ ގ ުޅުނ ް ިހނ ްގުނ ް އ ާއ ްމ ު މ ުޖުތަމ ަޢ ު ތ ަކުގ ައި‬ ‫އ ެ ިކމީހުންނ ާއި އ ެކ ު ޖި ނ ީ‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫‪22‬‬

‫ރަނގ ަޅ ުކުރެވޭނ ެ ބ ައްޔ ެކ ެވ ެ‪ .‬މި ބ ަލި ޖ ެ ިހފ ައި ވ ޭތ ޯ ބ ެލުމ ަށްޓަކ ައި‬

‫ްސ ގުނަވަނުނ ް ސްވ ެބ ް )ކަފ ަބުރ ެއ ް‬ ‫ާސމ ްގ ެ އ ަސަ ރ ު ހ ުރި ތ ޯ ކަރ ާއި ޖި ނ ީ‬ ‫ޖަރ ީ‬

‫މި ބ ަލި ފ ެތުރޭލ ެއްއަވ ަހ ެވ ެ‪ި .‬ހސާބުތ ަކުނ ް ދ ައ ްކ ާ ގ ޮތުގ ައި މި ބ ަލި އެންމ ެ ޒ ާތ ު އ ެއްޗ ަކުނ ް ސާމްޕ ަލ ް ނ ެގި ގެނ ް( ޓެސްޓ ް ކުރ ެވ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ާސގ ެ ތ ަކުންނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ފ ަސޭ ހ ައި ނ ް ޖ ެހ ެނީ ނ ި‬

‫މި ބ ަލި ޖ ެ ިހފ ައި ވ ާ މި ންވަރ ެއ ްގ ެ މ ައްޗ ަށ ް މި ބ ަލި ނ ް ރަނގ ަޅ ުވ ާ‬

‫ސ ީޓމ ަށ( މި ބަލީގ ެ‬ ‫މި ބ ަލި ޖ ެ ިހފ ައި ވ ާ ‪ 50%‬އަނ ްހެނުނަށ ް އެބ ައި މީހުނ ްގ ެ ިކބ ައި ގ ާ މ ުއްދ ަތ ު ިބނ ާވ ެއ ެވ ެ‪ .‬ލޭހިނގ ުމ ުގ ެ ނި ޒ ާމ ުގ ެ ތެރެއ ަށ ް )ބްލ ަޑ ް ް‬ ‫މި ބ ަލި ހ ުރި ކ ަމ ުގ ެ އ ަލ ާމ ާތ ެއ ް ނ ުފެނ ެއ ެވ ެ‪ .‬ހ ާއ ްސަ ގ ޮތ ެއްގ ައި ބަލީގ ެ ކ ުރީ ކ ޮޅ ު އ ަސަ ރުކ ޮށްފ ައި ވާނަމ ަ‬ ‫ސ އ ަލ ާމ ާތ ެއ ް ނ ުފ ެނި ހުރެދ ެއ ެވ ެ‪ .‬މި ބަލީގ ެ އ ަލ ާމ ާތ ެއްކ ަމުގ ައި ބ ެލ ެވ ެނީ‬ ‫އ ެއ ްވ ެ ް‬

‫ފަރ ުވ ާކުރުމ ަށްޓަކ ައި‬

‫ސ ިޕޓ ަލުގ ައި‬ ‫ހޮ ް‬

‫ޖ ެހ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫އ ެޑ ްމި ޓ ްވާނ ް‬ ‫‪-‬ނި މ ުނީ ‪-‬‬

‫ސ ިހސާބުތ ަކުނ ް ދ ައ ްކާގ ޮތުގ ައި ‪ 1999‬ވަނަ އަހަރ ު ގޮނ ޯރި އ ާ ޖެހިގެނ ް މ ު ިޅ ދ ުނި ޔޭނ ް ‪ 62.35‬މި ލި އަނ ް މީހުންވ ަނީ‬ ‫އ ެނގޭތ ަ؟ ‪ :‬ތ ަފ ާ ް‬ ‫ސ‬ ‫ރި ޕ ޯޓްކ ޮށްފ ައ ެވ ެ‪ .‬މި ިހސާބުތ ަކުނ ް ދ ައ ްކާގ ޮތުގ ައި މި ބ ަލި ގި ނައި ނ ް ޖ ެ ިހފ ައި ވ ަނީ އަނ ްހެނުންނަށ ެވ ެ‪ .‬މި ބ ައްޔ ަ ީކ ފަރ ުވ ާ ކުރެވ ޭ ބ ައްޔ ެއ ް ކ ަމުގ ައި ވި ޔ ަ ް‬ ‫ްސ‬ ‫ްސ އ ެދުނ ް ފ ުއ ްދ ުމ ާއި ގި ނަ މީހުންނ ާއި އ ެކ ު ޖި ނ ީ‬ ‫މި ބަލީގ ެ ނުރައ ްކ ާ ދ ުނި ޔ ޭގ ެ ކަންކ ޮޅުތ ަކުގ ައި ދ ަނީ އި ތުރުވ ަމުންނ ެވ ެ‪ .‬ނަހަމ ަ ގ ޮތުގ ައި ޖި ނ ީ‬ ‫ސ މި ބ ަލި ގި ނަ ވ ަމުނ ްދ ާ އ ެއ ް ސަ ބ ަބުކަނ ް ކ ަމ ާއި ބެހ ޭ މ ާ ިހރުނ ް ދ ަނީ ބުނަމުންނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ގ ުޅުނ ް ިހނ ްގުނ ް ގި ނަ ވުމަކީވ ެ ް‬

‫ސއ ް ީޚ ބ ޮޑ ު މ ައ ްސަ ލ ައ ެއ ް!‬ ‫މި ދި ޔ ަ އަދ ަދުގ ައި ؛ ’ފި ރި ހެންކަނ ް ދ ަށ ްވުނ ް‘ ‪ި -‬‬


‫‪173‬‬ ‫‪221210‬‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬


‫‪173‬‬ ‫‪221210‬‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫‪24‬‬


‫ަސލ ަތްތ ަކުނ ް ދެކ ޮޅުހ ަދ ާ!‬ ‫ސ އ ަށ ް ހިދުމ ަތ ް ދި ނ ުމުގ ައި އި ންޓަނ ެޓ ްގ ެ ބ ައ ެއ ް ވ ީ‬ ‫ވި ިކލީކ ް ް‬ ‫ަސލ ަތްތ ަކުނ ް ދެކ ޮޅުހަދ ަމުނ ް‬ ‫ސ އ ަށ ް ހިދުމ ަތ ް ދި ނ ުމުގ ައި އި ންޓަނ ެޓ ްގ ެ ބ ައ ެއ ް ވ ީ‬ ‫ވި ިކލީކ ް ް‬ ‫ސއްރ ު‬ ‫ސ މި ހާރ ު އ ެ ީއ އާދ ައި ގ ެ ވ ެބ ްސަ އި ޓ ެއ ް ނޫނ ެވ ެ‪ .‬ޤ ައ ުމުތ ަކ ުގ ެ ި‬ ‫އެބަދ ެއ ެވ ެ‪ .‬އި ންޓަނ ެޓ ް ވ ެބ ްސަ އި ޓްއަކ ަ ް‬ ‫ސ މި ހާރ ު ވ ަނީ ދ ުނި ޔ ޭގ ެ ގި ނަ ބަޔ ެއ ްގ ެ ސަ މ ާލުކަމ ަށ ް‬ ‫ޑޮކިއުމަނ ްޓްތ ައ ް ’ލީކ ް‘ ކުރަނ ް ފ ެށ ުމުނ ް ވި ިކލީކ ް ް‬ ‫ސތ ަކ ެއ ް ކ ުރި މ ަތި ވެފ ައ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސއ ަށ ް ވ ަނީ އެތ ަކ ެއ ް ހުރަ ް‬ ‫ސފ ައ ެވ ެ‪ .‬ހަމ ައެގޮތަކ ަށ ް ވި ިކލީކ ް ް‬ ‫އ ައި ް‬ ‫ސ ލި ބޭނ ެ ދޮރުތ ައ ް ބަނ ްދ ުކުރުމ ަށ ް މާސްޓ ާރކ ާޑ ް‪،‬‬ ‫ސ އ ަށ ް ފ ައި ާ‬ ‫ހަބަރުތ ައ ް ބުނާގ ޮތުގ ައި ވި ިކލީކ ް ް‬ ‫ސއ ަށ ް ހިދުމ ަތ ް ދި ނުނ ް ހ ުއ ްޓ ާލާފ ައ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި ހެކަރުނ ްގ ެ‬ ‫ވި ސާރ ކ ާޑ ް އ ަދި ޕޭޕ ަލ ް އި ނ ް ވ ަނީ ވި ިކލީކ ް ް‬ ‫އެތ ައ ް ހަމ ަލ ާއ ެއްވ ަނީ ވި ިކލީކްސްގ ެ ވ ެބ ްސަ އި ޓ ަށ ް އެތ ައ ް ފަހަރަކ ު އ ަމ ާޒ ުވެފ ައ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެންކ ަމުނ ް ވި ިކލީކްސްގ ެ‬

‫‪173‬‬

‫ވ ެބ ްސަ އި ޓ ް އި ންޓަނ ެޓްގ ައި މ ައި ތި ރި ނ ުވ ުމުނ ް އެފަރ ާތުންވ ަނީ އެތ ައ ް ސަ ތޭކ ަ ޑ ޮމ ައި ނ ް އ ެއްގ ައި އެތ ައ ްސަ ތޭކ ަ‬ ‫ސ ވި ިކލީކްސްގ ެ‬ ‫ސއ ަށ ް ރ ުޅި ބާލ ަމުނ ް ގ ޮ ް‬ ‫ސ ވި ިކލީކ ް ް‬ ‫ސާރވ ާރއ ެއްގ ައި ހޯސްޓ ް ކ ޮށްފ ައ ެވ ެ‪ .‬ފޭސްބ ުކ ް އި ނ ްވ ެ ް‬

‫‪221210‬‬

‫ސ ވ ަނީ މީގ ެ ކ ުރި ނ ް ޑި ލީޓ ް ކ ޮށ ްލާފ ައ ެވ ެ‪ .‬ވި ިކލީކްސްގ ެ ހަބަރުތ ައ ް ކ ެތ ްތ ެރި ކ ަމ ާއި އ ެކ ު‬ ‫ފޭނ ް ޕ ޭޖ ްވ ެ ް‬ ‫ސ ފި ޔަވ ަޅ ެއ ް‬ ‫ސއ ަށ ް އ ެއ ްވ ެ ް‬ ‫ސދ ެނީ ޓ ްވި ޓ ާރ މ ެދ ުވ ެރި ކޮންނ ެވ ެ‪ .‬ޓ ްވި ޓ ާރއި ނ ް އ ަދި މި ހާތަނަށ ް ވި ިކލީކ ް ް‬ ‫ގެނ ެ ް‬ ‫ސ‬ ‫އ ަޅާފ ައ ެއ ް ނ ުވ ެއ ެވ ެ‪ .‬އި ންޓަނ ެޓ ްގ ެ ކޮނ ްޓ ްރ ޯލ ް ހުޅ ަނގ ުގ ެ އ ަތުގ ައި ވ ާއި ރ ު ހުޅ ަނގ ާއި ދެކޮޅ ަށ ް ވި ިކލީކ ް ް‬

‫ޓ ެކްނޮލ ޮ ީޖ‬

‫ވ ެބ ްސަ އި ޓުނ ް ކުރ ާ މި ހ ަނގުރާމ ައި ގ ައި ކ ުރި އެރާނ ެތ ޯ މި ީއ ގި ނަ ބަޔ ަކ ު ކުރަމުނ ްދ ާ ސުވ ާލ ެކ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ‬ ‫ސޓޭޓ ަ ް‬ ‫‪ 2010‬ވަނަ އަހަރ ު ފޭސްބ ުކ ްއި ނ ް އެންމ ެ ގި ނައި ނ ް ލި ޔެފ ައި ވ ާ ް‬

‫ސތ ައ ް ހާމަކ ޮށްފ ައި ވ ާއި ރ ު ވ ޭތ ުވ ެދި ޔ ަ‬ ‫އެންމ ެ ގި ނައި ނ ް ސާޗ ު ކ ޮށްފ ައި ވ ާ ބ ަ ް‬

