Issuu on Google+

25-7-2012

www.sandesh.com

ykìr÷ÂBÃkfLkk Þs{kLk fE heíku 3 Lk¬e ÚkkÞ Au? ****

WEDNESDAY

çku rËðMk ÃkAe ÷tzLk{kt økúuxuMx þkì ykuLk yÚko þY Úkðk sE hÌkku Au. 27{e ykìr÷ÂBÃkf MÃkÄko{kt 205 ËuþLkk 10,500 ¾u÷kzeyku rðrðÄ 26 h{íkku{kt ¼køk ÷uðk {uËkLku Qíkhþu. økýíkheLke MkufLzku{kt nkh-Sík Lk¬e Úkþu. fkuELkk øk¤k{kt {uz÷kuLke nkh{k¤k Mkòoþu íkku ð¤e fux÷kÞLkk Lktçkh ðLkLkkt MÚkkLk AeLkðkþu. nðu íkku ¼khíkLkk Lkk{u Ãký Úkkuzk {uzÕMk ykðu yuðe þõÞíkk Au, íÞkhu MktËuþ hsq fhu Au 16 ÃkkLkktLke h{Íx...

ykìr÷ÂBÃkf MkkÚku økwshkíkLkku Ãký 7 Lkkíkku Au!

ykìr÷ÂBÃkfLkku 118 ð»koLkku xkE{ xÙkðu÷

8

¾u÷kzeykuLke fkhrfËeo zÙkuÃk fhíkku zku®Ãkøk xuMx þwt Au?

10

ßÞkhu ykìr÷ÂBÃkf{kt ¼khíkeÞ nkufe ¾hu¾h økku¤eykuLke 14 xe{Lke yiríknkrMkf 15 çkkiAkh çkku÷e ykìr÷ÂBÃkf MkVh


ykìr÷ÂBÃkf yu xw Íuz

www.sandesh.com

„ ykìr÷ÂBÃkõMk {kxu ßÞkhu MÚk¤ Lk¬e fhðkLkku Mk{Þ ykðu Au íÞkhu ykìr÷ÂBÃkf

Mkt½ íkhVÚke fkuE Ëuþ Lknª Ãký þnuhLke ÃkMktËøke fhðk{kt ykðu Au.

25-7-2012

„ suBMk çke fkuLkku÷e (ÞwLkkRxuz Mxux) nkuÃk, MxuÃk yLku sBÃk{kt (1896

WEDNESDAY

ykìr÷ÂBÃkf) {kuzLko ykìr÷ÂBÃkf [uÂBÃkÞLkrþÃkLkku rðsuíkk çkLÞku níkku.

„ ykìr÷ÂBÃkf{kt 1924 MkwÄe xurLkMkLke h{íkLku MÚkkLk {éÞwt níkwt. íÞkhçkkË

1944{kt íkuLku h{ík{ktÚke çknkh fhðk{kt ykðe níke.

„ 2008Lke çke®søk ykìr÷ÂBÃkf økuEBMkLkku «kht¼ ykX{k {rnLkkLke ykX{e

íkkhe¾u Mkktsu ykX ðkøÞu (8:08:08) fhðk{kt ykÔÞku níkku, fkhý fu [eLk{kt 8 ytfLku þwfrLkÞk¤ {kLkðk{kt ykðu Au. „ 27{e sw÷kEÚke þY ÚkE hnu÷e ykpr÷ÂBÃkõMk økuEBMkLke ykuÃk®Lkøk Mkuhu{LkeLku ‘ykEMkuÕMk ykuV ðkpLzh’ Lkk{ ykÃkðk{kt ykÔÞwt Au.

2

ykì÷ÂBÃkÞkLkk {uËkLk{kt h{kíke yu h{íkku ykìÕz ykìr÷ÂBÃkõMk... „ 1912Lke Mxkufnku{ ykìr÷ÂBÃkõMk{kt

ðkAhzkLku Ÿ[feLku «uÂõxMk! yuf Mk{ÞLkku òýeíkku huMk÷h r{÷ku hkus økkÞLkk ðkAhzkLku Ÿ[feLku huMk®÷økLke «uÂõxMk fhíkku níkku.

çkkì®õMkøk RðuLx ykÞkursík Lknkuíke fhkE, fkhý fu yk h{ík MðezLk{kt {kLÞ LkÚke. „ 1920Lke ykìr÷ÂBÃkõMk{kt AuÕ÷e ðkh xøk ykìV ðkìh (hMMke¾U[) h{ík h{kzðk{kt ykðe níke, íÞkh çkkË íkuLkku ykìr÷ÂBÃkõMk{kt Mk{kðuþ fhkÞku LkÚke. „ 1932{kt ÷kìMk yìLs÷Mk ykìr÷ÂBÃkf økuEBMk Ëhr{ÞkLk £kLMkLkk ¾u÷kzeykuLku s{ðk MkkÚku ðkRLk ÃkeðkLke ÃkhðkLkøke nkuðk Aíkkt íku{Lkk Ãkh «®íkçkÄ {wfkÞku níkku. yLku 1928Lke „ 1924 ykìr÷ÂBÃkõMkLke ÂMð®{øk RðuLx{kt Ãkkt[ Mkwðýo [tÿf SíkLkkhk ßnkuLke ðuRMk{w÷hu rVÕ{ku{kt xkhÍLkLke ¼qr{fk ¼sðe níke.

yiríknkrMkf hufkuzo yLkwMkkh «Úk{ «k[eLk ykìr÷ÂBÃkf h{íkku EMkðeMkLk Ãkqðuo 776 Ãknu÷ktLke Au. íkuyku ykìr÷ÂBÃkÞLk ËuðíkkykuLku Mk{ŠÃkík níkk yLku ykìr÷ÂBÃkÞk «k[eLk {uËkLkku Ãkh h{kíke h{ík níke. íku{ýu yk heík 12{e MkËe MkwÄe [k÷w hk¾e. økúef Ãkkihkrýf {kLÞíkk yLkwMkkh Ãku÷kuÃkkuLkeMk{kt Ãku÷kuÃMk xkÃkw Ãkh ykìr÷ÂBÃkÞk ËuðíkkLke {hS Mk{SLku ykìr÷ÂBÃkf h{íkkuLke þYykík fhðk{kt ykðe níke. ykìr÷ÂBÃkfLku yÃkoý fhu÷e R{khík{kt Ãkrù{ ¼køk{kt ¼ÔÞ {trËh Au. íkuLke ykMkÃkkMk h{íkLke MkwrðÄkyku MkkÚkuLkwt rðþk¤ {uËkLk, fwËhíke MkkIËÞo yLku rðþk¤ {ÂMsË Ãký ykðu÷e Au. 10{e MkËe Ãkqðuo yk ykìr÷ÂBÃkÞkLkk {uËkLk{kt h{íkku WÃkhktík hksfeÞ fu ÄkŠ{f «ð]r¥k {kxu Ãký ynª y÷øk-y÷øk òríkLkk ÷kufku ¼uøkk Úkíkk níkk. {æÞ ¼køkLkk SÞMkLkk {trËhLkwt «¼wíð Ãký yux÷wt s níkwt. ykìr÷ÂBÃkf h{íkku{kt LkSfLkk SÞMkLke Ãkqò ÄkŠ{f íknuðkhku MkkÚku Mktf¤kÞu÷e níke, Ãkhtíkw yuf heíku íku yr¼LLk rnMMkku Lk níkku. ðkMíkð{kt íkuyku Ä{orLkhÃkuûk níkk. íkuyku ¼kiríkf økwý, ÞwðkLk ÷kufku yLku «f]rík íkuLke MkkÚku MkkÚku økúeMkLkkt þnuhku ðå[u Mkkhk MktçktÄku «kuíMkkrník fhe þfu íkuðk ÷kufkuLku Ãkxu÷ h{íkLkku rnMMkku çkLkkðíkk. rLk»ýkíkku yLkwMkkh h{íkkuLku yuf ykøkðwt {n¥ð yLku Ãkrðºkíkk nkuÞ Au. ykìr÷ÂBÃkf rðsuíkk MÃkÄko çkkË s ykìr÷ÂBÃkf rðsuíkk yìðkìzo ykÃkðk{kt ykÔÞku níkku. Äe nuhkÕz, økúef LÞkÞkÄeþ íkhVÚke rðsuíkk ½kur»kík fhðk{kt ykÔÞku níkku. ßÞkhu ÷kufku rðsuíkk Ãkh Vq÷ VUfðk ÷køÞk íÞkhu rðsuíkkLkk {kÚkk yLku nkÚk Ãkh ÷k÷ rhrçkLk çkktÄeLku íkuLku ykðfkhðk{kt ykÔÞku. suÚke yk r[nTLkku òuELku ¾çkh Ãkze þfu fu ÷k÷ rhrçkLkðk¤e ÔÞÂõík ykìr÷ÂBÃkfLke rðsuíkk Au. Mk¥kkðkh yìðkìzo Mk{khkun{kt AuÕ÷k rËðMku SÞMk {trËhLke çkkÕfLke{ktÚke Q¼k hneLku økúef ss îkhk {kuxk yðks{kt çkq{ Ãkkze nuhkÕz ykìr÷ÂBÃkf rðsuíkkLkwt Lkk{, rÃkíkkLkwt Lkk{ yLku íkuLkk ðíkLk fu økk{Lkwt Lkk{ çkku÷e íkuLku çkku÷kðe MkL{kLk fhðk{kt ykðíkwt yLku íkuLkk {kÚkk{kt ykur÷ðLkkt ÃkkLkLkku íkks Ãknuhkððk{kt ykðíkku. Ãkkihkrýf {kLÞíkk yLkwMkkh ykìr÷ÂBÃkfLke þYykík{kt «&™ ykRzâkuf zuõxkõMk nhkÕfLkku níkku. çkeS {kLÞíkk yLkwMkkh SÞMk su {kLkðíkkLkk rÃkíkk Au íku ËuðíkkykuLkk ®MknkMkLk {kxu ÷zâk níkk. yk Mkt½»ko{kt ¢kuLkMkLku nhkÔÞku níkku.

fuðe níke h{íkku? „ E.Mk. 708 Ãkqðuo ykìr÷ÂBÃkf{kt fwMíkeLkk W{uhk MkkÚku

ÃkuLxkÚkkuLk Lkk{u ºký fuxuøkhe{kt h{ík h{kíke, h®Lkøk, s®BÃkøk yLku økku¤kVUf „ yuÚ÷uxTMk sBÃkLkwt ytíkh ðÄkhðk íkuLke MkkÚku yuf ÃkÚkhku

ykìr÷ÂBÃkfLkku Ëuðíkk

„ „ „

„

hk¾u Au suLku nkÕxTMko Ãký fnuðkÞ Au. íkuyku ^÷kRx ykuðh MkwÄe yk ðsLk ÃkkuíkkLke MkkÚku hk¾u Au. økku¤kVUf{kt yuf økku¤ ÃkÚÚkh nkuÞ Au suLku Ëqh MkwÄe VUfðkLkku nkuÞ Au. yk økku¤ku ÄkíkwLkku, ÷ku¾tzLkku fu ÃkÚÚkhLkku Ãký nkuE þfu. nk÷{kt yk h{ík £e MxkR÷ h{íkku{kt þk{u÷ Au. fwMíke suðe ÷~fhe fðkÞík suðe h{ík{kt fkuE þ†ku LkÚke nkuíkkt yLku yk h{íkLkku ytík íÞkhu s ykðu ßÞkhu çku{ktÚke yuf ¾u÷kze ÃkkuíkkLke nkh Mðefkh fhu. ÃkkL¢uþLk yuf «k[eLk {kþo÷ ykxo Au, su fwMíke yLku çkku®õMkøkLkwt MktÞkusLk Au. yk h{íkLku ¾qçk s y½he økýðk{kt ykðu Au. økúefku {kLkíkk níkk fu yk h{ík rÚkMÞMk îkhk fhðk{kt ykðe níke, su{kt íkuýu r{LÞkuxwhLku nhkÔÞku níkku. yïkhkuný fhe ½kuzk Ëkuzkððk yLku hÚk ËkuzkððkLke MÃkÄko Ãký Þkuòíke.

ðÄw{kt... „ ykìr÷ÂBÃkf økuRBMkLkk MÚkkÃkf fwçkŠxLku s

økuRBMk {kxu MkexeyMk, yuÂÕxyMk, VkuŠxyMk Lkk{Lkwt Mkqºk ÃkMktË fhu÷wt, suLkku {ík÷çk ÚkkÞ Au þe½úíkk, Ÿ[kE, þÂõíkþk¤e. „ økúef {q¤Lkk þçË ‘rsBLkMk’ suLkku yÚko LkøLk yuðku ÚkkÞ Au, íkuLkk ÃkhÚke rsBLkurMkÞ{ þçË ykÔÞku Au. ßÞkhu rsBLkurMkÞ{Lkku yÚko ‘Mfq÷ ykuV Lkufuz yuõMkhMkkRÍ’ yuðku ÚkkÞ Au. Ãkqðo ykìr÷ÂBÃkf økuRBMk{kt yuÚ÷uxTMk íku{kt LkøLk çkLkeLkuu ¼køk ÷uíkk níkk. „ RLxhLkuþLk÷ ykìr÷ÂBÃkf fr{xeLkk MÚkkÃkf rÃkyhe ’Ë fkì ç kŠx (WÃkhLke íkMkðeh)Lku økú e MkLkk «k[eLk ykìr÷ÂBÃkÞk{kt íku{Lkwt ÓËÞ {qfðkLkwt Lk¬e fÞwO níkwt, íku{Lkk {] í Þw çkkË ÓËÞ rðLkkLkk {] í kËu n Lku ÂMðíÍ÷u o L z{kt ËVLkkððk{kt ykÔÞku níkku.

SÞMkLku ykìr÷ÂBÃkfLkk {n¥ðLkk Ëuðíkk økýðk{kt ykðu Au. íkuyku {q¤ nðk{kLk VuhVkhLkk Ëuðíkk íkhefu Ãkqòíkk níkk. ÃkAeÚke íku V¤ÿwÃkíkkLkk Ëuðíkk íkhefu Ãký «rMkrØ Ãkk{u÷k. ¾uzqíkku Ãký íku{Lku yuf {nkLk ¾uzqík ¼økðkLk íkhefu Ãkqsíkk. ÷kufku íku{Lku ÷kirff rÃkíkk Ãký {kLkíkk.


Ãknu÷e xe{ fÞk ËuþLke nkuÞ?

ykìr÷ÂBÃkf yk rMkØktíkku Ãkh [k÷u Au

1908{kt ÷tzLk{kt ykìr÷ÂBÃkf økuBMkLke «Úk{ ykuÃk®Lkøk Mkuhu{Lke hk¾ðk{kt ykðe níke. ykuÃk®Lkøk Mkuhu{Lke Ëhr{ÞkLk su þku¼kÞkºkkLkwt ykÞkusLk fhðk{kt ykðu Au íku{kt yuÚ÷uxTMk{kt MkkiÚke ykøk¤ økúef xe{ nkuÞ Au yLku íkuLke ÃkkA¤ yLÞ ykÕVkçkurxf÷ heíku hk»xÙkuLke xe{ nkuÞ Au. AuÕ÷e su xe{ nkuÞ Au íku Þs{kLk ËuþLke xe{ nkuÞ Au.

fwçkŠxLkLku rMkØktíkkuLkk yLkwMkhý ytøkuLkku ÏÞk÷ 1908{kt yuf rçkþÃk yuÚ÷çkxo xuÕçkkux îkhk ykÃkðk{kt ykðu÷k yuf ¼k»ký Ëhr{ÞkLk ykÔÞku níkku. íÞkhçkkË Ëhuf ykìr÷ÂBÃkf økuBMk Ëhr{ÞkLk yk rMkØktíkkuLkwt ÃkXLk fhðk{kt ykðu Au. þwt Au rMkØktíkku? ‘ykìr÷BÃkf{kt fkuR Ãký h{ík Síkðk fhíkkt ðÄkhu {n¥ðLkwt Au íku{kt ¼køk ÷uðku. suðe heíku SðLk{kt Ëhuf ûkuºku rðsÞ {u¤ððku y½hku Au yLku õÞkhuf íku{kt Mkt½»ko Ãký fhðku Ãkzu Au íkuðe s heíku ykìr÷ÂBÃkf{kt ykð~Þf ðkík yu Au fu íku{kt rðsÞLke RåAk fhíkkt ÷zík ykÃkðe íku {n¥ðLkwt Au.’

www.sandesh.com

25-7-2012 WEDNESDAY

3

ykìr÷ÂBÃkf ykÞkusLkLkwt hksfkhý ykìr÷ÂBÃkf h{íkkuíMkðLkwt ykÞkusLk yu ¾kðkLkk ¾u÷ LkÚke. rðïLkku MkkiÚke {kuxku ¾u÷ {nkuíMkð Þkusðk{kt Lkkfu Ë{ y™u ykt¾u ytÄkhkt ykðe òÞ Au. Aíkkt yk¾e ËwrLkÞkLkk Mk{]Ø Ëuþku yk Ãkzfkh Íe÷ðk Ä{ÃkAkzk fhu Au. íkuLke ÃkkA¤ hksfkhý y™u yÚkofkhý fkhý¼qík Au. ykìr÷ÂBÃkfLkwt ykÞkusLk fhðwt yu yk¾e ËwrLkÞk Mk{ûk fku÷h Ÿ[ku fhðk suðwt fk{ Au. ÃkkuíkkLke íkkfkík, ûk{íkk, Ã÷k®Lkøk yLku yuÂõÍõÞwþLk îkhk yuðwt Mkkrçkík fhðkLkku «ÞkMk ÚkkÞ Au fu y{u ©uc Aeyu. ykìr÷ÂBÃkfLkk ykÞkusLkÚke su íku ËuþLke RfkuLkku{eLku sçkhËMík çkwMx {¤u Au. xqtfk y™u ÷ktçkk økk¤kLkk VkÞËk òuE™u su íku ËuþLkkt Mk{]Ø þnuhku ykìr÷ÂBÃkfLkk ykÞkusLk {kxu çkez {qfu Au. y÷çk¥k, ykðk støke ykÞkusLkLkk økuhVkÞËk Ãký ykuAk LkÚke. 27{eÚke Mk¥kh rËðMk yk¾e ËwrLkÞkLke Lksh ÷tzLk WÃkh nþu. 9.3 rçkr÷ÞLk ÃkkWLzLkk ¾[uo ykìr÷ÂBÃkf Þkuòþu. yk¾e ËwrLkÞk {tËe Mkk{u ÍÍq{e hne Au. rçkúxLk Ãký íkuLkkÚke çkkfkík LkÚke. Aíkkt rçkúxLkLku ykþk Au fu Äe{e Ãkze økÞu÷e yÚkoíktºkLke økríkLku ykìr÷ÂBÃkfÚke ðuøk {¤þu. Ëh çku ð»kuo ËwrLkÞkLkkt {kuxkt yLku Mk{]Ø þnuhku ykìr÷ÂBÃkf nkuMx fhðk {kxu Ä RLxhLkuþLk÷ ykìr÷ÂBÃkf fr{þLk Mk{ûk çkez {qfu Au. çkez {qfLkkh þnuhu yu Mkkrçkík fhðwt Ãkzu Au fu íku ykìr÷ÂBÃkfLkk ykÞkusLk {kxu Mkûk{ Au. ykìr÷ÂBÃkf ð¾íku yk¾e ËwrLkÞkLkk yuÂÚ÷xTMk, xqrhMx, sLkkor÷Mx yLku Ãkkur÷rxrþÞLMk Qíkhe ykðu Au. yu çkÄk s ÷kufku yuLòuÞ fhe þfu íku {kxuLke ík{k{ MkwrðÄk çkíkkððe Ãkzu Au. h{íkLkk ykÞkusLk {kxu MxurzÞBMk, ¾u÷kzeykuLkk hnuðk {kxu ykìr÷ÂBÃkf rð÷us, sçkhËMík xÙkLMkÃkkuxo MkŠðMk, Ãkqhíke nkuxu÷ ÔÞðMÚkk yLku Ãk®hËk Ãký Ãkh Lk {khe þfu íkuðe rMkõÞkurhxe ÔÞðMÚkk fuðe heíku Q¼e Úkþu íkuðe rðøkíkku ykÃkðe Ãkzu Au. ykìr÷ÂBÃkf fr{xe íkuLkkt Ÿ[kt Äkuhýku{ktÚke ¾hkE fheLku ykìr÷ÂBÃkf {kxu rMkxe ÃkMktË fhu Au. ÷tzLk ÃkAe 2016Lkku ykìr÷ÂBÃkf {nkuíMkð çkúkrÍ÷Lkk þnuh rhÞku ze òLkuhku{kt ÞkuòðkLkku Au. yk ykìr÷ÂBÃkf 5 Úke 21 ykuøkMx, 2016 Ëhr{ÞkLk Þkuòþu. rhÞku ze òLkuhku{kt ykìr÷ÂBÃkf Þkusðk ËuðkLkku rLkýoÞ íkkhe¾ çkeS ykuõxkuçkh, 2009Lkk hkus zuLk{kfoLkk fkuÃkLknuøkLk{kt ÷uðkÞku níkku. íÞkhÚke {ktzeLku 2016Lke ykìr÷ÂBÃkfLke íkiÞkhe [k÷u Au. çkúkrÍ÷u íkku yk ykìr÷ÂBÃkfLkwt õÞkhLkwtÞ fkWLx zkWLk þY fhe ËeÄwt Au. yk fkWLx zkWLk òuEyu íkku yksÚke çkhkuçkh 1472 rËðMk ÃkAe rhÞku ze òLkuhku{kt ykìr÷ÂBÃkf Þkuòþu. yuf yuf rËðMkLkk rnMkkçk {wsçk íkiÞkheyku [k÷u Au.

xur÷rðÍLkLkk «Mkkh y™u {ÂÕxLkuþLk÷ ftÃkLkeykuLke nheVkE ÃkAe íkøkze MÃkkuLMkhrþÃk {¤ðk ÷køke Au. yux÷u nðu ykìr÷ÂBÃkfLkk ykÞkusLk{kt ykðf y™u VkÞËku Ëu¾kÞ Au. çkkfe 1976Lkku ykìr÷ÂBÃkf {nkuíMkð {kurLxÙÞ÷ þnuh{kt ÞkusLkkh Ëuþ fuLkuzk nsw ykìr÷ÂBÃkfLkkt rçk÷ku y™u WÄkhe [qfðu Au. òu fu 1992{kt ykìr÷ÂBÃkf ÞkuòÞk ÃkAe MÃkuLkLkwt çkkMkuo÷kuLkk ðÕzo Vu{Mk xqrhMx Ã÷uMk çkLke økÞwt Au. ykuMxÙur÷ÞkLkk rMkzLke ¾kíku 2000{kt ÞkuòÞu÷ ykìr÷ÂBÃkf yíÞkh MkwÄeLkku çkuMx ykìr÷ÂBÃkf økýkÞ Au. yk ykìr÷ÂBÃkf{kt fkuE ¾k{e fu Mk{MÞk Q¼e Úkíke Lk níke. ykìr÷ÂBÃkf Mkr{ríkyu íÞkhu fÌkwt níkwt fu, Ãkqhkt 100 ð»ko ÃkAe y{u ÃkhVuõx Ã÷k®Lkøk y™u MkV¤íkk MkwÄe ÃknkUåÞk Aeyu. xqtf{kt fneyu íkku ykìr÷ÂBÃkfLkwt ykÞkusLk Ëuþ yLku þnuhLkwt økkif]»ýfktík hð ðÄkhðk, yk¾k rðïLkwt ÃkkuíkkLkk íkhV WLkzfx æÞkLk Ëkuhðk, xqrhÍ{ zuð÷Ãk fhðk, Lkðe hkusøkkhe Q¼e fhðk, ÷kufkuLkku WíMkkn ðÄkhðk yLku yÚkoíktºkLku ðuøk ykÃkðk {kxu ÚkkÞ Au, ½ýkt Ëuþku ykðwt fhðk{kt MkV¤ ÚkÞk Au y™u 2008{kt çke®søk ¾kíku ykìr÷ÂBÃkf ÞkuS yk¾e ËwrLkÞkLku yktS ËuLkkh [eLk íkuLkwt MkkiÚke {kuxwt WËknhý Au. su þnuh{kt ykìr÷ÂBÃkf ÞkuòðkLkku nkuÞ yu þnuhLkk ÷kufku þwt {kLku Au? fux÷ktf ÷kufku íkuLku Ëuþ yLku þnuhLkwt «kRz Mk{su Au Ãký {kuxk¼køkLkk ÷kufku íkuLku {kÚkkLkku Ëw¾kðku {kLku Au. çkÄwt {kU½wt ÚkE òÞ Au. xÙkrVf y™u ytÄkÄqtÄeÚke ºkkMk ÚkkÞ Au y™u MÃkkuxoTMk MkkÚku Zøk÷kçktÄ LÞqMkLMk Ãký ½qMke òÞ Au. MkuõMk rçkÍLkuMkÚke {ktze zÙøMkLkwt çkòh Ä{Ä{u Au. fnuðkðk¤k ¼÷u øk{u íku fnu Ãký ykìr÷ÂBÃkfLkwt ykÞkusLk yu økkihðLke ðkík Au. 17 rËðMkLkk ykÞkusLk ÃkkA¤ nòhku ÷kufkuLke hkík-rËðMkLke {nuLkík nkuÞ Au. ÷tzLk ykìr÷ÂBÃkf MkV¤íkkÃkqðof MktÃkLLk ÚkkÞ íku {kxu LkkLke LkkLke çkkçkíkku WÃkh æÞkLk yÃkkÞ Au . 12{e yku ø kMxu Ëhuf rçkúrxþhLke Akíke øks øks Vq÷u÷e nþu fu y{khk Ëuþu ºkeS ð¾ík ykìr÷ÂBÃkf MkV¤íkkÃkqðof ÞkuSLku MkðkuoÃkrhíkk Mkkrçkík fhe ykÃke Au. ¼khík MkwÃkh Ãkkðh Ëuþ çkLkðkLke ðkíkku fhu Au Ãký ykÃkýu ykìr÷ÂBÃkf ÞkusðkLkku rð[kh MkwæÄkt LkÚke fhe þfíkk. yuðwt LkÚke fu ¼khík ykìr÷ÂBÃkf ÞkuS Lk þfu Ãký f{LkMkeçke yu Au fu ykÃkýu íÞkt f÷{kzeykuLke f{e LkÚke.

ykìr÷ÂBÃkf nkR{ (Míkwrík) ykìr÷ÂBÃkf æðs ÷nuhkðíkk Mk{Þu ðøkkzðk{kt ykðu Au. suLku MÃkkÞhkuMk Mk{hMku fBÃkkuÍ fhe níke. yLku íkuLkk þçËku fkuMxeMk Ãk÷{MkLkk Au. 1986{kt íkuLku «Úk{ ð¾ík ðøkkzðk{kt ykðe níke. òu fu, 1957 MkwÄe ykRykuMke íkhVÚke Mk¥kkðkh nkR{ íkhefu {kLÞíkk {¤e Lknkuíke.

ykur÷ÂBÃkfLke Míkwrík þwt fnu Au?

