Issuu on Google+

CMYK

hrððkh, 26 Vuçkúwykhe, h012

“yu ƒnk™u ík™u [kðe {¤e òÞ, fËk[.” «fhý - 6

hkSð økktÄe : çkeòLkk ͽzk{kt ÃkzðkLke Mkò ¼kuøkðe

(Lkð÷fÚkk)

(xkuÃk-xuLk)

www.sandesh.com

EÍhkÞu÷Lkwt hk»xÙeÞ þ†

3

ASSASSINATION MkLzu MÃkurþÞ÷ ËuðuLÿ Ãkxu÷

Õne{kt EÍhkÞu÷Lkk yuf rzÃ÷ku{uxLke fkh Ãkh ÂMxfe çkkìBçk ÷økkze fkhLku Wzkze Ëuðk «ÞkMk ÚkÞku. EÍhkÞu÷u çkeò fkuELkeÞ Ãkh þtfk fhðkLkk çkË÷u íkhík s «ríkr¢Þk ykÃke, “yk EhkLkLkwt s f]íÞ Au.”

{kuMkkËLke fkÞoÃkØrík EÍhkÞu÷u yk{ fu{ fÌkwt íku òýðk suðwt Au. EÍhkÞu÷ [khu íkhV {wÂM÷{ ËuþkuÚke ½uhkÞu÷ku ÞnqËeykuLkku Ëuþ Au. EÍhkÞu÷ yLku y{urhfk òýu Au fu ½ýk Mk{ÞÚke EhkLk Ãkh{kýw çkkìBçk çkLkkððkLkku «ÞkMk fhe hÌkwt Au. EhkLk ÃkkMku nðu Ãkh{kýw çkkìBçk ÷øk¼øk íkiÞkh Au. EÍhkÞu÷Lke ½ýk Mk{ÞÚke EhkLkLke LÞqÂõ÷yh yuÂõxrðxe Ãkh Lksh Au. EÍhkÞu÷Lke økwÃík[h MktMÚkk ‘{kuMkkË’ ÃkkMku EhkLkLkk LÞqÂõ÷yh rð¿kkLkeykuLke ÞkËe Au. EhkLk LÞqÂõ÷yh çkkìBçk

5

rLkrùík Au. EÍhkÞu÷ EhkLk MkkÚku MkeÄk ÞwØ{kt QíkheLku íkuLkk rLkËkuo»k LkkøkrhfkuLke níÞk fhðkLkk çkË÷u íkuLkk [kðeYÃk rð¿kkLkeykuLke níÞk fhðkLkku rðfÕÃk yÃkLkkðe hÌkwt níkwt. EÍhkÞu÷Lku ¾çkh níke fu EhkLk fku{ Lkk{Lkk íkuLkk Ãkrðºk þnuhLke yuf ÃknkzeykuLke ¼eíkh VkuhËkW Lkk{Lkk MÚk¤u íkuLke Lkðe LÞqÂõ÷yh MkkEx çkktÄe hÌkwt níkwt. hkuþLk yk MkkEx Ãkh fk{ fhðk síkku níkku. 32 ð»koLke ðÞLkku hkuþLk ½huÚke Lkef¤e MkkEx Ãkh sðk hðkLkk ÚkkÞ íku Ãknu÷ktÚke s íkuLke Ãkh EÍhkÞu÷Lkk òMkqMkkuLke ðkì[ níke. hkuþLkLke fkhLkku zÙkEðh hÍk fkfuþe ykðe økÞku. íku hkuþLkLkku çkkuzeøkkzo Ãký níkku. hkuþLkLku EhkLkLke Mkhfkh íkhVÚke ‘ÃÞwòu 405’ fkh ykÃkðk{kt ykðu÷e níke. hÍk fkfuþe nhÃk¤Lkkt òu¾{ku òýíkku níkku. íkuýu hkuþLkLke fkhLku Lke[uÚke [uf fhe. çkkuLkux ¾ku÷eLku Ãký òuE ÷eÄwt fu fkuEyu ytËh fkuE çkkìBçk íkku Ã÷kLx fÞkuo LkÚke Lku! nðu íku hkuþLkLkk ½hLke çknkh ykððkLke hkn òuðk ÷køÞku.

½huÚke LkeféÞku

EÍhkÞu÷ yLku EhkLk ðå[u rMk¢ux Ãký ¾íkhLkkf ÞwØ çkLkkððkÚke Ëqh hnu íku {kxu AuÕ÷k fux÷kf Mk{ÞÚke ‘{kuMkkË’Lkk suBMk çkkuLz suðk yusLxTMk yuf ÃkAe yuf EhkLkLkk Ãkh{kýw rð¿kkLkeykuLke EhkLk{kt s ½qMke níÞk fhe hÌkwt Au. EhkLk nðu EÍhkÞu÷Lkkt yk f]íÞkuLkku çkË÷ku ÷E hÌkwt Au. 1948{kt EÍhkÞu÷Lku ykÍkËe {¤e íku ÃkAe ‘yuMkurMkLkuþLk’ yÚkkoíkT ðu÷ Ã÷kLz níÞk íkuLkwt hk»xÙeÞ þ† hÌkwt Au. {kuMkkËLkk yusLxTMk ykfhe íkk÷e{ Ãkk{u÷k Au. íkuyku

Ãknu÷kt xkøkuox Lk¬e fhu Au. xkøkuoxLkwt rËðMkku MkwÄe rLkheûký fhu Au. níÞk fhðkLke íkkhe¾, Mk{Þ yLku MÚk¤ Lk¬e fhu Au. níÞk fhðkLke ÃkØrík yLku ðuÃkLk Lk¬e fhu Au yLku økkuXðu÷e ÞkusLkk {wsçk fk{ Ãkkh Ãkkze Ëu Au. Ëw~{Lk Ëuþ{kt s «ðuþe yk fk{ Ãkkh Ãkkzðk{kt ½ýkt òu¾{ku nkuðk Aíkkt yuf Ãký ¼q÷ ðøkh yuMkurMkLkuþLk r{þLk Ãkkh Ãkkze Ëu Au. ykðk õ÷krMkf r{þLk yuMkurMkLkuþLkLke AuÕ÷e Mxkuhe fkuE òMkqMke

rVÕ{ suðe Au. EÍhkÞu÷ yíÞkh MkwÄe{kt EhkLkLkk Ãkkt[ Ãkh{kýw rð¿kkLkeykuLke ÞkusLkkçkØ heíku níÞkyku fhe [qõÞwt Au. nðu íkuLkku AuÕ÷ku rþfkh swyku.

xkøkuox hkuþLk íkk. 12 òLÞwykheLkk rËðMkLke ðkík Au. EhkLkLkk ÃkkxLkøkh íkunhkLk{kt yu rËðMku Mkðkhu Xtze níke. EhkLkLkk rððkËkMÃkË LÞqÂõ÷yh «kusuõxLkku {wMíkVk ynu{Ëe

hkuþLk Lkk{Lkku yuf ÞwðkLk rð¿kkLke LkkuÚko Mkçkçko{kt ykðu÷k íkuLkk ½huÚke LÞqÂõ÷yh «kusuõx MÚk¤ Ãkh sðk íkiÞkh ÚkE hÌkku níkku. íkuLku ¾çkh Lknkuíke fu EÍhkÞu÷Lkk òMkqMkku AuÕ÷k fux÷kf rËðMkÚke íkuLke hufe fhe hÌkk níkk. íku{Lkwt xkøkuox hkuþLk níkku. hkuþLkLku ¾çkh Lknkuíke fu yksu íkuLke ®sËøkeLkku AuÕ÷ku rËðMk Au. EÍhkÞu÷Lkk òMkqMkkuLku Ãký ¾çkh níke fu íkuyku ÃkfzkE sþu íkku íku{Lkwt {]íÞw Ãký

hkuþLk íkunhkLkLke LkSfLkk Mkçkçko [eÍh{kt hnuíkku níkku. hkuþLk íkuLkk ½hLke çknkh ykÔÞku yLku fkh{kt çkuXku. íku EhkLkLkk LkkíkkLÍ ÞwhurLkÞ{ yuLkrh[{uLx MkkExLkku LkkÞçk ðzku níkku. íkuLku ¾çkh níke fu yksÚke çku ð»ko Ãknu÷kt s íkuLkk rMkrLkÞh LÞqÂõ÷yh rð¿kkLke {MkwË y÷e {kunt{ËLke EÍhkÞu÷Lkk yusLxkuyu níÞk fhe Lkkt¾e níke. {MkwË EhkLkLkk LÞqÂõ÷yh «kusuõxLkku rÃkíkk{n níkku. {MkwË õðkuLx{ rVrÍõMkLkku rLk»ýkík níkku ßÞkhu hkuþLk yu s «kusuõx{kt hMkkÞýþ†Lkku rLk»ýkík níkku. íku {kºk xu÷uLxuz níkku yux÷wt s Lknª Ãkhtíkw EhkLkLke MkhfkhLkku ðVkËkh rð¿kkLke níkku. íku Ãkrhýeík níkku. yuf LkkLkfzk ÃkwºkLkku rÃkíkk Ãký níkku. LkkíkkLÍ EhkLkLkwt {wÏÞ Ãkh{kýw «kusuõx fuLÿ Au. yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh

rLk»ýkíkku ßÞkhu ¼q÷u Au íÞkhu

çkLkkozo þkuyu yuf ðkh fnu÷wt, zkÌkk {kýMkku nt{uþkt Mk{ÞLkk «ðkn MkkÚku [k÷u Au, {kºk økktzkyku s Mkk{k«ðknu [k÷ðkLkku «ÞíLk fhu Au, Ãkhtíkw ykùÞoLke ðkík yu Au fu {kLkðòíku fhu÷e «økríkLkku çkÄku ykÄkh Ãku÷k økktzkyku WÃkh s hÌkku Au! ÷k yk Ãkýu¼q÷u íÞktíÞkhufnu¼ªíkðík ¼qAu÷u’fu yu‘¼ýu x÷u fu

Mkk{u ¼ªík nkuÞ íkkuÃký yu{Lku yu Lk Ëu¾kÞ. yLku çknw ¼ýu÷k nkuÞ yu rLk»ýkík økýkÞ. rLk»ýkíkku ¼q÷u íÞkhu fËk[ Mkk{u yk¾wt {fkLk nkuÞ íkkuÃký yu{Lku Lknª Ëu¾kíkwt nkuÞ, fkhý fu yu{Lkk yu ¿kkLkLku fkhýu yu{Lku LkwfMkkLk ÚkkÞ yu fhíkkt Ãký ðÄw LkwfMkkLk yu{Lkk yu (y)¿kkLkLkku ¼kuøk çkLkLkkhLku Úkíkwt nkuÞ Au. MkkrníÞ yLku rð¿kkLk{kt ykLkk yLkuf Ëk¾÷k Au. yu{ktLkk Úkkuzk WÃkh Lksh fheyu. rð¿kkLkLke ðkík fheyu íkku økur÷r÷Þku

fur÷zkuMfkuÃk {kunB{Ë {ktfz øku÷e÷eLku ÚkÞu÷k yLÞkÞu yuLku Sðíkku s {khe LkkÏÞku níkku yu{ fne þfkÞ. yuLkku økwLkku {kºk yux÷ku s níkku fu yuýu fÌkwt níkwt fu, MkqÞo Vhíkku LkÚke Ãkhtíkw Ãk]Úðe MkqÞoLke ykMkÃkkMk Vhu Au, yLku ÃkkuíkkLke Ähe WÃkh Ãký Vhu Au. yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh

hkuxuþLk Ãkkur÷Mke xu÷uLxuz ¾u÷kzeykuLkkt {Lkkuçk¤ íkkuzþu (Ãkuður÷ÞLk)

2

Mk{køk{ Ëhr{ÞkLk fE heíku {qz ò¤ðe hk¾þku? (EÂLx{Mke)

**** CMYK

6


CMYK

2

hrððkh, 26 Vuçkúwykhe, h012

www.sandesh.com

y

íÞkhLkk £ktMkLke MkhnËku «k[eLk Mk{Þ{kt MkuÂÕxf òríkLkk økku÷ ÷kufkuLkk hkßÞ økku÷ MkkÚku òuzkÞu÷e Au. E. Ãkq. Ãknu÷e MkËe{kt økku÷ «ËuþLku hku{Lkkuyu Síke ÷eÄku níkku. fk¤¢{u økku÷ ÷kufkuyu hku{Lk ¼k»kk yLku MktMf]rík yÃkLkkðe ÷eÄkt níkkt. E. Ãkq. çkeS yLku ºkeS MkËe{kt ynª r¾úMíke Ä{oLkku «Mkkh þY ÚkÞku níkku. EMðeMkLkLke [kuÚke MkËe{kt økku÷Lke ÃkqðeoÞ MkhnËku Ãkh s{oLk ¼k»kk çkku÷íke £uLf òríkyu fçkòu s{kÔÞku níkku yLku íkuuLku ykÄkhu s fk¤¢{u yk ËuþLkwt Lkk{ £ktMk Ãkzâwt Au. yuf y÷øk hkßÞ fu «Ëuþ íkhefu £ktMkLkk yÂMíkíðLke þYykík Lkð{e MkËe{kt

rðrðÄ MktMf]rík Mkwfw{kh yu{. rºkðuËe hkò [k÷eoòuELkLkk £uLf Mkk{úkßÞLkk W¥kh yLku Ërûký rð¼køkku{kt ¼køk÷k Ãkzâk íÞkhÚke þY ÚkÞwt níkwt. [k÷eoòuELkLkk ðtþòuyu E.Mk. 987 MkwÄe £ktMk Ãkh hkßÞ fÞwO níkwt yLku íÞkhçkkË Ìkw fkÃkuík, zâwf ykìV £ktMk yLku fkWLx ykìV ÃkurhMk £ktMkLkk hkò çkLÞk níkk. 1792{kt £ktMk{kt hkòþkne Mkk{u ¢ktrík ÚkE níke yLku íku «òMk¥kkf çkLÞwt níkwt, Ãkhtíkw 1799{kt LkuÃkkur÷ÞLk çkkuLkkÃkkxuo Mkðo Mk¥kk fçksu fheLku ÃkkuíkkLku £ktMkLkku Mk{úkx ònuh fÞkuo níkku. LkuÃkkuur÷ÞLku ÞwhkuÃkLkkt {kuxk ¼køkLkkt hkßÞku Mkk{u ÞwØku fheLku yLkuf Ëuþku Síke ÷eÄk níkk, Ãkhtíkw 1815{kt #ø÷uLz Mkk{u íkuLke nkh ÚkÞk ÃkAe £ktMk Vhe «òMk¥kkf çkLÞwt níkwt. £uL[ rhðkuÕÞwþLk íkhefu

f÷k yLku ¢ktríkLkku Mk{LðÞ-£ £ktMk Mk¥kkðkh Lkk{

òýeíke hksfeÞ ¢ktríkyu yLkuf ËuþkuLku «uhýk Ãkqhe Ãkkze níke. £ktMk Ãknu÷k yLku çkeò rðïÞwØ{kt $ø÷uLzLke Ãkz¾u hneLku ÷zâwt níkwt. 1958{kt yk Ëuþ{kt «{w¾þkne ÃkØríkLke ÷kufþkneLke MÚkkÃkLkk ÚkE níke. £ktMk ÞwhkurÃkÞLk ÞwrLkÞLk (EÞw)Lkku yuf {n¥ðLkku MkÇÞ Ëuþ Au yLku MktÞwõík hk»xÙku (ÞwyuLk)Lke Mk÷k{íke Mkr{ríkLkk Ãkkt[ fkÞ{e MkÇÞku{kt íkuLkku Mk{kðuþ ÚkkÞ Au.

Ä £uLMk rhÃkÂç÷f ykìV £ktMk

MÚkkLk

Ãkrù{ ÞwhkuÃk

fw÷ rðMíkkh

5,47,030 [kuhMk rf{e

ðMíke

6.4 fhkuz

hksÄkLke

ÃkurhMk

{wÏÞ þnuhku

MktMf]rík ÷øk¼øk 300 ð»koÚke £ktMkLke hksÄkLke ‘ÃkurhMk’Lku ËwrLkÞkLkwt MkktMf]ríkf ÃkkxLkøkh fnuðk{kt ykðu Au. £ktMkLke MktMf]rík {nËT ytþu þnuhe yÚkðk fkuM{kuÃkkur÷xLk fnuðkÞ Au. ËwrLkÞk¼hLkk Ëhuf ûkuºkLkk f÷kfkhku £ktMk{kt hneLku f÷kLkwt rþûký yLku f÷kfeÞ «ð]r¥kyku fhðkLke {nuåAk Ähkðíkk nkuÞ Au. MkkrníÞ, r[ºkf÷k, MÚkkÃkíÞ yLku rþÕÃk íku{s Mktøkeík yLku rVÕ{Lkk ûkuºk{kt £ktMku søkíkLku yLkuf {nkLk f÷kfkhkuLke ¼ux ykÃke Au. ÃkurhMk{kt ykðu÷wt ‘÷wðú’ ËwrLkÞkLkwt MkkiÚke {kuxwt r[ºkf÷kLkwt MktøkúnMÚkkLk Au. ËwrLkÞkLke yuf yòÞçke økýkíkku yurV÷ xkðh Ãký ÃkurhMk{kt s Au. yk WÃkhktík ÃkurhMk VuþLksøkíkLke hksÄkLke

ÃkurhMk, çkkuËkuo, {kMkuo÷, {kuLíkður÷Þh, LkkLíkuMk, íkw÷wMk

ykçkkunðk

¼q{æÞ Mkk{wrÿf

Ä{o

hku{Lk fuÚkr÷f, «kuxuMxLx r¾úMíke, ÞnqËe, EM÷k{

Ãký økýkÞ Au yLku yðLkðkt ð†ku yLku ÃkrhÄkLkLke þi÷eLkk {kuxk ¼køkLkk ‘xÙuLz’ ÃkurhMk{kt Þkuòíkk ‘VuþLk þku’Úke þY ÚkkÞ Au íku{ {kLkðk{kt ykðu Au.