‫‪2. World Cup‬‬

‫‪ 2010‬ވަނަ އަހަރ ު ފޭސްބ ުކ ް އި ނ ް އެންމ ެ ގި ނަ ބަޔ ަކ ު ލި ޔެފ ައި ވ ާ‬

‫‪3 . Movies‬‬

‫ސ ފޭސްބ ުކ ް އި ނ ް ވ ަނީ އާނ ްމުކ ޮށްފ ައ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސޓޭޓ ަ ް‬ ‫ް‬

‫‪4 . iPad and iPhone 4‬‬

‫ސ ިހސާބުތ ަކުނ ް ދ ައ ްކ ާ ގ ޮތުގ ައި އެންމ ެ‬ ‫ފޭސްބ ުކ ްގ ެ ތ ަފ ާ ް‬

‫‪5 . Haiti‬‬

‫ގި ނަ ބަޔ ަކ ު ލި ޔެފ ައި ވ ާ ބަހ ަ ީކ ”‪ “HMU‬އ ެވ ެ‪ .‬މާނައ ަ ީކ ”‪Hit me‬‬

‫‪6 . Justin Bieber‬‬

‫‪ “up‬އ ެވ ެ‪ .‬އ ޭގ ެ މާނައ ަ ީކ ”ގ ުޅާށ ޭ“ ނުވަތ ަ ”މެސެޖ ް ކުރާށ ޭ“ އ ެވ ެ‪.‬‬

‫‪7 . Games on Facebook‬‬

‫ދެވަނަ އ ަށ ް އެންމ ެ ގި ނަ ބަޔ ަކ ު ބޭނުނ ް ކ ޮށްފ ައި ވ ާ ބަހ ަ ީކ ”‪World‬‬

‫‪8 . Mineros / Miners‬‬

‫‪ “Cup‬އ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި ތި ންވަނައ ަށ ް އެންމ ެ ގި ނަ ބަޔ ަކ ު ލި ޔެފ ައި ވ ަނީ‬

‫‪9 . Airplanes‬‬

‫”‪“Movies‬އ ެވ ެ‪.‬‬

‫‪10 . 2010‬‬

‫‪www.facebook.com/Sandhaanu‬‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫މީގ ެ ކ ުރި ނ ް ގޫގ ަލ ް އ ާއި ޔ ާހ ޫ ފަދ ަ ސާރޗ ް އި ނ ް ީޖނުތ ަކުނ ް‬

‫‪1 . HMU‬‬


‫ނ ރާއްޖ ެ‪:‬‬ ‫ރ ިއ ް‬ ‫ހަފްތާގ ެ ތެ ެ‬

‫ސޕް ީރމް‬ ‫ށ ު‬ ‫ނ ކަމަ ް‬ ‫ބވ ޭ ެ‬ ‫ނ ިތއް ެ‬ ‫ދ ިމ ު‬ ‫ށ މަގާމުގަ ިއ ެ‬ ‫ނ ް‬ ‫ނ ަ‬ ‫ރ ް‬ ‫ނތް ވަ ީޒ ު‬ ‫ނ ެ‬ ‫ރހު ް‬ ‫މަ ިޖ ީލހުގ ެ ު‬ ‫ިސ ިތއުފާ ީދ ިފ‬ ‫ނ އ ް‬ ‫ރ ް‬ ‫ސޓަ ު‬ ‫ނ ‪ 7‬މިނި ް‬ ‫ނމުމު ް‬ ‫ނ ނި ް‬ ‫ކޯޓު ް‬ ‫މ ަޖި ލީހ ުގ ެ ރ ުހުނ ް ނ ެތ ް ވ ަ ީޒ ރުންނަށ ް މ ަގ ާމުގ ައި ދ ެމި ނ ުތި އ ްބެވޭނ ެ ކަމ ަށ ް އި ދި ކ ޮޅ ު ޕ ާ ީޓތ ަކުނ ް ސްޕ ްރީ މ ް‬ ‫ކޯޓ ަށ ް ހުށ ައ ެޅި މ ައ ްސަ ލ ަ ސުޕ ްރީ މ ް ކ ޯޓ ުގ ެ ހ ަ ފ ަނޑި ޔާރުނ ްގ ެ އ ަޣުލަބިއްޔ ަތުނ ް ހ ުކ ުމ ް ކ ޮށްފ ައި ވ ުމުނ ް‬ ‫ރ ުހުނ ް ނ ުލި ބުނ ު ‪ 7‬ވ ަ ީޒ ރުންވ ަނީ އި ސްތި އ ުފ ާ ީދފ ައ ެވ ެ‪ .‬ނޮވ ެމްބަރ ު ‪ 22‬ވަނަ ދުވ ަހ ު އ ޮތ ް ރައ ްޔި ތުނ ްގ ެ‬ ‫ސޓަރ ު ޑރ‪.‬‬ ‫ޝހ ާބ ާއި ފ ޮރި ނ ް މި ނި ް‬ ‫ސޓަރ ު މުހ ައްމ ަދ ު ި‬ ‫ސ އި ނ ް ރ ުހުނ ް ނ ުލި ބ ެނީ ހ ޯމ ް މި ނި ް‬ ‫މ ަޖި ލީހ ުގ ެ ޖ ަލ ް ާ‬ ‫ސޓަރ ު ޑރ‪.‬‬ ‫ޝރީ ޒ ް މި ނި ް‬ ‫ސތ ަފ ާ ލ ުތ ު ީފ އ ާއި ފި ަ‬ ‫ސޓަރ ު ޑރ‪ .‬މ ު ް‬ ‫ޭޝނ ް މި ނި ް‬ ‫ޝހީދ ާއި އ ެޑި އުކ ަ‬ ‫އ ަހުމ ަދ ު ަ‬

‫‪173‬‬

‫ާޝމ ް‬ ‫ސޓަރ ު އ ަ ީލ ހ ި‬ ‫ސ މި ނި ް‬ ‫ސޓަރ ު އ ަ ީމނ ް ފ ައި ސަ ލ ް އ ާއި ފި ނޭނ ް ް‬ ‫ސ މި ނި ް‬ ‫އި ބްރާހިމ ް ީދ ީދ އ ާއި ޑި ފެނ ް ް‬ ‫އ ަދި ބަނ ްޑ ާރަ ނ ާއި ބ ު އ ަހުމ ަދ ު އ ަ ީލ ސަ ވާދ ަށ ެވ ެ‪.‬‬

‫‪221210‬‬

‫އ ާއ ްމ ު ޚަބަރ ު‬

‫ބޑ ެ ިތ‬ ‫ށ ޮ‬ ‫ީސތަކަ ް‬ ‫ޮސ އޮފ ް‬ ‫ނ ގ ް‬ ‫ނ ހޮ ިޅއެއް ފަޅަ ިއގ ެ ް‬ ‫ީސ ިއމާރާތުގ ެ ފެ ް‬ ‫ނގ ޭ އޮފ ް‬ ‫ވެލާ ާ‬ ‫ކއް ވެއްޖ ެ!‬ ‫ނތަ ެ‬ ‫ލ ް‬ ‫ގެއް ު‬ ‫ސ އި މާރ ާތ ުގ ެ ‪ 9‬ވަނަ ފަނ ްގި ފި ލ ައި ގ ެ ފެނ ް ހޮޅިއ ެއ ް ނ ެއ ްޓި ފެނ ް ލީކ ުވ ުމ ުގ ެ ސަ ބ ަބުނ ް ފެނ ުގ ެ‬ ‫‪ 14‬ބ ޫރީ ގ ެ އ ޮ ީފ ް‬ ‫ސ އ ެ ިކ މި ންވަރަށ ް‬ ‫އ ަސަ ރުވ ަނީ މ ުޅި އި މާރާތ ައ ް ކ ޮށްފ ައ ެވ ެ‪ .‬ފެނ ުގ ެ އ ަސަ ރ ުގ ެ އި މާރ ާތ ުގ ެ ހ ުރި ހ ާ އ ޮ ީފހަކ ަށ ްވ ެ ް‬ ‫ސލި ނ ްގ ް ފ ޯވ ެ ވ ަނީ ވ ެއ ްޓި ފ ައ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި ބ ައ ެއ ް‬ ‫ފޯރާފ ައި ވ ާއި ރ ު ‪ 9‬ވަނަ އ ަދި ‪ 8‬ވަނަ ބ ުރީ ގ ެ ފަނ ްގި ފި ލ ާގ ެ ީ‬ ‫ސތ ަކ ުގ ެ ކ ޮމްޕިއުޓަރުތަކ ަށ ާއި ބ ައ ެއ ް ސާމާނުތަކ ަށ ް ވ ަނީ ބ ޮޑ ެތި ގ ެއ ްލުންތ ަކ ެއ ްވ ެ ހ ަލ ާކ ުވެފ ައ ެވ ެ‪ .‬ފެނ ުގ ެ‬ ‫އ ޮ ީފ ް‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫‪26‬‬

‫އ ަސަ ރ ު ކުރ ުމ ުގ ެ ސަ ބ ަބުނ ް އި މާރ ާތ ުގ ެ ލި ފ ްޓްތ ަކުނ ް ކަރަނ ްޓ ު ކ ެނޑި ފ ައި ވާކަމ ަށ ް ހަބަރ ު ލި ބ ެއ ެވ ެ‪ .‬މި އަހަރ ު‬ ‫ޖުލ ައި ‪ 26‬ގ ައި ހ ުޅ ުވާފ ައި ވ ާ މި އި މާރ ާތ ުގ ެ ފެންވަރ ާއި މ ެދ ު ގި ނަ ބަޔ ަކ ު ދ ަނީ ސުވ ާލ ު ކުރަމުންނ ެވ ެ‪.‬‬

‫ށ‬ ‫ނ ރާއްޖެއަ ް‬ ‫ނކަ ް‬ ‫ޗމް ިޕއަ ް‬ ‫ނޖްގ ެ ެ‬ ‫ލ ް‬ ‫ޗ ެ‬ ‫ރ ީފ ެ‬ ‫ސ ޓް ޮ‬ ‫ޭސ ީ‬ ‫އ ީ‬ ‫ސ ޓްރ ޮ ީފ ޗ ެލެނ ްޖ ްގ ެ ޗ ެމ ް ިޕއަންކަނ ް ރ ާއްޖ ޭގ ެ ގ ައ ު ީމ ޓީމ ު ހޯދ ައި ފި އ ެވ ެ‪ .‬ހ ޮނި ިހރ ު ދުވ ަހ ު ހ ޯދި‬ ‫ޭސ ީ‬ ‫އ ީ‬ ‫ރ ާއްޖ ޭގ ެ ގ ައ ު ީމ ކ ްރި ކ ެޓ ް ޓީމ ު މާދ ަމ ާ ރޭ މ ާލ ެ އަންނަ އި ރ ު‪ ،‬އ ެ ީޓމ ަށ ް ރަތ ް ދޫލ ައި ގ ެ މަރުހ ަބ ާއ ެއ ް ކިޔުމ ަށ ް‬ ‫ސ ޓްރ ޮ ީފ‬ ‫ޭސ ީ‬ ‫ސ ކ ްރި ކ ެޓ ް ބ ޯޑ ާއި ކ ުޅި ވަރ ާ ބެހ ޭ މި ނި ސްޓ ްރީ ނ ް އަންނަނީ ތ ައ ްޔާރުވ ަމުންނ ެވ ެ‪ .‬އ ީ‬ ‫މ ޯލ ްޑި ވ ް ް‬ ‫ޗ ެލެނ ްޖ ްގ ެ ފ ައި ނަލުގ ައި ކ ާމި ޔ ާބ ު ކ ޮށްފ ައި ވ ަނީ ސަ އ ު ީދ އަރަބިޔ ާ އ ަތުނ ް އ ެއ ް ވި ކ ެޓުނ ް މ ޮޅ ުވ ެގެންނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ރ ާއްޖ ޭގ ެ ގ ައ ު ީމ ކ ްރި ކ ެޓ ް ޓީމ ުގ ެ ކ ާމި ޔ ާބ ާއި އ ެކ ު ރ ާއްޖ ެ އ ައ ުމުނ ް ީޓމ ަށ ް ވ ަނީ ރަތ ް ދޫލ ައި ގ ެ މަރުހ ަބ ާއ ެއ ް‬ ‫ކިޔާފ ައ ެވ ެ‪.‬‬


‫ނ ދުނި ޔެ‪:‬‬ ‫ރ ިއ ް‬ ‫ހަފްތާގ ެ ތެ ެ‬

‫ުސވެފަ ިއ‬ ‫ްސލާގަ ިއ އެމ ެރި ކާ ގޮތް ހ ް‬ ‫ނގ ެ މައ ަ‬ ‫ޔހ ޫ ީދ ް‬ ‫ސޓް‘ ަ‬ ‫’ޒަޔަނި ް‬

