Page 1

CMYK

yk ytfÚke Lkðe rMkheÍ xkuÃk xuLk ftÃkLkeÍ

Vkuzo

fkhLke ËwrLkÞk{kt fk{ý www.sandesh.com

hrððkh, 29 sw÷kE, h012

ÃkkLkk Lkt. 5

{kLkðeLke sYrhÞkíkku Ãkqhe fhðk

çkeS Ãkkt[ ÃkÚ] ðeyku õÞktÚke ÷kðeþwt? Ãk]

Úðe rËLk ykÔÞku yLku síkku hÌkku, ¾çkh Ãký Lk Ãkze. Ãk]Úðe íkuLke Ãkh ðMkíkkt ík{k{ «kýe{kºk, ð]ûkku, ðu÷k y™u ðLkMÃkríkLke {Äh yÚko Au. Ãk]Úðe Ãkh ð†ku ÃknuheLku Vhíkku {kLkðe Ãk]Úðe ÃkhLkwt MknwÚke zuLshMk yurLk{÷ Au. ðk½, ®Mkn, ËeÃkzk fu çkeòt «kýeykuyu Ãk]ÚðeLkwt ËkunLk fÞwO Au, þku»ký fÞwO LkÚke. {kLkðòíku íkuLke Mkw¾-MkkÌkçke {kxu Ãk]ÚðeLkwt støkr÷Þkík¼ÞwO þku»ký fÞwO Au. ð]ûkkuLkwt rLkftËLk «kýeykuyu Lknª, {kLkðeykuyu fkZe LkkÏÞwt Au. ¼qøk¼oLkk s¤Mkúkuík

huz hkuÍ ËuðuLÿ Ãkxu÷ «kýeykuyu Lknª, {kLkðeyu [qMke ÷eÄk Au. Ãk]ÚðeLkk Ãkuxk¤{kt hnu÷k fku÷Mkku, ¾Lkes, íku÷ yLku Mkwðýo {kxu {kLkðeyu {Äh yÚkoLkk WËhLku Xuh Xuh [ehe LkkÏÞwt Au. {kLkk ðûk:MÚk¤{ktÚke ËwøÄLkwt ÃkkLk fhðkLku çkË÷u støk÷e {kLkðòíku {kLkkt MíkLkLkkt ÷kune {ktMk Ãký [qMke ÷eÄkt Au. «kf]ríkf MktMkkÄLkkuLkwt çkunË þku»ký fheLku {kLkðeyu Ãk]ÚðeLke nk÷ík ðMkqfe økÞu÷e økkÞ suðe fhe ËeÄe Au. {kLkðe su heíku íkuLke sYrhÞkíkkuLku Ãkqhe fhðk {kxu Ãk]ÚðeLku çkhçkkË fhe hÌkku Au, íku òuíkkt {kLkðeyu Sðíkk hnuðk {kxu ykðLkkhkt ð»kkuo{kt

çkeS Ãkkt[ Ãk]Úðe yLku çkeòt çku ¼khíkLke sYh Ãkzþu. õÞktÚke ÷kðeþwt çkeS Ãkkt[ Ãk]Úðe? õÞktÚke ÷kðeþwt çkeò çku ¼khík?

¼tzkhku ¾qxe hÌkk Au Ãk]ÚðeLkk Ãkuxk¤{ktÚke fku÷Mkku y™u íku÷ ¾ík{ ÚkE hÌkkt Au. y{urhfk çknw [k÷kf Ëuþ Au. íku íkuLkk íku÷¼tzkhkuLku Mkk[ðeLku çkuXwt Au y™u {kuxk¼køkLkwt íku÷ y¾kíkLkk Ëuþku{ktÚke {tøkkðu Au. yk¾k rðï{kt ðes¤eLkku MkkiÚke ðÄw WÃkÞkuøk-ËwhwÃkÞkuøk y{urhfk fhu Au. ÃkuxÙku÷-zeÍ÷ Ãký íku s MknwÚke ðÄw ðkÃkhu Au. ËwrLkÞk¼hLkk ÷kufku ¼÷u y÷øk y÷øk SðLkþi÷e Sðíkk nkuÞ, Ãkhtíkw Ãk]Úðe ÃkhLkkt «kf]ríkf MktMkkÄLkkuLke ðkík ykðu Au íÞkhu íkuLke yMkh Mkk{qrnf nkuÞ Au. nðu ÂMÚkrík yuðe ykðe økE Au fu rðïLke ðMkíke ð»ko¼h{kt Ãk]ÚðeLkk su fwËhíke MkúkuíkkuLkku WÃkÞkuøk fhu Au íkuLke ¼híke

yuf Mk{Þ níkku ßÞkhu ð]ØkuLkwt {n¥ð níkwt. {kuxe Wt{hLkk {kýMkLkk yLkw¼ðkuLkku ÷k¼ Lkðe ÃkuZeLku {¤íkku níkku. yu ð¾íku fwxwtçk{kt ËkËk-ËkËeLkwt {n¥ð níkwt. Ãkhtíkw nðu s{kLkku ÞwðkLkeLkku Au, {n¥ð ÞwðkLkeLkwt Au. yksu fÞk fwxwtçk{kt ð]Ø {kíkk-rÃkíkkLkwt Ãknu÷kt suðwt {n¥ð hÌkwt Au?

yksu s ¼khíkLku yuf çkeò ¼khíkLke sYh Au: 1961{kt Ãk]ÚðeðkMkeykuLku çkeS yzÄe Ãk]ÚðeLke sYh níke

¼tzkhkuLke MkkRÍ ðÄkhe þfkíke LkÚke. su Au íku s ¾U[e fkZðkLkwt Au.

yuf ðÄw ¼khíkLke sYh

fhðk{kt Ãk]ÚðeLku ËkuZ ð»ko ÷køke sþu. yuf økrýík íkku yuðwt fnu Au fu yksLkk rnMkkçku {kLkðòíkLke ík{k{ sYrhÞkíkku Ãkqhe fhðk çkeS 1.4 Ãk]ÚðeLke yksu s

sYh Au. Ãk]Úðe Ãkh {kLkð ðMkíke ðÄíke òÞ Au. {kLkðeLke sYrhÞkíkku ðÄíke òÞ Au Ãký Ãk]ÚðeLke MkkEÍ ykÃkýu ðÄkhe þfíkk LkÚke. {kuxhfkhkuLkwt WíÃkkËLk ðÄkhe þfkÞ Au Ãký Ãk]ÚðeLke ¼eíkh íku÷Lkk

ø÷kuçk÷ Vqxr«Lx Lkuxðfo íkÚkk MkeykEykEyu 2008Lkk yuf ynuðk÷{kt fÌkwt Au fu su íkuSÚke ¼khíkLke yÚkoÔÞðMÚkk rðfMke hne Au íku òuíkkt ÷kufkuLke sYrhÞkíkku Ãkqhe fhðk íkÚkk f[hkLkk rLkfk÷ {kxu ¼khík suðk ËuþLku ¼khík suðk yuf ðÄw ËuþLke sYh Au. yÚkkoíkT ¼khíkLkk ÷kufkuLku ¾kðkÃkeðk, ðknLkku [÷kððk, ½h{kt ysðk¤wt fhðk, çku økýk «kf]ríkf MktMkkÄLkkuLke sYh Au. ðÕzo ðkEÕz ÷kEVu 2010{kt ykÃku÷k yuf rhÃkkuxo «{kýu Ãk]Úðe ÃkhLkk ÷kufku Mkhuhkþ yuf y{urhfLk Lkkøkrhf suðwt SðLk Sðu Au íkuðwt SðLk Ãk]Úðe ÃkhLkk ík{k{ ÷kufku Sððk {køkíkk nkuÞ íkku ík{k{ sYrhÞkíkku Ãkqhe fhðk {kxu yksu çkeS Ãkkt[ Ãk]ÚðeykuLke sYh Au. yuf rçkúrxþ Lkkøkrhf Mkhuhkþ su SðLk Sðu Au íkuðwt SðLk Ãk]Úðe ÃkhLkk çkeò ÷kufku Sððk

{køkíkk nkuÞ íkku Ãk]Úðe ÃkhLkk ÷kufkuLku Ëh ð»kuo 2.7 Ãk]ÚðeLke sYh hnuþu. 2030 MkwÄe ËwrLkÞkLke ík{k{ sYrhÞkíkku Ãkqhe fhðk {kxu rðïLkk ÷kufkuLku çku Ãk]ÚðeLke sYh hnuþu.

[eLk-y y{urhfk ËwrLkÞkLkkt «kf]ríkf MktMkkÄLkkuLkku 44 xfk WÃk¼kuøk Võík [eLk y™u y{urhfk{kt s ÚkkÞ Au. [eLkLke ðÄíke ðMkíke yLku y{urhfLk ÷kufkuLke SðLkþi÷e Ãk]ÚðeLkk fwËhíke Mkúkuík Ãkh MknwÚke ðÄw çkkuòYÃk çkLÞk Au. ø÷kuçk÷ Vqxr«Lx Lkuxðfo {wsçk fwËhíke MktMkkÄLkkuLke {køkLkk rnMkkçku [eLkLke rnMMkuËkhe 23 xfk yLku y{urhfkLke rnMMkuËkhe 21 xfk Au. yk{ Ãk]ÚðeLkkt «kf]ríkf MktMkkÄLkkuLkk WÃkÞkuøk{kt 44 xfk rnMMkku íkku yk çku ËuþkuLkku s Au. çkkfeLke ËwrLkÞkLkk ÷kufkuyu íku{Lke {køk çkkfeLkk 56 xfk fwËhíke MktMkkÄLkkuÚke Ãkqhe fhðkLke hnu Au. Ãk]Úðe ÃkhLke ûk{íkk y™u ¼khLku Syu[yu yÚkkoíkT ø÷kuçk÷ nuõxh «rík ÔÞÂõík{kt {kÃkðk{kt ykðu Au. Ãk]Úðe Ãkh [eLkLkku «rík ÔÞÂõík ¼kh 2.21 Syu[yu Au, Ãkhtíkw Ãkqhe ðMíkeLku òuzðkÚke íku ¼kh ðÄe òÞ Au. y{urhfk{kt «rík ÔÞÂõík Ãk]Úðe Ãkh ¼kh 9 Syu[yu Au, yux÷u fu y{urhfkLkkt Mkkzk Mk¥kh Vqxçkkì÷ {uËkLk çkhkçkh Au. yux÷u fu y{urhfkLkwt ÷kfzwt, Ãkkýe, Qòo, {ktMk, {kA÷e suðe yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh

çkË÷kíkkt Mk{ks{kt ÞwðkLk, ð]Ø, Ãkwhw»k yLku Mºke [e

LkLkk rðÏÞkík ÷u¾f yLku {kLkðMk{ksLkk Ÿzk yÇÞkMke r÷Lk ÞwxktøkLkk þçËkuLkku WÕ÷uu¾ {khk yøkkWLkk yuf ÷u¾{kt fÞkuo Au yu Vhe yuf ðkh ynª shk swËk Mkt˼o{kt ÞkË fhwt Awt. r÷Lk Þwxktøk fnu Au, “Ãkqðo yLku Ãkrù{ ðå[u yuf{kºk ô{h íkhVLkk yr¼øk{ rMkðkÞ çkeòu fkuE ÃkkÞkLkku íkVkðík {U òuÞku LkÚke. Mkk{kLÞ heíku «Úk{ {w÷kfkík ð¾íku yuf [eLke {kýMk çkeò [eLke {kýMkLku ÃkqAu Au. “ykÃkLke {wçkkhf ô{h þwt Au?” çkeS ÔÞÂõík yuLkku sðkçk ykÃku fu ºkuðeMk yÚkðk íkku yêkðeMk ð»ko, íkku Ãknu÷e ÔÞÂõík yuLku MkktíðLk ykÃku Au fu “ík{khk {kxu nsw Wßßð÷ ¼rð»Þ Ãkzu÷wt Au yLku yuf rËðMk ík{u sYh ð]Ø Úkþku!”

fur÷zkuMfkuÃk {kunB{Ë {ktfz ÔÞÂõík su{ ðÄkhu ô{hLke nkuÞ yu{ yuLkk íkhV ðÄkhu ykËh yLku WíMkkn çkíkkððk{kt ykðu Au. Wt{h òu Ãk[kMk ð»koÚke WÃkhLke nkuÞ íkku «&™ ÃkqALkkh íkhík s ÃkkuíkkLkk yðks{kt Lk{úíkk Äkhý fheLku ykËh ÔÞõík fhu Au. [eLk{kt ÃkkuíkkLkku yufkðLk{ku sL{rËðMk Qsððk {kxu ÷kufku ykíkwh nkuÞ Au. r÷Lk Þwxktøk ytøkúuS{kt ÷¾íkk [eLke ÷u¾f níkk. su [eLkLke ðkík yu{ýu fhe Au yu [eLk

yíÞkhu fËk[ LkÚke, Ãkhtíkw Mkk[k ®[íkfLkk þçËku Ëuþfk¤Úke Ãkh nkuÞ Au. Mkku¢urxMk, yurhMxkux÷ fu Ã÷uxkuLkk þçËku nòh ð»ko ÃkAe Ãký Sðu Au. Úkkuhku yLku hÂMfLkLke fux÷ef ðkíkku yksu Ãký ÞkËøkkh Au. r÷Lk Þwxktøk Ãký ®[íkf níkk. yu{ýu Ãkqðo yLku Ãkrù{ rðþu fnu÷e ðkík Mkkð {heÃkhðkhe LkÚke. Mkkð Mkk{kLÞ ÷køkíke ô{hLke ðkík yksLkk Mkt˼o{kt ÞkË fheyu íkku su Mk{ks yksu ykfkh ÷E hÌkku Au, yuLkku ÏÞk÷ ykðe þfu Au yLku Ãkrhýk{kuLkku ÏÞk÷ Ãký ykðe þfu Au. y{urhfkyu ð]ØkðMÚkkLku MÚkkLku ÞwðkLkeLku {n¥ð ykÃÞwt Au. rMk¥kuh fu yutþe ð»koLkk Ãkwwhw»k fu Mºke Ãký Ãkkuíku ÞwðkLk Au yu{ çkíkkððkLke fkurþþ fhu Au. Mkkhe ðkík Au, Ãkhtíkw ÞwðkLk nkuðwt yLku ÞwðkLk Ëu¾kðwt çktLku{kt íkVkðík Au. fkuELku ð]Ø Úkðwt øk{íkwt LkÚke, fkhý fu ð]ØkðMÚkk ÃkAe {kºk {]íÞw s çkkfe hnu Au

**** CMYK

yLku {]íÞw Ãkk{ðk {kxu fkuELku Wíkkð¤ LkÚke nkuíke, Ãkhtíkw ð]ØkðMÚkk Mkw¾YÃk çkLku yuðe RåAk íkku ËhufLku nkuÞ Au. ¼khíkLkku rð[kh fheyu íkku ykÃkýu íÞkt MktÞwõík fwxwtçkLke «Úkk níke su nS Ãký y{wf ytþu s¤ðkE hne Au, Ãkhtíkw yu õÞkt MkwÄe hnuþu yuLke fkuELku ¾çkh ™Úke, fkhý fu yu{kt økkçkzkt Ãkzðk ÷køÞkt Au yLku ykLke yMkh Ãkwhw»kku fhíkkt Ãký Mºkeyku WÃkh ðÄkhu ÚkkÞ Au. Úkkuzk rËðMkku Ãknu÷kt s yuf ð]Ø ËtÃkíkeLke ðkík ðkt[e níke. Ãkwºk yLku ¾kMk íkku ÃkwºkðÄq nkuðk Aíkkt

çke{kh ÃkíLkeLke Mkkhðkh fhe hnu÷k yuf ð]Ø Ãkwhw»kLke yu fhwý fÚkLke níke. ÃkíLkeLkk {]íÞw ÃkAe nkz nkz Úkíkk Ãkwhw»kkuLkk ½ýk rfMMkk òýðk {¤u Au, Ãkhtíkw yksLkk Mk{ks{kt ð]Ø fhíkktÞ ð]ØkLke yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh


CMYK

2

www.sandesh.com

ò

ËwE Lkøkhe suðku rVr÷ÃkkRLMk Ëuþ Ëw÷o¼ ð]ûkku yLku SðstíkwykuLkwt ½h økýkÞ Au. Ãknkzku yLku støk÷kuÚke ½uhkÞu÷k «Ëuþ{kt «kf]ríkf MkkitËÞo [kuíkhV ðuhkÞu÷wt Au. rVr÷ÃkkRLMk Mkr¢Þ sðk¤k{w¾eykuLke Ãký ¼qr{ økýkÞ Au. ¼kiøkkur÷f heíku Ërûký Ãkqðo yurþÞkLkku yk Ëuþ 7107 xkÃkwykuLkku çkLku÷ku Au. yurþÞk{kt MkkiiÚke ðÄkhu r¾úMíkeykuLke ðMkíke Ähkðíkk rVr÷ÃkkRLMkLkwt Lkk{ MÃkuLkLkk hkò rVr÷Ãk çkeòLkk Lkk{ ÃkhÚke Ãkzâwt níkwt. ËwrLkÞkLke ykX{e yòÞçke suðe çkLkW hkRMk xuhuMkLkk Ãknkzku Ãkh ÃkøkrÚkÞkt çkLkkðeLku [ku¾kLke ¾uíke fhðk{kt ykðu Au. rVr÷ÃkkRLMkLke Þkºkk «rMkØ çkkuhkf xkÃkwLke {w÷kfkík ðøkh yÄqhe hnu Au. [¢ðkíkku, ðkðkÍkuzkt, Ãkqh, ÄhíkeftÃk, MkwLkk{e suðe rðLkkþf fwËhíke ykVíkku Mkkð Mkns Au, yu{kt MkkBÞðkËe íkÚkk RM÷k{e y÷økkððkË suðe {kLkðeÞ ykVíkku ½k Ãkh {eXwt

rðrðÄ MktMf]rík nMk{w¾ økßsh ͪfðkLkwt fk{ fhu Au. rVr÷ÃkkRLMk rð»kwðð]¥keÞ Ëuþ nkuðkÚke nðk{kLk økh{¼usðk¤wt hnu Auu. rVr÷ÃkkRLMkLkku {kì÷ ykuV yurþÞk (3,86,224 [ku.{e.) ËwrLkÞkLkk {kuxk {kì÷{ktLkku yuf Au.

RríknkMk E.Mk. 16{e MkËe{kt Mkk{úkßÞðkËLkk s{kLkk{kt rVr÷ÃkkRLMk MÃkuLkLkk íkkçkk{kt níkwt. 1898{kt MÃkuLk yLku y{urhfk ðå[u ÚkÞu÷k Þwî{kt MÃkuLkLkku ÃkhksÞ Úkíkkt y{urhfkLkwt þkMkLk ykÔÞwt. y{urhfkyu 1935{kt rVr÷ÃkkRLMkLku MðkÞ¥k þkMkLk

hrððkh, 29 sw÷kE, h012

rVr÷ÃkkRLMk: òËwE Lkøkhe suðku Ëuþ ykÃkðk {uLkwy÷ fÞwÍLkLku «{w¾ íkhefu rLkÞwõík fÞko. {uLkwy÷u ËuþLku ¢{þ: ykÍkË fhkððkLke fk{økehe{kt ÔÞMík níkk íÞkt s çkeswt rðïÞwØ Vkxe LkeféÞwt .1942{kt òÃkkLkLkwt ÷~fh rVr÷ÃkkRLMkLkk ÃkkËh{kt ÃknkU[e økÞwt. çkeò rðïÞwØ{kt òÃkkLkLke nkh Úkíkkt 4 sw÷kE, 1946Lkk hkus Mðíktºk Ëuþ rVr÷ÃkkRLMkLkku ËwrLkÞkLkk Lkfþk Ãkh sL{ ÚkÞku. VLkkoLzkuÍ {kfkuoMkLkk ÷ktçkk þkMkLkLkku 1986{kt ytík ykÔÞku. Ëuþ{kt ÃkeÃk÷ Ãkkðh {qð{uLx (÷kuf yrÄfkh [¤ð¤) þY ÚkE yLku ÂMÚkh þkMkLk{kt ËuþLke ykŠÚkf «økrík ÚkE. 2001{kt Vhe ÃkkAe ÷kuf[¤ð¤u òuh Ãkfzâwt. {u 2004{kt {fkÃkøk÷ yhkÞku 6 ð»ko {kxu ËuþLkk þkMkf çkLÞk. nk÷{kt hk»xÙÃkrík çkurLkøkLkku yufrðLkku ËuþLke çkkøkzkuh Mkt¼k¤e hÌkk Au.

çkhLøkkÞÍ fnu Au. íkuLkk ÷kuf÷ hkò (MkhÃkt[)Lku Ëkíkwt fnu Au. MÃkurLkþkuyu ðMkkðu÷kt LkkLkkt LkøkhLku Ãkkuç÷krþÞkuLMk fnu Au. Ãkhkt rðMíkkh çkLÞk nkuÞ íkuLku MkexeykuMk fnu Au. rVr÷ÃkkRLMkLke MktMf]rík{kt Mkk{krsf ðíkoýqfLkk Ãkk÷Lk {kxu neÞkLkwt ¾qçk s {n¥ð Au. neÞkLkku {ík÷çk yk{ íkku þh{ ÚkkÞ Au WÃkhktík ðíkoLk{kt MkwÄkhku fhðku yuðku Ãký yÚko ÚkkÞ Au. çkøkwRÞku{kt Vuçkúwykhe {kMk{kt ÃkLkkøkçkUøkk Lkk{Lkku VuÂMxð÷ ÞkuòÞ Au. rVr÷ÃkkRLMk{kt ÷kufku Äq{úÃkkLkLkk ÔÞMkLke Au. ËuþLke fw÷ ðMkíkeLkk 27 xfk ÷kufkuLku yk xuð Ãkzu÷e Au. fwËhíke ykVíkkuLkku {kh ¾{ðkLkku RríknkMk yLku ðíko{kLk Ähkðíke «ò ¾zík÷, rnt{íkðkLk, MknLkþe÷ yLku {kÞk¤w Mð¼kðLke Au.

¾kýeÃkeýe

yÚkoíktºk rVr÷ÃkkRLMkLku ðkðkÍkuzkt, Ãkqh, ÄhíkeftÃk suðe LkiMkŠøkf ykVíkku ½ýwt LkwfMkkLk fhu Au. ykiãkurøkf WíÃkkËLk rðfkMk 2011{kt 1.1 xfk sux÷ku s hÌkku níkku. çkeÃkeyku MkŠðMk «kuðkRzh íkhefu rVr÷ÃkkRLMku ¼khík MkkÚku MÃkÄko fhu Au. ËuþLkk {wÏÞ Wãkuøkku{kt hçkh WíÃkkËLk, íku÷ MktþkuÄLk, V¤ Mkthûký, fkøk¤, rMk{uLx, Ã÷kÞðqz, MkkitËÞo «MkkÄLkLkkt MkkÄ™ku, fk[Lkkt ðkMkýku, fÃkzkt íkÚkk ËðkykuLkku Mk{kðuþ ÚkkÞ Au. ßÞkhu ¾uík WíÃkkËLkku{kt {fkE, þuhze, ík{kfw, yLkkLkMk, LkkrhÞu¤ íkÚkk fu¤ktLkwt Mkkhwt WíÃkkËLk ÚkkÞ Au. ÷ku¾tz,

Mk¥kk Mkk{u þkýÃký Lkfk{wt

rfhý ÃkAe frÃk÷ Ãký çkkuzoLku þhýu

[ktËe, MkkuLkwt, ¢ku{kRx, {UøkuLkeÍ yLku íkktçkk suðe ¾LkeòuLkk {kuxk ¼tzkhku Au.

÷kufSðLk rVr÷ÃkkRLMkLkk ÷kufku r{÷LkMkkh yLku MktMf]rík«u{e sýkÞ Au. Ãkkrhðkrhf SðLk ykÃkýe MkkÚku {¤íkwt ykðu Au. fuÚkr÷f fwxwtçkku{kt ËkËk-ËkËeLkwt ½ýwt s {n¥ð Au. fuÚkr÷f r¾úMíkeyku{kt çkkÃkrxMx suðk «Mktøkku{kt MkøkktMktçktÄeyku ¼uøkk ÚkkÞ Au. Ä{oLkk {wÏÞ íknuðkhku WÃkhktík Lkðwt ð»ko, ÷k¼ [k÷w ÚkE økÞk. nðu frÃk÷ Ãký íku çkkçkíku íkiÞkh ÚkE økÞku Au. íkksuíkh{kt s çkkuzoLkk yæÞûk yuLk. ©erLkðkMkLkLku {éÞku níkku yLku sýkÔÞwt níkwt fu çkkuzo MkðkuoåÞ MktMÚkkLk Au. òufu íkuýu {kVe {køke LkÚke Ãký yuðwt fÌkwt fu íku ðkík Mkk{kLÞ «r¢Þk Au. MkkÚku çkkuzo Ãký ÷kfze ¼ktøku Lknª yLku MkkÃk {hu Ãký Lknª yuðe VkuBÞwo÷k íkiÞkh fhe hÌkwt Au yLku òu çkÄwt nu{¾u{ Ãkkh Ãkzþu íkku çkkuzo yuf fhkuz ykÃkþu yLku ÃkuLþLk Ãký þY fhe Ëuþu. Ãkqðo r¢fuxh yLku MkktMkË feŠík ykÍkË Ãký r¢fux çkkuzo MkkÚku ½»koý{kt QíkÞkuo Au. fux÷kf {wÆkLku ÷ELku Úkkuzk Mk{Þ Ãknu÷kt rËÕneLkk rVhkusþkn fkux÷k {uËkLkLke çknkh fux÷kf r¢fuxhku yLku Mk{Úkofku MkkkÚku Ähýkt fÞkO níkkt. yk fkhýu çkkuzuo ykÍkËLkk çkÄk n¬ ÃkkAk ¾U[e ÷eÄk Au yLku ÃkuLþLk Ãký yxfkðe ËeÄwt Au. feŠíkLku MkkÚk ykÃkLkkh Ãkqðo r¢fuxh {rLkLËh ®Mk½, økwhwþhý ®Mk½ yLku MkwrhLËh ¾LLkkyu znkÃký ðkÃkÞwO yLku þhýu ÚkE síkkt çkkuzuo n¬Lkk 60-60 ÷k¾Lkk [uf Ãký {kuf÷e ykÃÞk.

Ãkuður÷ÞLk

‘Mk

¥kk ykøk¤ þkýÃký Lkfk{wt’ yu fnuðík yksLke LkÚke, MkËeyku sqLke yk fnuðík Mk{ksLkk Ëhuf ûkuºkLku ÷køkw Ãkzu Au. Ãký íku hksfkhý, Mk{ks fu Ãkrhðkh nkuÞ fu ¾u÷ søkík nkuÞ, ¼køÞu s yuðk fkuE ¼zðeh nþu su{ýu ÃkkuíkkLke «ríkck fu ytøkík ÷k¼ {kxu Mk¥kk Mkk{u ½qtxrýÞu ÚkðkLkwt {wLkkMkeçk Lknª {kLÞwt nkuÞ. hksfkhý{kt íkku yk çkÄe çkkçkíkku Mkkð Mkk{kLÞ Au, Ãký nðu íkku ¾u÷fqËûkuºk{kt ¾kMk fheLku r¢fux{kt ykðk çkLkkðku íkksuíkh{kt òuðk {éÞk Au. rðï{kt MkkiÚke ÄLkkZâ yuðk ¼khíkeÞ r¢fux ftxÙku÷ çkkuzo Mkk{u Ãkkt[ ð»ko Ãknu÷kt çkktÞku [ZkðLkkh rðfuxfeÃkh rfhý {kuhuyu Úkkuzk rËðMk Ãknu÷kt s çkkuzo Mkk{u ÃkkuíkkLkkt nrÚkÞkh nuXkt {qfe ËeÄkt níkkt yLku nðu ¼khíku ÃkuËk fhu÷k ©uc ykì÷hkWLzh yLku ¼khíkLku 1983{kt «Úk{ ðkh rðïfÃk rsíkkzLkkh frÃk÷ Ëuð rLk¾ts Ãký ÃkkuíkkLke ík÷ðkh f{kLk fhðk íkiÞkh ÚkE økÞk Au. frÃk÷ Ëuð yLku rfhý {kuhuyu 2007{kt r¢fux çkkuzo MkkÚku Auzku Vkzâku níkku. çkkuzoLke {kLÞíkk ðøkhLke RÂLzÞLk r¢fux ÷eøk (ICL) MkkÚku òuzkÞk níkk. r¢fux çkkuzuo

½

ýk ÷kufkuLku òuf Mkt¼¤kððkLkku ¾qçk þku¾ nkuÞ Au. ykðk ÷kufku ‘yuf òuõMk fnwt’ fhe þY fhu yLku òuf Ãkqhku ÚkkÞ yu Ãknu÷kt íkku Ãkkuíku nMkðk ÷køku. yk ËwrLkÞk{kt yuðe Ãký Lkkuxku Au fu su{Lku [kuf yLku zMxh ÷ELku òuf Mk{òððku Ãkzu. íkku yuf y{khk y{urhfkðkMke VuMkçkwf ËkuMík fuíkLk¼kE Au su VuMkçkwf Ãkh òuf ðkt[eLku ‘nknknknk’ fheLku yux÷wt òuhÚke nMku Au fu yu{Lke ykìrVMk{kt ¼qrhÞkyku Q¼k ÚkELku òuðk ÷køku fu ‘ðkuxTMk «kuç÷u{ rðÚk fuxLk?’ n{ýkt s y{u ykðku yuf òuf Mkkt¼éÞku. fLkw: fu{ hu...AuÕ÷k 6 {rnLkkÚke íkU søÞkLkwt ¼kzwt ykÃÞwt LkÚke. øk{u íku{ fheLku ¼kzkLkk ÃkiMkk ykÃk. nwt íkLku Võík ºký rËðMkLke {wËík ykÃkwt Awt. {Lkw: Xef Au, nwt Ëþuhk, rËðk¤e yLku r¢Mk{Mk yk ºký rËðMk ÃkMktË fhwt Awt. WÃkhkuõík òuf {hfe sðkÞ yuðku yLku çknw Mkh¤íkkÚke Ãk[e òÞ yuðku MkwÃkkåÞ Au, Ãkhtíkw Lkðhkt LkϾkuË ðk¤u yu LÞkÞu y{u yk òuf{kt Úkkuzk Ÿzk Qíkhe

yu. ze. ÔÞkMk rþMík¼tøkLkk {wÆu çktLkuLkk çkÄk n¬ ÃkkAk ¾U[e ÷eÄk níkk. çkuW ¾u÷kzeykuLku ICL{ktÚke Ãký Mkkhk ÃkiMkk {¤íkk níkk yux÷u çkkuzoLke fktE Ãkhðk fhe Lknª, Ãký ICLLkku ðkðxku Mktfu÷kE síkkt çktLku nktrMkÞk{kt Äfu÷kE økÞk. frÃk÷ yLku rfhýLke MkkÚku çkeò fux÷kf Ãký òuzkÞk níkk, r¢fux çkkuzou RÂLzÞLk r«{eÞh ÷eøk (IPL) þY fhe íÞkhu ËhufLku {kVe {ktøkðkLke þhíku ÃkkAk ykððkLke ykuVh fhe níke, su þkýk níkk íku çktz¾kuhku çkkuzoLku þhýu ykðe økÞk, Ãký frÃk÷ yLku rfhý {¬{ hÌkk. frÃk÷ íkku çkkuzoLkwt Lkk{ Ãkzíkkt s ÷k÷[ku¤ ÚkE síkku níkku. çkkuzoLkk fkuE fkÞo¢{{kt nkshe Ãký ykÃkíkku Lk níkku. {kVe {køkðkLke ðkík Ãkh íkku ¼zfíkku níkku. rfhý ICL MkkÚku òuzkÞku íÞkhu çkhkuzk r¢fux yuMkkurMkÞuþLkLkwt {tºkeÃkË Ãký økw{kÔÞwt níkwt. y÷çk¥k, ÃkkuíkkLke r¢fux yufuzu{e MkkÚku MkkÚku xeðe Ãkh yuõMkÃkxo fku{uLxuxh íkhefu fkÞo [k÷w níkwt, Ãký çkkuzoLkk n¬ økw{kððkLkku hts níkku yLku íkuÚke yuf Lknª Ãký çku ð¾ík çkkuzoLku {kVeÃkºk ÷¾e {kuf÷íkk yçkku÷k íkqxe økÞk yLku çkÄk òufLkwt Úkkuzwt yuLkkr÷rMkMk fhe LkkÏÞwt. ðkt[LkkhLku [uíkðýe ykÃkðk{kt ykðu Au fu yk yuLkkr÷rMkMkLkwt ðÄkhu yuLkkr÷rMkMk fhðwt Lknª. 1. Ãknu÷wt íkku {fkLk{kr÷f yLku ¼kzqík fLkw yLku {LkwLkk Lkk{{kt fkrVÞk {¤u Au yu ½ýku {kuxku òuøkkLkwòuøk Au. òýðk suðwt yu Ãký Au fu òu çktLkuLke ÃkkuíkÃkkuíkkLke VkuEykuyu yu{Lkkt Lkk{ hkrþ «{kýu Ãkkzâkt nkuÞ íkku fLkw r{ÚkwLk yLku {Lkw ®Mkn hkrþLkku ÚkÞku.