Ítzk Ÿ[k hnu n{khk rÃkÞh ze fwçkŠxLku 1914{kt ykìr÷ÂBÃkf ^÷uøkLke h[Lkk fhe níke. su{kt MkVuË çkuføkúkWLz{kt yufçkeòt MkkÚku Mktf¤kÞu÷e Ãkkt[ ®høk nkuÞ Au. yk Ãkkt[uÞ ®høk{kt y÷øk y÷øk f÷hLkku WÃkÞkuøk fhðk{kt ykÔÞku Au. yk Ãkkt[ ®høk y÷øk y÷øk Ãkkt[ ¾tzkuLku [rhíkkÚko fhu Au. hªøkku r{õMk Au, {ík÷çk fu íku{Lku yufçkeò MkkÚku ¼kE[khku Au. ®høk{kt zkçke çkkswÚke s{ýe çkksw íkhV ðkˤe, Ãke¤ku, fk¤ku, ÷e÷ku yLku ÷k÷ htøkLkku WÃkÞkuøk fhðk{kt ykÔÞku Au. suLke ÃkkA¤Lkwt fkhý yu Au fu Ëhuf hk»xÙkuyu íku{Lkk hk»xÙæðs{kt yk{ktÚke fkuR yuf f÷hLkku íkku WÃkÞkuøk fÞkuo Au. yk ykìr÷ÂBÃkf æðsLku «Úk{ ð¾ík 1920Lke ykìr÷ÂBÃkf økuR{{kt ÷nuhkððk{kt ykÔÞku níkku.

nwt «rík¿kk ÷Wt Awt fu... rLkÞ{ yLkwMkkh ykuÃk®Lkøk Mkuhu{Lke{kt xe{Lkk fkuR yuf MkÇÞyu Ëhuf ¾u÷kze ðíke ¾u÷rË÷eLke «rík¿kk ÷uðkLke hnu Au.


rçkúxLk yk ð¾íku fuðwt ÃkVkuo{oLMk fhþu?

www.sandesh.com

„ 27{e sw÷kE, 2012Lkk hkus ÷tzLk ykìr÷ÂBÃkõMk økuRBMkLkku «kht¼ Úkþu, Ãkhtíkw

100 ð»ko yøkkW 1912{kt Mxkufnku{ ykìr÷ÂBÃkõMkLkku íku ytrík{ rËðMk níkku.

25-7-2012

„ yuÚkuLMku 3 ð¾ík Þs{kLke fhe nkuðk Aíkkt 1902{kt ÞkuòÞu÷e EðuLx Mk¥kkðkh

WEDNESDAY

ykìr÷ÂBÃkf økýkíke LkÚke.

„ 1948 ð¾íku Þs{kLk rçkúxLk {kºk 3 Mkwðýo[tÿfku Mkrník fw÷ 23 {uzÕMk MkkÚku

12{k ¢{u níkwt. yk ykìr÷ÂBÃkõMk{kt ÞkuøkkLkwÞkuøk 3 hk»xÙkuyu yuf Mk{kLk çkkðeMk [tÿfku SíÞk níkk yLku 6êk íkÚkk 7{k ¢{Lkk Ëuþkuyu yLkw¢{u 20 yLku 12 [tÿfku SíÞk níkk. su MkkÚku ÷¾kÞ íkku 2012Lkku yktf h[kÞ! „ ÷tzLk{kt 1948Lke ykìr÷ÂBÃkf økuRBMk Ëhr{ÞkLk rçkúxLkLkwt hk»xÙøkeík {kºk ºký ð¾ík ðøkkzðk{kt ykÔÞwt níkwt.ßÞkhu 1936{kt s{oLkeLkk çkŠ÷Lk{kt ÞkuòÞu÷k ykìr÷ÂBÃkf{kt s{oLk hk»xÙøkeík 480 ð¾ík ðøkkzðk{kt ykÔÞwt níkwt.

4

yk{Lkk øk¤k{kt ÷xfíkkt nþu {uz÷? ÂMð®{øk

ykìr÷ÂBÃkfLke rV÷{ „ 1924Lkk ÃkurhMkLkk ykìr÷ÂBÃkf{kt

„

÷øLk hu’ðk Ëuòu! ÷tzLk{kt ykpr÷ÂBÃkf òuðkLke MkkÚku MkkÚku yk þnuh{kt ÷øLk Ãký fhe ÷uþwt yu{ rð[khíkk «ðkMkeykuLke EåAk Ãkh ykpr÷ÂBÃkõMk fr{xeyu Ãkkýe Vuhðe ËeÄwt Au. fu{fu h{ík«u{eykuLkk rðÍk ¾kMk xqtfk Mk{ÞLkk s ykÃkðk{kt ykÔÞk Au yLku ð¤e yk heíku rðËuþeyku ÷tzLk{kt ÷øLk Lk fhu íkuLkwt ¾kMk æÞkLk hk¾ðkLke Mkq[Lkk ykÃkðk{kt ykðe Au.

ykøkkne fkuý fhþu?

„

„ „

„

økkuÕz {uz÷ rðsuíkk yurhf r÷œu÷ yLku nkhkuÕz yçkúkn{ Ãkh ‘[urhÞkux ykuV VkÞh’ Lkk{Lke rVÕ{ çkLke níke (WÃkhLke íkMkðeh). yk rVÕ{ 1981{kt 4 yufuzur{f yuðkuzo Ãký Síke níke. rðï{kt yuf{kºk ykìr÷ÂBÃkf ¾u÷kze økúux rçkúxLkLkk ™kuÞu÷ çkufhLku Lkkuçku÷ «kRÍ {éÞwt Au. su{ýu 1920{kt 1500 {exhLke Ëkuz{kt fktMÞÃkËf SíÞwt níkwt. yíÞkh MkwÄe yuf{kºk Þw.fu.Lke {rn÷k ¾u÷kze r«LMkuMk yLku 1976Lkk Mk{h ykìr÷ÂBÃkf{kt MkuõMk xuMx ÃkkMk fhðk{kt rLk»V¤ hne níke. òu fu yur÷ÍkçkuÚk rîíkeÞLke Ãkwºke nkuðkLku fkhýu yk xuMxLku yÞkuøÞ økýkðkÞku níkku. 2016{kt ÞkuòLkkhe ykìr÷ÂBÃkõMk {kxu økkuÕV, høçke MkuðLMk yu{ çku Lkðe øku{ W{uhðk{kt ykðe Au. ykìr÷ÂBÃkõMk økuRBMk{kt fuLkurzÞLk sBÃkh EÞkLk r{÷h ¼køk ÷uþu. ÷tzLk ykìr÷ÂBÃkõMk{kt «ðuþ MkkÚku r{÷h RríknkMk{kt MkkiÚke ðÄw ykìr÷ÂBÃkf økuRBMk{kt ¼køk ÷uLkkh ¾u÷kze çkLkðkLkku rð¢{ h[þu. yk ð¾íku ykìr÷ÂBÃkf{kt {rn÷k çkku®õMkøkLkku ykpr÷ÂBÃkõ økuEBMk{kt «Úk{ ð¾ík Mk{kðuþ fhðk{kt ykÔÞku Au.

huçkufk yuz®÷øxLk: ykur÷ÂBÃkõMk{kt huçkufkyu 400 {exh £e MxkR÷{kt økkuÕz Síkðk WÃkhktík 800 {exh £e MxkR÷{kt hufkuzo çkLkkÔÞku níkku, yk MkkÚku s huçkufk yuf s ykur÷ÂBÃkõMk{kt çku økkuÕz {uz÷ SíkLkkhe Mkki«Úk{ ÂMð{h çkLke økR níke. rhÞkLk ÷ku[ux: yk ð¾íku ÂMð®{øk{kt y{urhfkLkk rhÞkLk ÷ku[ux yLku íkuLkk s ËuþLkk {kRf÷ VuÕÃMk ðå[u ¾hk¾heLkku støk òuðk {¤e þfu Au. çkuR®søk ykur÷ÂBÃkõMk çkkË VuÕÃMkLku nhkðLkkhku yuf{kºk ÂMð{h. {kRf÷ VuÕÃMk: 2008Lke ykur÷ÂBÃkõMk{kt 8 økkuÕz {uz÷ Síke y{urhfkLkk yk ÂMð{hu MkÃkkxku çkku÷kðe ËeÄku níkku. VuÕÃMk ykur÷ÂBÃkõMk{kt fw÷ 14 økkuÕz, 2 çkúkuLÍ {uz÷ Síke [qõÞku Au. çku {uz÷ Síkðk Ãkh VuÕÃMk (Lke[uLke íkMkðeh) MkkiÚke ðÄw ykur÷ÂBÃkf {uz÷ SíkðkLkk ÷urhMkk ÷uíÞkLkkLkk rð¢{Lke çkhkçkhe fhþu. ÂMxVLke hkRMk: ø÷u{hMk ytËksÚke rË÷ SíkLkkhe yk ÂMð{hu 2008Lke çke®søk ykur÷ÂBÃkõMkLke 200 {exh {ez÷u, 400 {exh {ez÷u yLku 4 çkkÞ 200 {exh £e MxkR÷{kt økkuÕz {uz÷ SíÞk níkk.

yuÚ÷urxõMk ÞkunkLk ç÷uf: ÞwMkuLk çkkuÕx yLku økkuÕz {uz÷ ðå[u fkuR {kuxwt ytíkh nkuÞ íkku íkuLkk s Ëuþ s{ifkLkku ÞkunkLk ç÷uf Au. økÞk ð»kuo ðÕzo [uÂBÃkÞLkrþÃkLke 100 {exh huMk{kt ç÷ufu økkuÕz {uz÷ SíÞku níkku. íkksuíkh{kt s{ifLk xÙkÞÕMk{kt ç÷ufu çkkuÕxLku 100, 200 {exh yu{ çktLku huMk{kt ÃkhksÞ ykÃÞku níkku. ÞwMkuLk çkkuÕx: çkkuÕx (WÃkhLke íkMkðeh) yuÚ÷urxõMk MÃkÄko{kt ykf»koýLkwt {wÏÞ fuLÿ çkLke hnuþu. 6 Vqx 5 $[Lke Ÿ[kE Ähkðíkk yk yuÚ÷uxu 100 {exhLke huMk 9.58 MkufLz yLku 200 {exhLke huMk 19.19 MkufLz{kt Ãkqhe fhe ðÕzohufkuzo çkLkkÔÞku níkku. ðuhkurLkfk fuBÃkçku÷: s{ifkLke ðuhkurLkfk fuBÃkçku÷ AuÕ÷e çku ykur÷ÂBÃkõMk{kt 200 {exh huMk{kt økkuÕz{uzkr÷Mx Au. ÷tzLk ykur÷ÂBÃkõMk{kt ðuhkurLkfk økkuÕz {uz÷ Síkþu íkku íku h{íkLkk RríknkMkLke Mkki«Úk{ yuÚ÷ux çkLke sþu suýu 200 {exh huMk{kt Mkíkík ºký ðkh økkuÕz {uz÷ SíÞk nkuÞ.

xÙuf yuLz rVÕz r÷Þw rûkÞktøk: EòLku fkhýu 2008Lke çke®søk ykur÷ÂBÃkõMk{kt rûkÞktøk ¼køk ÷R þõÞku Lknkuíkku. nzo÷ huMk{kt rûkÞktøkLku økkuÕz Síkðk{kt ¾kMk nzo÷Lkku Mkk{Lkku fhðku Ãkzu íkuLke Mkt¼kðLkk ykuAe Au. [eLkLkku MkkiÚke ÷kufr«Þ yuÚ÷ux. MkuÕ÷e rÃkÞhMkLk: çkuR®søk{kt yk yuÚ÷uxu 100 {exh nzo÷ huMk{kt rMkÕðh {uz÷ SíÞku

íkku ½ýkLku ykùÞo ÚkÞwt níkwt. 2011Lke Ëhuf huMk{kt SíkLkkhe Mku÷e nðu yk ð¾íku rMkÕðh {uz÷ Síkþu íkku ykùÞo ÷u¾kþu. fuMxh Mku{uLÞk: yk yuÚ÷ux ßÞkhu Ãký {uËkLk{kt Qíkhe Au íÞkhu íkuLke íku Ãkwhw»k Au fu Mºke yu fkÞ{ [[ko ÚkR Au. Ërûký ykr£fkLke yk yuÚ÷ux yk ð¾íku ykur÷ÂBÃkõMk{kt 800 {exh huMk{kt ¼køk ÷uðkLke Au. Þu÷uLkk RrMkLkçkkÞuðk: Ãkku÷ðkuÕx [uÂBÃkÞLk hrþÞkLke Þu÷uLkk RrMkLkçkkÞuðk Mkíkík ºkeò ykur÷ÂBÃkõMk økkuÕz {kxu {uËkLku Ãkzþu, òufu, 2010, 2011{kt íku yufuÞ xkRx÷ Síke þfe LkÚke yux÷u nðu þwt ÚkkÞ yu òuðwt Ãkzu.

çkkMfuxçkku÷ furðLk zwhkLx: 23 ð»keoÞ y{urhfkLkk yk çkkMfuxçkku÷ Ã÷uÞhLku 2010Lke ðÕzo [uÂBÃkÞLkrþÃk{kt hkufðku íkuLkk nheV {kxu MkkiÚke {kuxku «&™ çkLke hÌkku níkku. ðÕzo [uÂBÃkÞLkrþÃk-10{kt hufkuzo 38 ÃkkuRLx fhLkkhku zwhkLx «Úk{ ðkh ykur÷ÂBÃkõMk{kt ykðe hÌkku Au.

çkuzr{LxLk r÷Lk zkLk: [kh ð¾íkLkk ðÕzo [uÂBÃkÞLk yk Mxkh [kRrLkÍ Ã÷uÞhLkku yuf nkÚk økkuÕz {uz÷{kt Au íku{ fnuðwt ðÄkhu Lknª økýkÞ. 2008 {kVf yk ð¾íku Ãký ÷eLk zkLkLku økkuÕz Síkðk{kt ¾kMk Mk{MÞk Lknª Lkzu. økwMMkku yu r÷Lk zkLkLke Lkçk¤kR Au. yuf ðkh ÃkkuRLx økw{kÔÞk çkkË ÃkkuíkkLkk s fku[Lku {w¬ku ÷økkðe ËeÄku níkku.

hLkh fuLkurLkMkk çkufu÷u: RÚkkurÃkÞkLkku yk rzMxLMk hLkh 5 nòh, 10 nòh {exh Ëkuz{kt ykur÷ÂBÃkf s Lknª ðÕzo hufkuzo Ãký Ähkðu Au. ykur÷ÂBÃkõMk{kt fw÷ 3 økkuÕz yLku 1 rMkÕðh Síke [qõÞku Au, çkufu÷uLke yk ºkeS ykur÷ÂBÃkõMk Au.

rsBLkkMxef ÷urhMkk RÞkuzuo[: hku{krLkÞkLkwt {erzÞk ÷urhMkkLke LÞq LkkrËÞk íkhefu yku¤¾kðe hÌkwt Au. LkkrËÞk fku{uLMke {kVf ÷urhMkk Ãký ykur÷ÂBÃkõMk{kt yk ð¾íku ÃkVuoõx 10Lkku Mfkuh fhþu íkuðe ykþk h¾kR hne Au.

Vqxçkku÷ ÂLÞ{kh: çkúkrÍ÷Lkk yk 20 ð»keoÞ Vqxçkku÷hLku ykøkk{e r÷ÞkuLku÷ {uMMke fu r¢ÂMxÞkLkku hkuLkkÕzku fne þfkÞ. çkúkrÍ÷ {kxu 2010{kt fkhrfËeo ykhtÇÞk çkkË 18 {u[{kt 9 økku÷ Vxfkhe [qõÞku Au.

2010Lkk Vqxçkku÷ rðïfÃk{kt ykuõxkuÃkMkLke ykøkkneykuyu yk¾k rðïLkk h{ík«u{eykuLkwt æÞkLk ¾UåÞtw níkwt. yu s heíku Þwhku fÃk{kt yLku íkksuíkh{kt h{kÞu÷k rðBçk÷zLk ykuÃkLk{kt Ãký «kýeyku îkhk fhkíke ykøkkneyku æÞkLkkf»kof hne níke íÞkhu ÷tzLk ykpr÷ÂBÃkf{kt Ãký «kýeyku îkhk nkh-SíkLke ykøkkneyku h{ík«u{eykuLkwt {LkkuhtsLk fhþu.


fE h{ík {kxu rxrfxLkk ÃkiMkk ¾[oðk Lknª Ãkzu?

www.sandesh.com

„ fw÷ 80 ÷k¾ rxrfx ykìr÷ÂBÃkõMk {kxu ðu[ký{kt {qfðk{kt ykðe Au. y÷çk¥k

„ „ „ „ „ „

{uhkÚkkuLk, xÙkÞÚ÷kuLk, hkuzMkkRf®÷øk {kxu fkuR Ãký «fkhLke rxrfx hk¾ðk{kt ykðe LkÚke. íkku ð¤e su ÔÞÂõík ÃkkMku ÷tzLk ykìr÷ÂBÃkõMkLke rxrfx nþu íkuLkk {kxu ÃkÂç÷f xÙkLMkÃkkuxuoþLk rLk:þwÕf hnuþu. ÷tzLk ykìr÷ÂBÃkõMk Ëhr{ÞkLk fw÷ 4 nòh ðÄkhkLke xÙuLk Ëkuzkððk{kt ykðþu. ¼khíkLkk 157 yuÚ÷uxTMk ÷tzLk ykìr÷ÂBÃkõMk {kxu õðkur÷VkR ÚkR [qõÞk Au. 1908Lke ÷tzLk ykìr÷ÂBÃkf{kt ¼khíkLkk 58, 1948{kt 59 yuÚ÷uxTMku ¼køk ÷eÄku níkku. yíÞkh MkwÄe rðÞuxLkk{u MkkiÚke ðÄw 190 yuÚ÷uxTMkLkkt Lkk{ {kuf÷u÷kt Au. çkeçkeMke hkWLz-Ä-õ÷kuf ÷tzLk ykìr÷ÂBÃkõMkLkwt «Mkkhý fhþu. ÷tzLk ykìr÷ÂBÃkõMkLkk ðzk íkhefu ¼qíkÃkqðo ykur÷ÂBÃkÞLk MkuçkkÂMxÞLk fku Au.

25-7-2012 WEDNESDAY

5

çkurÍf RÂLMxtõx xw rðLk Ä øku{ ÷zkÞf-yk¢{f ð]r¥k {kLkðòíkLkk WËT¼ðÚke s yÂMíkíð Ähkðu Au. õÞkhuf yk ÷zðkLke ð]r¥k ÞwØLkk {uËkLk{kt çknkh ykðu Au, íkku õÞkhuf ykìr÷ÂBÃkf suðk Mk{hktøký{kt.. yux÷u s íkku ÃkwhuÃkwhe ¾u÷Ëe÷eLke ¼kðLkk nkuðk Aíkkt Ëhuf ¾u÷kze ð¥kk-ykuAk ytþu íkku rðsuíkk Úkðk s {uËkLk{kt Wíkhu Au. fu{ fu øku{ SíkðkLke çkurÍf RÂLMxtõx Ëhuf ÔÞÂõík{kt õÞktfLku õÞktf íkku hnu÷e s Au. yuðwt çknw Mkns heíku fne þfkÞ fu {kýMkLke ík{k{ «ð]r¥kykuLkwt {q¤ íkuLke çkurÍf RÂLMxtõx yÚkðk íkku Mkns ð]r¥k{kt þkuÄe þfkÞ. ykÃkýu çknw Mkns heíku ¾kðkLke ð]r¥kLku ‘ykLktË’ MkkÚku òuzeyu Aeyu. Ãký Ÿzu Ÿzu ykÃkýkt {Lk yLku þhehLku ¾çkh Au fu Sðíkk hnuðk {kxu ¾kðwt sYhe Au. yk çkurÍf RÂLMxtõx Au. MkuõMkLku Ãký ykÃkýu ‘{kus{Míke’ MkkÚku Mkktf¤eyu Aeyu Ãký ykÃkýu yu nfefíkÚke Mkkð çku¾çkh LkÚke fu MkuõMk ykÃkýe çkeS çkurÍf RÂLMxtõx Au-Mktíkrík ÃkuËk fhðkLke. Ãký MÃkkuxoTMk{kt, h{ík{kt þwt çkurÍf RÂLMxtõx nkuE þfu? {kLkð RríknkMkLkwt MkkiÚke ¼ÞkLkf yLku ¾qLke «fhý Mkk{qrnf fí÷uyk{ yLku ¾qLkk{hfeÚke ¼hu÷wt Au. ykÄwrLkf ÞwØkuLke þYykík ÚkE íku Ãknu÷ktLke yk ¼ÞkLkfíkk Au. Ãkqhe {kLkðMktMf]rík{kt Mk{Þktíkhu ¾qLkk{hfe Úkíke hne Au. «kuVuMkh ÷kuhuLMk fe÷u Lkk{Lkk RríknkMkfkhu ‘ðkìh çkeVkìh rMkrð÷kEÍuþLk’{kt yu ¼ú{ íkkuze LkkÏÞku Au fu yksLkk s{kLkk fhíkkt Ãkkihkrýf Mk{Þ ðÄw þktríkr«Þ níkku. yÇÞkMkfíkkoyku yLku ¾kusfíkkoykuyu ÞwhkuÃk{kt yuðkt MÚk¤ku þkuæÞkt Au ßÞktÚke Rþw Ãkqðuo 5,000 ð»kkuo Ãknu÷kt ÚkÞu÷e ¾qLkk{hfeLkk ¼kuøk çkLku÷kykuLkkt nkz®Ãkshku {¤e ykÔÞkt Au. yuf÷k s{oLke{kt s ykðkt 16 MÚk¤ku Au. ði¿kkrLkfku {kLku Au fu yk ykrËðkMke ‘nÕ÷kçkku÷’ ð]r¥k yÚkðk ykÃkýe rnLËe rVÕ{kuLkk {u÷kuzÙk{urxf ¾÷LkkÞfkuLke ‘huEz’ fhðkLke ð]r¥k {kýMkLkk sL{ fhíkkt Ãký Ãkwhkýe Au. 50 ÷k¾ ð»ko sqLke yk yk¢{fíkk yÚkðk nÕ÷kçkku÷ yÚkðk huEz fhðkLke ð]r¥k, ykÄwrLkf {kýMkLke ½ýe «ð]r¥kyku yLku RåAkyku Ãkh «fkþ VUfu Au. ík{Lku õÞkhuÞ Mkðk÷ ÚkÞku Au fu Ãkwhw»kku MÃkkuxoTMk ÃkkA¤

økktzk fu{ nkuÞ Au? h{Lkkhk yLku òuLkkh çktLku yuf MkkÚku, yuf s Mk{Þu yk ‘ykLktË’ fu{ {kýíkk nkuÞ Au? ÃkkrfMíkkLk{kt r{ÞktËkËu rnLËwMíkkLke [uíkLk þ{koLkk AuÕ÷k çkku÷u rMkõMkh {khe íÞkhu ík{k{ ÃkkrfMíkkLkeykuyu [e[k[eMk fu{ fhe {qfe níke? fkhý fu yu Au fu nÕ÷ku fhðku, huEz fhðe yu «f]ríkLke MkkiÚke Ãknu÷e {kir÷f xe{ MÃkkuxoTMk Au. h{ík h{ðe fu òuðe yu ð]r¥k {kýMkLkk Ãkkihkrýf ®nMkf ¼qíkfk¤ yÚkðk ðkhMkk{ktÚke ÃkuËk ÚkE Au. yk{ktÚke Mºkeyku Mkkð s çkkfkík LkÚke. yu fËk[ íku { kt MkeÄe ¼køkeËkh Lknª nku Þ Ãký yu ‘h{ík’{kt yu { Lkw t Ãký Úkku z w t f Ëkð Ãkh ÷køku ÷ w t nku Þ Au . {kºk «{kýLkku Vfo nku Þ Au . Þw h ku à kLkk çÞq h ku yku V Mxu x u  MxõMkLkk ykt f zk «{kýu Mºkeyku fhíkkt 30 «ríkþík ðÄw Ãkw h w » kku h{ík-¢ezk{kt ¼køk ÷u í kk nku Þ Au yLku Mk{ÞLke árüyu Ãkw h w » kku çku f÷kf yLku Mºkeyku Ëku Z f÷kf økk¤íke nku Þ Au . støk÷{kt çktËhkuLkwt yuf Íqtz þkne MkVh fhíkwt nkuÞ yLku ðå[u ykðu yu «ríkMÃkÄofLku hks ÍÃkx{kt ÷uíkwt nkuÞ yu á~Þ yLku ÃkkrfMíkkLke økkuMðk{e çkuxTMk{uLk Vhíku ½uhku ½k÷eLku Q¼u÷k ¼khíkeÞ ¾u÷kzeykuLkk á~Þ ðå[u ÷øk¼øk Mk{kLkíkk Au. y{urhfLk Vqxçkku÷Lke h{ík{kt ‘rç÷íÍ’ þçË ðÃkhkÞ Au. ‘Âç÷íÍ’ yux÷u «ríkMÃkÄeo Ãkh y[kLkf s [khu íkhVÚke nw{÷ku fhðku íku. yu þçË ÃkhÚke s ‘Âç÷íÍr¢øk’ þçË ykÔÞku Au. çkeò {nkÞwØ ð¾íku ÍufkuM÷kuðkrfÞk, nku÷uLz yLku £kLMk Ãkh ykðe Âç÷íÍr¢øk-[{fË{f MkkÚku s{oLk MkuLkkyu nw{÷ku fÞkuo níkku. «ríkMÃkÄeo Ãkh rðsÞ {u¤ððkLke yk RåAk ykÃkýe Ãkkihkrýf ‘huEz’ fhðkLke xu÷uLx{ktÚke ykðe Au. yksu òíkòíkLke h{íkku yLku íkfrLkfkuLkk Mknkhu ykÃkýu yu Ãkkihkrýf ð]r¥kLku Mktíkku»kðkLkku «ÞíLk fheyu Aeyu. Ãkþwsøkík{kt yksu Ãký ykðe h{ík fu {kus{Míke [k÷íke s hnu Au. ÞwhkuÃk{kt Vqxçkku÷Lke {u[{kt su {khk{khe ÚkkÞ Au, r¢fuxLke h{ík{kt {uËkLk çknkh su Ëtøk÷ ÚkkÞ Au, {uËkLk WÃkh «ríkMÃkÄeoyku ðå[u su xMk÷ ÚkkÞ Au, økk¤ku çkku÷kÞ Au, r[r[Þkheyku ÚkkÞ Au íku çkÄwt s Ãku÷e ykrË{ ð]r¥k{ktÚke ykðu Au. 50 ÷k¾ ð»kkuo ÃkAe ykÃkýe ð]r¥kyku ykÃkýk Ãkkihkrýf ðkhMkkLkkt çkå[kt suðe Au íku{kt fkuE LkðkE LkÚke. Síkðwt yLku Sððwt yu Míkku [kÕMko zkŠðLkLkk Wí¢ktríkðkËLkku ÃkkÞku níkku yLku ßÞkhu «kf]ríkf {kuík rLkrù¥k níkwt íÞkhu ykÃkýu Sðíkk hnuðk {kxu çkeS ¢ezk-hrík¢ezk{kt {øLk hnu í kk ÚkÞk. MktíkkLkku {khVík Sðíkk hnuðwt yu Ãký yuf SðLk s Au. huEz fhðe-h{íkLkk {uËkLk{kt fu çkuzY{{kt yu çktLku ykrË{ ð]r¥k s Au.