£uL[ ðkLkøkeyku £ktMkLke f÷kLke su{ ½ýe £uL[ ðkLkøkeyku Ãký ÞwhkuÃk-y{urhfk{kt ¾qçk «ÏÞkík Au. £uL[ ÷kufku ¾kðkLkk ¾qçk þku¾eLk Au yLku íku{Lkwt Ëhuf s{ý ¾qçk ÷ktçkwt [k÷u Au. íkuyku Ãknu÷kt s{ðk{kt

hkuxuþLk Ãkkur÷Mke xu÷uLxuz ¾u÷kzeykuLkk {Lkkuçk¤ íkkuze þfu

h{kE hnu÷k ¼khík, ykì MxÙykìurM÷Þk{kt xÙur÷Þk yLku ©e÷tfk ðå[uLkk

rºkfkuýeÞk støk{kt ¼khíkeÞ xe{{kt hkuxuþLk Ãkkur÷Mke «{kýu Ëhuf {u[{kt yuf, çku ¾u÷kzeLke VuhçkË÷ fhðk{kt ykðu Au. suLku ÷eÄu Mkr[Lk yLku MkunðkøkLku Ãký xe{Lke çknkh çkuMkðwt Ãkzu Au. xe{ RÂLzÞkLke yk hkuxuþLk Ãkkur÷Mke fÃíkkLk ÄkuLkeyu íkiÞkh fhe Au suLkku ¾qçk rðhkuÄ Ãký ÚkE hÌkku Au. ykìMxÙur÷Þk Mkk{uLke [kh xuMxLke ©uýe{kt MktÃkqýoÃkýu Äku÷kE ÚkE síkkt ¼khíkeÞ r¢fux xe{Lkk MkwfkLke {nuLÿ®Mkn ÄkuLkeLkk {kÚku {kA÷kt Äkuðk{kt ykÔÞkt níkkt. ËuþLkk fhkuzku r¢fux«u{eyku nkhLku fkhýu rLkhkþ ÚkE økÞk níkk. Lkkf fÃkkE [qfu÷k r¢fux çkkuzuo AqÃke heíku XÃkfku Ãký ykÃÞku níkku. yLku íku fkhýu ÄkuLkeyu hkuxuþLk Ãkkur÷Mke íkiÞkh fhe, su xe{Lkk Ëhuf ¾u÷kzeLku ÷køkw Ãkzu Au. ÃkAe ¼÷u íku Mkr[Lk nkuÞ fu ðehw. ÄkuLkeLke yk ÃkØríkÚke xe{Lkk ¾u÷kzeykuLkk {Lkkuçk¤ WÃkh yMkh ÚkE Au. çkkuzoLkk {kuxk¼køkLkk yrÄfkheykuLku yk ðkík ÃkMktË Ãký LkÚke, Ãký íkuyku nk÷Lkk íkçk¬u fktE s çkku÷ðk íkiÞkh LkÚke yÚkðk çkku÷e þfíkk LkÚke. fux÷kf Ãkqðo xuMx r¢fuxhkuyu yk ÃkØríkLke xefk Ãký fhe Au yLku ÃkkuíkkLkkt {tíkÔÞku ònuh Ãký fÞkO Au. y÷çk¥k, MktsÞ {ktshufh suðk yufkË Ãkqðo r¢fuxhu çk[kð Ãký fÞkuo Au. xe{ RÂLzÞkLke hkuxuþLk ÃkØríkLkku ¼khíkeÞ r¢fux xe{Lkk Ãkqðo MkwfkLke yLku r¢fuxLkk r÷suLz yuðk MkwrLk÷ økkðMkfhu ¾qçk xefk fhe Au. ÄkuLkeLku ykzk nkÚku ÷uíkk økkðMkfhu fÌkwt Au fu økkiík{ økt¼eh nk÷{kt Mkkhk Vku{o{kt Au. Mkr[LkLkku yLkw¼ð íkuLkk {kxu ykÄkh çkLÞku Au. íÞkhu fÃíkkLk rMkrLkÞMkoLkk Lkk{u ykuÃk®Lkøk çkuxTMk{uLkLku þk {kxu hkuxux fhe hÌkku Au? òu íkuýu yk s hýLkeríkLku yLkwMkhðe nkuÞ íkku ¾wË þk {kxu Ëhuf {u[ h{u Au? RLk Vku{o çkuxTMk{uLkLku çknkh çkuMkkzðkLku çkË÷u ¾wËu çknkh çkuMkðwt òuEyu. ykùÞoLke ðkík íkku yu Ãký Au fu Mkr[Lk yLku MknuðkøkLku hkuxuþLk Ãkkur÷Mke «{kýu h{kzðk{kt ykðu Au ßÞkhu MktÃkqýoÃkýu ËeLk ¼kð MkkÚku ÃkkuíkkLkk Ãkk ÚkuMkk¤ko yufË{r¢»LkkLku fÌkwt fu “rzÞh

r¢»Lkk, Mkk{u VkMxVqz huMxkuhkt{kt çkøkohLkk Vkuxk {Lku ÷÷[kðu Au, yk íkhV nwt ðzktÃkkô çkLkíkk òuô Awt, Ãku÷e íkhVÚke Ãktòçke Mk{kuMkkLke yLku yk çkksw ¼kSÃkkôLke ÷khe{ktÚke ykðíke ¾w~çkwyu íkku {khk Ãkøk{ktÚke [k÷ðkLke Mk½¤e íkkfkík rçk÷fw÷ nýe s ÷eÄe Au. Mk¾k, ËwfkLk{kt hMkÍhíke s÷uçke òuE {khwt {Lk [fhkðu [Zâwt Au. Ãký nu r{ºk, yk çkÄwt {khk {kxu ðßÞo Au, fkhý fu ðzktÃkkô yLku Mk{kuMkk fku÷uMxuhku÷ ðÄkhu Au Lku zkÞkrçkxeMkLku fkhýu s÷uçkeLku íkku yzðkLke Ãký zkìõxhu {LkkE Vh{kðe Au. íkku nu Mk¾k, íkwt s fnu fu [khu íkhV MðkrËü ðkLkøkeykuÚke ½uhkÞu÷ku yuðku nwt fE heíku Mktík]rÃík Ãkk{wt?” íÞkhu xuMxe ¾kðkLkwt òuE [r÷ík ÚkÞu÷k, Ãkhtíkw zkìõxhkuLke Ä{feyku yLku nuÕÚk rxÃMk ðkt[eLku LkkMkeÃkkMk ÚkÞu÷ ÃkkÚkoLku r¢»Lkk fnu Au fu: “nu ðíMk, zkìõxhkuLkku Ä{o Au ÃkuþLxLke hûkk fhðkLkku. yk {kxu zkìõxhku

Ãkuður÷ÞLk yu. ze. ÔÞkMk rLk»V¤ økÞu÷k Mkwhuþ hiLkkLku çkÄe {u[ku{kt yu çknkLkwt ykÃkeLku h{kzðk{kt ykðu Au fu íkuLke rV®Õzøk ¾qçk Mkkhe Au. yk rMkðkÞ Ãký çkkì÷hkuLke rMkrLkÞkurhxeLku Ãký æÞkLk{kt LkÚke ÷uðk{kt ykðe. yk ÃkØrík ÷ktçkkøkk¤u LkwfMkkLkfíkko Mkkrçkík ÚkE þfu Au. yuf rËðMkeÞ r¢fux{kt yk{ Ãký ½ýk¾hk y¾íkhk fhðk{kt ykðíkk nkuÞ Au, r¢fuxLke h{ík{kt nt{uþkt Lkðku çkkì÷ ÍzÃke çkku÷hkuLku s ykÃkðk{kt ykðu Au ßÞkhu ËkðLke Ãknu÷e s ykuðh ÂMÃkLk çkkì÷hu Lkk¾e nkuÞ íkuLke þYykík ðLk-zu r¢fux{ktÚke s ÚkE níke, yk rMkðkÞ Ãký ½ýk çkÄk y¾íkhk fhðk{kt ykÔÞk Au. yLku yk çkkçkíkkuLku æÞkLk{kt hk¾eLku s fËk[ ÄkuLkeyu yk hkuxuþLk Ãkkur÷Mke (xe{ {uLkus{uLxLku rðïkMk{kt ÷ELku s) Ëk¾÷ fhe nþu. hkuxuþLk Ãkkur÷MkeLke ðkík Lkef¤e Au íÞkhu ¼khíkeÞ r¢fuxLkk RríknkMk Ãkh Lksh Lkk¾eyu íkku hkuxuþLk Ãkkur÷Mke suðe ½xLkkyku ¼qíkfk¤{kt LkkUÄkE Au. yu ½xLkkykuLku fËk[ hkuxuþLk Lk fne þfkÞ «rík¿kk Ãký ÷u Au. yk{ ÃkuþLxLku ¾kðkLke {LkkE Lk Vh{kðu íkku yu zkìõxh yuLkku Ä{o [qõÞku fnuðkÞ. Ãký zkìõxhkuLkk fnuðk Aíkkt ErLÿÞkuLku ðþ y{wf ËËeoyku ÃkkuíkkLkwt ÄkÞwO ¾kÞ Au yLku ytíku ðkÞk zkìõxh ÚkELku Þ{÷kufLku Ãkk{u Au. ÃkkÚko, yuf rËðMk çkÄktyu {hðkLkwt Au. su ¾kÞ Au yu Ãký {hu Au yLku ¼qÏÞku hnu Au yu Ãký {hu Au, íkku

Ãký ÷øk¼øk íku «fkhLkwt s níkwt. xe{ {u {rnLkk{kt #ø÷uLz sðkLke níke Ãký 1935Lkk ykìõxkuçkh{kt r¢fux çkkuzou ÃkxkizeLkk Lkðkçk (rMkrLkÞh)Lke MkwfkLke íkhefu ðhýe fhe ËeÄe níke Ãký 1936Lkk Vuçkúwykhe{kt íku{ýu Lkk Ãkkze Ëuíkkt rðsÞLkøkhLkk {nkhkòLku fuÃxLk çkLkkððk{kt ykÔÞk níkk. 1958-59{kt ðuMx #ø÷uLzLke r¢fux xe{ ¼khíkLkk «ðkMku ykðe níke íÞkhu Ãkkt[ xuMx{kt [kh ¾u÷kzeykuyu MkwfkLkeÃkË Mkt¼kéÞwt níkwt. {wtçkE ¾kíkuLke «Úk{ xuMx {u[ {kxu økw÷k{ ynu{ËLku MkwfkLke çkLkkÔÞk níkk. Ãký íkuyku Lk h{e þfíkk Ãkku÷e W{heøkh fÃíkkLk çkLÞk. fkLkÃkwh ¾kíkuLke çkeS yLku fku÷fkíkk ¾kíkuLke ºkeS xuMx{kt økw÷k{ ynu{Ëu fuÃxLkrþÃk Mkt¼k¤e yLku íÞkhçkkË rLkð]r¥k ònuh fhíkkt {ÿkMk xuMx {kxu VheÚke W{heøkhLku íkks MkkUÃkðk{kt ykÔÞku. Ãký íku{Lku øk{íkku ¾u÷kze Lk {¤íkkt xkuMk Ãknu÷kt hkSLkk{wt ykÃke Ëuíkkt {uLkush rðLkw {ktfzLku zÙu®MkøkY{Lke {qíkhze ÃkkMku ÷E økÞk yLku fÌkwt fu ynªÚke MkeÄk xkuMk fhðk {kxu {uËkLk Ãkh òyku. rËÕne ¾kíkuLke AuÕ÷e xuMx {kxu S. yuMk. hk{[tËLku MkwfkLkeÃkË MkkUÃkkÞwt, Ãký Mk{ÞMkh rËÕne ÃknkU[e Lk þfíkkt nu{w yrÄfkheyu MkwfkLkeÃkË Mkt¼kéÞwt. 1974-75{kt ðuMx EÂLzÍ Mkk{uLke rËÕne xuMx{kt xe{Lkwt MkwfkLkeÃkË Mkt¼k¤Lkkh ©erLkðkMkLk ðUfxhk½ðLkLku ÃkAeLke fku÷fk¥kk ¾kíkuLke {u[{kt çkkh{k ¾u÷kze íkhefuLke Vhòu çkòððe Ãkze níke yLku íkuÚke yu{ sYh fne þfkÞ fu ykðwt çkÄwt Võík ¼khíkLkk r¢fux{kt s çkLke þfu, ÄkuLkeyu Lkðwt fþwt s LkÚke fÞwO. ykøku Mku [÷e ykíke ni... ðkíkLku s Ëkunhkðe Au. newsvnm@yahoo.com

Mkkík{ku çkku÷ 1928{kt r¢fux çkkuzoLke MÚkkÃkLkk ÚkE íÞkhçkkË «{w¾ yLku {tºkeLke ¾whþe Ãkh ½ýk çkÄk ð»kkuo MkwÄe r[xfe hÌkk níkk Ãký 1960 ÃkAe íku{kt hkuxuþLk ÃkØrík Ëk¾÷ fhðk{kt ykðe yLku yksu íku s «{kýu [k÷u Au. n��u ykÃkýu ÄkuLkeLku fu{ Ëku»k ykÃke þfeyu?

òíkòíkLkkt yurÃkxkEÍh, MkkuMk yLku MkqÃkLkku ykMðkË {kýu Au yLku íÞkhçkkË {wÏÞ ðkLkøkeyku ÃkehMkkðkLke þYykík ÚkkÞ Au. ¼kusLkLkk ytíku r{ü ðkLkøkeLkku MðkË Ãký {kýu Au. £ktMk{kt {þY{Lke ðkLkøkeyku yLku rÃkÍk Ãký ¾qçk ÷kufr«Þ Au. ¾kðkLke su{ s £uL[ ÷kufku ‘Ãkeðk’Lkk Ãký þku¾eLk Au yLku swËe swËe òíkLkk £uL[ ðkELk søk{þnqh Au yLku íku{kt Ãký þuBÃkuELk íkku fkuE Ãký Wsðýe{kt yrLkðkÞo {LkkÞ Au. £ktMkLkk swËk swËk «Ëuþku{kt {kuxk

fku

E Ãký ftÃkLke fu MktMÚkk{kt {uLkush íku{Lkk ðzÃký nuX¤ swËk swËk Míkhu fk{ fhíkk f{o[kheykuLku fuðwt Lkuík]íð Ãkqhwt Ãkkzu Au, íku{Lku yr¼«urhík fhe swËkt swËkt fk{ku{kt fuðe heíku òuíkhu Au yLku íku{Lkk WÃkh fuðku ytfwþ Ähkðu Au yuLkku Mk{økú ykÄkh {uLkush yk f{o[kheykuLke «f]rík, íku{Lke ðíkoýqf ytøku fuðe Äkhýkyku MkkÚku fk{ ÷u Au íkuLkk WÃkh hnu÷ku Au. ykðe ÄkhýkykuLkk Mk{qnLkk çku «fkh Au. ÄkhýkykuLkku yuf Mk{qn (Set) ‘Theory - x’ yLku yLÞ Mk{qn ‘Theory - y’Úke yku¤¾kÞ Au. {uþuåÞwMkuxTMk RÂLMxxâqx ykuV xufTLkku÷kuS (MIT){kt

ÃkkÞu ðkELk íku{s yLÞ «fkhLkk ËkYLkwt WíÃkkËLk ÚkkÞ Au yLku íkuLke {kuxk «{ký{kt rLkfkMk Ãký ÚkkÞ Au.

ÃkhtÃkhk yLku heíkrhðks £uL[ ÷øLk«Mktøku yuf rðr[ºk rhðks yrLkðkÞo heíku Ãkk¤ðk{kt ykðu Au yLku íkuLku ‘çkenu®zøk ykìV çkkuxÕMk ykuV þuBÃkuLk’ fnuðk{kt ykðu Au. þuBÃkuLkLke MktÏÞkçktÄ çkkux÷kuLku yuf ¾kMk heíku çkLkkððk{kt ykðu÷e ÄkhËkh ík÷ðkhÚke fkÃke Lkkt¾ðk{kt ykðu Au. r¢Mk{MkLke Wsðýe Ëhr{ÞkLk

smt2@rediffmail.com

þwt Au yk rÚkÞhe-x yLku rÚkÞhe-y?

{uLkus{uLx zkì. yu.Mke. çkúñ¼è {Lkkurð¿kkLkLkk rðîkLk «kuVuMkh zø÷kMk {uføkúuøkhu {kLkð, «f]rík yLku MktçktÄkuLkk Ÿzk yÇÞkMkLku ytíku Mkt[k÷Lk ûkuºku Mkki «Úk{ yk çku rÚkÞheLke rð¼kðLkkLkwt «ËkLk fÞwO. íku{Lkk {ík {wsçk ‘rÚkÞhe: x’Lke Äkhýkyku yk «{kýu Au: (1) {kuxk ¼køkLkk f{o[kheyku(÷kufku) yk¤Mkw «f]ríkLkk nkuÞ Au, fk{Úke Ëqh ¼køkíkk nkuÞ Au. (2) íku{Lke ykðe «f]ríkLku fkhýu íku{Lkk ÔÞÂõíkøkík WÆuþ yLku MktMÚkkfeÞ WÆuþ ðå[u {kuxe ¾kE nkuÞ Au, ykðk ÷kufkuLku MktMÚkkfeÞ WÆuþ nktMk÷ fhðk {kxu {uLkushu Ëhuf fkÞo{kt rËþkMkq[Lk fhðwt Ãkzu Au, íku{Lkk Ãkh ytfwþ hk¾ðku Ãkzu Au, íku{Lke MkkÚku Mk¾íkeÚke fk{ ÷uðwt Ãkzu Au yLku õÞkhuf rþûkkí{f Ãkøk÷kt Ãký ÷uðkt Ãkzu Au. (3) {kuxk ¼køkLkk ÷kufku MktMÚkk fu ftÃkLke{kt ÃkkuíkkLkkt Ãkøkkh yLku LkkufheLke Mk÷k{íkeÚke s Mktíkwü nkuÞ Au. íkuyku sðkçkËkhe xk¤íkk nkuÞ Au. íku{Lku WÃkhe yrÄfkhe Mkíkík rËþkMkq[Lk fhu, Ëkuhu fu nwf{ fhu íku øk{íkwt nkuÞ Au. ÃkkuíkkLkk f{o[kheyku rðþuLke ykðe Äkhýkyku (Theory - x) MkkÚku fk{ ÷uíkk {uLkush yufnÚÚkw - Mk¥kkðkËe yr¼øk{ Ähkðu Au. f{o[kheykuLku MkkUÃku÷ fk{ MkwÃkuhu MktÃkLLk fhðk Ëhuf çkkçkíku íku{Lku rËþkMkq[Lk fhíkk hnu Au. íku{Lkk WÃkh Mkíkík Lksh hk¾u Au, rLkÞtºkýku ÷kËu Au, yr¼«urhík Ãký fhu Au yLku sYh Ãkzu íkku MkÏkíkeÚke fk{ ÷E rþûkkí{f Ãkøk÷kt Ãký ¼hu Au. suLkk{kt MkwÄkhku árüøkku[h ÚkkÞ yuðk f{o[kheykuLku rðþu»k ÷k¼kÂLðík fhu Au, Ãkhtíkw ykðk {uLkush áZÃkýu {kLkíkk nkuÞ Au fu ykðk yk¤Mkw, sðkçkËkheÚke

Ëqh ¼køkíkk, {kºk Ãkøkkh yLku Mk÷k{íke WÃkh s árü hk¾íkk f{o[kheyku MkkÚku íkku yk heíku s ðíkoðwt Ãkzu. f{o[kheyku rðþu çkeò «fkhLke (Set of {kLÞíkkLkk Mk{qnLku assumptions), {uføkúuøkh ‘rÚkÞhe-y’Úke ðýoðu Au. yk Äkhýkyku Lke[u {wsçk Au: (1) {kuxk ¼køkLkk f{o[kheyku(÷kufku) íku{Lkk fkÞoLku fkuE {Lkøk{íke h{ík sux÷wt s Mkknrsf {kLku Au. yÚkkoíkT íku{Lkk fkÞo «íÞu íku{Lku Mkknrsf hwr[ WÃksu Au. (2) íkuyku su «íÞu «ríkçkØ Au yuðk MktMÚkkfeÞ WÆuþLku nktMk÷ fhðk íkuyku MðÞt«urhík yLku MðÞt-MktÞr{ík, MðÞtytfwrþík nkuðkLke ûk{íkk Ähkðu Au. (3) íkuyku fuð¤ Ãkøkkh fu ykŠÚkf ÷k¼ {kxu s fk{ fhíkk LkÚke nkuíkk. MktMÚkk «íÞuLke yuf «ríkçkØíkkÚke fk{ fhu Au. (4) yk «fkhLkk ÷kufku ÞkuøÞ ÃkrhÂMÚkrík nuX¤, {kºk MkkUÃku÷e sðkçkËkhe Mðefkhðk s Lknª, Ãkhtíkw Mkk{uÚke sðkçkËkheLku ykðfkhðk íkíÃkh nkuÞ Au. (5) MktMÚkkfeÞ Mk{MÞkykuLkk n÷ {kxu íkuyku MksoLkkí{fíkk, fÕÃkLkk, çkwrØfkiþÕÞ yLku [kíkwÞoLkku çknku¤k «{ký{kt rðrLkÞkuøk fhðkLke ûk{íkk Ähkðíkk nkuÞ Au. su {uLkushLku ÃkkuíkkLkk f{o[kheyku rðþuLke yk «fkhLke Äkhýkyku nkuÞ íkuýu íku{Lku ðkhtðkh Mkq[Lkkyku ykÃkðkLke,

ÃkkÚkoLku fnku WXkðu ðzktÃkkô

ÃkAe ¾kELku fu{ Lk {hðwt? ðíMk, yux÷u s íkku {Lku hkus ºký VhMkký yLku AÃÃkLk¼kuøk {Xk ðøkh ¾kðkLkwt øk¤u s LkÚke Qíkhíkwt.” “yLku nu r{ºk, íkwt íkku {kfuo®xøkLkwt fk{ fhu Au. íkkhu hkus fux÷kt xkøkuox ÃkkzðkLkk nkuÞ Au suLkk {kxu íkkhu þÂõíkLke sYh Au, ½kMk suðk fkuçkeLkk Mk÷kz yLku MðkËneLk ËqÄeLkk zkÞx MkqÃk Ãkh hneLku íkwt yk xkøkuox fËkrÃk Lk Ãkkze þfu, {kxu {khwt {kLk yLku yk Ãktòçke Mk{kuMkkLku [xýe MkkÚku LÞkÞ ykÃk.” r¢»LkkLke ykðe ðkíkku Mkkt¼¤e ÃkkÚkoLkk [nuhk Ãkh Úkkuzwt íkus Ëu¾kÞwt. Ãký yuf Ëqçk¤k-Ãkkík¤k r{ºku økEfk÷u s nkxoyuxuf ytøku Vkuhðzo fhu÷k E-{u÷Lku ÞkË fhe ¼Þ¼eík ÚkÞu÷ ÃkkÚko Vhe Ãkkýe{kt çkuMkðk ÷køÞku yLku çkkuÕÞku, “nu Mk¾k, íkwt {Lku yk ¾kôøk÷e{ktÚke çknkh fkZ, ynª