‫‪173‬‬ ‫‪221210‬‬

‫މ ަ ީތގަ ިއވ ާ ޗާޓުން ދައްކަ ިއދ ެ ީނ ިއޒްރޭލުން ފަލަސް ީތނުގ ެ ިބން ަތށް ފ ޭ ިރގަނެފަ ިއވ ާ ިމންވަރެވ ެ‪.‬‬

‫ސ އި ޒ ްރޭލ ުގ ެ‬ ‫ކަންބ ޮޑ ުވެފ ައި ވާކަނ ް އެމ ެރި ކ ާގ ެ ވާހަކަތ ަކުނ ް ހާމ ަވ ެގެނ ް ދާންފަށ ައި ފި އ ެވ ެ‪ .‬މ ެދ ުވ ެރި އ ެއ ްގ ެ ރ ޯލ ް އ ަދ ާކުރަމުނ ްދ ާ އެމ ެރި ކ ާގ ެ ބ ަ ް‬ ‫ސ ީތނ ުގ ެ އި ތުރުނ ް މ ެދ ު އި ރުމަތީގ ެ ޤ ައ ުމުތ ަކ ުގ ެ ކ ުރި މ ަ ީތ‬ ‫ސ އި ޒ ްރޭލ ް ކ ުރި މ ަ ީތގ ައި ނ ުވި ކުމ ަ ީކ ފަލ ަ ް‬ ‫ސަ ރ ުކާރުނ ް ޤ ަބ ޫލުނ ުކުރ ުމ ާއި އެމ ެރި ކ ާގ ެ ބ ަ ް‬ ‫ސ ޤ ަބ ޫލ ުކުރ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އެމ ެރި ކ ާގ ެ އ ަގ ު ވ ެއ ްޓި ފ ައި ވާކަމ ެއްކަމ ަށ ް އެމ ެރި ކ ާވ ެ ް‬

‫އ ާއ ްމ ު ޚަބަރ ު‬

‫ސ ީތނ ުގ ެ ިބނ ް ިހފ ަމުނ ް ދ ާ ދި އ ުމ ާއި މ ެދ ު އެމ ެރި ކ ާއި ނ ް‬ ‫ސ ީތނ ުގ ެ މުސްލި މ ު ިބންތަކ ަށ ް ވ ެރި ވެގަނ ެގެނ ް އުޅ ޭ ’ޒ ަ ޔ ަނި ސްޓ ް‘ ޔ ަހ ޫ ީދނ ް ފަލ ަ ް‬ ‫ފަލ ަ ް‬

‫ސބަކ ަށ ް ދި އ ުމުނ ް އި ޒ ްރޭލުނ ް ދ ަނީ ސުލްހ ައި ގ ެ‬ ‫ސ ފ ަށ ާ ވ ަ ިކ ިހ ާ‬ ‫ސ ީތނ ް‪/‬އި ޒ ްރޭލ ު ސުލްހ ައި ގ ެ ވާހަކަތ ައ ް ކޮންމ ެ ފަހަރަކ ުވ ެ ް‬ ‫ފަލ ަ ް‬ ‫ުސދ ާ ގ ޮތ ެއްގ ައި ހ ުއ ްޓ ުވާފ ައ ެވ ެ‪ .‬އާނ ްމުގ ޮތ ެއްގ ައި ސުލްހ ައި ގ ެ‬ ‫ސ އެޅޭފަދ ަ އަމ ަލުތ ައ ް ިހނ ްގ ާ ސުލްހ ައި ގ ެ ވާހަކަތ ައ ް ނ ީ‬ ‫ވާހަކަތަކ ަށ ް ހުރަ ް‬

‫ފޯރުކ ޮށ ްދި ނުމ ަށ ް ކުރަމުނ ްދ ާ މ ަސަ އްކ ަތ ެވ ެ‪ .‬މީގ ެ ކ ުރި ނ ްވެފ ައި ވ ާ އ ެއްބަސްވުނ ް ތ ަކުގ ައި އި ޒ ްރޭލުނ ް މި ފަދ ަ އަމ ަލުތ ައ ް ިހންގ ައި ގެނ ް ނ ުވާނ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސ ީތނ ުގ ެ ގެތ ައ ް ބިމ ާ ހަމަކ ޮށ ް އެތަނުގ ައި‬ ‫ސ ީތނ ުގ ެ ރައ ްޔި ތުނ ް އެމީހުނ ްގ ެ ގެތ ަކުނ ް ނެރ ެ ބިލ ްޑޯޒ ަރުތ ަކ ުގ ެ ފަލ ަ ް‬ ‫ސ އި ޒ ްރޭލުންދ ަނީ ފަލ ަ ް‬ ‫އ ެހެނަ ް‬ ‫ސ‬ ‫ސ ީތނުންނ ާއި މުސްލި މ ު ޤ ައ ުމުތ ަކުނ ް އަބ ަދ ުވ ެ ް‬ ‫ޔ ަހ ޫ ީދންނަށ ް ގެތ ަކ ާއި ފ ްލ ެޓްތ ައ ް އ ަޅ ާ އެތަންތަނުގ ައި ޔ ަހ ޫ ީދނ ް އ ާބ ާދ ު ކުރަމުންނ ެވ ެ‪ .‬ފަލ ަ ް‬ ‫ސ އި ޒ ްރޭލ ުގ ެ‬ ‫ސ ީތނުގ ައި އ ާބ ާދ ު ނ ުވުމ ަށ ާއި ’މި ހާރ ު ވ ެރި ވެފ ައި ވ ާ ވަރުނ ް‘ ފުދ ޭ ކަމ ަށ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެނަ ް‬ ‫ގޮވ ަމުނ ް ދ ަނީ އި ޒ ްރޭލުނ ް އި ތުރަށ ް ފަލ ަ ް‬ ‫ޕްލޭންގ ައި އަރަ ިބ ގި ނަ ގ ައ ުމުތ ައ ް ހިފުމ ަށ ް ވ ަނީ ކ ަނޑައ ަޅާފ ައ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސ ީތނ ާއި އި ޒ ްރޭލ ުގ ެ މ ައ ްސަ ލައ ަށ ް އެމ ެރި ކ ާއި ނ ް ވަދ ެ އި ޒ ްރޭލ ަށ ް އެތ ައ ް ފަހަރަކ ު އ ެއްބަސްވުންތަކ ަށ ް އަމ ަލ ުކުރުމ ަށ ް ގ ޮވި‬ ‫ފަލ ަ ް‬ ‫ސ ފަރ ުވ ާލ ެއ ް ނުހަބ ައ ްޓ ާ އި ޒ ްރޭލުނ ް އ ުޅ ެމުނ ްދ ާ ީތ އެމ ެރި ކ ާގ ެ‬ ‫ސ އި ޒ ްރޭލުންދ ެނީ ީބރ ު ކަންފ ަތ ެކ ެވ ެ‪ .‬އެމ ެރި ކ ާގ ެ ގ ޮވުންތަކ ަށ ް އ ެއ ްވ ެ ް‬ ‫ނަމ ަވ ެ ް‬ ‫ސ ހ ަދ ާނީ އި ޒ ްރޭލ ު ބުނާގ ޮތ ް ކަމ ަށ ާއި‬ ‫ސ ގި ނަ އަރަ ިބ ގ ައ ުމުތ ަކުނ ް ބުނަމުންދ ަނީ އެމ ެރި ކ ާއި ނ ްވ ެ ް‬ ‫ބ ައ ެއ ް ފަރ ާތުނ ް ކަންބ ޮޑ ުވުނ ް ފ ާޅ ުކ ުރި ނަމ ަވ ެ ް‬ ‫ސ ީތނ ާއި އި ޒ ްރޭލ ުގ ެ ސުލްހައ ަށ ް އެޅ ޭ އެންމ ެ ބ ޮޑ ު ހުރަހ ަ ީކ އި ޒ ްރޭލ ު ސަ ރ ުކާރ ުގ ެ ގ ޮތ ް‬ ‫އި ޒ ްރޭލ ުގ ެ ބާރ ު މާގަދ ަ ކަމ ަށ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެންކ ަމުނ ް ފަލ ަ ް‬ ‫ސޔ ާސަ ތުކަމ ަށ ް ގި ނަ ބަޔ ަކ ު ގ ަބ ޫލ ުކުރ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސޔ ާސަ ތ ާއި އ ެއްބަސްވުންތަކ ަށ ް އި ހ ުތި ރ ާމ ް ނ ުކުރ ުމ ުގ ެ ި‬ ‫ދޫނ ުކުރ ުމ ުގ ެ ި‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫ސ ީތނުގ ައި ގަވ ައި ދ ާ ހިލާފ ަށ ް އި މާރ ާތްތ ައ ް ކ ޮށ ް އެތަނުގ ައި ޔ ަހ ޫ ީދންނަށ ް ބޯހިޔާވ ަ ިހކަނ ް‬ ‫ސ އ ެޅ ެނީ އި ޒ ްރޭލުނ ް ފަލ ަ ް‬ ‫ވާހަކަތަކ ަށ ް ހުރަ ް‬


‫ޔތުގަ ިއ މަ ިތވެރި އަޚުލާޤު‬ ‫ްސނީ ޙަ ާ‬ ‫ިއނ ާ‬ ‫ނޑ ަ(‬ ‫ބ ް‬ ‫ނ ) ޮ‬ ‫ުސ ިއ ް‬ ‫ޢަ ީލ ޙ ެ‬

‫ސނާނ ުލ ާ ދި ރި އ ުޅ ުމ ުގ ެ ޙ ަޔ ާތ ް ލ ަދާޙ ަޔ ާތ ާ އ ެ ީއ ނ ެތ ްއ ެއްޗަކ ަށ ްވ ެގެނ ްދި އުމ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސނ ާ ވ ަ ިކގޮތަކ ަށ ް ވި ް‬ ‫އި ނ ް ާ‬ ‫ސނ ާގ ެ ޠ ަ ީބޢ ަތުނ ް ފެންނަގ ޮތ ުގ ެ ނަމަކ ަށ ް‬ ‫ވ ޭތި ކުރަމުނ ްދ ާއި ރ ު އ ެއި ނ ް ާ‬

‫‪173‬‬ ‫‪221210‬‬

‫ސނ ާ އ ުފ ެދ ުމުގ ައި‬ ‫ސފަތ ައ ް އި ނ ް ާ‬ ‫ޚ ުލްގ ޭ ިކޔ ެއ ެވ ެ‪ .‬ބ ައ ެއ ް އ ަޚ ުލ ާ ީޤ ރި ވ ެތި ި‬ ‫ސ ބ ައ ެއ ް‬ ‫ސނ ާގ ެ ޠ ަ ީބޢ ަތުގ ައި ޤ ުދުރަތުނ ް ލ ައ ްވާފ ައި ވ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެނަ ް‬ ‫އ ެއި ނ ް ާ‬ ‫ސނ ާގ ެ އ ަމި އްލ ަ ިހންމ ަތ ާއި‬ ‫ސފަތ ައ ް ޙ ިާސލ ްކުރ ެވ ެނީ އި ނ ް ާ‬ ‫އ ަޙ ުލ ާ ީޤ ރި ވ ެރި ި‬ ‫މި ންނަތުންނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސ މ ަސަ އްކަތ ަކ ާއި ނުލ ައި ‪،‬‬ ‫ބ ައ ެއްމީހުނ ް އެބ ައި މީހުނ ްގ ެ އ ެއ ްވ ެ ް‬

‫އި ޖ ްތި މ ާ ީއ‬

‫ގަދ ައ ެޅުމ ަކ ާއި ނުލ ައި ީދލ ަތި ހިތްވަރުގަދ ަ‪ ،‬ކ ެތ ްތ ެރި ‪ީ ،‬އމާނ ްތ ެރި އ ަދި‬ ‫ސނުންނަށ ް މި ފަދ ަ މ ަތި ވ ެރި‬ ‫ސ ގި ނައި ނ ް ާ‬ ‫ޢ ަދ ުލ ުވ ެރި އަކ ަށ ްވެދ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެނަ ް‬ ‫ސފަތ ައ ް ޙ ިާސލ ްކުރ ެވ ެނީ އެކަމ ަށ ް އެމީހ ާގ ެ ހ ަށި ގ ަނޑ ު އާދ ަކުރ ުމުންނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ި‬ ‫ސފަތ ައ ް ލި ިބގ ަތުމ ަށްޓަކ ައި ކުރެވ ޭ ިހންމ ަތ ާއި މި ންނަތ ުގ ެ‬ ‫އ ެ ރި ވ ެތި ި‬ ‫ފ ޮނި ނަތީޖ ާއި ންނ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސނާއ ަށ ް ޤ ުދުރަތުނ ް ދ ެއ ްވާފ ައި ވ ާ އ ަގ ުމ ާތ ް ބ ުއ ްދި އ ާއި ‪،‬‬ ‫އި ނ ް ާ‬