AuÕ÷u çke®søk{kt ykÞkursík ykpr÷ÂBÃkõMk økuEBMk{kt ÃkûkeLkk {k¤kLkwt r[nTLk hkÏÞwt níkwt. yu s heíku rçkúxLku MxÙUøk hu Lkk{Lke {kA÷eLku yk MÚkkLk ykÃÞwt Au. yk {kA÷eykuLku yuf MkËe Ãknu÷kt rçkúxLk yLku ykÞ÷uoLz{kt s yr«Þ «kýe {kLkðk{kt ykðíkwt níkwt. yk «kýeLku ykøk¤ fhðwt yux÷u yþw¼ V¤ {¤u yu{ {Lkkíkwt níkwt.

rMkBçkku÷ íkhefu {kA÷e!

ykìr÷ÂBÃkf Vuõx-VkE÷ „ 184 ËuþLkk 10,500 „ „ „ „ „

yuÚ÷uxTMk ykìr÷ÂBÃkõMk{kt ¼køk ÷uðkLkk Au. 26 h{íkLke 302 RðuLxTMk ÷tzLk ykìr÷ÂBÃkõMk{kt ÞkuòðkLke Au. ykìr÷ÂBÃkõMkLkk ðkuxhÃkkfo ðuLÞw {kxu fw÷ 27,78,000 r÷xh Ãkkýe yufXwt fhkÞwt Au. 2012 ykìr÷ÂBÃkõMkLke Þs{kLke {kxu ÃkurhMk, {urzÙz, LÞqÞkufo, {kuMfku huMk{kt níkk. ÷tzLk ykìr÷ÂBÃkõMk {kxu 200 nuõxhLkku ykur÷ÂBÃkf Ãkkfo íkiÞkh fhðk{kt ykÔÞku Au. ykìr÷ÂBÃkõMkLkk WËT½kxLk Mk{kht¼Lkk ykŠxÂMxf rzhuõxh zuLke çkkuÞ÷ (M÷{zkuøkLkk Mksof) Au.

yuÚ÷uxTMkLkwt ykøk{Lk þY Úkþu íÞkhu ykur÷ÂBÃkf MxurzÞ{{kt 70 {exhLke Ÿ[kEyu 14 ÷kE®xøk xkðMko Q¼k fÞkO Au, su 532 ÷kExTMkLkk «fkþÚke MxurzÞ{Lku [{fkðþu.


rðLxh yLku Mk{h økuRBMk ðå[u çku ð»koLkku økk¤ku

www.sandesh.com

„ 1924Lkk ð»ko{kt £kLMk{kt rðLxh ykur÷ÂBÃkõMkLkwt ykÞkusLk fhkÞwt níkwt. yu

Ãknu÷kt {kºk Mk{h ykìr÷ÂBÃkf s Þkuòíke níke.

25-7-2012

„ þYykíkLkkt ð»kkuo{kt su Ëuþ Mk{h ykur÷ÂBÃkõMk økuEBMkLkwt ykÞkusLk nkÚk Ähu yu

WEDNESDAY

s Ëuþ Ãknu÷kt rðLxh ykur÷ÂBÃkõMk Þkusu yuðe «Úkk níke. çkeò rðïÞwØ ÃkAe çktLku h{íkkuLke ÷kufr«ÞíkkLku æÞkLku hk¾eLku y÷øk y÷øk ËuþLku íkuLke Þs{kLke MkkUÃkðkLkku rLkýoÞ fhkÞku níkku. Ëh [kh ð»kuo Ãknu÷kt rðLxh yLku ÃkAe Mk{h økuEBMk h{kzðkLkwt ykÞkusLk fhðk{kt ykðíkwt níkwt. „ 1992 MkwÄe rðLxh-Mk{h MÃkÄko yuf s ð»kuo Þkuòíke. yu ÃkAeÚke Mk{h-rðLxh ðå[u çku ð»koLkku økk¤ku hk¾ðk{kt ykðu Au, suÚke ÷kufr«Þíkk xfe hnu. yux÷u nðu ÷tzLk ykìr÷ÂBÃkfLkkt çku ðhMk ÃkAe 2014{kt 7{eÚke 23{e Vuçkúwykhe Ëhr{ÞkLk hrþÞk{kt rðLxh ykìr÷ÂBÃkõMk Þkuòþu.

6

h{ík ¼kðLkk søkkðíke {þk÷!

{krníkeLke {þk÷ yLku íkÚÞkuLke hu÷e „ 1936{kt íkiÞkh fhkÞu÷e «Úk{

{þk÷Lkwt MkwhMkwrhÞwt! ÷tzLk ykìr÷ÂBÃkf {þk÷ ðå[u yuf ðkh yku÷ðkE økE níke. {þk÷Lkk çkLkoh{kt fþef ¾k{e MkòoðkLkk fkhýu {þk÷ yku÷ðkE økÞkLkwt 22 {uyu çknkh ykÔÞwt níkwt. {þk÷ XhðkLkku yk çkLkkð òufu Ãknu÷ku LkÚke. y÷çk¥k, {kLÞíkk {wsçk «k[eLk økúef{kt {þk÷ yksLke íkw÷Lkkyu ykuAe MkwrðÄksLkf nkuðk Aíkkt õÞkhuÞ yku÷ðkíke Lk níke.

yk ð¾íkLkk {uMfkux þwt Au?

ykur÷ÂBÃkf {þk÷Lku Ãkkík¤k Mxe÷{ktÚke çkLkkððk{kt ykðe níke. {kuzLko ykìr÷ÂBÃkfMk {þk÷Lke rzÍkELk 1960{kt rðLxh ykur÷ÂBÃkf ð¾íku rzÍLke ykŠxMx ßnkuLk nuLMk ÃkkMku íkiÞkh fhkððk{kt ykðe níke. Ëhuf ð¾íku {kuxk¼køku yu s rzÍkELkLku yLkwMkhðk{kt ykðu Au. „ ÷tzLk ykìr÷ÂBÃkfMk {þk÷Lke rzÍkELk yuzðzo çkkçkoh yLku suÞ ykuMøkuçkuoÞ Lkk{Lkk çku ykŠxMxu çkLkkðe Au. ykìr÷ÂBÃkf fr{xeyu {þk÷ çkLkkððk {kxu xuLzh çknkh Ãkkzâkt níkkt. su{ktÚke yk çktLkuLku ÃkMktË fheLku {þk÷ çkLkkððkLkwt fk{ MkkUÃkðk{kt ykÔÞwt níkwt. „ ÷tzLk ykìr÷ÂBÃkf {þk÷ 800 {e÷e{exh ÷ktçke Au yLku 1 rf÷kuøkúk{ ðsLk Ähkðu Au. {þk÷Lkku Lke[uLkku rnMMkku 45 {e÷e{exh sux÷ku Ãknku¤ku Au ßÞkhu WÃkhLkku ¼køk 100 {e÷e{exhLke Ãknku¤kE Ähkðu Au. „ ÷tzLk ykìr÷ÂBÃkf {þk÷ fw÷ 8,000 {kE÷Lkwt ytíkh Ãkqýo fheLku ÷tzLkLkk WËT½kxLk Mk{kht¼{kt ÃknkU[þu. yk {þk÷ «ríkrËLk Mkhuhkþ 175Úke 180 rf÷ku{exhLkwt ytíkh fkÃku Au.

Mk{h yLku rðLxh yu{ çktLku ykur÷ÂBÃkõMk økuEBMkLkku yrð¼kßÞ ytøk çkLke økÞu÷e ykur÷ÂBÃkf {þk÷ ykur÷ÂBÃkfLkkt þYykíkLkkt ð»kkuo{kt ykur÷ÂBÃkf økuEBMkLkku rnMMkku Lk níke. «k[eLk økúefLkk ykur÷ÂBÃkÞk þnuh{kt Þkuòíke ykur÷ÂBÃkõMk økuEBMk{kt økúefLkk nuhk xuBÃk÷{kt ykur÷ÂBÃkõMk ßÞkuík «ßðr÷ík fhðk{kt ykðíke níke yLku yk ßÞkuíkLke hu÷e Ãký Þkuòíke níke. òufu, Mk{Þktíkhu ykur÷ÂBÃkõMk økuEBMk ÞkuòðkLkwt çktÄ ÚkÞwt yLku yu MkkÚku s Mðk¼krðf heíku ykur÷ÂBÃkõMk ßÞkuík Ãký «økxíke çktÄ ÚkE økE. 1896Lke Ãknu÷e ykÄwrLkf ykìr÷ÂBÃkf økuEBMk ð¾íku ßÞkuík fu {þk÷ «ßðr÷ík fhðk{kt ykðe Lk níke. yu «Úkk VheÚke 1928{kt ykht¼kE. yu ð¾íku LkuuÄh÷uLzTMkLkk yuBMxzo{{kt ÞkuòÞu÷e ykur÷ÂBÃkf økuEBMk{kt Mkki«Úk{ ðkh ykur÷ÂBÃkf ßÞkuík «økxkððk{kt ykðe níke. òufu, {þk÷ MðYÃku yuLke hu÷e Þkusðk{kt ykðe Lk níke. ßÞkuíkLku {þk÷Lkwt MðYÃk ykÃkðkLkwt {kLk s{oLke ¾kxe òÞ Au. s{oLkeLkk çkŠ÷Lk{kt ÞkuòÞu÷e Mk{h ykur÷ÂBÃkõMk økuEBMk{kt ykur÷ÂBÃkf ßÞkuíkLku {þk÷ MðYÃku þktrík yLku ¼kE[khkLkk Mkqºk MkkÚku ykur÷ÂBÃkõMkLkk WËTøk{MÚkkLk {Lkkíkk ykur÷ÂBÃkÞk{kt rðrÄðíkT heíku «ßðr÷ík fhðk{kt ykðe níke. òufu, ykur÷ÂBÃkf {þk÷ hu÷e {kºk yrLkhwØ®Mkn Mk{h ykur÷ÂBÃkõMk økuEBMk{kt s Ãkh{kh Lkef¤íke níke. rðLxh ykur÷ÂBÃkõMkLkku ¼køk çkLkðkLkwt MkL{kLk nsw {þk÷Lku {éÞwt Lk níkwt. 1952{kt Lkkuðuoyu rðLxh ykur÷ÂBÃkõMk{kt Ãký {þk÷ hu÷eLkwt ykÞkusLk fheLku Mk{h yLku rðLxh yu{ çktLku ykur÷ÂBÃkfMk økuEBMk{kt {þk÷ hu÷eLku yrð¼kßÞ ytøk çkLkkððkLke Ãknu÷ fhe níke, Ãkhtíkw yuLkku «kht¼ rðrÄðíkT heíku økúefLkk ykur÷ÂBÃkÞk{kt «ÏÞkík nuhk xuBÃk÷{kt fhðk{kt ykÔÞku Lk níkku. rðLxh{kt Mk{hLke su{ s rðrÄðíkT ykur÷ÂBÃkõMk {þk÷Lkku «kht¼ fhðkLkwt ©uÞ ykurMxÙÞkLku {¤u Au. 1964{kt ykurMxÙÞk{kt ÞkuòÞu÷k rðLxh ykur÷ÂBÃkõMk ÃkAe Mk{h yLku rðLxh yu{ çktLku{kt ykur÷ÂBÃkf {þk÷ hu÷e yrLkðkÞo rnMMkku çkLke hne Au. yksu ÂMÚkrík yu Au fu sux÷wt ykÞkusLk ykur÷ÂBÃkõMk økuE{Lke yLÞ íkiÞkheyku ÃkkA¤ ÚkkÞ Au yux÷wt s ÔÞðÂMÚkík ykÞkusLk {þk÷ yLku íkuLke hu÷e ÃkkA¤ Ãký fhðk{kt ykðu Au. nðu íkku Mk{h yLku rðLxh yu{ çktLku ykur÷ÂBÃkõMk økuEBMk {kxu Ëh çku ð»kuo Äk{Äq{Úke ykur÷ÂBÃkÞk þnuh{kt {þk÷Lku rðrÄðíkT «ßðr÷ík fhðk{kt ykðu Au. yufíkk, þktrík yLku ¼kE[khkLkku MktËuþ ÷ELku yk ykur÷ÂBÃkf {þk÷Lke rðï¼h{kt hu÷e Þkusðk{kt ykðu Au yLku rðï¼hLkk òýeíkk [nuhk yk {þk÷Lku nkÚk{kt ÷uíkk økkihð yLkw¼ðu Au.

{uMfkux: h{íkkuíMkðLkk çkúkLz yuBçkuMkuzh!

„ {uÂõMkfku rMkxe{kt ÞkuòÞu÷k 1968Lkk ykìr÷ÂBÃkf h{íkkuíMkðÚke

„

„

„

„

„

{uMfkuxLkku ðÃkhkþ Úkíkku ykÔÞku Au. yu ð¾íku {uÂõMkfkuyu íÞktLkkt støk÷ku{kt òuðk {¤íkku ÷k÷ f÷hLkku ËeÃkzku (huz suøðkh) yLku MkVuË fçkqíkh yu{ çku MkSðkuLkku WÃkÞkuøk fhu÷ku. 1972Lkk BÞwrLk[ ykìr÷ÂBÃkfÚke {uMfkuxLku økt¼ehíkkÚke ÷uðkíkk ÚkÞk. {uMfkux ðirðæÞíkkLke MkkÚku ÷kufr«Þíkk Ãký Ähkðíkk yLku íkuLku yuðe heíku ÃkMktË fhðk{kt ykðíkk fu íkuyku ykìr÷ÂBÃkfLke rðrðÄ h{íkkuLkk swMMkkLku yLku yr¼øk{Lku Ëþkoðe þfu. su-íku Þs{kLk þnuhLkk MkktMf]ríkf ðkhMkkLke Í÷f Ãký íku{kt òuðk {¤íke. 1996{kt yux÷kLxk{kt h{kÞu÷k ykìr÷ÂBÃkfLkku {uMfkux ‘RÍe’. 1996{kt ð÷Þ ÞkuòÞu÷k yux÷kLxk ÞwyuMkyu ykìr÷ÂBÃkf{kt Ãknu÷e ðkh fBÃÞwxh þkn îkhk {uMfkux íkiÞkh fhðk{kt ykÔÞku níkku. fBÃÞwxh îkhk yuf yuçMxÙuõx R{us íkiÞkh fhðk{kt ykðe níke. ðkMíkrðfíkk{kt íku þwt níkwt íkuLku fkuE òýe þõÞwt LkÚke. 2000{kt MkezLke{kt ÞkuòÞu÷k ykìr÷ÂBÃkf{kt rMkz, ykìr÷ yLku r{÷e {uMfkux níkk. {iÚÞw nuxLku ykuMxÙur÷ÞLk «kýeykuLkk ykÄkhu 2000Lkk ykìr÷ÂBÃkf {kxu {uMfkux íkiÞkh fÞko níkk. {uMfkuxLku Ãk]Úðe, ðkÞw yLku ÃkkýeLkk «íkef íkhefu Ëþkoððk{kt ykÔÞk níkk. ykìr÷ yux÷u fu ykìr÷ÂBÃkf, Mkez yux÷u MkezLke r{Õ÷eLkku yÚko r{÷urLkÞ{ ÚkkÞ Au. 1992Lkk çkkMkuo÷kuLkk ykìr÷ÂBÃkf{kt {uMfkux íkhefu ‘fkuçke’. fu suLkwt Lkk{ fqíkhkLkk Lkk{ ÃkhÚke hk¾ðk{kt ykÔÞwt níkwt. MÃkuLk{kt fkuçke Lkk{Lkku fqíkhku níkku. çkkMkuo÷kuLkkLke MktMÚkk Mkr{rík îkhk íkuLkk Ãkh ¾kMk xeðe rMkheÍ íkiÞkh fhðk{kt ykðe níke. ðu÷uÂLMkÞLk f÷kfkh òrðyuh {krhMf÷u {uMfkux íkiÞkh fÞkuo níkku. 1988 ykìr÷ÂBÃkf{kt ykurVrþÞ÷ {uMfkux nkuzkuhe Lkk{Lkku ðk½ níkku. yk ðk½ fkurhÞkðkMkeykuLke ÃkhtÃkhk yLku íku{Lke MktMf]ríkLke Íkt¾e fhkðíkku níkku. ðk½ {kxuLkku nku þçË fkurhÞLk þçË ÃkhÚke ÷uðk{kt ykÔÞku Au. ßÞkhu zkuhe þçË fkurhÞLk Akufhkyku {kxu ÷uðk{kt ykÔÞku Au.

yk ð¾íku ðuL÷kuf yLku {uLzurð÷u Lkk{Lkk {uMfkux Au. ðuL÷kuf ykìr÷ÂBÃkfLkk Ãkkt[ htøkLkkt çkúuMk÷ux Ãknuhu Au. ðuL÷kufLkk {kÚkk ÃkhLkkt ºký rLkþkLk ÃkkurzÞ{Lkkt ºký MÚkkLk Mkq[ðu Au. ykìr÷ÂBÃkf MxurzÞ{Lkk ykfkh ÃkhÚke ðuL÷kufLkk {kÚkkLkku ykfkh íkiÞkh fhðk{kt ykÔÞku Au.{uLzurð÷u {ÄhkíkLkk 12 f÷kf 20 r{rLkx yLku 12 MkufLz Ëþkoðíke (0:20:12 yuyu{) økw÷kçke htøkLke ½rzÞk¤ Ãknuhu Au. íkuLkk {kÚkk Ãkh ÷k÷, ç÷q yLku ÷e÷k htøkLkk ºký ÃkkuRLx Au, su ‘yrøkxkuMk’ yÚkkoíkT Ãkuhkr÷ÂBÃkf økuRBMkLkku rMkBçkku÷ Mkq[ðu Au.


ykìr÷ÂBÃkf MxurzÞ{Lke rzÍkELk: {uz ELk ðzkuËhk!

www.sandesh.com

÷tzLk ykìr÷ÂBÃkf økuRBMk ykuøkuoLkkE®Íøk fr{xeyu ykìr÷ÂBÃkf økuRBMkLkk {uELk MxurzÞ{Lke rzÍkELk ÷tzLkLke rðïrðÏÞkík {rÕxLkuþLk÷ ÃkkuÃÞw÷Mko ftÃkLke ÃkkMku íkiÞkh fhkðe níke. yk ftÃkLkeLke MxÙõ[h rzÍkELk fkuh xe{{kt ðzkuËhkLkku r[L{Þ Ãkkux¼hu (çkkswLke íkMkðeh) Lkk{Lkku Þwðf Au. yk ftÃkLke{kt íku yuf{kºk ¼khíkeÞ f{o[khe Au. ðzkuËhkLke yu{.yuMk ÞwrLkðŠMkxeLke xufTLkku÷kuS VufÕxe{ktÚke çku[÷h ykuV ykŠfxuõ[hLke rzøkúe «kÃík fÞko çkkË r[L{Þu ÞwrLkðŠMkxe fkì÷us ykuV ÷tzLk{ktÚke huLf MkkÚku {kMxMkoLke rzøkúe «kÃík fhe Au. ykìr÷ÂBÃkf MxurzÞ{ 80 nòh «uûkfkuLke ûk{íkkðk¤wt Au. ^÷uÂõMkçk÷ Ãkku÷ðk¤e íkuLke rzÍkELk yu «fkhLke Au fu økuRBMk Ãkqhe ÚkÞk çkkË íkuLke ûk{íkk 25000 «uûkfkuLke ÚkE sþu. ykìr÷ÂBÃkf{kt ¼ÔÞkrík¼ÔÞ MxurzÞ{ku çkLkkððk nðu MxuxMk rMkBçkku÷ økýkÞ Au. Ãký ykìr÷ÂBÃkf ÃkíÞk ÃkAe yk MxurzÞ{ku Lkðhk Lk Ãkze hnu íkuLkwt ykÞkusLk Mkk{kLÞ heíku Úkíkwt nkuíkwt LkÚke. rçkúrxþhkuyu yu ËqhtËuþe Ëk¾ðe Au.

25-7-2012 WEDNESDAY

7

ykìr÷ÂBÃkf{kt økwshkíkLke ‘h{ík’ økwshkíkeykuLke yuf Mkk{kLÞ yku¤¾ yuðe nkuÞ Au fu

íkuyku ÔÞkÃkkhe {kLkMkLkk nkuÞ Au. ¾u÷fqË MkkÚku íku{Lku fkuE rh~íkku nkuíkku LkÚke, yk ûkuºku íku{Lkwt ÞkuøkËkLk Ãký Lk çkhkçkh Au. Ãký yk ðkík íkÆLk ¾kuxe Au. ¾u÷fqË{kt r¢fuxLke h{íkLke ðkík nkuÞ fu ykìr÷ÂBÃkf økuEBMkLke ðkík nkuÞ økwshkíkeyku nt{uþkt yøkúuMkh hÌkk Au. ËuþLke MkkiÚke ðÄw ÷kufr«Þ h{ík r¢fuxLke ðkík fheyu íkku Ëuþ{kt Mkki «Úk{ ðkh r¢fuxLke h{ík økwshkíkLkk ¾t¼kík yLku fåA{kt h{kE níke. rðËuþLke Ähíke Ãkh «Úk{ ðkh (1896) h{ðk økÞu÷e xe{Lkk çkÄk s ¾u÷kzeyku økwshkíke-ÃkkhMke níkk. Mkki «Úk{ xuMx h{Lkkh ¾u÷kze Ãký økwshkíke-LkðkLkøkhLkk ò{ hýrsík®MknS níkk. Ëuþ{kt ykìr÷ÂBÃkf {wð{uLx þY fhLkkh Ãký økwshkíke Ëkuhkçk íkkíkk níkk. ÷tzLk{kt çku rËðMk çkkË þY ÚkLkkhe ykìr÷ÂBÃkf økuRBMk{kt ¼khíkLkk ¾kMMkk 75 sux÷k ¾u÷kzeyku rðï h{íkku{kt ÃkkuíkkLkk fktzkLkwt fkiðík Ëk¾ððk {uËkLku Ãkzþu. íku çkÄk{kt ykÃkýLku yuf Ãký økwshkíke Lknª Ëu¾kÞ, Ãký 1 íkuyku su {uËkLk{kt h{ðkLkk Au íku {uËkLkLke rzÍkELk çkLkkððk{kt yu f økw s hkíkeLkku ®MknVk¤ku Au. ykìr÷ÂBÃkf økuRBMkLke þYykík 1896{kt ÚkE níke yLku ¼khíku Mkki «Úk{ ðkh 1900Lke ykìr÷ÂBÃkf{kt ¼køk ÷eÄku níkku. ÃkurhMk ¾kíku ÞkuòÞu÷ yk ykìr÷ÂBÃkf{kt fku÷fkíkk{kt sL{u÷k ytøkúus ¾u÷kze Lkku{oLk Ãkex[kzuo ¼køk ÷eÄku níkku yLku çku [tÿf Ãký SíÞk níkk. Ãký íÞkhçkkË fkuE ¼khíkeÞ yk fûkkyu ÃknkU[e þõÞku Lk 2 níkku. fkhý h{íkku {kxuLke MkwrðÄkykuLkku y¼kð yLku ykŠÚkf ÂMÚkrík Ãký s{MkuËS íkkíkkLkk Ëefhk Ëkuhkçk íkkíkkyu Ëuþ{kt ykìr÷ÂBÃkf {wð{uLx þY fhe yLku 1920Lke yuLxðÃko ykìr÷ÂBÃkf{kt A ¾u÷kzeykuLku ÃkkuíkkLkk ¾[uo {kufÕÞk níkk. yk heíku òuEyu íkku Ëuþ{kt yk çkkçkíku [¤ð¤ þY fhLkkh økwshkíke níkk. 4 1936{kt s{oLkeLkk çkŠ÷Lk{kt Mkh{w¾íÞkh yuzkuÕV rnx÷hLkk ðzÃký nuX¤ ykìr÷ÂBÃkf økuRBMkLkwt ykÞkusLk ÚkÞwt níkwt. su{kt ¼khíkLke nkufe xe{u Mkwðýo[tÿf SíÞku níkku. yk xe{{kt yuf Ãký økwshkíke ¾u÷kze Lk níkku. Ãký íku{Lku Ãkkuhku [Zkððk [kh økwshkíkeyku nksh níkk. ¾u÷fqËLkk þku¾eLk ðzkuËhkLkk {nkhkò MkÞkShkð økkÞfðkz (íkMkðeh Lktçkh 1) MkkÚku ðzkuËhkLkk h{íkðeh