{Ähkíku ÷kufku [[o{kt r¢Mk{Mk {kýðk nkshe ykÃkðk òÞ íku Ãknu÷kt ‘fXÃkqík¤eLkku ¾u÷’ (ÃkÃkux þku) ÞkusðkLkku rhðks Au. EMxhLkk íknuðkhku Ëhr{ÞkLk yuf yuðku rhðks Au fu ‘økwz £kEzu’Lkk ykøk÷k økwhwðkhÚke Ëuð¤Lkku ½tx ðøkkzðk{kt ykðíkku LkÚke yLku íku ‘EMxh MkLzu’Lkk rËðMku Vhe ðøkkzðkLkwt þY fhðk{kt ykðu Au. ‘çkkÂMx÷ zu’Lke Wsðýe £ktMkLke MkkiÚke htøkçkuhtøke ÃkhtÃkhk Au. yk rËðMku £ktMkLke hkßÞ¢ktrík Ëhr{ÞkLk hkòþkneLkk «íkef Mk{kLk {Lkkíke çkkÂMx÷Lkk rfÕ÷kLke su÷ Ãkh ÷kufkuyu nw{÷ku fÞkuo níkku.£uL[ ÷kufkuLku ÃkkuíkkLkk MkktMf]ríkf ðkhMkkLkwt ¾qçk økkihð Au yLku íkuÚke íkuyku íkuLku ÃkkuíkkLke ‘hk»xÙeÞ yku¤¾’ {kLku Au. LkkLkk fu {kuxk fkuE Ãký f÷kfkhLku £ktMk{kt ¾qçk MkL{kLk ykÃkðk{kt ykðu Au. Mkk{kLÞ heíku £ktMkLkk ÷kufku þktríkr«Þ yLku {¤íkkðzk íkÚkk ¾qçk ðkíkkurzÞk nkuÞ Au. òufu íkuyku nt{uþkt yufçkeòLku ykiÃk[krhf heíku {kLMÞkUh fu {kËe{ fneLku s MktçkkuÄu Au. íkuyku rþük[khe yLku ÃkkhËþof «f]ríkLkk {LkkÞ Au yux÷u fu íkuyku íku{Lkk {Lk{kt su nkuÞ íku çkÄwt s fne Ëu Au. £uL[ ÷kufku «u{ fhðk{kt {krnh økýkÞ Au yLku íkuðe íku{Lke yktíkhhk»xÙeÞ «ríkck Ãký Au. «u{ yLku òíkeÞ MktçktÄ (MkuõMk)Lke çkkçkík{kt £uL[ ÷kufku íku{Lkk Ãkkzkuþe s{oLkku fu ytøkúus ÷kufku fhíkkt Ãký ðÄw {wõík Au. ÷øLk Ãknu÷ktLkk, ÷øLk rðLkkLkk MktçktÄku íku{s MkòíkeÞ MktçktÄkuLkku Ãký ynª fkuE AkuA LkÚke. xqtf{kt £uL[ ÷kufku SðLkLku «u{ fhLkkhk ÷kufku Au. ¾kðwt, Ãkeðwt yLku {Ík fhðe íkuðe rV÷MkqVeLku (suLku yurÃkõÞwrhÞrLkÍ{ fnu Au) íkuyku yLkwMkhu Au.

{khwt fk¤swt fktÃku Au.” íÞkhu r¢»Lkkyu ÃkkuíkkLkku WÃkËuþ ykøk¤ ÄÃkkÔÞku: “nu ðíMk, ûkrºkÞLkku Ä{o Au «òLke hûkk fhðkLkku, rþûkfLkku Ä{o Au ¿kkLk ykÃkðkLkku, yLku ftËkuELkku Ä{o Au {eXkE

÷ku÷{-lol yÄeh y{ËkðkËe çkLkkððkLkku. òu rþûkf ¿kkLk ykÃkðk íkiÞkh nkuÞ Ãký ÷uLkkh fkuE Lk nkuÞ íkku? rð[kh fu ftËkuELke çkLkkðu÷e {eXkE ðu[kÞ Lknª íkku yuLkwt ½h fE heíku [k÷u? yu{Lkkt AkufhktykuLkk {kuçkkR÷ rh[kso fE heíku ÚkkÞ? {kxu ðíMk íkwt {wõík{Lku {eXkE yLku

CMYK

Mk{kuMkk ykhkuøk, fkhý fu yu{kt s ftËkuELkkt AkufhktykuLkwt Rü Au. ðnk÷k, yk Mkf¤ ¾kWøk÷e yLku yu Úkfe yLkuf ÃkrhðkhkuLkwt Ãkk÷Lk íkkhk {khk suðk ÷kufkuLkk [xkfkÚke ÚkkÞ Au. íkwt yk{ ¾kWøk÷e{kt ykðe ÃkkAku ¼qÏÞku òÞ íkku yLkÚko ÚkE sþu. yLku ÞkË hk¾ ðíMk fu su Ãkwhw»k MðkË ErLÿÞLku ðþ{kt hk¾u Au íku Ãkwhw»k ½h{kt ÃkíLkeLkk nkÚkLkwt MðkËneLk ¼kusLk ¾kðkLku Ãkk{u Au.” þe¾kW ÃkíLkeLkk nkÚku çkLkkðu÷ ËqÄeLkkt ßÞqMk, MkqÃk, þkf yLku ËqÄeLkkt s Zuçkhkt ÞkË ykðíkkt ÃkkÚko fktÃke QXâku yLku çkkuÕÞku fu “nu Mk¾k, íkkhe ðkíkku Mkkt¼¤e {khku MktÞ{ [¤e hÌkku Au, Ãkhtíkw {khk {Lk{kt {]íÞwLkku zh ½h fhe økÞku Au.” íÞkhu VVze QXu÷k ÃkkÚkoLku r¢»Lkkyu

rLkÞtrºkík fhðkLke fu íku{Lke WÃkh Mkíkík Lksh hk¾ðkLke sYh hnuíke LkÚke. {uLkushLkku íku{Lkk «íÞuLkku yr¼øk{ ÷kufþkneÞwõík - WËkh{íkðkËe nkuÞ Au. ykðk f{o[kheykuLku {uLkush fk{ fhðkLke rðþk¤ íkf Ãkqhe Ãkkzu Au, íku{Lku Mkíkík «kuíMkkrník fhu Au. f{o[kheyku ðÄwLku ðÄw ykí{MktÞr{ík-MðÞt ytfwrþík (Self Control) çkLku íku {kxu «uhýk ykÃkíkk hnu Au. ÃkzfkhÞwõík yuðk «kusõxku{kt íku{Lku ðÄkhuLku ðÄkhu Mktr{r÷ík fhu Au. ÃkkuíkkLkk f{o[kheykuLkkt «f]ríkðíkoLk rðþuLke {uLkush òu {kºk Äkhýk{kLÞíkk çkË÷u, yux÷u fu ‘rÚkÞhe-y’ rLkËuorþík ÄkhýkykuÚke f{o[kheLku {q÷ðu, íkku íkuyku ðÄwLku ðÄw fkÞofwþ¤ çkLkíkk òÞ. MktMÚkkfeÞ WÆuþ «íÞu ðÄwLku ðÄw «ríkçkØ Úkíkk òÞ yLku WíÃkkËLk yLku WíÃkkËfíkk çktLku{kt xqtfk Mk{Þ{kt s LkkUÄÃkkºk ðÄkhku Úkíkku Ëu¾kÞ. ykðk {uLkushLkwt ð÷ý nt{uþkt rðÄuÞkí{f s nkuÞ Au. íkuyku íku{Lkk ðzÃký nuX¤ fk{ fhðk f{o[kheyku íkhVÚke W¥khku¥kh ðÄwLku ðÄw Mkkhk Ëu¾kðLke yÃkuûkk hk¾íkk nkuÞ Au yLku f{o[kheyku Ãký yu{Lkk fkÞo îkhk yk yÃkuûkkykuLku Mkkfkh fhíkk s hnu Au. (÷u¾f RÂLMxxâqx ykìV {uLkus{uLx, rLkh{k ÞwrLkðŠMkxe{kt «kuVuMkh Au.) arvind@imnu.ac.in

z-çkfk VkMxÚke yLkuf «kuç÷u{ MkkuÕð ÚkkÞ Au çkfk, çkeswt su ÚkkÞ íku, Vux zeMkkuÕð ÚkkÞ Au çkfk. ÃkkuíkkLkwt {kuZwt ¾ku÷eLku rðhkx ËþoLk fhkðíkkt fÌkwt, “nu Mk¾k, òu {khk {kuZk{kt {kðku ¾kðkLku ÷eÄu Ãkzu÷kt [ktËkt Ëu¾kÞ Au? {khk Ãkøk{kt zkÞkrçkxeMkLku fkhýu Mkzku Ëu¾kÞ Au? ykx÷wt [k÷ðk{kt {Lku [Ze økÞu÷e nktV Mkt¼¤kÞ Au? nu r{ºk, yk çkÄwt íkku fkuELku Ãký ÚkE þfu Au yLku íkwt ðnu÷ku {heþ íkku Ãký ðifwtXLku Ãkk{eþ, ynª yk ÃkkuÕÞwþLk yLku ¼úü ËwrLkÞkÚke Awxfkhku Ãkk{eþ {kxu íkrçkÞíkÚke yk ðzktÃkkô WÃkkz yLku rLkÞríkLku yuLkwt fk{ fhðk Ëu” íÞkh ÃkAe yLkuf «fkhu MkktíðLk Ãkk{u÷ku ÃkkÚko r¢»LkkLkk nkÚk{kt hnu÷e çkxh ðzktÃkkôLke Ã÷ux{ktÚke yuf Ãkkô ÷E ykswçkksw çkeswt þwt ¾kðk suðwt Au íkuLkku õÞkMk fkZðk ÷køÞku. adhir.amdavadi@gmail.com


CMYK

3

«fhý

y

hrððkh, 26 Vuçkúwykhe, h012

www.sandesh.com

6

÷fuþ Þkr¿kf fk™…wh™k yu™k ½h{kt yuf hku®f„ [ìh …h ƒuMke™u þhkƒ …e hÌkku níkku. ‘{wtƒE xkEBMk’™ku Mxkh rh…kuxoh „ýkíkku yk {kýMk nS ºký ð»ko …nu÷kt þhkƒ™u nkÚk …ý ™nkuíkku ÷„kzíkku... yksu yu ¾hk ƒ…kuhu ÔneMfe™e [qMkfe ÷E hÌkku níkku. fk™…wh suðe ™k™e søÞk{kt yu™k ¼k„u ÍkÍwt fk{ ™nkuíkwt, …ý …í™eLkwt r…Þh ynª nkuðkÚke yuýu fk™…wh …MktË fÞwO níkwt. yuýu ßÞkhu xÙkLMkVh {k„e íÞkhu Mkki™u ™ðkE ÷k„e níke. h½wƒeh f~ÞÃk™k fuMk{kt yuýu su rð„íkku {u¤ðe níke yu™kÚke xkEBMk™u ¾qƒ ¢urzx {¤e níke. ft…™e yu™u «{kux fhðk™ku rð[kh fhíke níke íÞkt s y[k™f yuf rËðMk y÷fuþu xÙkLMkVh™e {k„ýe fhe níke. fkuE …ý MkV¤ rh…kuxoh …nu÷kt íkku {wtƒE AkuzðkLkwt s …MktË ™ fhu... ƒnw {n¥ðkfktûke nkuÞ íkku {wtƒEÚke rËÕne sðkLkwt …MktË fhu, yu™u ƒË÷u ykýu ™k™fzk þnuh{kt sðk™e {k„ýe fhe™u Mkki™u [kUfkðe ËeÄk níkk. “ykh Þw ~Þkìh r{Mxh Þkr¿kf?” yu{™k MkeEykuyu xÙkLMkVh™k ykìzoh …h Mkne fhíkk …nu÷kt Vhe yuf ðkh y÷fuþ Þkr¿kfLkwt {™ ZtZku¤e òuÞwt níkwt. y÷fuþ yuf yûkh ƒkuÕÞk rð™k zkufwt Äwýkðe™u Q¼ku ÚkE „Þku níkku. yu™k fk™{kt nSÞu yu Ä{fe Mkt¼¤kÞk fhíke níke. “ƒihe-Akufhkt™u ÷E™u {wtƒE Akuze Ëu... íkwt sux÷ku s÷Ëe ynªÚke síkku hneþ yux÷e ÷ktƒe Úkþu ík{khe ®sË„e.” òufu ykðe Ä{feyku™u y÷fuþu õÞkhuÞ „t¼ehíkkÚke ÷eÄe ™nkuíke. {wtƒE suðk þnuh{kt ¢kE{ rh…ku‹x„ fhíkk yuf {kýMk™u ykðe Ä{feyku íkku {éÞk fhu, yu{ {k™e™u yu …kuíkkLkwt fk{ fÞko fhíkku níkku. yu™e ykìrVMk{kt …ý yu™u ‘{kÚkk™ku Vhu÷ku’ fne™u ƒÄk yu™kÚke zhíkk. yu {kuhurþÞMkÚke ykðe™u MkeÄku {k™Mke™u {éÞku níkku. Mkw…hMxkh h½wƒeh f~ÞÃk™k fuMk{kt yuýu su fktE þkuÄe fkZâwt níkwt yu rð„íkku rðþu {k™Mke™e MkkÚku [[ko fhðk™ku yuýu «Þí™ fÞkuo,

“yu ƒnk™u ík™u [kðe {¤e òÞ, fËk[”

ðne økÞu÷e ðkíkko yhÄe hkíku {wtçkELke Mkzfku Ãkh rMkØkÚko yLku Mkkr{Þk {¤e òÞ Au. Mkkr{Þk yìõxÙuMk çkLkðk {kxu {wtçkE ykðe nkuÞ Au, Ãkhtíkw ºkýuf ð»koLke MxÙøk÷ yLku zÍLkçktÄ fk®Mxøk fkW[Lkku ¼kuøk çkLÞk ÃkAe íku fkì÷øk÷o çkLke økE nkuÞ Au. rMkØkÚko y{ËkðkËLkku Þwðf Au. yu{yu fÞko ÃkAe ÃkrhðkhsLkkuLkk rðhkuÄ Aíkkt rnLËe rMk™u{k™k yuf s{kLkkLkk MkwÃkhMxkh h½wçkeh f~ÞÃk Ãkh Ãkeyu[ze fhðk {kxu {wtçkE ykðu÷ku Au. h½wçkeh f~ÞÃkLkwt {kuík ¼uËe Mktòuøkku{kt ÚkÞu÷wt nkuÞ Au, Ãký íkuLkk ÃkrhðkhsLkku h½wçkeh f~ÞÃk rðþu yuf Ãký nhV Wå[khðk íkiÞkh LkÚke nkuíkk. Mkkr{Þk h½wçkehLkk ¾kMk ËkuMík yuðk fk®Mxøk rzhuõxh rðfe íkLkuò Ãkh Ëçkký fheLku rMkØkÚkoLku h½wçkeh f~ÞÃkLke Ëefhe yLku «ÏÞkík yuõxÙuMk MkwøktÄk MkkÚku {u¤ðe ykÃkðk «ÞkMk fhu Au. Ëhr{ÞkLk MkwøktÄk «ÄkLkÃkwºk yLku ytzhðÕzo MkkÚku fLkuõþLk Ähkðíkk yuõxh yswoLk Ëuþ{w¾Lku ònuh{kt ÚkÃÃkz {khíkkt QnkÃkkun ÚkkÞ Au. ‘{wtçkE xkRBMk’Lkk Ãkºkfkh y÷fuþ Þkr¿kfu {kuhurþÞMk sELku h½wçkehLkk {kuík ytøku MktðuËLkþe÷ {krníke {u¤ðe nkuÞ Au. íkuýu ykLke ðkík h½wçkehLke ÃkíLke {kLkMke f~ÞÃkLku fhe nkuÞ Au. y÷fuþLku Ä{fe {¤íkkt {wtçkE AkuzeLku fkLkÃkwh xÙkLMkVh {køke ÷eÄe nkuÞ Au. ƒnkh ™ef¤e sEþ.” Mkk{u™k AuzuÚke ðkík fhíkku yðks „t¼eh ÚkE „Þku, “{™u ¾ƒh Au fu íkkhe …kMku fux÷ef yuðe rzxuEÕMk Au, su íkwt ÷¾eþ íkku …ku÷eMk VheÚke {kÚkkfqx þY fhþu.” “ík{u fkuý ƒku÷ku Aku?” Mkk{u fkuE òuhÚke nMÞwt, “{khwt ™k{ fneþ yu{ {k™u Au? fuðe òík™ku ¢kE{

“{khk Ëefhk™u MkneMk÷k{ík {khk ½hu ÃknkU[kzku.” “…nu÷kt «kur{Mk fh fu íkwt yk{ktÚke ƒnkh ™ef¤e sEþ.” Mkk{u™k AuzuÚke ðkík fhíkku yðks „t¼eh ÚkE „Þku, “{™u ¾ƒh Au fu íkkhe …kMku fux÷ef yuðe rzxuEÕMk Au, su íkwt ÷¾eþ íkku …ku÷eMk VheÚke {kÚkkfqx þY fhþu.” “ík{u fkuý ƒku÷ku Aku?” Mkk{u fkuE òuhÚke nMÞwt, “{khwt ™k{ fneþ yu{ {k™u Au? fuðe òík™ku ¢kE{ rh…kuxoh Au?” …ý {k™Mkeyu yu™u ËkË ËeÄe ™nª. ™ðkE MkkÚku yu íÞktÚke ™ef¤e „Þku. yu ½hu …nkUåÞku íÞkhu yu™k …h yu™e …í™e™ku Vku™ ykÔÞku, “nwt «Úk{™e Mfq÷u ykðe Awt - yu™u ÷uðk... …ý Akufhktyku fnu Au fu «Úk{™u fkuE ÷ktƒe „kze{kt ƒuMkkze™u ÷E „Þwt.” yíÞkhu yu ½x™k ÞkË fhíkkt y÷fuþ™k þheh{ktÚke ¼ÞLkwt ÷¾÷¾wt …Mkkh ÚkE „Þwt. …í™e™k Vku™ rðþu yu ftE rð[khu yu …nu÷kt yuLkk Mku÷ …h yuf yòÛÞk ™tƒh …hÚke Vku™ ykÔÞku, “íkuhk ƒå[k {uhu …kMk ni, h½wƒeh f~ÞÃk fu fuMk {U yƒ ßÞkËk Ak™rƒ™ fh™k Akuz Ëu...” fkuE òuhÚke nMÞwt, “yu{kt nðu ftE ™Úke. ykì…™ yìLz þx fuMk Au.” “{khk Ëefhk™u MkneMk÷k{ík {khk ½hu ÃknkU[kzku.” “…nu÷kt «kur{Mk fh fu íkwt yk{ktÚke

rh…kuxoh Au?” “nwt n{ýkt nk …kzwt y™u fk÷u ÷¾e ™k¾wt íkku þwt fhþku ík{u?” Ëefhk™e ®[íkk {„s …h Mkðkh ÚkE „E nkuðk Aíkkt y÷fuþÚke Mð¼kð Aqxâku ™nª. yu™kÚke Ë÷e÷ ÚkE „E. “yksu WXkðe ÷eÄku Au íkku fk÷u …ý WXkðe ÷Eþ. yksu MkkuËku Au yux÷u …kAku {kuf÷eþ, …Ae òu y{khu fhðkLkwt ftE ™nª nkuÞ íkku íkkhu …ý Ëefhk™ku RLMÞkuhLMk …kMk fhkðe ÷uðk™ku.” “yk... yk... ƒhkƒh ™Úke.” “fkuý fnu Au fu ƒhkƒh Au? h½wƒeh f~ÞÃk su fhíkku níkku íku ƒhkƒh níkwt? yuýu ƒu™Íeh MkkÚku su fÞwO yu ƒhkƒh níkwt? yu™u yu™k „w™k™e Mkò {¤e Au. nðu íkwt yk{kt ðÄkhu [t[w…kík fÞko rð™k [q…[k… xÙkLMkVh {k„e ÷u.” “xÙkLMkVh??” y÷fuþ Þkr¿kf™ku

yðks Ÿ[ku ÚkE „Þku, “yk{kt xÙkLMkVh™e ðkík õÞktÚke ykðe?” “íkwt {wtƒE{kt hneþ íkku h½wƒeh™u ™nª ¼q÷e þfu... õÞktf ƒesu síkku hnu. n{ ¼e ¾wþ ykih íkq{ ¼e ¾wþ.” yðks VheÚke „t¼eh ÚkE „Þku, “yuf r{r™x{kt {khk Vku™™e ƒuxhe …qhe ÚkE sþu, òu Vku™ rzMkf™uõx ÚkÞku íkku íkkhk Akufhk™e ®sË„eLkwt f™uõþ™ …ý f…kE sþu.” “nwt síkku hneþ.” y÷fuþu ÍkÍwt rð[kÞko rð™k fne ËeÄwt, “{khk Ëefhk™u ½hu {kuf÷e yk…ku.” “…kt[ r{r™x...” Vku™ rzMkf™uõx ÚkE „Þku. y÷fuþ Ÿ[k Sðu yktxk {khíkku hÌkku ™u ƒhkƒh …kt[{e r{r™xu yu™k ½h™ku ƒì÷ ðkøÞku. yu™ku Ëefhku «Úk{ nkÚk{kt Mkƒ ðì MkuLzrð[Lkwt …ufux y™u {kuxwt xuzeƒuh ÷E™u ykEMk¢e{ ¾kíkku ¾kíkku Ëk¾÷ ÚkÞku. y÷fuþ™k f…k¤ …h …hMkuðk™kt ƒwtË òBÞkt níkkt. Ëefhk™u òuíkkt s yu™e ykt¾{kt …kýe ykðe „Þkt. yu «Úk{™u ¼uxe™u hze …zâku. ykX ð»ko™k Akufhk™u fktE Mk{òÞwt ™nª. yu íkku yu™u Mfq÷uÚke ÷E „Þu÷k ykìrVMk™k ytf÷ rðþu ðkík fhðk{kt rƒÍe níkku... yu rËðMku y÷fuþu ™¬e fhe ÷eÄwt fu h½wƒeh f~ÞÃk yu™ku fkuE Mk„ku ™nkuíkku, …ý yuLkwt Mktíkk™ fu yu™e …í™e yu™e ™kufhe™ku ¼ku„ ™nª ƒ™u. fk™…wh xÙkLMkVh ÷E™u yu ynª ykðe „Þku y™u yuýu ™¬e ÷eÄwt fu nðu h½wƒeh f~ÞÃk™k fuMk rðþu yu fkuE MkkÚku õÞkhuÞ ðkík ™nª fhu.  “ƒuƒe, yk{ ðkíku ðkíku {„s Axfe òÞ íkku frhÞh™e ðkx ÷k„e sþu. su™e ™u íku™e MkkÚku ÷zíke Vhu Au.” MkwøktÄk f~ÞÃk {kuZwt [Zkðe™u ƒuXe níke. yu™k