÷ku÷{-lol yÄeh y{ËkðkËe yux÷u ßÞkurík»kþkMºkLke heíku òuEyu íkku fLkwyu {LkwLku ½h ¼kzu ykÃkeLku {kuxe ¼q÷ fhe Au. 2. {Lkwyu A {rnLkkÚke ¼kzwt LkÚke ykÃÞwt yuLkkt fkhýku þwt nkuE þfu íku rð[kh {køke ÷u Au. þwt {LkwLke ykŠÚkf ÃkrhÂMÚkrík yux÷e

òufu feŠík ykÍkËu þhýkøkrík MðefkhðkLke Lkk Ãkkze ËeÄe Au. íku çkÄk s n¬ økw{kððk íkiÞkh Au Ãký fkuE Ãký ¼kuøku Mk{kÄkLk Lknª fhu. rçkþLk ®Mk½ çkuËeLku Ãký r¢fux çkkuzo MkkÚku çkLkíkwt LkÚke, yk¾kçkku÷k MkhËkhu yuf Lknª Ãký yLkuf ðkh çkkuzoLkk yrÄfkheykuLku ¾he ¾kuxe fne Au yLku íkuLku fkhýu íku Ãký ½ýk çkÄk n¬ økw{kðe çkuXku Au. yuf Mk{Þu ÃkMktËøkefkhkuLku òufh fnuLkkhku {kurnLËh y{hLkkÚk Ãký yksu çkkuzoLkk ¾ku¤k{kt çkuMke økÞku Au. çkkuzuo íkuLku íkuLkk çkË÷k{kt ÃkMktËøkefkh çkLkkðe ËeÄku Au. r¢fux çkkuzo ÃkkMku çknw ÃkiMkk Au yLku yu ÃkiMkkLkk ÃkkðhLku fkhýu s ¾u÷kzeykuLke {nkLkíkk Ãkh yu nkðe hnu Au. newsvnm@yahoo.com

Mkkík{ku çkku÷ feŠík yLku rçkþLk rMkðkÞ frÃk÷, rfhý yLku r¢fux çkkuzoðk¤k {Lk{kt fËk[ yk økeík økýøkýðíkk nþu...fiMku nwyk, õÞkU nwyk, fçk nwyk...yhu Akuzku Þu çkkíku...Þu õÞk nwyk...!!

1÷e {u ÷uçkh zu yLku 12 sqLkLkk hkus Mðíktºkíkk rËðMkLke hò nkuÞ Au. Ze÷kt ÃkuLx, þxo, Mfxo ðøkuhu ÞwhkurÃkÞLk þi÷eLkk yk¾k Ëuþ{kt fkì{Lk Au. fux÷ktf ðtþeÞ økúqÃkkuLkku ÞwrLkf Ãkkuþkf yðMkh «Mktøku Ëu¾kE ykðu Au. þnuhLke Mºkeyku fkuE ¾kMk «Mktøku ÷ktçkku zÙuMk Ãknuhu Au, suLkkÚke yk¾wt þheh ZtfkELku ÃkíktrøkÞkLkku ykfkh çkLku Au, suLku xuLkkuo zÙuMk fnuðk{kt ykðu Au. MÃkurLkþkuLkk þkMkLk Mk{ÞÚke ÷kufku LkkLkkt Mðíktºk økk{ku{kt ðMkðkx fhu Au, suLku

hksÄkLke {Lke÷k

ðMíke 9,26,81,453

fw÷ rðMíkkh 2,99,404 [ku. rf{e.

Mk¥kkðkh ¼k»kk rVr÷ÃkeLkku, ytøkúuS

Ä{o r¾úMíke

{kuxkt þnuhku fÞwÍkuLk rMkxe, Ëkðku rMkxe, fuçkw rMkxe, fk÷wfuLk, yuÂLx Ãkku÷ òíkku fix rVþ, r{Õf rVþ, r[hkx,ͪøkk, xwLkk suðe {kA÷eyku ËrhÞk{ktÚke ÃkfzeLku íkuLku [eheLku {eXtw Lkk¾eLku Ãký ¾kE þfkÞ Au. zw¬hLkwt {ktMk RM÷k{eykuLku çkkË fhíkk çkkfeLkk ¾qçk ykhkuøku Au. rVr÷ÃkkRLMk{kt fqíkhkLkwt {ktMk Ãký ¾kðk {¤u Au. {øk, MkkuÞkçkeLk íkÚkk y{wf fXku¤Lkku õÞkhuf WÃkÞkuøk ÚkkÞ Au. y{urhfLkkuLke yMkh nuX¤ [eÍ, ÃkLkeh ðøkuhu zuhe WíÃkkËLkku ¼kusLkLkku yuf ¼køk Au. ÃkhtÃkhkøkík rLkËkuo»k Ãkeýwt ÷e÷k LkkrhÞu¤{ktÚke çkLku Au íkuLkk ÃkÕÃkLku çkwfku fnuðk{kt ykðu Au. fkufku, fkìVe yk MÃkurLkþ fku÷kuLkeLke yMkh Au, Ãkhtíkw MÃkurLkþkuLke su{ çkÃkkuh ÃkAe ¾kðkLke «Úkk ykuAe Úkíke òÞ Au. hkRMk Lkqz÷ íkÚkk $zkt yu òýeíkkt MxÙex Vqz Au. hasmukh108@gmail.com

sLkh÷ {kuxMko, ø÷uõMkku EÂLzÞk, {khwrík Wãkuøk, rzMfðhe [uLk÷, yuÃkku÷ku xkÞMko, W»kk ÷uûkMk suðe ftÃkLkeykuyu MktçktÄ Mksof {kfuo®xøkLkku yk yr¼øk{ MkV¤íkkÃkqðof yÃkLkkðe çkíkkÔÞku Au. Vkuzo ftÃkLkeyu 25 ÷k¾ fkh-{kr÷fku MkkÚku MkeÄe ðkík fhe fkhLke rzÍkELk yLku yLÞ rðrþü ÷ûkýku rðþuLkk rð[khkuLku ykðfkÞko níkk

MktçktÄkuÚke Mkh fhku {kfuox

Ãk

htÃkhkøkík {kfuo®xøkLkk rËðMkku nðu Ãkqhk ÚkÞk. øk¤kfkÃk MÃkÄko, økúknf-òøk]rík yLku íkfLkefe ûkuºku ÚkÞu÷e yfÕÃÞ yuðe «økríkLkk yk Mkkt«ík Þwøk{kt ykiãkurøkf yuf{Lkku {kfuo®xøk rð¼køk íkuLkk «ðíko{kLk økúknfkuLku ÞÚkkÚko heíku ÃkeAkýu, íkuLkkt ¾heËe ð÷ý-ðíkoLk, íkuLke çkË÷kíke síke hwr[-ÃkMktËøke, íkuLku MkkiÚke ðÄw þwt ykf»kuo yLku íkuLke MkkÚkuLkku ÷ktçkkøkk¤kLkku ÔÞkðMkkrÞf, çktLku Ãkûku MkV¤íkk{kt Ãkrhý{íkku MktçktÄ fuðe heíku MÚkkrÃkík fhe þfkÞ íku rðþu øknLk ®[íkLk fhu yLku yu «fkhLkkt ykÞkusLkku fhu, íkku íku rð¼køk MktçktÄMksof {kfuo®xøk (Relationship Marketing) ÔÞqnh[LkkLku yÃkLkkðe hÌkku Au yu{ fnuðkÞ. ðu[kýLkk Ÿ[k yktfzk «kÃík fhe ÷eÄk yLku MkkuËku Ãkíkkðe ËeÄku yu íkku nðu {kfuo®xøkLkk ûkuºku Ãknu÷wt Ãkøk÷wt {ktzâwt yu{ fnuðkÞ. ík{khk rðþk¤ økúknfðøkoLku íku{Lke ykðf-ÔÞðMkkÞ-rþûký fu Wt{hLku ykÄkhu ðøkeof]ík fhe, [e÷k[k÷w rð¿kkÃkLk {kæÞ{kuLkku WÃkÞkuøk fhðku yu nðu Ãkqhíkwt LkÚke. nðu íkku «íÞuf økúknf yux÷u òýu fu yuf Mðíktºk çkòh! «íÞuf økúknfLke MktÃkqýo ÔÞÂõíkøkík òýfkhe yLku «íÞuf økúknf MkkÚkuLkwt «íÞûk ÔÞÂõíkøkík «íÞkÞLk-yu nðu ykð~Þf çkLke økÞwt Au. ík{khk «ðíko{kLk økúknfðøko WÃkh MktÃkqýo æÞkLk furLÿík fhðkLkwt Au. yuf økúknf økw{kÔÞku íkku ík{u

fLkw yLku {Lkw: yuf òuõMk ¾hkçk Au? þwt {LkwLke Lkkufhe Aqxe økE Au? {LkwLke çkihe (ÃkíLke ðkt[ðwt) (çknw) ¾[kuo (fhu) Au? þwt yk {kxu hkßÞ Mkhfkh fu ¼khík MkhfkhLku sðkçkËkh Xuhðe þfkÞ? fu ÃkAe yk ðirùf {tËeLke yMkh Au? 3. fLkw {LkwLku ‘øk{u íku{ fheLku’ ¼kzkLkk ÃkiMkk ykÃke Ëuðk sýkðu Au íku ¾qçk s ðktÄksLkf Au. øk{u íku{ fheLku yux÷u? þwt {Lkw çkìLf ÷qtxeLku Ãký ¼kzwt ¼hu íkuðwt

fux÷kf yurþÞLk ËuþkuLke su{ rVr÷ÃkkRLkeykuLkk ¼kusLk{kt Ãký ¼kíkLkku {rn{k ðÄkhu Au. ¼kík çkkVðk WÃkhktík fuf, ÃkuMxÙeÍ yLku fux÷ef {eXkEyku çkLkkððk{kt Ãký ðÃkhkÞ Au. MkðkhLkk LkkMíkk{kt ÷MkýÚke ð½khu÷k ¼kík, çkkVu÷kt $zkt, fLzuLMz ËqÄ, fkufku, fkìVe, çkúuz Mkns Au. ÷e÷kuíkheÚke ¼hu÷k Ëuþ{kt LkkrhÞu¤, fu¤kt, fuhe, ÃkÃkiÞkt, yLkkLkMk suðkt V¤ku Ãký rðrðÄ heíku ¼kusLkLkku yøkíÞLkku ½xf Au. çkxkxk, økksh, þ¬rhÞkt, xk{uxkt, ÷Mký, zwtøk¤e íkÚkk ÷e÷k þkf¼kSLkku WÃkÞkuøk Mkkð Mkns Au. ËrhÞkfktXu hnuíkku çknku¤ku ðøko Mke Vqz {suÚke ykhkuøku Au. {kA÷eykuLke rðrðÄ

Mk¥kkðkh Lkk{ rhÃkÂç÷f ykìV rVr÷ÃkkRLMk

fLkw RåAu Au? þwt {Lkw ÃkkuíkkLkk AkufhktLkwt (òu nkuÞ íkku) ¼ýíkh h¾zkðe ¼kzwt ¼hu? yLku ykðwt s òu ÚkkÞ íkku yk¾e Mk{ksÔÞðMÚkk íkqxe Ãkzu yuLkku fkuEyu rð[kh fÞkuo Au ¾hku?

CMYK

½ýwt çkÄwt økw{kÔÞwt. økúknf ¾heËe ðíkoLkLkk nkÚk ÄhkÞu÷k ði¿kkrLkf yÇÞkMkkuLkk íkkhý {wsçk yuf Lkðku økúknf Q¼ku fhðku yu yuf sqLkk, ðVkËkh økúknfLku Mkk[ðe hk¾ðk fhíkkt A økýwt ðÄkhu ¾[ko¤ Au. yLku ík{u òu yuf rLkckðkLk økúknfLku Mkk[ðe hk¾ku íkku yu yLkuf økýwt VkÞËkfkhf Ãký Au. çkuELk yuLf fwtyu-yLkuf Wãkuøkku {kxu nkÚk Ähu÷k yuf ði¿kkrLkf MkðuoûkýLkkt íkkhýku {wsçk ðVkËkh økúknfku{kt {kºk Ãkkt[ xfkLke s ð]rØ rð¿kkÃkLk yusLMkeykuLkk LkVk{kt økúknfËeX 95% ðÄkhku, çkìLf çkúkt[ rzÃkkurÍxLkk ÄtÄk{kt økúknfËeX 85% ðÄkhku, ykìxku/nku{-ELMÞkuhLMkLkk

{uLkus{uLx zkì. yu.Mke. çkúñ¼è ÔÞðMkkÞ{kt økúknfËeX 84% ðÄkhku, furzx fkzoTÍLkk ÔÞðMkkÞ{kt økúknfËeX 75% ðÄkhku þõÞ çkLkkðe þfu Au!! y{urhfkLkk ÞwyuMkyu Vkuh{ fkuÃkkuohuþLku swËk swËk WãkuøkkuLkk nkÚk Ähu÷k yÇÞkMk îkhk òýðk {éÞwt fu, ík{khk «ðíko{kLk økúknfku{ktÚke Ëh çku økúknfu yuf ík{khe [esðMíkw ¾heËþu, ßÞkhu Ëh 16 Lkðk Mkt¼rðík økúknfku{ktÚke {kºk yuf s økúknf ík{khe [esðMíkw ¾heËþu!! ð¤e MktçktÄ Mksof {kfuo®xøk 4. fLkw {LkwLku ºký rËðMkLke {wËík ykÃku Au íku ðksçke LkÚke. A {rnLkkLkwt ¼kzwt [Ze økÞwt íÞkt MkwÄe þwt fLkw Ÿ½íkku níkku? yufË{ ºký rËðMkLke {wËík ykÃku íkku çk[khku {Lkw õÞktÚke YrÃkÞk ÷kðu? yLku {wËík þçËLkk WÃkÞkuøkÚke fLkw ðfe÷ nkuÞ íkuðe y{Lku øktÄ ykðu Au. yk{, yk òuf ðfe÷kuLke Mk{ks{kt ðÄe økÞu÷e ÄkfLkku Ãký ykzfíkhku WÕ÷u¾ fhu Au. 5. {Lkw ºký rËðMkLke {wËíkLkk sðkçk{kt MkkiÚke Ãknu÷kt ‘Xef Au’ yuðwt fnu Au. yk {LkwLkku ‘fq÷’ Mð¼kð Ëþkoðu Au. ykÚke s ykÃkýu {LkwLkwt þwt Úkþu yuðe ®[íkk ykøk¤ fhe níke íku yMÚkkLku Au íkuðwt «íkeík ÚkkÞ Au. fËk[ {LkwLkkt ykðkt fIf [¬h nkuE þfu yLku yuLku hkus LkkurxMk {¤íke nþu yux÷u yuLku yk{kt fþe LkðkE LkÚke ÷køkíke. 6. {Lkw Ëþuhk, rËðk¤e yLku r¢Mk{Mk yu ºký rËðMkLke ÃkMktËøke fhu Au. yk{kt {Lkw Ãkkuíku zVku¤ Au yÚkðk íkku yu fLkwLku zVku¤ çkLkkððk {køku Au yuðwt òuf{kt

Marketing) (Relationship ÔÞqnh[Lkk nuX¤ fkuEf økúknfu ík{khe [esðMíkw çku ð¾ík, Ãkkt[ ð¾ík fu ËMk-çkkh ð¾ík ÃkwLk: ÃkwLk: ¾heËe yuLkk ykÄkhu íkuLkk økúknf{qÕÞLkwt {qÕÞktfLk Lk ÚkkÞ, su íku økúknf íkuLkk Mk{økú SðLkÃkÞOík ík{khe [esðMíkw ¾heãk s fhu yu ÷ûÞ{kt hk¾eLku íkuLkwt økúknf{qÕÞ ytËkòÞ. íku s íkuLke ðVkËkheLkwt-«ríkçkØíkkLkwt ÞÚkkÚko Ãkrh{ký økýkÞ. ®nËwMíkkLk ÚkkuBÃMkLk yuMkkurMkyuxTMku (HTA) nkÚk Ähu÷ yuf MktþkuÄLk yLkwMkkh yuf rMkøkkhux Ãkeíke ÔÞÂõíkLkwt ËMk ð»koLkk ÷ktçkkøkk¤k Ëhr{ÞkLkLkwt økúknf{qÕÞ 1 ÷k¾, 10 nòh YrÃkÞk ÚkkÞ-yux÷u fu rMkøkkhuxLkk yuf ÃkufuxÚke 7000 økýw íkuLkwt ytËksu {qÕÞ ÚkkÞ!! yu s yusLMkeLkk yLÞ yuf MktþkuÄLk {wsçk fkuE Ãký yuf ÔÞÂõík 25 ð»ko Ëhr{ÞkLk su hkus-çkhkusLkk WÃkÞkuøkLke ðMíkwykuLkku WÃk¼kuøk fhu Au íkuLkwt økúknf{qÕÞ Y. 1 fhkuz yLku 40 ÷k¾ ÚkkÞ!! òu fkuE Ãký økúknfLku íkuLkk yk «{kýuLkk økúknf{qÕÞÚke {q÷ððk{kt ykðu íkku {kfuo®xøkLke rð¼kðLkk yLku yr¼øk{{kt yk{q÷ ÃkrhðíkoLk ÚkE òÞ. sLkh÷ {kuxMko, ø÷uõMkku EÂLzÞk, {khwrík Wãkuøk, rzMfðhe [uLk÷, yuÃkku÷ku xkÞMko, W»kk ÷uûkMk suðe ftÃkLkeykuyu MktçktÄ Mksof {kfuo®xøkLkku yk yr¼øk{ MkV¤íkkÃkqðof yÃkLkkðe çkíkkÔÞku Au. Vkuzo ftÃkLkeyu 25 ÷k¾ fkh-{kr÷fku MkkÚku MkeÄe ðkík fhe fkhLke rzÍkELk yLku yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh

z-fkfk ykE nuEx xeÞMko çkfk, Mkkuhe, fkfk!! fnuðkÞwt Au. yu su nkuÞ íku, {Lkw þku¾eLk [ku¬Mk ÷køku Au. Ëþuhk yLku rËðk¤eLke ÃkMktËøke {Lkw VkVzk s÷uçke yLku rËðk¤eLkk LkkMíkkLkku þku¾eLk nkuÞ íkuðwt Ëþkoðu Au. òufu {LkwLke ÃkíLke zkÞrxrþÞLk Lknª nkuÞ Lknªíkh yu {LkwLku VkVzk s÷uçke Lk ¾kðk Ëu. yk WÃkhktík r¢Mk{MkLke ÃkMktËøke {Lkw ðuMxLko fÕ[hÚke «¼krðík nkuÞ íkuðwt Ëþkoðu Au. 7. Ãký Ëþuhk yLku r¢Mk{Mk ¼uøkk fhLkkh {Lkw MkuõÞw÷h nþu íkuðwt {kLke þfkÞ. òufu yu Mktòuøkku{kt òuf çkLkkðLkkhu [kh rËðMkLke {wËík ykÃke ®nËw, {wÂM÷{, þe¾ yLku EMkkE yu [khuÞ Ä{kuoLkk íknuðkhkuLku òuf{kt MÚkkLk ykÃÞwt nkuík íkku ËuþLkk rçkLkMkkt«ËkrÞf yLku çkwrØSðe ÷kufku Ãký yk òufLku {kýe þfík. ¾uh, òuf çkLkkðLkkhLku su økBÞwt íku ¾hwt! Úkkuzwt ÷ÏÞwt Au, ÍkÍwt fheLku ðkt[òu! adhir.amdavadi@gmail.com


CMYK

3

«fhý

÷e

hrððkh, 29 sw÷kE, h012

www.sandesh.com

28

÷k fuB…uLMfe™k ƒuLõðux{kt …kxeo …qhòuþ{kt [k÷e hne níke. ÷kRð ƒìLz™e Äq™ …h fux÷kf ÷kufku zkLMk ^÷kuh …h ™k[e hÌkk níkk. ƒu íkhV ƒ™kðu÷k ƒkh{kt Ëwr™Þk¼h™ku {kU½k{kt {kU½ku þhkƒ …kýe™e su{ …eðkE hÌkku níkku. rVÕ{ ELzÙMxÙe™kt sux÷kt {kuxkt {kÚkkt ‘nwÍ nq’ fnuðkÞ yu{kt™k {kuxk ¼k„™kt nksh níkkt. ƒkfe™k Äe{u Äe{u «ðuþe hÌkkt níkkt. «uMk Vkuxku„úkVh y™u xur÷rðÍ™ {erzÞk™k fu{uhk{u™™wt Íqtz {wÏÞ «ðuþîkh …kMku Q¼wt níkwt. Ëk¾÷ Úkíkk ÷kufku™e íkMkðehku ÷uðkíke níke. ^÷ìþ ÷kRx™k ̓fkhk yuðe heíku Úkíkk níkk fu ykð™kh ÔÞÂõík™e ykt¾ku ytòE òÞ. yuf …Ae yuf MxkMko «ðuþe hÌkk níkk. Mkki™u ¾ƒh níke fu yks™e …kxeo {n¥ð™e Au yux÷u yk …kxeo{kt fux÷kf ÷kufku íkku ƒnkh„k{™wt þq®x„ yxfkðe™u …ý ykÔÞk níkk. VkR™kLMkMkoÚke þY fhe™u yuõxMko MkwÄe™k ƒÄk {kxu {™e»k þkn yuf {n¥ð™e ÔÞÂõík níke. nehk™k ðu…kh{kt fhkuzku f{kÞu÷k {™e»ku rVÕ{ RLzMxÙe{kt …iMkk hkufðk™wt þY fÞwO níkwt. W…hkW…he yu™e rVÕ{ku MkV¤ Úkíke „E níke. RLzMxÙe{kt fux÷kf ÷kufku yu™u ÷fe [k{ {k™ðk ÷køÞk níkk. yu …iMkk hkufu fu ™nª, yu™ku ƒu …iMkk, …kt[ …iMkk ¼k„ hk¾ðkÚke rVÕ{ MkV¤ Úkþu yuðe yuf ytÄ©Øk …ý Äe{u Äe{u RLzMxÙe{kt Vu÷kðk ÷k„e níke. [k¤eMkƒuíkk¤eMk™ku {™e»k þkn ô{h fhíkkt ½ýku ™k™ku Ëu¾kíkku níkku. M{kxo - nuLzMk{ y™u rƒÍ™uMk xkÞfq™ {™e»k nS …hÛÞku ™nkuíkku. yíÞkhu {kuMx yur÷suƒ÷ ƒì[÷h íkhefu yu AkufheykuÚke ðªx¤kÞu÷ku níkku. “yswo™ Ëuþ{w¾ ykÔÞku Au.” {™e»k™k …Mko™÷ Mku¢uxheyu Äe{uÚke yu™k fk™{kt fÌkwt. {™e»k yuf ƒìLfh MkkÚku ðkík fhe hÌkku níkku. yuýu ™{úíkkÚke sðk™e hò {k„e y™u {wÏÞ „ux …h ysow™™u ykðfkhðk …nkU[e „Þku. ysow™u Mkw…h Mxkhz{Úke yuLxÙe ÷eÄe. ^÷ìþ ÷kRxku™k ̓fkhk ÚkÞk. Ëk¾÷ ÚkE™u yswo™u y{wf Mker™Þh MxkMko™k …„u …zðk™ku zku¤ fÞkuo, fux÷kf™u ¼uxâku íkku fux÷ef yuõxÙuMk MkkÚku „k÷Úke „k÷ yzkze™u yr¼ðkË™ fÞwO. “Mkw„tÄk ™Úke ykðe nsw?” yuýu {™e»k™u …qAe ™kÏÞwt. “þe þqz ƒe rnÞh - ykððkt s òuEyu.” {™e»ku yuf …hVuõx Þs{k™™e su{ fÌkwt, “ík{u ík{khwt rzÙLf ƒ™kðe ÷uþku fu nwt ÷kðe yk…wt?” “nwt {khe ÔÞðMÚkk fhe ÷Eþ.” yswo™ nMÞku, “þhkƒ y™u MkwtËhe ƒL™u nwt {khe …MktË™kt s ÷ô Awt y™u ÔÞðMÚkk …ý òíku s fhwt Awt.” ƒL™u …whw»kkuyu yk òìf …h yènkMÞ fÞwO. yswo™ ƒkh íkhV yk„¤ ðÄe „Þku. {™e»k ƒeò {nu{k™ku™e

“rMkØkÚko Au, Mkw„tÄk™ku ƒkuÞ£uLz!”

Mkh¼hk{kt …hkuðkÞku. y[k™f …kxeo{kt [n÷…n÷ ðÄe „E. Vkuxku„úkVMko™e ^÷ìþ ÷kRxku™k ̓fkhk Úkðk ÷køÞk, nksh …ºkfkhku y™u {nu{k™ku {wÏÞ Ëhðkò íkhV òuðk ÷køÞk. {™e»ku …kA¤ ð¤e™u òuÞwt íkku {wÏÞ Ëhðkò™e rƒ÷fw÷ {æÞ{kt ƒu™Íeh Q¼e níke. MkVuË ™ux™e Mkkze, ft[wfe suðwt ykuVþkuÕzh íkMkkuíkMk ç÷kWÍ, „¤k{kt ÷„¼„ ËMkuf Mkuh™e {kuíke™e {k¤k, su™k {ýfk™e MkkEÍ ykuAe-ðÄíke níke. fk™{kt {kuíke™kt ƒwtËk y™u nkÚk{kt Z„÷kƒtÄ MkVuË ƒt„zeyku …nuhe níke. ykfkþ{ktÚke Qíkhe ykðu÷e fkuE MkkûkkíkT yìLs÷ suðe Ëu¾kíke níke yu. íkkò þuB…q fhu÷k yu™k MkeÄkfk¤k ðk¤ n¤ðk …ð™{kt Qze hÌkk níkk. [nuhk …h™ku ykAku {ufy… yu™u ðÄw MkwtËh ƒ™kðíkku níkku. {™e»ku yk„¤ ðÄe™u yu™ku nkÚk …fzâku, “nkÞ „kuŠsÞMk!” “nu÷ku nuLzMk{!” ƒu™Íeh™k nMfe yðks{kt òýu fkuE òËw™e Aze níke. yu™e ¼q¾he ykt¾ku {™e»k™k [nuhk …h {tzkE níke. ÷ktƒe …kt…ýku™u …x…xkðe™u yuýu ÂM{ík fÞwO. yu™e yuf yuf yËk, yu™k Ëhuf nkð¼kð fu{uhk{kt fuË fhe ÷uðk {kxu òýu Vkuxku„úkVMko {hrýÞk ÚkE „Þk níkk. {™e»k™ku nkÚk …fze™u nðk …h [k÷íke nkuÞ yu{ n¤ðkt z„÷kt ¼híke ƒu™Íeh …kxeo nku÷{kt Ëk¾÷ ÚkE íÞkt MkwÄe{kt íkku ƒìLõðux nku÷{kt nksh Ëhuf sý òýu íkMkðeh{kt [eíkÞkso nkuÞ yu{ MíkçÄ ÚkE „Þk níkk.

“õÞk ykihík ni Þkh...” Äehsfw{kh ™k{™k yuf yuõxhu ƒksw{kt Q¼u÷k yuf «kuzâwMkh™u fÌkwt, “{Ͼ™ ykih þnË r{÷kfh ƒ™kÞk ni EMkfku... EMkfku Ëu¾íkk nqt íkku {uhe...” “Akuzku Þkh, Mk…™U ¼e Qík™u ne Ëu¾™u [krnÞU, òu …qhU nku Mkfu. fkurn™qh fku yt„qXe {U rVx ™nª fh Mkfíku...” “yhu Þkh, rƒMíkh MkwÄe ™Úke ÷kðe þfíkku, …ý rƒMíkh{kt su nkuÞ yu™u íkku ƒu™Íeh {k™e™u...” Äehs nMÞku. “MkeÄe ðkík Au, fðh Ä VuMk... yìLz...” ƒL™u sýk yufƒeò™e MkkÚku íkk¤e ËE™u nMÞk. nku÷{kt Ëk¾÷ ÚkE™u ƒu™Íehu ÷„¼„ ƒÄk™e MkkÚku MkL{k™Úke y™u Mk÷wfkEÚke ðkík fhe. fux÷kf™u Mkk{uÚke {¤ðk „E íkku fkuEf yu™u Mkk{uÚke {¤ðk ykÔÞwt... MkkûkkíkT †eíð™e «rík{qŠík™e su{ yu Íqfe™u n¤ðk ÂM{ík MkkÚku ™{úíkkÚke ƒÄk™u {¤e hne níke. ykuxku„úkV ÷uðk ykð™khkyku™u ykuxku„úkV yk…e hne níke. Vkuxku„úkVMko íkku òýu {Ä…qzk …h {Ä{k¾eyku çkýçkýu yu{ yu™e yuf …ý ûký™u Akuzðk íkiÞkh ™nkuíkk. ƒhkƒh yu s ð¾íku Ëhðkò{ktÚke Mkw„tÄk f~Þ… Ëk¾÷ ÚkE. Vkuxku„úkVMko yu™k íkhV ðéÞk... ^÷ìþ÷kRxku™k ̓fkhk íÞkt [k÷w ÚkE „Þk. Mkw„tÄk ytËh ykðe y™u ƒu™Íeh™u ¼uxe. …ºkfkhku y™u Vkuxku„úkVMkou yk y{qÕÞ ûký™u f[fzk{kt ftzkhe ÷eÄe. “õÞkt Au íkkhku nehku?” Mkw„tÄk™u ¼uxe™u Q¼u÷e ƒu™Íehu Äe{uÚke yu™k fk™{kt …qAâwt.