‫ހަމ ައ ެހެންމ ެ ބަޚީލުކަނ ް‪ ،‬ފި ޑި ކަނ ް‪ ،‬އ ަނި ޔ ާވ ެރި ކަނ ް‪ ،‬އ ަދި‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫‪28‬‬

‫ސނ ާގ ެ ޠ ަ ީބޢ ަތުގ ައި އަށަގަންނަލ ެއ ް ފ ަސޭ ހައީއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ނުލ ަފާކަނ ް އި ނ ް ާ‬ ‫ފި ކުރ ާ‪،‬‬

‫ތަންދޮރުވ ަ ިކކ ޮށ ް ދެނެގ ަތ ުމ ުގ ެ ބާރ ާ‪ ،‬ލ ަދ ުވ ެތި ކ ަމ ާ މި ކަންކަމ ަށ ް ރައްކަރ ުވ ެރި ވ ެ‪،‬‬

‫ސ މީހުންގ ައި އެމީހުނ ްގ ެ ޠ ަ ީބޢަތ ަކ ާށ ް ހިއ ްޞު ތ ަކ ުގ ެ ބޭނުނ ް އެދެވ ޭ ހެޔޮގ ޮތުގ ައި ބޭނުންނ ު ިހފ ައި ފި ނަމ ަ އޭނ ާގ ެ‬ ‫ނުލ ަފާކަނ ް މި ފަދ ަ ނުބ ައި އ ަޚ ުލ ާޤ ުވ ެ ް‬ ‫ސނ ާގ ެ ޠ ަ ީބޢ ަތުގ ައި‬ ‫ވެފ ައި ވާތީފެނ ެއ ެވ ެ‪ .‬އި ނ ް ާ‬

‫ރަނގަޅ ަށ ްވުރ ެ ނުބ ައި‬

‫ސކަމ ެކ ެވ ެ‪ .‬ސަ ބަބަކ ަށްވ ަނީ‬ ‫ުސ އާދަތ ައ ް ގަދ ަވ ެގެނ ްދި އ ު ީމ އަވ ަ ް‬ ‫މ ައްޗ ަށ ް ވ ަޙ ީ‬

‫ސނުންނ ާއި ‪ ،‬ޙ ައި ވާނުންނ ާއި‬ ‫ސފަތ ައ ް އި ނ ް ާ‬ ‫ސފަތ ަކ ާއި ދި މާއ ަށ ް ދި އ ުމ ުގ ެ ބާރުގަދ ައ ެވ ެ‪ .‬ނުބ ައި ނޭދެވ ޭ ި‬ ‫ި‬

‫ސނުނ ް މ ަތި ވ ެރި‬ ‫ފަރަގ ުކުރައ ްވ ާ‪ ،‬އި ނ ް ާ‬

‫ޟ ީމރ ުގ ެ‬ ‫ސނުންނަށ ް ދ ެއ ްވާފ ައި ވ ާ މ ަތި ވ ެރި ބ ުއ ްދި އ ާއި ަ‬ ‫ސނ ާގ ެ ޠ ަ ީބޢ ަތުގ ައި ހަރުލ ައި ފި ނަމ ަ ފި ލ ުވ ާލުމ ަ ީކ މ ާ ފ ަސޭ ހ ަ ކަމަކ ަށ ް ކުރައ ްވާފ ައި ވ ަނީ އި ނ ް ާ‬ ‫އި ނ ް ާ‬ ‫ސފަތ ަކުނ ް ބޭނުނ ް‬ ‫ި‬ ‫ސނުނ ްގ ެ ސަ ބ ަބުންކަމ ެވ ެ‪ .‬މި ހެންކަނ ްހ ުރި އި ރ ު އ ަޚ ުލ ާ ީޤ ރި ވ ެތި‬ ‫ސފަތ ައ ް އަށަގ ަތ ުމުނ ް އ ެ ީއ އެފަދ ައި ނ ް އި ނ ް ާ‬ ‫ނ ުވ ެއ ެވ ެ‪ .‬ނުބ ައި ި‬ ‫ޠ ަ ީބޢ ަތ ް ރުހޭކަމަކ ަށ ް ގި ނަ ފަހަރަށ ް އޮންނަނީ ޤ ަބ ޫލ ުކުރ ެވި ފ ައ ެވ ެ‪ .‬މި ކަހަލ ަ‬

‫ސނުންގ ައި ހ ައި ވ ާނީ އާދަތ ަކ ުގ ެ ބާރ ު ނި ހާޔަތ ަށ ް ގަދ ަވެދ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ނުހިފ ުމުނ ް އި ނ ް ާ‬

‫ނުބ ައި އާދ ައ ެއްނ ެތ ް މީހުންނަ ީކ ދ ުނި ޔޭގ ައި ވަރަށ ް މ ަދުނ ްއުޅ ޭ ބ ައ ެކ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސނ ާގ ެ ހިތުގ ައި އަށަގަނެދ ެއ ެވ ެ‪ .‬ލ ަދ ުވ ެތި ކ ަމ ުގ ެ‬ ‫އެކިއ ެ ިކ ނުބ ައި އ ެދުންތ ައ ް އި ނ ް ާ‬

‫ސފަތ ައ ް ލި ބިގެނ ްވ ާ މ ާތ ް މީހުންނަ ީކ ދ ުނި ޔޭގ ައި‬ ‫ރި ވ ެތި އ ަޚ ުލ ާ ީޤ ި‬

‫ސފަނ ެތި ިހނަގ ައި ދ ެއ ެވ ެ‪ .‬ރުޅިވ ެރި ކ ަމ ުގ ެ ބާރ ު ގަދ ަވ ެއ ެވ ެ‪ .‬ކ ެތ ްތ ެރި ކ ަމ ާއި‬ ‫މ ަތި ވ ެރި ި‬

‫ސވ ަމުނ ް އ ައި އ ައި ހެނ ް‬ ‫ސވ ަމުނ ް ފ ަ ް‬ ‫ސ މ ަދ ު ބ ައ ެކ ެވ ެ‪ .‬ޒ ަމާނ ް ފ ަ ް‬ ‫އަބ ަދ ުވ ެ ް‬

‫ސ ނ ުވ ެއ ެވ ެ‪ .‬އ ޭގެބަދ ަލުގ ައި ދަހިވ ެތި ކ ަމ ާ‬ ‫ހަމ ަ ިހމޭންކަމ ަ ީކ ދަންނަ އ ެއްޗަކ ަށ ްވ ެ ް‬

‫ސއްރަ ީކ‬ ‫ސފަތ ައ ް ފ ަނޑ ުވ ަމުނ ް ދ ާ ދި ރި އ ުޅ ުމ ުގ ެ ި‬ ‫ި‬ ‫އ ަޚ ުލ ާ ީޤ ރި ވ ެތި‬

‫ވި އާނ ުދ ާ އާދަތ ައ ް ގަދ ަވެދ ެއ ެވ ެ‪ .‬ގި ނަމީހުނ ް ގ ައި ނ ް ފ ެނި ގެނ ްދ ާނީ ނުބ ައި‬

‫ސނ ާ މ ާއ ްދި އްޔަތ ަށ ް ގޮސްހުސްވުމ ެވ ެ‪ .‬އ ަމި އްލ ަ އ ެދ ުމ ުގ ެ ކ ުރި މ ަ ީތގ ައި‬ ‫އި ނ ް ާ‬

‫ސ‬ ‫ސނުނ ްގ ެ ހިތ ްލ ެނބިގެނ ް ދ ާނީ ވ ެ ް‬ ‫ސފަތ ަކ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި އެފަދ ަ އި ނ ް ާ‬ ‫އ ަޚ ުލ ާޤ ުގ ެ ި‬


‫ސނުނަށ ް އ ަމި އްލ ަ ނަފ ުސަ އ ް ތ ެދ ުވ ެރި ވ ުމ ުގ ެ ފ ުރި ހަމ ަ ބާރ ު ލި ބިގެނ ްވ ާ ީމހަކ ަށ ް މެނ ު ީވ‬ ‫ނުބ ައި ކަންކަމ ަށ ެވ ެ‪ .‬މި ފަދ ައި ނ ް ކަންކަނ ްހުރ ުމުނ ް އެފަދ ަ އި ނ ް ާ‬ ‫ޝރީ ޢ ަތ ުގ ެ ފަރ ާތުނ ް އަދ ަބުތ ައ ް ކ ަނޑައަޅަނ ް ޖ ެހ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އި ސްލ ާ ީމ ަ‬

‫ސ ީމހަކ ަށ ް އޭނ ާގ ެ‬ ‫ސނަކ ަށ ް ނ ުވެވޭނ ެއ ެވ ެ‪ .‬ކޮންމެއަކ ަ ް‬ ‫މި ފަދ ަ މ ާތ ް އި ނ ް ާ‬

‫ރަނގ ަޅ ު ޤާނޫނުތަކ ަށ ް ތަބަޢ ަކުރަންޖ ެހ ެއ ެވ ެ‪ .‬ބާރ ުހ ުރި ހެޔޮލ ަފ ާވ ެރި ނ ްގ ެ އ ުޅުނ ް މ ަތި ވ ެރި ކުރެވ ޭނީ އެމީހ ެއ ްގ ެ އ ަޚ ުލ ާޤ ު ރަނގ ަޅ ު ީވ މި ންވަރަކ ަށ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ީދލ ަތި ކަމ ަށ ް ބޭނުނ ްތ ެރި ވެދ ެއ ެވ ެ‪ .‬މި ފަދ ަ ކަންތ ަކުނ ް ނ ޫނީ ރަނގ ަޅުނޫނ ް އާދ ަ އެމީހ ެއްގ ައި ހ ުރި ނުބ ައި ކަންތ ައ ް ދުރުކ ޮށ ް ރަނގ ަޅ ު ކަންތ ައ ް ގި ނަ ކުރެވ ޭތ ޯ‬ ‫ސނ ެއ ް އި ސްލ ާޙ ުވާނ ެ ގ ޮތ ެއްނޯންނާނ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ހ ަށި ގ ަނޑ ުގ ައި އާދ ަވެފ ައި ހ ުރި އި ނ ް ާ‬

‫ބ ެލ ު ީމ ކޮންމ ެހެނ ް ބޭނުނ ްތ ެރި ކަމ ެކ ެވ ެ‪ .‬މ ުޖުތަމ ައ ެއ ްގ ެ ހަމަޖ ެހުމ ަ ީކ އަދ ަބ ު‬