‘n{ rË÷ Ëu [qfu MkLk{’{kt yuf á~Þ ykðu Au, su{kt Mk÷{kLk ¾kLk ð¤{kt Lku ð¤{kt yiïÞko Mkk{u {h[kt ¾kÞ Au. yu þkux ykÃkíke ð¾íku ¾hu¾h Mk÷{kLku fk[ufk[kt {h[kt [kÔÞkt níkkt. òuLk yçkúkn{ çkkRf MxtxTMk Ãkkuíku s fhu Au. ‘Äq{’{kt yuf yuõþLk rMkfðLMk yuðe Au fu íku

nkÚk{kt yuf Zª„÷e suðwt Mkku^x r…÷ku Akíke MkkÚku [Mkku[Mk ¼ezu÷wt níkwt. y˃…÷ktXe ðk¤e™u yu yu™k zÙku#„Y{™k yuf MkkuVk …h xufku ËE™u ƒuXe níke. Mkk{u ™k™fzk Mke®x„ yhuLs{uLx{kt ƒuXu÷k rðfe y™u yswo™ Ëuþ{w¾™k Mku¢uxhe [tÿfktík yuLku Mk{òðe hÌkk níkk. Ëeður÷Þwt zk[wt ÷E™u ƒL™u™e [k÷w rVÕ{™ku «kuzâwMkh fkktrík÷k÷ þkn íÞkt hzwt hzwt ÚkE hÌkku níkku. “Mkkìhe ƒku÷ Ëu ƒuxk, ƒkík ¾ík{ fh. íkwt íkku yku¤¾u Au yswo™¼kE™u. rË÷ …h ÷E ÷uþu íkku fkhý ð„h...” “ƒÄk ƒku÷e [qõÞk nkuÞ íkku òð nðu. {™u Ÿ½ ykðu Au.” MkwøktÄk™ku [nuhku nS yuðku s níkku. “íkwt Mk{síke ™Úke. ºký r…õ[h ^÷kìh …h Au yu™e MkkÚku. yk rƒ[khku fktrík...” rðfeyu yu™e Mkk{u òuÞwt. fktrík÷k÷u ƒu nkÚk òuzâk, “yu™e rVÕ{™ku íkku ¾k÷e õ÷kE{uõMk y™u yuf „eík s ƒkfe Au. shk Mk{s ƒuxk, yk™kt ƒihe-Akufhkt hͤe …zþu.” “yk s ƒÄwt ík{khk yswo™™u fu{ ™Úke Mk{òðíkk? yu ½qMke ykÔÞku níkku {khe ðì™{kt.” “nðu ¼kE þku¾e™ Au shk y™u...” yswo™™k Mku¢uxheyu ykt¾ {khe, “íkwt …ý ftE Mkíke Mkkrðºke íkku ™Úke s... ¾wþ fhe ËeÄku nkuík íkku ƒu r…õ[h {¤e òík. ƒu {kuxkt ƒu™h yu™k r¾MMkk{kt Au n{ýkt. rnhkuE™ þkuÄu Au.” yuýu ÷kzÚke fÌkwt, “[k÷ [k÷, {khe MkkÚku [k÷. ¼kE™u {¤e ÷u.” yu Q¼ku ÚkÞku. MkwøktÄkyu …kuíkk™k nkÚk{kt™ku íkrfÞku Awèku VUõÞku. Mkku^x r…÷ku [tÿfktík™k [nuhk …h yÚkzkÞku. yu™kt [~{kt …ze „Þkt, “htze Mk{su Au {™u?” MkwøktÄk Q¼e

ík{Lku ¾çkh Au?

CMYK

ÚkE. fkuE ftE Mk{su yu …nu÷kt yuýu [tÿfktík™u fku÷h{ktÚke …fze ÷eÄku, “htze nkuô™u íkku…ý ½hkf {khe {hS™ku …MktË fhwt Awt. BÞwr™rMk…÷ ƒ„e[k™ku Mkkðosr™f ™¤ ™Úke fu fkuE …ý ¾ku÷e™u …kýe …e ÷u. fne Ëusu íkkhk ¼kE™u... yk{ …kuíkk™e òík™u ¼kE fnuðzkðu Au y™u Akufhe swyu fu fqíkhk™e su{... „ux ykWx... ¼zðk.” “íkwt {™u fnu Au?” [tÿfktík™ku yðks Ÿ[ku ÚkE „Þku. “íkkhku ƒk… ™Úke ykÔÞku™u íkkhe MkkÚku? yux÷u ík™u fnwt Awt... yu ykÔÞku nkuík íkku fnuík yu™u fu þwt yku÷kË …uËk fhe Au... ƒnw þku¾e™ nkuÞ íkkhku yswo™ íkku íkkhe ƒnu™™u {kuf÷, yu™u …ý rnhkuE™ ƒ™kðe Ëuþu.” fku÷h Akuze™u yuýu nkÚk ¾t¾uÞko, “{kuèk ƒu™h{kt...” MkwøktÄkyu rðfe Mkk{u òuÞwt, “RMkfku ÷u òyku Þnkt Mku.” [tÿfktíku rðfe Mkk{u zku¤k Vkzâk. fktrík÷k÷ hze …zâku, “yk… õÞk fh hne ni {uz{? {it ƒhƒkË nku òô„k.” yu ðktfku ð¤e™u MkwøktÄk™u …„u ÷k„ðk {ktzâku. MkwøktÄkyu yu™u ¾¼uÚke …fze™u Q¼ku fÞkuo. yu™e ykt¾{kt òuÞwt. fktrík÷k÷™e ykt¾ku{kt ¼Þ M…ü Ëu¾kíkku níkku. MkwøktÄk Úkkuze ðkh yu™e ykt¾ku{kt òuE hne. yuýu [tÿfktík™k [f¤ðf¤ Úkíkk zku¤k òuÞk y™u yu™e …kA¤ Q¼u÷k rðfe™e ykt¾ku{kt rð™tíke òuE. yu ûký¼h rð[kh{kt …ze. “nwt Vku™ fhwt Awt, íkwt ò.” “¼kEyu fÌkwt Au fu Mk{kÄk™ fhðwt nkuÞ íkku íkkhu òíku ykððwt …zþu.” “ò fÌkwt™u...” MkwøktÄk™k [nuhk …h rðr[ºk «fkh™ku áZ r™Äkoh níkku, “f÷kf{kt íkkhku ¼kE ykðþu ynªÞkt, [kh …„u Ëkuzíkku...” yu nMke, yuýu rðfe™e Mkk{u ykt¾ {khe …kuíkk™ku Mku÷Vku™ ÷tƒkÔÞku, “Vku™ ÷„kEyu WMkfku.” …Ae [tÿfktík™u fÌkwt, “íkq ™ef÷...” [tÿfktík shk yf¤kÞu÷ku y™u ÄqtÄðkÞu÷ku íÞktÚke ƒnkh ™eféÞku. yu™k

rðfe™k [nuhk …h ÂM{ík ykðe „Þwt, “Rík™e …Âç÷rMkxe r{÷e... yuf …ý [ì™÷ fu …u…h yuðwt ™Úke fu suýu yk ͽzk™k Mk{k[kh ™ AkÃÞk nkuÞ. nku - nku fhkðe ËeÄe íkkhk ™k{™e, yu ™Úke Ëu¾kíkwt ík™u y™u Mku¢uxhe™u {kufÕÞku Mk{kÄk™ fhðk? íkwt …ý... ykx÷kt ðhMkÚke RLzMxÙe{kt Au, …ý ftE þeÏÞku ™nª.” fktrík÷k÷ …hMkuðku ÷qAíkk níkk y™u rðfeLkwt ÂM{ík ðÄw ™u ðÄw …nku¤wt Úkíkwt síkwt níkwt. MkwøktÄkyu ƒu-ºký r{r™x{kt íkku yswo™ Ëuþ{w¾™u …kýe …kýe fhe ™kÏÞku. yu™u yuðwt Mk{òðe ËeÄwt fu su ftE ÚkÞwt yu ƒL™u™k VkÞËk{kt níkwt. MkwøktÄkyu Mk{S rð[khe™u yk …„÷wt ¼ÞwO níkwt y™u VkÞËku ƒL™u™u ÚkÞku níkku... ðkík …qhe fhe™u MkwøktÄkyu Mku÷Vku™ MkkuVk íkhV Awèku VUõÞku... fktrík÷k÷ Mkk{u ykt¾ku W÷k¤e™u fÌkwt, “[÷, ™ef÷... íkkhwt fk{ ÚkE „Þwt.” fktrík÷k÷ nkÚk òuzíkku, …hMkuðku ÷qAíkku ƒnkh ™ef¤e „Þku. fkìVe ykðe y™u …eðkE „E íÞkt MkwÄe yuf ðs™Ëkh ¾k{kuþe ƒL™u™e ðå[u [¬h-[¬h Vhíke hne. rðfeyu fkìVe™ku f… [ktËe™k …kÞkðk¤k ø÷kMkxku…™k xuƒ÷ …h {qfíkkt „¤wt ¾kU¾khe™u …kuíkk™e ðkík þY fhe, “MkwøktÄk, yuf Akufhku ík™u {¤ðk {k„u Au.” “÷E ykðku™u þqx …h... ƒnw ƒnw íkku fk÷u hò …kzþu yk [¢{... …h{ rËðMkÚke íkku...” “þqx …h ™nª, ½hu ÷kððku Au.” “yìõxh Au? hkExh? fk{ òuEyu Au?” “yu …eyu[ ze fhu Au, h½wƒeh …h... yu™e ÷kRV …h, yu™e rVÕ{ku …h... ík™u {¤ðk {k„u Au.” MkwøktÄk™e ™sh Mkk{u yìh…kuxo …h òuÞu÷e rMkØkÚko™e R{us íkhðhe hne. ç÷q f÷h™k r÷™™™k þxo™e VkuÕz fhu÷e M÷eð{ktÚke Ëu¾kíkk rMkØkÚko™k fMkhíke nkÚk, þxo™k yku…™ fkì÷h{ktÚke Ëu¾kíkk Akíke …h™k ðk¤, {kuxe ¼kððkne ykt¾ku, ™{ýwt ™kf, r™Ëkuo»k ÂM{ík... [nuhk …h yuf «fkh™e WíMkwfíkk... “{™u fkuE RLxÙuMx ™Úke. ík{u íkku òýku Aku, ½h™e [kðe Mkwþktík …kMku Au. zuze™e ƒÄe s M{]ríkyku yu ½h{kt ƒtÄ Au. nwt þwt

“nðu ¼kE þku¾e™ Au shk y™u...” yswo™™k Mku¢uxheyu ykt¾ {khe, “íkwt …ý ftE Mkíke Mkkrðºke íkku ™Úke s... ¾wþ fhe ËeÄku nkuík íkku ƒu r…õ[h {¤e òík. ƒu {kuxkt ƒu™h yu™k r¾MMkk{kt Au n{ýkt. rnhkuE™ þkuÄu Au.” yuýu ÷kzÚke fÌkwt, “[k÷ [k÷, {khe MkkÚku [k÷. ¼kE™u {¤e ÷u.” yu Q¼ku ÚkÞku. MkwøktÄkyu …kuíkk™k nkÚk{kt™ku íkrfÞku Awèku VUõÞku, “htze Mk{su Au {™u?” MkwøktÄk Q¼e ÚkE. „Þk …Ae rðfeyu …qAâwt, “ƒuƒe, íkkhwt {„s íkku Xufkýu Au ™u?” “{™u yk™e ËÞk ykðu Au...” MkwøktÄk™k [nuhk …h ÂM{ík ykðe „Þwt. yufMkh¾k „kuXðkÞu÷k MkVuË Ëktík, Í„khk {khíke íð[k y™u f{hÚke Mknus s Ÿ[k ¼q¾hk ðk¤™ku sÚÚkku yu™e …eX …h Vu÷kÞu÷ku níkku. rðfe yu™e Mkk{u òuE hÌkku, yswo™™e þwt, fkuE™e …ý r™Þík ƒ„zu yuðe Y…k¤e níke yk Akufhe... ™k™e ô{hu {¤e „Þu÷e MkV¤íkk™u fkhýu yu™k{kt yuf rðr[ºk «fkh™ku ykí{rðïkMk níkku. yuýu fktrík÷k÷™k ¾¼u nkÚk {qõÞku, “íkwt zh ™nª... nwt yu™u MkeÄku fhwt Awt.” rðfeyu MkwøktÄk™k Mku÷ …hÚke Vku™ ÷„kÔÞku. MkwøktÄkyu Vku™ nkÚk{kt ÷eÄku, “íkq ¼e yuf ™tƒh fk...” MkwøktÄkyu „k¤ ËeÄe. fktrík÷k÷™u nðu nkxoyxuf ykððk™ku s ƒkfe níkku, …ý

çkkRf [÷kðeLku xuBÃkku{kt òÞ Au. yu þkux ð¾íku òuLku ykswçkkswLkk çku çkkRfMkoLku RLMxÙõþLk ykÃke níke fu nwt ßÞkt MkwÄe çkkRf MkkÚku xuBÃkku{kt ytËh Lk òô íÞkt MkwÄe ykswçkksw Ëhuf çkkRfh ðå[u ykuAk{kt ykuAwt ºký VexLkwt ytíkh hk¾òu, Lknª íkku yfM{kík MkòoE þfu Au.

{ËË fhe þfeþ yu™e? Mkk… ÚkE™u ƒuXku Au. fkuE™uuÞ ytËh sðk Ëuíkku ™Úke.” yuýu ¾¼k W÷kéÞk. yk{ íkku rðfe™u yu™ku sðkƒ {¤e [qõÞku níkku. rðfe òýíkku níkku fu MkwøktÄk MkkÚku n{ýkt Ë÷e÷ fhðk™ku fkuE yÚko ™Úke. yuýu Äe{u hne™u Vhe yuf ðkh fÌkwt, “íkwt rð[kh íkku fhsu... Akufhku Mkkhku Au.” …Ae [k÷kfeÚke W{uÞwO, “yu ƒnk™u ík™u [kðe {¤e òÞ, fËk[.” MkwøktÄk fþwt ƒku÷e ™nª, …ý yu™e ykt¾ku{kt ykðu÷e [{f rðfeÚke Ak™e ™ hne. rM{ík fhe™u, MkwøktÄk™k {kÚkk …h nkÚk Vuhðe™u yu ™eféÞku íÞkhu rðfe™u ¾kíkhe níke fu yuýu Mkkr{ÞkLkwt fk{ fhe ™kÏÞwt níkwt. yufkË rËðMk{kt MkwøktÄk [ku¬Mk yu™u Vku™ fhðk™e níke yu ™¬e ÚkE [qõÞwt níkwt. (¢{þ:) kaajalozavaidya@gmail.com

r«Þtfk [kuÃkhkLkku økkðkLkku þku¾ n{ýkt ònuh ÚkÞku Ãký íkuLku çkkEf hkE®zøkLkku þku¾ Ãký Ãknu÷uÚke Au. ‘zkuLk - 2’Lkk ykWx ykìV RÂLzÞkLkk þq®xøk{kt ½ýe ð¾ík fkMx yuLz ¢q MkkÚku çkkEfh çkLkeLku çkŠ÷LkLkk hkuz Ãkh r«Þtfk h{h{kx VkMx çkkEf hkE®zøkLke {ò ÷uíke níke.