“™Úke ykÔÞku nsw.” “ykðu yux÷u yku¤¾ký fhkð.” “nðu þwt yku¤¾ký fhkðwt? ík{u íkku yku¤¾ku s Aku ™u?” “nk...” ƒu™Íeh Mknus nMke. yufMkh¾k „kuXðkÞu÷k yu™k MkVuË Ëktík™e …tÂõíkyku yu™k [nuhk™u yuf ysƒ suðe r™Ëkuo»kíkk™ku ht„ yk…íkk níkk, “…ý íkwt yku¤¾ký fhkðu íÞkhu {khu íkkhku [nuhku òuðku Au.” “ykLxe!” Mkw„tÄkyu n¤ðku Aýfku fÞkuo. “ƒuƒe, Vhe yuf ðkh fnwt Awt. ÞkuøÞ Mk{Þu ÷ø™ fhe ÷u. yuf Mkkhku, þk÷e™, Mk{sËkh …rík nkuÞ íkku ®sË„e{kt ƒeswt ftE ™nª ¾qxu.” “nS yu™u Mkkhku, þk÷e™ y™u Mk{sËkh Mkkrƒík íkku Úkðk Ëku.” Mkw„tÄk™k [nuhk …h íkkuVk™e ÂM{ík ÄMke ykÔÞwt, “nwt íkku fËk[ íkiÞkh ÚkE …ý òô, …ý yu™e RåAk þwt Au yux÷wt íkku òýðwt …zu ™u?” íÞkt s yu™e ™sh …kuíkk™e íkhV ykðe hnu÷k yswo™ Ëuþ{w¾ …h …ze, “yk nhk{¾kuh...” “nìLz÷ rðÚk fìh ƒuƒe, yk ƒkMxzo™u ÷kRx÷e ™nª ÷uíke.” ƒu™Íehu fÌkwt íÞkhu yu™e ™sh yswo™ íkhV níke, [nuhk …h yuf Ã÷kÂMxf™wt M{kR÷ níkwt. ™Sf ykðe „Þu÷k yswo™™u fÕ…™k …ý ™nkuíke fu yuf ûký …nu÷kt ƒu™Íehu yu™u „k¤ ËeÄe níke. “÷ð÷e ÷uzeÍ...” yswo™ …nu÷kt íkku ƒu™Íeh™u MkL{k™…qðof ¼uxâku, …Ae

CMYK

Mkw„tÄk íkhV yk„¤ ðæÞku. Mkw„tÄk™u ¼uxe™u yuýu Äe{uÚke yu™k fk™{kt fÌkwt, “nu÷ku r{rMkMk Ëuþ{w¾...” Mkw„tÄk™ku [nuhku ÷k÷ ÚkE „Þku. yu fþwt ƒuk÷e ™nª, …ý yu™e ƒË÷kÞu÷e ykt¾ku òuE™u ƒu™Íeh Mk{S „E fu yswo™u fþwtf yý„{íkwt fne ™kÏÞwt Au. Mkw„tÄkÚke Mknus Ëqh ÚkE™u yswo™u ÂM{ík fÞwO, “ík{khk ƒL™u {kxu rzÙLf ÷E™u ykÔÞku Awt.” yswo™u …kuíkk™k ƒL™u nkÚk{kt …fzu÷k ƒu r¢Mx÷ ø÷kMk ƒL™u íkhV ÷tƒkÔÞk. “nwt ™Úke …eíke.” Mkw„tÄkyu y˃ ðk¤e ËeÄe. hkuÞ÷ ç÷q f÷h™k Eð®™„ „kW™{kt Mkw„tÄk ¾qƒMkqhík Ëu¾kíke níke. zkÞ{tz y™u hkuÞ÷ ç÷q f÷h™k Mku{e«urþÞMk Mxku™™kt ÷ktƒk RÞ®h„ yu™k fk™{kt ͤn¤e hÌkkt níkkt. yuýu ðk¤™ku £uL[ƒ™ ƒ™kÔÞku níkku. yu{kt™e yuf ÷x f÷o fhe™u ¾¼k™e ™e[u MkwÄe ÷tƒkðe níke. yu ÷x™u n¤ðuÚke Vqtf {khe™u yswo™ Ëuþ{w¾u Mkw„tÄk™k fk™{kt Íqfe™u fÌkwt, “íkwt …kuíku s yuf ™þku Au... íkkhu ykÕfkunku÷™e þe sYh?” “yswo™.” Mkw„tÄk™ku yðks Mknus fzf ÚkÞku. …Ae yuýu nMke™u W{uÞwO, “íkwt s …e ò... ™þk™e sYh íkkhu Au.” “yìLz Þw {u{...” yu™ku ÷tƒkÞu÷ku nkÚk nS yu{ s níkku. “Mfku[ ™nª, huzðkE™ yÚkðk þuB…uE™.” ƒu™Íehu yufË{ yki…[krhf ÂM{ík MkkÚku fÌkwt. “~Þkuh.” yswo™ …kAku ð¤ðk síkku níkku íÞkt s ƒu™Íehu W{uÞwO, “yufkË ßÞqMk fu Mkku^x rzÙLf...” yu™k ÂM{ík{kt yswo™ yku„¤e „Þku, “Ã÷eÍ!” yswo™ „Þku fu ƒu™Íehu Mkw„tÄk Mkk{u òuÞwt, “nhk{¾kuh, ðuExh Mkk÷ku...” ƒL™u sýk MkkÚku nMke …zâk. íÞkt Q¼u÷k Vkuxku„úkVMkuo ƒL™u™k nMkíkk Vkuxkuøkúk^Mk ÄzkÄz Âõ÷f fhðk {ktzâk.  yswo™ ƒkh …kMku Q¼ku níkku íÞkt s [tËw ykðe™u ƒksw{kt Q¼ku hÌkku, “huze Mkh?” “yufË{.” ßÞqMk™k ø÷kMk{kt „ku¤e ™k¾e™u ƒeò nkÚk{kt þuB…uR™™ku ÂM÷f ø÷kMk ÷E™u yswo™ ßÞkhu ƒL™u †eyku …kMku …nkUåÞku íÞkhu yu™k {™{kt Úkkuzku W[kx y™u Úkkuze Wíkkð¤ níke. yuýu ßÞqMk™ku ø÷kMk Mkw„tÄk™u y™u þuB…uR™™ku ø÷kMk ƒu™Íeh™u ykÃÞku. ƒu™Íehu þuB…uR™™ku ø÷kMk Ÿ[ku fhe™u ‘r[ÞMko’ fÞwO, yuýu ø÷kMk {kuZu {ktzâku. Mkw„tÄk™u õÞkh™e íkhMk ÷k„e níke. yuýu ßÞqMk™k ø÷kMk™u {kuZu {ktzâku y™u …kýe™e su{ ÷„¼„ yufïkMku …qhku fÞkuo. yswo™™e ykt¾ku{kt þuíkk™e Mktíkku»k ÄMke ykÔÞku. yuýu Vhe yuf ðkh hku÷uõMk™e ½rzÞk¤{kt xkR{ òuÞku, ƒhkƒh ðeMk r{r™x! nðu yk {kÚkk™e Vhu÷e, yntfkh™e …qík¤e yu™e ƒktnku{kt nþu yu ðkík{kt yu™u fkuE þtfk ™nkuíke hne. Mkw„tÄkyu nS ßÞqMk™ku ø÷kMk …qhku fÞkuo íÞkt s yu™e ™sh Mkk{u rMkØkÚko y™u

Mkkr{Þk Ëu¾kÞkt. ƒL™u sýkt {wÏÞ ËhðksuÚke Ëk¾÷ ÚkE™u Úkkuzkt Ít¾ðkÞu÷kt y™u yòÛÞkt nkuÞ yu{ yk{íku{ òuE hÌkkt níkkt. ƒu™Íehu Mkw„tÄk™u fkuýe {khe. Mkw„tÄkyu þhkhíke ™shu yu™e Mkk{u òuÞwt. ƒu™Íehu EþkhkÚke s yu™u sðk™wt fÌkwt. Mkw„tÄk Mknus þh{kE™u rMkØkÚko íkhV yk„¤ ðÄe „E. íÞkt Q¼u÷k yswo™™e [fkuh ™shÚke yk EþkhkƒkS Ak™e ™ hne þfe. yu W~fuhkE „Þku, …ý yíÞkhu {„s „w{kððk™ku Mk{Þ ™nkuíkku... rMkØkÚko íkhV yk„¤ ðÄíke Mkw„tÄk™u òuE™u yu™wt {„s Vhe „Þwt níkwt, …ý yuýu Ãkkuíkk™k …h MktÞ{ hk¾e™u ƒu™Íeh íkhV òuÞwt, “rMkØkÚko Au... Mkw„tÄk™ku ƒkuÞ£uLz!” “Þkn?” ƒu™Íehu yòÛÞk nkuðk™ku zku¤ fhe™u ¾¼k W÷kéÞk. “ƒufkh Akufhku Au... fk{fks ™Úke fhíkku. Mkw„tÄk™ku W…Þku„ fhu Au, …ý yu ƒuðfqV{kt y¬÷ ™Úke.” “yswo™! yk ƒÄwt {™u þwt fk{ fnu Au?” ƒu™Íeh™e ™sh{kt yuf rðr[ºk «fkh™ku ríkhMfkh níkku, “{™u Mkw„tÄk{kt …ý hMk ™Úke, íkkhk{kt …ý hMk ™Úke y™u …u÷k Akufhk{kt íkku...” ƒu™Íehu Úkkuzu Ëqh Q¼u÷kt rMkØkÚko y™u Mkkr{Þk íkhV æÞk™Úke òuÞwt. Mkw„tÄk íÞkt …nkU[e „E níke. yuýu rMkØkÚko™e ™Sf sE™u nkÚk ÷tƒkÔÞku, “nkÞ...” “nkÞ...” rMkØkÚkuo …ý nkÚk ÷tƒkÔÞku. ƒksw{kt Q¼u÷e Mkkr{Þkyu Mkw„tÄk™u …„Úke {kÚkk MkwÄe òuE. yu™u ½ze¼h {kxu E»Þko ÚkE ykðe. ô{h{kt ™k™e y™u yíÞtík Y…k¤e Ëu¾kíke Mkw„tÄk™u rMkØkÚko su heíku òuE hÌkku níkku yu ™sh Mkkr{ÞkÚke MknuðkE ™nª. yuýu rMkØkÚko™k ƒkðzk™u nkÚkÚke ÷…uxe ÷eÄwt, “[÷ku, ÷ux yMk nuð y rzÙLf...” Mkkr{Þkyu Mkk{u Q¼u÷e Mkw„tÄk™e Mkk{u òuE™u yuf yki…[krhf ÂM{ík fÞwO. “yuõMkõÞwÍ yMk...” yu rMkØkÚko™u ÷„¼„ ½Mkze™u …kuíkk™e MkkÚku ÷E „E. Mkw„tÄk ƒL™u™u síkkt òuE hne. yu™u yuf ûký {kxu ÷køÞwt fu yu™k …„ Mknus Ze÷k ÚkkÞ Au. ykt¾ku …h Mknus ¼kh ÷køÞku... “þwt fhu Au?” Mkkr{Þk™e …kA¤ ½Mkzkíkk rMkØkÚkuo …qAâwt. “ík™u …u÷eÚke Ëqh ÷E òô Awt. fu{ ftE «kuç÷u{ Au?” “Mkkr{Þk...” rMkØkÚko™k [nuhk …h þhkhíke ÂM{ík ykðe „Þwt, “su÷uMk?” “ðuhe...” Mkkr{Þkyu fÌkwt y™u rMkØkÚko™u shk ðÄkhu ™Sf ¾U[e ÷eÄku. Ëqh Q¼u÷e Mkw„tÄk™e ykt¾{kt E»Þko òuE™u yswo™™k [nuhk …h ÂM{ík ykðe „Þwt. yuýu ƒu™Íeh Mkk{u òuE™u fÌkwt, “yuõMkõÞwÍ {e...” ƒu™Íehu ¾¼k W÷kéÞk y™u nðu su ík{kþku Úkðk™ku níkku yu™e Mkkûke ƒ™ðk íkiÞkh ÚkE „E. (¢{þ:) kaajalozavaidya@gmail.com


CMYK

4

hrððkh, 29 sw÷kE, h012

www.sandesh.com

f

nuðkÞ Au fu r¢fuxLke {ò yu Au fu íku{kt ík{u ykøkk{e ykuðh íkku þwt Ãký ykøkk{e Ëzk ÃkAe Ãký þwt Úkþu, yu ytøku ftE [ku¬MkÃkýu fne Lk þfkÞ. r¢fuxLke yk yrLkrùíkíkk, yøkkWÚke Äkhýk Lk fhe þfkÞ yuðe «f]rík s íkuLkk hrMkÞkykuLku W¥kusLkk yLku ykLktË Ãkqhku Ãkkzu Au. hksfkhý{kt Ãký r¢fux sux÷e s yrLkrùíkíkk nkuÞ Au. yufuÞ òLkfeLkkÚk òýíkku LkÚke nkuíkku fu fk÷u Mkðkhu þwt ÚkðkLkwt Au. yu{ktÞ hksfkhý{kt økXçktÄLkLkku Ëkuh ykÔÞk ÃkAe íkku yk yrLkrùíkíkk{kt ykuh ðÄkhku ÚkÞku Au. ÞwÃkeyuLkk hk»xÙÃkrík ÃkËLkk W{uËðkh yuðk «ýð {w¾hSLkk rðsÞ ÃkAe fkìtøkúuMkLkkt [uhÃkMkoLk MkkurLkÞk økktÄeLkk {w¾ Ãkh rðsÞLkk ykLktËLke MkkÚku nkþfkhkLkku ¼kð Ãký MÃkü Ëu¾kíkku níkku. hk»xÙÃkríkLke [qtxýeLkk ÷øk¼øk yuf {rnLkk yøkkW {{íkk çkuLkhS ykzkt Vkxâkt íÞkhu çku ½ze íkku fkìtøkúuMk nkRf{ktzLkk ïkMk yæÄh ÚkE òÞ yuðe ÂMÚkrík MkòoE níke. y÷çk¥k, yk¾h{kt {{íkkËeËe {kLke økÞkt yLku ‘{kuxku «Mktøk’ nu{¾u{ Ãkqhku ÚkÞku! hk»xÙÃkríkLke [qtxýe{kt {¤u÷ku rðsÞ fkìtøkúuMk {kxu rðþu»k {n¥ðLkku níkku, fkhý fu yk [qtxýe{kt yuLkzeyuLke {sçkqíkkE {ÃkkE økE níke. ¼ksÃk yLku yuLkzeyu fkÞ{ ÞwÃkeyuLkk ¼tøkký yLku Ãkku÷ký çkkçkíku rxÃÃkýeyku fhíkk hnuíkk níkk. {{íkk-fhwýkrLkrÄ-ÃkðkhLkk çkkøke íkuðh òuELku nh¾kíkk níkk, Ãkhtíkw hk»xÙÃkríkLke [qtxýe{kt íku{Lkk økXçktÄLk{kt s ¼tøkký òuðk {éÞwt. sLkíkk ˤ (Þw) yLku rþðMkuLkkyu ÞwÃkeyuLkk W{uËðkh «ýðËkLku xufku ònuh fÞkuo. yk{, 22{e sw÷kELke Mkkts fkìtøkúuMk {kxu ½ýk Mk{Þ ÃkAe ykðu÷e

yLkwMktÄkLk huz hkuÍ sYrhÞkíkku y™u íku{ktÚke rLkf¤íkk fkçkoLk f[hkLku Xufkýu Ãkkzðk {kxu sux÷kt MktMkkÄLkkuLkku WÃkÞkuøk ÚkkÞ Au íku ykx÷kt {uËkLkku sux÷e WíÃkkËf ûk{íkk Ähkðu Au.

yzÄe Ãk]ÚðeLke sYh níke yuf ði¿kkrLkf MktþkuÄLk {wsçk 1961{kt s çkeS yuf yzÄe Ãk]ÚðeLke sYrhÞkík níke. yu ð¾íku ËwrLkÞkLke ðMkíke ºký yçksLke níke. {kLkðeLke sYrhÞkíkku Ãkqhe fhðk íkÚkk íku Ëhr{ÞkLk ÃkuËk ÚkÞu÷k f[hkLkk rLkfk÷ {kxu Ãk]ÚðeLku su «kf]ríkf MktMkkÄLk òuEyu íkuLku Rfku÷kursf÷ Vqxr«Lx fnu Au. 1961{kt Rfku÷kursf÷ Vqxr«Lx 2.4 níke. xqtf{kt yu ð¾íku çkeS yuf yzÄe Ãk]ÚðeLke sYh níke. Ãk]Úðe Ãkh fÞku Ëuþ MknwÚke ðÄw ¼khYÃk Au íkuLkk yktfzk òýðk suðk Au. MktÞwõík ykhçk y{ehkík fwËhíke MktMkkÄLkkuLkk WÃkÞkuøk{kt íkuLkku yktfzku 10.67 Au. íku ËwrLkÞk{kt «Úk{ Lktçkhu Au. íkuLkwt MknwÚke ðÄw ÞkuøkËkLk fkçkoLk WíMksoLk 8.1 Syu[yu hÌkwt. xqtf{kt MknwÚke ðÄw «Ëq»ký Vu÷kðíkku Ëuþ MktÞwõík ykhçk y{ehkík Au. íku ¼hÃkkE fhðk {kxu çkeò Lkð y{ehkíkLke sYhík Au. y{urhfk Ãkkt[{k Lktçkhu Au. Ãk]Úðe Ãkh ¼khYÃk [eLk 74{k MÚkkLku y™u ¼khík 141{k MÚkkLku yLku rík{kuh ÷uMMku 152{k Lktçkhu Au.

þwt fhðwt òuEyu? Ãk]ÚðeLku çk[kððk {kxu fux÷ktf Ãkøk÷kt sYhe Au : ¼kusLkLke çkhçkkËe hkufku: MktÞwõík hk»xÙ Mkt½Lkk yktfzk yLkwMkkh fw÷ WíÃkkËLkLkku yuf ík]íkeÞktþ rnMMkku yux÷u fu 1.3 yçks xLk ¼kusLkLkku Ëh ð»kuo ËwÔÞoÞ ÚkkÞ Au. s{eLkLke WíÃkkËLkþÂõík ðÄkhku: ÃkhtÃkhkøkík y™u MÚkkrLkf WíÃkkËLkkuÚke s{eLkLke WíÃkkËLkþÂõík ðÄu Au. sirðf ¾uíke: ¾íkhLkkf hMkkÞýku y™u stíkwLkkþfkuLkk çkË÷u sirðf (ykuøkuorLkf) ¾uíke yÃkLkkðku. íku{ fhðkÚke WíÃkkËLkkuLke Ãkkirüfíkk ðÄþu. rf[Lk økkzoLk: þnuhku{kt ðMkíkk ÷kufku WÃk÷çÄ søÞk{kt økkzoLk Vk‹{øk fhe þfu. ¾uzqíkku ykx÷wt fhu : ¾uíkhkuLkk þuZk Ãkh ðÄw Lku ðÄw ð]ûkku ðkðku íkuÚke ðhMkkËe ÃkkýeLkku ðÄw Mktøkún Úkþu. s{eLkLke WíÃkkËLk ûk{íkk ðÄþu. Mfq÷, fkì÷us, ½h y™u ykurVMkLke ykMkÃkkMk Ãký ðÄw Lku ðÄw ð]ûkku ðkðku. yu rMkðkÞ çkunË sYhe nkuÞ íku s [es ¾heËku. Vk÷íkw ¾heËe r¾MMkkt yLku ÃkÞkoðhý çkuWLku LkwfMkkLk fhu Au. ÃkkuíkkLkk {kxu Lkfk{e ÚkE økÞu÷e [es suðe fu fÃkzkt, sqíkkt, h{fzkt, VUfe ËuðkLku çkË÷u sYrhÞkíkðk¤e ÔÞÂõíkykuLku ykÃkku. ÃkÂç÷f xÙkLMkÃkkuxuoþLk rMkMx{ rðfMkkðku y™u íkuLkku ðÄw{kt ðÄw WÃkÞkuøk fhku. {uxÙkuLke MkwrðÄk nkuÞ íÞkt íkuLkku s WÃkÞkuøk fhku. fkhý ðøkh h¾zðkLkwt çktÄ fhku suÚke ÃkuxÙku÷Lke çk[ík Úkþu. 25 ð»ko ÃkAe Ãk]Úðe Ãkh ÃkuxÙku÷ Lknª nkuÞ. rhMkkRfÕz WíÃkkËLkkuLkku WÃkÞkuøk ðÄkhku. ðÄw Lku ðÄw ðes¤e ðkÃkhíkkt WÃkfhýkuLkku fkhý ðøkh WÃkÞkuøk Lk fhku. Lkðkt {fkLkkuLke rzÍkELk yuðe íkiÞkh fhku fu rËðMku ðes¤eLkk økku¤k ðkÃkhðk Lk Ãkzu y™u MkqÞo«fkþLkku ðÄw{kt ðÄw WÃkÞkuøk ÚkkÞ. ykLku økúeLk rçk®Õzøk fnu Au. {Äh yÚko, yksfk÷ Mkkík yçks

Ãkðkhu ‘Ãkkðh’ Ëu¾kzâku Ãký ÃkLkku xqtfku Ãkzâku! Íehku yðh rËÔÞuþ ÔÞkMk Qsððk ÷kÞf Mkkts níke. Ãký, fkìtøkúuMk yk rðsÞLku {Lkkðu-Qsðu yu Ãknu÷kt s çku Lkðk {kuh[k yuðk ¾q÷e økÞk, suýu rðsÞLke ¾wþeLku [fLkk[qh fhe ËeÄe. yuf íkhV {w÷kÞ{®Mknu rhxu÷{kt yuVzeykE ytøku «¾h rðhkuÄ LkkUÄkÔÞku íkku çkeS çkksw þhË Ãkðkhu Lkðku {kuh[ku ¾kuÕÞku. yuVzeykELkku {wÆku íkku sqLkku Au, Ãký þhË Ãkðkhu MkkurLkÞk økktÄe yLku {Lk{kunLk®MknLke Ÿ½ Wzkze ËeÄe. þhË Ãkðkh íkhVÚke y[kLkf yuðwt ð÷ý ÷uðk{kt ykÔÞwt fu Mkhfkh MkkÚke Ãkûkku MkkÚku ÞkuøÞ Mktf÷Lk fhíke LkÚke. þhË ÃkðkhLkku r{òs yLku {LkMkqçkk Ãkkh¾ðk{kt ¼÷¼÷k ÃkkAk Ãkzu Au. þhË Ãkðkh yLku íku{Lkk ÃkûkLkk {tºke «VwÕ÷ Ãkxu÷ {tºke{tz¤Lke WÃkhkWÃkh çku çkuXfku{kt ÷kufkuLkku çkkus MknLk fhe hne Au. nðu ðÄw MktíkkLkkuLku MknLk fhe þfu íku{ LkÚke. www.devendrapatel.in

fur÷zkuMfkuÃk ÂMÚkrík ðÄkhu ¾hkçk Úkíke òÞ Au. ÃkríkLkk {]íÞw ÃkAe ð]Ø MºkeLku íkku SðLk ðeíkkððwt s ËkuÌk÷wt çkLke òÞ Au. yufÚke ðÄw Ãkwºkku nkuÞ íkkuÃký fkuE Ãkwºk ð]Ø {kíkkLku ÃkkuíkkLku íÞkt hk¾ðk íkiÞkh LkÚke nkuíkku. ÃkiMkk ykÃkðk íkiÞkh nkuÞ Au. Mkksu{ktËu [kfhe fhðk íkiÞkh LkÚke nkuíkku. ykðe Mºke {kxu íkku yLkkÚkk©{ suðku ð]Øk©{ s yuf{kºk ykþhku nkuÞ Au. yksu {kuxe ô{hu Ãký rn÷uhe Âõ÷LxLk ÞwðkLk sux÷wt fk{ fhu Au. yksu s{oLke{kt yuLsu÷k {kfuo÷ Au. çkúkÍe÷{kt «{w¾ rËÕ{k hkuMkuV Au, ÚkkR÷uLz{kt ðzk«ÄkLk ÃkËu Lku÷e ÚkkuŠLkøk ~{ex Au, ÃkkrfMíkkLk{kt rðËuþ «ÄkLk neLkk hççkkLke ¾kh Au yLku ykÃkýu íÞkt MkkurLkÞk økktÄe, sÞ÷r÷íkk, {{íkk çkuLkhS, {kÞkðíke ðøkuhu íkku Au s Ãký nu{k {kr÷Lke yLku sÞk«Ëk Ãký Au. yksu ÞwLkku{kt, rðïçkìLf{kt, rðËuþ f[uheyku{kt yLkuf Mºkeyku {n¥ðLkk nkuÆk WÃkh Au. Mºke nðu ½h{kt ÃkwhkE hnuðk RåAíke LkÚke. yksu ÞwðkLkeLke çkku÷çkk÷k Au, Ãkhtíkw yk íkku rn{k÷ÞLkkt rþ¾hku Au yLku rþ¾hku fhíkkt ík¤uxe yLku ¾eýku ½ýe s ðÄkhu søÞk hkufu Au! yksLke Mºke ½h{kt ÃkwhkE hnuðk {ktøkíke LkÚke, Ãkhtíkw ¼qíkfk¤{kt Ãký çkÄe Mºkeyku ½h{kt ÃkwhkE hnuíke Lknkuíke. yu ð¾íku Ãký Mºkeyku ðuÃkkh fhíke níke. ËwfkLku çkuMkíke níke yLku Ãkwhw»kkuLku {ËË fhíke níke, ¾uíke{kt íkku ¾kMk. ¾uíke íkku MºkeLkk MkkÚk rðLkk ÚkE þfu s Lknª. Ãký yksu y{urhfk ÞwðkLkku yLku ÞwðkLkeLku {n¥ð ykÃku Au yLku y{urhfLk Mk{ksLke Ëu¾kËu¾e yLkuf Ëuþku fhe hÌkk Au. ykÃkýu Ãký yu s hMíku sE hÌkk Aeyu yLku yuÚke fkuý òýu fux÷k MktMkkh ðuhrð¾uh ÚkE hÌkk Au. fkuý òýu fux÷e ð]Økyku nzMku÷k ¾kE hne Au. ÷øk¼øk ðeMkuf ð»ko Ãknu÷kt yuf xeðe «kuøkúk{{kt yuf rðîkLkLku {U Mkkt¼éÞk níkk. yu{ýu fux÷ef yuðe ðkíkku fhe níke su yu ð¾íku {Lku swLkðkýe, Lkfk{e ÷køke níke. yu{ýu su fÌkwt níkwt yu þçËþ: ÞkË LkÚke yuLkku {ík÷çk ÞkË Au. yu{ýu fÌkwt níkwt fu, ykÃkýu ÞwðkLkeLku {n¥ð ykÃke hÌkk Aeyu, ðÄw Ãkzíkwt {n¥ð ykÃke hÌkk Aeyu yLku çknkhÚke íkku yu ðMíkw ¾kuxe ÷køkíke LkÚke Mkkhe ÷køku Au, Ãkhtíkw yuLkkt Ãkrhýk{kuLkku Ãký rð[kh fhðkLke sYh ÷køku Au. yks MkwÄe Ãkwhw»k MºkeLkku ‘WÃkÞkuøk’ yLku ‘WÃk¼kuøk’ fhíkku níkku, nðu yuýu yuLkwt þku»ký fhðkLkwt þY fÞwO Au. yksLke yuhnkuMxuMkLkku rð[kh fhku. yuhnkuMxuMk ÞwðkLk yLku Ëu¾kðze nkuðe òuEyu. fkhý? Ã÷uLkLkk ÃkuMkuLshkuLku yu øk{u Au. ÞwðkLk Ëu¾kðze Mºke MkkÚku ðkík fhðkLkwt yLku Úkkuze {~fhe fhe ÷uðkLkwt yu{Lku øk{u Au, Ãkhtíkw yuf ðkh yu yuhnkuMxuMk ÞwðkLk, íkksøke¼he {xe òÞ Au. yuLkwt YÃk ykuMkhðk {ktzu Au yux÷u yuLku Aqxe fhðk{kt ykðu Au. ¾hu¾h íkku yux÷kt ð»kkuoLke Lkkufhe ÃkAe yu ðÄw yLkw¼ðe ÚkE nkuÞ Au. Ã÷uLkLkk Wíkkhwyku MkkÚku fu{ ðíkoðwt, Ã÷uLk {w~fu÷ ÃkrhÂMÚkrík{kt ykðe Ãkzu íkku fuðe heíku {ËËYÃk Úkðwt. ftEfux÷eÞ heíku yu ÃkkuíkkLkk yLkw¼ðkuLkku ÷k¼ ÷kufkuLku ykÃke þfu íku{ nkuÞ Au, Ãkhtíkw yu nðu ÞwðkLk, Ëu¾kðze, Ã÷uLkLkk Wíkkhwyku yLku MxkVLku øk{e òÞ yuðe hne LkÚke nkuíke yux÷u yuLku Aqxe fhðk{kt ykðu Au yLku yk ÂMÚkrík {kºk yuhnkuMxuMkLke LkÚke. fkuE Ãký ykìrVMk{kt fu MktMÚkk{kt ÃkMktË ÚkLkkhe ÞwðkLk Mºkeyku WÃkh Lksh fhðk{kt ykðu

økuhnksh hÌkk. yk Mkq[f økuhnkshe hksfeÞ ðøko{kt [[koLkwt fuLÿ çkLke Au. ðå[u íkku yuðe ðkíkku Ãký ykðe fu yuLkMkeÃke ÞwÃkeyu MkkÚkuLkku Lkkíkku íkkuze Lkk¾þu. òufu, «VwÕ÷ Ãkxu÷u yk¾k ½xLkk¢{ Ëhr{ÞkLk yufÚke ðÄw ðkh yuðwt ònuh fhíkk hÌkk fu MkhfkhLku y{khku xufku hnuþu, suÚke MkhfkhLke yÂMÚkhíkkLkku Mkðk÷ Lknkuíkku. {erzÞk{kt þhË ÃkðkhLke Lkkhksøke ÃkkA¤Lkkt [[koÞu÷kt fkhýku òuEyu íkku {wÏÞ fkhý - {nkhk»xÙLkk {wÏÞ{tºke Ãk]Úðehks

íkku yu s ðMíkw òuðk {¤þu. yu rðîkLkLke ðkík WÃkh nwt rð[kh fhwt Awt íÞkhu yksLke ònuhkíkku {khe Lksh Mkk{u íkhðhðk ÷køku Au. ÞwðkLk MkwtËh Mºke rMkðkÞ çkeS fkuE Mºke ¼køÞu s ykÃkýLku òuðk {¤u Au yLku nðu yu{kt ‘MkuõMk’Lkku W{uhku ÚkÞku Au. Úkkuzk Mk{Þ Ãknu÷kt fkì÷økÕMkoLkk yuf Xufkýk WÃkh Ãkku÷eMku Ëhkuzku ÃkkzeLku su MºkeykuLku hkufe hk¾e níke yu{kt Úkkuze yuhnkuMxuMk yLku fkì÷us økÕMko Ãký níke. ðÄkhu ÃkiMkk f{kðk {kxu yu ÃkkuíkkLkk Mk{ÞLkku MkËwÃkÞkuøk(!) fhe ÷uðk {køkíke níke. yk çkÄkLkku Þþ Lkðk y{urhfLk fÕ[h (?)Lku Vk¤u òÞ Au. òufu nS ykÃkýu íÞkt sqLkkt {qÕÞku Úkkuzk «{ký{kt xfe hÌkkt Au, Ãkhtíkw {kýMkkuLku su øk{u Au yuLke Mkk{u ‘{qÕÞku’ xfe þfíkkt LkÚke. yøkkW Mºkeyku Ëw:¾e níke-¾kMk fheLku MkkMkrhÞk{kt ðnwykhwykuLku ½ýwt s MknLk fhðwt Ãkzâwt níkwt yLku fux÷ef Mºkeyku ykÃk½kík Ãký fhíke níke. yksu ÂMÚkrík{kt VuhVkh ÚkÞku Au Aíkkt †eykuLkk ykÃk½kíkLke MktÏÞk{kt ðÄkhku ÚkÞku Au. yuðwt fu{ çkLÞwt Au? þwt yøkkWLkk Mk{Þ{kt Mºkeyku ðÄkhu ¾{íkeÄh níke? ykþkðkËe níke? ð»kkuo ðeíkþu ÃkAe õÞkhuf íkku ÃkkuíkkLkk Ëw:¾Lkku ytík ykðþu s yuðe yu{Lku ykþk níke? yk «&™ku rð[khðk suðk Au. Mk{ksLkku Zkt[ku çkË÷kE hÌkku Au. ÃkrhðíkoLk ÚkE hÌkwt Au, Ãkhtíkw yu ÃkrhðíkoLk ðÄkhu ÍzÃkÚke ÚkE hÌkwt Au. Ãkrhýk{u yøkkWLkk Mk{Þ{kt su ÂMÚkrík ðnwykhwykuLke níke yu yksu ð]Ø MkkMkwLke ÚkE hne Au. ÞwðkLk ðnw Ãký Mºke níke, yu s heíku ð]Ø MkkMkw Ãký Mºke Au yu ðkík òýu ¼w÷kE hne Au. yøkkWLkk Mk{Þ{kt Ãký fux÷kf ÞwðkLk Ãkwºkku {k-çkkÃk íkhV ¾hkçk heíku ðíkoíkk níkk, Ãký yu{Lku XÃkfku ËuLkkhkyku níkk yLku ÞwðkLkku þh{Lkk {kÞko Ãký yu Mkkt¼¤e ÷uíkk níkk. yksu ¼køÞu s fkuE çkeòLkkt ½h{kt fu MktMkkh{kt {kÚkwt {khu Au yLku òu fkuE yuðwt fhu íkku yuLku Mkkt¼¤ðwt Ãkzu Au, “ík{u ík{khwt Mkt¼k¤ku.” yksu ykt¾Lke þh{ hne LkÚke. yksu ‘{ÄMko zu’ Qsððk{kt ykðu Au, Ãkhtíkw yu íkku Ãkku÷eMkLkk rððuf MkÃíkkn suðwt Au. ‘{ÄMko zu’Lku rËðMku {ÄhLku ÞkË fhðk{kt ykðu yux÷u ðkík Ãkqhe ÚkE òÞ Au. yktíkhhk»xÙeÞ {rn÷k rËðMk QsðkÞ Au íÞkhu rð[kh fhðkLke sYh Au fu ð]Økyku þwt {rn÷kyku LkÚke? Ãkhtíkw s{kLkku ÞwðkLkeLkku Au, {n¥ð ÞwðkLkeLkwt Au. r÷Lk ÞwxktøkLke ðkík ykLkk Mkt˼o{kt ÞkË hk¾ðk suðe Au. yuf Mk{Þ níkku ßÞkhu ð]ØkuLkwt {n¥ð níkwt. {kuxe Wt{hLkk {kýMkLkk yLkw¼ðkuLkku ÷k¼ Lkðe ÃkuZeLku {¤íkku níkku. yu ð¾íku fwxwtçk{kt ËkËk-ËkËeLkwt {n¥ð níkwt. yu ð¾íku LkkLkk Akufhkyku ËkËk suðe Ãkk½ze yLku [~{kt (fk[ rðLkkLkk) Ãknuhíkk yLku nkÚk{kt ÷kfze hk¾íkk. {kíkk-rÃkíkk yLku ½hLkk çkeò ÷kufku yu{Lku òuELku nMkíkk níkk. yksu fÞk fwxwtçk{kt yuðwt á~Þ òuðk {¤u Au? yLku yux÷u yksu fÞk fwxwtçk{kt ð]Ø {kíkkrÃkíkkLkwt Ãknu÷kt suðwt {n¥ð hÌkwt Au? Ãkhtíkw LkËeLkwt Ãkkýe õÞkhuÞ Lke[uÚke WÃkhðkMk, Q÷xwt ðnuíkwt LkÚke. ÃkrhðíkoLkLkwt Ãkqh ykðe hÌkwt Au yuLku hkufe þfkÞ íku{ LkÚke. yux÷u zu{ çkktÄeLku yuLkku MkËwÃkÞkuøk fhe þfkÞ íkku Mkkhwt.