ðMktíkhkð fÃíkkLk (2) Ãkºkfkh íkhefu íÞkt nksh níkk. yk ykur÷rBÃkf{kt ¼køk ÷uðk økÞu÷e fwMíkeLke xe{{kt ðzkuËhkLkk þtfhhkð Úkkuhkík níkk, «Úk{ hkWLz{kt MkwtËh Ëu¾kð fhLkkh Úkkuhkík s{oLk fwMíkeçkks Mkk{u nkhe økÞk níkk. yk ykìr÷ÂBÃkf ð¾íku 31 ËuþkuLke RLxhLkuþLk÷ MÃkkuxoTMk fkUøkúuMk ÞkuòE níke. íku{kt ¼køk ÷uLkkhe 24 MkÇÞkuLke ¼khíkeÞ xe{{kt hksÃkeÃk¤kLkk [eLkw¼kE þkn (3) yLku y{ËkðkËLkk nrh®Mkn Xkfkuh (4) níkk. 1948{kt $ø÷uLz ¾kíku ÞkuòÞu÷ ykìr÷ÂBÃkf økuRBMk{kt ¼køk ÷uðk økÞu÷e ¼khíkeÞ fwMíke xe{Lkk {uLkush ðzkuËhkLkk ðMktíkhkð fÃíkkLk níkk. WÕ÷u¾LkeÞ Au fu 1952Lke nu÷rMkLfe ykìr÷ÂBÃkf økuRBMk{kt fwMíke MÃkÄko{kt fktMÞ[tÿf SíkLkkh fu.ze òÄðLku ðMktíkhkð fÃíkkLkLkwt s {køkoËþoLk {éÞwt níkwt. ðMktíkhkðu ykýtË ðk÷k{ rðãkLkøkh ÞwrLkðŠMkxeLkk «Úk{ rVrÍf÷ yußÞwfuþLk zkÞhuõxh íkhefu Ãký Mkuðkyku ykÃke níke. 1960Lke hku{ ¾kíkuLke ykìr÷ÂBÃkf økuRBMk{kt [tÿf SíkLkkh ¼khíkeÞ nkufe xe{Lkk MkËMÞ økku®ðË Mkkðtík ðzkuËhkLkk níkk. íku{Lkk {]íÞwÃkÞOík ðzkuËhk yLku hkßÞ Mkhfkhu íkku fËh Lk fhe Ãký nrhÞkýkLkk [tËeøkZ{kt ÞkuøÞ fËh ÚkE Au. [tËeøkZLkk MÃkkuxoTMk MkufxhLkk yuf hkuz MkkÚku íku{Lkwt Lkk{ òuzðk{kt ykÔÞwt Au. Ërûký fkurhÞkLkk rMkyku÷ ¾kíku 1986{kt yurþÞLk økuRBMk yLku 3 1988{kt ykìr÷ÂBÃkf økuRBMkLkwt ykÞkusLk fhðk{kt ykÔÞwt níkwt. íkuLkk ykÞkusLk yøkkW ¾kMMkwt ÃkkuMxfkzo íkiÞkh fhðk {kxuLke MÃkÄko{kt ðzkuËhkLkk f÷kfkh MðøkeoÞ fLkw¼kE çkúñ¼èu íkiÞkh fhu÷wt fkzo ÃkMktË fhðk{kt ykÔÞwt níkwt. yk WÃkhktík økwshkík Mxux ykìr÷ÂBÃkf yuMkkurMkyuþLk MkkÚku ð»kkuoÚke Mktf¤kÞu÷k ðehuLÿ Lkkýkðxe yLku RLÿðËLk Lkkýkðxe ½ýe çkÄe ykìr÷ÂBÃkf{kt ¼khíkLkk «ríkrLkrÄ{tz¤ MkkÚku ¼køk ÷E [qõÞk Au. ÷tzLk ¾kíkuLke ykìr÷ÂBÃkf{kt Ãký íkuyku ¼khíkeÞ xe{ MkkÚku ÃknkU[e økÞk Au. yLku AuÕ÷u ¼khíkeÞ xe{Lkk yuf «kÞkusf xuMx ykuV EÂLzÞk y{q÷ Ãký økwshkíkLkwt s «ríkrLkrÄíð fhþu.

yu.ze ÔÞkMk

1984Lke ÷kìMk yìLs÷Mk ykìr÷ÂBÃkõMk{kt Ãke. xe. W»kkyu 400 {exh nzoÕMk huMkLke VkRLk÷{kt ÃknkU[eLku ykìr÷ÂBÃkf RríknkMk{kt Mkki«Úk{ ¼khíkeÞ {rn÷k çkLkðkLkwt økkihð «kÃík fÞwO níkwt. yu Mk{Þu RríknkMk h[kík Ãkhtíkw VkRLk÷ hkWLz Ëhr{ÞkLk ºkeò MÚkkLku Ëkuze hnu÷e W»kk rVrLkþ ÷kRLkLku Ãkkh fhðk{kt MkufLzLkk 100{k ¼køk sux÷e {kuze Ãkzíkkt ¼khík çkúkuLÍ {uz÷ [qõÞwt níkwt.

yLku æÞkLk[tË W½kzk Ãkøku hBÞk 1936Lke çkŠ÷Lk ykìr÷ÂBÃkfLke nkufe VkELk÷ s{oLke yLku ¼khík ðå[u h{kE níke. yk {u[ òuðk s{oLkeLkk íktçkw{kt rnx÷h yLku ¼khíkLkk íktçkw{kt ðzkuËhkLkk {nkhkò MkÞkShkð økkÞfðkz çkuXk níkk. {u[Lkk «Úk{ nkV{kt ¼khíkeÞ xe{ ¾kMk «ËþoLk fhe þfe Lk níke, ÷ªçkw ÃkkýeLkk Mk{Þu {nkhksu nkufeLkk òËwøkh æÞkLk[tËSLku ÃkqAâwt níkwt fu þwt íkf÷eV Au? sðkçk{kt æÞkLk[tËu fÌkwt, “{nkhkò Mkknçk, çkqx ÃknLkfh ËkizLku fe ykËík Lknª ni RMkr÷Þu íkf÷eV ni.” yk Mkkt¼¤eLku {nkhkòyu fÌkwt fu, “sqíku rLkfk÷ Ëku ykih Lktøku Ãkktð ¾u÷ku.” Lku xe{Lkk çkÄk s ¾u÷kzeyku W½kzk Ãkøku hBÞk. yuf ÃkAe yuf økku÷ Vxfkhíkk økÞk, yuf RríknkMk h[kE økÞku. 1932Lke ÷kuMk yuLs÷Mk ykìr÷ÂBÃkf ð¾íku ¼khík Mkk{u y{urhfkLke ÂMÚkrík ËÞLkeÞ níke. Ãkrhýk{u y{urhfLk xe{u ¼khíkLkku yuf ¾u÷kze QAeLkku {køÞku. y{urhfk Ãkh ËÞk ¾kE æÞkLk[tË çkúuf ÃkAe y{urhfk ðíke hBÞk. ¼khíkLkk 24 Mkk{u y{urhfkyu yuf økku÷ Vxfkhu÷ku su æÞkLk[tËu s fhu÷ku níkku. yku÷xkE{ økúux nkufe ¾u÷kze æÞkLk[tËu 1948{kt AuÕ÷e {u[ h{e íÞkt MkwÄe{kt íkuyku ELxhLkuþLk÷ frhÞh{kt 400 fhíkkt ðÄkhu økku÷ Vxfkhe [qõÞk níkk.

ykìÃk®Lkøk Mkuhu{Lke{kt Lk]íÞLke h{Íx [eLkLkk ykìr÷ÂBÃkf ð¾íku ykìÃk®Lkøk{kt {kLkð Mkktf¤Úke [eLkLke yku¤¾ Mk{e Ëeðk÷Lke h[Lkk fhe níke. ÷tzLk{kt çkLkkðxe ðkˤku yLku rçkúxLkLkwt «ÏÞkík ÃkhtÃkhkøkík Lk]íÞ ‘{uÞÃkku÷’ WÃkhktík r¢fux Ãke[ òuðk {¤þu. ykuÃk®Lkøk Mkuhu{Lke{kt s Þs{kLk Ëuþ ÃkkuíkkLke MktMf]ríkLkwt «ËþoLk fhíkku nkuÞ Au.

shkf {kxu [qõÞk {uzÕMk


www.sandesh.com

8-9

25-7-2012 WEDNESDAY

1

yur«÷ 6Úke 15, 1896 yuÚkuLMk, økúeMk ykìr÷ÂBÃkfLkk rÃkÞh økýkíkk økúeMkLkk ÃkkxLkøkh yuÚkuLMk{kt Ãknu÷e MÃkÄko ÞkuòÞu÷e. yksu økúeMk Ëuðkr¤Þwt ÚkðkLke íkiÞkhe{kt Au, Ãký yu ð¾íku ¾kMk ftE Mkkhe ÂMÚkrík Lk níke. yux÷u ntøkuheLkk ÃkkxLkøkh çkwzkÃkuMxLkwt Lkk{ rð[khkÞwt, Ãký ykur÷ÂBÃkf Mkr{ríkLke h[Lkk økúeMkLkk hksfw{khu fhe yux÷u Auðxu MÃkÄko íÞkt s ÞkuòE. Ëuþ-14

¾u÷kze-241

EðuLx-43

2

{u 14Úke ykìõxkuçkh 28, 1900 ÃkurhMk, £ktMk ynª íkku ykìr÷ÂBÃkf MÃkÄko ðÕzo VuhLkk ¼køkYÃku ÞkuòÞu÷e níke. ÃkurhMk{kt ÞkuòÞu÷e yk MÃkÄko{kt Ãknu÷e ð¾ík {rn÷kykuyu ¼køk ÷eÄku níkku. òufu fw÷ 997 h{íkðehku{kt 22 s {rn÷kyku níke. ykÞkusfkuyu yk MÃkÄko Þkusðk{kt zktzkE fhe níke yux÷u fkuEyu ¾kMk hMk Lk ÷eÄku. Ëuþ-24

¾u÷kze-997

EðuLx-95

3

sw÷kE 1Úke LkðuBçkh 23, 1904 MkuLx ÷qE, y{urhfk yk ð¾íku MÃkÄko rþfkøkku{kt ÞkuòðkLke níke Ãký MkuLx ÷qELkk ykÞkusfkuyu íÞkt Mk{ktíkh MÃkÄko ÞkusðkLke Ä{fe ykÃke, yux÷u yu ð¾íkLkk hk»xÙ «{w¾ £uLfr÷Lk YÍðuÕxu MkUx ÷qR{kt ykÞkusLk fhðkLke Ähkh {tsqhe ykÃkðe Ãkze. ¾u÷kzeykuLku ykððk-sðkLkku ¾[o ykÃkðk{kt y{urhfkyu ykzkuzkE fhe yux÷u ¾u÷kzeykuLke MktÏÞk ½xe. fux÷ef MÃkÄkoyku{kt íkku {kºk y{urhfLkku s níkk!

yuf Mk{Þu yzÄe Ähíke Ãkh su{Lkku Mkqhs íkÃkíkku níkku yu rçkúxLk{kt 27{e ykìr÷ÂBÃkf xwLkko{uLx Úkðk sE hne Au. 118 ð»koLkk RríknkMk{kt 26 MÃkÄkoyku ÞkuòE Au. Ëhuf MÃkÄko ð¾íku ftEf Lku ftEf ÃkrhðíkoLkku ykÔÞkt Au. fuðkt fuðkt ÃkrhðíkoLkku?

Ëuþ-12

¾u÷kze-651

EðuLx-91

4

yur«÷ 27Úke ykìõxkuçkh 31, 1908 ÷tzLk, økúux rçkúxLk çknw «[r÷ík {kWLx rðMkwrðÞMk ßðk¤k{w¾e Vkxâku yux÷u Exk÷eLkk Vk¤u økÞu÷e MÃkÄko ÷tzLk{kt Þkusðe Ãkze. ßðk¤k{w¾e yu heíku Exk÷eLkk ykÞkusLk{kt ykzku Vkxâku yu{kt ÷tzLk ÷k¼ ÷E økÞwt. yk yuðe Ãknu÷e xwLkko{uLx níke ßÞkhu Ëhuf ËuþLkk ¾u÷kzeykuyu ÃkkuíkkLkk hk»xÙæðs MkkÚku fq[ fhe níke. Ëuþ-22

¾u÷kze-2008

EðuLx-110

5

{u 5 Úke 27 sw÷kE, 1912 Mxkufnku{, MðezLk yk ð¾íku y{urhfLk ¾u÷kze rs{ ÚkkuÃkuo MkÃkkxku çkku÷kÔÞku níkku. yu «kuVuþLk÷ ¾u÷kze níkku yLku íkuýu çkuÍçkku÷ h{ðk {kxu {nuLkíkkýwt Ãký ÷eÄwt níkwt. íÞkhu «kuVuþLk÷ nkuðwt økuhfkÞËuMkh níkwt {kxu rs{ MÃkÄko {kxu økuh÷kÞf økýkÞku! yk fkhýu íkuLkku {uz÷ Ãký ÷E ÷uðk{kt ykÔÞku níkku! Mxkufnku{ ykìr÷ÂBÃkf{kt Ãknu÷e ð¾ík Mk{Þ {kÃkðk {kxu R÷ufxÙkurLkf WÃkfhýkuLkku Mknkhku ÷uðk{kt ykÔÞku. yu ð¾íku MkkÞf®÷øk {kxu 320 rf.{e. ÷ktçkku xÙuf ðÃkhkÞku níkku, su yks MkwÄe ykìr÷ÂBÃkf{kt LkkUÄkÞu÷ku MkkiÚke ÷ktçkku xÙuf Au. Ëuþ-28

¾u÷kze-2407

EðuLx-102

6

18

sw÷kE 17Úke ykìøkMx 1, 1976 {kuLxÙeÞ÷, fuLkuzk fuLkuzkyu MÃkÄko þY ÚkE íÞkt MkwÄe h{íkku {kxu sYhe fux÷ktÞ çkktÄfk{ku fÞkO Lk níkkt. yk {kxu íkuLku Ëtz VxfkhkÞku. BÞqrLkf ð¾íku ÚkÞu÷k nw{÷kLku fkhýu fux÷kf Ëuþkuyu íkku MÃkÄkoLku ËqhÚke s hk{ hk{ fÞko. ykr£fkLkk 22 Ëuþkuyu MÃkÄkoÚke Ëqh hÌkk. zÙøMkLkku rððkË Ãknu÷e ðkh çknkh ykÔÞku. f]rºk{ Ãke[ Ãkh Ãknu÷e ð¾ík nkufe h{kE.

yur«÷ 20Úke MkÃxuBçkh 12, 1920 yuLxðÃko, çkuÂÕsÞ{ yksu nehk WãkuøkÚke [{fíkk yuLxðÃkoLku yu ð¾íku rðïÞwØLku fkhýu ¾qçk ÍzÃkÚke íkiÞkhe fhðe Ãkze níke. rðïÞwØ {kxu økwLkuøkkh økýe s{oLke, ykurMxÙÞk, çkÕøkurhÞk, ntøkuhe yLku íkwfeoLku yk{tºký ykÃkðk{kt ykÔÞwt Lknkuíkwt. nk÷ su ykìr÷ÂBÃkfLkku Ãkkt[ ®høkðk¤ku (yLku Ãkkt[ ¾tzkuLkwt «ríkrLkrÄíð Ëþkoðíkku) rMkBçkku÷ Ëu¾kÞ Au íku yk MÃkÄko ð¾íku íkiÞkh fhðk{kt ykÔÞku. Ëuþ-29

¾u÷kze-2626

Ëuþ-92

EðuLx-154

7

{u 4Úke sw÷kE 27, 1924 ÃkurhMk, £kLMk 1900{kt rLkhkþk Aíkkt ykìr÷ÂBÃkf Mkr{ríkLkk yæÞûk ÃkÞMko Ë fwçkíkkoLkk ykøkúnLku fkhýu yuBMxzo{Lkk çkË÷u Vhe ÃkurhMk Ãkh f¤þ Zku¤kÞku. yk ð¾íku y{urhfe ¾u÷kze rðr÷Þ{ ze nkxuo økkuÕz{uz÷ SíÞku. ykìr÷ÂBÃkf{kt økkuÕz{uz÷ {u¤ðLkkhku íku «Úk{ yïuík ¾u÷kze níkku yk ð¾íku Ãký s{oLkeLku ¼køk ÷uðkLke Aqx Lknkuíke {¤e! rðLxh ykìr÷ÂBÃkfLke þYykík Ãký ynªÚke s ÚkÞu÷e, su nðu rLkÞr{ík ÞkuòÞ Au. Ëuþ-44

¾u÷kze-3089

8

{u 17Úke ykìøkMx 12, 1928 yuBMxzo{, ™uÄh÷uLz ykìr÷ÂBÃkf {þk÷ Mk¤økkððkLke «Úkk yk h{íkkuíMkðÚke ykht¼kE. {þk÷ yk¾e MÃkÄko Ëhr{ÞkLk [k÷w h¾kE. ¼khíku yu ð¾íku s nkufe{kt Mkwðýo[tÿf {u¤ðe ykìr÷ÂBÃkf{kt ¼khíkLkwt Mkwðýo «fhý ÷¾ðkLkwt [k÷w fÞwO. rsBLkuÂMxf{kt {rn÷kykuLku ¼køk ÷uðkLke Aqx {¤e. Ëuþ-46

¾u÷kze-2883

EðuLx-109

9

sw÷kE 30Úke ykìøkMx 14, 1932 ÷kuMk yuLs÷Mk, y{urhfk yk MÃkÄko Ãkh ðirïf {tËeLke ½uhe yMkh níke Ãkrhýk{u MÃkÄofkuLke MktÏÞk{kt {kuxku ½xkzku LkkUÄkÞku níkku. yk ð¾íku Ãknu÷e ð¾ík Vkuxku rVrLkþ fu{uhkLkku WÃkÞkuøk fhðk{kt ykÔÞku.suLkk îkhk rðsuíkk Lk¬e fhðkLkwt ðÄkhu Mkh¤ çkLÞwt. {uz÷ rðsuíkkykuLku ÃkkurzÞ{ Ãkh Q¼k hk¾ðkLke «Úkk ykht¼kE. Ëuþ-37

¾u÷kze-1332

EðuLx-117

10

ykìøkMx 1Úke ykìøkMx 16, 1936 çkŠ÷Lk, s{oLke LkkÍeðkËLkk fkhýu ¾u÷kzeyku ykðþu fu fu{ yu zh ðå[u çkeíkkt çkeíkkt Mkr{ríkyu Ãknu÷e ð¾ík s{oLke{kt ykÞkusLk fÞwO. y{urhfkyu çkrn»fkhLke Ä{fe ykÃke yLku ÃkkA¤Úke nksh hÌkwt! rnx÷hu økuRBMkLkwt WËT½kxLk fÞwO yux÷u ykuÃk®Lkøk Mkuhu{Lke{kt rçkúxLk-y{urhfkLke xe{ku økuhnksh hne. s{oLke MkkiÚke ðÄw {uzÕMk {u¤ðe Ähíke ÃkhLke W¥k{ «ò nkuðkLkwt Mkkrçkík fhu yuðe rnx÷hLke RåAk níke su Ãkqhe Lk ÚkE. yk økuEBMkÚke xur÷rðÍLk «Mkkhý ykht¼kÞwt yLku çkŠ÷Lk{kt {u[ òuðk 25 xeðe Y{ W¼k fhkÞk níkk. Ëuþ-49

¾u÷kze-3936

116 ð»koLkku xkR{ xÙkðu÷

EðuLx-129

11

sw÷kE 29Úke ykìøkMx 14, 1948 ÷tzLk, økúux rçkúxLk çkeò rðïÞwØLku fkhýu çku ð¾ík (1940 yLku 1944) ykìr÷ÂBÃkf MÃkÄko fuLMk÷ fhðe Ãkzu÷e. rçkúxLku {Lk{kLke fhe òÃkkLk-s{oLke Mkk{u ÞwØLkku ¾kh Wíkkhðk MÃkÄko{kt yu ËuþkuLku yk{tºký s Lk ykÃÞwt. òufu rðïÞwØ{kt ¼tøkkE økÞu÷wt ÷tzLk ¾u÷kzeyku {kxu Wíkkhku íkiÞkh fhe þõÞwt Lk níkwt. ¾u÷kzeykuLku MkirLkf çkuhuf yLku fkì÷uòuLkk rçk®Õzøk{kt hk¾ðk{kt ykÔÞk níkk! fux÷ef xe{kuyu íkku ÃkkuíkkLkku ¾kuhkf Ãký MkkÚku ÷ELku ykððwt Ãkzu÷wt. Ëuþ-59

¾u÷kze-4104

EðuLx-136

14

ykìøkMx 25Úke MkÃxuBçkh 11, 1960 hku{, Exk÷e ËwrLkÞk¼h{kt xeðe «Mkkhý ÚkÞwt nkuÞ yuðku yk Ãknu÷ku ykìr÷ÂBÃkf {nkuíMkð níkku. WËT½kxLk {kxu ¼ÔÞ Mk{khkun ÞkuòÞku. hrþÞkLku çkkË fhíkkt çkÄk ËuþkuLkk ¾u÷kzeykuyu ÃkkuÃkLkk ykþeðkoË ÷eÄk. yk MÃkÄko{kt fkrMkMk {kfuo÷Mk õ÷u swrLkÞh Lkk{Lkk ¾u÷kzeyu çkku®õMkøk{kt økkuÕz{uz÷ {u¤ðe çkkì®õMkøk søkík{kt þkMkLk fhðkLkku ykht¼ fÞkuo, suLkwt ðÄkhu òýeíkwt Lkk{ {kun{Ë y÷e Au. Ëuþ-83

¾u÷kze-5338

EðuLx-150

12

¾u÷kze-4955

EðuLx-149

Ëuþ-112

EðuLx-145

EðuLx-163

¾u÷kze-5516

EðuLx-172

17

LkðuBçkh 22Úke rzMkuBçkh 8, 1956 {u÷çkkuLko, ykuMxÙur÷Þk ykuMxÙur÷Þk{kt yuðku rLkÞ{ níkku fu çknkhÚke ykðíkkt òLkðhkuLku fkhýu fkuE çke{khe Lk Vu÷kÞ íku {kxu A {rnLkk íkuLku y÷øk Ëu¾hu¾ nuX¤ hk¾ðk. ½kuzuMkðkhe {kxu ykðíkk çkÄk ¾u÷kzeyku yux÷k íkðtøkh Lknkuíkk fu A {rnLkk Ãknu÷kt ½kuzk íÞkt {kuf÷e þfu. ytíku ½kuzuMkðkheLke MÃkÄko Mxkufnku{{kt ÞkuòE! hksîkhe rððkËkuLku fkhýu Ãký yzÄku zÍLk Ëuþkuyu Lkk{ ÃkkAkt ¾U[e ÷eÄkt. ¾u÷kze-3314

¾u÷kze-5151

ykìõxkuçkh 12Úke 27, 1968 {uÂõMkfku rMkxe, {uÂõMkfku fux÷kf yð¤[tzk ykr£fk ¾tzLkk Ëuþkuyu yuðku ðktÄku WXkÔÞku níkku fu Ërûký ykr£fk ¼køk ÷uþu íkku y{u Lknª ykðeyu. yk rhMkkÞu÷k Ëuþku ÃkÄkhu íku {kxu ykr£fkLku yk{tºký ™ yÃkkÞwt!

13

Ëuþ-72

ykìõxkuçkh 10Úke ykìõxkuçkh 24, 1964 xkurfÞku, òÃkkLk yurþÞk{kt ÞkuòÞu÷e yk Ãknu÷e ykìr÷ÂBÃkf MÃkÄko níke. ðkìr÷çkku÷ yLku sqzku suðe h{íkku ynªÚke Ëk¾÷ ÚkE. xufLkku÷kuS{kt ykøk¤ økýkíkk òÃkkLku ykìr÷ÂBÃkf{kt Ãknu÷e ð¾ík Ãkrhýk{kuu {kxu fBÃÞwxhLkku ðÃkhkþ fÞkuo níkku. MÃkkuxoTMk{uLk ÂMÃkhex {kxu xÙkuVe ykÃkðkLke þYykík yk økuR{ ð¾íku s ÚkE. çku Mðerzþ ¾u÷kzeykuLku yk xÙkuVe {¤e níke, fu{ fu íku{ýu çkku®xøkLke MÃkÄko{kt zqçke hnu÷e yuf çkkuxLkk MÃkÄofkuLku çk[kÔÞk níkk.

16

sw÷kE 19Úke ykìøkMx 3, 1952 nu÷®Mkfe, rVLk÷uLz 1912 çkkË Ãknu÷e ð¾ík hrþÞLk ¾u÷kzeykuLke MÃkÄko{kt yuLxÙe ÚkE níke. íkku EÍhkÞu÷u Ãknu÷e ð¾ík ¼køk ÷eÄku níkku. òufu, hrþÞk yLku fux÷kf MkkBÞðkËe Ëuþkuyu {qzeðkËe ËuþkuLkk ¾u÷kzeyku MkkÚku hnuðkLke Lkk Ãkkze ËeÄe. Ëuþ-69

15

Ëuþ-93

ykìøkMx 26Úke MkÃxuBçkh 11, 1972 BÞqrLkf, s{oLke RÍhkÞu÷e ¾u÷kzeyku Ãkh ykíktfðkËeykuLkk nw{÷kyu h{íkLku ÷kurnÞk¤ çkLkkðe. LkuÄh÷uLz, Lkkuðuo yLku rVr÷ÃkkELMkLkk ¾u÷kzeyku Ãký zheLku ÃkkAk síkk hÌkk níkk. òufu h{ík íkku [k÷w s hne níke. yu ð¾íku hnkuzurþÞk (yksLkwt rÍBçkkçðu)Lke xe{Lku yïuík ¾u÷kzeyku™u fkhýu ÃkkAe {kuf÷ðk{kt ykðe. ËwrLkÞk¼h{kt Mkr{ríkLkk yk rLkýoÞLke xefk ÚkE.