CMYK

4

hrððkh, 26 Vuçkúwykhe, h012

www.sandesh.com

çkeyu{MkeLke [qtxýe{kt çkesuÃke-rrþðMkuLkkLku fkuýu rðsÞ yÃkkÔÞku? “{wt

çkE{kt {kºk rþðMkuLkk s hks fhe þfu. {wtçkE{kt rþðMkuLkkLkk ¾kík{kLke ðkíkku fhLkkhkykuLkku ¾kík{ku ÚkE [qõÞku Au. yuLkMkeÃke yLku fkìtøkúuMku {wtçkELku {wøkeo çkLkkðeLku íkuLkwt {kÚkwt ðkZðkLke ÞkusLkk çkLkkðe níke, Ãkhtíkw yu ík÷ðkh íku{Lkk Ãkh s Vhe ð¤e Au íÞkhu fkìtøkúuMkLkk {wÏÞ{tºke Ãk]Úðehks [ÔnkýLku {kU AwÃkkððkLkku Mk{Þ ykðe økÞku Au. ” yk þçËku fkuLkk Au yu fnuðkLke sYh fËk[ LkÚke. rþðMkuLkk Mkw«e{ku çkk¤ Xkfhuyu {wtçkE, Úkkýu yLku WÕ÷kMkLkøkh{kt rþðMkuLkk-¼ksÃkLke ÞwríkLkk rðsÞ ÃkAe ÃkûkLkk {w¾Ãkºk ‘Mkk{Lkk’Lkk íktºke÷u¾{kt ykðk WËTøkkhku Wå[kÞko níkk. rþðMkuLkkyu ¼ksÃk MkkÚku çkeyu{Mke{kt 17 sqLke Mk¥kk ò¤ðe hk¾e Au. çkk¤ Xkfhuu yk{ íkku yk rðsÞLkku ©uÞ rþðMkirLkfku yux÷u fu Ãkkxeo fkÞofíkkoykuLku ykÃÞku Au yLku íku{Lke Mkk{krsf «ð]r¥kykuLku fkhýu s ÷kufkuLkku rðïkMk Síke þfkÞku nkuðkLkwt MðefkÞwO Au. þwt ¾hu¾h rþðMkuLkkLkku rðsÞ rþðMkirLkfkuLku s yk¼khe Au? Lkk, yk yÄo MkíÞ Au. ¾he ðkík yu Au fu rþðMkirLkfkuLke {nuLkík fhíkkt fkìtøkúuMkyuLkMkeÃkeLkk Lkuíkkyku yLku fkÞofhkuLke

yLkwMktÄkLk MkLzu MÃkurþÞ÷ MkðkhLkk ykX ðkøÞk. hkuþLkLke fkh LkkíkkLÍ MkkEx Ãkh sðk Lkef¤e. EÍhkÞu÷ {kxu fk{ fhe hnu÷k yuf {kýMku hkuþLkLke fkh Lkef¤e Au íkuðku yuf rMkõÞkuzo xuõMx {uMkus fkuELku {kufÕÞku. ‘økku’ - ykËuþ {éÞku EÍhkÞu÷Lkk r{þLk yuMkurMkLkuþLkLkk f{kLzhu fkuE økwÃík søkkyuÚke nwf{ fÞkuo ‘økku’ hkuþLkLke níÞk {kxuLkku yk ykËuþ níkku. EÍhkÞu÷Lkk òMkqMkku hkuþLkLke fkhLkk Yx Ãkh yuf MÚk¤u økuhus{kt {kuxhMkkRf÷ Ãkh MkkÚku AwÃkkÞu÷k níkk. íkuyku ykËuþ {¤íkkt íkhík s hðkLkk ÚkÞk. hkuþLkLke fkh nðu íkunhkLkLke ¼ez¼kzðk¤e MxÙexMk{ktÚke ÃkMkkh ÚkE hne níke. íkunhkLkLkk hMíkkyku Ãkh ðnu÷e MkðkhÚke s xÙkrVf ò{ Úkíkku nkuE EÍhkÞu÷Lke nk®xøk Mfðkuzu yøkkWLke níÞkyku {kxu Ëhuf ð¾íku {kuxhMkkRf÷Lkku s WÃkÞkuøk fÞkuo níkku. suÚke ðktfk[qtfk xLko ÷E ÍzÃkÚke ¼køke sðkÞ. íkunhkLk{kt ¼khu «Ëq»kýÚke çk[ðk ÷kufku {kU Ãkh {kMf çkktÄu Au. EÍhkÞu÷Lkk òMkqMkkuyu Ãký {kMf çkktÄu÷k níkk suÚke íku{Lkk [nuhk yku¤¾e Lk þfkÞ. níÞkhkyku íkunhkLkLke þuheykuÚke ðkfuV níkk. yk ÷kufkuyu nðu økku÷ Lkçke MxÙex MkwÄe ÃknkU[ðk {kxu {kuxhMkkRf÷Lke MÃkez ðÄkhe ËeÄe. íku{Lku ¾çkh níke fu hkuþLk nt{uþkt yk hMíku ÚkELku s síkku níkku. ÂMxfh çkkìBçk MkðkhLkk 8.40 ðkøÞk. EÍhkÞu÷Lkk òMkqMkkuyu yuf MÚk¤u {kuxhMkkEf÷ Q¼e hk¾e níke. íku{ýu ÃÞwòu fkh ykðíke òuE yLku {kuxhMkkEf÷Lke ÃkkA¤Lke Mkex Ãkh {kMf MkkÚku çkuXu÷k yuf òMkqMku ÃkMkkh Úkíke fkhLke ¼eíkh æÞkLkÃkqðof òuÞwt. íku Lk¬e fhe ÷uðk {ktøkíkku níkku fu fkh{kt hkuþLk Au fu Lknª. íkuýu {kuxhçkkEf [÷kðíkkt íkuLkk MkkÚkeLku fÌkwt, “yku.fu.” yu ÃkAe yuýu {kuxhMkkEf÷ Äe{uÚke hkuþLkLke ÃÞwòu fkh ÃkkMku ÷eÄe. ¾qçk ÍzÃkÚke yuf {uøLkurxf çkkìBçk hkuþLkLke fkh MkkÚku [eÃkfkðe ËeÄku. yu ÃkAe íkhík s {kuxhMkkRf÷ MÃkez MkkÚku hðkLkk ÚkE økE. su {uøLkurxf çkkìBçk fkh MkkÚku r[Ãkfkððk{kt ykÔÞku níkku íku yíÞtík þÂõíkþk¤e níkku. íkuLku r[ÃkfkððkLke Lkð MkufLz çkkË s çkkìBçk Vqxâku. yuf «[tz Äzkfku ÚkÞku. fkh Mk¤øke økE. yuf ÞwðkLk rð¿kkLke ½xLkkMÚk¤ Ãkh s {]íÞw ÃkkBÞku. íkuLkku zÙkEðh nkuÂMÃkx÷{kt {]íÞw ÃkkBÞku. íkunhkLkLke Ãkku÷eMk hkuþLkLke fkhLku ç÷q fðhÚke ZktfeLku ¾U[e økE. hkuþLkLke ytrík{r¢Þk ð¾íku MkUfzku ÷kufku nksh hÌkk yLku níÞkhkyku MkkÚku çkË÷ku ÷uðkLke fMk{ ¾kÄe. hkuþLkLku þneË ònuh fhðk{kt ykÔÞku. y{urhfkLkku ELfkh yk ½xLkk ÃkAe hkuþLkLke níÞk{kt ÃkkuíkkLkku fkuE nkÚk nkuðkLkku y{urhfkyu ELfkh fÞkuo. rçkúxLku Ãký yk ½xLkk{kt Ãkkuíku Mkk{u÷ LkÚke yu{ ònuh fÞwO. EhkLkLkk rLk»ýkíkku yuðk {ík Ãkh ykÔÞk fu níÞkLke ÃkØrík òuíkkt yk f]íÞ EÍhkÞu÷Lkwt s nkuðwt òuEyu. EÍhkÞu÷u yk ½xLkkLku fkuE yrÄf]ík «íÞk½kík ykÃÞk Lknª, Ãkhtíkw EÍhkÞu÷Lkk [eV ykìV sLkh÷ MxkV ÷uVx. sLkh÷ çkuLke ÍkL[uyu EÍhkÞu÷Lke Ãkk÷o{uLxLku sýkÔÞwt, “EhkLk{kt su yfwËhíke çkLkkðku çkLke hÌkk Au íkuÚke yk ð»ko EhkLk {kxu r¢rxf÷ nþu!” xkøkuox rð¿kkLkeyku LkðuBçkh 2010{kt Ãký yk s ÃkØríkÚke íkunhkLk{kt EhkLkLkk çku Ãkh{kýw rð¿kkLkeyku {SË þnheÞkhe yLku VhËwLk ËkðkLkeLke fkh Ãkh ÂMxfh çkkìBçk r[Ãkfkðe Äzkfku fhðk{kt ykÔÞku níkku. {SËLkwt íÞkt s {]íÞw LkeÃkßÞwt níkwt. VhËwLk ËkðkLke økt¼eh heíku ½ðkÞku níkku. íku ÃkAe VhËwLk ËkðkLkeLku EhkLkLkk LÞwÂõ÷yh «kusuõxLkku nuz

Íehku yðh rËÔÞuþ ÔÞkMk {w¾ko{eLku fkhýu s rþðMkuLkk Síkðk Ãkk{e Au. fkìtøkúuMku yuLkMkeÃke MkkÚku fhu÷wt økXçktÄLk MkkiÚke {kuxe ¼q÷ Mkkrçkík ÚkE Au. yuLkMkeÃke MkkÚkuLkk økXçktÄLkLku fkhýu su su çkuXfku íku{Lku MkkUÃkðk{kt ykðe íÞkt íÞkt fkUøke fkÞofhku{kt çk¤ðku ÚkÞku yLku ÃkûkLke ÂMÚkrík çkkðkLkk çkuÞ çkøkzâk suðe ÚkE. yu WÃkhktík fkìtøkúuMk-yuLkMkeÃkeLkk LkuíkkykuLkku çkLkkððk{kt ykÔÞku. yk Ãknu÷kt EÍhkÞu÷ {kunt{Ë y÷e {kunt{ËeLke níÞk íkku fhe s [qõÞwt níkwt. íkuLkk r÷Mx{kt xkøkuox Lktçkh [kh ËkrhÞMk Lkk{Lkku rð¿kkLke níkku íku Ãkh{kýw çkkìBçk {kxu ðÃkhkíke E÷uõxÙkurLkõMk Mðe[Lkku rLk»ýkík níkku. íkuLku Ãký íkunhkLk{kt s yuf økLk{uLk îkhk Xkh fhe ËuðkÞku níkku. íÞkh ÃkAe EÍhkÞu÷Lke ÞkËe{kt hkuþLkLkwt Lkk{ níkwt. hkuþLkLke Ãký níÞk ÚkE økE. EÍhkÞu÷ yíÞkh MkwÄe{kt Ãkkt[{ktÚke [kh EhkrLkÞLk LÞqÂõ÷yh rð¿kkLkeykuLke EhkLk{kt s níÞk fhe [qõÞwt Au. nðu íku EÍhkÞu÷Lkk rzÃ÷ku{uxMk Ãkh yu s «fkhLkk nw{÷k fhe hÌkwt Au. ðkík yux÷uÚke yxfíke LkÚke. ðkì®þøxLk {kxuLkwt 17 r{r÷ÞLk çkuh÷ ykuE÷ ßÞktÚke ÃkMkkh ÚkkÞ Au íku økÕVLkwt MxÙuEx ykìV nkuLkwosLkwt çkkhwt çktÄ fhðkLke EhkLku Ä{fe ykÃke Au. yu Ä{feLkk çkË÷k{kt y{urhfk EhkLk Mkk{u ÷~fhe Ãkøk÷wt ÷E þfu Au íku{ fux÷ktf {kLku Au. nðu rËÕne{kt yLku çkUøkfkuf{kt EhkLkLkk EÍhkÞu÷Lkk rníkku ÃkhLkk nw{÷k çkkË «urMkzuLx çkhkf ykuçkk{kyu EÍhkÞu÷Lkk ðzk«ÄkLkLku MktÞ{ hk¾ðk Mk÷kn ykÃke Au, Ãkhtíkw EÍhkÞu÷Lkk ðzk«ÄkLk LkuíkkLÞknwyu yu Mk÷kn Mðefkhðk ELfkh fÞkuo Au. www.devendrapatel.in

fur÷zkuMfkuÃk yu ðkík çkkEçk÷Lke ðkíkLku ¾kuxe Ãkkzíke níke yux÷u ÃkkËheyku yuLke rðhwØ ÚkE økÞk. çkeò fux÷kf MkqÞoÃkqsfkuLku yu ðkík{kt fkuý òýu fu{, MkqÞoËuðLkwt yÃk{kLk ÷køÞwt yLku yu ðkíkLkk rLk»ýkíkkuLku yu{kt ÃkkuíkkLkk ¿kkLkLkwt yÃk{kLk ÷køÞwt. yuLkk yu økwLkk çkË÷ økur÷r÷ÞkuLku {kuíkLke Mkò Vh{kððk{kt ykðe, økur÷r÷Þkuyu {kVe {ktøke y™u fÌkwt fu, “Ãk]Úðe Vhu Au yuðe {khe ðkík ¾kuxe Au. íÞkhu yu{Lke ô{h yLku yu{ýu yøkkW fhu÷e rð¿kkLkLke fux÷ef þkuÄkuLku ÷ûk{kt ÷ELku yuLku ykSðLk fkhkðkMkLke Mkò fhðk{kt ykðe yLku yuLke ®sËøkeLkk AuÕ÷k rËðMkku yuLku House arrest yux÷u fu ½h{kt ÃkwhkE hneLku økwòhðk ËuðkLke {nuhçkkLke fhðk{kt ykðe. økur÷r÷ÞkuLke ÷ktçke fÚkkLkku yk {kºk xqtf Mkkh Au. yLku økur÷r÷ÞkuLku yufLku s rLk»ýkíkku îkhk yLÞkÞ ÚkÞku Lknkuíkku yuðk íkku yuf zÍLkÚke Ãký ðÄw Ëk¾÷kyku çkLÞk Au. £kuEz yLku zkŠðLk Ãký rLk»ýkíkkuLkk «fkuÃkÚke çk[e þõÞk Lknkuíkk. £kuEzLkku çkrn»fkh fhðk{kt ykÔÞku níkku yu{ fneyu íkku [k÷u. su rLk»ýkíkkuyu yuf ðkh yuLke «þtMkk fhe níke yu{ýu s yuLkku rðhkuÄ fÞkuo níkku. yLku zkŠðLkLkku rðhkuÄ fhðk{kt yu ð¾íkLkk ÃkkËheyku s Lknª, rð¿kkLkeyku Ãký níkk. zkŠðLku ÃkkuíkkLkku rMkØktík hsq fÞkuo, yLku yksu suLke økýíkhe ‘ykì÷ xkE{ çkuMx Mku÷h’{kt ÚkkÞ Au yu ‘ykurhrsLk ykuV MÃkeMkeÍ’ «økx Úkíkkt s n÷[÷ {[e økE níke. zkŠðLkLkkt fkxqoLkku «økx Úkðk ÷køÞkt níkkt. yuLku yLku yuLkk ðzðkykuLku ðktËhk çkíkkððk{kt ykÔÞk níkk. zkŠðLku çkÄwt MknLk fÞwO níkwt. yk{ Aíkkt, ykÃkýu fne þfeyu fu yu ð¾íku rð¿kkLk íkhVLke ÷kufkuLke árü{kt Vuh Ãkzâku níkku. zkŠðLkLkk ÃkwMíkfLke Ãknu÷e ykð]r¥kLke 1000 Lkf÷ ðu[kE økE níke. zkŠðLkLku {kuíkLke Mkò fhðk{kt ykðe Lknkuíke. nðu rLk»ýkíkkuLkk AçkhzkLkkt Úkkuzkt ðÄw WËknhýku òuEyu: 1914Lke Mkk÷{kt LÞq ÞkìfoLke yËk÷ík{kt ßÞqhe Mk{ûk yuf ðfe÷u fk[Lke yuf ‘Lkfk{e Lk¤e’ hsq fheLku fÌkwt fu: “fk[Lke yuf Lkfk{e Lk¤e Au. íku{kt ÄkíkwLkk Úkkuzk yk{ íku{ ðk¤u÷k íkkh rMkðkÞ fþwt s LkÚke, Aíkkt íkuLkku þkuÄf fnu Au fu yk çkÕçk suðk MkkÄLk îkhk íku {kýMkLkk yðksLku ykx÷ktrxf Mk{wÿLke Ãku÷u Ãkkh ÃknkU[kze þfu íku{ Au. ¾hu¾h íkku yk yuf «Ãkt[ Au, XøkkE Au, yLku íkuLku fzf Mkò Úkðe òuEyu.” fk[Lke íku Lkfk{e Lk¤e, yux÷u yksu suLke îkhk MkkøkhÃkkhLkk VkuLkMktËuþkyku ÃknkU[u Au yLku hurzÞku, xur÷rðÍLk, rMkLku{k

hks Xkfhu ÃkhLkku ðÄkhuÃkzíkku ‘rðïkMk’ Ãký ½kíkf Lkeðzâku. íku{Lku níkwt fu hks XkfhuLkku Ãkûk rþðMkuLkkLkk {íkku fkÃkþu yux÷u íku{Lkwt fk{ ykMkkLk ÚkE sþu, Ãkhtíkw yuðwt fþwt ÚkÞwt Lknª yLku õÞktf íkku {LkMkuyu s fkUøke-yuLkMkeÃkeLkk W{uËðkhkuLku nhkÔÞk. rþðMkuLkk Ãkh«ktíkeÞLkku rðhkuÄ fheLku fkÞ{ {uËkLk {khu Au. yk ð¾íku íkku fkìtøkúuMk MkhfkhLkkt fki¼ktzkuLku fkhýu Ãký íkuLku ykzfíkhku ÷k¼ {éÞku. {wtçkE{kt ¼ksÃkLke ÂMÚkrík Ãký MkwÄhe Au, suLkku {Lkkuði¿kkrLkf VkÞËku ÞwÃke MkrníkLkkt hkßÞkuLke [qtxýe{kt íkuLku ÚkE þfu Au. ðøkuhu{kt su çknw {n¥ðLkku ¼køk ¼sðu Au. yksu suLku ykÃkýu ‘ykuzuþLk xâwçk’ íkhefu yku¤¾eyu Aeyu íku ðMíkw níke. íkuLkk þkuÄf ÷e ze. VkuhuMx WÃkh XøkkELkk ykhkuÃkMkh fuMk {tzkÞku níkku. Mkhfkhe ðfe÷ íÞkhLkk ¿kkLk-rð¿kkLkLkku ykþhku ÷ELku Ë÷e÷ku fhíkku níkku. íkuLkk ¿kkLk «{kýu yuðe Lk¤e {kLkðeLkk yðksLkwt «Mkkhý fhe þfu íku ðkík s yþõÞ níke. Ãký íkuLkwt ¿kkLk 1914 MkwÄe rðfMku÷ rð¿kkLk Ãkh ykÄkrhík níkwt. yLku ÷e ze. VkuhuMx rð¿kkLkLku 1914Úke ykøk¤ ÷E sðkLkku «ÞíLk fhíkku níkku. 1914Lke Mkk÷{kt yÇÞkMkw yLku òýfkh Mkhfkhe ðfe÷Lkk {ík {wsçk ÷e ze. VkuhuMx ¾kuxku níkku, Ãký ÃkAeLkk Mk{Þ{kt íku rð¿kkLkLkk ûkuºk{kt ÃkkÞkurLkÞh níkku. ¿kkLk yux÷wt íkku yøkkÄ yLku yLktík Au fu LÞwxLk suðk {kýMkLku Ãký ÷køÞwt níkwt fu íkuLke ÃkkuíkkLke ÂMÚkrík íkku {kºk ¿kkLkLkk rðþk¤ {nkMkkøkhLkk fktXu Ãkkt[efk ðeýíkk çkk¤f suðe s níke. ¿kkLkLkku ÃkkÞku Lk{úíkk{kt Au yLku y¿kkLkLkku ÃkkÞku r{ÚÞk økðo{kt Au. Aíkkt rðr[ºkíkk yu Au fu ÷øk¼øk çkÄkt s ûkuºkku{kt yuðe ÔÞÂõíkyku s ík{Lku xku[Lkkt MÚkkLkku Mkh fheLku çkuXu÷e Ëu¾kÞ Au. E.Mk. 1903{kt «kuVuMkh ÷uLøk÷eyu ÃkkuíkkLkk «ÞkuøkkuLku ytíku ònuh fÞwO níkwt fu, nðkÚke ðsLk{kt ¼khu nkuÞ yuðe fkuE ðMíkw Qze þfu Lknª. «kuVuMkh ÷uLøk÷e, ÂM{ÚkMkkurLkÞLk EÂLMxxâqx{kt rð¿kkLkLkk rLk»ýkík níkk yLku WœÞLkLkk «Þkuøkku {kxu y{urhfLk Mkhfkhu íku{Lku {kuxe Mfku÷hrþÃk ykÃke níke. yu{ýu yLkuf heíku yLkuf «Þkuøkku fhe òuÞk níkk yLku íkuLkk rLk[kuzYÃku íku ð¾íkLkk xku[Lkk rð¿kkLkeykuLkk Mkt{u÷Lk{kt ònuh fÞwO níkwt (Ëk¾÷k Ë÷e÷ku Mkrník) fu nðk fhíkkt ðsLkËkh fkuE ðMíkw nðk{kt õÞkhuÞ Qze þfu Lknª. Ãkhtíkw yk ðkíkLke suyku rð¿kkLkeyku Lk níkk yuðk çku ¼kEykuLku fþe ¾çkh Lknkuíke. yu çktLku ¼kEyku {kºk Mkk{kLÞ MkkRf÷-r{furLkf níkk, Ãký íku{Lke çkwrØ Mkk{kLÞ Lknkuíke. íkuyku ÃkkuíkkLke {u¤u s, yLku ÃkkuíkkLke rðrþü ÃkØríkÚke s nðk{kt Qze þfu íkuðwt fkuEf Þtºk çkLkkððkLkku y¾íkhku fhe hÌkk níkk. yLku rðîkLk «kuVuMkh ÷uLøk÷eyu su ð»kuo WœÞLk rðþuLkku ÃkkuíkkLkku rMkØktík ònuh fÞkuo íku s ð»kuo yux÷u fu 1903Lkk rzMkuBçkh {rnLkkLke Mk¥kh íkkhe¾u íku{ýu nðk fhíkkt ðsLkËkh ÄkíkwLkk yuhkuÃ÷uLkLku nðk{kt MkV¤íkkÚke WzkzðkLkku «Þkuøk rMkØ fhe çkíkkÔÞku. yu ¼kEyku ykuhrð÷ hkEx yLku rðÕçkh hkExLku yksu Mkki fkuE yku¤¾u Au yLku Mkhfkhe ÃkiMku íkiÞkh ÚkÞu÷ «kuVuMkh ÷uLøk÷eLkku íkfoçkØ rMkØktík õÞktf ÃkMíkeLkk zq[k{kt VUfkE økÞku Au. yuðe s heíku {kuxhfkh yLku xur÷VkuLk çkkçkík{kt Ãký íku Mk{ÞLkk rLk»ýkíkku íkÆLk rLkhkþkðkËe níkk. ykÃkýLku òýeLku LkðkE ÷køku fu, Ãknu÷e ðkh MkkRf÷ hMíkk Ãkh ykðe íÞkhu nòhku {kýMkkuyu íkuLke Mkk{u QnkÃkkun fhu÷ku yLku çku Ãkkík¤kt Ãkizkt WÃkh Mk{íkku÷Lk ò¤ðeLku [÷kðkíkk ðknLkÚke fuðk ¼Þtfh yfM{kíkku Mkòoþu íkuLke ykøkkneyku fhu÷e. QnkÃkkun yux÷ku íkku Qøkú níkku fu MkkRf÷ [÷kðLkkhu ÃkkuíkkLku MkkRf÷ [÷kðíkkt ykðzu Au íkuðwt ÷kRMkLMk VhrsÞkíkÃkýu ÷uðwt Ãkzíkwt níkwt. fku÷tçkMkLkk Mk{ÞLkk ÷øk¼øk çkÄk s rLk»ýkíkkuyu íkuLku fÌkwt fu Ãkrù{ íkhV ðnký ntfkheLku Ãkqðo{kt ÃknkU[ðkLke íkuLke ðkík Lkhe {q¾oíkk níke. Ãký {kºk fku÷tçkMk íku {kLkðk íkiÞkh Lknkuíkku. çkLkkozo þkuyu yuf ðkh yuðwt fktEf fÌkwt níkwt fu, zkÌkk {kýMkku nt{uþkt Mk{ÞLkk «ðkn MkkÚku [k÷u Au, {kºk økktzkyku s Mkk{k«ðknu [k÷ðkLkku «ÞíLk fhu Au, Ãkhtíkw ykùÞoLke ðkík yu Au fu {kLkðòíku fhu÷e «økríkLkku çkÄku ykÄkh Ãku÷k økktzkyku WÃkh s hÌkku Au. Ãkhtíkw su ÷kufku Ëuzfk suðzk nkuÞ Au, ÃkkuíkkLkk yÕÃk ¿kkLkÚke su{Lkkt Ãkux Vq÷eLku Vkxe síkkt nkuÞ Au, ÃkkuíkkLkk ¿kkLkLkku WÃkÞkuøk suyku ¿kkLkLke rûkríkòuLku Ãkrhr{ík

yuLkxeMkexe : Lkku Ãkkur÷rxõMk Ã÷eÍ!