{uLkus{uLx yLÞ rðrþü ÷ûkýku rðþuLkk rð[khkuLku ykðfkÞko níkk. ÃkhtÃkhkøkík {kfuo®xøk{kt MkkuËku fÞkuo yLku ¼q÷e òð, ßÞkhu MktçktÄ Mksof {kfuo®xøk{kt MkkuËku fhe MkwËe½o Mk{Þ MkwÄe ík{u íkuLke íknuLkkík{kt hnku Aku íkuLke ¾heËe çkkËLke

þhË ÃkðkhLkkt ÷uxuMx ºkkøkkt òuELku fnuðkÞ Au fu íku{Lku Ëw:¾u Au Ãkux Lku fqxu Au {kÚkwt. {nkhk»xÙLkk {wÏÞ{tºke Ãk]ÚðehksLke fkÞoþi÷e íku{Lku ‘ykËþo’ ÷køkíke LkÚke. Ãký MktÏÞkçk¤ rðLkk Ãkðkh Ãkktøk¤k Au

Mkuuðkyku ykÃke ¾kíkhe fhkðku. MktçktÄ Mksof {kfuo®xøk nuX¤ økúknf yux÷u fu òýu ík{khku ¼køkeËkh, ík{khe MkV¤íkk «ðíko{kLk çkòhrnMMkkÚke Lknª Ãkhtíkw økúknfLkk SðLkÃkÞOíkLkk çkòhrnMMkkÚke {q÷ðkÞ. MktçktÄ Mksof {kfuo®xøk yu y÷çk¥k fkuE òËwE r[hkøk LkÚke fu su hkíkkuhkík ík{Lku Mk{]Ø çkLkkðe Ëu. ¾qçk Äehs hk¾e, økúknfLke sYrhÞkík yLku {køkLku ÞÚkkÚko heíku ÃkeAkýe, íkuLke MkkÚku MkeÄku MktÃkfo ò¤ðe hk¾e, íkuLke Mk{MÞkLkk n÷ {kxu MkËkÞ íkíÃkhíkk Ëk¾ðe, sYh Ãkzâu íkuLku ÞkuøÞ íkk÷e{ ykÃke, íkuLkk r{ºk-Mk÷knfkh çkLke, ík{u MkwËe½o Mk{ÞLkk ÔÞkðMkkrÞf Aíkkt W»{k¼Þko MktçktÄku rðfMkkðe, íkuLkk{kt ík{khk rðþu rðïMkLkeÞíkkLke áZ ¼kðLkk sL{kðe þfku Aku. íkuLkwt ©uÞ yLku «uÞ suLkk fuLÿ{kt nkuÞ yuðkt ykÞkusLk fhe, íkuLkk Mktíkku»k yLku ykLktË{kt W¥khku¥kh ð]rØ fhíkk sE, ík{khe [esðMíkw-çkúkLz MkkÚkuLkk ÷ktçkkøkk¤kLkk rLkck yLku «ríkçkØíkkLkk MktçktÄkuLkwt MksoLk fhe ík{u MkV¤íkkLkkt rþ¾h Mkh fhe þfku Aku. (÷u¾f RÂLMxxâqx ykìV {uLkus{uLx, rLkh{k ÞwrLkðŠMkxe{kt «kuVuMkh Au.) arvind@imnu.ac.in

{Lkkuðr] ¥k õÞkhuf íkku yuðkt yXðkrzÞktyku síkkt fu su{kt Mkkík{ktÚke A rËðMk íku ykfkþ{kt Qzíke hne nkuÞ. Vhe íkk¤eyku økwtS QXe. Mxus ÃkhÚke {nkLkw¼kðku yLkku¾eLke çknkËwheLke «þtMkk fhíkk Úkkfíkk Lknkuíkk. íkuLke rMkrØykuLkkt ðýoLkku ÚkE hÌkkt níkkt. íkuýu fE heíku ÃkðoíkLkk Zk¤ Ãkh íkuLkk rð{kLkLku ÷uLz fhkðu÷wt, fE heíku íkuýu ykx÷e LkkLke ðÞu s{oLkeLke yuh- LkurðøkuþLk Mfq÷{kt «ðuþ {u¤ÔÞku, ÃkqLkkLkkt çku ð»koLke fzf íkk÷e{, yuýu fE heíku {þeLk çkøkze sðkLku fkhýu MkòoÞu÷e E{soLMke{kt ÃkkR÷x zeMkkuÍkLku [k÷w rð{kLku {ËË fhu÷e, «urõxMk Ëhr{ÞkLk MkòoÞu÷k yfM{kík ð¾íku fE heíku íku ËrhÞk{kt fqËe Ãkzu÷e yLku ðeMk sýkLke ®sËøke çk[kðe ÷eÄu÷e...ðøkuhu...ðøkuhu...ðøkuhu «uûkkøkkhLke Ãknu÷e nhku¤{kt çkuXu÷e yLkku¾eLke {kíkk hkÄk økðoÚke rLknk¤e hne níke. íkuLke Ÿze ykt¾ku{kt øksçkLkkf MðMÚkíkk níke. yk yu MðMÚkíkk níke, su íkuýu ykX ð»ko Ãknu÷kt yLkku¾eLkk rÃkíkkLkk {]íÞw Mk{Þu rnt{íkÃkqðof Ëk¾ðe níke. yk s MðMÚkíkkLkk òuhu yksu íkku yLkku¾eLkk MkL{kLkLkwt yk á~Þ òuuðk Ãkk{e níke. y[kLkf Mxus ÃkhÚke íkuLkwt Lkk{ çkku÷kÞwt. r{rMkMk hkÄk ®MknkLku Mxus Ãkh ykððk {kxu rðLktíke fhðk{kt ykðe níke. íku Q¼e ÚkE yLku «uûkfkuLke ðÄk{ýeyku ÷uíkkt ÷uíkkt Mxus íkhV ykøk¤ ðÄe. MxusLkkt ÃkøkrÚkÞkt [zíkkt [zíkkt íkku íkuLkwt {Lk ¼qíkfk¤Lke M{]ríkyku{kt økhf Úkðk {ktzâtw. íkuLkk {kLkMkÃkkx Ãkh ykX ð»ko ÃkqðouLkku yk¾ku {knku÷ VheÚke MkSðLk ÚkE QXâku. yu s MkL{kLk, yu s ykËh, yu s «þtMkk, yu s ðehøkkÚkk yLku yu s ¼kðwf r{ºkkuLkku MLkun yu ykX ð»ko Ãkqðou ykLktËLkk {]íÞw Mk{Þu Ãký Ãkk{e níke. ¼khík-ÃkkrfMíkkLk ÞwØ 1971. ¼ÞkLkf íkLkkðLkk rËðMkku níkk. fuÃxLk ykLktË MkhnË Ãkh s hnuíkk. VkExh Ã÷uLkLkk nw{÷k yLku çk[kðLkk rËðMkku. yk¢{ý, MkthûkýLke çkuðze sðkçkËkhe íku{Lku {kÚku níke. hkÄkLku ÞkË níkwt fu yu rËðMkkuu{kt {kºk ÃktËhuf Ënkzu yufkË s ðkh Ãkrík MkkÚku çku’f r{rLkx VkuLk Ãkh ðkík fhðk {¤íke. yu s heíku yuf hkºku yku®[íkku VkuLk ykÔÞku níkku. íku{kt íkuLkk ÃkkR÷x Ãkrík fuÃxLk ykLktËLkk {]íÞwLkk Mk{k[kh níkk. hkÄk yu yk½kík{kt VkuuLk ÃkfzeLku yzÄku f÷kf MkwÄe

CMYK

[Ônký «íÞuLke Lkkhksøke økýkðkÞwt. yuLkMkeÃkeLkk ÄkhkMkÇÞku yLku {tºkeyku {wÏÞ{tºkeÚke Lkkhks Au. yu{ktÞ Ãk]Úðehksu ßÞkhÚke ®Mk[kE ÞkusLkkyku{kt frÚkík fki¼ktzku {k{÷u ïuíkÃkºk çknkh ÃkkzðkLkwt ð[Lk ykÃÞwt Au íÞkhÚke yuLkMkeÃke{kt nkuçkk¤ku {[e økÞku níkku, yu MÃkü Au. þhË ÃkðkhLkk ¼ºkeò yLku nk÷{kt LkkÞçk {wÏÞ{tºke íkhefu nkuÆku Mkt¼k¤e hnu÷k yrsík Ãkðkh ð»kkuo MkwÄe ®Mk[kE «ÄkLk hÌkk Au íÞkhu yk fki¼ktzku{kt íku{Lke Mktzkuðýe çknkh Ãkze sþu, yuðku zh Ãký fk{ fhe hÌkku nkuðkLkwt fnuðkÞ Au. fuLÿeÞ Míkhu òufu fux÷kf yuðwt Ãký {kLku Au fu «ÄkLk{tz¤{kt «ýðËkLke rðËkÞ ÃkAe Lktçkh - 2Lkku Ëhßòu þhË ÃkðkhLku Lknª Ãký yuLxLkeLku yÃkkÞku, íkuLku ÷eÄu Ãký þhË Ãkðkh Lkkhks níkk. ½ýk ÷kufku Ãkðkh íku{Lke Ëefhe Mkwr«Þk Mkq¤uLku fuLÿeÞ {tºke çkLkkððk Ëçkký Q¼wt fhe hÌkk nkuðkLkwt Ãký fnuíkk níkk. yk Mk{økú «fhý{kt hMk«Ë yu çkLÞwt fu yuLkMkeÃkeLke Ãk]Úðehks [Ônký «íÞuLke LkkhksøkeLke MkkÚku MkkÚku fux÷kf fkìtøkúuMke ÄkhkMkÇÞkuLku Ãký íku{Lke Mkk{u VrhÞkË nkuðkLkwt çknkh ykÔÞwt. fkìtøkúuMkLkk 82{ktÚke 43 ÄkhkMkÇÞkuyu MkkurLkÞk økktÄe yLku «Ëuþ «{w¾Lku Ãkºk ÷¾eLku {wÏÞ{tºkeLke fkÞoþi÷e Mkk{u ðktÄku ÔÞõík fÞkuo níkku. Ãk]Úðehks rðþu çkÄk òýu Au Q¼e hne níke yLku çkksw{kt íkuLke ykX ð»koLke Mk{sw, [íkwh, yufLke yuf ÷kzfe Ãkwºke yLkku¾e íkuLku ZtZku¤íke hne níke, “þwt ÚkÞwt {B{e? ÃkÃÃkkLkku VkuLk níkku? íkwt fu{ [qÃk ÚkE økE? ÃkÃÃkk ½hu LkÚke ykððkLkk?” “ÃkÃÃkk nðu õÞkhuÞ ½hu LkÚke ykððkLkk, çkuxk! Ãký íkwt ®[íkk Lk fh ... nwt íkLku çkÄwt Mk{òðeþ.” yu{ fneLku hkÄkyu yLkku¾eLku Mkwðkze ËeÄe níke yLku çkeò rËðMku ytrík{rðrÄ{kt ÃkkR÷xku yLku sðkLkkuLkku fkV÷ku Q{xe Ãkzâku. íkuu{Lkk {]íkËunLku æðòu yLku Mk÷k{ku Mkrník hk»xÙeÞ MkL{kLk ykÃkðk{kt ykÔÞwt. hkÄkLku íÞkhu s ¾çkh Ãkze fu íkuLkk Ãkrík fuÃxLk ykLktËu Mkk[k yÚko{kt þnkËík ðnkuhe níke. ¾qçk s òu¾{e søkkyu íku{ýu Mkk{u [k÷eLku WœÞLk fÞwO níkwt. Ãkðoík{k¤kyku ¼uËeLku ¾qçk ykuAe Ÿ[kEyu rð{kLk ÷E sE çkkìBçkð»kko fhðkLkku Ã÷kLk níkku. Mkk{u [k÷eLku {]íÞw ðnkuhðkLkku ¾u÷ níkku. Mknw fkuE yk Ã÷kLk ytøkuLke ½rLkü rð[khýk{kt níkk, yuLku ykøk÷u rËðMku Mkktsu y[kLkf fuÃxLk ykLktËu Mkk{u [k÷eLku Ãkkuíku yk fkÞo yuf÷k nkÚku íkífk¤ fhðk {køku Au yuðe {køkýe fhe. WÃkhe yrÄfkheykuyu ykLktË yLku yk½kík yuf MkkÚku yLkw¼ÔÞkt, fu{ fu íku{Lku ¾çkh níke fu yk ÔÞqn Ãkkh ÃkkzLkkhLkwt {]íÞw yrLkðkÞo níkwt. fuÃxLk ykLktËu yk Ãkzfkh WÃkkze ÷eÄkuu níkku yLku Ëuþ {kxu íkuyku fwxwtçkLku ¼q÷e økÞk níkk. hkÄkLku yu ík{k{ á~Þku ÞkË ykÔÞkt. ytrík{Þkºkk{kt fuÃxLkLkk {]íkËun Ãkh nòhku Vq÷kuLkku Zøk ¾zfkíkku síkku níkku. íku{Lku ðtËLk yLku Mk÷k{e fhLkkh sðkLkkuLke ykt¾{kt Ãkkýe níkkt yLku [nuhk Ãkh Ÿzku ykí{Mktíkku»k níkku. fkuEyu hkÄkLku ykïkMkLk Lknkuíkwt ykÃÞwt. fuÃxLkLkwt {]íÞw ðeh{]íÞw níkwt yLku yu Ëw:¾Lkwt Lknª Ãký «uhýkLkwt, {Lkkuçk¤Lkwt, þkiÞoLkwt ËuþËkÍLkwt «íkef çkLke økÞwt níkwt yLku yux÷u s hkÄk Ãkkuíku Ãký hze Lknkuíke. íkuýu LkkLkfze yLkku¾eLku yk çkÄwt Mk{òÔÞwt, çkíkkÔÞwt níkwt. “òu çkuxk! yk íkkhk ÃkÃÃkk! íku{Lkk suðwt fhLkkhk çknw ykuAk nkuuÞ Au. íkuyku çkeòLkk, ËuþLkk yLku MknwLkk çkLke þõÞk. yk ík{k{ sðkLkkuLkk ÓËÞ{kt íkuyku ðÄw «ríkrcík heíku, ðÄw ÷ktçkku Mk{Þ Sðþu. íkwt Ãký yu{Lkk suðe Úksu yLku ftEf yuðwt fhsu su {kºk íkwt s fhu.” (¢{þ:)

çkúu®føk ÔÞqÍ • yLku yu s fu ík{k{ {nkLk ÷kufkuLke su{ hksuþ ¾LLkkLkwt çku ðkh {kuík ÚkÞwt níkwt: yuf, ßÞkhu yuLke økúuxLkuMkLkwt {kuík ÚkÞwt yLku çku, ßÞkhu ‘yuLkk þheh’Lkwt {kuík ÚkÞwt níkwt. ík{u rçk÷e ðkEÕzhLke nkur÷ðqz rVÕ{ ‘MkLkMkux çkw÷uðkzo’ òuE Au? yu{kt ø÷kurhÞk MðkLMkLku Lkkuh{k zuMk{kuLzLkku hku÷ fÞkuo níkku su yuLke yMík ÚkE økÞu÷e nkur÷ðqz [fk[kIÄLku ÃkkAe ÷kððk {Úke hne Au. fkfk yLku Lkkuh{k zuMk{kuLz ðå[u øksçkLkwt MkkBÞ Au. ÃkkuíkkLke s R{us{kt fuË Lkkuh{k yu{kt fnu Au, ‘ykE yu{ rçkøk, RxTMk Ä rÃkõ[h Äux økkux M{ku÷’ (nwt íkku çknw {kuxe Awt, yk íkku rÃkõ[h LkkLkkt ÚkE økÞkt Au). fkfkLkk rfMMkk{kt íkku rÃkõ[h Ãký {kuxkt Úkíkkt økÞkt Ãký yrLkðkÞoLkk yMðefkhLke yuLke SË ðå[u ykðe økE. fkfk ¼khíkeÞ ÃkuZeLke Mkk{qrnf [uíkLkk (f÷uÂõxð fkuÂLMkÞMkLkuMk)Lkku yuf xwfzku níkk. fkfkLkk {kuík MkkÚku yu «íÞufLke ytËhLkku xwfzku {he økÞku Au. fkfkLkk {kuík ÃkAe yu{Lku su ytsr÷yku {¤e Au, ÷kufkuyu yu{Lkk øk{ ÔÞõík fÞko Au yu nfefík{kt ykÃkýk MkkiLkk {kuíkLke yrLkðkÞoíkkLke Mkå[kE çkÞkLk fhu Au. {nuþ ¼è fnu Au íku{, “ ykÃkýe {kuík íkhVLke MkVh{kt fkfkyu Úkkuzku ð¾ík {LkkuhtsLk fheLku

fu íkuyku fþwt yk½wtÃkkAwt [÷kðe ÷u yuðk LkÚke. íkuyku rþMíkr«Þ Au yLku ykÃkýk LkuíkkykuLku yu {kVf Lk ykðu yu Mðk¼krðf Au. {nkhk»xÙLkk fkUøke LkuíkkykuLku ÷køku Au fu íkuyku rLkýoÞ ÷E þfíkk LkÚke, íku{Lke fkÞoþi÷e çkhkçkh LkÚke. nk, Ãk]ÚðehksLke fkÞoþi÷e ‘ykËþo’ LkÚke yLku yux÷u s íkuyku yuLkMkeÃke yLku fkUøke ÄkhkMkÇÞkuLku Ãký {kVf ykðíkk LkÚke. òufu, nðu yuLkMkeÃke yLku fkìtøkúuMk ðå[u Mk{kÄkLk ÚkE [qõÞwt Au íÞkhu Ãk]Úðehks [Ônký Mkk{uLkku ¾íkhku nk÷ íkku x¤e økÞku Au. MkkurLkÞk økktÄe yLku {Lk{kunLk®Mkn MkkÚkuLke çkuXf çkkË yuLkMkeÃkeLkk {tºke «VwÕ÷ Ãkxu÷u Mk{kÄkLk ÚkE økÞkLkwt ònuh fÞwO níkwt. AuÕ÷k ynuðk÷ {wsçk Mktf÷LkLkku y¼kð xk¤ðk {kxu fuLÿ Míkhu íku{s hkßÞ Míkhu yux÷u fu {nkhk»xÙ{kt Mktf÷Lk Mkr{rík h[kþu yLku íku Ëh {rnLku {¤eLku Lkeríkrð»kÞf çkkçkíkkuLke [[ko fhþu. yuLkMkeÃkeLke hksfeÞ fwtz¤e òuEyu íkku ÷kufMk¼k{kt íku{Lkk Lkð ßÞkhu hkßÞMk¼k{kt Mkkík MkktMkËku Au. ykx÷k MktÏÞkçk¤u ÃkðkhLkku Ãkkðh Lk [k÷u yu Mðk¼krðf Au. nk, {nkhk»xÙ Mkhfkh{kt fkUøkúuMkLkk 82 ÄkhkMkÇÞku Mkk{u yuLkMkeÃke 62 ÄkhkMkÇÞkuLkwt {sçkqík MktÏÞkçk¤ Ähkðu Au. yuLkMkeÃke MkkÚkuLkku yýçkLkkð {nkhk»xÙ Mkhfkh Ãkh òu¾{ ÷kðe þfu Au, Ãký íku{kt ÃkkuíkkLke Mk¥kk Ãký òÞ yux÷u Ãkðkhu ðÄw yuf ðkh Mk{kÄkLkLkku {køko yÃkLkkððku Ãkzâku Au. Mk{økú «fhý{kt ½eLkk Xk{{kt ½e Ãkze økÞwt, Ãký ÃkðkhLkku Ãkkðh [kÕÞku Lknª. íku{ýu {{íkkðk¤e fhðkLke fkurþþ fhe Ãký ÃkLkku xqtfku Ãkzâku. divyeshvyas.amd@gmail.com

ykÃkýLku yu MkVh{ktÚke çkuæÞkLk fhe ËeÄk níkk. fkfkLke økuhnksheÚke yk MkVh ÍzÃkÚke {kuík LkSf ÃknkU[e hÌkkLkku ynuMkkMk ÚkkÞ Au.” yuLz ÞMk, ykfk (¼økðkLk) ÃkkMku økÞu÷k fkfkLke AuÕ÷e MkVh{kt xÙf ¼heLku Vq÷ku ykÔÞkt níkkt, Ãký íÞkhu {kuzwt ÚkE økÞwt níkwt. goswami_raj@yahoo.co.in

®[íkLkLke Ãk¤u

nkUøkfkUøk hnuðk çkku÷kðe þfkÞ yu{ LkÚke. Ëh A ykX {rnLku RÂLzÞk ykðu Au y™u ½hLkk ÷kufkuLku {¤e òÞ Au. yu ¼kEyu ÷ÏÞwt fu {khe ÃkíLke {Lku yuðwt fnu Au fu íkLku y{khk «íÞu «u{ s LkÚke. nfefíku nwt {khe ÃkíLke y™u ÃkrhðkhLku ¾qçk s «u{ fhwt Awt. ÃkíLke fnu Au fu íkku ÃkAe íkwt RÂLzÞk fu{ LkÚke ykðe síkku? íkLku íkkhwt fk{ y™u íkkhk YrÃkÞk s ðnk÷k Au. yu ¼kE ÷¾u Au fu RÂLzÞk{kt {khk ÷kÞf Mkkhe òuçk LkÚke yLku su òuçk Au íku{kt nkUøkfkUøk sux÷e ykðf LkÚke. nwt ynª yuf÷ku hneLku ½hLkk ÷kufku {kxu s {nuLkík fhwt Awt, Ãký yu ÷kufku yu{ Mk{su Au fu nwt íkuLku «u{ fhíkku LkÚke. yk ðkík {Lku fkuhe ¾kÞ Au. {khu yuLku fu{ Mk{òððwt fu ík{khk Mkw¾ {kxu s íkku nwt nuhkLk Úkkô Awt. ík{khk {kxu s íkku yk çkÄwt fhwt Awt. Mkðk÷ yu ÚkkÞ fu òu ík{u yu{Lkk {kxu s çkÄwt fhku Aku íkku ÃkAe yu ÷kufkuLku íkuLkku ynuMkkMk fu{ LkÚke? fu ík{u yu ynuMkkMk fhkðe LkÚke þõÞk? ík{Lku «u{ Au íkku ÃkAe yu «u{ Ëu¾kíkku fu{ LkÚke? yuðwt þwt ¾qxu Au fu ík{khe ÃkíLkeLku yu{ LkÚke Úkíkwt fu {khku Ãkrík y{khk Mkw¾ {kxu nuhkLk ÚkE hÌkku Au. çkeòu Mkðk÷ yu Au fu ík{u yk¾hu çkÄwt þuLkk y™u fkuLkk {kxu fhku Aku? ík{khk {íku ík{khwt Mkw¾ y™u ík{khe ÃkíLkeLkk rnMkkçku íkuLkk Mkw¾Lke ÔÞkÏÞk y÷øk y÷øk Au. ík{u MkkÚku nkuÞ yuLku s ík{khe ÃkíLke Mkw¾ Mk{síke nkuÞ íkku ÃkAe ík{u øk{u yux÷kt Lkkýkt f{kELku íkuLku ykÃkþku íkku Ãký íkuLku Mkw¾ Lknª {¤u. Mkw¾Lkku rLkýoÞ MkkÚku çkuMkeLku s ÚkE þfu. {kuxk¼køku ykðwt s Úkíkwt nkuÞ Au, «u{ çktLkuLku nkuÞ Au Ãký çktLkuLke ÔÞkÏÞkyku swËe swËe nkuÞ Au yLku íkuLkk fkhýu s ½ýe ð¾ík hMíkkyku swËk ÚkE síkkt nkuÞ Au. ½ýe ð¾ík ykÃkýe ÔÞÂõík {kxu ykÃkýu su fhíkkt nkuEyu Aeyu íkuLke yu™u ¾çkh s LkÚke nkuíke. ík{u ík{khe ÔÞÂõík {kxu su fhíkkt nku yu síkkðku Lknª Ãký çkíkkðku íkku ¾hkt s. {kºk Ãkrhýk{ ð¾íku s ÃkkuíkkLke ÔÞÂõík nksh nkuÞ yu sYhe LkÚke, «ÞíLkku{kt Ãký MkkÚku nkuðe òuEyu ™u MkkÚku hk¾ðe òuEyu. {kuxk ¼køku çkÄkLku Mkðk÷ yu s nkuÞ Au fu nwt íkku «u{ fhwt Awt Ãký íkuLku fu{ yuðwt ÷køkíkwt LkÚke? {kuxk ¼køku íkuLkwt fkhý yu nkuÞ Au fu ykÃkýe ðkík ykÃkýu ykÃkýk {Lk{kt s hk¾íkk nkuEyu Aeyu. ík{u ík{khkt MkÃkLkktLku Mkkfkh fhðk{kt yux÷k ÔÞMík Lk ÚkE òyku fu ÔÞõík Lk ÚkE þfku. «u{ ynuMkkMk {ktøku Au. ynuMkkMk yu s rðïkMk Au. nwt íkkhku Awt fu nwt íkkhe Awt yux÷ku ynuMkkMk s Ãkqhíkku nkuÞ Au. ykÃkýe ÔÞÂõík s ykÃkýLku yku¤¾e Lk þfu íkku Mk{sðwt fu ftEf ¾qxu Au. ík{khwt ðíkoLk s ík{khe yku¤¾ çkLkíkwt nkuÞ Au. ík{khk ðíkoLk{kt òu «u{ rh^÷uõx Úkíkku nþu íkku íkuLkku Ãkz½ku yLku «ríkMkkË Ãkzâk ðøkh Lknª hnu. AuÕ÷ku MkeLk fkuE Ãký {kýMk ßÞkt MkwÄe Mkkhk ÚkðkLkku «ÞkMk Lk fhu íÞkt MkwÄe Ãkkuíku fux÷ku ¾hkçk Au íku òýe þfíkku LkÚke. - Mke.yuMk. rðMk÷u kkantu@gmail.com


CMYK

5

hrððkh, 29 sw÷kE, h012

www.sandesh.com

Vkuzo

fkhLke ËwrLkÞk{kt fk{ý

ÏÞkík ‘VkuçMko’ {uøkurÍLk îkhk ÚkÞu÷k ‘ðÕzoTMk çkuMx çkúkLz’Lkk Mkðuo{kt fkh çkLkkðíke ftÃkLke VkuzoLku ºkeòu ¢{ktf {éÞku níkku. økÞk ð»kuo yk Mkðuo ÚkÞku íÞkhu ¾çkh Ãkze fu ËwrLkÞk{kt hnuíke Ëh ËMk{ktÚke 6.5 ÔÞÂõíkyku yk çkúkLz rðþu òýu Au! ftÃkLkeLkk MÚkkÃkf nuLkúe Vkuzo nt{uþkt fnuíkk fu, “su Mk{Þu fkuE «kuzõxLku çkË÷u ÷kufkuuLku ík{khe ftÃkLke fu çkúkLzLkwt Lkk{ ÞkË ykðe òÞ yu r{rLkxu

Äkhe ÷uðwt fu nðu ík{u MkV¤íkkLkk xÙuf Ãkh Aku.” Vkuzo {kuxMko MkkÚku yuðwt s ÚkÞwt Au. 1902{kt ßÞkhu VkuzoLke þYykík ÚkE íÞkhu yu ftÃkLke Lknkuíke Ãký ¼køkeËkhe ÃkuZe níke, su 11 RLðuMxMko MkkÚku 16 sqLk, 1903Lkk hkus ftÃkLke íkhefu RLfkuÃkkuohux ÚkE níke. VkuzoLkwt nuzõðkxoh y{urhfkLkk zuxÙkuR÷ rMkxe{kt ykðu÷wt Au, Ãký ftÃkLke y{urhfk WÃkhktík ykìMxÙur÷Þk, çkúkrÍ÷, fuLkuzk, [eLk yLku ¼khík Mkrník ËwrLkÞkLkk [kiË Ëuþku{kt fw÷ çkkðeMk Ã÷kLx Ähkðu Au, su Ëhhkus ðeMk nòh fkh çkLkkðeLku hMíkk Ãkh {qfu Au. yksu ËwrLkÞkLke Ëhuf çkkh{e ÔÞÂõík ÃkkMku VkuzoLke fkh Au. yk ßð÷tík MkV¤íkkLku fkhýu s ftÃkLkeyu yLÞ fkuE RLzMxÙe{kt ÍwfkÔÞwt LkÚke. Vkuzo nk÷ ykìxku-«kuzfTþLk yLku ykìxku-VkRLkkLMk yu{ çku s ûkuºk{kt yuÂõxð Au. nuLkúe Vkuzou Ãknu÷uÚke s ftÃkLkeLkku rMkØktík çkLkkÔÞku níkku fu su ûkuºk{kt {kMxhe nkuÞ yu ûkuºk{kt s ÃkqýoÃkýu þÂõík ÷økkððk{kt ykðu íkku õÞkhuÞ ÃkeAunX fhðe Ãkzíke LkÚke.