‫ސފަތ ައ ް ލި ބިގެނ ްވުމ ެވ ެ‪ .‬މ ާތ ް ވ ެގެނ ްވ ާ އި ސްލ ާމ ް ީދނ ް‬ ‫ކ ުރި ނ ް ދެންނ ެވުނުފަދ ައި ނ ް ނުބ ައި އާދަތަކ ަ ީކ އ ަޚ ުލ ާ ީޤ ނޭދެވ ޭ އ ަޚ ުލ ާގ ުގ ެ ރި ވ ެތި ި‬ ‫ސފަތ ަކުނ ް ީޒ ނަތ ްތ ެރި ވ ެ‬ ‫ސނުންގ ައި ވަރަށ ް ވަރުގަދައ ަށ ް ހަރ ުވ ާ އ ެއްޗ ެކ ެވ ެ‪ .‬މި ފަދ ަ ހަރ ު އ ަޑ ުންގޮވ ަނީ މ ަކ ާރި މ ުލ ް އ ަޚ ުލ ާޤ ުގ ެ ރި ވ ެތި ި‬ ‫ސފަތަކ ަ ީކ އި ނ ް ާ‬ ‫ި‬ ‫ސނަކ ަށްވ ަނީ އަދ ަބ ު އ ަޚ ުލ ާޤ ުގ ެ‬ ‫ސނ ާ ފ ުރި ހަމ ަ އި ނ ް ާ‬ ‫ސނުނ ްގ ެ ިކބ ައި ނ ް އެފަދ ަ ވި ޔާނ ުދ ާ އާދަތ ައ ް ފި ލ ައި ގެނ ް ދި އ ު ީމ ވަރަށ ް ޖ ަރީ ވުމ ަށ ެވ ެ‪ .‬އި ނ ް ާ‬ ‫އި ނ ް ާ‬ ‫ސފަތ ަކުނ ް ީޒ ނަތ ްތ ެރި ވ ުމުންނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ނ ުވާނޭކަމ ެކ ެވ ެ‪ .‬ބ ައ ެއްމީހުނ ް އެމީހުނ ްގ ެ ފ ުށުގ ައި ހ ުރި ނަމ ަ ހ ުރި ނުބ ައި އާދަތ ައ ް ރި ވ ެތި ި‬ ‫ސނައި ގެނ ް ދުވ ަހ ެއ ް ދުވަހަކ ަށ ް‬ ‫ދެނެގަނ ެ އ ެެއި ނ ް ލި ބ ޭ ގ ެއ ްލުންތަކ ަށ ް ވި ް‬ ‫ރަނގ ަޅ ު ހެޔޮލ ަފ ާ ޙ ުލ ްޤ ު ރި ވ ެތި ވ ެރި އަކ ަށ ް ވ ޭތ ޯ ގަދައަޅ ައި މ ަސަ އްކ ަތްކ ޮށ ް‬ ‫ނުރަނގ ަޅ ު އާދަތ ަކުނ ްދުރ ުވ ެ‪ ،‬ރަނގ ަޅ ުވެދ ެއ ެވ ެ‪ .‬މި ފަދަމީހުނ ްނީ މ ަދުބ ައ ެކ ެވ ެ‪.‬‬

‫” އ ަޚ ުލ ާޤ ު ނެތަމ ަ އުންމ ަތުގ ައި ހަރުދަނ ާވެފ ައި‬ ‫އ ަޚުނ ާއި އ ުޚ ުތުނޭ އެބައ ަކ ު ނ ެތި ހިނގ ައި ދެއ ޭ ”‬ ‫‪-‬ނި މ ުނީ ‪-‬‬

‫ން‪....‬‬ ‫ނ ް‬ ‫ނ ިގ ިވ ު‬ ‫ފަ ް‬ ‫އި ނ ްޕ ޯރޓ ުކުރަނ ް ފ ަށ ްޓ ާ ިހސާބުންނ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސތ ަކ ާއި ޚިލާފ ަށ ް ރައ ްޔި ތުމީހ ާ ބ ަލި ވ ުމުނ ް‬ ‫މި އަދ ަ ީކ މީގ ެ ކ ުރީ ގ ެ ދުވ ަ ް‬ ‫ސަ ރ ުކާރަށ ާއި ޤ ައ ުމ ުގ ެ ރައީސަ ށ ް ސަ ލާންޖ ެހުނ ް ހ ުއ ްޓ ުވ ުމ ުގ ެ ރީ ތި އާދ ަ‬

‫ސ ދ ަޑ ުވ ެރި ކަމ ަށ ް ކ ުއްޔ ަށ ްދޫކ ޮށްފ ައި ގި ނަ ރަށްތ ަކ ެއ ްވ ާއި ރ ު‬ ‫މި ހާރ ުވ ެ ް‬ ‫ޢަމ ަ ީލ މ ަސަ އްކ ަތ ެއ ް ކުރަމުނ ްގެންދ ަނީ ތި ނ ެއ ް ނުވަތ ަ ހަތަރ ު ރަށ ެއްގ ައ ެވ ެ‪.‬‬

‫ރައްޔ ަތުނ ްގ ެ މ ެދުގ ައި‬

‫އަށ ަގެންނ ެވުމ ަށ ް އ ުޞޫ ލުތ ަކ ެއ ް ކަޑައ ަޅ ާ‬

‫‪221210‬‬

‫އި ޖ ްތި މ ާ ީއ‬

‫‪ 16‬ވަނަ ސަ ފ ްހ ާ އ ާއި ގުޅ ޭ‬

‫‪173‬‬

‫ސވަރ ެކ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އ ޭގެމ ައްޗ ަށ ް ރައްޔ ަތުނ ް ހ ޭލުނ ްތ ެރި ކުރުވ ަމުނ ް ގެނ ްދ ާ ދުވ ަ ް‬

‫ސފ ައ ެއްކަމ ަށ ްވ ާ ސަ ލާންޖ ެހ ުމުނ ް ދި ވ ެ ިހ ރައްޔ ަތުނ ް‬ ‫ހަމ ައ ެހެންމ ެ ބަރާބަރަށ ްކ ުލި ދ ައްކ ަނީ ހ ައ ެއްކ ަ ރަށ ަކުންނ ެވ ެ‪ .‬ކަނ ްމި ހެނ ްހ ުރި އި ރ ު އި ސްލ ާ ީމވަންތ ަ ރީ ތި ި‬ ‫ުޞދ ު ޙ ި‬ ‫ސަ ރ ުކާރުނ ް އެރަށްތ ައ ް ދި ގ ުމ ުއްދަތ ަށ ް ކ ުއްޔ ަށ ްދ ޫކ ުރި މ ަޤ ަ‬ ‫ާޞލްނ ުވ ެ ދުރ ުކުރ ުވުމ ަށ ް މި އ ަދ ުގ ެ ސަ ރ ުކާރުނ ް ކުރައްވ ަމުނ ްގެންދ ަވ ާ އ ަގ ުހ ުރި‬

‫މަނ ްފ ާއ ެއްނ ުކުރ ާއި ރ ު‬

‫އެކަމ ަށ ް‬

‫ސތ ަކުނ ް‬ ‫ޕުރ ޮވި ނ ް ް‬

‫ސރ ާބުޖ ަހާފ ައި ވ ާ ދ ަޑި ވ ަޅ ެކ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އެކަށީގެނ ްވ ާމި ންވަރަށ ް ބ ައްޓަންކ ޮށ ް ކ ުރި އަނ ްދާނ ް މި ް‬

‫މ ަސަ އްކ ަތްކ ޮށ ް ސަ ރ ުކާރ ުގ ެ ސަ މ ާލުކަމ ަށ ްގެންދ ެވ ާތ ޯ އަތ ޮޅުތ ަކ ުގ ެ ރައްޔ ަތުނ ް‬ ‫ސުވ ާލ ު އުފ ަށްދ ައ ެވ ެ‪.‬‬

‫އ ަމި އްލަފަރ ުދުނ ް މ ުޖުތަމ ަޢުގ ައި ކުރަންދަސްވ ެ ކުރަމުނ ްގެނ ްދ ާ މި ފަދ ަ‬

‫އ ެހެންކ ަމުނ ް‬ ‫ފަނ ްލި ބޭނެގ ޮތ ެއ ް‬

‫އ ެހެންކ ަމުނ ް‬

‫އ ަމި އްލ ަފ ުދުނ ްތ ެރި ކަނ ް‬

‫އި ތުރ ުކުރުމ ަށ ް‬

‫ފ ަޅުރަށ ް‬

‫ކ ުއްޔ ަށ ްދ ޫކުރ ާއި ރ ު‬

‫އެރަށްރަށުނ ް‬

‫މ ު ިހނ ްމ ު މ ަސަ އްކަތ ަށ ް ސަ ރ ުކާރ ުގ ެ ބ ައި ވ ެރި ވ ުމ ާއި‬

‫އެހީތ ެރި ކަނ ް‬

‫ސނ ާ ސަ ރ ުކާރުނ ް ގ ޮތްތ ަކ ެއްކަޑައަޅ ައި‬ ‫ސމ ަށ ް ވި ް‬ ‫ހަމަޖ ެއ ް ު‬

‫ުޞތ ު‬ ‫ރައްޔ ަތުނ ްގ ެ ޙ ައ ްޤ ުގ ެތެރ ެއި ނ ް ރައްޔ ަތުންނަށ ް ހ ޯދ ުމ ުގ ެ ފުރ ަ‬

‫ސރެފަށ ައި ގެނ ް‬ ‫ފި ނަމ ަ އެކަމ ަ ީކ ވަރަށްފ ަސޭ ހ ައި ނ ް ކުރ ެވި ދާނެކަމ ެކ ެވ ެ‪ .‬ކ ުރި އ ް ު‬

‫ސކީމުތ ަކުގ ައި ބ ައި ވ ެރި ވ ެ‬ ‫ސ ް‬ ‫ސރަނ ް ް‬ ‫ލި ބުމ ަ ީކ މަދަނައ ާއި އެފަދ ަ އި ނ ް ޫ‬

‫ސ‬ ‫ރަށްތ ަކުނ ްވ ެ ް‬

‫އ ަމި އްލ ަ ނަފ ްޞު ގ ެ މ ައްޗ ަށ ް ިހންދ ަމ ާލުމ ަށ ް ރައްޔ ަތުންނަށ ް ސަ ރ ުކާރުނ ް‬

‫ފ ަޅުރަށ ެއ ްގެގ ޮތުގ ައި‬

‫މާލ ޭގ ެ‬

‫ބ ޭފ ުޅުންނަށ ް‬

‫ދޫކ ޮށްފ ައި ވ ާ‬

‫ފަނ ްގި ވި ންނަފަރ ާތްތަކ ަށ ް ފ ަޅުރަށްރަށ ުގ ެ ިބންމ ައްޗ ަށ ްވ ެއްޓ ޭ ފަނ ްލި ބޭނެގ ޮތ ެއ ް ހ ޯދާދޭންޖެހޭނ ެ ޙ ައްޤ ެއްކަމ ަށ ް ރަށ ްފ ުށ ުގ ެ މ ަސަ އްކ ަތ ްތ ެރި ނ ް ދެންނ ެވުނ ް‬ ‫ހ ައްދ ަވާދ ެއ ްވުމ ަ ީކ އަތ ޮޅުތ ަކ ުގ ެ ވަރަށ ްގި ނަބ ައ ެއ ްގ ެ މި އ ަދ ުގ ެ އ ުއ ް ީމދ ެކ ެވ ެ‪.‬‬

‫އ ެ ީއ ބަރުބ ަހ ެއްކަމ ަށ ް ވާނ ެތ ޯއ ެވ ެ؟‬

‫‪-‬ނި މ ުނީ ‪-‬‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫ސ‬ ‫ސ ރައ ްޔި ތަކ ަށ ް މ ާ ީލގ ޮތުންނ ާއި ޢި ޖ ުތި މ ާ ީޢގ ޮތުނ ް އ ެއ ްވ ެ ް‬ ‫އަތ ޮޅ ުގ ެ އ ެއ ްވ ެ ް‬

‫ިބނ ާކުރަނި ވި ހަމަތ ަކ ާއި މި ންތ ަކުނ ް ދި ރި އ ުޅ ުމ ުގ ެ އެންމ ެހާކަންކަނ ް‬


‫ސ ހ ަނދުވަރ ު ‪ “2‬ނ ުކުންނަނީ‬ ‫”ފ ަތި ް‬ ‫ސ ހ ަނދުވަރ ު ‪ “2‬އަންނަ އަހަރ ު ނ ުކުންނާނެކަމ ަށ ް ހަބަރުތ ަކުނ ް‬ ‫’ފ ަތި ް‬ ‫ބުނަންފަށ ައި ފި އ ެވ ެ‪ .‬ރ ާއްޖޭގ ައި މި ހާތަނަށ ް ނެރުނ ު އެންމ ެ މ ަޤ ްބ ޫލ ު ފި ލ ްމުތ ަކ ުގ ެ ތެރޭނ ް‬ ‫އެންމ ެ ފާހަގ ަ ކ ޮށ ްލެވ ޭ މި ފި ލ ްމ ު މި ފަހަރ ު ނެރެނ ް މ ަސަ އްކ ަތ ް ކުރަމުންދ ަނީ ޑ ާރކ ް ރ ެއި ނ ް‬ ‫ސހ ަނދުވަރ ުގ ެ‬ ‫އެނ ްޓ ާރޓ ެއި ންމަނ ްޓްސްގ ެ ފަރ ާތުންކަމ ަށ ް ހަބަރުތ ަކުނ ް ބުނ ެއ ެވ ެ‪” .‬ޖި ނ ާ‪ ...‬ފ ަތި ް‬ ‫ފ ެށުނ ް“ މި ނަމުގ ައި ފި ލ ްމ ު ވ ުޖޫދ ަށ ް އ ައުމ ަށ ް ތ ައ ްޔާރުވ ަމުނ ްދ ާއި ރ ު މި ފި ލ ްމ ުގ ެ ފުރަތަމ ަ‬ ‫ާސ މ ައި ދާނުގ ައި ހަރަކ ާތ ްތ ެރި ވ ާ ރީ ކ ޯ މ ޫސަ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ބ ައި ގ ެ އެންމ ެ މ ު ިހނ ްމ ު ތ ަރި އ ަދި މި ހާރ ު ި‬ ‫ސ ހ ަނދުވަރ ުގ ެ ދެވަނަ ބ ައި ގ ައި ލީޑ ް ރ ޯލ ް ކުޅ ޭނީ‬ ‫ފެންނާނެކ ަމ ުގ ެ އުނ ް ީމދ ެއްނ ެތ ެވ ެ‪ .‬ފ ަތި ް‬