1896{kt økúeMkLkk yuÚkuLMk{kt ÞkuòÞu÷e Ãknu÷e {kuzoLk ykìr÷ÂBÃkf MÃkÄkoLkwt yiríknkrMkf ÃkkuMxh

Ëuþ-121

¾u÷kze-7134

EðuLx-198

19

ykìr÷ÂBÃkf

EðuLx-126

¾u÷kze-6084

EðuLx-195

sw÷kE 19Úke ykìøkMx 3, 1980 {kuMfku, hrþÞk 1979{kt hrþÞkyu yV½krLkMíkkLk Ãkh fhu÷k nw{÷kLkk rðhkuÄ{kt y{urhfk MkrníkLkk 61 Ëuþkuyu yk ykur÷ÂBÃkf{kt ¼køk ÷uðkLkwt {wLkkrMkçk Lk {kLÞwt. hrþÞkLkk yu÷uõÍkLzh rËíÞkríkLku rsBLkuÂMxfLke Ëhuf MÃkÄko{kt økkuÕz{uz÷ {u¤ðe MkÃkkxku çkku÷kÔÞku. Ëuþ-80

¾u÷kze-5179

EðuLx-203

20

sw÷kE 28Úke ykìøkMx 12, 1984 ÷kuMk yuLs÷Mk, y{urhfk hrþÞkyu çkË÷ku ÷uðk yk ð¾íku y{urhfk{kt h{ðk Lk sðkLkwt Lk¬e fÞwO. {kuLxÙeÞ÷ ykur÷ÂBÃkf{kt LkkýktLke fxkufxe MkòoE níke íku{ktÚke þe¾ ÷ELku «Úk{ ð¾ík fkuÃkkuohux MÃkkuLMkhkuLku yk{trºkík fhkÞk. «Úk{ ð»kuo 43 ftÃkLkeyku™u ykur÷ÂBÃkf «kuzõxMk ðu[ðkLke ÃkhðkLkøke {¤e níke. yk øku{ ð¾íku s LkVku LkkUÄkíkk ykøk¤Lke økuRBMk {kxu ykþk òøke. yu Ãknu÷kt ÃkiMkkLkk VktVk níkk. Ëuþ-140

¾u÷kze-6829 EðuLx-221

21

MkÃxuBçkh 17Úke ykìõxkuçkh 2, 1988 MkuW÷, Ërûký fkurhÞk fuLkuzkLkk çkuLk òuLMkLku y{urhfkLke 100 {exhLke Ëkuz 9.79 MkufLz{kt Ãkqhe fheLku fk÷o ÷qELku ÃkkA¤ hk¾e ËeÄku. Mkðoºk òuLMkLkLkku sÞsÞfkh ÚkÞku. ºký rËðMk çkkË ¾çkh Ãkze fu òuLMkLk xÙuf Ãkh zÙøMk ÷ELku QíkÞkuo níkku. yux÷u íkuLkk r¾íkkçkku ÃkkAk ¾U[kÞk yLku íkuLkk Ãkh çku ð»koLkku «ríkçktÄ {qfðk{kt ykÔÞku. Ëuþ-159

¾u÷kze-8391

EðuLx-237

22

sw÷kE 25Úke ykìøkMx 9, 1992 çkkMkuo÷kuLkk, MÃkuLk yk ð¾íkLke MÃkÄko yux÷k {kxu ÞkËøkkh hne fu íku{kt fkuE ËuþLku ðktfwt Ãkzâwt Lk níkwt. {ík÷çk fu fkuEyu çkrn»fkh fÞkuo Lk níkku. ÷xfk{kt yV½krLkMíkkLkLkku yuf Ãký ¾u÷kze MÃkÄko{kt ¼køk ÷E hÌkku Lk nkuðk Aíkkt íku WËT½kxLk Mk{khkun{kt Mkk{u÷ ÚkÞwt. fux÷ef Lkðe h{íkku Ãký yk ð¾íku ÞkuòE. s{oLk nkufe xe{u økkuÕz {uz÷ SíÞku su{kt yuf ¾u÷kze yuLzhMkLk fu÷h Ãký níkku. yuLzhMkLkkLk rÃkíkk ¢uMxLk 1972{kt yLku ËkËk RhrðLk 1936{kt s{oLke {kxu yLkw¢{u økkuÕz yLku rMkÕðh {uz÷ SíkLkkhe xe{Lkk MkÇÞ níkk. {uz÷ òýu yu{Lku ðkhMkk{kt WíkÞkuo níkku. Ëuþ-169

¾u÷kze-9356

EðuLx-257

19Úke ykìøkMx 4, 1996 23 swyu÷xkE÷kLxk, y{urhfk

yk ð¾íku VheÚke yux÷kLxkLkk MkuLkurxÞ÷ ykur÷rBÃkf Ãkkfo{kt nw{÷ku ÚkÞku, çku ÔÞÂõíkLkkt {kuík ÚkÞkt yLku 110 ½kÞ÷ ÚkÞk. òu fu BÞqrLkf sux÷ku økt¼eh nw{÷ku Lk níkku. yk ykur÷ÂBÃkf {kuzLko ykur÷ÂBÃkfLke þíkkçËe níke yux÷u MÃkÄkoyku{kt økúeMkLku «kÚkr{fíkk ykÃkðk{kt ykðe. MkhfkhLke fkuE Ãký {ËË ðøkh Ãknu÷e ð¾ík xwLkko{uLx ÞkuòE. Ëuþ-197

¾u÷kze-10318

EðuLx-271

24

MkÃxuBçkh 15Úke ykìõxkuçkh 1, 2000 rMkzLke, ykuMxÙur÷Þk yk ykÞkusLk yíÞkh MkwÄeLkkt ík{k{ ykÞkusLk{kt MkV¤ níkwt. yu MÃkÄko ‘økuBMk ykuV LÞq r{÷urLkÞ{’ íkhefu Ãký yku¤¾kE. ykìMxÙur÷ÞLk ÂMð{h EÞkLk ÚkkuÃkuo ÃkkuíkkLkk s hufkuzo íkkuze Lkðk hufkuzo çkLkkÔÞk. ykìMxÙur÷Þk ¾tzLkk fkuE Ãký Ëuþ{kt ÞkuòÞu÷e yu Ãknu÷e MÃkÄko níke. ÃkhtÃkhkøkík Ëw~{Lkku W¥kh yLku Ërûký fkurhÞkyu yuf s æðs Lke[u fw[ fhe çkÄk {kxu ykùÞo MkßÞwO níkwt. Ëuþ-199

¾u÷kze-10651 EðuLx-300

25

ykìøkMx 13Úke 29, 2004 yuÚkuLMk, økúeMk yuÚkuLMk ykur÷ÂBÃkfLke sL{¼qr{ níke. yk ð¾íku Ãknu÷e ðkh RLxhLkux Ãkh çkÄe h{íkkuLkwt Sðtík «Mkkhý fhðk{kt ykÔÞwt. {rn÷kyku {kxu fwMíkeLke MÃkÄko Ãký yk xwLkko{uLx ð¾íku ÚkE. íkkr÷çkkLkkuLke Ä{feLkk fkhýu yV½krLkMíkkLk MÃkÄkoÚke Ëqh hÌkwt. Ëuþ-201

¾u÷kze-10625 EðuLx-301

26

ykìøkMx 8Úke ykìøkMx 24, 2008 çke®søk, [eLk çkÄe ðkíku MkwÃkh Ãkkðh çkLkðkLkk WAk¤k {khíkk [eLk {kxu yk MÃkÄko yuf heíku íkku [qtxýe Ãknu÷kt Þkuòíkk þÂõík «ËþoLk suðe níke. y÷çk¥k, [eLku þÂõíkLkwt «ËþoLk fhe çkíkkÔÞwt Ãký ykuÃk®Lkøk Mkuhu{LkeLkwt ¾kuxwt «Mkkhý çkíkkðe ÃkkuíkkLke ÷wå[kE Ãký ò¤ðe hk¾e. ¼khík {kxu yk økuR{ ÞkËøkkh hne, fu{ fu {uzÕMk rðsuíkkykuLke MktÏÞk Ãknu÷e ð¾ík LkkUÄÃkkºk çkLke. Ëuþ-204

¾u÷kze-10942 EðuLx-302

27

sw÷kE 27Úke ykìøkMx 12, 2012 ÷tzLk, økúux rçkúxLk økýíkheLkk f÷kfku ÃkAe ÷tzLk{kt ykht¼kE hnu÷e ykìr÷ÂBÃkf økuEBMk{kt MkkiÚke ðÄw ykþkyku ¼khíkLku Au. y{urhfk fu [eLk {uzÕMk Síku yu LkðkE LkÚke, fu{ fu yu íkku ð»kkuoÚke Síkíkk ykðu Au. Ãký ¼khíkLkk rðsuLÿ ®Mkn, økeíkk fw{khe, ËerÃkfk fw{khe, yu{Mke {uhefku{, Lkh®Mkn ÞkËð, rxLxw ÕÞwfk ðøkuhu fux÷kt yLku fuðk f÷hLkk {uzÕMk ÷ELku ykðu íkuLkk Ãkh MkkiLke Lksh Au. ð¤e yk ð¾íku MkL{kLksLkf Ëu¾kð ÚkkÞ íkku ¼khík ¼rð»Þ{kt Þs{kLke {kxu Ãký Ëkðku fhe þfu. {kxu ÷tzLk íkhV {ex {ktze òuíkk hnku fu ¼khíkLkk fux÷kf Mkqhs íÞkt Qøku Au... Ëuþ-205

¾u÷kze-10500 EðuLx-302


MkkiÚke ðÄw økkuÕz {uz÷ SíkLkkhk yuÚ÷uxTMk

www.sandesh.com

yuÚ÷ux {kRf÷ VuÕÃMk ÷urhMkk ÷uíÞkLkk Ãkkðku Lkw{eo {kfo ÂMÃkíÍ fk÷o ÷wRMk çkúkRx rVþh Mkkðku fkíkku suLke Úkku{MkLk {uè rçkÞkuLËe hu yuðhe

25-7-2012 WEDNESDAY

10

Ëuþ y{urhfk hrþÞk rVLk÷uLz y{urhfk y{urhfk s{oLke òÃkkLk y{urhfk y{urhfk y{urhfk

h{ík ÂMð®{øk rsBLkkÂMxõMk yuÚ÷urxõMk ÂMð®{øk yuÚ÷urxõMk fuLkku$øk rsBLkkÂMxõMk ÂMð®{øk ÂMð®{øk yuÚ÷urxõMk

ð»ko 2004-08 1956-64 1920-28 1968-72 1984-96 1980-2004 1968-76 1992-2004 1984-92 1900-08

økkuÕz 14 09 09 9 9 8 8 8 8 8

rMkÕðh 00 05 03 1 1 4 3 3 2 0

çkúkuLÍ 02 04 0 1 0 0 1 1 1 0

fw÷ 16 18 12 11 10 12 12 12 11 8

fkhrfËeo zÙkuÃk fhkðíkku zku®Ãkøk xuMx ykur÷ÂBÃkf nkuÞ, xurLkMk nkuÞ fu r¢fux xwLkko{uLx nkuÞ yuf rððkË Mkðofk÷eLk nkuÞ Au. V÷kýk ¾u÷kzeLkku zku®Ãkøk xuMx ÃkkurÍrxð ({ík÷çk fu íkuýu zÙøMkLkwt MkuðLk fÞwO Au.) ykÔÞku yuðk Mk{k[khku ðkhtðkh ykðíkk hnuíkk nkuÞ Au. zku®ÃkøkÚke ¼÷¼÷k ¾u÷kzeyku zhu Au, fu{ fu xuMx{kt ¾u÷kze «ríkçktrÄík zÙøMkLkwt MkuðLk fhu Au yuðku ynuðk÷ ykðu íkku ¾u÷kze su-íku MÃkÄko{ktÚke íkku çknkh VUfkE òÞ, Ãký õÞkhuf ykSðLk MktLÞkMk ÷uðkLkku ðkhku ykðe þfu Au. xqtf{kt, yk yuf yuf xuMx Au, su ¾u÷kzeLke frhÞh Lk¬e fhe þfu Au!

yíÞkh MkwÄe{kt fkuLku fux÷k {uzÕMk {éÞk Au?

¾kyku, Ãkeyku, sÕkMkk fhku.. ykìr÷ÂBÃkf MÃkkuLMkh ftÃkLke {ufzkuLkkÕz ÷tzLk ykìr÷ÂBÃkõMk{kt ÃkkuíkkLkk VkMx- VqzLkwt {Mk{kuxwt «Ëþo™ Þkusþu. yíÞkh MkwÄeLke ykìr÷ÂBÃkõMk økuEBMk{kt yk MkkiÚke {kuxwt VkMx-Vqz «ËþoLk nþu. yk {kxu ykìr÷ÂBÃkf Ãkkfo{kt {ufzkuLkkÕzu 1,500 ÔÞÂõík çkuMke þfu íkuðe rðþk¤ søÞk ¾heËe Au.

MkuõMk rðÚk Mku^xe..

¢{ 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24. 25. 26. 27. 28. 29. 30. 57. 75.

Ëuþ y{urhfk ÞwyuMkyuMkykh rçkúxLk £kLMk s{oLke Rxk÷e ÂMðzLk ntøkuhe ykuMxÙur÷Þk EMx s{oLke [eLk òÃkkLk hrþÞk rVLk÷uLz hku{krLkÞk Ãkku÷uLz fuLkuzk LkuÄh÷uLzTMk Ë.fkurhÞk çkÕøkurhÞk ðuMx s{oLke õÞwçkk ÂMðíÍ÷uoLz zuL{kfo Lkkuðuo [ufkuM÷kðkrfÞk çkuÂÕsÞ{ ÞwLkkRxuz s{oLke MÃkuLk ÞwLkkRxuz xe{ ¼khík ÃkkrfMíkkLk

fw÷ 2288 1010 717 640 533 522 474 458 436 409 385 360 317 299 292 261 260 249 215 212 204 188 184 170 148 143 141 118 113 112 20 10

yk zku®Ãkøk xuMx Au þwt? 18{e MkËe{kt zkLMk ð¾íku Ërûký ykr£fkLkk ÷kufku ‘zkuÃk’ Lkk{u yku¤¾kíkku MVqŠíkËkÞf ËkY Ãkeíkkt níkk. íku{ktÚke zku®Ãkøk Lkk{ Ãkzâwt nkuðkLkwt fnuðkÞ Au. 1960 Ãknu÷kt ykur÷ÂBÃkõMk{kt [tÿfkuLkwt {n¥ð ¾u÷kzeyku Ãkqhíkwt s níkwt, Ãký 60Lkk ËkÞfk{kt y{urhfk-hrþÞk ðå[uLkku fkuÕz ðkuh ykur÷ÂBÃkf{kt Ãký «ðuþ ÚkÞku. [tÿfku Síkðk {kxu hksfeÞ Ëkuz Ãký þY ÚkE. hrþÞkLkk fux÷kf ¾u÷kzeyku ykur÷ÂBÃkf{kt òuhËkh Ëu¾kð fhðk {ktzâk. íku {kxu hrþÞLkku yuðku ¾w÷kMkku ykÃkíkk níkk fu íkuyku íku{Lkk ¾u÷kzeykuLku LkkLkÃkýÚke s

þÂõíkLkku LkkÞøkúk ÄkuÄ ðnuðzkðíkk çku ÃkËkÚkkuo þheh{kt Au: fkçkkuonkRzÙux yLku [hçke. yk çku ÃkËkÚkkuo MLkkÞwyku{kt XktMkkuXktMk ¼Þko nkuÞ íkku ¾u÷kzeyku íkuLkk òuhu [tÿf yÃkkðu yuðwt ÃkVkuo{oLMk fhe þfu Au. xqtfe Ëkuz suðe fux÷ef MÃkÄkoyku yuðe nkuÞ Au fu su{kt ¾u÷kzeyu ¾qçk xqtfk Mk{Þ{kt íkkfkík huze Ëuðe Ãkzíke nkuÞ Au. ßÞkhu {uhuÚkkuLk Ëkuz suðe MÃkÄko{kt þÂõík yufMkkÚku Lknª, Ãký Äe{u Äe{u ÷ktçkku Mk{Þ MkwÄe X÷ðkíke hnu íku sYhe nkuÞ Au. Mk¾ík «uÂõxMk fhðk{kt ykðu íkku ykðe çkÄe MÃkÄkoyku{kt yÔð÷ hne þfkÞ. çkÄk ¾u÷kzeyku òufu yuf÷e {nuLkík fhðkLkwt ÃkMktË fhíkk LkÚke. íkuyku {nuLkík MkkÚku {urzf÷ MkkÞLMkLkku Ãký økuh÷k¼ WXkðu Au. yux÷u fu þÂõíkðÄof Ëðkyku ÷u Au su ¾u÷kzeLke RåAk {wsçk þÂõíkLkku Mkt[kh fhe ykÃku Au.

nku{kuoLMkLkwt MkuðLk {kuxu ¼køku ¾u÷kzeyku þÂõík ðÄkhðk MxuhkuRzLkwt MkuðLk fhíkk nkuÞ Au. MxuhkuRz (MxuhkuRz yu þÂõíkðÄof ík¥ð Au. íkuLkk {kxu s ¾u÷kzeyku zÙøMk ÷uíkk nkuÞ Au) {kxu {kuxu¼køku ¾u÷kzeyku EPO (ErythopoietinLkwt xqtftw Lkk{ Au.) yLku yuLkkuçkkur÷f MxuhkuRzLkwt MkuðLk fhíkk nkuÞ Au. MxuhkuRzLkwt fk{ þheh{kt nku{kuoLMkLke {kºkk ðÄkhe ykÃkðkLkwt Au. yuLkkuçkkur÷fLkwt fk{ xuMxkuMxuhkuLk Lkk{Lkk nku{kuoLkLkwt MksoLk fhíkk hnuðkLkwt Au. xuMxkuMxuhkuLkLkwt fk{ þheh{kt ík{k{ ytøkku rðfrMkík fhðkLkwt Au. Mkk{kLÞ heíku 23 ð»koLke ô{h çkkË íkuLkku «ðkn yxfe òÞ Au. ßÞkhu yuLkkuçkkur÷f þheh{kt xuMxkuMxuhkuLkLke yAík Ãkzðk Ëuíkku LkÚke. yk çku WÃkhktík Ìkw{Lk økúkuÚk nku{kuoLk MxuhkuRz Ãký ÷uðkÞ Au, suÚke nkshe Ãkfze Ãkkzðe yLku Ãkfze Ãkkzâk çkkË ¾u÷kzeyu íkuLkku zkuÍ ÷eÄku Au, yuðwt Mkkrçkík fhðwt íkçkeçkku {kxu ÷øk¼øk yMkt¼ð Au. yux÷u fux÷kf ¾u÷kzeyku yk MxuhkuRz ÷uðkLkwt [qfíkk LkÚke!

fE heíku ÚkkÞ Au zku®Ãkøk xuMx?

ykfhe xÙu®Lkøk îkhk MÃkÄko {kxu íkiÞkh fhu Au. hrþÞkLkk ÃkhtÃkhkøkík Ëw~{Lk y{urhfLkkuLku þtfk økE yLku ¾u÷kzeykuLke íkkfkíkLkk hnMÞLke íkÃkkMk fhe íkku ¾çkh Ãkze fu hrþÞLk ¾u÷kzeyku ©ucík{ Ëu¾kð {kxu fux÷ef Ëðkyku ÷uíkk níkk! yk Mkt¼ðík: ykur÷ÂBÃkf{kt «Úk{ «Mktøk níkku fu ßÞkhu ¾çkh Ãkze fu ¾u÷kzeyku Ëðkyku ÷ELku Ãký þÂõíkþk¤e çkLke þfu Au!

Ìkw{Lk fE heíku MkwÃkh Ìkw{Lk çkLku? zÙøMkLkwt MkuðLk ¾u÷kzeykuLku Úkkuzk Mk{Þ {kxu Ìkw{Lk{ktÚke MkwÃkh Ìkw{Lk çkLkkðe Ëuíkwt nkuÞ Au. yuðwt fE heíku ÚkkÞ Au yu Mk{sðk {kxu zku®ÃkøkLkk MkkÞLMkLkku zkuÍ ÷uðku Ãkzþu. fkuE Ãký ¾u÷kze {kxu

xuMx Mkk{kLÞ heíku ÞwheLk yLku sYh Ãkzu íkku ÷kuneLkk MkuBÃk÷Lkk ykÄkhu ÷uðkÞ Au. ÷øk¼øk 125Úke ðÄw òíkLke Ëðkyku Au, suLkk Ãkh ykur÷ÂBÃkf Mkr{ríkyu «ríkçktÄ {qõÞku Au. xuMx ð¾íku yk Ëðkyku nkshe ÃkwhkÔÞk ðøkh hnuíke LkÚke. íkku Ãký y¤ðeíkhk ¾u÷kzeyku yk ËðkykuLkwt MkuðLk fÞko ðøkh hnuíkk LkÚke yLku Ãkrhýk{u MÃkÄko{kt ¼køk ÷eÄk Ãknu÷kt s íku{ktÚke ykWx ÚkE òÞ Au. yk ð¾íku Ãký fux÷kÞ ¾u÷kzeyku ËðkykuLkku zkuÍ ÷ELku þÂõík «ËþoLk fhðk ykÔÞk nþu íkku íku{Lku ½hu çkuMkðkLkku Þkuøk ykðe þfu Au! çkeS ðkík MxuhkuRzLkwt fkÞoûkuºk nðu h{íkMÃkÄko Ãkqhíkwt {ÞkorËík LkÚke hÌkwt. rVÕ{Mxkhku Ãký íkuLkwt MkuðLk fhíkk nkuðkLkk çkLkkðku LkkUÄkÞk Au. ßÞkhu y{urhfk suðk ËuþkuLke ÞwðkÃkuZe Ãký MxuhkuRzLkk hðkzu [ze Au. nðu òufu RLxhLkuþLk ykur÷ÂBÃkf fr{xeyu ‘ðÕzo yuÂLx zku®Ãkøk yusLMke (ðkzk)’Lke MÚkkÃkLkk fhe ËeÄe Au, su ¾u÷kzeyku Ãkh æÞkLk hk¾íke hnu Au. ðkzkLke ðkzkçktÄe ¼÷¼÷k ¾u÷kzeykuLku h{íkLkk ðkzk{ktÚke çknkh fhe Ëu Au.

ykìr÷ÂBÃkõMk MkkÚku Mktf¤kÞu÷k MkqºkkuLkk sýkÔÞk yLkwMkkh ykìr÷ÂBÃkõMk{kt ¼køk ÷uLkkhk ¾u÷kzeyku {kxu Ãkqhk Ãkkzðk{kt ykðíkkt fkuLzkuBMkLke MktÏÞk{kt ðÄkhku fhðk{kt ykÔÞku Au. ÷tzLk ykìr÷ÂBÃkõMk{kt 1,50,000 fkuLzkuBMk ykÃkðk{kt ykðþu. 1992Lkk çkkMkuo÷kuLkk ykìr÷ÂBÃkfÚke yuÚ÷ux {kxu fkuLzku{ Ãkqhkt ÃkkzðkLke «Úkk Ãkze Au. 1992{kt 70,000 fkuLzkuBMkLke ¾u÷kzeyku {kxu ÔÞðMÚkk fhðk{kt ykðe níke. ÷tzLk{kt yk MktÏÞk çk{ýe ÚkE økE Au.


yu AuÕ÷k 100 {exh Mkt¼k¤e ÷eÄk nkuík íkku...

www.sandesh.com

1960Lke hku{ ykìr÷ÂBÃkf økuRBMk, ykÍkËe çkkËLke ykìr÷ÂBÃkõMk h{íkku{kt yk¾wt rðï r{Õ¾k®MknLku ‘Ä ^÷k$øk þe¾’ íkhefu yku¤¾íkwt níkwt. ÞwhkurÃkÞLk xqh{kt òuhËkh «ËþoLk fheLku hku{ ykìr÷ÂBÃkõMk {kxu QÃkzu÷k r{Õ¾k®Mkn ÃkkMku {uz÷Lke yÃkuûkk níke. Aêe MkÃxuBçkh, 1960Lke yu 400 {exh VkRLk÷{kt íku{Lku Ãkkt[{e ÷uLk {¤e níke. þYykíkLkk 125 {exh íkku íkuyku xku[Lkk ºký Ëkuzðeh{kt níkk, Ãkhtíkw Vkuxku rVrLkþ ð¾íku AuÕ÷k 100 {exh{kt çkkS Ãk÷xkE økE yLku [kuÚkk MÚkkLku ykðe økÞk níkk. íku{ýu 45.6 MkufLz{kt Ëkuz Ãkqhe fhe níke, ßÞkhu Ërûký ykr£fkLkk {u÷f{ MÃkuLMkLkk Lkk{u çkúkuLÍ {uz÷ økÞku níkku. ®Mkn íku{Lkk yuf RLxhÔÞq{kt Ãký fne [qõÞk Au fu, “òu {U {khe çkÄe íkkfkík ÷økkðe yu 100 {exh ÍzÃke ¾U[e fkZâwt nkuík íkku yksu yu {uz÷ {khu Lkk{u nkuík. fkì{LkðuÕÚk{kt {U suLku nhkÔÞku íkuLku Ãký nwt ÃkkA¤ Lk Akuze þõÞku.”