«khtr¼f MkV¤íkk «¾h rð¿kkLke suðwt r{furLkf÷ rË{køk ÄhkðLkkhk nuLkúe Vkuzuo ðkhMkk{kt {¤u÷e r{÷fík{ktÚke fkh çkLkkðíke ftÃkLke MÚkkÃke. ftÃkLkeLke þYykík fÞko ÃkAe nuLkúe Vkuzuo fw÷ 162 ÃkuxLxTMk hrsMxh fhkðe níke. nuLkúe Vkuzuo MkkiÚke Ãknu÷kt Vur{÷e fkhLkku ykErzÞk yk søkíkLku ykÃÞku níkku yLku yu ykErzÞk ykÃÞk ÃkAe íku{ýu xuBÃkku, r{Lke çkMk yLku xÙfLkku ykErzÞk sLkhux fÞkuo níkk. Vkuzo ftÃkLkeLku þYykík{kt sçkhËMík MkV¤íkk {¤e níke. VkuzoLke RåAk Mk{økú ðÕzoLke fkh RLzMxÙe Ãkh hks fhðkLke níke. Ãký 1947{kt 83 ð»koLke ðÞu VkuzoLkwt {]íÞw ÚkÞwt. ftÃkLkeLke f{kLk íku{Lkk Ãkkiºkyu Mkt¼k¤e níke.

VuõxMk yuLz rVøkMko

{ktz Q¼e ÚkE hnu÷e Vkuzo ftÃkLkeLke nk÷ík fVkuze ÚkE økE. {tËe{kt Ãký ftÃkLkeLkwt ðu[ký yLku ykðf xfkðe hk¾ðk {kxu ftÃkLkeyu {kfuox hux fhíkkt ÷øk¼øk 55 xfk sux÷ku ¼kð ½xkze LkkÏÞku. yk 55 xfk fðhyÃk fhðk {kxu ftÃkLkeyu fhfMkh þY fhe, su MÃkuhÃkkxTMkoÚke {ktzeLku ykìrVMk {uLkus{uLx MkwÄe Ëu¾kíke níke. yu Mk{Þu ftÃkLkeLke ykìrVMk{kt çkku÷ÃkuLkLku çkË÷u ÃkuÂLMk÷Lkku ðÃkhkþ þY ÚkÞku! ftÃkLkeLkk {uLkus{uLx yLku ðfoMkuo MðiÂåAfÃkýu ÃkkuíkkLkk Ãkøkkh{kt 40 xfkLkku fkÃk MðefkÞkuo níkku. ¾wË nuLkúe Vkuzo MkrníkLkk çkÄk s f{o[kheykuyu ÃkMkoLk÷ ÂÔnf÷ ðkÃkhðkLkwt çktÄ fheLku ftÃkLkeLke çkMk{kt s ykð-ò fhðkLkwt þY fÞwO. ¾wË nuLkúe Vkuzo Ãký ftÃkLkeLke çkMk{kt s ykurVMku ykðíkk yLku ½hu síkk. 1923{kt ftÃkLkeyu ßÞkhu çku÷uLMkrMkx [uf fhe íÞkhu íku{kt [kuϾku LkVku A r{r÷ÞLk zkì÷hLkku hÂ~{Lk níkku!

MÚkkÃkLkk: 16{e sqLk, 1903 ykðf (2011-12): 136.26 rçkr÷ÞLk zkì÷h LkVku(2011-12): 20.21 rçkr÷ÞLk zkì÷h r{÷fík(2011-12): 138.75 rçkr÷ÞLk zkì÷h fw÷ MxkV: 1,64,000 fw÷ Ã÷kLx: 14 Ëuþku{kt 22 Ã÷kLxTMk fw÷ fkhLkwt ðu[ký: 4,50,00,000 fkhLkwt ðu[ký (ðkŠ»kf): ytËksu 7,00,000 fw÷ {kìz÷: 22 (nk÷ y{urhfk{kt)

nuLkúe VkuzoLkkt õðkuxTMk J

J

J

J

J

J

ðktÄkyku Lk fkZku, Wfu÷ku þkuÄku, VrhÞkË íkku fkuE Ãký fhe þfu Au. su ÔÞÂõík þe¾ðkLkwt çktÄ fhu Au yu ð]Ø Au, ÃkAe íku ðeMk ð»koLkku nkuÞ fu yuutþe ð»koLke. su ÔÞÂõík þe¾ðkLkwt [k÷w hk¾u Au íku ÞwðkLk hnu Au. Mkk[e ¼q÷ íkku yuLku fnuðkÞ, su{ktÚke ykÃkýLku fþwt þe¾ðk Lk {¤u. rLk»V¤íkk yu VheÚke ðÄw çkwrØþÂõík yLku Mk{s MkkÚku þY fhðkLke íkf Au. {khku ©uc r{ºk yu Au, su {khk{ktÚke ©uc çknkh fkZe ykÃku. su rËðMku fk{ fhðkLkku {qz Lk nkuÞ yu rËðMku Lkðkt fk{kuLkk rð[khku fhðkLkku {qz çkLkkðku.

yuf rËðMk y[kLkf

Vkuzo ftÃkLkeLkk MÚkkÃkf nuLkúe VkuzoLke RåAk fkh ðÕzo Ãkh AðkE sðkLke níke. yuLku æÞkLk{kt hk¾eLku Vkuzo ftÃkLkeyu 1990Úke xufykuðhLke Lkerík yÃkLkkðe, su ytíkøkoík 1990{kt {ÍËk, 1993{kt suøkwykh, 1994{kt ÷uLz hkuyh yLku 1995{kt ðkuÕðku xufykuðh fhe, suýu fkh RLzMxÙe{kt nknkfkh {[kðe ËeÄku níkku. Vkuzuo yk [khuÞ çkúkLzLku zuð÷Ãk fhðk {kxu 1.5 rçkr÷ÞLk zkì÷hLkku ¾[o fÞkuo. yk ftÃkLkeykuLku VheÚke Q¼e fhðk {kxu Ãký ÷øk¼øk yZe rçkr÷ÞLk zkì÷h ftÃkLkeyu ¾[oðk Ãkzâk. xufykuðh fhu÷e ftÃkLkeLkkt Ëuýkt {kuxk níkkt. yk çkÄk ¾[koyku ÃkAe Ãký VkuzoLku rLk»V¤íkk s {¤e. suÚke VkuzoLku {kuxe

IIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIII

÷kuøkkuLke fnkýe

nuLkúe Vkuzuo ÃkkuíkkLke yk ftÃkLke ÃkkuíkkLkk ÷kMx-Lku{ yux÷u fu yxfÚke þY fhe níke Ãký yuLke ÃkkA¤ yuf LkkLkfze Mxkuhe Au. nuLkúe RåAíkk níkk fu ftÃkLke MkkÚku Mktf¤kÞu÷k çkÄk f{o[kheyku ßÞkhu Vuõxhe{kt ykðu íÞkhu ÃkkuíkkLkk y÷øk-y÷øk Ä{o çknkh {qfeLku ykðu yLku ytËh fk{ fhu íÞkhu ‘Vkuzo’ Vur{÷eLkk {uBçkh çkLkeLku fk{ fhu. yk s fkhýu íkuýu ftÃkLkeLkk zÙuMk{kt s{ýe çkkswyu ‘Vkuzo’Lke yuBçkúkuRzhe nkuÞ yu «fkhLkku fkuMåÞw{ çkLkkðzkÔÞku níkku, su yksu Ãký yfçktÄ Au. Vkuzo Lkk{ hk¾ðk ÃkkA¤Lkku yuf nuíkw yuðku Ãký níkku fu su fkhLku ftÃkLkeLkk {kr÷fkuyu ÃkkuíkkLkwt Lkk{ ykÃÞwt Au yu fkh Mðk¼krðfÃkýu {kr÷fkuLkk xuMxLke nkuÞ. òu nuLkúe VkuzoLke rMkøLku[h òuðk {¤u íkku [uf fhòu, Vkuzo ftÃkLkeLkku ÷kuøkku y™u VkuzoLke rMkøLku[h{kt Ãký MkkBÞíkk Au. caketalk@gmail.com

{tËeLkku Mkk{Lkku ftÃkLkeLke þYykík ÃkAe Ãknu÷e ðkh 1920-21{kt fxkufxeLkku Mkk{Lkku fhðku Ãkzâku níkku. íÞkhu Ãknu÷k rðïÞwØLku fkhýu søkík¼h{kt {tËe ykðe. y{urhfk{kt ÔÞÂõíkËeX ykðf{kt 34 xfkLkku {kuxku ½xkzku ÚkÞku. Mðk¼krðf Au fu íÞkhu Ãknu÷ku fkÃk ÷õÍhe [eòu Ãkh ykðu, yuLku fkhýu

Mk¥kk s Lknª, ¼Þ Ãký ÔÞÂõíkLku ¼ú»x fhu Au ¼k

hík™ku Ãkkzkuþe Ëuþ çk{ko (BÞkt{kh) rçkúrxþ þkMkLk ð¾íku ¼khíkLkku yuf rnMMkku níkku. ½ýk økwshkíkeyku ËrhÞku ¾uze htøkqLk ðuÃkkh yÚkuo økÞk níkk. yu çkúñËuþ-çk{ko{kt ykÃk¾wË ÷~fhe þkMkLk Mkk{u çku ËkÞfkÚke yuf {rn÷k yktøk MkkLk Mkw fe økktÄe [ªæÞk {køkuo ÷zíkkt ykÔÞkt Au. þktrík {kxuLkwt Lkkuçku÷ MkL{kLk «kÃík fhLkkhkt Mkq fe ykþhu 10 ð»ko çkkË LkshfuË{ktÚke çknkh ykÔÞkt Au yLku ykøkk{e rËðMkku{kt íkuyku ËuþLkk Mkðkuoå[ MÚkkLku nkuÞ íkkuÃký LkðkE Ãkk{ðk suðwt LkÚke. yktøk MkkLk Mkw feyu 1990{kt çk{eoÍ «òLku WÆuþeLku ¼Þ{ktÚke {wÂõík {u¤ðku yuðku MktËuþku ykÃkíkwt ðõíkÔÞ ykÃÞwt níkwt, su ËwrLkÞkLkk ©uc ðõíkÔÞku{ktLkwt yuf økýkÞ Au. yu ðõíkÔÞLkk Mktfr÷ík ytþku ðkt[eyu...

Classic

Speeches “{kºk Mk¥kk s Lknª, ¼Þ Ãký ÔÞÂõíkLku ¼ú»x fhu Au. suyku Mk¥kkMÚkkLku çkuuXu÷k Au yu{Lku Mk¥kk økw{kððkLkku ¼Þ çkøkkzu Au yLku Mk¥kkLkk Ë{LkLkku ¼kuøk çkLkeLku suyku zhu Au yu Ãký ¼úü ÚkE òÞ Au. {kuxk¼køkLkk çk{eoÍ ÷kufku [kh «fkhLkk ¼úük[khÚke Ãkrhr[ík Au. ‘[ktË økrík’ - yu RåAkyku «urhík ¼úük[kh Au, su{kt ÔÞÂõík Mkk[k {køkuoÚke Lke[u Qíkhe òÞ Au yLku ÷kt[hwþðík {kxu yÚkðk ÃkkuíkkLkkt Mkøkktðnk÷kt ¾kíkh ¼úü yk[hý fhðkLkk {køkuo [ze òÞ Au. çkeòu «fkh Au - ‘îu»k økrík’, su{kt su ÷kufku «rík îu»k¼kð nkuÞ yu{Lke Mkk{u çkË÷ku ÷uðk yMkíÞLkk {køkuo [ze òÞ Au. ºkeòu «fkh Au - ‘{qZ økrík’, su{kt ÔÞÂõík y¿kkLkíkkLku ÷eÄu yð¤u {køkuo [ze òÞ Au, Ãkhtíkw MkkiÚke frLkc Ëþk íkku ‘¼Þ-økrík’ Lkk{Lkk ¼úük[kh{kt hnu÷e Au, su{kt ÔÞÂõík {kºk ¼ÞÚke «urhík Sðu Au yux÷wt s Lknª Ãký SðLk{kt Mkk[wt þwt Lku ¾kuxwt þwt, yu MkkhkMkkhLke rððufçkwrØLku s øk¤u xqtÃkku ËE Äe{u Äe{u yuLku Lkü fhu Au! ynª rLkŠËü su [kh «fkhLkk ¼úük[kh ËþkoÔÞk Au yu{kt yk ¼Þ-økrík yu çkÄk ¼úü yk[hýLkk {q¤{kt hnu÷ku Au. [ktË økrík{kt ßÞkhu ÔÞÂõík suLku [knu Au yu{Lke þw¼uåAk økw{kððkLkk ykhu ÃknkU[u Au íÞkhu

¼Þ yLku ¼úük[kh ðå[u yuðku økkZ yLkwçktÄ Au fu su Mk{ks{kt ¼Þ «ðíko{kLk nkuÞ íÞkt ík{k{ «fkhLkku ¼úük[kh Lk ðfhu íkku s íkkßswçk ÷køku îu»k¼kðLkk MkòoÞ Au, Ãkhtíkw ¼ÞÚke {wõík MkíÞLkk {køkuo [k÷ðkLke Mðíktºkíkk Lk nkuÞ íÞkt MkwÄe y¿kkLkLku Ëqh fhðwt {w~fu÷ Au. yk{ ¼Þ yLku ¼úük[kh ðå[u yuðku økkZ yLkwçktÄ Au fu su Mk{ks{kt ¼Þ «ðíko{kLk nkuÞ íÞkt ík{k{ «fkhLkku ¼úük[kh Lk ðfhu íkku s íkkßswçk ÷køku. çk{ko{kt íkku ÷kufkuLkku ykŠÚkf rðfkMk ytøkuLkku su yMktíkku»k Au yu s ÷kufþkne {kxuLkk yktËku÷LkLkwt {q¤ fkhý Au. 1988{kt rðãkÚkeoykuLkk Ëu¾kðku MkkÚku yk yktËku÷LkLke r[Lkøkkhe ¼zfe QXe Au. yu ðkíkLkku RLkfkh ÚkE þfu yu{ LkÚke fu ð»kkuo MkwÄe þkMkLkLke yMktøkík Lkeríkyku yLku yý½z Mkhfkhe Ãkøk÷ktyku íkÚkk Mkíkík ðÄíkku síkku Vwøkkðku íku{s ÷kufkuLke ðkMíkrðf ykðf{kt ÚkE hnu÷k Mkíkík ½xkzkLku ÷eÄu ËuþLkwt yÚkoíktºk ÃkkÞ{k÷ ÚkE økÞwt Au. Ãkhtíkw, çk{koLkk ÷kufku Mkíkík yu Ënuþík Lke[u Sðíkk níkk fu íkuyku Mk¥kkÄeþkuLkk

¾kux økE. {uLkus{uLx{kt Ãký {kìz÷ ðøkuhu {wÆu Lkeríkrð»kÞf çkkçkíkku{kt {ík¼uËku MkòoÞk. ð¤e, xufykuðh fhu÷e ftÃkLkeykuLkk ðfoMkoLkku rðhkuÄ Ãký þY ÚkÞku, íkuyku Lkðk {uLkus{uLx ÃkkMku VkuzoLke Mkh¾k{ýeLkku Ãkøkkh yLku ¼ÚÚkkt {køke hÌkkt níkkt. xufykuðh fhu÷e ftÃkLkeyku MkkÚku Mktf¤kÞu÷e çkeS ftÃkLkeyku, çkìLfMko yLku VkRLkkÂLMkÞ÷ ftÃkLkeykuyu Vkuzo Ãkh yZ¤f fuMk Ãký fÞko. VkuzoLku {soh ÃkåÞkt Lknª. ð»ko 2000 ÃkAe íkku Vkuzo {kuxh r÷r{xuzLkk þuhLkk ¼kð ftÃkLkeLkk rnMxÙe{kt Ãknu÷e ð¾ík ½xâk yLku yu Ãký 72 xfk sux÷k. yuf íkçk¬u yuðe nk÷ík ÚkE økE fu suøkwykh, ÷uLz hkuðh yLku ðkuÕðkuLku fkhýu Vkuzo Ãký Vz[k{kt òÞ yLku ftÃkLke çktÄ fhe Ëuðe Ãkzu yuðk Mktòuøkku ÃkuËk ÚkÞk. ÷øk¼øk ËMkÚke ðÄkhu ð»ko MkwÄe yLkuf Mk{MÞkyku{kt yxðkíkk hÌkk ÃkAe yk¾hu ftÃkLke {uLkus{uLxu Lk¬e fÞwO fu ÷uLzhkuðh, ðkuÕðku yLku þkn suøkwykh{ktÚke Mxuf ðu[e Lkk¾ðku. 2008{kt Ãknu÷k suøkwykh yLku ÷uLzhkuðh ðu[e Lkk¾e, su RÂLzÞLk xkxk {kuxMkuo ¾heËe Lku 2010{kt ðkuÕðku ykÃke Ëuðk{kt ykðe. yk çktLku MkkuËkyku MkkÚku VkuzoLke ykçkYLku Ãký yMkh ÚkE. òufu, yk çkÄk MkkuËkyku{ktÚke yuf þe¾ yu {¤e níke fu, çkeòLkkt çkk¤fku h{kzðk fhíkkt ÃkkuíkkLkkt çkk¤fkuLku «u{ ykÃkðku ðÄw Mkkhku. xufykuðh fhe ÷eÄu÷e ftÃkLkeykuLkku fkh¼kh ykuAku fÞko ÃkAe Vkuzuo fkh{kt y÷øk-y÷øk [kh Lkðkt {kuzu÷ {qõÞkt, suLke MkkÚku ftÃkLke ÃkkMku yíÞkhu fkh{kt fw÷ çkkðeMk {kìz÷ Au, su ÃkifeLkkt Mkkík {kuzu÷ nkux-fuf økýðk{kt ykðu Au. yk{, ftÃkLkeyu yLkuf Wíkkh-[zkð òuÞk Au. Aíkkt fÞkhuÞ ÃkkuíkkLke «rík»Xk zøkðk ËeÄe LkÚke.

IIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIII

nkÚk{kt hnu÷k ÃÞk÷kLkk Ãkkýe Mk{kLk Au, (suLku þkMkfku øk{u íÞkhu Ãke þfu, øk{u íÞkhu Zku¤e þfu) yk Mkt˼o{kt {khk rÃkíkk yktøk MkkLk ¢ktríkfkhe níkk. íku{ýu çk{koLkk fMkkuxefk¤ Ëhr{ÞkLk çk{koLke Mk{MÞkykuLkwt Mk{kÄkLk þkuÄðk {kxu yÚkkf «ÞkMkku fÞko níkk. íku{ýu ÷kufkuLku ®n{íkðkLk çkLkðk {kxu yknTðkLk fÞwO. yu{ýu fÌkwt fu “{kºk çkeòLke ®n{ík Ãkh ykÄkh hk¾e çkuMke hnku Lknª, Ãký ík{khu Ëhufu ®n{ík fu¤ðe LkkÞf çkLkðk çkr÷ËkLk ykÃkðwt Ãkzþu yLku íÞkh ÃkAe s ykÃkýu çkÄk Mkk[e Mðíktºkíkk™ku ykLktË ÷E þfeþwt.” WÃkhktík ík{u suðku WÃkËuþ ykÃkku yuðwt SðLk Sðku. yktøk MkkLku Ãkkuíku nt{uþkt þkherhf ®n{ík Lku MkknMk Ëk¾ððk WÃkhktík MkíÞ çkku÷ðkLke Lkiríkf rnt{ík Ëþkoðe níke. íkuyku çkku÷u÷wt Ãkk¤e çkíkkðíkk níkk. yu {kxu xefk-rxÃÃkýeLkku Mkk{Lkku fÞkou níkku yux÷u s çk{ko{kt yu{Lkwt Lkk{ ykËhÚke ÷uðkÞ Au yLku ÷kufku yu{Lku yuf çknkËwh LkkÞf íkhefu nswyu [knu Au. xqtf{kt, íku{Lkk WÃkËuþLkku Mkkh yu níkku fu SðLk{kt rLk¼oÞíkk yLku MkíÞ yÃkLkkðku íkÚkk yk{ ykË{eLkwt ¼÷wt ÚkkÞ yuðkt fkÞo fhku. økktÄeSLke y®nMkk Lku y¼Þ{ktÚke ykÃkýu «uhýk ÷uðk suðe Au. ¼khík{kt y®nMkkLke [¤ð¤ søkkðLkkh økktÄeS yLku çk{ko{kt hk»xÙeÞ MkuLkkLke MÚkkÃkLkk fhLkkh yktøk MkkLk çktLkuLkkt ÔÞÂõíkíð yk{ swyku íkku y÷øk y÷øk Au, Ãkhtíkw ykÃk¾wË þkMkLkLku fkuE Ãký MÚk¤u Lku fkuE Ãký Mk{Þu Ãkzfkh ykÃkðkLke çktLku{kt yufMkh¾e ®n{ík Lku MkknMk níkkt yu Mk{kLkíkk níke. ¼khíkLkk ÷kufku{kt økktÄeSyu ®n{ík søkkðe yuLku økktÄeSLke yuf {nkLk rMkrØ økýLkkh sðknh÷k÷ Lkunhw hksfkhý{kt ykÄwrLkfíkkLkk rn{kÞíke níkk. íku{ýu ßÞkhu 20{e MkËe{kt MðkíktºÞLke [¤ð¤Lke sYrhÞkíkLkku ynuMkkMk fÞkuo íÞkhu íku{ýu «k[eLk ¼khíkLkk ík¥ð¿kkLk Ãkh Lksh Ëkuzkðe níke, su{kt ÷ÏÞwt Au, “fkuE Ãký ÔÞÂõík fu hk»xÙLku {kxu Mkðkuoå[ ¼ux yu rLk¼oÞíkk Au. yu {kºk þkherhf ®n{ík Ãkqhíke yr¼«uík LkÚke Ãkhtíkw {Lk{ktÚke Mkðo «fkhLkku ¼Þ fkZe Lkk¾e y¼Þ Úkðwt yu{kt hnu÷ku Au.” rLk¼oÞíkk yu fwËhíke çkrûkþ nkuE þfu Ãkhtíkw Ãkwhw»kkÚko îkhk «kÃík ÚkÞu÷e rnt{ík fËk[ yuÚke ðÄw {qÕÞðkLk Au. fkuE Ãký {kýMkLkk SðLk{kt ¼Þ«urhík rð[kh, ðkýe, ðíkoLk nkðe Lk ÚkE òÞ yu {kxu Mkíkík «ÞíLk fhðkÚke ®n{ík fu¤ðe þfkÞ Au. øk{u íkuðkt çkkÌk Ëçkkýku ðå[u økkihð Lku yÂM{íkk ò¤ðe hk¾ðe yu ®n{ík Au. øk{u íkuðkt ðkhtðkhLkkt ykfhkt Ëçkkýku ðå[u yzøk hnuðwt yu ®n{íkLke rLkþkLke Au.” (‘Ãkºkku fu ykÞLku {U - 1’{ktÚke Mkk¼kh, Mkt. íkkhk rMkLnk, «fkþf : «¼kík «fkþLk, rËÕne)

yzÄk ËuþLku ËkY ‘Ãkkíkk’

rðsÞ {kÕÞk çkkÞkuøkúkVe Ãkqhwt Lkk{ sL{ sL{ MÚk¤ MktÃkr¥k

: : : :

rðsÞ rðê÷ {kÕÞk 18 rzMkuBçkh, 1955 fku÷fkíkk 45Úke 50 yçks YrÃkÞk

¼k

hík{kt ðu[kíkk fw÷ ËkY Ãkife yzÄkuyzÄ ðu[ký rðsÞ {kÕÞkLke ftÃkLke ‘ÞwLkkExuz ÂMÃkrhx’Lkk Lkk{u çkku÷u Au. ÃkkuíkkLku ®føk ykìV økqz xkRBMk yux÷u fu s÷MkkLkk rËðMkkuLkku hkò økýkðíkk {kÕÞk s÷MkkÚke hnuðk {kxu òýeíkk Au. y÷çk¥k, íku{Lke s÷Mkkð]r¥kyu s íku{Lke yuh÷kRLMk ftÃkLke ®føkrVþhLku {Äykfkþu E{hsLMke ÷u®Lzøk fhðk {sçkqh fhe Au.

{kÕÞkLke òýðk-{{kýðk÷kÞf ðkíkku rðsÞ {kÕÞkLkk rÃkíkk rðê÷ {kÕÞkyu çknw Lkerík{¥kkÃkqðof ÄtÄku [÷kÔÞku, Ãký 1983{kt y[kLkf íku{Lkwt yðMkkLk Úkíkkt fkhkuçkkh rðsÞLkk nkÚk{kt ykÔÞku yLku rðsÞu hu÷{Au÷ çkku÷kðe. {kÕÞkyu 1986{kt yuhnkuMxuMk Mk{ehk MkkÚku ÷øLk fhu÷kt. rMkØkÚkoLke {kíkk Mk{ehk Au. 1992{kt rðsÞ yLku Mk{ehkyu AqxkAuzk ÷E ÷eÄk. yu ÃkAe rðsÞu hu¾k Lkk{Lke Þwðíke MkkÚku ÷øLk fÞkO, suLkkÚke íkuLku çku Ëefheyku Au. rðsÞ {kÕÞkyu ftÃkLke nkÚk{kt ÷ELku {kfuo®xøk Ãkh ¾[kuo fÞkuo Ãkrhýk{u ftÃkLkeyu MkzMkzkx «økrík fhe. yu økk¤k{kt ¼khík{kt xeðe Ãkh ònuh¾çkhkuLkku Þwøk ykht¼kE hÌkku níkku. {kÕÞkLku íkuLkku Ãký çknw ÷k¼ {éÞku. rðrðÄ ònuh¾çkhkuÚke økúknfkuLku ykf»Þko ÃkAe yksu íkku rðsÞ {kÕÞk ¾wË s ftÃkLkeLkk çkúkLz yuBçkuMkuzh çkLke økÞk Au, fu{ fu íku{Lke ÷kRVMxkR÷ ¼khu htøkeLk Au. Ãkrhýk{u ^÷u{çkkuÞLx SðLk ÃkMktË fhLkkhk çkÄk {kÕÞk Úkðk {køkíkk nkuÞ yu{kt

CMYK

LkðkE LkÚke. {kÕÞkLke MkV¤íkkLkku hkÍ Ãký yu s Au, yu ÷kufkuLku ÷õÍwrhÞMk ÷kRV Sðíkk þe¾ðkzðk {kxu ¾wË ÷fÍhe{kt s hnu Au. {kÕÞkLke ftÃkLke søkíkLke MkkiÚke {kuxe ÂMÃkrhx (þhkçk) çkLkkðíke ftÃkLke Au. Ã÷uçkkuÞLkk MÚkkÃkf Ìkw nuVLkhLke {kVf {kÕÞkLku Ãký çkLLku fkt¾{kt yuf-çku MkwtËheyku hk¾ðkLkku þku¾ Au. rðsÞ {kÕÞk hu-çkLkLkkt [~{kt Ãknuhu Au. {kU½e MÃkezçkkuxLkk {kr÷f Au. íku{Lkk yLkuf ykðkMkku Au. LÞq Þkìfo{kt yuf {fkLk Au, íkku ð¤e £U[ rhðuhk xkÃkw Ãkh Ãký yuf {fkLk Au. Ërûký ykr£fk yLku økkuðk{kt Ãký íku{Lkk Lkk{u ½ýe MktÃkr¥kyku Au. nðu íkuyku çkUøk÷whw{kt rftøkrVþh xkðh çkLkkðe hÌkk Au. ºký xkðh Mk{ktíkh Q¼k fhe íkuLke Aík yufçkeò MkkÚku òuzkÞu÷e nkuÞ yuðe çkLkkðkþu. yu Aík Ãkh nur÷Ãkuz Ãký çkLkðkLkwt Au. íkuyku ½kuzkLke huMk{kt Ãký hMk Ähkðu Au yLku VkuBÞwo÷k ðLk huMk{kt Ãký Mkr¢Þ Au. ykEÃkeyu÷{kt íkku íku{Lke Mkr¢Þíkk òýeíke Au.

íku{Lke ftÃkLke Ëh ð»kuo yÄoLkøLk ÞwðíkeykuLkk Vkuxk MkkÚkuLkwt ®føkrVþh fu÷uLzh çknkh Ãkkzu Au. yu fu÷uLzh Mðk¼krðf heíku s ¾kMMkkt ÷kufr«Þ Au. LkhrøkMk V¾heÚke {ktzeLku ÃkqLk{ Ãkktzu MkrníkLke ytøk«ËþoLk {kxu òýeíke {kuzuÕMk yk fu÷uLzhLke çkkÞ «kuzõx Au. íku{ýu 2005{kt ®føkrVþh yuh÷kELMk þY fhe yLku yksu yu ftÃkLke Ãkh 6,500 fhkuz fhíkkt ðÄkhu Ëuðwt Au. ½ýk Mk{ÞÚke yuh÷kELMkLkk f{o[kheykuLku Ãkøkkh Lk {¤íkkt nzíkk¤ Ãkh sðwt Ãkzu yuðe ÂMÚkrík Au. ÃkhËuþ{kt nhkS Ãkk{íke ¼khíkeÞ fe{íke [eòu Ãký íkuyku ¾heËu Au. 2004{kt íkuyku ÷tzLkÚke xeÃkw Mkw÷íkkLkLke ík÷ðkh Ãkhík ÷kðu÷k. çknw ÄkŠ{f Mð¼kðLku fkhýu Ëh ð»kuo þçkhe{k÷k {trËh{kt òÞ Au, íkku ð¤e ®føkrVþh {kxu ¾heËkíkk Ëhuf rð{kLkLku Ãknu÷kt ríkhwÃkrík çkk÷kS Ãkh [¬h {hkðu Au. íkuyku økwshkíke, ytøkúuS, fkUfýe, çktøkk¤e, fLLkz, rnLËe yLku £U[ ¼k»kk òýu Au.


CMYK

6

hrððkh, 29 sw÷kE, h012

www.sandesh.com

ðkhMkkøkík çknuhkþLkku hkuøk ykuxkuMfu÷kuhkuMkeMk

Mk{køk{ ytøku fux÷ef ðkíkku, {kLÞíkkyku, yVðk fu ¼ú{ýk ½ýe ðkh {øks{kt ½h fhe síke nkuÞ Au. yk çkÄk Ãkh æÞkLk Lk ykÃkíkkt Mk{køk{Lkk fux÷ktf rLkÞ{kuLkwt Ãkk÷Lk fhðk{kt ykðu íkku ík{u ®[íkk{wõík çkLkeLku ÃkkxoLkhLku Mk{køk{Lkku ¾hku ykLktË ykÃke þfþku. Mk{køk{ MkkÚku Mktf¤kÞu÷k fux÷ktf Mkk{kLÞ rLkÞ{ku òýe ÷uðk òuEyu

Mk{køk{Lkk Mkk{kLÞ Aíkkt MkLkkíkLk rLkÞ{ku su ÷kufku Mkktsu Mkkík ðkøÞk MkwÄe{kt ¼kusLk fhe ÷uíkk nkuÞ, íku{Lku çkkË fhíkkt çkkfeLkk ÷kufku fu suyku hkºku 10-11 ðkøÞu hkrºk¼kusLk fhu Au, íku{ýu yzÄe hkík yÚkðk ºkýuf f÷kf ÃkAe s Mk{køk{ fhðku òuEyu. Mkqðk {kxu fu çkuzY{{kt òyku çkhkçkh íkuLke Ãknu÷kt ËqÄ Lk Ãkeðwt. òu hkºku ËqÄ ÷uðwt s nkuÞ íkku çkuzY{{kt òyku íkuLkk yuf f÷kf Ãknu÷kt ÷uðwt.