‫‪173‬‬

‫ޔ ޫއ ްޕެކަމ ަށ ްވ ެއ ެވ ެ‪ 2011 .‬ވަނަ އަހަރ ުގ ެ ކ ުރީ ކ ޮޅ ު ފި ލ ްމ ުގ ެ ޝޫ ޓި ނ ް ފ ަށ ާއި ރ ު މި ފި ލްމ ަށ ް‬ ‫ދި ވ ެ ިހނ ް އި ނ ްތި ޒ ާރ ު ކުރ ާތ ާ އެތ ައ ް އަހަރ ެއ ް ވ ެއްޖ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫‪221210‬‬

‫ސަ ލ ްމާނ ް އ ަދި ފަރަހަކ ައި ރި ނ ް ’ސޮ ރީ ‘ ބުނ ެފި‬

‫މ ުނި ފ ޫ ިހ‬

‫ކަރަނ ް ޖޯހަރ ު ހުށައަޅ ައި ދ ޭ ’ކ ޮ ީފ ވި ތ ް ކަރަނ ް‘ ޝޯ ގ ެ ފުރ ުސަ ތ ުގ ެ ބޭނުނ ް‬ ‫ހިފ ާ ޝާ ހުރ ުކ ް ޚާނ ް ވ ަނީ ކ ުރީ ގ ެ ދ ެ ރަހުމ ަތ ްތ ެރި ނ ް ކ ަމުގ ައި ވ ާ ފަރަހ ަ ޚާނ ް އ ަދި‬ ‫ސަ ލ ްމާނ ް ޚާނ ްގ ެ ިކބ ައި ނ ް ’ސޮ ރީ ‘ ބުނެފ ައ ެވ ެ‪ .‬ޝޯ ގ ައި ޝާ ހުރ ުކ ް ބ ުނީ ”ފަރަހ ަ އ ަދި‬ ‫ސަ ލ ްމާނ ް އަހަރެންނ ާއި ވާހަކ ަ ނުދ ައްކަންޏ ާއި އ ެ ީއ އަހަރެނ ްގ ެ ސަ ބ ަބުނ ް“ކަމ ަށ ެވ ެ‪ .‬ސަ ލ ްމާނ ް‬ ‫އ ާއި ސާހުރ ުކ ް އޮންނަ ރަހުމ ަތ ްތ ެރި ކަނ ް ކ ެނޑި ފ ައި ވ ަނީ ސަ ލ ްމާނ ްގ ެ ކ ުރީ ގ ެ ލޯބިވ ެރި ޔ ާ ކ ެތ ްރީ ނ ާ ކ ައި ފ ްގ ެ‬ ‫ސ ޖ ެހުނ ު މ ައ ްސަ ލ ައ ެއްގ ައ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި ފަރަހ ަ އ ާއި ޝާ ހުރ ުކ ް ޖ ެހުނ ު‬ ‫އުފަނ ްދުވ ަހ ުގ ެ ޕ ާ ީޓއަކ ަށ ް ޝާ ހުރ ުކ ް ގ ޮ ް‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫‪30‬‬

‫ްޝއ ަށ ް ފުރ ުސަ ތ ު ނ ުދި ނުމ ެވ ެ‪.‬‬ ‫މ ައ ްސަ ލައ ަ ީކ ފަރަހ ަ ފ ަށާފ ައި ވ ާ ފި ލްމ ެއްގ ައި ޝާ ހުރ ުކްއ ަށ ް ފުރ ުސަ ތ ު ނ ު ީދ އ ަކ ޭ‬

‫މ ަޝް ހޫރ ު އެތ ައ ް ބ ައ ެއ ްގ ެ ނަޒ ަރ ު ދ ުބ ާ ީއއ ަށ ް ހ ުއ ްޓި ފ ައި‬ ‫އ ެ ިކ ދ ާއި ރާތ ަކ ުގ ެ މ ަޝް ހޫރ ު މީހުނ ްގ ެ ނަޒ ަރ ު މ ެދ ުއި ރުމަތީގ ެ ދ ުބ ާ ީއއ ަށ ް‬ ‫ވ ަނީ ހ ުއ ްޓި ފ ައ ެވ ެ‪ .‬މ ުއ ްސަ ނދި މ ަހުޖަނުންނ ާއި ފި ލ ް ީމ ތ ަރި ނ ްގ ެ އި ތުރުނ ް‬ ‫ޝހ ިުސއްޔ ަތުނ ް ދ ުބ ާ ީއއ ަށ ް ދި ރި އ ުޅުނ ް ބަދ ަލ ުކުރަމުނ ް‬ ‫ކ ުޅި ވަރ ު ަ‬ ‫އެބަދ ެއ ެވ ެ‪ .‬އެގ ޮތުނ ް ފާހަގަކ ޮށ ްލެވ ޭ މީހުނ ްގ ެ ތެރޭގ ައި ޑ ޭވި ޑ ް ބެކ ަމ ް‪،‬‬ ‫ވި ކ ްޓ ޯރި އ ާ ބެކ ަމ ް‪ ،‬ބްރ ެޑ ްޕިޓ ް‪ ،‬އެންޖ ެ ީލނ ާ ޖޯލީ‪ ،‬ގްރ ެގ ް ނ ޯރމަނ ް‪،‬‬ ‫ސ ޗ ޯޕްރ ާ‬ ‫ޓ ައި ގ ާރ ވ ޫޑ ް‪ ،‬ޝާ ހުރ ުކ ް ޚާނ ް‪ ،‬އ ައި ޝް ވ ަރި އ ާ‪ ،‬އަބީޝެ ކ ް‪ ،‬ޔ ާ ް‬ ‫ޝއ ުގ ުވ ެރި ވ ޭ‪...‬‬ ‫ޑ ުބާއީ‪ :‬ގި ނަ ބަޔ ަކ ު ަ‬

‫އ ަދި ރ ޮބ ާރޓ ް ޑި ނި ރ ޯ ިހމެނ ެއ ެވ ެ‪.‬‬


‫ވާހަކަ‪:‬‬

‫ނ‬ ‫އޮޅުވާލު ް‬ ‫ދ‬ ‫ނޏާ ީމ ޫ‬ ‫ރ )ނީ ރު( އދ ހަ ް‬ ‫ދ މުނީ ު‬ ‫މުޙައްމަ ު‬ ‫ނައ ުހ ާ އ ާއި އ ަލ ްހާނ ް ބ ައްދ ަލ ު ީވ އ ަލ ްހާނ ްގ ެފި ހާރައި ގ ެ ވ ަ ީޒ ފާއ ަށ ް ނައ ުހ ާ ފޯނ ުކުރ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އަންނާނ ްފ ެށި ިހސާބުނ ް ފ ެށި ގެންނ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ‬ ‫އި ނ ްޑި ޔާގ ައި ފަނަރަވަރަކ ަށ ް ދުވ ަ ް‬

‫ނައ ުހ ާ އ ާއި އ ަލ ްހާނ ްގ ެ މ ެދުގ ައި އ ުފ ެދުނ ު ރަޙުމ ަތ ްތ ެރި ކ ަމ ުގ ެ ގ ުޅުމ ަ ީކ‬

‫ހޭދަކ ޮށ ް ބ ޭހ ުގެކަންތ ައ ް‬

‫ނި ނ ްމ ާލާފ ައި ރ ާއްޖ ެ އާދ ެވ ުމ ާއ ެކ ުހެނ ް ނައ ުހާއ ަށ ް އ ަލ ްހާނ ް ފޯނ ު ކ ުރި އ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ ވަރަށްގ ަޔ ާވ ާ އ ަދި ހިތްހަމަޖެހ ޭ ގ ުޅުމަކ ަށ ް ވި އ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އެދ ެޒ ުވާނުނ ް ވ ެ ް‬

‫ނައ ުހ ާއ ާއި ވާހަކަދ ެއ ްކުމ ަށ ް އ ަލ ްހާނ ް އެތ ައްފަހަރަކ ު‬

‫ނުހަނ ުރީ ތި އ ެހާމެފ ަރި ޒ ުވާނ ް ނައ ުހާއ ަށްޓަކ ައި ނައ ުހ ާގ ެ ލ ޯތްބ ަށްޓަކ ައި‬

‫‪173‬‬ ‫‪221210‬‬

‫ސ ނައ ުހ ާގ ެފޯނ ު ނި ވ ާލާފ ައި އ ޮތ ުމުނ ް އ ަލ ްހާނަކ ަށ ް ނައ ުހ ާއ ާ‬ ‫ފޯނ ުކ ުރި އި ރ ު ވ ެ ް‬

‫އ ަލ ްހާނ ްގެހިތ ް އ ެދި ގޮވ ަމުނ ްދި ޔ ަ ދި ޔުމ ަ ީކ އ ަލ ްހާނަށ ް ކ ެތ ްވާވަރ ުގ ެ ކަމަކ ަށ ް ބ ައްދ ަލ ުވާގ ޮތ ެއ ް ނ ުވި އ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ނ ުވި އ ެވ ެ‪.‬‬

‫ގ ޭތެރޭގ ެ ކަންތ ައްތ ައ ް ހަމައަކ ަށ ް އ ަޅ ުވ ާލުމ ަށްފ ަހ ު އ ަލ ްހާނ ް‬

‫ގެނ ްދި ޔ ައ ެވ ެ‪ .‬ފި ހާރާގ ައި ހުންނަތ ަކ ެ ީތނ ް ނައ ުހާއ ަށ ް ބޭނުނ ްވ ާ ބ ައ ެއްތ ަކ ެތި ިހލ ޭ‬

‫ސ މ ަޢ ުލ ޫމ ާތ ު ހ ޯދ ާލ ުމުނ ް އ ެނގ ުނީ‬ ‫އ ަލ ްހާނ ް ފި ހާރައ ަށ ް ގ ޮ ް‬

‫ސ ކާނ ްދި ނުންފަދ ަ ކަންކަނ ް‬ ‫ދި ނ ުމ ާއި ‪ ،‬ރެސްޓޯރެނ ްޓ ްފަދ ަ ތަންތަނަށ ް ގެންގ ޮ ް‬

‫ނައ ުހ ާ ވ ަ ީޒ ފ ާ ދޫކ ޮށ ްލާފ ައި ހިނގ ައްޖެކަމ ެވ ެ‪ .‬ހަމ ައ ެހެންމ ެ އޭނ ާ ދި ޔ ަ ީއ‬

‫ކުރަމުނ ް ގެނ ްދި ޔ ައ ެވ ެ‪.‬‬

‫ކ ުއ ްލި އަކ ަށ ް ކަމ ަށ ާއި ‪،‬‬

‫އ ަލ ްހާނ ްގ ެ އ ޯގ ާތ ެރި ކ ަމ ާއި ީދލ ަތި ކ ަމ ުގ ެ ސަ ބ ަބުނ ް ނައ ުހ ާގ ެ ހިތުނ ް‬

‫ނައ ުހ ާ އ ާއި ބ ައްދ ަލ ުކުރުމ ަށްޓަކ ައި އ ަލ ްހާނަށ ް ކުރެވޭނ ްހ ުރި‬

‫ލ ޯތްބ ަށ ް‬

‫މ ަޑ ުމ ަޑ ުނ ް‬

‫ސ އ ަދި އ ަދ ާއި‬ ‫ހ ުރި ހާކަމ ެއ ް ކުރަމުނ ް ގެނ ްދި ޔ ައ ެވ ެ‪ .‬އ ެހެނަ ް‬

‫ޖ ެހެންދެނ ް‬

‫ސ އެކ ަމ ު ގ ައި އ ަލި މ ަގ ެއ ް ނ ުފެނ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ލޯތަކ ަށ ް ވ ެ ް‬