økzfheLku çkeS x{o {¤þu?

«VwÕ÷Lkk Ãkøk Vhíku fqtzk¤wt

fuLÿ îkhk «Míkkrðík yuLkxeMkexe (LkuþLk÷ fkWLxh-xuhrhÍ{ MkuLxh)Lkku rðhkuÄ fhLkkhk {wÏÞ{tºkeLke MktÏÞk yrøkÞkhÚke ðÄe [qfe Au. {wÏÞ{tºkeyku fuLÿeÞ Ë¤Lku yÃkkÞu÷k rðþu»kkrÄfkhLku hkßÞ MkhfkhLke Mk¥kk Ãkh fkÃkLke árüyu òuE hÌkk Au. yuLkxeMkexeLkku rðhkuÄ fhLkkhk {wÏÞ{tºkeykuLke Ë÷e÷ku yðøkýðk suðe LkÚke, Aíkkt Ãký yk{ktLkk {kuxk ¼køkLkk {wÏÞ{tºkeyku ¼qíkfk¤{kt yLkuf ðkh ºkkMkðkË rðhkuÄe fzf fkÞËk yLku Mk{økú Ëuþ{kt yuf {sçkqík yusLMkeLke íkhVuý fhe [qõÞk Au íÞkhu íku{Lkk ònuh rðhkuÄLkk Mkqh{kt hksfkhýLke çkq ykÔÞk rðLkk hnuíke LkÚke. yuLkxeMkexeLke fkuE òuøkðkE Mkk{u ðktÄkyku nkuÞ íkku íkuLke [[ko ÃkrhMktðkËkuMkt{u÷Lkku-çkuXfku{kt fhe ÷uðe òuEyu, Lknª fu rLkðuËLkçkkS fheLku rððkË Mksoðku òuEyu. ºkkMkðkË suðk {wÆu hksfkhýÚke Ãkh hneLku rð[khðwt òuEþu.

¼ksÃk{kt ðzk«ÄkLk ÃkË {kxu ËkðuËkhku yLkuf Au, Ãký Ãkûk«{w¾Lkk ÃkË {kxu íkku LkeríkLk økzfheLkk rðfÕÃk íkhefu ¼køÞu s fkuE ykøk¤ ykðe hÌkwt Au. LkeríkLk økzfheLkk «{w¾ íkhefuLkku fkÞofk¤ ykøkk{e rzMkuBçkh{kt Ãkqhku Úkþu. MkqºkkuLkk sýkÔÞk yLkwMkkh økzfheLku çkeS x{o Ãký {¤e þfu Au yLku ykøkk{e ÷kufMk¼kLke [qtxýe MkwÄe íkuyku «{w¾ÃkËu hnu yuðe þõÞíkk ðÄkhu sýkE hne Au. økzfhe ÞwðkLk Lkuíkk Au, ðneðxe fkiþÕÞ íku{Lkwt MkkiÚke s{k ÃkkMkwt økýkÞ Au, «{w¾ çkLÞk ÃkAe økzfhe Lkkhks-yMktíkwü LkuíkkykuLku {LkkðeLku Ãkûk{kt ÃkkAk ÷kððk{kt MkV¤ hÌkk Au yLku Ãkûk íkhefu ¼ksÃkLke ÂMÚkrík Ãknu÷kt fhíkkt ðÄkhu {sçkqík Ãký çkLke Au. yk WÃkhktík «{w¾ ÃkË Ãkh íkuyku s¤ðkE hnu yu {kxuLkwt MkkiÚke {kuxwt yLku {n¥ðÃkqýo fkhý yu Au fu Mkt½ yLku Ãkûk, çkLLku ðå[u Mkh¤íkkÚke MkðoMkt{rík ÚkkÞ yuðwt çkeswt Lkk{ þkuÄðwt y½hwt ÚkE Ãkzu yu{ Au.

«VwÕ÷ Ãkxu÷Lke ÃkLkkuíke çkuXe nkuÞ yuðwt ÷køku Au. Úkkuzk Mk{Þ Ãknu÷kt rð{kLkLke ¾heËe{kt ÷kt[Lkku {wÆku QXâku níkku íkku n{ýkt íku{Lkk ðuðkELkk ÃkrhðkhLku ÷uðk-{qfðk {kxu {kuxk rð{kLkLke ÔÞðMÚkk fhðkLku ÷eÄu yuh÷kRLMkLku LkwfMkkLk ¼kuøkððwt Ãkzâwt nkuðkLke ðkík çknkh ykðe Au. yuLkMkeÃkeLkk yøkúýe LkuíkkLkk Ãkøk ¾hu¾h fqtzk¤k{kt Ãkzu÷k Au fu ÃkAe íku{Lkk Ãkøk Vhíku fkuE fqtzk¤wt Ëkuhe hÌkwt Au?

fhðkLke r{ÚÞk[uük fhðk {kxu s fhíkk nkuÞ Au, íkuðkykuLke fkuE LkkUÄ RríknkMku õÞkhuÞ ÷eÄe LkÚke, íku{ýu rð¿kkLk,f÷k,MkkrníÞ Ëhuf ûkuºk{kt çkLku íkux÷wt ðÄkhu LkwfMkkLk fÞwO Au, Ãký íkuðwt íkku çkLÞk s fhðkLkwt. su ÷kufkuyu n{oLk {u÷rð÷ suðk rsrLkÞMkLku ytÄkhk{kt VUfe ËeÄku níkku. çkkÕÍkfLku ‘õ÷kWLk’ fneLku nzÄqík fÞkuo níkku, yLku MxuLkÄk÷ suðk {nkLk ÷u¾fLku íkku ÷u¾f s økÛÞku Lknkuíkku. r[ºkfkh ðkLk økkuøkLku økktzku økÛÞku níkku, Ãkku÷ økkuøkULkkt r[ºkkuLke Xêk {~fhe fhe níke, yu çkÄk yu{Lkk Mk{ÞLkk «Úk{ ÃktÂõíkLkk rLk»ýkíkku níkk. Ãkhtíkw òu fkuE ík{Lku yuðwt fnuðk fu {Lkkððk «ÞíLk fhu fu y{wf ðMíkw çkuÄzf heíku yk{ s nkuðe òuEyu, íkku íku{Lkkt íkuðkt yÄoMkíÞku Ãkh yuíkçkkh hk¾ðkLke ¼q÷ õÞkhuÞ fhþku Lknª, íku{Lke ðkíkku íkfoçkØ nkuE þfu Au, Ãký Mkk[e nkuE þfíke LkÚke,fkhý fu íkuyku ÃkkuíkkLkk íkfoLke fkuxzeLkkt çkkhýkt çktÄ fheLku íku{kt Ãkkuíku s fuË ÚkE økÞu÷k f{LkMkeçk çkwrØþk¤eyku nkuÞ Au. yLku ykÃkýLku íkuyku õÞkhuÞ fþwt ykÃke þfu íku{ LkÚke nkuíkk. íku{Lke ËÞk ¾kòu. yk ÷u¾ ðeMk{e MkËeLkk {nkLk rð¿kkLke ykELMxkELkLku ÚkÞu÷k yLÞkÞLkku Ëk¾÷ku ykÃkeLku Ãkqhku fhwt Awt. yu{Lkk su rMkØktíkLku fkhýu yu{Lku {nkLk rð¿kkLke økýðk{kt ykðu Au yu ‘rÚkÞhe ykìV rh÷urxrðxe’ (MkkÃkuûkðkËLkk rMkØktík)Lkku rðhkuÄ ð»kkuo MkwÄe ÚkÞku níkku. yu rðhkuÄ fuðku nþu yLku yuÚke ykELMxkELkLku fuðwt Ëw:¾ ÚkÞwt nþu yuLke Íkt¾e yu{Lkk yk þçËku{kt ÚkkÞ Au. çkeò rðïÞwØ ÃkAe ßÞkhu yu rMkØktíkLkk fkhýu n÷[÷ {[e níke íÞkhu ykELMxkELk ‘MðeMk rMkxeÍLk’ níkk. yu ð¾íku yu{ýu «uMkLku (ÃkºkfkhkuLku) ÷ÏÞwt níkwt, “ßÞkhu ÷kufkuyu (ðk[fkuyu) ‘MkkÃkuûkðkËLkku rMkØktík’ MðefkÞkuo Au íÞkhu nðu #ø÷uLz{kt {Lku MðeMk ßÞq (MðexTÍ÷uoLzLkk ÞnqËe) íkhefu MkL{kLkðk{kt ykðu Au yLku s{oLke{kt {Lku s{oLk rð¿kkLke íkhefu {kLkÚke òuðk{kt ykðu Au, Ãkhtíkw òu QÕkxwt çkLÞwt nkuÞ íku s{oLkku {Lku (MðeMk) ÞnqËe økýíkk nkuík yLku ytøkúuòu {Lku s{oLk økýíkk nkuík!” (s{oLkku ÞnqËeykuLku rĬkhíkk níkk yLku ytøkúuòu s{oLkkuLku økktrzÞk økýíkk níkk.)

Ãký LkÚke nkuíke. {kuxk ¼køku {kýMk õÞkhuf LkkLke-{kuxe {q¾koE fhe çkuMku Au. yuf xÙuLkLke çkË÷u çkeS xÙuLk{kt [ze sðwt, çknkh Lkef¤ðkLkk hMíkuÚke ytËh sðwt, Ãku{uLx fhíke ð¾íku ðÄkhu YrÃkÞk ykÃke Ëuðk, ÷eðhLku çkË÷u çkúuf {khe Ëuðe, yuf ÃkuLkLkwt Zktfýwt çkeS ÃkuLk{kt fu ÃkuÂLMk÷{kt ¾kuMke Ëuðwt, ykðe ½xLkk Ãknu÷e Lkshu {q¾koE ÷køku Ãký yu {q¾ko{e LkÚke, çkuæÞkLkÃkýwt Au. ½ýk Ãkwhw»kku MkkÚku yuf ½xLkk çkLke nkuÞ Au. xqÚkÃkuMx yLku þu®ðøk r¢{Lke xâwçk çkkswçkksw{kt Ãkze nkuÞ íÞkhu çkúþ WÃkh xqÚkÃkuMxLke çkË÷u þu®ðøk r¢{ ÷økkðe ÷eÄwt nkuÞ, ½ýkLku íkku Ëktíku ½Mkðk {ktzu ÃkAe ¼kLk ÚkkÞ Au fu ftEf økkuxk¤ku ÚkE økÞku Au! ykðe LkkLke-LkkLke {q¾koE ½ýe ð¾ík {ò Ãký ykÃkíke nkuÞ Au. fkuELkk M÷eÃkh Ãknuhe ÷uðk fu yuf Ãkøk{kt yuf M÷eÃkh yLku çkeò Ãkøk{kt fkuELkwt M÷eÃkh Ãknuhe ÷uðkLke ½xLkkyku Ãký çkLkíke hnu Au. ½ýk ÷kufku ykðe LkkLke-LkkLke ðkíkkuLku çknw økt¼ehíkkÚke ÷E ÷uíkk nkuÞ Au. {khkÚke ykðe ¼q÷ ÚkkÞ? y÷çk¥k, yu çknw s Mðk¼krðf Au, yuLku n¤ðkþÚke s ÷uðe òuEyu. {q¾ko{e yu Au suLkku yVMkkuMk ÚkkÞ. {khkÚke ykðwt ÚkE økÞwt? ÃkkuíkkLke ÔÞÂõíkLku nxo ÚkE òÞ íkuðwt ðíkoLk ½ýe ð¾ík {kýMkÚke yòýíkkt s ÚkE síkwt nkuÞ Au. fuðwt Au ¾kuxe {q¾ko{eLku {kýMk nMke fkZe þfu Au Ãký Mkk[e {q¾ko{e ð¾íku {kýMk {kVe LkÚke {køke þfíkku fu {q¾ko{e Mðefkhe Ãký LkÚke þfíkku. ½ýe ð¾ík ykÃkýe {q¾ko{eLkk fkhýu ykÃkýk ÷kufkuyu ½ýwt çkÄwt MknLk fhðwt Ãkzíkwt nkuÞ Au. {q¾ko{e yuðe [es Au su ½ýe ð¾ík Mk{òÞ íÞkhu çknw {kuzwt ÚkE økÞwt nkuÞ Au. {kuxk¼køku {q¾ko{e Mkkrçkík ÚkE òÞ ÃkAe s Mk{òíke nkuÞ Au. Ëhuf ¼q÷Lku {q¾ko{e Mk{sðe Lk òuEyu. ½ýe ð¾ík ykÃkýu ÷eÄu÷k rLkýoÞku ¾kuxk Ãkzu, økýíkheyku ŸÄe Ãkzu, yLkw{kLkku ŸÄkt Ãkzu yLku ÄkÞwO nkuÞ yuðwt Lk ÚkkÞ íkku yu ¼q÷ nkuÞ Au, {q¾ko{e Lknª. ¼q÷ {kV ÚkE þfu. {q¾ko{e Lknª. ¼q÷kuLku {q¾ko{e Mk{sðe yu MkkiÚke {kuxe {q¾oíkk Au. {q¾ko{e yu çkwrØ ðkÃkÞko ðøkh ÷uðkíkk rLkýoÞku Au. yuf {kýMk hkus Mkðkhu ½hLkk ykux÷k WÃkh çkúþ fhu. çkúþ fhíkku nkuÞ íÞkhu íÞktÚke økkÞkuLkwt Äý Lkef¤u. økkÞLkkt þªøkzkt òuE íkuLku Ëhhkus rð[kh ykðu fu yk þªøkzkt ðå[u {kÚkwt Lkk¾eyu íkku þwt ÚkkÞ? yuf rËðMk íkuýu Mkk[u s ykðwt fÞwO. økkÞLku Ãkfze þªøkzkt ðå[u {kÚkwt ¼hkÔÞwt. økkÞu Íkxfku {khe íkuLku WAk¤eLku Vtøkku¤e ËeÄku yLku ÃkAe þªøkzkt {kÞkO. ÷kune÷wnký fhe LkkÏÞku. yk {q¾ko{e Au. yu ¼kEyu fÌkwt fu økkÞLkkt þªøkzkt{kt {kÚkwt Lkk¾eyu íkku ÷kune÷wnký ÚkE sðkÞ. yk {q¾o {kýMkLkku rLk[kuz Au. zkÌkk {kýMkLkku rLk[kuz yux÷ku s nkuÞ fu økkÞLkkt þªøkzkt{kt {kÚkwt Lk ¼hkðkÞ. økwshkíke{kt yuf fnuðík Au fu ‘ÍuhLkkt Ãkkh¾kt Lk fhkÞ!’ õÞkt {kÚkwt Lkt¾kÞ, õÞkt {kÚkwt {hkÞ yLku õÞkt {kÚkwt Lk {hkÞ íkuLkk WÃkhÚke s znkÃký yLku {q¾ko{e Lk¬e Úkíke nkuÞ Au. yuf {Lkkur[rfíMkfu MkhMk ðkík fne Au fu MkkÞLMk ÃkkMku Ãkkøk÷ÃkLkLkku E÷ks Au Ãký {q¾oíkkLkku LkÚke. ík{u økktzk {kýMkLku zkÌkku fhe þfku Ãký {q¾o {kýMkLku Mk{sËkh çkLkkðe Lk þfku. ykÃkýkt þk†ku{kt yux÷u s {q¾oLke r{ºkíkkLku ¾íkhLkkf økýe Au. y{urhfk{kt «urMkzuLxLkk Ëhuf ðíkoLkLke økt¼ehíkkÚke LkkUÄ ÷uðkÞ Au. «urMkzuLx þwt fhu Au, fuðwt ðíkoLk fhu Au, þwt çkku÷u Au íkuLkk WÃkh ÷kufkuLke Lksh nkuÞ Au. yuf «urMkzuLxLktw íkuLke «ur{fk MkkÚku ÷Vhwt çknkh ykÔÞwt. yk¾k Ëuþ{kt nkunk ÚkE økE. ykðk Mk{Þu yuf ÔÞÂõíkyu yuf y{urhfLk rðîkLkLku Mkðk÷ fÞkuo fu y{urhfk{kt íkku MkuõMÞwy÷ MktçktÄku çknw Mðk¼krðf Au, íkku ÃkAe «urMkzuLxLkk ykðk ÷VhkLku ykx÷e çkÄe økt¼ehíkkÚke ÷uðkLkku þwt {ík÷çk? yu rðîkLku sðkçk ykÃÞku fu y{u rð{kLk{kt ËkY ÃkehMkeyu Aeyu Ãký y{khk ÃkkR÷xLku ËkY Ãkeðk Ëuíkk LkÚke! {kýMkLke Mk{sËkhe LkkLke LkkLke ðkíkku{kt Ãký «økx Úkíke nkuÞ Au.