RÂLx{Mke fkr{Lke {kuxðkýe ík{khe ÃkkxoLkhLkku su Mk{Þu {krMkf Ä{o [k÷e hÌkku nkuÞ, íku Mk{Þ{kt íkuLke MkkÚku Mk{køk{ fhðkLkwt xk¤ðwt òuEyu. yk [kh fu Ãkkt[ rËðMkku{kt MkwhûkkLkkt MkkÄLkkuLkku WÃkÞkuøk fheLku Ãký MktçktÄ çkktÄðkLkwt xk¤ðwt òuEyu. yk Mk{Þ{kt Mk{køk{ yLkuf «fkhLkk hkuøkLku rLk{tºký ykÃku Au. fux÷ktf ÷kufku Mk{køk{Lku {kºk yuf ykiÃk[krhfíkk s {kLku Au yLku íkuLku yuf fkÞo Mk{SLku ÍzÃkÚke Ãkqhwt fhðk {køku Au. ðkMíkð{kt Mk{køk{{kt Wíkkð¤ Ãkwhw»k {kxu ykLktË ykÃkLkkhe LkÚke nkuíke íkÚkk †eLku Mktíkwrü ykÃkLkkh LkÚke nkuíke. íkuÚke Mk{køk{ fhíkkt Ãknu÷kt Vkuh-Ã÷u yLku MkuõMke ðkíkkuÚke ÃkkxoLkh{kt W¥kusLkk søkkðku. çkLLku ÃkkxoLkh W¥kursík nþu íÞkhu s MknðkMkLkku Mkk[ku ykLktË {¤þu yLku Mktíkwrü Ãký {¤þu. ½ýkt ÷kufku MknðkMkLku yux÷e nËu sYhe {kLku Au fu ÃkAe ¼÷u íkuLkk ÃkkxoLkhLku {qz Lk nkuÞ, Úkkfe økÞk nkuÞ yÚkðk yLÞ fkuE «fkhLke íkýkð¼he ÃkrhÂMÚkrík{ktÚke ÃkMkkh ÚkE hÌkku nkuÞ, Aíkkt Ãký íkuyku ÃkkxoLkhLke MkkÚku Mk{køk{ fhu Au. òu Ãkrík-ÃkíLke{ktÚke fkuE Ãký ¢kuÄ, ®[íkk, Ëw:¾, yrðïkMk ðøkuhu suðe fkuE Ãký «fkhLke {kLkrMkf Mk{MÞk{ktÚke ÃkMkkh ÚkE hÌkku nkuÞ, íÞkhu íkuLke MkkÚku Mk{køk{ fhðku ÞkuøÞ LkÚke. yux÷u fu MknðkMk íku s Mk{Þu Ãkh{ ykLktËËkÞf nkuÞ Au, ßÞkhu Ãkrík-ÃkíLke çktLku «MkLLk r[¥k nkuÞ.

ðkíMÞkÞLku ÃkkuíkkLkk økútÚk fk{Mkqºk{kt yLkuf «fkhLkkt ykMkLkkuLkwt ðýoLk fÞwO Au. ½ýk ÷kufku yuðk nkuÞ Au suyku Mk{køk{Lkk Mk{Þu rðrðÄ «fkhLkkt ykMkLkkuLkku «Þkuøk fhu Au. nk, yk ykMkLkku [ku¬Mk ykLktËðÄof nkuÞ Au, Ãkhtíkw ÞkuøÞ òýfkhe ðøkh y½hkt ykMkLkku fhðkt shkÞ Mkwhrûkík LkÚke. íkuÚke Lkðwt ykMkLk fhíkkt Ãknu÷kt íkuLke ÞkuøÞ ÃkØrík yLku MktÃkqýo òýfkhe {u¤ðe ÷uðe òuEyu. MknðkMk ÃkAe íkhík s Ãkkýe Ãkeðwt ÞkuøÞ LkÚke. nk, Mk{køk{Lke Mk{krÃík ÚkÞk ÃkAe {eXkE yÚkðk økku¤ ðøkuhu suðe øk¤e ðMíkw sYh ¾kE þfkÞ. Mk{køk{Lkk Úkkuzk Mk{Þ ÃkAe ÃkkýeLkwt MkuðLk fhðwt ÷k¼«Ë Au. fux÷kf ÷kufku Mk{køk{ fÞko ÃkAe ÃkkuíkkLkkt ytøkkuLku Xtzk ÃkkýeÚke ÄkuðkLkwt ÃkMktË fhu Au, su shkÞ ÞkuøÞ LkÚke. Ãkkýe ðzu ÄkuðkLku çkË÷u ¼eLkkt fÃkzkt ðzu MkVkE fhðe Wr[ík hnu Au. yufkË-çku f÷kf sux÷ku Mk{Þ ðeíÞk ÃkAe ík{u ÃkkýeÚke ÄkuELku ytøkkuLke MkVkE fhe þfku Aku. Mk{køk{ fÞko ÃkAe íkhík s ¾wÕ÷e nðk{kt yux÷u fu xuhuMk, øku÷uhe ðøkuhu søÞkyu sðkLkwt ÷kufku ÃkMktË fhu Au, Ãkhtíkw íku MðkMÚÞ {kxu nkrLkfkhf Mkkrçkík ÚkE þfu Au. ík{u su ðkíkkðhý{kt Mk{køk{ {kÛÞku nkuÞ íku s ðkíkkðhý{kt Mk{køk{ {kÛÞk ÃkAe Úkkuzku Mk{Þ hnuðwt òuEyu. y[kLkf nðkVuh ÚkðkÚke þhehLkk W»ýíkk{kLk{kt Ãký VuhVkh ÚkkÞ Au. su MðkMÚÞ çkøkkzu Au. Mk{køk{ MkkÚku yLkuf «fkhLke yVðkyku yLku ¼ú{ýkyku òuzkÞu÷e Au, íku s fkhýMkh fux÷kf ÷kufku ÃkkuíkkLkk{kt fkuE Lkçk¤kE Au íkuðwt yLkw¼ðu Au yLku òíkòíkLke Ëðkyku fu yki»krÄykuLkwt MkuðLk fhðk ÷køku Au. ykðwt fheLku ÔÞÂõíkyu ÃkkuíkkLke «kf]ríkf ûk{íkk Lk økw{kððe òuEyu. òu ¾hu¾h ík{Lku Mkíkík yuðwt ÷køÞk fhíkwt nkuÞ fu ík{khk{kt fkuE «fkhLke Lkçk¤kE Au, íkku Ãknu÷kt fkuE ÞkuøÞ zkìõxhLke Mk÷kn ÷ELku E÷ks fhkððku òuEyu. Mk{køk{ MkkÚku Mktf¤kÞu÷e ykðe fux÷ef çkkçkíkkuLkwt æÞkLk hk¾eLku ík{u ík{khe yLku ÃkkxoLkhLke ykLktËLke ûkýku{kt ðÄkhu{kt ðÄkhu ð]rØ fhe þfku Aku.

yku xku{kxuMfuLkkt÷kuh{wkuÏMÞkeMkfkhýkuyu {ktçknuLkwt hyukþf

Mkkt¼¤ðkLke «r¢Þk

Au. yk hkuøk{kt MxuÃkeMk fheLku ºký{ktLke yuf nkzfe [kUxe sðkLku fkhýu çknuuhkþ ykðu Au. yk hkuøk ðkhMkkøkík Au.

Mkk{kLÞ heíku çknkhLkku fkLk yðksLkkt {kuòt yufºk fheLku {æÞ fkLk{kt ÃknkU[kzu Au. yk Ëhr{ÞkLk yðksLkkt {kuòtLku fkhýu fkLkLkku ÃkzËku yLku {æÞfýo{kt ykðu÷ ºký nkzfeyku nÚkkuze, yuhý yLku ÃkUøkzw yðksLkkt {kuòt (ðkEçkúuþLMk)Lku ytËhLkk fkLk (inner ear) MkwÄe ÃknkU[kzu Au. ykuxkuMfu÷kuhkuMkeMk Lkk{Lkk hkuøk{kt MxuÃkeMk fheLku nkzfeLkwt n÷Lk[÷Lk (ðkEçkúuþLMk) [kUxe sðkLku fkhýu çktÄ ÚkE òÞ Au yLku ytËhLkk fkLk{kt yðksLkk ðkEçkúuþLMk (yðksLkkt íkhtøkku) sðkLkkt çktÄ ÚkE òÞ Au. suLku fkhýu çknuhkþ ykðu Au.

÷ûkýku

yk hkuøk Mºkeyku{kt ðÄkhu òuðk {¤u Au. øk¼koðMÚkk Ëhr{ÞkLk çknuhkþ ðÄw ÍzÃkÚke ðÄu Au. {kuxu¼køku çkeò-ºkeò ËkÞfk{kt ðÄkhu Ãkzíke òuðk {¤u Au. Ãk[kMk xfkÚke ðÄkhu rfMMkk{kt ðkhMkkøkík ÷ûkýku òuðk {¤u Au íkÚkk Ërûký ¼khík{kt yk hkuøk ðÄkhu Ãkzíkku òuðk {¤u Au. çknuhkþ, yu {wÏÞ ÷ûký Au. {kuxu ¼køku ftzÂõxð xkEÃkLke çknuhkþ òuðk {¤u Au. Ãký cochlear «fkhLkk ykuxkuMfu÷kuhkuMkeMk{kt MkuLMkhe «fkhLke çknuhkþ Ãký òuðk {¤u Au. çknuhkþLke MkkÚku MkkÚku ½ýe çkÄe ð¾ík xeLkkExTMk yux÷u fu fkLk{kt ík{hkt çkku÷íkkt nkuÞ, rðMk÷ ðkøkíke nkuÞ yuðku yðks Ãký Mkt¼¤kíkku nkuÞ yuðe Ãký ËhËeyku VrhÞkË fhíkk nkuÞ Au.

nuÕÚk RÍ ðuÕÚk zkì. ysÞ þkn

rLkËkLk

ðøkuhu fkhýu r™ËkLk fhðwt ½ýwt s Mknu÷wt hnu Au. Aíkkt [kufMkkEÃkqðofLkwt rLkËkLk fhðk {kxu ykuzeÞku{uxÙe yLku impedance audiometry xuMx fhðk{kt ykðu Au.

ðkhMkkøkík ÷ûký, çknuhkþ, xeLkkExTMk (ík{hk çkku÷íkk nkuÞ yuðku yðks Mkíkík Mkt¼¤kðku) íkÚkk fkLkLkk ÃkzËk{kt fkuE Ãký òíkLke ¾k{e Lk nkuðe

yk hkuøk{kt MxuÃkeMk fheLku nkzfe [kUxe sðkÚke çknuhkþ r{furLkf÷ fkhýMkh ykðu Au. ykðe çknuhkþ

f

çkrsÞkíkLku ykÞwðuoË{kt fkucçkØíkk fnu Au. {khe ÃkkMku ykÞwðuoËeÞ r[rfíMkkÚkuo ykðíkk ËËeoyku{kt yzÄk ËËeoykuLku fçkrsÞkíkLke Mkk{kLÞ íkf÷eV nkuÞ Au. MÚkq¤ yLku Sýo (¢kurLkf) hkuøkLkk ËËeoyku{kt fçkrsÞkíkLke ¢qhíkk rðþu»k òuðk {¤u Au. ynª yuf ðkíkLke MÃküíkk fhe ÷ô. ykÄwrLkfku fçkrsÞkíkLku hkuøkLkwt yuf ÷ûký økýu Au. ßÞkhu ykÞwðouË{kt fçkrsÞkíkLku yuf Mðíktºk ÔÞkrÄ økýkðkÞku Au yLku çkeò ½ýk hkuøkkuLkkt ÷ûkýku{kt Ãký íkuLke økýíkhe fhkðkÞ Au. ykÄwrLkfku ¼÷u íkuLku Mðíktºk ÔÞkrÄ Lk økýu Ãkhtíkw yux÷wt íkku ¾hwt s fu r[rfíMkk rð¿kkLk{kt MktþkuÄLk fhíkk rLk»ýkíkku, fçkrsÞkíkLkku ykÄwrLkf Mk{ks Ãkh ÔÞkÃk ðÄíkku òÞ Au yuðwt Mðefkhu Au. nkxo yuxufÚke sux÷kt {kLkð {]íÞw ÚkkÞ Au, yk{ktÚke 50 xfk ËËeoyku{kt fçkrsÞkík íkku nkuÞ s Au. ykÞwðuoË{kt ÓËÞhkuøkLkk «fhý{kt íkku MÃkü fnuðkÞwt Au fu yðhwØ ÚkÞu÷ku yÃkkLk ðkÞw WÃkhLke íkhV Wæðo økrík fheLku ÓËÞLku ¼ªMku Au. yux÷u fu ÓËÞ hkuøk WíÃkLLk fhLkkhkt yLkuf fkhýku ykÞwðuoË{kt ËþkoðkÞkt Au, íku{kt fçkrsÞkíkLkku Ãký

W

ËkMkeLkku hkuøk Au rz«uþLk. yuf Mkðuoûký «{kýu ÷øk¼øk 5 xfk ÷kufku rz«uþLkLkk rþfkh Au. rz«uþLkLkku hkuøk yMkkæÞ LkÚke. rz«uþLkLkku E÷ks Au. ÞkuøkÚke nt{uþ {kxu rz«uþLkLkku hkuøk {xe òÞ Au. Þkuøk{kt Mkki «Úk{ þheh Ãkrðºk (MðåA) fhðkLke sYh nkuÞ Au. þheh MðåAíkk {kxu »kxTf{o fhðkt òuEyu.

Þkuøk ¼økkðu hkuøk çkkçkk hk{Ëuð 1. Äkiíke 2. çkÂMík 3. Lkkir÷ 4. Lkurík 5. ºkkxf 6. fÃkk÷¼krík 1. Äkirík r¢Þk: Äkirík r¢Þk ºký «fkhLke Au - (f) s÷Äkirík (¾) ðÂMík Äkirík (øk) Ëtz Äkirík. s÷ Äkirík: 1. fwts÷ 2. þt¾ «ûkk÷Lk, fwts÷ r¢Þk yXðkrzÞu fhðe òuEyu, ßÞkhu þt¾ «ûkk÷Lk r¢Þk {rnLkk{kt yuf ðkh fhðe. 2. çkÂMík r¢Þk: yk r¢Þk fÞko Ãknu÷kt

hku

þLkeÚke Íøk{økíkku LkkLkfzku nku÷ rËÕneLkk {uÞh, rMkxe MÃkkuxToMk õ÷çkLkk «urMkzuLx, [uh{uLk, yøkúýe ÄkhkMkÇÞku, «ÄkLkku, LkuþLk÷ Mfq÷ ykìV yuhkuLkkurxõMkLkk rzhuõxh ^÷k#øk õ÷çkLkk {uLkush íkÚkk þnuhLkk yLÞ {nkLkw¼kðkuLke nksheÚke A÷fíkku níkku, Ãký yuÚkeÞ {n¥ðLke nkshe íkkuu ‘røkLkeMk çkwõMk ykìV ðÕzo hufzoTÍ’Lkk yurþÞLk rð¼køkLkk nuzLke ðíkkoíke níke. yuf Mkku¤ ð»koLke ¼khíkeÞ AkufheLku yr¼LktËLkkuÚke Lkðksuþ fhðkLkku fkÞo¢{ níkku. yu rfþkuhe níke r{Mk yLkku¾e rMktnk. MðøkoMÚk fuÃxLk ykLktË rMktnkLke yufLke yuf Ãkwºke. {kºk Mkku¤ s ð»koLke ðÞu Ã÷uLk{kt MkkiÚke ðÄw ÍzÃku yk¾k søkíkLke «Ërûkýk fhLkkh MkkiÚke ÞwðkLk ðÞ Ähkðíke íkhwýe íkhefu yuýu ðÕzo hufkuzo MÚkkÃke røkLkeMk çkwf{kt ÃkkuíkkLkwt Lkk{ fkuíkhkðe ËeÄwtw níkwt yLku ÃkkuíkkLkk MðøkoMÚk rÃkíkkLkk íkÚkk Ëuþ yk¾kLkk Lkk{Lku økkihð çkûÞwt níkwt. yu yLkku¾e rMktnkLku MkL{kLkðk yksu ykx÷e ¼ez yufºk ÚkE níke. yLkku¾eLkwt niÞwt økðoÚke A÷fkíkwt níkwt. [khufkuhÚke íkuLke {wõíkftXu «þtMkk ÚkE hne níke. íkuýu yu {u¤ÔÞwt níkwt su çknw ykuAk ÷kufku, çknw ykuAe ðkh {u¤ððk

Mkkhðkh

{xkzðk {kxu fkuE s Ëðk fk{ LkÚke fhíke, Ãkhtíkw MxuÃkefõxku{e Mksohe fhðe Ãkzu Au. yk Mksohe{kt MxuÃkeMk nkzfe fkZe Lkk¾ðk{kt ykðu Au yLku íkuLke søÞkyu MxuÃkeMk rhÃ÷uMk{uLx «kuMÚkuMkeMk yux÷u fu Lkðe nkzfe çkuMkkzðk{kt ykðu Au. yk nkzfe swËkt swËkt {xerhÞ÷ su{ fu, xuV÷kuLk, Ã÷urxLk{-xuV÷kuLk, ðkÞh-xuV÷kuLk íkÚkk ÷uxuMx yuðkt xkExurLkÞ{ {xerhÞ÷{ktÚke çkLkkððk{kt ykðu Au. MxuÃkeMk Mksohe yu fkLkLke yrík Mkqû{ ({kE¢ku Mksohe) Au yLku MksoheLke MkV¤íkk ÷øk¼øk 98 xfk sux÷e hnu÷e Au.

su ËhËe ykìÃkhuþLk fhkððk Lk {ktøkíkk nkuÞ íkÚkk ô{h÷kÞf ËhËe nkuÞ yÚkðk øk¼koðMÚkk Ëhr{ÞkLk fu çkeS fkuE çke{khe MkkÚku nkuÞ íkku ney®høk yuEzLkku Mkkt¼¤ðk {kxu WÃkÞkuøk fhe þfkÞ Au.

÷uxuMx Mkkhðkh

ykuxkuMfu÷uhkuMkeMk Mksohe yu fkLkLkwt yrík Mkqû{ Íeýðx¼hu÷ ykìÃkhuþLk Au. yu Mksohe ðÄkhu [kuõMkkEÃkqðof fhðk íkÚkk yuLkk fkuÂBÃ÷fuþLMk ½xkzðk {kxu ÷uMkh îkhk Mksohe ÚkE þfu Au. yrík W¥k{ «fkhLkk xkExurLkÞ{ rÃkMxLMkLkku WÃkÞkuøk fhðk{kt ykðu Au.

yLkuf hkuøkkuLkwt {q¤ fçkrsÞkík

ykÞwðuoË ðiã {Lkw¼kE økkiËkLke Mk{kðuþ ÚkkÞ Au. ykðe fçkrsÞkík rðþu ynª ðk[fkuLku WÃkÞkuøke ÚkkÞ yuðwt MktrûkÃík yLku Mkk{kLÞ rLkYÃký fhwt Awt. nwt ykøk¤ rLkYÃký fhe økÞku fu ykÄwrLkfku fçkrsÞkíkLku hkuøk{kt Lk økýíkk

íkuLku yuf Mkk{kLÞ VrhÞkË økýu Au yLku r¼LLk r¼LLk ÔÞÂõíkyku{kt íkuLkkt fkhýku Ãký r¼LLk r¼LLk nkuÞ Au, Ãkhtíkw yk fçkrsÞkík yLkuf hkuøkkuLkwt {q¤ fnuðkÞ Au. yux÷k {kxu fçkrsÞkíkLke MkkÄkhý íkf÷eV nkuÞ íkku çkuæÞkLkÃkýu ðíkoðwt Lk òuEyu. ykÃkýu íÞkt yíÞkhu stfVqzLkwt «{ký ðÄe økÞwt Au. [kRLkeÍ, Exkr÷ÞLk suðe çkeò ËuþLke ½ýe ykRx{ku ykÃkýk þhehLku {kVf LkÚke ykðíke yLku çkeswt fkhý yíÞkhLke ¾qçk s ÍzÃke ÷kRVMxkR÷ su ík{khk fwËhíke Ãkk[Lkíktºk{kt rðûkuÃk Q¼ku fhu Au yLku fçkrsÞkík ÚkkÞ Au. {kuxk ¼køkLkk ËËeo{kt Äehu Äehu yk hkuøk ½h fhe òÞ Au. fçkrsÞkík{kt {¤«ð]r¥k MkBÞøk heíku Úkíke LkÚke. {¤ þw»f yðMÚkk{kt yrLkÞr{ík yLku yÕÃk {kºkk{kt «ð]¥k ÚkkÞ Au. fçkrsÞkíkLkwt MkkiÚke {kuxwt fkhý yknkhLke yrLkÞr{íkíkk yLku Ãkrh©{

rz«uþLkLku fhku Ëqh {q÷ çktÄLkku yÇÞkMk fhðku òuEyu. çkÂMík r¢ÞkLkk yÇÞkMk{kt {w~fu÷e ÚkkÞ íkku yurLk{kLkku «Þkuøk fhðku. çkrMík r¢ÞkLku çkË÷u yurLk{kLkku «Þkuøk fhe þfkÞ Au. «kht¼{kt yXðkrzÞu yLku ytíku {rnLkk{kt yuf ðkh. 3. Lkkir÷ r¢Þk: Lkkir÷ r¢Þk fÞko Ãknu÷kt WrœÞkLkçktÄ yLku WËhk-f»koý íkÚkk yÂøLkMkkh r¢ÞkLkku yÇÞkMk fhðku òuEyu. Lkkir÷ r¢Þk Ëhhkus fhðe òuEyu. 4. Lkurík r¢Þk: Lkurík r¢Þk çku «fkhLke nkuÞ Au. 1. s÷Lkurík 2. MkqºkLkurík. s÷Lkurík {kxu Lk¤eðk¤ku LkkLkku ÷kuxku Mkh¤íkkÚke {¤e òÞ Au. yk r¢Þk «kht¼{kt Ëhhkus yuf

ðkh yLku ytík{kt {rnLkk{kt yuf ðkh fhðe. MkqºkLkurík {kxu Ãký çkòh{kt 3 yu{.yu{.Úke 5 yu{.yu{. MkwÄeLkku fiÚkzh {¤u Au, su MkqºkYÃku «Þkuøk{kt ÷kðe þfkÞ Au. yk r¢Þk Ãký «kht¼{kt yXðkrzÞu yLku ytíku {rnLkk{kt yuf ðkh fhðe. 5. ºkkxf: rMkØkMkLk, Mkw¾kMkLk, ÃkÈkMkLk, MðrMíkf ykMkLk{ktÚke fkuE yuf ykMkLk{kt çkuMke ½eLkk ËeðkLke ðkxLku yÃk÷f òuðkLkku yÇÞkMk. yk yÇÞkMk Ëhhkus fhðku òuEyu. 6. fÃkk÷¼krík: fkuE Ãký ykMkLk{kt

ðøkhLkwt çkuXkzw SðLk økýkðkÞ Au. yktíkhzktLke ÂMÚkríkMÚkkÃkfíkk{kt rþrÚk÷íkk WíÃkLLk ÚkðkÚke íku{kt ðkÞwLkku «fkuÃk ÚkkÞ Au. «fwrÃkík ÚkÞu÷ku ðkÞw {¤Lkk ËðktþLku Mkqfðe Lkk¾u Au. suÚke {¤ þw»f Úkíkk fçkrsÞkík WíÃkLLk ÚkkÞ Au. yux÷u s fçkrsÞkíkLkk WÃk[kh ð¾íku ðkÞwLku Lksh Mk{ûk hk¾eLku WÃk[kh¢{ «ÞkuòÞ Au. yktíkhzktLke rþrÚk÷íkkÚke fçkrsÞkík WíÃkLLk ÚkkÞ Au. yknkh-rðnkh íkÚkk ËirLkf ¾kLkÃkkLkLke yrLkÞr{íkíkkLkk V¤MðYÃku yktíkhzkt{kt rþrÚk÷íkk WíÃkLLk ÚkðkÚke ðkÞw ðÄu Au. yux÷u MÃkü s fne þfkÞ fu ËirLkf yknkhrðnkhLke yrLkÞr{íkíkk s fçkrsÞkíkLkwt MkkiÚke «Úk{ yLku {wÏÞ fkhý Au. fux÷ef ð¾ík fçkrsÞkík þkuf, ®[íkk, ¼Þ, Wîuøk suðkt {kLkrMkf fkhýkuÚke WíÃkLLk ÚkkÞ Au. yuf MÚkkLku ÷ktçkku Mk{Þ çkuMke hnuðkÚke Ãký fçkrsÞkík WíÃkLLk ÚkkÞ Au. (¢{þ:) çkuMke ïkMkLke økrík yLku ÷Þ Mk{kLk hk¾íkk {kU çktÄ fheLku 60 MxkufLkk «rík r{rLkxLkk ËhÚke ™kf îkhk ïkMk VkuMko MkkÚku çknkh VUfðku. yk r¢Þk ykuAk{kt ykuAe ËMk r{rLkx Ëhhkus fhðe òuEyu.

»kxTf{kuoLkku yÇÞkMk fÞko ÃkAe fhkuz MLkkLk: rþ¾kLke rçk÷fw÷ Lke[u Äehu Äehu Äkh fhe Xtzwt Ãkkýe yuðe heíku huzðwt òuEyu fu Ãkkýe fhkuzLkk nkzfkLku ¼eLkwt fhe Lke[uLke íkhV òÞ. Ëhhkus yk MLkkLk 15 r{rLkx fhðwt òuEyu. yXðkrzÞk{kt yuf rËðMk frx MLkkLk íkÚkk yuf rËðMk Ãkuzq Ãkh fk¤e/{w÷íkkLke {kxeLke Ãkèe çkktÄðe òuEyu. LkkzeþkuÄLk, yLkw÷ku{ rð÷ku{, þeík÷e, þeíkfkhe, ¼rMºkfk «kýkÞk{ Ëhhkus 5-5 r{rLkx fhðk òuEyu. þe»kkoMkLk, MkðkOøkkMkLk, yÄku{w¾, þðkMkLk, Ãkrù{ku¥kkLkkMkLk, ÄLkwhkMkLk, [¢kMkLk Ëhhkus þÂõík {wsçk fhðk òuEyu. WÃkhkuõík r¢Þkyku fkuE ÞkuøkMkkÄf îkhk Mkkhe heíku þe¾e ÷uðe. ytík{kt Ëhhkus 15 r{rLkx þðkMkLk fhðwt òuEyu. rz«uþLk Ëqh Ëqh ¼køke sþu.

“ftEf yuðwt fhsu su {kºk íkwt s fhu” {Lkkuð]r¥k h[Lkk fkuXkhe ¼køÞþk¤e çkLkíkk nkuÞ Au. Mxus ÃkhÚke íkuýu «Úk{ nhku¤{kt çkuXu÷e íkuLke rðÄðk {k hkÄk Mkk{u òuÞwt. su{kt íkuLke ÃkkuuíkkLke s ¾wþeLkwt rðhkx «ríkrçktçk Í÷fíkwt níkwt. yLkku¾eLke Lksh Mkk{uÚke yuf Ãk¤{kt ÃkÃÃkkLkk {]íÞw ÃkAeLkkt ykX ð»ko ÃkMkkh ÚkE økÞkt. íkuLku ÞkË ykÔÞku {B{eLkku fXkuh [nuhku. “yLkku¾e çkuxe! íkkhk ÃkÃÃkk {]íÞw ÃkkBÞk Au, Ãký yu{Lkk{kt su ftE Sðíkwt níkwt yu íkuyku íkkhk{kt {qfe økÞk Au yLku nwt yuLku WAuhðkLke Awt ” ykX ð»koLke yLkku¾eLku {B{eLkkt ðkõÞkuLke ÍkÍe Mk{s Lknkuíke Ãkzíke, yuLku {kºk yux÷wt s Mk{òÞwt níkwt fu ÃkÃÃkk ¾qçk çknkËwh níkk yLku yuðk {kýMkku s MkkiLku øk{íkk nkuÞ Au. ÃkÃÃkkLkk {]íÞwÚke íkuLku hzðwt ykðíkwt níkwt, Ãkhtíkw {B{eyu íkuLku hzðkLke Lkk Ãkkze níke. íkuLku íkhík s hksLk

CMYK

ytf÷Lku íÞkt hnuðk {kuf÷e Ëuðk{kt ykðu÷e. yLku fuÃxLk hksLk ytf÷Lku íÞktLkk yu rËðMkku! yLkku¾eLkk þheh{ktÚke yuf n¤ðe ÍýÍýkxe ÃkMkkh ÚkE økE. ÷~fhLkk {kuxk {kuxk WÃkheykuLke ykðLkòðLk. fBÃÞwxhku yLku LkfþkykuLke ËwrLkÞk. [kuðeMku f÷kf ðkÞh÷uMk Mkux MkkÚku hk¾eLku Vhíkk ytf÷. ÍzÃke Mkq[Lkkyku, ÍzÃke y{÷ yLku hkíkrËðMk ËkuzÄk{, òýu çkMk{kt [zíkk nkuEyu yux÷e MknsíkkÚke rð{kLkku{kt [zðk QíkhðkLkwt. hLkðuLke, xuEf ykìVLke, ÷urLztøkLke, ^T÷kExkuLke, zkErðtøkLke, ÃkuhkþqxLke, hzkhLke, fLxÙku÷ xkðhLke ËwrLkÞk. hksLk ytf÷Lke MkkÚku Lku MkkÚku hnuðkLkwt, VhðkLkwt, þe¾ðkLkwt Lku òýðkLkwt.

ytf÷Lkk çkÄk r{ºkku fnuíkk, “{kÞ økkuz! yk yLkku¾e íkku Akufhe Au fu {þeLk! yk ô{hu íkku çkk¤fkuLku Ãkuþkçk õÞkt fhðku íkuLkwt Þ ¼kLk LkÚke nkuíkwt. ßÞkhu yk Akuufhe íkku ÃkkR÷xLkwt, yuhnkuMxuMkLkwt ík{k{ fk{ þe¾ðk {ktze Au. øk{u íku{ íkkuÞ fuÃxLk ykLktËLke Akufhe AuLku! Mk{s{kt, ykðzík{kt, Ëu¾kð{kt, þrõík{kt çkÄe ðkík{kt çkkÃk fhíkkt çkkh økýe ykøk¤ Au.” hksLk ytf÷ Ãký yLkku¾eLke ykðzíkÚke Ëtøk ÚkE økÞk níkk. çkkh ð»koLke ÚkE íÞkt MkwÄe{kt íkku yLkku¾e rLkÞr{íkÃkýu ytf÷u MkkÚku WœÞLkku fhíke ÚkE økE níke. ¾hkçk nðk{kLk{kt, yfM{kíkkuLke ÃkrhrMÚkrík{kt, nkEsufLkk «ÞkMkku{kt fu ÞwØLkk ðkíkkðhý{kt íkuLku çkef fu ®[íkkLku çkË÷u yuõMkkEx{uLx yLku hku{kt[ Úkíkkt. yLku íku WœÞLk [k÷w hk¾ðkLke SË Ãkfzíke. Äe{u Äe{u íku ykìrVMkhku{kt íkÚkk yrÄfkheyku{kt yux÷e r«Þ ÚkE økE fu ½ýk çkÄk rð{kLk[k÷fku íkuLku MkkÚku ÷E síkk. yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh


CMYK

7

hrððkh, 29 sw÷kE, h012

www.sandesh.com

ºkÛk‚ku ðh‚ Sððk™e f¤k

Mfq÷ [k÷w nkuÞ íÞkhu çkk ¤…Ûk{kt hkus ‚ðkhu {nk{nu™Œu QXŒku

íÞkhu {™u yuðwt ÷k„Œwt fu nwt QXe™u ‚]rü …h W…fkh fhe hÌkku Awt. ðå[uðå[u fkuE fkuE rËð‚ {khe W…fkh¼kð™k ykuAe ÚkE sŒe íÞkhu {khkt {kŒk-r…Œk™e Vxfkh¼kð™k ò„]Œ ÚkðkÚke {khu …Úkkhe{ktÚke QXðwt s …zŒwt y™u ËktŒu ƒúþ fhðk™e ‚{ks{kLÞ r™hÚkof r¢Þk{kt «ð]¥k Úkðwt …zŒwt. ƒúþ {kU{kt sux÷wt s{Ûke ŒhV òÞ yux÷wt zkƒe ŒhV ykððwt òuEyu, Ÿ½™u fkhÛku yu ‚k{kLÞ ¢{ ™ s¤ðkŒkt {khk ðk÷eyku [e‚ …kzŒkt, “yk þwt fk[ƒk™e su{ ƒúþ fhu Au?” yk{ òÛÞu yòÛÞu Œuyku fk[ƒk suðk {nk™ «kÛke™wt y…{k™ fhe ËuŒkt. {khk …exe rþûkf …Ûk, “yk þwt fk[ƒk™e su{ Ëkuzu Au!” yuðwt fne ‚{MŒ fk[ƒk ‚{ks™u ne™ árüÚke òuŒk, …htŒw yk ƒtLku ðkõÞku{kt fuðku y™Úko Aw…kÞu÷ku Au? fk[ƒk™e su{ ƒúþ fhðwt yux÷u þwt? fk[ƒku fËe ƒúþ fhðk{kt ‘…kuŒk™ku fe{Œe ‚{Þ’ ðuzVu? fk[ƒk™e su{ Ëkuzðwt yux÷u þwt? fk[ƒku fËe Ëkuzu? ‚Ëeyku ‚wÄe™k ‚nSð™ …AeÞ {kÛk‚òŒ fk[ƒk™u yku¤¾e þfe ™Úke yu™wt {™u Ëw:¾ Au. {™u ™k™…Ûk{kt ðkhtðkh ‚t¼¤kððk{kt ykðŒwt fu ‘ŒuS™u xfkuhku y™u „Äuzk™u....’ yk fnuðŒ™ku ƒeòu rnM‚ku y™w¼ððku ™ …zu Œu {kxu nwt {khk ykí{k™u fk[ƒk suðk fð[Úke Zktfe ËuŒku. rþÞk¤k™e ‚ðkhku{kt „kuËzwt ykuZe™u {U ½Ûke ðkh rð[khðk™ku ¾qƒ …rh©{ fÞkuo Au y™u {™u yu s ‚íÞ ‚{òÞwt Au fu Ëkuze

Ëkuze™u …[k‚ ðh‚{kt ½kuzk™k {hŒkt {hŒkt hk{ h{e òÞ Au y™u fk[ƒku ºkÛk‚ku ðh‚ h{Œkt h{Œkt ¾U[e fkZu Au. {™u yuf ½kuzkðk¤kyu sÛkkÔÞwt nŒwt fu ½kuzk™e yuðhus Wt{h 50 ð»ko™e nkuÞ. yu{ktÞ fk{„hku ½kuzku 40 ðh‚{kt ¾÷k‚ ÚkE òÞ y™u yk¤‚w ½kuzku 60 ð»ko Sðu. ŒuÚke fkuE yu{ fnu Au fu {khe ŒrƒÞŒ ½kuzk suðe Au íÞkhu {™u n‚ðwt ykðu Au. ¾hu¾h Œku Ëe½koÞw ƒ™ðk RåA™khu ‘{khe ŒrƒÞŒ fk[ƒk suðe Au’ yu{ fnuðwt

ðkíkLkwt ðíkuMkh zkì. hEþ {Lkeykh òuEyu. Sð™Y…e Œ¤kð yuf s Au, …Ûk yu{kt fux÷kf ‚ßs™ku fk[ƒk™e su{ Sðe òÞ Au y™u fux÷kf ðh‚kËe Ëuzfk™e su{ yÕ…fk÷e™ ykÞw{kt ™knf WA¤fqË {[kðe {qfu Au. [k÷ku Œ{™u yksu fk[ƒkSð™™e hBÞ ‚Vh fhkðwt.  fk[ƒk…wºk shk {MŒe fhe hÌkku Au. fk[ƒkÃkíLke shk r[trŒŒ Au. …rŒ™u fnu Au, “yk™u shk ‚{òðku! fux÷ku [t[¤ Au! AuÕ÷k ‚kŒ rËð‚{kt [kh ðkh nkÕÞku.”