‫ސއްރުންނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ި‬ ‫ސ‬ ‫ނައ ުހ ާ އ ާއި އ ަލ ްހާނ ްގެމ ެދުގ ައި އ ުފ ެދުނ ު ލޯބީގ ެގ ުޅުމ ަ ީކ ދެމީހުނ ް ވ ެ ް‬ ‫ވަރަށ ް ގ ަޔ ާވ ާ އ ަދި ބޭނުނ ްވ ާ ގ ުޅުމަކ ަށ ް ވި އ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ‬ ‫ސ މ ަހ ެއ ްހ ާ ދުވ ަ ް‬ ‫ސތ ައ ް މާޒީއ ާއި އ ެކުވ ަމުނ ް އ ައި ް‬ ‫ދުވ ަ ް‬ ‫ފ ާއި ތ ުވ ެގެނ ް ހިނގ ައްޖ ެއ ެވ ެ‪ .‬ކަންތ ައްތ ައ ް ދި މ ާވި ގ ޮތ ުގ ެސަ ބ ަބުނ ް ނުހަނ ު‬ ‫މ ާޔޫސްވ ެ ހިތްދ ަތި ވެފ ައި ހ ުރި އ ަލ ްހާނަށ ް ހ ައި ރާންކަމ ެއ ް ލި ބިގެނ ް ދި ޔ ަ ީއ‬

‫ސތ ައ ް މާޒީއ ާއި އ ެކުވ ަމުނ ް އ ައި ް‬ ‫ދުވ ަ ް‬ ‫ސ ނައ ުހ ާ އ ާއި އ ަލ ްހާނ ްގ ެ ލޯބީގ ެ އ ެއްރެއ ަކ ު ނައ ުހ ާ ފި ހާރައ ަށ ް އ ައ ުމުންނ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސ ވ ެއްޖ ެއ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ގ ުޅުމ ަށ ް ހަތަރުވަރަކ ަށ ް މ ަ ް‬

‫ނައ ުހ ާ ފެނ ުމ ާއ ެކ ުހެނ ް އ ަލ ްހާނ ްގ ެ މޫނުމ ަތި ނ ް ފ ާޅ ުވ ެގެނ ްދި ޔ ަ ީއ‬

‫އ ަލ ްހާނ ްގ ެ މަންމ ަ އ ައި މި ނަ ބ ަލި ވ ެގެނ ް‪ ،‬ކ ުއ ްލި އަކ ަށ ް ކަހަލ ަ ގޮތަކ ަށ ް އުފ ަލ ާއި ހިތްހަމަޖ ެހ ުމ ުގ ެ އ ަސަ ރުތ ަކ ެވ ެ‪ .‬ހަމ ައ ެހެންމ ެ ނައ ުހ ާގ ެ މޫނުމ ަތި ނ ް‬ ‫އ ަލ ްހާނ ް އި ނ ްޑި ޔާއ ަށ ް ދާންޖެހިއްޖ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ ފ ާޅ ުވ ެގެނ ްދި ޔ ަ ީއ އުފ ަލ ާއި ހިތްހަމަޖ ެހ ުމ ުގ ެ އ ަސަ ރުތ ަކ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ވެ ް‬

‫ސ ހ ުރި އި ރ ު‬ ‫އ ައި މި ނަ ގޮވ ައި ގެނ ް ބޭސްކުރުމ ަށ ް އި ނ ްޑި ޔާއ ަށ ް ގ ޮ ް‬ ‫ދ ުވާލ ަކ ު އ ެއްފަހަރ ު ނުވަތ ަ ދެފަހަރ ު ކަހަލަގޮތަކ ަށ ް ނައ ުހާއ ަށ ް އ ަލ ްހާނ ް‬

‫ބ ައްދ ަލ ުވ ުމ ާއި އ ެކ ުހެނ ް ކަންތ ައ ް ވ ެގެނ ް ދި ޔަގ ޮތ ް އ ަލ ްހާނ ް‬ ‫އެހިއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫ނައ ުހ ާއ ާއި އ ަލ ްހާނ ްގެމ ެދުގ ައި އ ުފ ެދި ތަރައ ް ީޤވ ަމުންއ ައި ރަޙުމ ަތ ްތ ެރި ކަނ ް‬ ‫ބަދ ަލ ުވ ެގެނ ްދި ޔ ަ ީއ‬

‫ސ ީމހަކ ަށ ް ނޭނގ ޭ‬ ‫ދި ޔ ަ ީއ ކީއ ްވ ެގެންކަނ ް އ ެއ ްވ ެ ް‬

‫ސ ފި ހާރައި ގ ެ މުއ ައްޒ ަފުނ ް ބުންޏ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ކަމ ަށ ްވ ެ ް‬

‫އ ަލ ްހާނަށްޓަކ ައި ޖާގ ައ ެއ ް ހުސްކުރ ެވ ެމުނ ް ދި ޔ ައ ެވ ެ‪.‬‬

‫އ ެހެނ ްއެންމެނ ްގ ެ‬

‫ާސ‬ ‫ސޔ ީ‬ ‫ި‬

‫ނައ ުހ ާގ ެލ ޯ ިބ ހ ޯދުމ ަށްޓަކ ައި އ ަލ ްހާނަށ ް ކުރެވޭނ ްހ ުރި ހ ުރި ހާކަމ ެއ ް ކުރަމުނ ް‬

‫ފި ހާރައ ަށ ް ނ ުކުންނާނ ްފ ެ ީށ އެރޭގ ައ ެވ ެ‪.‬‬


‫‪ 31‬ވަނަ ސަ ފ ްހ ާ އ ާއި ގުޅ ޭ‬

‫ލން‪....‬‬ ‫ވާހަކަ‪ :‬އޮޅުވާ ު‬

‫އ ަލ ްހާނ ްގ ެ ސުވ ާލުތަކ ަށ ް ޖ ަވ ާބުދ ެމުނ ް ނައ ުހ ާބ ުނީ‬

‫ބ ަނޑ ު ބ ޮޑ ުވ ަމުނ ް އަންނަކަމ ަށ ެވ ެ‪.‬‬

‫ކ ުއ ްލި އަކ ަށ ް މަންމަބ ަލި ވ ެގެނ ް ރަށ ަށ ް ދާންޖެހިގެނ ް ދި ޔ ަ ީއ ކަމ ަށ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި‬

‫ސތ ައ ް މާޒީއ ާއި އ ެކުވ ަމުނ ް ދި ޔ ައ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ދުވ ަ ް‬

‫ރަށ ަށ ް ދި ޔަތަނ ާހެނ ް ފޯނުހ ަލ ާކ ު ީވ ކަމ ަށ ެވ ެ‪.‬‬

‫އ ާދި އްތ ަ ދުވ ަހ ެއ ްގ ެ ހ ެނދުނ ު ދި ހ ައ ެއ ް ޖ ަހާކަނ ް ހ ާއި ރ ެވ ެ‪.‬‬

‫އި ތުރަށ ް ވާހަކަދ ައްކ ަމުނ ް އ ަލ ްހާނ ްގ ާތ ު ނައ ުހ ާބ ުނީ އޭނާއ ަށ ް‬ ‫މާލޭގ ައި ހުރެވޭނ ް ނ ެތްކަމ ަށ ާއި މާލޭގ ައި ހުންނާނ ް ބޭނުންނަމ ަ‬ ‫ކ ައި ވ ެނި ކ ޮށ ް‬

‫ގެނ ް މާލޭގ ައި ހުންނާނ ް އޭނ ާގ ެ މ ައި ންބަފ ައި ނ ް ބުނަމުނ ް‬

‫ނައ ުހ ާ ޑ ޮކްޓަރަށ ް ދ ައ ްކާފ ައި ގެނައި ލި ޔުންތ ަކ ާއި އ ެކުގ ައި‬ ‫ފ ައި ލ ް ބ ާއ ްވާފ ައި އ ޮ ީތ ކާގ ޭ މ ޭޒ ުމ ަ ީތގ ައ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ކ ުލި ނި ކުގ ައި އ ުޅުމ ަށްފ ަހ ު ސަ އި ބޯނ ް ގެއ ަށްއ ައި ނި ހާޔަތ ަށ ް މ ޭޒ ުމ ަ ީތގ ައި‬

‫ސ ބޭނުންވ ަނީ ވީހ ާވ ެ ް‬ ‫އަންނަކަމ ަށ ެވ ެ‪ .‬ހަމ ައ ެހެންމ ެ އޭނ ާ ވ ެ ް‬ ‫ޝއ ުޤ ުވ ެރި ކަނ ް އ ުފ ެދި‬ ‫ސ އަވަހަކ ަށ ް އ ޮތ ް އެފ ައި ލ ު ފެނ ުމުނ ް އޭގ ައި ވ ާ ލި ޔުންތ ައ ް ބ ަލ ާލ ުމ ުގ ެ ަ‬ ‫ސ ކުރުމ ަށ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އ ަލ ްހާނ ާއި އި ންނާންކަމ ަށ ާއި ކ ައި ވ ެނި އަވ ަ ް‬

‫‪173‬‬ ‫‪221210‬‬

‫ޝއ ުޤ ުވ ެރި‬ ‫ަ‬ ‫އެފ ައި ލްގ ައި ވ ާ ލި ޔުންތ ައްނ ެގި އ ެވ ެ‪ .‬އ ަދި ވަރަށ ް ފަރ ުވ ާތ ެރި ކ ަމ ާއި‬

‫ސ ބޭނުންވ ަނީ ވީހ ާވ ެ ް‬ ‫އ ަލ ްހާނ ް ވ ެ ް‬ ‫ސ އަވަހަކ ަށ ް ނައ ުހ ާ ކ ަމ ާއ ެކުގ ައި އޭގ ައި ވ ާ ލި ޔުންތ ައ ް ބަލ ަމުނ ް ިކޔ ަމުނ ް ދި ޔ ައ ެވ ެ‪.‬‬ ‫ސ ވާހަކ ަ‬ ‫އ ާއި ކ ައި ވ ެނި ކުރާނ ް ކަމ ަށ ްވ ާ ީތ އެކ ަމ ާބެހޭގ ޮތުނ ް އ ަލ ްހާނ ް ވ ެ ް‬ ‫ދ ެއްކިއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ޝއ ުޤ ުވ ެރި ކ ަމ ާއ ެކ ު އޭގ ައި ވ ާ ލި ޔުނ ް‬ ‫ނުހަނ ު ފަރ ުވ ާތ ެރި ކ ަމ ާ ަ‬ ‫ސއ ްސަ އި ގެނ ްދި ޔ ަ ީއ އޭގ ައި ވ ާ ލި ޔުމ ެއްގ ައި‬ ‫ތ ައ ް ބަލ ަމުނ ް ިކޔ ަމުނ ްދި ޔ ަ ނި ހާޔ ަތ ު ި‬

‫ނައ ުހ ާ އ ާއި އ ަލ ްހާނ ް ވ ެ ް‬ ‫ސ ބޭނުނ ްވި ފަދ ައި ނ ް ނައ ުހ ާ ޖ ަހާފ ައި ވ ާ ތ ާރީ ޚ ު ފެނ ުމުންނ ެވ ެ‪ .‬އ ެއ ާއ ެކ ުހެނ ް ތ ަކުރާރުކ ޮށ ް އ ެތ ާރީ ޚ ު ބަލ ައި‬ ‫އ ާއި އ ަލ ްހާނ ްގ ެ ކ ައި ވ ެނި ވަރަށ ް އަވަހ ަށ ް ކުރ ެވި އްޖ ެއ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސ ބ ެލި އ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އޭގ ައި ދެނ ްހ ުރި ލި ޔުންތަކ ައި ތ ާރީ ޚުތ ައ ް ވ ެ ް‬

‫ނައ ުހ ާ އ ާއި އ ަލ ްހާނ ްގ ެ ކ ައި ވެންޏ ާއި އ ެކ ުހެނ ް ނައ ުހ ާ ބޭނުނ ް ީވ‬

‫ވާހަކ ަ‬ ‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫‪32‬‬

‫އަވަހ ަށ ް ކ ުއްޖ ަކ ު ހ ޯދ ާށ ެވ ެ‪ .‬ހަމ ައ ެހެންމ ެ ތ ަފ ާތުގ ޮތްގޮތ ަށ ް ވާހަކ ަ ދ ައްކ ައި‬ ‫ސ ކުރ ުވުމ ަށ ް މ ަސަ އްކ ަތ ްކުރަމުނ ް ގެނ ްދި ޔ ައ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އ ަލ ްހާނ ް އެކަމ ަށ ް އ ެއްބ ަ ް‬