ykÃkýu fkuE ðMíkw Mkk[ðeLku {qfe ËeÄe nkuÞ yLku ÃkAe yu ðMíkw ykÃkýLku s Lk {¤u íkku yu {q¾koE LkÚke Ãký fkuE ÔÞÂõík ykhk{Úke yu ðMíkw [kuhe sE þfu yu{ huZe h¾zðk Ëuðe yu {q¾oíkk Au. ½ýe ð¾ík {kýMkLke yuf {q¾ko{e yk¾e ®sËøke çkhçkkË fhu Au. ¼q÷ MkwÄkhe þfkÞ Au. {q¾ko{e Lknª. {q¾ko{e ¼kuøkððe Ãkzu Au. Ëhuf {kýMku ®sËøke{kt yLkuf rLkýoÞku ÷uðk Ãkzíkk nkuÞ Au, {kýMku yux÷wt s æÞkLk hk¾ðkLkwt nkuÞ Au fu íkuLkku rLkýoÞ {q¾ko{e{kt Lk ¾Ãku. økýíkheÃkqðof yLku Mk{sËkheÚke ÷eÄu÷ku rLkýoÞ ¾kuxku Ãkze þfu Au yLku ¼rð»Þ{kt MkwÄhe Ãký þfu Au. Ãký {q¾ko{e¼Þkuo rLkýoÞ íkku ÃkMíkkðku s fhkðu Au. ÄtÄk{kt ¾kux òÞ yu Mðk¼krðf Au Ãký ¾kuxLku ¼hÃkkE fhðk [kuhe fhðk sEyu íkku yu {q¾ko{e Au. ÃkMíkkðku ÚkkÞ yuðwt fk{ Lk fhðwt yuLkwt Lkk{ s znkÃký. AuÕ÷ku MkeLk yk Ãkkt[ ÷ûkýÚke {q¾o yku¤¾kE òÞ Au. yku¤¾ký ðøkhLkku rðïkMk, MktçktÄ ðøkhLke ðkýe, fkhý ðøkhLkku økwMMkku, rs¿kkMkk ðøkhLke ÃkqAÃkhA yLku «økrík rðLkkLkwt ÃkrhðíkoLk. - ðuË ÔÞkMk

çkúu®føk ÔÞqÍ yuðku rð[kh Ãký yk s økk¤k{kt SË{kt íkçkËe÷ ÚkE økÞku níkku. Íheh {Mkkýeyu ÞkËku, Ãkºkku yLku zkÞheyku{kt Mk[ðkÞu÷e fnkLkeykuLkk ykÄkhu çku xu÷uLxuz ÔÞÂõíkíðLkk økkZ MktçktÄLkwt r[ºk yk rfíkkçk{kt Ãkuþ fÞwO Au. Íheh ÷¾u Au, “çkLLku ðå[uLkwt Mkk{krsf rð¼ksLk MÃkü níkwt. {khe {kíkk W¥kh«ËuþLke ÷¾Lkðe f¤k yLku íknuSçk{ktÚke ykðe níke. yuLkk rÃkíkk yu ð¾íkLkk ËuþLkk Ãkkt[{k ÄrLkf WãkuøkÃkrík níkk. {khk rÃkíkk {æÞ{ðøkeoÞ «kuVuþLk÷ níkk. yu{Lku ÃkiMkk «íÞu LkVhík níke. {khe {kíkkyu ®sËøke{kt ÷fÍhe òuE Lk níke.” Íheh çknw ÃÞkhÚke yuLke {kLku ÞkË fhu Au yLku rfíkkçkLkku yu xÙursf ytík Au. Íheh ÷¾u íku{ AuÕ÷kt ð»kkuo{kt {kLke íkrçkÞík çkøkzíke økE níke yLku {khe ®sËøke{kt {k ‘{kuxe Mk{MÞk’ çkLke økE níke. Ãkwºk íkhefu ynª ÍhehLkku yÃkhkÄçkkuÄ çknkh ykðu Au. yu ÷¾u Au, “yu (rÃkíkk) £e-{kfuox yLku Ãkrù{ íkhVe hksfeÞ LkeríkykuLke MkV¤íkk òuðk MkwÄe Sðíkk hÌkk. {k yuðe fkuE rMkrØ ðøkh {he økE. yuLke yuf{kºk rMkrØ nwt níkku. yuLke yk fnkLke îkhk nwt yuLku xÙursf rzÂøLkxe ykÃke þfwt íkku Mkkhwt... yu rzÂøLkrx su yuLku õÞkhuÞ {¤e Lk níke.” goswami_raj@yahoo.co.in

®[íkLkLke Ãk¤u ykðe {q¾ko{e ½ýe ð¾ík {kºk nMkðkLke yuf ½xLkk çkLkeLku hne síke nkuÞ Au. íkuLku çknw økt¼ehíkkÚke ÷uðkLke sYhík

CMYK

{kuhLkkt #zkt ÞwÃke{kt yrsík®MknLkk Ëefhk sÞtík [kiÄhe [qtxýe Mk¼k{kt YrÃkÞkLke Úkkufze ÷uíkk ÍzÃkkÞkt. [qtxýe Ãkt[u LkkurxMk Vxfkhe. òufu, sÞtík [kiÄheyu ¾w÷kMkku fÞkuo fu y{khk ¾uzqíkkuLkk Ãkûku íkku ¾uzqíkkuLkk ÃkiMku s [qtxýeyku ÷zðkLke nkuÞ Au. y{khwt Mðkøkík fhLkkhk ÃkkMkuÚke ÃkiMkk ÷ELku y{u fkuE økwLkku fÞkuo LkÚke. {kuhLkkt $zktLku fktE r[íkhðkt Ãkzu? divyeshvyas.amd@gmail.com

kkantu@gmail.com

{qrð {Mkk÷k õÞk nw~LkLku Mk{ò ni, õÞk E~fLku òLkk ni, n{ ¾kf LkþeLkkU fe Xkufh {U s{kLkk ni. {kuxk økòLkk WËwo þkÞh rsøkh {whkËkçkkËeLkku yk yuf s þuh íku{Lkk Ãkrh[Þ {kxu fkVe Au. rVÕ{Mksof ~Þk{ çkuLkuøk÷u rVÕ{ ‘ÍwLkqLk’{kt íku{Lke yuf økÍ÷ ‘E~fLku íkkuze rMkh Ãku fÞk{ík, òuhu fÞk{ík õÞk frnÞu...’ {n{Ë hVe ÃkkMku økðzkðe níke. çke ykh.[kuÃkhkLke rVÕ{ ‘rLkfkn’{kt økÍ÷økkÞf økw÷k{ y÷eyu ¾qçk ÷kufr«Þ çkLkkðu÷e økÍ÷ ‘[qÃkfu [qÃkfu hkík rËLk yktMkw çknkLkk ÞkË ni...’ ÷uðk{kt ykðe níke. yk økÍ÷ òýeíkk WËwo þkÞh nMkhík {kunkLkeyu ÷¾e Au. ytrík{ {kuøk÷ çkkËþkn çknkËwhþkn ÍVh yåAk þkÞh níkk. íku{Lkk SðLk WÃkhÚke çkLku÷e rVÕ{ ‘÷k÷ rfÕ÷k’{kt íku{ýu h[u÷e çku økÍ÷ku ‘Lk rfMke fk ykt¾ fk Lkqh nqt...’ yLku ‘÷økíkk Lknª ni S {uhk Wszu ËÞkh {U...’ ÷uðk{kt ykðe níke. þkÞhkuLkk þkÞh r{Íko økkr÷çkLkk SðLk WÃkhÚke Mkkunhkçk {kuËeyu çkLkkðu÷e rVÕ{{kt økkr÷çkLke yLkuf økÍ÷kuLkku WÃkÞkuøk fhðk{kt ykÔÞku níkku. ÃkkrfMíkkLkLkk òýeíkk þkÞh frík÷ rþVkEyu yLkuf ÃkkrfMíkkLke rVÕ{ku{kt økeíkku ÷ÏÞkt níkkt. rnLËe rVÕ{ku{kt [uíkLk ykLktË yLku {nuþ ¼è suðk rVÕ{Mksofkuyu íku{Lke h[LkkykuLkku WÃkÞkuøk fÞkuo níkku. ‘Mkkhu snkt Mku yåAk rnLËkuMíkkt n{khk...’ suðwt Ëuþ¼ÂõíkLkwt økeík ÷¾Lkkh xku[Lkk WËwo þkÞh zkì. {n{Ë Rfçkk÷Lke yuf h[Lkk ‘f¼e yÞ nfefíku {qtíkÍh Lksh yk r÷çkkþu {òs {U...’ rVÕ{ ‘ËwÕnLk yuf hkík fe’{kt ÷uðk{kt ykðe níke. yLkuf frðyku, þkÞhku yLku rVÕ{e økeíkfkhkuyu su{Lke h[Lkkyku yLku þi÷e{ktÚke «uhýk ÷eÄe Au yuðk xku[Lkk þkÞhkuLkku rnLËe rVÕ{Mksofkuyu õÞkhuf õÞkhuf WÃkÞkuøk fÞkuo Au ¾hku! yLku AuÕ÷u økwhwË¥kLke rVÕ{ ‘ykhÃkkh’{kt {sYnu yuf økeík ÷ÏÞwt níkwt, ‘MkqLk MkqLk MkqLk MkqLk òr÷{k, ÃÞkh {wÍ fku íkqqÍ Mku nku økÞk...’ økwhwË¥ku fÌkwt, “n{ fku íkq{ Mku ÃÞkh nku økÞk... ðÄw MkhMk ÷køkþu.” {sYnu fÌkwt fu, “yu økúk{urxf÷e ¾kuxwt Au.” økwhwË¥ku fÌkwt, “yhu Þkh, Akuzku Lkk, økkLkk MkqLkLku fe [es nkuíke ni, EíkLkk fkiLk ðnkt íkwBnkhk økúk{h ÷u fu çkiXuøkk!” atshah13@gmail.com


CMYK

5

hrððkh, 26 Vuçkúwykhe, h012

www.sandesh.com

ËwrLkÞkLke yuðe ËMk çkkçkíkku su òýðkLkku ËhufLku #íkòh yLku hku{kt[ nkuÞ Au. yk ©uýe{kt MkkiÚke Ãknu÷kt «Míkwík Au rðïLkkt xkuÃk xuLk MkuLMkuþLk÷ {zoh

©eÃkuhwBçkËwh ÃknkU[ðk{kt hkSð økktÄeLku {kuzwt ÚkÞwt níkwt. ÃkÂç÷f MÃke[Lke søÞkyu

yku÷huze nòhkuLke ¼ez yufXe ÚkE økE níke yLku MÚkkrLkf fkÞofíkkoykuLke MÃke[ Ãký ÷øk¼øk Ãkqhe Úkðk ykðe níke. hkSð økktÄe nkhíkkuhLkk MðkøkíkLku Mðefkhíkkt ykøk¤ ðÄe hÌkk níkk. íku{Lku fkuE Ãký rnMkkçku Mxus Ãkh íkkífkr÷f ÃknkU[ðwt níkwt. Mkkík-ykX r{rLkx MkwÄe yk nkhíkkuhk [kÕÞk yux÷u hkSð økktÄeyu Eþkhku fheLku íkuLkk ÃkMkoLk÷ Mku¢uxheLku yk çkÄwt çktÄ fhkððk fÌkwt. Mðkøkík Ãkqhwt ÚkÞkLkku ykËuþ ykÃkeLku MÚkkrLkf Ãkku÷eMk{uLk hMíkku fhðk ÷køÞk yLku yu{ Aíkkt yuf MÚkkrLkf {rn÷k ykøk¤ ykðe

xkE{÷kELk J J

J

J

J

J

J

J

J

20 ykìøkMx, 1944Lkk hkus {wtçkE{kt sL{ ÚkÞku. sw÷kE, 1962{kt ÷tzLk ¼ýðk {kxu økÞk, íÞkt y÷øk-y÷øk çku fkuMko fÞko Ãký çkLLku fkuMko yÄqhk Akuze AuÕ÷u ÃkkR÷x xÙu®Lkøk{kt òuzkÞk. 29{e òLÞwykhe, 1965Lkk rËðMku yuLxkurLkÞk (MkkurLkÞk) MkkÚku yku¤¾ký ÚkE yLku çkLLku «u{{kt Ãkzâkt. 17{e sw÷kE, 1966{kt ‘yuh RÂLzÞk’{kt ÃkkR÷x íkhefu òuzkÞk, yu Mk{Þu íku{Lkkt {kíkk RÂLËhk økktÄe ðzk«ÄkLk níkkt. 29{e òLÞwykhe, 1968Lkk rËðMku yuLxkurLkÞk MkkÚku {uhus fÞkO yLku yuLxkurLkÞkLku MkkurLkÞk Lkk{ ykÃÞwt. 1980{kt ¼kE MktsÞ økktÄeLkwt {kuík Úkíkkt RÂLËhk økktÄeLkk ÃkMkoLk÷ yuzðkEÍh çkLÞk. 21{e ykìõxkuçkh, 1984Lkk rËðMku {kíkk RÂLËhkLke níÞk Úkíkkt ËMk rËðMk ÃkAe ¼khíkLkk ðzk«ÄkLk çkLÞk. yu Mk{Þu íku{Lke ô{h {kºk [k÷eMk ð»koLke níke. çkeS rzMkuBçkh, 1989Lkk þkMkLkfk¤ Ëhr{ÞkLk hkSð økktÄeyu Ëuþ{ktÚke ÷kRMkLMk hks Ëqh fÞwO. yLkuf {n¥ðLkk MkwÄkhkyku Úkíkkt yksLkk yk {kuzLko ¼khíkLke h[Lkk ÚkE. 21{e {u, 1991Lke hkíku ©e ÃkuhwBçkËwh{kt E÷uõþLk fuBÃkuELk Ëhr{ÞkLk {kLkðçkkìBçk îkhk níÞk.

yLku hkSð økktÄe íkhV sðk ÷køke. Ãkku÷eMk{uLk fu yLÞ fkuELkwt æÞkLk íkuLkk Ãkh òÞ yu Ãknu÷kt íkku Ãku÷e {rn÷k Auf hkSð økktÄeLke LkSf ÃknkU[e økE. hkSðu íkuLke Mkk{u nkÚk òuzâk. çku ûký {kxu çkLLkuyu yufçkeòLke Mkk{u òuÞwt yLku ÃkAe íkhík s Ãku÷e {rn÷k hkSð økktÄeLkk Ãkøk{kt Íqfe. yk yøkkW ykðkt yLkuf á~Þku hkSð økktÄe òuE [qõÞk níkk. yux÷u hkSð {kxu yk ûký Ãký yuf Mkk{kLÞ ûký níke. Ãku÷e {rn÷k íkuLkk Ãkøk{kt Íqfe yux÷u hkSð íkuLku ykþeðkoË

TOP

10

Ë

RLMkkRx

J

J

J

J

J

rðfkMk {kxu fkuE YÃkhu¾k Lk çkLkkððkLke nkuÞ, yu íkku ykÃkçk¤u s MkÄkíkku nkuÞ Au. òu yøkúuMkh hnuðwt nkuÞ íkku yk¢{f çkLkðwt Ãkzþu. ¼khíkLku yk¢{fíkk yÃkLkkððk {kxu {kLkrMkf íkiÞkhe Ãký hk¾ðe Ãkzþu. {U {khku ¼kE yLku {khe {kíkk yk Ëuþ{kt økw{kÔÞkt Au yLku {khe òíkLku Ãký ¾wðkh fhðk {kxu nwt íkiÞkh Awt. MkkiÚke {kuxe íkf÷eV òu fkuE nkuÞ íkku yu fu {kýMk ÃkkuíkkLku {LkÚke LkkLkku {kLke ÷u Au. yuf íkçk¬ku yuðku ykðþu fu {kýMk yufçkeòLku YçkY {éÞk rðLkk Ãký yufçkeòLke MkkÚku ðkík fhþu. ¼khík {kxu yu íkçk¬ku çknw Ëqh LkÚke. ík{khe ÃkkMku ®n{ík nþu íkku ík{Lku MkV¤ Úkðk{kt fkuE yxfkðe Lknª þfu.

©e÷tfk ÃkkMku swËwt hk»xÙ {ktøke hnu÷ku «¼kfhLk õÞkhuÞ Sðíkku ÃkfzkÞku Lknª. 2009{kt «¼kfhLk ©e÷tfLk yk{eoLkk nkÚku {kÞkuo økÞku.

VktMke yLku sLk{xeÃk

½xLkk [uLLkE fkuxoLke nË{kt çkLke nkuðkÚke hkSð økktÄe níÞk fuMk [uLLkE fkuxo{kt [÷kððk{kt ykÔÞku níkku. [uLLkE fkuxuo Ãkuhkheð÷Lk, {whwøkLk, Lkr÷Lke ©enhLk yLku MktÚkkLk yu{ fw÷ [kh þÏMkLku yk fuMk {kxu VktMke Mkt¼¤kðe níke ßÞkhu çkkfeLkk ÷kufkuLku sLk{xeÃkLke Mkò ykÃke níke. yk fuMk {kxu fw÷ 692 ÷kufkuLkkt Mxux{uLx ÷uðk{kt ykÔÞkt níkkt. yk WÃkhktík y÷øk-y÷øk 335 «qV [uf fhðk{kt ykÔÞkt níkkt. Mkw«e{ fkuxo{kt Ãký VktMkeLke Mkò ÞÚkkðíkT hk¾ðk{kt ykðíkkt {]íÞwËtzLkk ík{k{ ykhkuÃkeykuyu {kVeLke yÃke÷ fhe níke, su{ktÚke Lkr÷Lke ©enhLkLke {kVeLke yÃke÷Lku MkkurLkÞk økktÄeyu Ãký Mðefkhíkkt hk»xÙÃkrík «rík¼k Ãkkrx÷u Lkr÷LkeLke VktMke hË fhe níke ßÞkhu {whwøkLk, Ãkuhkheð÷Lk yLku MktÚkkLkLku VktMkeLkku ykuzoh ykÃÞku níkku. íkkr{÷LkkzwLkk hksfkhý yLku {ÿkMk nkEfkuxoLkk Mxu ÃkAe VktMkeLke íkkhe¾ rLkrùík LkÚke. caketalk@gmail.com

þfehk

E{kuþLk÷ r÷xhMkeLkwt ðÄu÷wt {n¥ð

huf {kýMkLkk {øks{kt ÷køkýeykuLkk «ðkn Mkíkík ðnuíkk hnu Au. ík{u fuðe ÷køkýeykuLku ík{khk {Lkkusøkík{ktt ½q{hkðk Ëku Aku? yuLkk ÃkhÚke ík{khku SðLkÃktÚk ½zkÞ Au. {kuxk ¼køku Lkfkhkí{f «fkhLke ÷køkýeyku suðe fu økwMMkku, ríkhMfkh, ½]ýk, E»kko, níkkþk, ðuh ¼kðLkk fu yÃk{kLk ÚkÞkLke ÃkezkLku {Lk{kt Mkíkík ½q{hkðk ËEyu íkku Mk{Þ síkkt yk Lkuøkurxð E{kuþLkLkku rðMVkux ÔÞÂõík ÃkkMku Lk fhðkLkwt fhkðe çkuMku Au. {Lk{kt QXu÷k ÷køkýeykuLkk «[tz «ðknLkk çkuMkw{kh Ëçkký Mkk{u ½ýk ÷kufku yux÷k {kxu Íqfe òÞ Au fu íku{Lku LkkLkÃkýÚke E{kuþLk÷ r÷xhMke (÷køkýeLke Mkkûkhíkk)Lke fu¤ðýe {¤e LkÚke nkuíke. yksu økrýík-rð¿kkLk yLku fBÃÞwxhLkwt ¼ýíkh ¼÷u ðÄe økÞwt nkuÞ, Ãký {kLkð RríknkMk{kt ÷køkýeLke fu¤ðýeLkwt {n¥ð yksLkk Þwøk{kt Au yux÷wt ¼qíkfk¤{kt õÞkhuÞ Lknkuíkwt. yuf LkkLkku s Ëk¾÷ku òuEyu. ík{u ík{khe fkh{kt ykìrVMk sE hÌkk Aku yu ðu¤k fkuE ÃkkA¤Úke òuhþkuhÚke nkuLko {kheLku MkkEz {køku Au. xÙkrVfLku fkhýu MkkEz ykÃkðk{kt ík{Lku Úkkuzku rð÷tçk ÚkkÞ Au. yux÷u Ãku÷k ¼kE hkUøk MkkEzÚke íku{Lke fkh ykøk¤ fkZíke ð¾íku ík{khe Mkk{u hku»k¼he Lksh Lkk¾u Au. yu ûký ík{khk {kxu çknw yøkíÞLke Au. ík{u òu E{kuþLk÷ ELxur÷sLMk{kt Úkkuzk fk[k nþku íkku ík{u Ãký ð¤íke yuðe s fhze Lkshu yuLke íkhV