25-7-2012 WEDNESDAY

11

¼khík: Mkkð Lkk¾e ËeÄk suðe ÂMÚkrík LkÚke! 9 økkuÕz, 4 rMkÕðh, 7 çkúkuLÍ. ykur÷ÂBÃkõMk{kt ¼khíkLkku yk Ëu¾kð Au. ¼khíku 2008Lke ykur÷ÂBÃkõMk{kt 1 økkuÕz, 2 çkúkuLÍ {uz÷ SíÞk níkk. yu yíÞkh MkwÄeLkwt ¼khíkLkwt W¥k{ku¥k{ ÃkVkuo{oLMk Au. 1984, 1988, 1992 yu{ ºký ykur÷ÂBÃkõMk{kt íkku ¼khíkeÞ yuÚ÷uxTMk ¾k÷e nkÚku s ðíkLk Ãkhík VÞko níkk, òufu, yk ð¾íku ¼khík ÃkkMkuÚke ykuAk{kt ykuAk Ãkkt[ {uz÷Lke yÃkuûkk h¾kR hne Au. ykur÷ÂBÃkõMkLkk RríknkMk{kt ¼khíkLkk xku[Lkk Ëu¾kð yk hÌkk..

økkuÕz {uz÷ yr¼Lkð rçkLÿk-2008: 2008Lke çke®søk ykur÷ÂBÃkõMkLke þq®xøk RðuLx{kt yr¼Lkð rçkLÿkyu økkuÕz {uz÷ Síke RríknkMk MkSo ËeÄku níkku. rçkLÿkyu ykur÷ÂBÃkõMkLkk EríknkMk{kt RÂLzrðzâwy÷ RðuLx{kt økkuÕz {uz÷ SíkLkkhku Mkki«Úk{ ¼khíkeÞ çkLkðkLke rMkrØ {u¤ðe níke. nkufe-1936: r÷suLz nkufeÃ÷uÞh æÞkLk[tËLke yk ytrík{ ykur÷ÂBÃkõMk níke. s{oLke Mkk{uLke ðku{oyÃk {u[{kt ¼khíkLkku 4-1Úke ÃkhksÞ ÚkÞku níkku, òufu, yMk÷ {wfkçk÷k þY Úkíkkt s ¼khíkeÞ nkufe xe{u Ãkwhðkh fhe ËeÄwt fu çkkuMk fkuý Au. s{oLke Mkk{uLke VkRLk÷{kt 8-1Úke rðsÞ {u¤ðe ¼khíku økkuÕz {uz÷ SíÞku níkku.

rMkÕðh {uz÷ hkßÞðÄoLk®Mkn hkXkuz-2004: 17 ykuøkMx, 2004Lkk {uLMk zçk÷ xÙuÃk þq®xøk RðuLx{kt rMkÕðh {uz÷ yÃkkðe hkßÞðÄoLk®Mkn hkXkuzu ËuþLkwt økkihð ðÄkÞwO níkwt. yuÚkuLMk ¾kíku ÞkuòÞu÷e íku ykur÷ÂBÃkõMk{kt ¼khíku Síku÷ku yu yuf{kºk {uz÷ çkLke hÌkku níkku. hkßÞðÄoLkLkku Ëu¾kð yk rMkÕðh {uz÷ çkkË Mkíkík fÚk¤íkku hÌkku níkku yLku nðu íku ¼khíkeÞ þq®xøk xe{{kt Ãký LkÚke.

çkúkuLÍ {uz÷ ËkËkMkknuçk òÄð-1952: ËkËkMkknuçk òÄð RÂLzrðzâwy÷ RðuLx{kt {uz÷ SíkLkkhk Mkki«Úk{ ¼khíkeÞ. 1952 nu÷rMkLfe økuBMk{kt íku{ýu £e MxkR÷ huMk®÷øk{kt çkúkuLÍ {uz÷ SíÞku níkku. r÷yuLzh ÃkuMk-1996: ËkËkMkknuçk òÄð çkkË Auf 1996{kt ¼khíkLku RÂLzrðzâwy÷ RðuLx{kt {uz÷ SíkðkLke MkV¤íkk {¤e. yk MkV¤íkk

yÃkkðLkkhku Ã÷uÞh níkku r÷yuLzh ÃkuMk. Mkur{VkRLk÷{kt r÷yuLzh ÃkuMkLkku ÷zík çkkË ykLÿu yøkkMke Mkk{u ÃkhksÞ ÚkÞku níkku. fýo{ {Õ÷uïhe-2000: yk yu Mk{Þ níkku ßÞkhu ¼khíkeÞ ðuRxr÷VxMko rðïfûkkyu Mkíkík Mkkhku Ëu¾kð fhe hÌkk níkk. fýo{ {Õ÷uïheyu 2000Lke ykur÷ÂBÃkõMk ðuRxr÷®^xøk{kt çkúkuLÍ {uz÷ Síke rMkrØ {u¤ðe níke. {Õ÷uïheLke yk rMkrØ çkkË ¼khíkeÞ ðuRxr÷VxMko {kºk zku®Ãkøk rððkËLku fkhýu [[ko{kt hÌkk Au. Mkwþe÷fw{kh-2008: 2008Lke çke®søk økuEBMk{kt Mkwþe÷fw{khu huMk®÷øk{kt çkúkuLÍ Síke ËkËkMkknuçk òÄðLke rMkrØLke çkhkçkhe fhe níke. rðsuLËh®Mkn-2008:yuf Mk{Þu çkku®õMkøk{kt ¼khíkLku {uz÷ r{þLk RBÃkkurMkçk÷ íkhefu økýðk{kt ykðíkwt, òufu, rðsuLËhu 2008Lke çkerstøk økuBMk{kt çkúkuLÍ {uz÷ Síke yk yþõÞLku þõÞ fhe çkíkkÔÞwt níkwt. rðsuLËhLkku {uz÷ ¼khíkeÞ çkku®õMkøk {kkxu x‹Lkøk ÃkkuRLx çkLke hÌkku Au.

[kuÚkku ¢{ r{Õ¾k®Mkn-1960: ‘^÷k$øk þe¾’Lkk Lkk{u yku¤¾kíkk r{Õ¾k®Mkn Mknus {kxu ykur÷ÂBÃkõMk{kt çkúkuLÍ {uz÷ [qfe økÞk níkk. 400 {exh ËkuzLke VkRLk÷{kt ºkeò ¢{Lkk yuÚ÷ux yLku r{Õ¾k®Mkn ðå[u ík÷Lkk Ëkýk sux÷ku Vhf níkku. Vkuxku rVrLkþLkk ykÄkhu r{Õ¾k®MknLku [kuÚkku ¢{ yÃkkÞku níkku. yk huMk{kt xku[Lkk ºkýuÞ yuÚ÷uxTMku ðÕzo h u f ku z o çkLkkÔÞku níkku. Ãkexe W»kk1984: 24 ð»kuo òýu RríknkMkLkwt ÃkwLkhkðíkoLk ÚkR hÌkwt níkwt. {kºk Ãkkºk r{Õ¾k®Mkn Lknª Ãkexe W»kk níkkt. 400 {exh rðÎLkËkuz{kt Ãkexe W»kk MkufLzLkk 100{k ¼køkÚke çkúkuLÍ {uz÷ [qfe økR níke. W»kkyu yk ÃkAe 1986 yurþÞLk økuBMk{kt 4 økkuÕz, 1 rMkÕðh SíÞk níkk. Vqxçkku÷-1956: ¼khíku «khtr¼f {u[{kt ykuMxÙur÷Þk Mkk{u 4-2Úke rðsÞ {u¤ÔÞku. yk {u[{kt ¼khíkLkk Lkurð÷ ze MkkuÍkyu nurxÙf fhe níke, yk{, íku ykur÷ÂBÃkõMk Vqxçkku÷{kt nurxÙf {u¤ðLkkhk «Úk{ yurþÞLk Vqxçkku÷h çkLÞk níkk. Mkur{VkRLk÷{kt ÃknkU[Lkkhe yurþÞkLke Mkki«Úk{ xe{ ¼khíkLke níke. Mkur{VkRLk÷{kt ¼khíkLkku ÞwøkkuM÷krðÞk Mkk{u 4-1Úke ÃkhksÞ ÚkÞku níkku ßÞkhu çkúkuLÍ {kxuLke {u[ çkÕøkurhÞk Mkk{u 3-0Úke økw{kðe níke.

h{íkku{kt su íku ËuþLkk hk»xÙøkeíkLkwt rðþu»k {n¥ð nkuÞ Au. su Ëuþ {uËkLk Ãkh nkuÞ íÞkhu íkuLkk s hk»xÙøkeíkLke ÄqLk ðkøku íku ¾qçk sYhe nkuÞ Au íÞkhu ykìr÷ÂBÃkõMk{kt ¼køk ÷uLkkhk 205 ËuþkuLke ÄqLk íkiÞkh hk¾ðk{kt ykðe Au. yuðe ¾kMk ÔÞðMÚkk fhðk{kt ykðe Au fu su íku ð¾íku su íku ËuþLkwt s hk»xÙøkeík ðøkzu yLku yu{kt þhík [qf Lk ÚkkÞ yuLke fk¤S hk¾u yuðe xe{Lku hkufðk{kt ykðe Au.

{u÷çkkuLko ykìr÷ÂBÃkõMk{kt ¼khík ßÞkhu çkúkuLÍ [qõÞwt 1956Lke {u÷çkkuLko ykìr÷ÂBÃkf økuBMk, Lkurð÷ zeMkkuÍkLke ykøkuðkLke{kt ¼khík Vqxçkku÷ rðï{kt ÏÞkrík {u¤ððk{kt ðUík Auxwt hne økÞwt níkwt. ¼khíku õðkxoh VkRLk÷{kt Þs{kLk ykìMxÙur÷Þk Mkk{u Lkurð÷Lkk Lkuík]íð nuX¤ ¼khíku yk¢{f Ëu¾kð fhe MkkiLku ykùÞo{kt {qfe ËeÄk níkk. ykìMxÙur÷ÞkLku íkuLke s s{eLk Ãkh Äq¤ [kxíkwt fhe 4-2Úke {u[ Síke ÷eÄe níke. ‘[f Ëu RÂLzÞk’{kt çkíkkðkÞu÷e xwLkko{uLx suðku {knku÷ ynª Ãký òuðk {éÞku, ¼khíkLke {u[ ð¾íku su MxurzÞ{ ¾k÷e hnuíkkt níkkt íku ÞwøkkuM÷kuðurfÞk Mkk{uLke Mku{e VkRLk÷ {u[{kt ¼khíkeÞ ËþofkuÚke ¾e[ku¾e[ ¼hkE økÞkt. Mku{eVkRLk÷ {u[Lkk nkVxkR{{kt s Lkurð÷u yuf økku÷ Vxfkhe ÞwøkkuM÷kuðurfÞkLku Ãkh[ku çkíkkðe ËeÄku níkku. çkeS íkhV økku÷feÃkh LkkhkÞý Ãký ¼khík rðhwØLkk økku÷ hkufíkku økÞku, Ãkhtíkw MkufLz nkV{kt ÞwøkkuM÷kuðurfÞkyu f{çkuf fhe ¼khíkLku nhkÔÞwt, òufu íÞkh ÃkAe ÞwøkkuM÷kuðurfÞk Ãký hrþÞk Mkk{u nkÞwO níkwt, Ãkhtíkw ¼khíkLku rLkhkþk íÞkhu MkktÃkze fu ßÞkhu íkuýu çkúkuLÍ {uz÷ {kxu h{kzðk{kt ykðu÷e çkÕøkurhÞk Mkk{uLke {u[{kt nkhðwt Ãkzâwt. ¼khíkeÞ fÃíkkLk Lkurð÷ xwLkko{uLx{kt xkuÃk økku÷ Mfkuhh hÌkku níkku.

økuEBMkLkwt rð&÷u»ký fkuý fhþu? h{ík øk{íkLke MkkÚku MkkÚku rLk»ýkíkku îkhk Úkíkwt ÞkuøÞ rð&÷u»ký Ãký {n¥ðLkku ¼køk ¼sðu Au. yux÷u fu fku{uLxuxMkoLkk rLk»Ãkûk íkkhýku økuE{Lku ðÄw hMkk¤ çkLkkðíkk nkuÞ Au íÞkhu ÷tzLk ykìr÷ÂBÃkõMk{kt Ãký fku{uLxuxhku çkuhe zurðz, r÷suLz yuÚ÷ux çkúuLzLk VkuMxh yLku yuLz› fuM÷u rð&÷u»kýku hsq fhþu.

hk»xÙøkeík{kt økku÷{k÷ Lk òuEyu!


{uhuÚkkuLk Vuõx..

www.sandesh.com

„ 1996{kt ykìr÷ÂBÃkfLkkt þíkkçËe ð»ko rLkr{¥ku

ÞkuòÞu÷e rVrzÂÃÃkrzMk {uhuÚkkuLk{kt rðï¼hLkk 3000 Ëkuzðehkuyu ¼køk ÷eÄku níkku. „ MkkiÚke ÍzÃke Ãkwhw»k Ëkuzðeh EÚkkurÃkÞkLkk nuR÷ økuçkúMku÷krMkÞk Au. íkuýu 1999{kt 2 f÷kf 3 r{rLkx 59 MkufLz{kt Ëkuz Ãkqhe fhe níke. „ MkkiÚke ÍzÃke Ëkuzðeh {rn÷k Ãkku÷ku huzÂõ÷V Au. yk rçkúrxþ {rn÷kyu 1998{kt 2 f÷kf 15 r{rLkx 25 MkufLz{kt Ëkuz Ãkqhe fhe níke. „ xkuÃkxuLk{kt MkkiÚke ÍzÃke Ëkuz Ãkqhe fhðk{kt 10{ktÚke 9 h{íkðeh fuLÞk ËuþLkk Au.

25-7-2012 WEDNESDAY

12

{uhuÚkkuLk ËkuzLkk ytíkh{kt Mk{Þktíkhu çkË÷kð ÚkÞk Au. ð»ko ytíkh (rf{e.) 1896 40 1900 40.7 1904 40 1906 41.86 1908 42.195 1912 40 1920 42.75 1924Úke 42.195

þqhðehkuLke Ëkuz {uhuÚkkuLk Ãknu÷kt {uhuÚkkuLk Ëkuz ykx÷e ÷ktçke Lknkuíke!

MkkiÚke Ãknu÷e {rn÷k {uhuÚkkuLk Mkki«Úk{ {rn÷k {uhuÚkkuLk ËkuzLkwt ykÞkusLk 1984Lke ÷kìMk yìLs÷Mk ykìr÷ÂBÃkõMk{kt fhðk{kt ykÔÞwt níkwt, yk Ãknu÷kt {rn÷k {uhuÚkkuLk Ëkuz{kt {kºk çku {rn÷k ËkuzðehLkku Mk{kðuþ fhkÞku níkku, su{ktÚke yuf ykìMxÙur÷ÞLk r÷Ík ykìLkrzfk Ãký níke. íkuýu 1988Lke rMkykì÷ ykìr÷ÂBÃkf{kt hsík [tÿf {u¤ÔÞku níkku.

Mkur÷rçkúrx Mkt{u÷Lk

nk÷ {uhuÚkkuLk Ëkuz {kxu ytíkh 26 {kR÷ yLku 385 Þkzo sux÷wt Au, Ãký 1908 Ãknu÷kt ykðwt Lknkuíkwt. {uhuÚkkuLk Ëkuz{kt ðÄkhkLkk 385 Þkzo W{uhðkLkwt fkhý rçkúxLkLkkt {nkhkýe yur÷ÍkçkuÚk Au. rçkúxLkLkk þkne Ãkrhðkh{kt {uhuÚkkuLk Ëkuz ÷kufr«Þ níke, íkuÚke ykìr÷ÂBÃkf økuBMkLke {uhuÚkkuLk Ëkuz òuðk yk Ãkrhðkh nt{uþkt íku{Lkk hkuÞ÷ çkkuõMk{kt nksh hnuíkku. 1908{kt ÷tzLkLkk ÔnkRx rMkxe MxurzÞ{{kt hkýe yur÷ÍkçkuÚk hkuÞ÷ çkkuõMk{ktÚke {uhuÚkkuLk Ëkuz rLknk¤e hÌkkt níkkt, Ãkhtíkw {uhuÚkkuLk ËkuzLke rVrLkþ ÷kRLk hkuÞ÷ çkkuõMk fhíkkt Ëqh nkuðkÚke íkuyku íku çkhkçkh òuE þõÞkt Lknkuíkkt, yk{ íku{Lke yLku þkne ÃkrhðkhLke MkwrðÄk {kxu 385 ÞkzoLkku W{uhku fhe hkuÞ÷ çkkuõMkLke çkhkçkh {æÞ{kt rVrLkþ ÷kRLk ¾ut[ðk{kt ykðe. EMkðeMkLk Ãkqðuo 490{kt Ãknu÷e {uhuÚkkuLk Ëkuz ykÞkursík fhkE níke, íku{kt økúef hLkh VuRzurÃkzeMk (WÃkhLkwt fÕÃkLkkr[ºk) 25 {kR÷Lkwt ytíkh fkÃke {uhuÚkkuLk Ëkuz Ãkqhe fhe níke. íÞkh çkkË {kuzLko ykìr÷ÂBÃkf{kt Ãknu÷e {uhuÚkkuLk Ëkuz SíkðkLkwt Mkki¼køÞ økúeMkLkk yuÚ÷ux yuòRLk ÷wRMkLku {éÞwt níkwt, íkuýu çku f÷kf yLku 58 MkufLz{kt 26 {kR÷ yLku 385 ÞkzoLkwt ytíkh fkÃÞwt níkwt.

ykÃkýu ½ýe søÞkyu Mk{ksLku òøk]ík fhðk {kxu ÷køkíkkt nku‹zøMk òuÞkt nkuÞ Au ‘hLk Vkuh yuLðkÞL{uoLx’. su Mk{qn ËkuzLku ykÃkýu {uhuÚkkuLk íkhefu òýeyu Aeyu. yk Ëkuz þwt fk{? ËkuzðkÚke òøk]íkíkk ykðu ¾he? {uhuÚkkuLk {kºk yuf h{íkLke MÃkÄko LkÚke íku{kt yu íkkfkík Au su Mk{ksLku Q¼ku fhu Au. xku{ nuLfMkLke ‘VkuhuMx økBÃk’ òu òuR Lkk nkuÞ íkku yð~Þ òuR ÷uòu, Mk{òE sþu fu yuf Mk{qn Ëkuz{kt þwt íkkfkík Au! rËÔÞuþ {uhuÚkkuLk íkku ¾he heíku yuf h{ík MÃkÄko Au ðufrhÞk Ãký íkuLkwt Lkk{ økúefLkk ËtíkfÚkk Mk{kLk ÞkuØk rVrzÂÃÃkrzMk Lkk{Lkk MktËuþkðknfLkk Lkk{ ÃkhÚke Ãkzâwt níkwt. R.Mk. Ãkqðuo 490{kt {uhuÚkkuLkLke Þwؼqr{ Ãkh økúef yLku ÃkŠMkÞLk {nkÞwØ{kt økúefu rðsÞ {u¤ÔÞku. íku Mk{k[kh ykÃkðk {kxu rVrzÂÃÃkrzMkLku yuÚkuLMk SíkLkk Mk{k[kh ykÃkðk {kuf÷ðk{kt

ykÔÞk. fnuðkÞ Au fu yk þqhðeh íÞkhu yuf Ãký søÞkyu ÚkkuÇÞk ðøkh Mkíkík ËkuzeLku Mk¼k{kt sRLku ykÃkýu Síke økÞk íkux÷wt çkkuÕÞku yLku íkuLke MkkÚku íku s{eLk Ãkh ÃkAzkR Ãkzâku. s{eLk Ãkh ÃkzíkktLke MkkÚku s íkuLkwt {kuík ÚkR økÞwt. rVrzÂÃÃkrzMkLke ÞkË{kt {uhuÚkkuLkÚke yuÚkuLMk MkwÄeLke Ëkuz ÞkuòE níke su RMkwLke «Úk{ MkËe{kt ‘yuÚkuLMk økkihð’ íkhefu hk¾ðk{kt ykðe níke. ßÞkhu økúefu ykÄwrLkf ykur÷ÂBÃkfLke fÕÃkLkkLku ðkMíkrðfíkk{kt {qfe íÞkhu {kRf÷ çkúeyu÷u {uhuÚkkuLk ËkuzLkwt ykÞkusLk fhðkLkku rð[kh hsq fÞkuo. ËwrLkÞk{kt «Úk{ ð¾ík 1896{kt ykur÷ÂBÃkfLkk WËT½kxLk Mk{khkun{kt ‘Ä r÷suLz rVrzÂÃÃkrzMk rhðkRÔz’ {uhuÚkkuLk ÞkuòE su 40,000 {exhLke níke. suLkk rðsuíkk ÂMÃkrhzLk ÷wRMk çkLÞk níkk. íkuýu 2 f÷kf 56 r{rLkx yLku 50 MkufLz{kt yk Sík nktrMk÷ fhe níke. íÞkhÚke «kht¼ ÚkÞu÷e yk Ëkuz Ëhuf h{ík {kxu «kht¼Lkwt «íkef çkLke økR Au.

ykìr÷ÂBÃkõMk{kt ¼khíkLkk Lkk{u {uzÕMk fkuýu fÞko Au? {uz÷ rMkÕðh rMkÕðh økkuÕz økkuÕz økkuÕz økkuÕz økkuÕz çkúkuLÍ økkuÕz rMkÕðh økkuÕz çkúkuLÍ çkúkuLÍ økkuÕz çkúkuLÍ çkúkuLÍ rMkÕðh økkuÕz

Lkk{ Lkku{oLk r«í[kzo Lkku{oLk r«í[kzo LkuþLk÷ nkufe xe{ LkuþLk÷ nkufe xe{ LkuþLk÷ nkufe xe{ LkuþLk÷ nkufe xe{ LkuþLk÷ nkufe xe{ ËkËkMkknuçk òÄð LkuþLk÷ nkufe xe{ LkuþLk÷ nkufe xe{ LkuþLk÷ nkufe xe{ LkuþLk÷ nkufe xe{ LkuþLk÷ nkufe xe{ LkuþLk÷ nkufe xe{ r÷yuLzh ÃkuMk fýo{ {Õ÷uïhe hkßÞðÄoLk hkXkuz yr¼Lkð rçkLÿk

ykur÷ÂBÃkõMk 1900, ÃkurhMk 1900, ÃkurhMk 1928, yuBMxhzk{ 1932, ÷kuMkyuLs÷Mk 1936, çkŠ÷Lk 1948, ÷tzLk 1952, nu÷rMkLfe 1952, nu÷rMkLfe 1956, {u÷çkkuLko 1960, hku{ 1964, xkurfÞku 1968, {uÂõMkfku 1972, BÞwrLkf 1980, {kuMfku 1996, yux÷kLxk 2000, rMkzLke 2004, yuÚkuLMk 2008, çke®søk

h{ík yuÚ÷urxõMk yuuÚ÷rxõMk rVÕz nkufe rVÕz nkufe rVÕz nkufe rVÕz nkufe rVÕz nkufe huMk®÷øk rVÕz nkufe rVÕz nkufe rVÕz nkufe rVÕz nkufe rVÕz nkufe rVÕz nkufe xurLkMk ðuRx®^xøk þq®xøk þq®xøk

çkúkuLÍ çkúkuLÍ

Mkwþe÷fw{kh rðsuLËh®Mkn

2008, çke®søk 2008, çke®søk

huMk®÷øk çkku®õMkøk

RðuLx {uLMk 200 {exh {uLMk 200 {exh nzoÕMk {uLMk {uLMk {uLMk {uLMk {uLMk {uLMk £eMxkR÷ {uLMk {uLMk {uLMk {uLMk {uLMk {uLMk {uLMk ®MkøkÕMk rð{uLMk 69 rføkúk {uLMk zçk÷ xÙuÃk {uLMk 10 {exh yuh hkRV÷ {uLMk 66 rf.økúk. £eMxkR÷ {uLMk 75 rf.økúk.

÷tzLk ykìr÷ÂBÃkõMk{kt h{ík«u{eykuLku ÃkkuíkkLkk {Lkøk{íkk ¾u÷kzeykuLku h{íkk òuðkLkku {kufku íkku {¤þu s, Ãký MkkÚku MkkÚku ÃkkuíkkLku øk{íkk Mkur÷rçkúxeÍLku òuðkLke íkf Ãký {¤þu. y÷øk y÷øk ËuþLkk ¾u÷kzeykuLku «kuíMkkrník fhðk {kxu su íku ËuþLke Mkur÷rçkúxeÍ Ãký ÷tzLk{kt ykðþu. ð¤e, Þs{kLk ËuþLke xe{kuLku zurðLkk {u¬÷, çkuyh økuE÷ yLku fuÚkrhLkk Íexk òuLMk suðe òýeíke nMíkeyku «kuíMkkrník fhþu. yu heíku ¾u÷«u{eykuLkku ykLktË çkuðzkþu.


rËðMkkuLku çkË÷u {rnLkkyku MkwÄe [k÷u÷e økuEBMk!

www.sandesh.com

1908{kt ÷tzLk ¾kíku ÞkuòÞu÷e ykìr÷ÂBÃkõMk yuf-çku Lknª Ãkqhk 6 {rnLkk MkwÄe [k÷e níke. ykìr÷ÂBÃkõMkLkku WËT½kxLk Mk{kht¼ 27 yur«÷u yLku Mk{kÃkLk Mk{kht¼ 31 ykuõxkuçkhu ÞkuòÞku níkku. ðhMkkËLku fkhýu yk ykìr÷ÂBÃkõMkLkwt ykÞkusLk 6 {rnLkk MkwÄe ÷tçkkÞwt níkwt. yk ykìr÷ÂBÃkõMk WËT½kxLk Mk{kht¼Lke rððkË MkkÚku þYykík ÚkR. y{urhfk yLku ÂMðzLkLkku ^÷uøk òýeòuRLku ykÞkusfkuyu MxurzÞ{{kt ÷økkÔÞku Lknkuíkku. yk fkhýu yk çktLku ËuþLkk yuÚ÷uxTMkkuyu íkuLkku ¾qçk s rðhkuÄ fÞkuo níkku. ÂMðzLku íkku yk fkhýu WËT½kxLk Mk{kht¼{kt ¼køk ÷uðk LkLkiÞku s ¼ýe ËeÄku. yuÚ÷urxõMkLke 400 {exh Ëkuz MÃkÄko Ëhr{ÞkLk y{urhfkLkk ºký yuÚ÷uxTMku ykûkuÃk {qõÞku fu yuf rçkúrxþ yuÚ÷uxu íku{Lkk Ëkuzðk{kt òýeòuRLku yðhkuÄ Q¼ku fÞkuo yLku íku yt[E fhe [uÂBÃkÞLk çkLÞk Au. 150 nòh ÃkkWLz{kt ÞkuòÞu÷e yk ykìr÷ÂBÃkõMk{kt Ëkuhzk¾U[Lke MÃkÄko Ãký Mkk{u÷ fhkE níke.