‫އޭރ ު ނި ހާޔ ަތ ުގ ެ‬

‫މޫނުމ ަތި ނ ް ފ ާޅުވ ަމުންދ ަނީ ހ ައި ރާންކ ަމ ާއި ކަންބ ޮޑ ުވ ުމ ުގ ެ އ ަސަ ރުތ ަކ ެވ ެ‪.‬‬ ‫އެފ ައި ލ ާއި ީމހ ަކ ު ކ ުޅެފ ައި ވާކަނ ް ނޭނގޭނ ެހެނ ް ފ ައި ލ ް ބ ޭއ ްވ ު‬ ‫މ ަށްފ ަހ ު ސަ އި ބ ޮއި ގެނ ް ނި ހާޔ ަތ ު ދި ޔ ަ ީއ އ ޮ ީފހ ަށ ެވ ެ‪.‬‬

‫ނައ ުހ ާ އެދ ެމުނ ްދި ޔ ަ އ ެދ ުމ ުގ ެ ސަ ބ ަބުންނ ާއި އޭނ ާ ދ ައްކ ަމުނ ް‬

‫ސނ ެމުނ ް ދި ޔ ަ ީއ‬ ‫ސ ނި ހާޔަތ ައ ް ވި ް‬ ‫އޮފީހުގ ައި އި ނ ް އި ރ ު ވ ެ ް‬

‫ސ‬ ‫ދި ޔ ަ ވާހަކަތ ައ ް އ ަލ ްހާނަށ ް ގ ަބ ޫލ ުކުރ ެވ ުމ ުގ ެ ސަ ބ ަބުނ ް އ ަލ ްހާނ ް ވ ެ ް‬

‫ފ ައި ލ ުތެރޭނ ް އޭނާއ ަށ ް ފެނުނ ު ލި ޔުންތ ަކ ާއި އޭގ ައި ވ ާ ތ ާރީ ޚުތ ަކ ާއި މ ެދުގ ައ ެވ ެ‪.‬‬

‫ބޭނުނ ް ީވ ކ ުއްޖ ަކ ު ހ ޯދ ާށ ެވ ެ‪.‬‬

‫ހަމ ަ އ ެހެންމ ެ އެކ ަމ ުގ ެ ސަ ބ ަބުނ ް ނި ހާޔ ަތ ުގ ެ ކަންބ ޮޑ ުވުނ ް އި ތުރުވ ަމުނ ް ދި ޔ ައ ެވ ެ‪.‬‬

‫ސތ ައ ް މާޒީއ ާއި އ ެކުވ ަމުނ ް އ ައި ް‬ ‫ދުވ ަ ް‬ ‫ސނުމ ަށްފ ަހ ު ނި ހާޔ ަތ ު ނި ނ ް ީމ އ ަލ ްހާނ ާއި‬ ‫ސ ނައ ުހ ާއ ާއި އ ަލ ްހާނ ްގ ެ އެތ ައ ް އި ރަކ ު އެތ ައ ް ގޮތަކ ަށ ް ވި ް‬ ‫ސ ދުވަސްވ ެއްޖ ެއ ެވ ެ‪ .‬އޭނ ާ‬ ‫ކ ައި ވެންޏަށ ް ދ ޮޅުމ ަ ް‬ ‫އަންނަކަމ ަށ ް ގ ަބ ޫލ ު ކުރ ެވި‬

‫ބ ަނޑުބ ޮޑ ުވ ަމުނ ް‬

‫ބ ައްދ ަލުކ ޮށ ް އ ެވާހަކަތ ައްދ ައްކ ައި އެކަންތ ައ ް ވެފ ައި ވާގ ޮތ ް ސާފ ުކުރުމ ަށ ެވ ެ‪.‬‬

‫ނައ ުހ ާ އ ަމި އްލައ ަށ ް ގ ޮ ް‬ ‫ސ ޑ ޮކްޓަރަށ ް ހަމ ައ ެހެންމ ެ އޭނާއ ަށ ް ލި ިބފ ައި ވ ާ މ ަޢ ުލ ޫމ ާތުތ ައ ް އ ަލ ްހާނަށ ް ިކޔ ައި ީދ އޭނާއ ަށ ް‬

‫ދ ެއްކިއ ެވ ެ‪ .‬ޑ ޮކްޓަރ ު ނައ ުހ ާ ބަލ ައި ޓެސްޓްތ ައ ް ހ ެދުމ ަށްފ ަހ ު ބ ުނީ ނައ ުހ ާ އެކަނ ް އ ޮޅުނ ްފި ލުވ ައި ދ ޭށ ެވ ެ‪.‬‬

‫‪-‬ނ ުނި މ ޭ‪-‬‬


In 1857, suzerainty over Maliku transferred from the East India Company to the Indian Empire when Queen Victoria was proclaimed Empress: In 1905 under the heavy burden of debts to the Empire, Mohamed Ali-Adi Raja agreed to surrender sovereignty and control over Maliku. He died before the formal transfer. After an attempt to back track, his successor Imbicchi Ali-Adi Raja Bibi finally signed over Maliku to the Emperor Edward VII on 9 February 1909, back dated to 1 July 1905. Following this, Maliku was annexed to the District of Malabar. In August 1947 the possessions of the Emperor of India passed to either the Indian Union or Pakistan according to an agreed demarcation line. The rulers of the independent countries that were vassals of the Emperor had the choice of acceding to either India or Pakistan.

173 221210

ާ ‫ސަ ފ ްހ‬

While Maliku was a sovereign possession of the Emperor and not that of an independent country such as Cannanore, Kashmir or Hyderabad, it is unclear why India felt it necessary to hold a plebiscite in Maliku in 1956 to determine whether or not the people of Maliku wished to join the Indian Union. A referendum was held and an absolute majority of the Malikun decided to join the Indian Union. On 1 November 1956, Maliku was incorporated into the Union Territory of Laccadive, Minicoy, and Amindivi Islands, renamed Lakshadweep in 1973. The oral tradition of the tight-fisted King An oral tradition of the Maldives (according to the late Magieduruge Ibrahim Didi, a Maldivian learned man) explains why Minicoy/Maliku is not politically part of the Maldives anymore: Sometime in the past (perhaps during the 17th century), Minicoy was devastated by a great cyclone which destroyed most houses and a great number of coconut trees. Following the catastrophe, a delegation of Minicoy islanders from the best families in the island sailed to the King in Male’ asking for gold to help them through the hard times. However, the Maldives’ King told them that he had not enough money in his treasury and that he was not able to help them. Hence the delegation of Maliku nobles went onwards to the Malabar Coast, where they found favor with the king of Cannanore (Kannur) who welcomed them and helped the Minicoy people to rebuild their island in exchange for their loyalty. Henceforth the Minicoy Islanders owed allegiance to this kingdom. Travel Restrictions: Under the Laccadive, Minicoy and Amindivi Islands (Laws) Regulations, 1967 of the Government of India, the following people may enter Minicoy (Maliku): 1.Persons who had taken up permanent residence in Minicoy

at any time before 1967 and members of the families of such persons. 2.Member of the Armed Forces of India entering Minicoy on duty. 3.Persons serving in connection with the administration of the Union Territory of Lakshadweep proceeding to Minicoy on official duty and members of their families. 4.Officials and non-officials sponsored by any of the Ministries or Departments of the Government of India or the Administrator of Lakshadweep. 5.Indian Tourists permitted by the Administrator of Lakshadweep. 6.Non-Indian nationals permitted by the Ministry of Home Affairs of the Government of India for visits for such periods as may be specified by the Ministry, or the Administrator of Lakshadweep. 7.Employees of the Indian federal and state governments, Indian public sector undertakings and bona fide domestic servants and cooks permitted by the Administrator of Lakshadweep. 8.Maldives nationals permitted by the High Commissioner of India to the Maldives to visit specifically Minicoy for the period not exceeding fifteen days. Such persons may not disembark on any other Lakshadweep island unless permitted as per point 6 above. The High Commissioner of India in Malé shall intimate the names of the persons whose visits are permitted and the period of their stay to the Administrator of Lakshadweep sufficiently in advance. The Administrator may, on valid grounds, extend the period of stay of Maldives nationals. Conclusion: While the internet and modern technology has made the world into a global village, Maliku has remained untouched and uninvolved from the rest of the global community. Perhaps it is better for the Maldives too. While the Maldives has embraced change, progress has wrought many transformations; and not all of it good. Maliku whereas, has maintained its isolation and thereby protected its traditional values and is more reflective of the traditional Maldives than even the Maldives could boast of. Indian government policy has ensured this. While, visa applications by Maldivians wishing to travel to Maliku are not encouraged by the Indian government, it is a minor point not worth bickering over. India Maldives relations are extremely friendly and of immense benefit to the Maldives and offsets grievances of individuals wishing to travel between Maliku and the Maldives, ensuring the greater good of the greater number.


English Column Action without a vision gives rise to division and vision without action remains”

A glance at Maliku (1) By: Ali Rasheed being the single exception. There are some renowned Maldivian families in Maliku as Kakaage Family. Whether a request to meet was filed is unknown but despite the close proximity and the ease in visa restrictions between the Maldives and India the relatives of this family have yet to meet. Culture: The cultural traits of Minicoy differ from those of any other island in Lakshadweep. Manners, customs, lifestyle and food are similar to those of the Maldives to the south of Minicoy and Malikhubas (Officially referred as Mahl by the Lakshadweep administration), a dialect of Dhivehi is the language spoken on the island. This language employs the Thaana script, written from right to left.

The origin of people were from Maldives. Their Language is Dhivehi as in Maldives. Their life style and culture is of Maldivian. The Atoll fell under control of Ali Raajaa of Cannanore of India, by mid 16th century. Viringili, a small islet located on the southwestern reef edge. It is barely 200 m in length. Formerly the lepers of Minicoy were banished to this island where they lived in abject conditions. Viringili (Villingili) is a name given in Dhivehi to an uninhabited island nearby an inhabited island. Maliku Kandu is the traditional name of the broad channel between Minicoy (Maliku) and Ihavandippulhu (Haa Alif Atoll) in the Maldives. This atoll is administered under the Indian Union Territory of Lakshadweep. Nine Degree Channel separates Minicoy and Laccadive Islands. The closest island to Minicoy is Thuraakunu in the Republic of Maldives. As per a 2001 India census, the island of Minicoy or Maliku had a population of 9,495. According to well informed sources since 1956 the Indian Government has forbidden direct travel between the two groups of islands despite their geographic proximity and ethnographic similarities. Thuraakunu in the Maldives is the closest island to Maliku. Formerly there was direct trade between both, and fishermen from both islands used to visit each other. This exchange continued even after Maliku/Minicoy became part of the Indian Union after independence until 1956. India and Maldives enjoy a very close relationship. Ease of travel restrictions between the two countries is one of the privileges enjoyed by citizens of both countries as a result of agreements that exist between the two neighbors. Maliku Atoll

173 221210

Religion: Minicoy Islanders, like the close islands of the Maldives follow Sunni Islam. The inhabitants of the islands were Buddhist before, like they were in the Maldives. Nowadays some migrants from other parts of India have settled in Minicoy and practice their own religions (Hinduism, Jainism, Buddhism etc). History:

On December 18, 1790 Maliku was surrendered to the Court of Directors of the English East India Company by the Ali Raja of Cannanore, Junumabe Ali-Adi Raja Bibi II. The Ali Raja was allowed to administer Maliku in return for a tribute to the East India Company. She continued to dispute the transfer of sovereignty but in 1824, her successor, Mariambe Ali-Adi Raja Bibi made a formal written recognition of the suzerainty of the East India Company. She and her successors, however, continued the tributary arrangement.

On 27 July 1795, the Governor General of the Presidency of Madras under whose jurisdiction Maliku was abolished Junumabe Ali Adi-Raja Bibi’s coir monopoly. This was the beginning of the end of the Ali Raja’s real control over Maliku.

ާ ‫ސަ ފ ްހ‬

Introduction Maliku Atoll is the southernmost atoll of the Union Territory of Lakshadweep after mid 16th century, and it was the northern most atoll of the union territory of the Maldives before mid 16th century. It is 10 km in length, having a maximum breadth of about 6 km. There are only two islands in this atoll.

34


‫‪173‬‬ ‫‪221210‬‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫‪35‬‬


‫‪173‬‬ ‫‪221210‬‬

‫ސަ ފ ްހ ާ‬

‫‪36‬‬

Sandhaanu 173  

Sandhaanu 173