“yfkhý fhu÷e ¼÷kE yLku yfkhý Mksuo÷e MkwtËhíkkLke {ò swËe s Au.” yk Mkqºk yu{ s ¾kLkøke{kt fkuEyu çkLkkÔÞwt Lku ÃkAe íku yk¾k Ëuþ{kt Vu÷kE økÞwt

¼÷kE {kxuLke sunkË

Mkk

Lk £kÂLMkMfku{kt rþÞk¤kLkk ykfhk rËðMkku [k÷íkk níkk. yuf rËðMk, yuf {rn÷k ÷k÷ htøkLkk Mfqxh Ãkh Lkkíkk÷Lke ¼uxkuLkk {kuxk Úku÷k MkkÚku Ãkw÷ ÃkhLkk sfkíkLkkfk ÃkkMku Q¼e hne. Vhs ÃkhLkk yrÄfkheLku fÌkwt, “{khe yLku {khe ÃkkA¤ ykðíke A økkzeykuLke sfkík {khe ÃkkMkuÚke ÷E ÷ku.” íÞkh ÃkAe Ayu fkhLkk zÙkRðhu fkh Q¼e hk¾e zkì÷h ykÃkðk {ktzâk. íÞkhu yu{Lku sðkçk {éÞku, “ík{khe ykøk¤ðk¤e {rn÷kyu ík{khk ÃkiMkk [qfðe ËeÄk Au.” Mfqxh [÷kðLkkhe {rn÷kLke Lksh Mkk{u ÃkkuíkkLkk yuf r{ºkLku íÞkt £eÍ Ãkh ÷økkzu÷k fkzoLkwt ÷¾ký ½q{íkwt níkwt! “yfkhý fhu÷e ¼÷kE yLku yfkhý Mksuo÷e MkwtËhíkkLke {ò swËe s nkuÞ Au.” yk Mkqºk íkuLkk {Lk{kt yuðwt fkuíkhkE økÞwt níkwt fu íkuýu y{Míke s ÃkkuíkkLke ÃkkA¤ ykðíkk A sýLke sfkík [qfðe ËeÄe. ßÞwze Vkuh{uLku yk s Mkqºk ÃkkuíkkLkk ½hÚke Mkkuyuf {kE÷ Ëqh ykðu÷k ¾tzuh suðk {fkLkLke Ëeðk÷ Ãkh ÃkuRLx fhu÷wt òuÞwt Mkk{økúe Ãk÷k¤u÷k ÷e÷k {øk 4 xuçk÷MÃkqLk {UËku - yZe fÃk íku÷ - 3 xuçk÷MÃkqLk yLku ík¤ðk {kxu Lk{f MðkË {wsçk ÷e÷kt {h[ktLke ÃkuMx ËkuZ xuçk÷MÃkqLk ÷ªçkwLkku hMk 1 xuçk÷MÃkqLk

xqtfe ðkíkko ykËeh ÷khk yLku íku Mkqºku íkuLkk {LkLkku yux÷e nËu fçkòu ÷eÄku fu ÃkkAk Vhíkkt yk¾e {wMkkVhe Ëhr{ÞkLk íku MkqºkLkk yûkhku íkuLke Lksh Mkk{u LkkåÞk fhíkk níkk. íkuýu íkuLku ÃkkuíkkLkk ÷uxhÃkuzLkk Lke[uLkk ¼køk{kt AÃkkÔÞwt. ßÞwzeLkk Ãkrík £uLfLku Ãký Mkqºk øk{e økÞwt. íkuyku Mkkík{k ÄkuhýLkk rþûkf níkk. íku{ýu ðøko¾tzLke Ëeðk÷ Ãkh yu Mkqºk {qõÞwt. íku{Lke yuf rðãkŠÚkLkeLke {kíkk y¾çkkh{kt rLkÞr{ík ÷¾íke. íkuýu yk Mkqºk ÃkkuíkkLkk y¾çkkh{kt AkÃÞwt. íkuýu fÌkwt, “yk ðkõÞ {Lku øk{e økÞwt Au, Ãký fËk[ nwt íkuLku íkuLkk Ãkqhk yÚko{kt Mk{S LkÚke þfe.” çku rËðMk ÃkAe yu™ nçkohLkku VkuLk ykÔÞku. [k÷eMk ð»koLke MkkuLkuhe ðk¤ðk¤e yk òsh{kLk {rn÷k {heLk{kt hnuíke níke. {heLk ËuþLkkt ËMk {wÏÞ hkßÞku{ktLkwt yuf níkwt. nçkoxoLke íÞkt yuf huMxkuhkt níke.

çkqxu fu Mk{kuMku

heík

1. {UËkLkk ÷kux{kt çku xuçk÷MÃkqLk íku÷ yLku

yzÄku fÃk Ãkkýe W{uhe íkuLkku Úkkuzku fzf ÷kux çkktÄe ÷ku yLku íkuLkk Ãkh fÃkzwt ZktfeLku íkuLku ºkeMk r{rLkx {kxu yuf çkksw {qfe Ëku. 2. yuf fzkE{kt íku÷ økh{ fhku. íku{kt ÷e÷kt {h[ktLke ÃkuMx W{uhku y™u çku r{rLkx {kxu Mkktík¤ku. íku{kt ÷e÷k {øk W{uhku yLku n÷kðku. yzÄku fÃk Ãkkýe W{uhku yÚkðk {øk [ze òÞ íkux÷wt Ãkkýe W{uhku. íku{kt Lk{f Lkk¾ku yLku n÷kðku. íÞkhçkkË íkuLku Zktfe Ëku yLku [zðk Ëku. 3. ßÞkhu r{©ý Mkqfwt ÚkE òÞ íÞkhu íkuLku ºkýÚke [kh r{rLkx Mkktík¤ku. íku{kt

fk[ƒk…rŒ fnu Au, “yu{?” …Ae ƒu rËð‚ hne™u …rŒ sðkƒ yk…u Au, “yu Œku nsw ™k™ku Au ™u, {ktz …t[kuŒuh ðh‚™ku ÚkÞku, {kuxku Úkþu yux÷u ykðe sþu.”  fk[ƒk…wºku r…Œk™u VrhÞkË™k Mðh{kt fÌkwt, “…Ã…k, Œ{u {™u yk fwËhŒe nuÕ{ux ð„h ƒnkh ™Úke ™ef¤ðk ËuŒk. …t[kuŒuh ðh‚™ku ÚkÞku, …Ûk Œ{u nsw {™u fef÷ku s ‚{òu Aku y™u yk Ëuzfkyku Œku swyku fuðe fqËkfqË fhu Au?” íkuýu fÌkwt, “rËðMkku MkwÄe yk Mkqºk {khk {Lk{kt ½q{íkwt hÌkwt. ytíku {U íkuLku {khe huMxkuhkt{kt ÷økkzâwt.” “fuðwt MkhMk ðkõÞ!” fne yuf {kýMku íkuLku ÃkkuíkkLkk ½h{kt ÷økkzâwt. nçkoxuo fÌkwt, “yk s íkku ¾qçke Au. ík{u yfkhý fþwtf fhku yLku íku yfkhý Vu÷kíkwt òÞ...” íkuýu íku MkqºkLku ÃkkuíkkLke heíku y{÷ Ãký fÞkuo Au: yuf Sýo Ëu¾kíke rLkþk¤Lku htøk fhkðe Lkðe suðe çkLkkðe ËeÄe, økk{Lkk økheçkkuLkk ½h{kt AkLkwt{kLkwt økh{ ¾kðkLkwt ÃknkU[kzâwt, nçkoxo fnu Au, “®nMkkÚke sux÷ku Lkkþ ÚkkÞ Au, íkuLkkÚke ðÄkhu ™ðMksoLk ¼÷kELkkt LkkLkkt LkkLkkt f{kuoÚke ÚkkÞ Au.” nðu íkku yk Mkqºk õÞktLkwt õÞkt ÃknkUåÞwt Au - {kuxk ÂMxfh YÃku, Ëeðk÷ku Ãkh, ÷uxhÃkuzLke Lke[u, rçkÍLkuMk fkzo Ãkh yLku yk MkqºkLke MkkÚku ÃknkU[e Au ¼÷kE {kxuLke sunkË. ykðku s òËw Au yfkhý Mksuo÷e MkwtËhíkkLkku! fkuE hMíkkLke Äkh Ãkh zuVkurzÕMkLkk MkwtËh Vq÷Akuz ðkðu Au íÞkhu ÃkMkkh Úkíke økkzeykuLke nðkÚke íkuLkwt þxo Qzíkwt Ëu¾kÞ Au. rMkÞux÷{kt yuf {kýMk yuf MkwÃkh {kfuoxLkwt zMxrçkLk ÷ELku Vhu Au yLku MðuåAkyu ykswçkkswLke xufhe ÃkhLkku f[hku WXkðu Au. yux÷k{kt yuf {kýMk økúeLk Ãkkfo çkuL[ ÃkhLke Äq¤ MkkV fhu Au. íkuyku fnu Au, ÃkkuíkkLke òíkLku Úkkuzku ykLktË ykÃÞk rMkðkÞ nMke Lk þfkÞ. yu s heíku òu ík{Lku yuðe ©Øk Lk nkuÞ fu ËwrLkÞkLku Úkkuze ðÄw MkwtËh çkLkkððkÚke ík{khe ÃkkuíkkLke {w~fu÷eyku Úkkuze n¤ðe Úkþu íkku ík{u ykðkt fkÞkuo fhe þfku Lknª. yLku ÃkAe ík{Lku Ãký õÞkhuf yuf {òLkku Mkw¾Ë ykt[fku Lknª {¤u? ík{u Wíkkð¤{kt nku Lku ík{Lku ¾çkh Ãkzu fu rçkús Ãkh ík{khe sfkík [qfðkE økE Au íkku? yLku ÃkAe ík{Lku Ãký ftEf yuðwt s MkwtËh fk{ fhðkLkwt {Lk Lknª ÚkkÞ? þwt fhþku? Mkk{k {¤u÷k íkhV nkÚk n÷kðþku? Úkkfu÷k õ÷kfo Mkk{u ÂM{ík ðuhþku? fu ÃkAe íkuLkkÚke ðÄw {kuxwt ftEf fhþku? Ëhuf ¢ktríkLke su{ MkÓËÞíkkLke yk sunkË Ãký ÄehuÚke þY ÚkkÞ Au, yuf LkkLkfzk fkÞoÚke þY ÚkkÞ Au. íku fkÞoLku ík{khwt Mk{S þY fhku. (‘ykþkLkk ytfwh’ ÃkwMíkf{ktÚke, «fkþf: ykh. ykh. þuX, y{ËkðkË) Mkk{økúe fk[kt fu¤kt - 4 Lktøk (350 økúk{) Lk{f - MðkË {wsçk n¤Ëh ÃkkWzh - 1/2 xeMÃkqLk {eXk ÷e{zkLkkt Mk{khu÷kt ÃkkLk - 20 Lktøk

ƒk…kyu fÌkwt, “ƒuxk, íkU su ykuZe Au Œu nuÕ{ux ™Úke. {uLÞwVuõ[®h„ rzVuõx Au.” fk[ƒk…wºk fnu, “ykðwt {uLÞwVuõ[h?” r…Œk fnu, “nk ƒuxk, £uõ[h ™ ÚkE òÞ yu {kxu. {™u …Ûk õÞkhuf hku{uÂLxf {qz{kt yk nuÕ{ux V„kðe Ëuðk™wt {™ ÚkkÞ Au, …Ûk þwt fhwt, nuÕ…÷u‚ Awt, Œkhe {B{e™u …Ûk fËe Þwðk™e{kt ƒuf÷u‚ ƒnkh ™ef¤ðk™wt {™ ÚkŒwt...yu rËð‚ku „Þk. nðu Œku Œkhe {B{e …eX …h ÃÞkhÚke x…÷e {khu Au fu „wM‚kÚke Äçƒku {khu Au yu s ¾ƒh ™Úke …zŒe,

Ëu

þ{kt ¾k¾e ðËeoÄkhe Ãkku÷eMkLkku sw÷{ ðÄíkku òÞ Au. Ãkku÷eMk Ëuþ{kt Ëhhkus Mkhuhkþ 4 LkkøkrhfkuLku ÷kufyÃk{kt økkUÄe hk¾e {kh {khe {khe Lkk¾u Au. 2009-10Lke Mkk÷{kt Ãkku÷eMkLkk íkkçkk{kt hnu÷k 1324 LkkøkrhfkuLke Ãkku÷eMku níÞk fhe níke. yu yktfzku W¥khku¥kh ðÄe hÌkku Au. ¾k¾e ðËeoLkk ¾qLke ¾u÷{kt ÞwÃke, rçknkh y™u {nkhk»xÙ yu ºkýuÞ hkßÞku {ku¾hu Au. Ãkku÷eMk fMxze{kt Úkíke níÞkyku{kt yk ºký hkßÞkuLkku Vk¤ku 37 xfk sux÷ku yÄÄÄ Au. ßÞkt støk÷ hks «ðíkuo Au yuðk rçknkhLkk Lkkðzk rsÕ÷kLkk MkËh Ãkku÷eMk MxuþLkLkk Ãkku÷eMk ÷kufyÃk{kt fuË 28 ð»koLkk {Lkkus ÞkËðLkwt {]íÞw fkuELkwt Ãký fk¤swt ftÃkkðe Lkk¾u yuðwt níkwt. [k÷w ð»kuo yu xâwçkðu÷ r{furLkfLku Ãkku÷eMku fkuE ykhkuÃk{kt Ãkku÷eMk fMxze{kt ÃkqheLku yux÷ku çkÄku Zkuh {kh {kÞkuo níkku fu økík 14{e òLÞwykheyu ßÞkhu yuLkk rÃkíkk ËÞkLktË ÞkËð yuLku {¤ðk økÞk íÞkhu yu ¼Þtfh ÃkezkÚke fhktsíkku níkku. rÃkíkk ½uhuÚke su ¼kusLk ÷kÔÞk níkk yu Ãký yu ¾kE þfíkku Lk níkku. Lku çkesu rËðMku yuLkku {]íkËun yuf Wßsz ¾uíkh{kt {¤e ykðíkkt [f[kh {[e økE níke. yu ÞwðkLkLkk {]íkËun ÃkkMku çkuMke yuLke rðÄðk ÃkíLke yLku ºký {kMkq{kuLke {kíkk yk¢tË fhíke níke. su Mkkt¼¤ðk {kxu Ãkku÷eMk fu MkhfkhLkk fkLk çktÄ níkk. {Lkkus ÞkËðLke yk çkeS ð¾ík ÄhÃkfz fhkE níke. yuLkku økwLkuøkkh íkhefuLkku ¼qíkfk¤Lkku fkuE hufkuzo Lknkuíkku. yøkkW LkðuBçkh 2011{kt Ãký Ãkku÷eMku yu™u Ãkfzâku níkku. yuLkku økwLkku yux÷ku s níkku fu íkuLku ÃkkuíkkLke þuhe{ktÚke fkuE rçkLkðkhMke {kuçkkE÷ VkuLk {éÞku níkku. suLkk {q¤ {kr÷f yuf rçkÍLkuMk{uLkLke níÞk ÚkE økE níke. Ãknu÷e ðkh Ãkku÷eMku yuLku yxf{kt ÷E ÃkqAÃkhA fhíkkt íku rLkËkuo»k sýkíkkt Akuze {qõÞku níkku, Ãkhtíkw ¾qLkLkku ¼uË Wfu÷ðkLkwt «uþh ðÄíkkt Ãkku÷eMku {LkkusLku ÃkfzeLku yuLke ÃkkMku økwLkku fçkq÷kððk yux÷ku çkÄku {kÞkuo fu yuLke sçkkLk fkÞ{Lku {kxu çktÄ ÚkE økE. yk {k{÷u {kæÞ{ku{kt çknw nkuçkk¤ku {[íkkt Ãkkt[ Ãkku÷eMk Mkk{u yuVykhykE LkkUÄðk{kt ykðe Au. òufu, rLkËoÞe yLku

÷k÷ {h[kt ÃkkWzh - 1 xeMÃkqLk ÄkýkLkku ÃkkWzh - 1 xeMÃkqLk [ku¾kLkku ÷kux - 2 xuçk÷MÃkqLk yk{÷eLkku ÃkÕÃk - 2 xeMÃkqLk íku÷ - 2 xuçk÷MÃkqLk yLku Mkktík¤ðk {kxu

ðÍn¬kE r[ÃMk (ík¤u÷kt fk[kt fu¤kt) ¾kLkk ¾òLkk MktSð fÃkqh ÷ªçkwLkku hMk Lkk¾ku yLku r{õMk fhku.

4. çkktÄu÷k {UËkLkk ÷kux{ktÚke yufMkh¾k

[kh ¼køk fhe Ëku yLku íkuLku ÃkqheLke MkkRÍ{kt ðýe ÷ku ðå[{ktÚke fkÃke ÃkAe íkuLkku fkuLk ykfkh çkLkkðe ÷ku. 5. fkuLk{kt {økLkwt çkLkkðu÷wt Úkkuzwt r{©ý ¼he ÷ku. Úkkuzk ÃkkýeLkku WÃkÞkuøk fheLku íkuLke rfLkkhLku Ãkuf fhe Ëku. 6. sYrhÞkík {wsçk fzkE{kt íku÷ økh{ fhku. íku{kt Mk{kuMkk híkkþ Ãkzíkk yLku r¢MÃke ÚkkÞ íÞkt MkwÄe ík¤e ÷ku. íku÷Lku rLkíkkhðk {kxu Mk{kuMkkLku yuçMkkuçkoLx ÃkuuÃkh{kt {qfku. 7. ÷e÷e [xýe MkkÚku økh{ økh{ Mkðo fhku. ÷u¾f {kMxh þuV yLku xur÷rðÍLk nkuMx Au.

Email : enquiry@sanjeevkapoor.com

CMYK

…Ûk Þw ‚e ÷„™™kt ËkuZ‚ku ð»ko …Ae ƒÄwt ‚h¾wt.” fk[ƒk…wºk fnu, “…Ã…k, {khe þhÛkkE õÞkhu ðk„þu? {khe …eX …h …eXe õÞkhu [ku¤kþu? yk Þwðk™ Ëuzfku y™u Ëuzfe {khe ™sh ‚k{u {ò fhu Au Œu ™Úke òuðkŒwt.” fk[ƒkr…Œk ykïk‚™ yk…Œkt fnu Au, “ƒ‚ ƒuxk, yk Ëuzfk-Ëuzfeyku™e [kh-…kt[ s™huþ™ ™ef¤e sðk Ëu …Ae Œkhk {kxu fk[ƒe òuðk™wt þY fhþwt.”  hk{kÞÛk™k fk[ƒk yðŒkh{kt fk[ƒe ½hÚke ƒnkh sŒkt fk[ƒk™u fnu Au, “f{ ‚q™!” fk[ƒku fnu, “õÞkt ÷ktƒku ‚{Þ sðk™wt Au, {kºk 14 ðh‚™ku s ð™ðk‚ Au ™u! yk „Þku ™u yk ykÔÞku!” fk[ƒe fnu, “14 s ðh‚ Au ™u Œku ‘n™e{q™’ ‚{S {™uÞ ‚kÚku ÷E òyku™u!”  yuf ¼khŒeÞ fk[ƒkyu Vu‚ƒwf …h Mxux‚ ÷ÏÞwt, “Ã÷k‚e™wt Þwj, ykE ðkuLx xw M÷e… ƒx fktx M÷e… …e‚Vw÷e!” …Ae Mxux‚ y…zux fÞwO, “{ktz ykt¾ ÷k„e íÞkt 1857™ku rðÃ÷ð!” Vhe ŒhŒ Mxux‚ y…zux fÞwO, “ykÍkËe™e ÷zkE... yk ÷kufku shk st…ðk Ëuþu fu ™nª!”  Mxeð òuçMku rðï™wt VkMxuMx fBÃÞwxh ƒ™kðe ònuh fÞwO fu yk fBÃÞwxh ‚ku ™nª, ƒ‚ku ™nª, …Ûk ºkÛk‚ku ðh‚ ‚wÄe [k÷þu. ÷kufkuyu …qAâwt , “Œ{khe s xfðk™e „uhtxe ™Úke Œku Œ{khwt fBÃÞwxh ºkÛk‚ku ðh‚ xfu yu™e „uhtxe fkuÛk ÷uþu?” Mxeð òuçMku fÌkwt, “y{u yu™ku {uRLxu™L‚

fkuLxÙkõx fk[ƒkyku™u yk…ðk™k Aeyu.’’  y{urhf™ fk[ƒkyu ¼khŒeÞ fk[ƒk™u …qAâwt, “ðkuxT‚ y…?” ¼khŒeÞ fk[ƒkyu sðkƒ ykÃÞku, “yk n{Ûkkt ‘þku÷u’ r…õ[h rh÷eÍ ÚkÞu÷wt ™u, ðkRV y™u ƒk¤fku™u ÷E™u yu ‘þku÷u’ r…õ[h òuðk sðk™wt rð[khŒku nŒku, íÞkt Œku yu Qze …Ûk „Þwt.”  ‚{MŒ fk[ƒk ‚{ks™e ðkr»kof r{®x„ Ëh ƒkh ð»kuo {¤u Au. yu{kt ƒu Xhkð fhðk{kt ykÔÞk. 1. ðkr»kof r{®x„ nðuÚke Ëh yZkh ð»kuo ¼hðe. 2. …u÷k rƒúrxþ y¾ƒkh …h fu‚ {ktzðku, suÛku {k™™eÞ {™{kun™r‚tnS™e ‚h¾k{Ûke ‘…qz÷’ ‚kÚku fhe. yk ‚h¾k{Ûke™u ‚ðko™w{Œu ð¾kuze fkZe ‚{MŒ fk[ƒk ‚{ksu y™whkuÄ fÞkuo Au fu rƒúrxþ y¾ƒkh …kuŒk™e ¼q÷ ‚wÄkhe ÷u y™u yu{™e ‚h¾k{Ûke ‘…qz÷’ ™nª, …htŒw ‘xxo÷’ yux÷u fu fk[ƒk ‚kÚku fhu.  yuf fk[ƒk™u ‚ktf¤Úke ƒktÄe™u ƒeò ƒÄk fk[ƒkyku …k„÷ku™k zkìõxh fk[ƒk …k‚u ÷E „Þk. zkìõxhu …qAâwt, “þwt ÚkÞwt Au yk™u?” yu™kt Mðs™ku hzŒkt hzŒkt ƒkuÕÞkt, “Axfe „Þwt Au yk™wt!” zkìõxh ‚knuƒ, AuÕ÷k fux÷kf rËð‚Úke yu yuf …wMŒf ðkt[e hÌkku Au, ‘A‚ku ðh‚ ‚wÄe™wt ÷ktƒwt Sð™ Sððk™k W…kÞku..’ amiraeesh@yahoo.co.in

¾k¾e ðËeoLkku fhu rðþu»k ¾tÄe Ãkku÷eMk {LkkusLke ÄhÃkfz fu fMxze{kt {]íÞw ÚkÞkLkku RLkfkh fhu Au! {kLkð yrÄfkh Ãkt[u yur«÷ 2010Úke {k[o 2011 Ëhr{ÞkLk Ãkku÷eMk fMxze{kt ÚkÞu÷kt {]íÞw (níÞk)Lkku ð»ko¼hLkku 1574Lkku yktfzku çknkh Ãkkzâku Au íku ¼khu yk½kíksLkf Au. Ãkku÷eMkLke fMxze y™u ßÞwrzrþÞ÷ fMxze yux÷u fu su÷{kt fk[k fk{Lkk fuËe íkhefu {]íÞw Ãkk{íkk LkkøkrhfkuLke MktÏÞk Ëþkoðíkku yk yktfzku Au. ÞwÃke økík ð»kuo Ãkku÷eMkLkk ºkkMkðkËÚke 331Lke níÞk MkkÚku xku[ Ãkh hÌkwt níkwt. çkeò ¢{u 136 MkkÚku rçknkh y™u 130 MkkÚku {nkhk»xÙ ºkesu ¢{u hÌkwt níkwt. yk ºkýuÞ hkßÞku{kt fw÷ {¤eLku ËuþLkk fMxkurzÞ÷ {]íÞwLkk 37 xfk þtfkMÃkË fuMk LkkUÄkÞk níkk. Mkk{kLÞ heíku fkuE íknku{ík ytøku þf{tË þÏMkLke ykhkuÃke íkhefu yxf fheLku Ãkku÷eMk ÷kufyÃk{kt ÃkqAÃkhA {kxu hk¾ðk{kt ykðu íkku ÄhÃkfzLkk 24 f÷kfLkk Mk{Þøkk¤k{kt þf{tË ykhkuÃkeLku Ãkku÷eMku fkuxo Mk{ûk hsq fhðkLkwt fkÞËkfeÞ heíku VhrsÞkík Au. yu ÃkAe rh{kLz {¤u íkku

ykhkuÃkeLke Ãkku÷eMk fMxze ðÄu yLÞÚkk ßÞwrzrþÞ÷ fMxze{kt {kuf÷ðk Ãkzu yÚkðk ò{eLk Ãkh {wõík fhðku Ãkzu, Ãkhtíkw Ãkku÷eMk þf{tËkuLku ÃkfzeLku yuLke ÄhÃkfzLke íkkhe¾ xkE{Lkkt ¾kLkkt ¾k÷e hk¾e ykhkuÃkeLku ykuLkuykuLk ÃkkuíkkLkk fçkò{kt hk¾eLku {kh {khe økwLkku fçkq÷kððk «ÞkMk fhíkk hnu Au, Ãkhtíkw {kuxk¼køkLkk rfMMkk{kt Ãkku÷eMk {Lkkus ÞkËðLke {kVf þf{tËkuLku WXkðe ÷kðe Ãkku÷eMk ÷kufyÃk{kt økuhfkÞËu heíku økkUÄe hk¾e {kh {khu Au Lku {he òÞ íÞkhu ¾uíkh{kt ÷kþ VUfe ykðu Au. yLku fnu Au fu y{u yuLke ÄhÃkfz s Lknkuíke fhe. yu {khk fçkò{kt Lknkuíkku íkku ÃkAe yuLkk {kuík {kxu y{u sðkçkËkh fuðe heíku ÚkEyu? fuLÿeÞ øk]n{tºkk÷ÞLkk Mk¥kkðkh ðkŠ»kf ynuðk÷{kt s yu nfefíkLkku Mðefkh fhðk{kt ykÔÞku Au fu yur«÷ 2009Úke {k[o 2010 Ëhr{ÞkLk Ëuþ{kt Ãkku÷eMk fMxze Ëhr{ÞkLk 1324 LkkøkrhfkuLku {kuíkLku ½kx WíkkhkÞk níkk. ÃkkA÷k ËMkfk{kt {nkhk»xÙ{kt Ãkku÷eMk fMxze{kt 250 {]íÞw ÚkÞktLkwt LkkUÄkÞwt níkwt. ÞwÃke{kt 174, økwshkík{kt 134 yLku yktÄú«Ëuþ{kt 109 {]íÞw (níÞk) LkkUÄkÞkt níkkt. {kLkð yrÄfkh Ãkt[Lku suLke òý fhkE nkuÞ yuðk fuMkLkk yk yktfzk Au. Mkk[k yktfzk íkku rLkËoÞe Ãkku÷eMk òýu! (MkkisLÞ: RÂLzÞk xwzu)

yk{÷eLkku ÃkÕÃk yLku çku xuçk÷MÃkqLk íku÷ W{uhku. yk ÃkuMxLku fu¤ktLke M÷kRMk Ãkh Mk{Úk¤ ÷tçkkE «{kýu íkuLkk ºký yLku [kh xwfzk fhku. ÷økkðku yLku ÃktËh r{rLkx {kxu yuf çkksw Ãkh òu fu¤kt ðÄw ÷ktçkkt nkuÞ íkku íkuLku çku xwfzk{kt {qfe Mkwfkðk Ëku. 4. sYrhÞkík {wsçkLkwt íku÷ fzkE{kt økh{ fhku. fkÃke ÷ku. 2. Ãkkýe{kt Lk{f yLku n¤Ëh Lkk¾eLku [kh íku{kt fu¤ktLke M÷kRMk çktLku çkksw r¢MÃke yLku r{rLkx Wfk¤ku yLku Xtzk Ãkzðk Ëku. híkkþ Ãkzíke ÚkkÞ íÞkt MkwÄe ík¤e ÷ku. 3. {eXk ÷e{zkLkkt ÃkkLk, ÷k÷ {h[kt ÃkkWzh, 5. rLkíkkhðk {kxu yuçMkkuçkoLx ÃkuÃkh Ãkh {qfku yLku ÄkýkLkku ÃkkWzh yLku [ku¾kLkku ÷kux MkkÚku økh{ økh{ Mkðo fhku. heík