25-7-2012 WEDNESDAY

13

søkíkLku ykìr÷ÂBÃkfu ykÃku÷k MkwÃkhMxkh ÂMðr{tøk

{kfo ÂMÃkíÍ: yk y{urhfLk ÂMð{hu 1972Lke BÞwrLk[ økuRBMk ð¾íku ÂMð®{øk{kt Mkkík økkuÕz{uz÷ Síke heíkMkhLkku MkÃkkxku çkku÷kðe ËeÄku níkku. ÂMÃkíÍLkku yk hufkuzo 2008{kt {kRf÷ VuÕÃMku íkkuzâku níkku. fw÷ 9 økkuÕz{uz÷ SíkLkkhk ÂMÃkíÍu ÃkkuíkkLke fkhrfËeo níke íÞkhu ÂMð®{øk{kt 35 sux÷k hufkuzTMko çkLkkÔÞk níkk. zTðuLk £uÍh: yk ykuMxÙur÷ÞLk ÂMð{hu 156, 1960, 1964Lke økuRBMkLke £eMxkR÷ RðuLx{kt økkuÕz{uz÷ SíÞk níkk. yk MkkÚku s ÂMð®{øk{kt Mkíkík ºký ykur÷ÂBÃkõMk økkuÕz SíkLkkh íku Mkki«Úk{ ÂMð{h çkLÞk níkk. £uÍhu 1956Lke 4 çkkÞ 100 {exh £e MxkR÷ rh÷u{kt Ãký økkuÕz SíÞku níkku. RÞkLk ÚkkuÃko: yk ykuMke. ÂMð{hu 2000Lke rMkzLke økuRBMk{kt ºký yLku 2004Lke yuÚkuLMk økuBMk{kt çku yu{ fw÷ Ãkkt[ økkuÕz Síkðk WÃkhktík ºký, rMkÕðh, 1 çkúkuLÍ SíÞk níkk. 2006{kt yk 24 ð»keoÞ ÂMð{hu rLkð]r¥k ònuh fhe yLku 2011{kt ÃkkAe Ãký ¾U[e. íku{ Aíkkt íku ÷tzLk {kxu õðkur÷VkR ÚkE þõÞku Lknª.

rsBLkkÂMxõMk LkkrËÞk fku{uLMke: 1976, 1980 yu{ çku ykur÷ÂBÃkõMk{kt LkkrËÞkyu fw÷ 9 økkuÕz{uz÷ SíÞk níkk. 1976Lke {kurLxÙÞ÷ økuRBMk ð¾íku íkku LkkrËÞk 10{ktÚke 10Lkku Mfkuh {u¤ðLkkhe Mkki«Úk{ rsBLkkMx çkLke níke. 20 ð»koLke ô{hu LkkrËÞkyu rLkð]r¥k ònuh fhe ËeÄe níke. çkkurhMk þu¾r÷Lk: M k k u r ð Þ í k ÞwrLkÞLkLkk yk rsBLkkMxu 1956, 1960, 1964 yu{ fw÷ ºký ykur÷ÂBÃkõMk{kt Mkkík økkuÕz {uz÷ Síke MkÃkkxku çkku÷kÔÞku níkku.

yuÚ÷urxõMk suMMke ykuðuLMk:1936{kt çkŠ÷Lk ykìr÷ÂBÃkf{kt AðkR økÞku níkku. y{urhfLk yuÚ÷uxT suMMke ykuðuLMk. 20{k ð»kou rLkð]]ík Úkíkkt Ãknu÷k LkkrËÞkyu 9 økkuÕz {uz÷ Síke ÷eÄk níkk.

100 {exh, 200 {exh, ÷kUøk sBÃk yLku 4 çkkÞ 100 {exh rh÷u{kt {uz÷ Síke ykuðuLMku hufkuzo çkLkkÔÞku níkku. ykÕVzo ykuxoh: ykur÷ÂBÃkõMkLke xÙuf yuLz rVÕz RðuLx{kt Mkíkík [kh ð¾ík økkuÕz{uz÷ SíkLkkh Mkki«Úk{ yuÚ÷ux. y{urhfkLkk yuÚ÷uxu 1956, 1960, 1964, 1968 yu{ [kh ykur÷ÂBÃkõMkLke rzMfMk Úkúku RðuLx{kt økkuÕz{uz÷ SíÞk níkk. ykuxohLkku ©uc Ëu¾kð 69.46 níkku su íku{ýu 43 ð»koLke ô{hu çkLkkÔÞku níkku. fk÷o ÷wRMk: y{urhfkLkk yuÚ÷uxu 1984, 1988, 1992, 1996 yu{ [kh ykur÷ÂBÃkõMk{kt 9 økkuÕz, 1 rMkÕðh{uz÷ SíÞk níkk. 1988, 1992, 1996 yu{ Mkíkík ºký ykur÷ÂBÃkõMk{kt ÷wRMku ÷kutøk sBÃk{kt økkuÕz SíÞk níkk. 20{e MkËeLkk ©u»X ykur÷ÂBÃkÞLk{kt Ãký ÷wRMkLku MÚkkLk {éÞwt níkwt.

h®Lkøk

yçkuzu rçkrf÷k:rçkrf÷k ÃkkuíkkLke RðuLx yøkkW þq MÃkkuLMkh yurzzkMk ÃkkMku økÞku íÞkt íku{Lke ÃkkMku íku{Lkkt {kÃkLkk yufuÞ þqÍ Lk níkk, rçkrf÷kyu W½kzu Ãkøku ¼køk ÷eÄku yLku økkuÕz{uz÷ Ãký SíÞku. ykx÷wt s Lknª ykur÷ÂBÃkõMkLkk yuf {rnLkk yøkkW rçkrf÷kyu yuÃkuÂLzõMkLkwt ykuÃkhuþLk fhkÔÞwt níkwt. rçkrf÷kyu 1964Lke økuEBMk{kt Ãký økkuÕz{uz÷ øk¤u ÷xfkÔÞku níkku. Ãkkðku Lkq{eo: 1920Lke yuLxðÃko økuRBMk ð¾íku Ãkkðku Lkq{eoyu ºký rËðMkLkk økk¤k{kt 5 nòh {exh Ëkuz{kt rMkÕðh, 10 nòh {exh Ëkuz yLku ¢kuMk fLxÙe huMk{kt økkuÕz{uz÷ SíÞk níkk. 1924Lke ÃkurhMk økuRBMk ð¾íku Lkq{eoyu çku f÷kfLkk økk¤k{kt 1,500 {exh yLku 5 nòh {exh huMk{kt økkuÕz{uz÷ SíÞk níkk. Lkq{eoyu íku{Lke fkhrfËeo{kt fw÷ 9 økkuÕz yLku 3 rMkÕðh{uz÷ SíÞk níkk.

yLÞ rxÞkuVu÷ku ÂMxðLMkLk (çkku®õMkøk): RríknkMk{kt ºký s çkkuõMkh yuðk Au su{ýu Mkíkík ºký ykur÷ÂBÃkõMk MkwÄe økkuÕz{uz÷ SíÞk Au. yk ºký ÃkifeLkk yuf yux÷u rxÞkurV÷ku ÂMxðLMkLk. õÞwçkkLkk yk çkkuõMkhu 1972, 1976, 1980 økuBMk{kt økkuÕz{uz÷ SíÞk níkk. rxÞkuVu÷kuLkwt økR 11 sqLku 60 ð»koLke ô{hu yðMkkLk ÚkÞwt níkwt. ÞkMkwnehku Þ{krþíkk (sqzku): ykur÷ÂBÃkõMkLkk RríknkMk{kt MkkiÚke MkV¤ sqzku Ã÷uÞh. ÞkMkwnehkuyu 1984Lke ÷kuMkyuLs÷Mk økuRBMk ð¾íku økkuÕz{uz÷ SíÞku níkku. ÞkMkwnehkuyu rLkð]r¥k ònuh fhe íÞkhu íku Mkíkík 203 {u[{kt rðsÞ {u¤ðe [qõÞk níkk su{kt [kh ðÕzo [uÂBÃkÞLkrþÃkLkku Mk{kðuþ Úkíkku níkku. {kRf÷ òuLMkLk (rM«Lxh): 1992, 1996, 2000Lke ykur÷ÂBÃkõMk{kt {kRf÷u [kh økkuÕz{uz÷ SíÞk níkk, su{kt 400 {exh Ëkuz{kt íku{ýu Mkíkík çku ykur÷ÂBÃkõMk{kt økkuÕz SíkðkLke rMkrØ {u¤ðe níke. yu÷ufÍkLzh fuhr÷Lk (huMk®÷øk): sL{ ð¾íku s 6.8 rf÷kuøkúk{Lkwt íkku®íkøk ðsLk Ähkðíkk fuh÷eLku 1988{kt MkkurðÞík ÞwrLkÞLk {kxu, 1992{kt ÞwLkkRxuz xe{ {kxu, 1996{kt hrþÞk {kxu yu{ ºký y÷øk y÷øk xe{Lkk «ríkrLkrÄ íkhefu økúefku hku{Lk huMkr÷tøk{kt økkuÕz{uz÷ SíÞk níkk.

1932Lke ÷tzLk ykìr÷ÂBÃkf økuRBMk{kt ðe{uLMk 100 {exh huMk RðuLx{kt Ãkku÷uLzLke Mxu÷k ðkuÕþLku Mkwðýo[tÿf {éÞku níkku. íÞkh ÃkAeLke ykìr÷ÂBÃkf økuRBMk{kt yk s RðuLx{kt íkuLku hsík[tÿf {éÞku níkku. 1980{kt íkuLkk {]íÞw çkkË íku Ãkwhw»k nkuðkLkwt {k÷q{ Ãkzâwt níkwt.

MkkiÚke ðÄw Úkkf þu{kt? oËhuf ykìr÷ÂBÃkf{kt yLkuf h{íkku h{kÞ Au. yk{ íkku çkÄe h{íkLkk ¾u÷kzeykuyu ÃkkuíkkLkk fkiþÕÞLkku Ãkh[ku ykÃkðkLkku s nkuÞ Au, Ãký MkkiÚke ðÄw Úkfðe ËuLkkhe h{ík íkhýMÃkÄko Au. Ãkkýe nðk fhíkkt Ãkkuýk ykXMkku økýwt ¼khu nkuÞ Au yux÷u ðÄw {nuLkík Ãkzu. ð¤e {kýMk nðk ðå[u WAÞkuo Au, {kA÷eLke su{ Ãkkýe{kt Lknª. yux÷u {kA÷eLku su{ Ãkkýe ðøkh n÷Lk-[÷Lk ¼khu Ãkzu yu{ ykÃkýLku íkhðk{kt ÃkhMkuðku Aqxu yu Mðk¼krðf Au.

½hze ½kuze yLku ½hzku Mkðkh òÃkkLkLkk yuf h{íkðehLkk Lkk{u yuf yLkku¾ku rð¢{ ÷tzLk ykur÷ÂBÃkõMk{kt LkkutÄkþu. rnhkuþe nwfuíMke Lkk{Lkk yuf 70 ð»keoÞ ½kuzuMkðkh ykuÃkLk ½kuzuMkðkhe{kt ¼køk ÷E hÌkk Au. MkkiÚke {kuxe ðÞu ykìr÷ÂBÃkõMk{kt ¼køk ÷ELku íkuyku rð¢{ Mksoþu.

¾u÷kzeLkkt fÃkzktLkku f÷h Lk¬e fhþu Ãkrhýk{? yuf yÇÞkMk {wsçk, 2004Lke yuÚkuLMk ykìr÷ÂBÃkf økuRBMkLke fkìBçkux MÃkkuxTMko (fwMíke, çkku®õMkøk su{ Mkk{ku {wfkçk÷ku nkuÞ íkuðe MÃkÄko) ÷k÷ fÃkzkt ÃknuhLkkhkt ÷kufku ðkˤe fÃkzkt ÃknuhLkkhkt nheV yuÂÚ÷xTMk fhíkkt ðÄw Mfkuh fÞkuo níkku.

hkò çkhkçkh Ãký MÃkÄko ð¾íku Lknª! 1928Lke ykìr÷ÂBÃkf økuRBMkLke çkku®xøk huMk RðuLxLke õðkxoh VkRLk÷ ð¾íku ykìMxÙur÷ÞLk hkìðh nuLkhe ÃkeyMkoLke çkkux þkne Ãkrhðkh LkSfÚke ÃkMkkh Úkíkkt íku{Lku òuE [k÷w MÃkÄkoyu Úkku¼e økÞku níkku, Ãkhtíkw ÃkeyMkuo çkkS Mkt¼k¤e ykøk¤ Lkef¤e sE økkuÕz {uz÷ {u¤ÔÞku níkku.

Mºke fu Ãkwhw»k?


çku økwshkíkeykuyu fE heíku s{oLkkuLku ½u÷k fÞko ?

www.sandesh.com

1936{kt çkŠ÷Lk ¾kíku ÞkuòÞu÷e ykìr÷ÂBÃkõMk ð¾íku 31 ËuþkuLke RLxhLkuþLk÷ MÃkkuxoTMk fkUøkúuMk ÞkuòE níke. su{kt ¼køk ÷uLkkhe ¼khíkLke 24 MkÇÞkuLke xe{{kt hksÃkeÃk¤kLkk r[Lkw¼kE þkn (çkkswLke íkMkðeh) yLku y{ËkðkËLkk nrh®Mkn Xkfkuh níkk. ¼køk ÷uLkkhk Ëhuf ËuþLku ÃkkuíkkLke h{íkkuLkwt «ËþoLk fhðk {kxu 45 r{rLkx ykÃkðk{kt ykðe níke. ¼khíkeÞ xe{u fçkœe, ¾ku¾ku, ykxkÃkkxk, ÷kXe, ÷uS{, ÞkuøkkMkLk, {÷¾{ yLku Mkktf¤ suðe h{íkkuLkwt rLkËþoLk fÞwO níkwt. íÞktLkk ÷kufkuLku yk çkÄwt yux÷wt çkÄwt øk{e økÞwt fu ºký ð¾ík 45 r{rLkxLkku ðÄkhkLkku Mk{Þ ykÃkðk{kt ykÔÞku, økwshkík ÔÞkÞk{ «[khf {tz¤ îkhk «fkrþík yuf ÃkwMíkf{kt yuðwt xktfðk{kt ykÔÞwt Au fu r[Lkw¼kE yLku nrh®MknLke h{ík òuELku íÞktLkk þkherhf rþûkýLkk yuf rðîkLku fÌkwt níkwt fu ík{u ßÞkhu ÷uS{ fhíkk níkk íÞkhu y{u yufMxuMke (Ãkh{ Mkw¾){kt Mkhe Ãkzâk níkk.

25-7-2012 WEDNESDAY

14

ßÞkhu MÃkÄko{kt ¾hu¾h økku¤eykuLke h{Íx çkku÷e!

ykìr÷ÂBÃkõMk{kt fE h{ík õÞkhu Ëk¾÷ ÚkE?

ykìr÷ÂBÃkf VuþLk nðu ykìr÷ÂBÃkõMk VuþLk søkíkLku Ãký «¼krðík fhu Au. ykìr÷ÂBÃkõMk{kt ¾u÷kzeyku îkhk Ãknuhkíkkt ð†ku íkuLkk [knfku{kt ÷kufr«Þ Úkíkkt nkuðkÚke íkuLke Ãký rz{kLz hnu Au. yux÷u ø÷u{h yLku VuþLk søkík ÷tzLk ykìr÷ÂBÃkõMk Ãkh Lksh hk¾þu. VuþLkLku æÞkLk{kt hk¾eLku s y{urhfLk xe{Lkku zÙuMk VuþLk rzÍkRLkh huV ÷kìhuLk ÃkkMku íkiÞkh fhkððk{kt ykÔÞku Au.

10 ð»kuo {uz÷!

ð»ko 1900 1896 1992 1936 1904 1936 1896 1900 1896 1900 1896 1936 1908 1964 1912 1896 1896 1896 1924 1988 1964 1896 1896

h{ík yk[ohe yuÚ÷urxõMk çkuzr{LxLk çkkMfuxçkku÷ çkkuÂõMktøk fkLkku$øk MkkÞf®÷øk ½kuzuMkðkhe Vu®LMkøk Vqxçkku÷ rsBLkkÂMxf nuLzçkku÷ nkufe swzku ÃkuLÚkk÷kuLk hku®ðøk þq®xøk ÂMð®{øk xurLkMk xuçk÷ xurLkMk ðku÷eçkku÷ ðuRx r÷®^xøk huMk®÷øk

MÚk¤ ÃkurhMk yuÚkuLMk çkkMkuo÷kuLkk çkŠ÷Lk ÷qRMk çkkMkuo÷kuLkk yuÚkuLMk ÃkurhMk yuÚkuLMk ÃkurhMk yuÚkuLMk çkŠ÷Lk ÷tzLk xkurfÞku Mxkufnku{ yuÚkuLMk yuÚkuLMk yuÚkuLMk ÃkurhMk rMkyku÷ xkurfÞku yuÚkuLMk yuÚkuLMk

hkuÞ÷ õ÷uõþLk! ÷tzLk ykìr÷ÂBÃkõMk{kt h{ík«u{eyku {kxu yuf yLkku¾wt fkuELk f÷ufþLk Ãký Þkuòþu. su{kt þkne rMk¬kyku òuðk {¤þu. ¼køÞu s òuðk {¤íkk y{wf rMk¬kyku yk «ËþoLk{kt {qfðk{kt ykðþu yuðku Ëkðku fhðk{kt ykÔÞku Au.

RríknkMk{kt 1972Lke BÞqrLkf ykìr÷ÂBÃkf MÃkÄko h{íkøk{íkLku çkË÷u íkuLkk ÷kurnÞk¤ «fhý {kxu ÞkË h¾kE Au. yu ð¾íku Ãku÷uMxkRLkk ykíktfðkËeykuyu MÃkÄko Ãkh nw{÷ku fhe 11 RÍhkÞu÷e ¾u÷kzeykuLke níÞk fhe Lkk¾u÷e! MkÃxuBçkh 4, 1972 ykìr÷ÂBÃkf rð÷us, BÞqrLkf, s{oLke økuR{{kt ¼køk ÷uðk ykðu÷k RÍhkÞu÷e ¾u÷kzeykuLku yksu ¾kMk fþwt fk{ Lk níkwt yux÷u Mkktsu ¾u÷kzeyku ‘rVz÷h ykuLk Ä YV’ Lkk{Lkwt Lkkxf òuðk ÃknkUåÞk. yu òuE Ãkhík ykÔÞk íÞkt MkwÄe{kt {kuze hkík ÚkE [qfe níke yux÷u {kuxk ¼køkLkk ¾u÷kzeykuyu ÃkÚkkhe{kt ÷tçkkÔÞwt. yk{uÞ çkeò rËðMku íkku h{íkku h{ðkLke s níke Lku! nk, Ãký h{íkLkku «fkh shk swËku hnuðkLkku níkku, yu RÍhkÞu÷e ¾u÷kzeyku òýíkk Lk níkk. MkÃxuBçkh 5, 1972 ðnu÷e MkðkhLkk Mkkzk [kh RÍhkÞu÷e xe{ ykhk{Úke Ÿ½ ÷E hne níke íÞkt ykX ykíktfðkËeyku ykðe ÃknkUåÞk níkk. Ãku÷uMxkRLkLke ykÍkËe {kxu RÍhkÞu÷ MkkÚku ðkhtðkh Mkt½»ko{kt Qíkhíkk ‘ç÷uf MkÃxuBçkh’ Lkk{Lkk ykíktfðkËe økúwÃkLkk yu {uBçkhku níkk. yu ð¾íkLkk

{ktÄkíkkyku økÆkVe MkrníkLkk fux÷kf {wÂM÷{ LkuíkkykuLkk ykþeðkoË yk MktøkXLk MkkÚku níkk. ykìr÷ÂBÃkf rð÷usLke 6 Vex Ÿ[e fktxk¤e ðkz Xufe 31 LktçkhLke þuhe{kt ßÞkt RÍhkÞu÷Lkku Wíkkhku níkku íÞkt ykX ykíktfðkËeyku ÃknkUåÞk. yuÃkkxo{uLx 1 yLku 3{kt hnu÷k RÍhkÞu÷e ¾u÷kzeykuLku çktÄf çkLkkððkLkk níkk. òufu ykíktfðkËeyku ½qMÞk yuðe ¾çkh Ãkze yux÷u ¾u÷kzeykuyu ykíktfðkËeyku Mkk{u ÷zík ykÃkðk «ÞkMk fÞkuo. Ãký yu{ fhðk síkkt ykíktfðkËeykuLku fþwt

Lk ÚkÞwt, çku ¾u÷kzeyku {hkE økÞk. yk Úkkuze {kÚkkfqx{kt fux÷kf çkkheyuÚke fqËfk {khe ¼køke økÞk, Ãký 9 MkÇÞkuLkwt yÃknhý fhðk{kt ykíktfðkËeyku MkV¤ hÌkk. MkðkhLkk Ãkkt[ ðkøÞu ËMk r{rLkxu MÚk¤ Ãkh ÃknkU[u÷e s{oLk Ãkku÷eMku ÂMÚkríkLkku õÞkMk {u¤ðe Mk{k[kh {kæÞ{ku îkhk yk¾k søkíkLku òý fhe ËeÄe fu ykíktfðkËeykuyu RÍhkÞu÷e xwfzeLkk MkÇÞkuLku Ãkfze ÷eÄk Au. ykíktfðkËeykuyu çkkhe Ãkh ÃkkuíkkLke rz{kLzLkwt r÷Mx ÷xfkðe ËeÄwt níkwt. yu «{kýu RÍhkÞu÷Lke su÷{kt fuË 234 yLku s{oLk su÷{kt hnu÷k 2 fuËeykuLku {wõík fhðkLkk níkk. WÃkhktík çkÄk ykíktfðkËeykuLku Mk÷k{ík heíku sðwt nkuÞ íÞkt MkwÄe ÃknkU[kzðkLkk níkk. yu çkÄwt fhðk {kxu MkðkhLkk Lkð MkwÄeLkku Mk{Þ yÃkkÞku níkku. ðkxk½kxku ykht¼kE yLku yu{kt çkÃkkuhLkk 1 ðkøÞk MkwÄeLkku Mk{Þ {ktøke ÷uðkÞku. íÞkt MkwwÄe{kt RÍhkÞu÷Lkk ÷ku¾tze ðzk«ÄkLk økkuÕzk {eh ykíktfðkËeykuLku ¼zkfu ËuðkLkwt {Lk çkLkkðe [qõÞk níkk. fkuE fk¤u ykíktfðkËeykuLku íkkçku ÚkðkLkwt RÍhkÞu÷Lkk Mð¼kð{kt Lk níkwt. ðkxk½kxku Vhe [k÷e yLku fuËeykuLku Akuzðk {kxuLke Mk{ÞMke{k çkÃkkuhLkk 3 ðkøÞk MkwÄeLke yLku ÃkAe MkktsLkk Ãkkt[ ðkøÞk MkwÄe ÷tçkkðe ÷uðkE. RÍhkÞu÷u Lkk Ãkkze ËeÄe fu y{u fuËeykuLku Akuzþwt Lknª. ykíktfðkËeyku Mk{S økÞk fu RÍhkÞu÷ íkku Lknª s {kLku. Ãkrhýk{u ykíktfðkËeykuyu yÃkÓík ¾u÷kzeyku MkkÚku RrsÃíkLkk ÃkkxLkøkh fuhku MkwÄe ÃknkU[ðk çku Ã÷uLkLke rz{kLz s{oLk Mkhfkh Mk{ûk {qfe. yuhÃkkuxo MkwÄe ÃknkU[ðk ð¤e nur÷fkuÃxhLke ÔÞðMÚkk Ãký fhðkLke níke. s{oLke íkiÞkh ÚkE økÞwt. RrsÃík òufu ÃkkuíkkLkk Ëuþ{kt ykðwt Ã÷uLk Wíkkhðk Ëuðk íkiÞkh Lk níkwt. hkíkLkk Mkkzk ËMk nur÷fkuÃxh{kt çkuMke ykíktfðkËeyku yuhÃkkuxo Ãkh ÃknkUåÞk. s{oLkkuyu ynª Ãknu÷uÚke rLkþkLkuçkkòu yLku f{kLzkuLke xwfze íkiÞkh hk¾u÷e. suðk ykíktfðkËeyku nur÷fkuÃxh{ktÚke QíkÞko yu MkkÚku s økku¤eçkkh þY ÚkÞku. ykíktfðkËeykuLku ÏÞk÷ ykðe økÞku fu yk{kt íkku çk[ðwt {w~fu÷ Au, {kxu Ãknu÷kt íkku çku nur÷fkuÃxh{kt hnu÷k 9 RÍhkÞu÷e ¾u÷kzeykuLku Wzkðe ËeÄk. yu ÃkAeLke ÷zík{kt ykíktfðkËeyku Ãký {kÞko økÞk íkku fux÷kf ykíktfðkËeyku Sðíkk ÃkfzkÞk.  çkeò rËðMkÚke ykìr÷ÂBÃkf økuBMk hkçkuíkk {wsçk [k÷w hne. RÍhkÞu÷e ¾u÷kzeykuLkk {]íkËunku ðíkLk{kt {kuf÷e ËuðkÞk. ºký rËðMk çkkË RÍhkÞu÷Lkk rðrðÄ yuhÃkkuxo ÃkhÚke yuf MkkÚku 75 VkRxh sux rð{kLkku Aqxâkt yLku ykswçkkswLkk Ëuþku{kt ßÞkt ßÞkt Ãku÷uMxkRLke ykíktfðkËeykuLkk fuBÃk níkk íÞkt fnuh ðíkkoÔÞku. yu ÃkAe Ãký Sðíkkt hnu÷k ç÷uf MkÃxuBçkhLkk MkÇÞkuLku RÍhkÞu÷u søkík{kt ßÞkt níkk íÞkt íÞktÚke þkuÄeLku Xkh fÞko. íku÷ yðeð ÃkkMku ykðu÷k ÷ezk ¾kíku ytrík{ MktMfkh Ãkk{u÷k ¾u÷kzeykuLku RÍhkÞu÷Lkwt yu íkÃkoý níkwt...

1896{kt ÞkuòÞu÷e Mkki «Úk{ {kuzLko ykìr÷ÂBÃkõMk{kt {kºk 10 ð»keoÞ rËr{ºkkuMk ÷kuLzwhkMku ¼køk ÷eÄku níkku. rËr{ºkkuMku rsBLkkÂMxõMkLke Ãkuhu÷÷ çkkh RðuLx{kt ¼køk ÷R økúeMkLku çkúkuLÍ {uz÷ Ãký yÃkkÔÞku níkku. òufu, yk çkkË rËr{ºkkuMku fËe Ãký ykìr÷ÂBÃkõMk{kt ¼køk ÷eÄku Lknª. fkì÷usLkwt rþûký Ãkqhwt Úkíkkt s rËr{ºkkuMk økúef Lkuðe{kt òuzkR økÞku yLku íku çku rðïÞwØ Ãký ÷zâku níkku. 2008Lke çke®søk ykìr÷ÂBÃkõMkLke zkR®ðøk RðuLx{kt rçkúxLkLkk Úkku{Mk zuR÷eyu ¼køk ÷eÄku íÞkhu íkuLke ô{h 15 ð»ko níke.


÷tzLk {uzÕMk: õÞk ni nfefík õÞk ni VMkkLkk..

www.sandesh.com

„ Mk{økú Þw.fu. ¾kíku fw÷ 302 MÚk¤ku Ãkh rðsÞ Mk{khkunLkwt ykÞkusLk fhe ykìr÷ÂBÃkf

{uzÕMk ykÃkðk{kt ykðþu.

25-7-2012

„ rçkúxLkLkk MkkWÚk ðuÕMkLke hkuÞ÷ r{Lx{kt yk {uz÷ íkiÞkh ÚkÞk Au. „ ykìr÷ÂBÃkfLkk økkuÕz{uzÕk{kt 92.5% [ktËe, 1.34% MkkuLkwt yLku çkkfeLkwt fkuÃkh

WEDNESDAY

Au. rMkÕðh {uzÕk{kt 92.5% [ktËe yLku çkkfeLkwt fkuÃkh Au. íkku çkúkuLs {uz÷ 97% fkuÃkh, 2.5% ®Íf yLku 0.5% rxLkÚke çkLkkððk{kt ykÔÞk Au. „ ykì÷ÂBÃkf {uzÕMk yu s heíku çkLkkððk{kt ykðu Au su{ çkeò ykÄwrLkf rMk¬kLkwt WíÃkkËLk fhkÞ Au. „ ÷tzLk ykìr÷ÂBÃkf 2012 yLku Ãkuhkr÷ÂBÃkf økuBMk {kxu fw÷ 4,700 {uzÕMk íkiÞkh fhkÞk Au.

15

¼khíkLke hk»xÙeÞ h{ík ykìr÷ÂBÃkfLku ÞkË Au! ð»ko 1928Úke 1956 MkwÄe Mkíkík A ykìr÷ÂBÃkf økuRBMk{kt Mkwðýo[tÿf SíkeLku ¼khíkeÞ nkìfe xe{u Mk{økú rðï{kt íkuLkwt «¼wíð Mkkrçkík fÞwO níkwt. ¼khíkLkku yk rðïrð¢{ nS MkwÄe fkuE Ãký xe{ íkkuze þfe LkÚke. ykìr÷ÂBÃkf økuRBMk{kt ¼khíku fw÷ 8 Mkwðýo[tÿf SíÞk Au. õÞkt yLku fuðe heíku... yuBMxhz{: ð»ko 1928Lke yuBMxhz{ ykìr÷ÂBÃkf{kt ¼khíkeÞ nkìfe ¾u÷kze æÞkLk[tËu «ríkMÃkÄeo xe{kuLku A¬z ¾ðzkðeLku nkìfe «u{eykuLkkt ÓËÞ{kt rðþu»k MÚkkLk çkLkkðe ÷eÄwt níkwt. {u[ku Ëhr{ÞkLk æÞkLk[tËLkku òËw yuðku [kÕÞku fu «ríkMÃkÄeo xe{ òuíke s hne yLku íkuyku økku÷ Ãkh økku÷ Vxfkhíkk hÌkk. çkeS çkksw yk ykìr÷ÂBÃkf{kt ¼khíkeÞ økku÷feÃkh rh[zo suBMk yu÷Lku «ríkMÃkÄeo xe{kuLkk çkÄk s «ÞkMkkuLku rLk»V¤ çkLkkðíkk yuf Ãký økku÷ Úkðk ËeÄku Lknª. ÷kuMk yuLs÷Mk: ð»ko 1932Lkk hkus ÷kuMk yuLs÷Mk ykìr÷ÂBÃkf{kt ¼khíkeÞ nkìfe xe{u yiríknkrMkf rMkrØ {u¤ðíkkt y{urhfk rðhwØ yuf rð. 24 økku÷ VxfkheLku «ríkMÃkÄeo xe{Lku rËø{qZ çkLkkðe ËeÄe níke. 11{e ykuøkMx, 1932Lkk hkus h{kÞu÷ yk yiríknkrMkf {u[{kt ¼khíkeÞ ¾u÷kze (æÞkLk[t Ë Lkk ¼kE) YÃk®Mknu MkkiÚke rnhuLk ðÄw 11 økku÷ VxfkÞko níkk. òLke çkr÷oLk: 1936Lke çkŠ÷Lk ykìr÷ÂBÃkõMk{kt æÞkLk[tËLke ykøkuðkLke nuX¤ ¼khíkeÞ xe{u (çkkswLke íkMkðeh) VkRLk÷ MkwÄe ÃknkU[íkk rðhkuÄe xe{Lku økku÷ fhðkLke yuf Ãký íkf ykÃke Lknkuíke. VkRLk÷{kt ¼khíkLkku Mkk{Lkku s{oLke Mkk{u níkku. yk {u[{kt ÷øk¼øk 40,000 «uûkfku MxurzÞ{{kt WÃkÂMÚkík níkk. yk «uûkfku{kt rnx÷hLkku Ãký Mk{kðuþ ÚkkÞ Au. íkuyku s{oLk xe{Lke ËwËoþk òuELku {u[ Ãkqhe Úkíkkt Ãknu÷kt s íÞktÚke hðkLkk ÚkE økÞk níkk. æÞkLk[tËLke h{íkLkku yu çkkçkík ÃkhÚke s ytËks ÷økkðe þfkÞ Au fu rðÞuLkk{kt yuf MÃkkuxoTMk õ÷çku æÞkLk[tËLke yuf «rík{k çkLkkðzkðe, su{kt íku{Lku [kh nkÚkku{kt [kh nkìfeÂMxf MkkÚku Ëþkoððk{kt ykÔÞk níkk. ÷tzLk: 1948{kt ÷tzLk sE hnu÷e xe{ ykÍkË ¼khíkLke nkufe xe{ níke. çkÄk s ¾u÷kzeyku ykìr÷ÂBÃkf {kxu rçkLkyLkw¼ðe níkk. yk{ Aíkkt ¼khíkeÞ xe{u íkuLke Ãknu÷e s {u[{kt ykuMxÙur÷ÞkLku 80Úke nhkðeLku íkuLkk rðsÞe yr¼ÞkLkLke þYykík fhe níke. íÞkh çkkË ¼khíkeÞ xe{u yksuoÂLxLkk, MÃkuLk yLku nkì÷uLzLku Ãký ÃkAkzeLku VkRLk÷{kt «ðuþ {u¤ÔÞku níkku, ßÞkt íkuýu $ø÷uLzLku 4-0Úke ÃkhkMík fÞwO níkwt. ykìr÷ÂBÃkõMk økuRBMk{kt ¼khíkLkku yk Mkíkík [kuÚkku Mkwðýo[tÿf níkku. Mðíktºkíkk çkkË ykìr÷ÂBÃkõMk{kt ¼khíkLkku yk «Úk{ rðsÞ nkuðkÚke Ëuþ {kxu íkuLkwt rðþu»k {n¥ð Au. VkRLk÷ {u[{kt ¼khík íkhVÚke çk÷çkeh®Mknu çku ßÞkhu Ãke. òuLMkLk yLku íkh÷ku[Lk®Mknu yuf-yuf økku÷ fÞko níkk. nu÷®Mkfe: ð»ko 1952Lkk nu÷®Mkfe ykìr÷ÂBÃkõMk{kt ¼khíku

ykuMxÙur÷ÞkLku 4-0, rçkúxLkLku 3-1 yLku nku÷uLzLku Ãký ÃkAkze Mkíkík Ãkkt[{e ð¾ík ykìr÷ÂBÃkf{kt Mkwðýo[tÿf SíÞku níkku. nu÷®Mkfe{kt h{kÞu÷ VkRLk÷ {u[{kt çk÷çkeh®Mkn rMkrLkÞhu nku÷uLz rðhwØ Lkð økku÷ VxfkÞko níkk. ¼khíkeÞ xe{u yk {u[{kt fw÷ 13 økku÷ fÞko níkk. {u÷çkkuLko: ¼khíku íkuLkk þYykíkLke çkÄe s {u[ Síke níke. Mkur{VkRLk÷{kt h{kÞu÷ ºký {u[ku{kt ¼khíku 36 økku÷ VxfkheLku rðhkuÄe xe{Lku yuf Ãký økku÷ fhðk ËeÄku Lknkuíkku. VkRLk÷{kt ¼khíku ÃkkrfMíkkLkLkku Mkk{Lkku fhðkLkku ykÔÞku yLku yk ð¾íku Ãký ¼khíkeÞ xe{u rðsÞ nktMk÷ fhíkkt Mkíkík Aêe ykìr÷ÂBÃkõMk økuRBMk{kt Mkwðýo[tÿf SíkeLku RríknkMk h[e ËeÄku níkku. hku{: ð»ko 1960{kt hku{ ykìr÷ÂBÃkõMk{kt ÃkkrfMíkkLku ¼khíkLku nhkðeLku ¼khíkLkk rðsÞhÚkLku yxfkÔÞku níkku. yk {u[ ¾qçk s hMk«Ë hne níke. xkurfÞku: xkurfÞku síkk Ãknu÷kt ¼khíkeÞ xe{ yZe {rnLkkLkk LÞqÍe÷uLz yLku {÷urþÞkLkk «ðkMku níke. fw÷ {u[ku{kt ¼khíku MkkiÚke ðÄw 12 ytf {u¤ÔÞk níkk. ¼khíku çkuÂÕsÞ{Lku nhkÔÞwt íkÚkk s{oLke

yLku MÃkuLk Mkk{uLke {u[ zÙku fheLku nkUøkfkUøk, {÷urþÞk, fuLkuzk íkÚkk nku÷uLzLku Ãký Äq¤ [xkðe níke. VkELk÷{kt ¼khíkLkku Mkk{Lkku ÃkkrfMíkkLk MkkÚku s ÚkÞku yLku ¼khíku ÃkkrfMíkkLkLku nhkðeLku Mkwðýo[tÿf Síke ÷eÄku níkku. {kuMfku: ð»ko 1980{kt ÞkuòÞu÷ {kuMfku ykìr÷ÂBÃkõMk ¼khíkeÞ nkìfe xe{u Mkwðýo[tÿf SíÞku nkuÞ íkuðe ytrík{ ykìr÷ÂBÃkõMk økuRBMk níke. ykìr÷ÂBÃkf økuRBMk{kt ¼khíkeÞ nkìfe xe{Lkwt MkkiÚke ¾hkçk ð»ko 2008{kt òuðk {éÞwt, ßÞkhu íku çke®søk ykìr÷ÂBÃkf {kxu õðkìr÷VkE Ãký fhe þfe Lknª.

AuÕ÷u çke®søk, yuÚkuLMk yLku Mkez™e{kt h{kÞu÷e ykìr÷ÂBÃkõMk økuEBMk{kt yÃkðkËLku çkkË fhíkk ðhMkkËLkwt çknw rðÎLk Lkzâwt Lk níkwt. Ãký ÷tzLk ykìr÷ÂBÃkõMk{kt ðhMkkËe rðÎð ÚkðkLke Ãkqhíke Mkt¼kðLkk Au. fu{ fu rçkúxLk{kt yrLkÞr{ík ðhMkkË Úkíkku hnu Au. yk fkhýu økuEBMk{kt yMkh ÚkðkLke Ãký Mkt¼kðLkk Au. òufu, ÷kufkuLku h{ík «íÞuLkku «u{ nkuðkÚke ðhMkkËe rðÎLkLku ¾k¤e þfkþu yuðku ykÞkusfkuLku rðïkMk Au.

ykìr÷ÂBÃkf {uz÷: {uz÷ Au, økkuÕz Lknª! økúeMk{kt ykìr÷ÂBÃkfLkku ykht¼ ÚkÞku íÞkhÚke ¾u÷kzeykuLku fkuE Lku fkuE heíku LkðksðkLke «Úkk [k÷e ykðu Au. yu Mk{Þ{kt {uzÕMk Lk níkk, Ãký ykur÷ðLkkt ÃkktËzktLkku økku¤kfkh nkh Ãknuhkðkíkku yux÷u s ÃkwhkíkLk ÞwøkLkk rðsuíkkykuLkk {kÚkk Ãkh ½ýe ð¾ík ykðku ‘{wøkx’ òuðk {¤íkku nkuÞ Au. 1896{kt ykÄwrLkf ykìr÷ÂBÃkfLke þYykík MkkÚku {uzÕMk ykÃkðkLke rMkMx{ Ãký [k÷w ÚkE. yu ð¾íku Ãknu÷k Lktçkhu ykðu íkuLku [ktËeLkku [tÿf yLku çkeò Lktçkh {kxu fktMkkLkku {uuz÷ yuLkkÞík Úkíkku. 1900{kt ÞkuòÞu÷e çkeS MÃkÄko ð¾íku ð¤e {uz÷Lku çkË÷u xÙkuVe ykÃke níke. 1904Lke Mkk÷{kt ÞkuòÞu÷e ºkeS MÃkÄko ð¾íku ykÞkusLk shk hku{kt[f çkLku yu {kxu Ãknu÷k 3 rðsuíkkykuLku økkuÕz, rMkÕðh yLku çkúkuLÍ {uz÷ ykÃkðkLkwt Lk¬e ÚkÞwt. Lkk{ «{kýu økkuÕz{uz÷ þwØ MkkuLkkLkk çkLku÷k níkk, Ãký yu rMkMx{ çku MÃkÄko MkwÄe s [k÷e. 1912Úke økkuÕz{uz÷Lkk Lkk{u økkuÕz f{, [ktËe ßÞkËkLke økku÷{k÷ ykht¼kE. MðezLku ÃkkuíkkLku íÞkt ÞkuòÞu÷e MÃkÄko{kt økkuÕz{uz÷ ykÃkðkLku çkË÷u [ktËeLkk {uz÷ Ãkh 6 økúk{ MkkuLkkLkwt Ãkz [zkðe ¾u÷kzeykuLku øk¤k{kt Ãknuhkðe ËeÄk. y÷çk¥k, {uz÷{kt þwt Au yuLkk fhíkkt {uz÷ {¤u yu ¾u÷kzeyku {kxu ðÄkhu {n¥ðLkwt níkwt yLku yksu Ãký Au.

rLkÞ{ u{wsçk ... rLkÞ{ {wsçk {uz÷Lkku ÔÞkMk 60 mm yLku òzkE 3 mm nkuðe òuEyu. òufu nðu ykÞkusf Ëuþku ÃkkuíkkLke ÷exe {kuxe Ëu¾kzðk {uz÷Lkwt fË ðÄkhe Ëu Au. [eLku 2008{kt ykìr÷ÂBÃkf ð¾íku 70 mm ÔÞkMkLkk yLku 6 mm òzk {uzÕMk ykÃku÷k. yk ð¾íku rçkúxLku 85 mm ÔÞkMkLkk yLku 7 mm òzk {uzÕMk ykÃkþu. íkuLkwt ðsLk íkku yMkkÄkhý heíku 400 økúk{ Au.

ðhMku ¼÷u ðkˤe Lku ðhMku..


www.sandesh.com

25-7-2012 WEDNESDAY

16

fuðkt Au, ‘{uz÷ Mktøkúk{’Lkkt {uËkLkku? ykìr÷ÂBÃkf MxurzÞ{

yurzxkurhÞ÷ xe{ ÷r÷ík ¾t¼kÞíkk ®[íkLk çkw[ n»ko {uMkðkrýÞk MktËeÃk Ãkh{kh ËeÃkf [wzkMk{k nuík÷ zk¼e zk÷e òLke

rzÍkELk hksuþ Ãkxu÷ {tøkuþ LkkEf

ykìr÷ÂBÃkõMk{kt fkuýu fuðku Ëu¾kð fÞkuo níkku íkuLkk fhíkkt fÞk Þs{kLkLkwt MxurzÞ{ fuðwt

çkuXfûk{íkk 80 nòh. ðÄkhu ¼ÔÞ níkwt íkuLkk fkhýu h{ík«u{eyku{kt ðÄw ÞkË fhkÞ Au. ÷tzLk ykìr÷ÂBÃkõMk {kxu fE h{ík Þkuòþu yuÚ÷urxõMk. fw÷ 30 LkkLkkt-{kuxkt MxurzÞ{ yçkòuLkk ¾[uo íkiÞkh fhðk{kt ykÔÞkt Au. yk 30 „ yk MxurzÞ{ çkLkkððk 10 nòh xLk Mxe÷Lkku WÃkÞkuøk MxurzÞ{{kt 300 fhíkkt ðÄw RðuLxTMk ÞkuòðkLke Au. yu {uËkLkkuLke Qzíke {w÷kfkík... fhkÞku Au, WËT½kxLk yLku Mk{kÃkLk Mk{kht¼ yk s fE h{ík Þkuòþu þq®xøk. ykÞkusLk fhðk{kt ykðu Au. {kuzoLk ÃkuLÚkk÷kuLk. MxurzÞ{{kt Þkuòþu. „ yk MxurzÞ{Lke AíkLkku WÃkÞkuøk „ 1938{kt ntøkuheLkk fk÷kou yuõMku÷ MxurzÞ{ ðhMkkËLkkt ÃkkýeLkku Mktøkún fhðk nkRz Ãkkfo xkðfLkku «uÂõxMk{kt nkÚku økku¤e çkuXfûk{íkk 5Úke 10 nòh. çkuXfûk{íkk 3,000. {kxu fhðk{kt ykðu Au. ðkøkíkkt EòøkúMík ÚkÞku nkuðk Aíkkt fE h{ík Þkuòþu xuçk÷xurLkMk, fE h{ík Þkuòþu xÙuÚk÷kuLk, 10 1948{kt çku økkuÕz {uz÷ {u¤ÔÞk ExkuLk zkuLkeo huMk®÷øk, xuõðkuLzku, fu ykuÃkLk ðkuxh ÂMð{. níkk. çkuXfûk{íkk 30 nòh. „ nkÞz Ãkkfo ÷tzLkLkku MkkiÚke ðuRxr÷®^xøk, çkku®õMkøk, fE h{ík Þkuòþu hkurðtøkMk {kuxku hkuÞ÷ Ãkkfo Au. 1637Úke ðu÷kuzÙku{ Vu®LMkøk, swzku. „ MÃkuMkLke heíku ÞwhkuÃkLkwt MkkiÚke fLkkuE rM«Lx. ònuh sLkíkk {kxu ¾wÕ÷ku {qfðk{kt çkuXfûk{íkk 6,000. „ RxkuLk ykÔÞku Au. {kuxwt MxurzÞ{ Au. fE h{ík Þkuòþu xÙuf fku÷usLkkt Lkk{ MkkR®õ÷øk, çkeyu{yuõMk. ykrþ»k yuõðurxf MkuLxh „ yãíkLk xufLkku÷kuSLkku ÃkhÚke Lkk{ ÷e ðu÷e ÔnkEx ðkuxh çkuXfûk{íkk 17,500. WÃkÞkuøk fhe Lkðwt MxurzÞ{ íkiÞkh à k k z ð k { k t MkuLxh økkurn÷ çkuXfûk{íkk 12 nòh. fE h{ík Þkuòþu ÂMð®{øk, fhðk{kt ykÔÞwt Au. ykÔÞwt Au. fE h{ík Þkuòþu fLkkuE Mk÷ku{. zkE®ðøk, MkkÞLkku¢kurLkMkuz økúeLkðe[ Ãkkfo „ ykìr÷ÂBÃkfMk çkkË yuÚ÷uxku ðuBçk÷u yhuLkk ÂMð®{øk, ðkuxh Ãkku÷ku, {kuzLko çkuXfûk{íkk 23 nòh. {kxu ¾wÕ÷wt hnu Au. ntøkk{e çkuXfûk{íkk 6,000. ÃkuLxkÚk÷kuLk. „ rnÚkúku yuhÃkkuxoLkk hLkðu fhíkkt fE h{ík Þkuòþu yuõÞwMxÙuLk, çkLkkðu÷e çkuXfku Ëqh fhðk{kt fE h{ík Þkuòþu çkuzr{LxLk, Ãký ðÄkhu ÷ktçke Aík Au. s®BÃkøk, zÙuMkkøk. huÚkr{f rsBLkkÂMxf. ykðþu. „ nuLkhe [kuÚkkyu 16{e MkËe{kt „ ðuBçk÷u yuhuLkk rðïLkwt «rMkØ çkkMfuxçkku÷ yuhuLkk ÷kuzoTÍ r¢fux økúkWLz MxurzÞ{Lkk ÃkkÞk LkkÏÞk níkk. çkuXfûk{íkk 12 nòh. çkuXfûk{íkk 6,500. fE h{ík Þkuòþu çkkMfuxçkku÷, nuz÷u½ Vk{o fE h{ík Þkuòþu yk[ohe. çkuXfûk{íkk 3 nòh. „ yk MxuzrzÞ{Lku r¢fuxLkwt nuLzçkku÷. „ yk yuf fk{[÷kW MxurzÞ{ fE h{ík Þkuòþu {kWLxuLk {¬k økýðk{kt ykðu Au. ¼khík Au. ykìr÷ÂBÃkõMk {kxu fk{[÷kW çkkRf. yk {uËkLk Ãkh 1983Lkk r¢fux MxurzÞ{{kt MkkiÚke {kuxtw MxurzÞ{ „ MkkÕðuþLk yk{eo yk ðÕzofÃk{kt [uÂBÃkÞLk çkLÞwt níkwt. MxurzÞ{Lkk {kr÷f Au. Au.

yÕMko fkuxo

çkuXfûk{íkk 15 nòh. fE h{ík Þkuòþu RLzkuh ðku÷eçkku÷. „ yk yuf yuÂõÍrçkþLk MkuLxh Au. ykìr÷ÂBÃkõMk Mk{kó ÚkÞk çkkË Vhe yuÂõÍrçkþLk MkuLxh çkLke sþu.

nuLzçkku÷ yhuLkk

çkuXfûk{íkk 7 nòh. fE h{ík Þkuòþu nuLzçkku÷, økku÷çkku÷,

nkufe MkuLxh

çkuXfûk{íkk 15 nòh. fE h{ík Þkuòþu nkufe. „ 1908{kt #ø÷uLz-ykÞ÷uoLz ðå[u nkufe ykìr÷ÂBÃkõMkLke VkELk÷ h{kE níke su{kt, #ø÷uLzLkku 8-1Úke rðsÞ ÚkÞku níkku.

nkuMkoøkkzo Ãkhuz

LkkuÚko økúeLkrð[ yuhuLkk

çkuXfûk{íkk 20 nòh. fE h{ík Þkuòþu ykrxoÂMxf rsBLkkÂMxf, ÚkúBÃkku÷kELk, çkkMfuxçkku÷. „ yk rðïLkk ©uc {LkkuhtsLk MÚk¤{kt Mkk{u÷ Au.

ðkuxh Ãkku÷ku yuhuLkk

çkuXfûk{íkk 5,000. fE h{ík Þkuòþu ðkuxhÃkku÷ku. „ ykìr÷ÂBÃkõMk Ãkkfo{kt h{ýeÞ MÚk¤ku{kt Mk{kðuþ ÚkkÞ Au.

çkuXfûk{íkk 15 nòh. fE h{ík Þkuòþu çke[ ðku÷eçkku÷. „ yne #ø÷uLzLke {nkhkýeLkk Ä hkuÞ÷ ykŠx÷he sL{rËðMku ½kuzkLke ÃkhuzLkwt çkuXfûk{íkk 7,500.

çkkuõMk

fkuLMkxo MÚk¤ Au. BÞwrÍfLkk ½ýk fkÞo¢{ku ynª ÚkkÞ Au. çkku®õMkøk yLku çkhV nkufe suðe MÃkÄko Ãký ÞkuòE Au.

ðu{kWÚk yuLz Ãkkuxo÷uLz

çkuXfûk{íkk LkÚke. fE h{ík Þkuòþu Mki®÷øk. „ ykìr÷ÂBÃkõMkLkkt ykÞkusLk çkkË yk MxurzÞ{ Lkuþ™÷ Mkur÷tøk yufuz{e Mkt¼k¤þu.

yku÷ #ø÷uLz ÷ku xurLkMk õ÷çk

çkuXfûk{íkk 30,000. fE h{ík Þkuòþu xurLkMk. „ yk xurLkMkLke h{íkku {kxu «ÏÞkík Au. Ëh ð»kuo sqLk-sw÷kE{kt rðBçkÕzLk økúkLzM÷u{ ÞkuòÞ Au.

ðuBçk÷u MxurzÞ{

çkuXfûk{íkk 90 nòh. fE h{ík Þkuòþu Vqxçkku÷. „ #ø÷uLz{kt Vqxçkku÷Lkwt ©uc {uËkLk Au. #ø÷uLz{kt {ush Vqxçkku÷ xqLkko{uLxLke VkELk÷ {u[ yk {uËkLk{kt ÞkuòÞ Au.


supplimentry 25-07-2012