1. fu¤ktLke Ak÷ WíkkheLku fu¤ktLke M÷kRMkLku


CMYK

8

hrððkh, 29 sw÷kE, h012

www.sandesh.com

fkfk: økúef RfkhMkÚke ‘MkLkMkux çkw÷uðkzo’Lke Lkkuh{k zuMk{kuLz MkwÄe

f rËðMk Vq÷ku ykðíkkt çktÄ “y LkuÚkEyuøkÞkt . yuf Mk{Þ níkku ßÞkhu

xÙf ¼heLku Vq÷ku ykðíkkt níkkt. {khku yk¾ku çktøk÷ku çkøke[k{kt íkçkËe÷ ÚkE síkku níkku. yuf #[ søÞk Lk çk[íke su Vq÷kuÚke ¼hkÞu÷e Lk nkuÞ. yk¾wt ½h Vq÷kuLke MkwøktÄÚke {½{½e síkwt níkwt yLku {khk yuf sL{rËðMk Ãkh Ëhðkò çknkh fþwt s Lk níkwt. yuf Lkk{{kºk çkqfu Ãký Lknª. LkrÚkìtøk, yLku yu rËðMku {Lku Mk{òÞwt fu {khe ®sËøkeLkk ©u»X rËðMkku ¼qíkfk¤ çkLke økÞk Au. nðu fkuE s MkufLz E®LkøMk Lk níke. {Lku Mk{òE økÞwt fu nwt VheÚke hksuþ ¾LLkk çkLke þfðkLkku Lk níkku.” ík{Lku õÞkhu ÷køÞwt fu ík{khe ‘ðkíkko’ Ãkíke økE Au? yuðku Mkðk÷ rVÕ{Mksof {nuþ ¼èu yuf ð¾ík hksuþ ¾LLkkLku ÃkqAâku níkku yLku fkfkyu yuf ûkýLkk Xnuhkð yLku Ãkerzík yÄoÂM{ík ðå[u yk sðkçk ykÃku÷ku. fkfkLke fnkLke MkV¤íkk yLku rLk»V¤íkkLke yuf Mkh¾e íkeðúíkkðk¤e fnkLke Au yu ËkunhkððkLke sYh LkÚke. {n¥ðLkwt yu Au fu yk {kýMk sux÷k ¼ú{{kt MkV¤íkk Sðe økÞku níkku yux÷ku s rLk»V¤íkk{kt MÃkü ÚkE økÞku níkku. fkfkLkk Mxkhz{Lkwt fkWLxh çku÷uLMk suLkk{ktÚke MkòoÞwt níkwt y™u suLkk fkhýu fkfkLkk ÃkíkLk{kt MÃkez ykðe níke yuðk yuf Mk{ÞLkk fèh nheV yr{íkk¼ çkå[LkLku (yiMku ykíkLk çkkíkLk ykíku òíku hnUøku yuðwt fkfkyu yuf ðkh fnu÷wt) yuýu yuf ð¾ík fnu÷wt, “{Lku ykùÞo ÚkkÞ Au y{eík fu MkV¤íkk fu rLk»V¤íkk íkLku MÃkþeo þfíke

ßÞk

hu ËwrLkÞkLke ©uc rVÕ{ çkLkkðíkk ÷kufku rVÕ{ku çkLkkðu íÞkhu íku{Lke ÃkkMku ËþofkuLke yÃkuûkk yLknË ðÄe òÞ Au yLku íkuLku Mktíkku»kðk {kxu rVÕ{ Ãký yux÷e s ÷ksðkçk çkLkkððe Ãkzu. Ãknu÷kt fhíkkt çkeswt W¥k{ çkLkkððwt ¾qçk frXLk fk{ Au Ãký rËøËþof r¢MxkuVh Lkku÷Lk íku{kt yÃkðkË Au, fu{ fu íku{Lke Ëhuf rVÕ{ Ãknu÷kt fhíkkt ðÄw Mkkhe çkLke Au. ‘çkux{uLk- Ä zkfo LkkRx hkRÍeMk’ çkLkkðeLku íku{ýu Mkkrçkík fhe ykÃÞwt fu rVÕ{ fkuLku fnuðkÞ! ‘çkux{uLk xÙkÞku÷kuS’Lkku yk ytrík{ ¼køk níkku. ík{u s rð[khe swyku fu ík{khk æÞkLk{kt fkuE yuðe rVÕ{ Au, suLkku ºkeòu ¼køk Ãknu÷k yLku çkeò fhíkkt çknuíkh çkLÞku nkuÞ. {khk æÞkLk{kt íkku LkÚke Ãký nðu yuf Au yLku íku Au yk ËMkfkLke Mkðo©uc rVÕ{ íkhefu ‘Ä zkfo LkkRx hkRÍeMk’. {nkLk rËøËþofkuLke íkw÷Lkk ykÃkýu õÞkhuÞ Lk fhe þfeyu Ãký ßÞkhu «Úk{ fhíkkt rîíkeÞ yËT¼wík nkuÞ yLku ík]íkeÞ yíkwÕÞ çkLku íkku Úkkuzwtf MkknMk fhe sðkÞ. nkur÷ðqz{kt MxeðLk MÃke÷çkøko yòuz Au, íku{Lke MkkÚku fkuELkku íkk÷ Lk ykðu Ãký íku{Lkk fhíkkt Ãký W¥k{ f]ríkykuLkwt MksoLk yk çktËkyu fÞwO Au íku{ fnuðk{kt fkuE yrík~kÞkuÂõík ™Úke. hku÷uLz yu{rhf suýu ‘Ä RÂLzÃkuLzLMk zu’ yLku ‘2012’ suðe rVÕ{ku çkLkkðe, Mkk{u íkuýu ‘10,000 çkeMke’ suðe rVÕ{ çkLkkðeLku ËþofkuLku rLkhkþ Ãký fÞko. íkuðk s ÷ksðkçk rËøËþof suBMk fu{YLku ‘xkRxurLkf’ Úke ‘yðíkkh’ MkwÄe çkuMx rVÕ{ku ykÃke, rVÕ{ku yíÞtík {suËkh níke Ãký íku{Lke Ëhuf rVÕ{ku yuf yufÚke [rzÞkíke Lknkuíke. íku{Lke rVÕ{kuÚke Ëþofku Lkkhks LkÚke ÚkÞk Ãký íkuyku y[qf ÚkÞk nþu. yk {nkLk rËøËþofkuLke Mkh¾k{ýe ÚkE s Lk þfu Ãký r¢MxkuVh Lkku÷Lku íkuLke yuf-yuf rVÕ{Lku yux÷e {sçkqík çkLkkðe Au fu ík{u íkuLke Ëhuf rVÕ{Lkk ËeðkLkk çkLke òð. r¢MxkuVh Lkku÷Lku {kºk ykX rVÕ{kuLkwt

LkÚke. {khwt ÃkíkLk ÚkÞwt íÞkhu çk[ðk {kxu nwt þhkçk{kt zqçke økÞku níkku. ykE {eLk, ykE yu{ Lkkux MkwÃkh Ìkw{Lk çke$øk. íkwt fkuE rsMkMk ¢kEMx LkÚke. Lk íkku nwt {nkí{k økktÄe. yuf rËðMk Lkþk{kt [qh ÚkELku {U ¼økðkLk ÃkkMku ¼e¾ {køke níke. yuf MkkÚku Mk¤tøk Mkkík rVÕ{ku ÃkexkE økE níke. yu {khe Ãknu÷e rLk»V¤íkk níke. yu çkËkoMík fhðe fÃkhe níke.”

çkúu®føk ÔÞqÍ hks økkuMðk{e yk yu {kýMk níkku su yuLke «[tz ÷kufr«Þíkk òuELku çkUøk÷kuh (ßÞkt ‘MkVh’ rVÕ{Lkku «er{Þh níkku)Lke Mkzfku Ãkh hzâku níkku yLku yk yu s {kýMk níkku su yuLke rLk»V¤íkk{kt çktøk÷kLke xuhuMk Ãkh ykfkþ{kt nkÚk ÷ktçkk fhe ¼økðkLk ÃkkMku hzâku níkku. ykLkk {kxu ®n{ík òuEyu. yr{íkk¼ MkkÚkuLke Ãku÷e ðkík[eík{kt s {kuíkLke ðkík Lkef¤e íÞkhu fkfkyu fnu÷wt, “yuf hkò {hu íÞkhuÞ hkò s nkuÞ Au. þõÞ Au yuLke ÃkkA¤ yuLkku Mk{wËkÞ Lk nkuÞ. þõÞ Au yu yuf÷íkk{kt økw{Lkk{e{kt {híkku nkuÞ. íkÏíkLkþeLk nkuÞ fu ðLkðkMk{kt, hkò yu hkò s nkuÞ Au.” hksuþ ¾LLkkLke fnkLke ðLkðkMke hkòLke Au su õÞkhuf íkÏíkLkþeLk níkku. yuf yuðe fnkLke suLke fkuE çkeS Mk{ktíkh fnkLke Lk níke. fkfk yuf yÃkðkËYÃk

fnkLke Au. yuLkk Ãknu÷kt ykðe fnkLke ÷¾kE Lk níke yLku fËk[ nðu ÃkAe ÷¾kþu Ãký Lknª. fkfkLku ykLke ¾çkh níke? fËk[.“yuf rËðMk ykLkku ytík ykðþu yuðe {Lku fÕÃkLkk Lk níke. ykx÷e çkÄe MkV¤íkkLku fuðe heíku Mkt¼k¤ðe yuLkwt {khe Mkk{u fkuE WËknhý fu Ëk¾÷ku Lk níkku. {khe Ãknu÷kt fkuEyu ykðe MkV¤íkk òuE s Lk níke,” fkfkyu yu s MÃküíkk yLku Ãkùk¥kkÃkLke Ãkezk MkkÚku fnu÷wt. ík{u økúef LkkÞf EfkhMkLke fnkLke Mkkt¼¤e Au? yuLkku rÃkíkk zkEzk÷wMk yuf fwþ¤ fkheøkh níkku. yuýu {eý{ktÚke [kh Ãkkt¾ku çkLkkðe níke: çku ÃkkuíkkLkk {kxu yLku çku EfkhMk {kxu. Qzíkkt Ãknu÷kt rÃkíkkyu EfkhMkLku MkqhsLke LkSf Lknª sðk [uíkÔÞku níkku. çktLkuyu ykfkþ{kt yuðe WzkLk ¼he fu òýu íku{Lku fkuE s yxfkðe Lknª þfu. ÞwðkLk yLku {wh¾ RfkhMk ykfkþ{kt MkkiÚke Ÿ[e WzkLk ¼hðkLke ÷k÷[ hkufe Lk þõÞku. Ãkqhe ËwrLkÞk yuLkk Ãkøk Lke[u òýu LkkLke Úkíke síke níke. RfkhMk MkqhsLke LkSf ÃknkU[e økÞku yLku Ãkkt¾kuLkwt {eý ykuøk¤ðk ÷køÞwt. Ãkkt¾ku{ktÚke ÃkªAkt Aqxkt Ãkze økÞkt yLku RfkhMk Mk{wÿ{kt ÃkzeLku zqçke økÞku. fkfkLke fnkLke RfkhMkLke fnkLke ðøkh yÄqhe Au. 14 ykìõxkuçkh, 1987Lkku yu rËðMk. {wtçkELkk swnw íkkhk hkuz Ãkh çktøk÷kLkk fBÃkkWLz{kt MkhðLx õðkxMko{kt økúux rfþkuh fw{khLkku rLkùuíkLk Ëun ytrík{ MkVh Ãkh sðkLke hkn òuíkku níkku. çknkh þkuf{øLk ÷kufkuÚke ½uhkELku çkuXu÷k çkzu

hksuþ ¾LLkkLke fnkLke ðLkðkMke hkòLke Au su õÞkhuf íkÏíkLkþeLk níkku. yuf yuðe fnkLke suLke fkuE çkeS Mk{ktíkh fnkLke Lk níke. fkfk yuf yÃkðkËYÃk fnkLke Au. yuLkk Ãknu÷kt ykðe fnkLke ÷¾kE Lk níke yLku fËk[ nðu ÃkAe ÷¾kþu Ãký Lknª. fkfkLku ykLke ¾çkh níke? fËk[.“yuf rËðMk ykLkku ytík ykðþu yuðe {Lku fÕÃkLkk Lk níke. ykx÷e çkÄe MkV¤íkkLku fuðe heíku Mkt¼k¤ðe yuLkwt {khe Mkk{u fkuE WËknhý fu Ëk¾÷ku Lk níkku. {khe Ãknu÷kt fkuEyu ykðe MkV¤íkk òuE s Lk níke,” fkfkyu yu s MÃküíkk yLku Ãkùk¥kkÃkLke Ãkezk MkkÚku fnu÷wt ¼iÞk yþkuf fw{kh rV÷kuMkkurVõ÷ fnuíkk níkk, ‘÷kE nÞkík ykÞu fÍk ÷u [÷e [÷u, Lkk yÃkLke ¾wþe ykÞu Lkk yÃkLke ¾wþe [÷u.’ yu {]íkðíkT þktrík{kt y[kLkf økux Ãkh [n÷Ãkn÷Úke ˾÷ytËkS ÚkE. ykøk¤ çku fkh yLku ÃkkA¤ çku fkh, ðå[u fkfkLke fkh níke. fkfk ‘{uhe ykðks’ rfþkuh fw{khLku y÷rðËk fnuðk ykÔÞk níkk. ðk¤ ykAk ÚkE hÌkk níkk yLku xk÷ Ëu¾kíke níke. fkfkLkku rMkíkkhku õÞkhLkkuÞ yMík ÚkE økÞku níkku Ãkhtíkw yu{Lke nkshe{kºkÚke {kuíkLke yu øk{økeLk ykçkkunðk{kt su MÃkkfo Úkíkku òuÞku íÞkhu Ãknu÷e ð¾ík frh~{ku þwt fnuðkÞ yuLkku ynuMkkMk ÚkÞu÷ku. hksuþ ¾LLkk yux÷u þwt? yuðku fkuE Mkðk÷ ÃkqAu íkku yuLkk LkkLkk LkkLkk fux÷kf W¥kh nkuE þfu: • yu s fu yuf yk{ yufxhLke Ïðkneþ nkuÞ Au íku{ hksuþ ¾LLkkLku Ãkqhk ¼khíkLke yuf yk¾e ÃkuZe ÃÞkh fhíke níke. ‘nwt hne sEþ’ yuðe ¼kðLkk{kt hksuþ ¾LLkkÞ ÃkkuíkkLkk «u{{kt Ãkze økÞku níkku. • yu s fu yuf íkçk¬u hksuþ ¾LLkk ¼økðkLk níkku. {w~fu÷e yu ÚkE fu Ãkkuíku Þ yuðwt {kLkðk ÷køÞku níkku. • yu s fu LkkŠMkrMkÞMkLke su{ ÃkkuíkkLkk s «rík®çkçkLkk «u{{kt ÃkzeLku yu ¼q÷e økÞku fu Lke[u Ãkkýe{kt {kuíkLkku fqðku Au. • yu s fu Síkðwt yu ÔÞkðMkkrÞf sYrhÞkík níke Ãký yu ßÞkhu ÔÞÂõíkøkík SË çkLke økE íÞkhu ÔÞðMkkÞu s {kU Vuhðe ÷eÄwt. • yu s fu yuýu ÃkkuíkkLke òíkLku ykMkÃkkMkLke ËwrLkÞkÚke yux÷e Ÿ[e fhe ËeÄe níke fu MkV¤íkk yLku rLk»V¤íkkLkk Ëkih{kt yu yuf÷ðkÞku s hne økÞku. • yu s fu Mxkhz{Lkk çkLkkðxe LkþkLku çkhfhkh hk¾ðk {kxu yuLku çkeò LkþkLke ykËík Ãkze níke. yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh

r¢MxkuVh Lkku÷Lk: ©uc rVÕ{kuLkk çkux{uLk

{qrð {t[ rËÔÞuþ ðufrhÞk rËøËþoLk fÞwO Au Ãký íkuýu su rVÕ{ku çkLkkðe Au íku nòhku rVÕ{kuLku ÃkkAe Ãkkze Ëu íkuðe Au. rðï rMkLku{kLke çkuMx 250 rVÕ{kuLkwt r÷Mx imdb.com Ãkh Lksh fhòu, yk çktËkLke ykX{ktÚke 6 rVÕ{ku ‘RLMkuÃþLk’ ‘, Ä «uMxeÍ’ (suLkk ÃkhÚke ‘økwÍkrhþ’ çkLke níke), ‘{u{Lxku’ (suLkk ÃkhÚke rnLËe ‘øksLke’ çkLke) y™u ‘çkux{uLk MkerhÍ’ Au yLku íku Ãký xkuÃk 100{kt. nkur÷ðqz{kt ½ýe rVÕ{kuLke MkerhÍ çkLke Au yLku rnx hne Au Ãký «Úk{ ¼køk suðe ykøk¤Lkk ¼køk{kt ËþofkuLku {ò LkÚke ykðe íku Ãký MðefkÞo Au. Ãknu÷kt fhíkkt çkeò{kt ík{Lku õÞktf QýÃk Ëu¾kE Ãký r¢MxkuVh Lkku÷Lku ßÞkhu çkux{uLk MkerhÍLke «Úk{ rVÕ{ ‘çkux{uLk rçkøkeLk’ çkLkkðe íku{kt íkuýu su r¢yuþLk fÞwO íkuLkkÚke çkuMx fk{ íkuLkk çkeò ¼køk{kt òuðk {éÞwt. rVÕ{ Ãknu÷kt fhíkkt çknuíkh çkLke íkuLkku sðkçk çkkìõMkykìrVMku ykÃÞku yLku nkur÷ðqz RríknkMkLke f{kýe

fhLkkh MkkiÚke {kuxe rVÕ{ku{ktLke yuf çkLke. yLku nðu íkuLkku ºkeòu ¼køk Vhe òËw fhe hÌkku Au. Mðk¼krðf Au fu Mkkhk rËøËþofkuLke rVÕ{ «íÞu ÷kufkuLke Äkhýk ðÄw s nkuÞ Ãký íku{ýu íku Äkhýk fhíkkt Ãký rðþu»k yk rVÕ{Lku çkLkkðe Au. 166 r{rLkxLke yk rVÕ{{kt ík{Lku õÞktÞ yu{ Lk ÷køku fu yk yuf Ãký MkeLk ðÄkhkLkku Au. Ãký nk, rVÕ{ òuíkk Ãknu÷kt yuf ðMíkw ÞkË hk¾òu. suýu çktLku ¼køk Lknª òuÞk nkuÞ íkuLku Mk{sðe {w~fu÷ Ãkzþu, fu{ fu yk rVÕ{{kt {øks Ãký MkkÚku ÷ELku sðkLkwt Au, fu{ fu yk rVÕ{ MkkSË ¾kLk fu Vhkn ¾kLkLke LkÚke. rVÕ{Lkwt ÃkkuíkkLkwt Ãký yuf ÔÞkfhý Au yLku íku {kxu {nkLk rËøËþofku yLku ÷u¾fku yu{ fnuíkk fu rVÕ{Lku Úkúe yuõx MxÙf[h{kt s çkLkkððe òuRyu, fu{ fu íkku s rVÕ{Lke økrh{k s¤ðkE hnu. Úkúe yuõx MxÙf[h rVÕ{Lkwt ©uc WËknhý òuðwt nkuÞ íkku ‘Ä zkfo

LkkRx hkRÍeMk’ òuðe Ãkzu. ‘Ä zkfo LkkRx hkRÍeMk’Lkk M¢eLkÃ÷u suðe {sçkqíkkE çknw ykuAe rVÕ{ku{kt òuðk {¤u Au. rVÕ{ ÃkkA¤ fhkÞu÷e {nuLkík ík{u swyku íkku yu{ ÚkkÞ fu fux÷wt ÍeýðxÃkqðof fk{ fÞwO Au. yuf ðkh òuÞk ÃkAe çkeS ðkh òuðkLke ½u÷Ak òøku íkuðe MkwtËh rVÕ{ çkLkkððe ykMkkLk LkÚke. rVÕ{ MÃkurþÞ÷ Lkku÷Lk MxkR÷ Au, su{kt r¢~ÞLk çku÷ suðku yËkfkh Au yLku xku{ nkzeo suðwt rfhËkh Au íkku íku{kt Ãkhe suðe yuLLke nuRÚk yLku {urhÞLk fkuxTr÷Þzo Au. su ÃkzËk Ãkh ‘Ä zkfo LkkRx hkRÍeMk’ ykðu Au íku ÃkzËkLke {òf Wzkðíke rVÕ{ ‘õÞk MkwÃkh fq÷ nI n{’ ykÃkýu íÞkt çkLku Au. Ëþofku fhíkkt yk rVÕ{Lku ¼khíkeÞ rËøËþofkuyu ¾kMk òuðe òuEyu, fu{ fu íku{Lku íku{Lkk fk{ Ãkh õÞkhuf íkku þh{ ykðu fu íkuyku rMkLku{k MkkÚku fuðe {òf fhu Au. vekariadivyesh@gmail.com

CMYK

«u{ nkuÞ yu Ãkqhíkwt LkÚke, Ëu¾kðku òuEyu rË÷ ¼e Rf çkå[u fe {k®LkË yzk ni rsË Ãkh, Þk íkku Mkçk fwA ne EMku [krnÞu Þk fwA ¼e Lknª. - hksuþ huœe

Ë

huf ÔÞÂõík fkuELku «u{ fhíke nkuÞ Au. fkuE «íÞu shkfuÞ ÷køkýe Lk nkuÞ yuðku {kýMk nkuE Lk þfu. fkuEf Úkkuzwt íkku fkuEf ðÄkhu MktðuËLkþe÷ nkuÞ Au. ík{Lku fkuE yuðwt ÃkqAu fu yk søkík{kt ík{Lku MkkiÚke ðnk÷wt fkuý Au? íkku ík{u fkuLkwt Lkk{ ykÃkku? ík{u suLkwt Lkk{ ykÃkðkLkk nkuÞ íkuLku ík{u AuÕ÷u õÞkhu fÌkwt níkwt fu íkwt yk søkík{kt {Lku MkkiÚke ðnk÷e ÔÞÂõík Au. ík{Lku ¾çkh Ãkzu fu nðu ík{khe ®sËøkeLke AuÕ÷e Ãkkt[ r{rLkx Au y™u ík{u {kºk yuf s VkuLk fkì÷ fhe þfku íku{ Aku íkku ík{u fkuLku VkuLk fhþku? Lkk{ LkÚke òuEíkwt, ík{u Ãký rð[khku Lknª, VkuLk WÃkkzku. ykÃkýu Mknw ½ýe çkÄe ðMíkw çknw Ãku®Lzøk hk¾e ËEyu Aeyu y™u ½ýe ðkh yu Ãku®Lzøk s hne òÞ Au.

®[íkLkLke Ãk¤u f]»ýfktík WLkzfx çku «u{e níkkt. yuf ð¾ík yuf økkzoLk{kt Vhðk økÞkt. çktLku ÃkkuíkkLkk MkwtËh ¼rð»ÞLke ðkíkku{kt ¾kuðkÞu÷kt níkkt. «u{eyu fÌkwt fu {khu íkLku ËwrLkÞkLkwt Ëhuf Mkw¾ ykÃkðwt Au. {kºk ËwrLkÞkLkwt Lknª, {khu íkku íkLku MðøkoLkwt Ãký Mkw¾ ykÃkðwt Au. ykÃkýku ¼ÔÞ çktøk÷ku nþu. yuf rðþk¤ Vk{onkWMk nþu. ykÃkýk Vk{onkWMk{kt nwt yk økkzoLk suðku s {Mík økkzoLk çkLkkðeþ y™u ÃkAe íkkhku nkÚk {khk nkÚk{kt ÷ELku íkkhk{kt ¾kuðkE sEþ. «ur{fkLkk nkÚk{kt Mk¤ð¤kx ÚkÞku, íkuýu nkÚk Ÿ[ku fheLku fÌkwt fu yk hÌkku nkÚk... íkkhku nkÚk fu{ ¼rð»ÞLkk yòÛÞk Mk{Þ{kt çkk[fk ¼he hÌkku Au? RåAkyku Auíkhk{ýe nkuÞ Au. ½ýe ðkh yu yÄqhe s hne òÞ Au. fkuE RåAk ÔÞõík ÚkkÞ íkku yuLku ðnu÷eíkfu Ãkqhe fhe Ëku. yVMkkuMk Lk hnuðku òuEyu. Ëhuf ÔÞÂõík õÞkhuf Lku õÞkhuf íkuLke RåAk ÔÞõík fhíke s nkuÞ Au. {kuxk¼køku íkku ÷kufkuLke RåAk LkkLke LkkLke nkuÞ Au Ãký ykÃkýLku yu LkkLke RåAkLke fËh nkuÞ Au? MkÃkLkkt yku÷ðuÍ {kuxkt s LkÚke nkuíkkt, LkkLkkt LkkLkkt MkÃkLkkt Ãký nkuÞ Au y™u {kuxk¼køku ®sËøke LkkLkkt LkkLkkt MkÃkLkktÚke s Mkkfkh Úkíke nkuÞ Au. yuf Ãkrík-ÃkíLke níkkt. ÃkíLke Ãkrík ÃkkMku ½hLkk ^÷uxLke øku÷uhe{kt hk¾ðk {kxu fqtzkt {økkðíke níke. Ãkrík íkuLke ÃkíLkeLku ¾qçk «u{ fhíkku níkku. íku çktøk÷ku çkLkkðeLku ÃkíLke {kxu LkkLkfzku çkøke[ku çkLkkððkLkku rð[kh fhíkku níkku. ÃktËh ð»ko ÃkAe çktøk÷ku çkLÞku, çkøke[ku Ãký çkLÞku. Ãkríkyu fÌkwt fu fuðku Au çkøke[ku? ÃkíLkeyu fÌkwt fu MkhMk Au. Ãký ÃktËh ð»ko Ãknu÷kt Úkkuzktf fqtzkt ÷kðe ykÃÞkt nkuík íkku? yk íkku íkU íkkhwt MkÃkLkwt Ãkqhwt fÞwO Au, {khwt yu MkÃkLkwt íkku íÞkhu s yÄqhwt hne økÞwt níkwt. yíÞkhLkk Mk{ÞLke MkkiÚke

{kuxe f{LkMkeçke yu s Au fu ÃkÚkkhe yuf nkuÞ Au Ãký MkÃkLkkt swËkt swËkt nkuÞ Au. ÷køkýe, «u{, MktðuËLkk y™u nuÃkeLkuMkLku õÞkhuÞ Ãku®Lzøk Lk hk¾ku. «u{ nkuÞ yu Ãkqhíkwt LkÚke, «u{ ÔÞõík Ãký Úkðku òuEyu. ík{u fkuELke MkkÚku ík{khe heíku s y™u ík{khk {Lk{kt s «u{ Lk fhe þfku. ík{khu ík{u suLku «u{ fhku Aku íkuLku íkuLke heíku «u{ ykÃkðku òuEyu. ÔÞõík Úkðwt yu «u{ fhðkLke s yuf f¤k Au. yuf r{ºkyu yuMkyu{yuMk fÞkuo. økkuz nuÍ Ã÷kLz nuÃkeLkuMk Vkuh E[ ykuV yMk yux Ä hkEx xkE{ çkx ne (økkuz) zÍ Lkkux þuh ne fu÷uLzh rðÚk yMk. {ík÷çk fu fwËhíku ykÃkýk Ëhuf {kxu Mkw¾, ykLktË y™u ¾wþeLke ÔÞðMÚkk fhe Au Ãký yu ykÃkýLku íkuLkwt fu÷uLzh fu Mk{Þ çkíkkðíkk LkÚke. òufu yu Mk{Þ y™u fu÷uLzh {kuxk¼køku ykÃkýkt nkÚkLke s ðkík nkuÞ Au. hkEx xkE{Lke hkn Lk swyku, su xkE{ Au yu™u s hkEx çkLkkðku. Ëhuf MktçktÄ ÔÞõík Úkðku òuEyu. yu MktçktÄ ÃkAe fkuE Ãký nkuÞ. ík{khk r{ºk, ¼kE, çknuLk fu çkeò fkuE Ãký {kxu ík{khk {Lk{kt su Au.íku ík{u íkuLku fnku Aku? ykÃkýu LkÚke fnuíkk, {Lk{kt s hk¾eyu Aeyu. ½ýe ð¾ík yuðku zh Ãký nkuÞ Au fu RåAk Ãkqhe Lknª fhe þfeyu íkku? {kuxe RåAkykuLke ®[íkk Lk fhku, LkkLke LkkLke RåAkykuLku Mkkfkh fhku.

÷køkýe, «u{, MktðuËLkk y™u nuÃkeLkuMkLku õÞkhuÞ Ãku®Lzøk Lk hk¾ku. «u{ nkuÞ yu Ãkqhíkwt LkÚke, «u{ ÔÞõík Ãký Úkðku òuEyu. ík{u fkuELke MkkÚku ík{khe heíku s y™u ík{khk {Lk{kt s «u{ Lk fhe þfku. ík{khu ík{u suLku «u{ fhku Aku íkuLku íkuLke heíku «u{ ykÃkðku òuEyu. ÔÞõík Úkðwt yu «u{ fhðkLke s yuf f¤k Au ðhMkkË Ãkzíkku níkku. yuf «ur{fkyu íkuLkk «u{eLku fÌkwt fu [k÷ Ãk÷¤ðk sEyu. «u{eyu fÌkwt fu yksu Lknª, fk÷u sþwt. ðhMkkË íkku n{ýkt hkus ykðu Au. «ur{fkyu fÌkwt fu ðhMkkË íkku fËk[ fk÷u ykðþu Ãký fk÷u {khe RåAk nþu fu Lknª yu {Lku ¾çkh LkÚke. yÄqhkt hne síkkt MkÃkLkkt ½ýe ð¾ík õÞkhuÞ Ãkqhkt Úkíkkt LkÚke. «u{ y™u MktçktÄ{kt ½ýe ð¾ík {kýMk yu Lk¬e fhe þfíkku LkÚke fu Mkk[wt þwt Au yLku ðÄw {n¥ðLkwt þwt Au? ykÃkýu ykðk Mkðk÷Lkku sðkçk ykÃkýe ÔÞÂõík ÃkkMkuÚke òýðkLkku «ÞíLk Ãký LkÚke fhíkkt. nkUøkfkUøkÚke yuf ðk[fLkku E-{u÷ ykÔÞku Au. íkuLke òuçk nkUøkfkUøk{kt Au. Mkkhku yuðku Ãkøkkh Au. ÃkíLke y™u çkk¤fku økwshkíkLkk yuf þnuh{kt hnu Au. Mktòuøkku yuðk Au fu ÃkíLke y™u çkk¤fkuLku yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh

supplimentry 29-07-2012  

{kunB{Ë {ktfz www.sandesh.com yuf Mk{Þ níkku ßÞkhu ð]ØkuLkwt {n¥ð níkwt. {kuxe Wt{hLkk {kýMkLkk yLkw¼ðkuLkku ÷k¼ Lkðe ÃkuZeLku {¤íkku níkku....