J

økwÃík[h yusLMkeykuLke

ykÃkðkLkk EhkËu Mknus ðktfk ðéÞk Ãký íku rLk»V¤íkk ykþeðkoË ykÃku yu Ãknu÷kt íkku yuf {kuxku yk yk¾k fuMk{kt ¼khíkLke ºký Äzkfku ÚkÞku yLku ËuþLke Ãknu÷e {kLkðçkkìBçk yuðe ÄLkw Mkrník hkSð økktÄe yLku íku{Lkk økwÃík[h yusLMkeLke MkrhÞk{ rLk»V¤íkk Ãkwhðkh ÚkE níke, fkhý fu ºkýu ºký fkV÷kLkk 14 ÷kufku {kÞko økÞk. yk ½xLkk yusLMkeLku yøkkW y÷øk-y÷øk çkLke íÞkhu hkíkLkk ËMk ðkøkeLku n i a s »kzTÞtºk rðþu òýfkhe yufðeMk r{rLkx ÚkE níke. s t i o heíku{¤eykníke sa Ãký yu{Lkk ðå[u ykhzeyuõMk suðk yrík fkuE «fkhLkwt ykËkLk«ËkLk rðMVkuxfLku f{hu çkktÄeLku Lknª ÚkÞwt nkuðkÚke yu ytøkuLke ykðu÷e ÄLkwLkk ç÷kMxLkk òýfkhe nku{ r{rLkMxÙe MkwÄe fkhýu ykswçkkswLkk ÷kufkuLkk ÃknkU[e Lknª yLku hkSð økktÄeLkk Vqh[k Qze økÞk níkk. «kuxuõþLk {kxu ykøkkuíkhe ©eÃkuhwBçËwhLkk yu MÚk¤Lke íkiÞkheyku fhe hk¾ðkLkwt þõÞ íkkífkr÷f rðrÍx ÷uLkkhk hÂ~{Lk þkn Lk çkLÞwt MkeçkeykELkk rMkrLkÞh ykurVMkh ðuýw yiGÞhu yuf Ã÷kLk fkuýu çkLkkÔÞku? ELxhÔÞq{kt fÌkwt níkwt fu ç÷kMx ÃkAe s{eLk hkSð økkt Ä eLke níÞkLkku Ã÷kLk yu nËu økh{ ÚkE økE níke fu y{khk ÷kufkuLkk þqÍLkk Mkkì÷ ykuøk¤e økÞk níkk. yu÷xexeELkk [eV «¼kfhLku çkLkkÔÞku hkSð økktÄe yLku ÄLkwLkk çkkuzeLkk fxfk níkku. «¼kfhLkLku yu Ã÷kLk{kt MkkÚk Ëqh-Ëqh MkwÄe Vu÷kÞu÷k níkk. hkSð økktÄeyu ykÃkðk {kxu fw÷ AÔðeMk ÔÞÂõíkykuyu íÞkhu Ãkøk{kt LkkEfe çkúkLzLkk þqÍ ÃknuÞko MkÃkku x o fÞku o níkku , su çkkðeMkLke níkk. ç÷kMxLku fkhýu yk çkqx Ãkøk Mkrník íkkr{÷Lkkzw Ãkku ÷ eMku MkeçkeykELke {ËËÚke yuhuMx fhe Ãký {wÏÞ MkqºkÄkh Aqxwt Ãkze økÞwt níkwt. ðk «¼kfhLkLke õÞkhuÞ yuuhuMx þõÞ yu÷xexeEyu ÷eÄe sðkçkËkhe yu Lk çkLke. ©e÷tfkLke Mkhfkhu yk ½xLkk ½xLkk ÃkAe MkeçkeykE, hkì yLku ÃkAe ¾u Ë ÔÞõík fÞku o níkku yLku RLxur÷sLMk çÞwhkuLkk ykìrVMkh fk{ Ãkh «¼kfhLkLku Sðíkku fu {hu÷ku Ãkfzðk ÷køÞk Ãký íku fkuE yuf íkkhý Ãkh ÃknkU[u {kxu su yuf ÷k¾Lkwt ELkk{ ònuh fÞwO yu Ãknu÷kt íkku ©e÷tfkLkk WøkúðkËe sqÚk níkwt yu ELkk{ ËMk økýw ðÄkheLku MkeÄwt yu÷xexeE (r÷çkhuþLk xkRøkh ykìV ËMk ÷k¾ YrÃkÞk fÞwO níkwt. {òLke ðkík yu÷{)Lkk [eV «¼kfhLku yk ½xLkkLke yu Au fu hkSð økktÄeLke níÞk ÃkAe su sðkçkËkhe Mðefkhe ÷eÄe. «¼kfhLku «¼kfhLku íkhík s yk níÞkLke ½xLkkLke sðkçkËkhe Mðefkhíkkt Mxux{uLx sðkçkËkhe ÷E ÷eÄe níke yu s fÞwO níkwt fu “¼khíkLkk ðzk«ÄkLk hkSð «¼kfhLk ½xLkkLkkt yZe ð»ko ÃkAe ‘Äe økktÄeyu ÷tfkLke ÷zík{kt fkuE hMk ÷uðkLke ðef’ Lkk{Lkk {uøkurÍLkLku ykÃku÷k yuf sYh Lknkuíke yLku yu{ Aíkkt Ãký íkuýu ELxhÔÞq{kt yuðwt çkkuÕÞku níkku fu “yk ÷tfk Mkhfkh MkkÚkuLkk MktçktÄku Mkkhk hk¾ðk níÞk{kt yu ÷ xexeELkku Lknª Ãký {kxu ykEÃkefuyuV (yux÷u fu RÂLzÞLk yu÷xexeE{ktÚke Aqxk Ãkze økÞu÷k Ãký ÃkeMk fe®Ãkøk VkuMko)Lku y{khk Ëuþ{kt yu÷xexeELke Lkerík MkkÚku Mkn{ík nkuÞ {kuf÷e y{khk MkkÚkeyku {kÞko yuLkku yuðk ÷kufkuLkku nkÚk níkku.” çkË÷ku ÷uðku sYhe níkku, su y{u fÞwO Au.” íkkr{÷ku {kxu y÷øk hk»xÙ RåAíkkt yLku

LkkLke-LkkLke ðkík{kt òu ík{khe ÷køkýeLku XuMk ÃknkU[íke nkuÞ íkku ík{khe yu çke{kh ÷køkýeLkku E÷ks fhðku s hÌkku yLku yu E÷ks yux÷u E{kuþLk÷ ELxur÷sLMkLkwt rþûký ÷uðkLkwt xku¤tw ¼uøkwt ÚkE sþu. Ãkku÷eMk Ëkuze ykðþu. çktLkuLku Aqxk Ãkkzþu. ík{u yu{ Ãký fnuþku fu, íkLku ¾çkh Au nwt fkuý Awt? Ãký Auðxu ÷kufkuLke Mk{òðxÚke ík{u Ãku÷kLku síkku Ãký fhe Ëku. ykx÷e ðkh{kt yzÄku-Ãkkuýku f÷kf ðeíke økÞku. ykìrVMk ÃknkU[ðk{kt {kuztw Úkþu. ͽzku fheLku ík{u ík{khe fkh{kt çkuMkðk òð íÞkt çkeòu yk½kík ík{khk {kÚku ºkkxfðkLke hkn òuíkku çkuXku nkuÞ Au. Ãku÷kLku ÃkkX ¼ýkððkLke ÕkkÞ{kt fkhLku ÷kuf fhðkLkku ík{Lku ÏÞk÷ LkÚke hnuíkku. çkçkk÷ Ëhr{ÞkLk ík{khe fkhLke ÃkkA÷e Mkex{kt {qfu÷wt ík{khwt yhÄk ÷k¾Lkwt ÷uÃkxkuÃk økw{ ÚkE òÞ Au..! þktík r[¥ku ík{u rð[khku fu ík{u þwt {u¤ÔÞwt yLku þwt økw{kÔÞwt? ykLke Mkk{u nðu ‘E{kuþLk÷ ELxur÷sLMk’{kt þkÃko yuðe ÔÞrõíkLke «ríkr¢Þk swyku. ÷køkýeyku Ãkh ÃkkuíkkLkku Ãkqhku fkçkq ÄhkðLkkh {kýMk yuðwt rð[khþu fu ykøk¤ ðÄkhu xÙkrVf Au, Aíkkt ÃkkA¤ðk¤ku ðkhtðkh nkuLko {kÞko fhu Au. yuLkku yÚko yu Ãký Au fu fËk[ yuLku çknw ysoLx fk{u ðnu÷k ÃknkU[ðkLke Wíkkð¤ nþu yÚkðk íkku yuLkwt fkuE MðsLk økt¼eh çke{kh nþu. n¤ðkþÚke þkÞË yuðku Ãký íkfo ÷zkðþu fu ÃkkA¤ðk¤ku yksu fËk[ ½hðk¤e MkkÚku rðLkkuË ze. ¼è ͽzku fheLku LkeféÞku nþu yux÷u yuLkk {øksLkku Ãkkhku Ÿ[ku økÞku nkuðkÚke nkuLko òuíkkt òuíkkt ík{khk {kuZk{ktÚke çku- [kh {kÞko fhu Au. yÃkþçËkuLkku {khku [÷kðe Ëuþku. fËk[ yk «fkhu rð[khe nkE E{kuþLk÷ yuÚkeÞ ykøk¤ ðÄeLku ík{u MÃkez{kt fkh ELxur÷sLMkðk¤e ÔÞÂõík Ãku÷kLku ykøk¤ ntfkhe Ãku÷kLku ykuðhxuf fhe yuLke fkh sðkLkku {køko {kuf¤ku fhe ykÃke yuLke Mkk{u Mkk{u ík{khe fkh ykze Q¼e fhe ËE n¤ðwt h{qS ÂM{ík Ãký hu÷kðþu. Ãku÷ku Ãku÷kLku ¾wÕ÷ku Ãkzfkh VUfþku. Mkk{uðk¤ku Þ rð[kh fhíkku ÚkE sþu fu yk Ãku÷kyu ðkhtðkh nkuLko {kÞkO, hkUøk {kýMk çknw Mkkhku ÷køku Au... ðkíkkðhý MkkEzuÚke ykuðhxuf fÞkuo yux÷wt s Lknª íkÆLk n¤ðwtVq÷ çkLke sþu. Ãku÷ku fËk[ ík{khe Mkk{u íkeðú yk¢kuþ¼he Mkk{uÚke Mkkuhe Ãký fnuþu. Lksh Lkkt¾e, yux÷u ík{khku ynt yk{ fhðkÚke ͽzku xéÞku, ½ðkÞku, ík{khe ÷køkýe nxo ÚkE, ykìrVMku Mk{ÞMkh ÃknkU[kÞ yLku ònuh{kt yÃk{kLk ÚkÞkLke ÷uÃkxkuÃk [kuhkíkwt yxfe økÞwt. ÷køkýeÚke ík{Lku ¼Þtfh økwMMkku ðkíku ðkíku ynt fu Mð{kLk ½ðkÞ [Zâku yLku ík{u yu Lkkswf ûkýu íkku yu Mð{kLk Lknª ®fíkw yr¼{kLk E{kuþLkLkk «[tz Ëçkký nuX¤ Au. Ëh ð¾íku LkkLke-LkkLke ðkík{kt ík{khe fkh hkuz ðå[u ykze òu ík{khe ÷køkýeLku XuMk ÃknkUåÞk {qfe ËeÄe. fhíke nkuÞ íkku ík{khe nðu, yuLkwt Ãkrhýk{ 3 {kRLz fLxÙku÷ xufTrLkf yu çke{kh ÷køkýeLkku swyku. Ãku÷ku yuLke E÷ks fhðku s hÌkku fkh{ktÚke Lke[u Qíkhþu.. ík{u íkku yLku yu E÷ks yux÷u E{kuþLk÷ sçkhsMík økwMMkk{kt Aku s yux÷u ík{u Ãký ELxur÷sLMkLkwt rþûký ÷uðkLkwt. fuð¤ Lknª çkku÷ðkLkk çku y¼ÿ þçËku çkku÷eLku yuf÷k nkE ykEfÞwÚke SðLk LkÚke Ãku÷kLku heíkMkh ík{k[ku {khðkLkk {qz{kt rsðkíkwt. SðLk{kt Mkw{u¤, þktrík yLku rhÞ÷ yuLke íkhV Ëkuze sþku. nuÃkeLkuMk {kxu E{kuþLk÷ ELxur÷sLMk ík{khk çktLku ðå[u ðkõÞwØ Auzkþu. ðÄkhðkLke ykð~Þfíkk Au. vinod.bhatt@sandesh.com þkÞË yuf{ufLku ÷kVk Ãký ͪfkE sþu.

hkSð økktÄeLkkt yðíkhýku

n

hkSð {kuzk ÃknkUåÞk {kuík Lknª

hkSð økktÄe

çkeòLkk ͽzk{kt ÃkzðkLke Mkò ¼kuøkððe Ãkze

As

21

{e {u, 1991. ÷kufMk¼kLkwt E÷uõþLk fuBÃkuRLk Ãkqhòuþ{kt [k÷e hÌkwt níkwt. hkSð økktÄeyu yu rËðMku y÷øk-y÷øk þnuh yLku økk{ku{kt fw÷ A ònuhMk¼kyku fhe níke. yk A ònuhMk¼k{kt ÃkAe AuÕ÷e ònuhMk¼k [uLLkEÚke 30 rf÷ku{exh Ëqh ykðu÷k ©eÃkuhwBçkËwh økk{u níke. hkSð økktÄeyu ©eÃkuhwBçkËwh síkkt Ãknu÷kt hMíkk{kt s n¤ðku LkkMíkku fhe ÷eÄku níkku. yu LkkMíkku fhíkk níkk yu Ëhr{ÞkLk ðkRV MkkurLkÞk økktÄeLkku VkuLk Ãký ykÔÞku níkku yLku MkkurLkÞkyu rzLkh fhe ÷uðkLkku ykøkún fÞkuo níkku. hkSðu ÃkkuíkkLkk ÃkMkoLk÷ Mku¢uxheLke nkshe{kt s MkkurLkÞkLku sðkçk ykÃÞku níkku fu ©eÃkuhwBçkËwhLke Mk¼k Ãkqhe ÚkÞk ÃkAe íku [uLLkE sELku rzLkh fhþu. sðkçk ykÃkíke ð¾íku hkSð økktÄeLku ¾çkh Lknkuíke fu nðu íku õÞkhuÞ fkuE rzLkh ÷E þfðkLkk LkÚke.

¼khíkLke [knf ÃkhËuþe øk÷o! yk¾wt Lkk{: þfehk EMkkuçku÷ {uçkkhf rhÃkku÷ sL{ íkkhe¾: Vuçkúwykhe 2, 1977 sL{ MÚk¤: çkúktrf÷k, fku÷trçkÞk

Ãkku

ÃkMktøkeík{kt þfehk yíÞkhu rçkLknheV Mkur÷rçkúxe Au. yu ¼khíkeÞ Mktøkeík yLku MktMf]ríkLke íkku Ãknu÷uÚke [knf Au, þk†eÞ MktøkeíkLke íkuýu íkk÷e{ Ãký ÷eÄe Au. nðu ÷uxuMx Mk{k[kh «{kýu þfehk çkkur÷ðqzLke rVÕ{{kt fk{ fhðkLke Au. n{ýkt s ð¤e íkuýu ÃkkuíkkLkku sL{rËðMk QsÔÞku Au. ykðku yku¤¾e ÷Eyu yk¾e ËwrLkÞkLku zku÷kðíke þfehkLku...

þfehkLke MÃkurþÞ÷ ðkíkku J

J

J

J

J

J

J

J

J J

J

J

þfehkLke Ÿ[kE [kh Vex Lkð #[ Au, Ãký MktøkeíkLke ËwrLkÞk{kt xku[ Ãkh rçkhksu Au. íkuLkk rÃkíkk rðr÷Þ{ {uçkkhf ÷uçkLkkuLk yLku y{urhfkLkk Au, íkku {kíkk Exkr÷ÞLk yLku fku÷ÂBçkÞLk Au. ykX ¼kE çknuLkku{kt MkkiÚke LkkLke Au. íku{Lkkt ÷uçkrLkÍ ËkËe{kyu þfehkLku yhurçkÞLk çku÷u zkLMk þe¾ÔÞku Au. íkuLkk rÃkíkk ÷u¾f níkk {kxu íkuLku yuhurçkf r÷xhu[h he®zøkLkku Ãký þku¾ Au. Ãkrhýk{u yu ÃkkuíkkLkkt {kuxk ¼køkLkkt MkkUøMk òíku s ÷¾u Au. ÃkkuíkkLkwt Ãknu÷wt yk÷çk{ Magia, yu 13 ð»koLke níke íÞkhu s íkuýu hufkuzo fhu÷wt. íkuLkwt ykÕkçk{ Hips Don't Lie y{urhfk{kt 21{e MkËeLkwt MkkiÚke rnx ykÕkçk{ Au. ytøkúuS, ÃkkuxwoøkeÍ, Rxkr÷ÞLk, yhurçkf yLku MÃkurLkþ ¼k»kk çkku÷e þfu Au. ¼÷u yu Mktøkeíkfkh nkuÞ Ãký íkuLkku ykEõÞw 140 suðku yMkkÄkhý Au! (Mkk{kLÞ heíku ÔÞÂõíkLkku ykEõÞw 100 suðku nkuÞ Au.) ½huýkt ÃknuhðkLkwt yuLku shk Ãký LkÚke øk{íkwt rMkðkÞ fu þq®xøk {kxu yrLkðkÞo nkuÞ. y÷çk¥k, yuLku ðªxe ÃknuhðkLkku þku¾ Au yLku 200 fhíkkt ðÄkhu ðªxeLkwt íkuLkwt f÷uõþLk Au. ÞwrLkMkuVLke MkkiÚke LkkLke ðÞLke økwzrð÷ yuBçkuMkuzh Au. ÃkkuíkkLkk þnuh çkúktrf÷kLkkt çkk¤fkuLku íkuýu 10,000 òuze xurLkMk þqÍ yÃkkÔÞkt Au. yu þnuh{kt þfehkLkwt nkÚk{kt røkxkh nkuÞ yuðwt MxuåÞw Ãký {wfkÞwt Au. þfehk ykuçkk{kLke rþûký Mk÷knfkh Mkr{rík{kt Ãký Au. Mktøkeík {kxu {¤u÷k yuðkuzToMk 2 økúu{e 7 ÷urxLk y{urhfLk økúu{e 12 rçk÷çkkuzo ÷urxLk y{urhfLk BÞwrÍf

CMYK

çkkÞkuøkúkVe


CMYK

6

ÃkøkLke yuzeLkku Ëw¾kðku yk sfk÷ ½ýk ÷kufku{kt òuðk {¤u Au su

÷øLkSðLkLku MkV¤ çkLkkððk{kt Mk{køk{Lke {wÏÞ ¼qr{fk nkuÞ Au. íkuÚke yu òýðwt çknw sYhe Au fu Mk{køk{ Ëhr{ÞkLk çktLku ÃkkxoLkhu þwt fhðwt òuEyu yLku þwt Lk fhðwt òuEyu. ½ýe ðkh Mk{køk{ Ëhr{ÞkLk ÃkkxoLkh yuðwt ftEf fhe çkuMku Au, suLku ÷eÄu Mkk{uðk¤k ÃkkxoLkhLkku {qz ¾hkçk ÚkE òÞ Au. ík{khk îkhk ík{khk ÃkkxoLkhLkku {qz Lk ¾hkçk ÚkkÞ íku {kxu þwt fhðwt yLku þwt Lk fhðwt íku òýeyu...

Mk{køk{ Ëhr{ÞkLk fE heíku {qz ò¤ðe hk¾þku?

yux÷ku yMkÌk LkÚke nkuíkku Ãký ðkhtðkh Úkíkku nkuÞ Au. Mkk{kLÞ heíku «kiZ ÔÞÂõíkyku{kt yk Ëw¾kðku ðÄw «{ký{kt òuðk {¤u Au yLku íku yuf yÚkðk çktLku yuze{kt ÚkE þfu Au.

Ã÷kLxh VurþÞkExeMk þwt Au? Ã÷kLxh VurþÞk yu Úkkuze fzf ÃkuþeykuLkku çkLku÷ku yuf Ãkèku Au su ÃkøkLke yuzeLkwt nkzfwt yLku yktøk¤eykuLku òuzu Au yLku ÃkøkLkk ÃktòLkk nkzfktLku xufku ykÃku Au. yk VurþÞk Lkçk¤ku ÚkðkÚke yÚkðk íkuLku ðÄw ©{ ÃkzðkÚke íku{kt Mkkuòu ykðu Au suLku Ã÷kLxh VurþÞkExeMk fnu Au.

nuÕÚk RÍ ðuÕÚk zkì. Mkki{uLÿ ËuMkkE

÷ûkýku {kuxk ¼køku Mkðkhu QXeLku Ãkøk Lke[u {qfíkkt s yuze{kt Mkýfk {khu Au su nhðk VhðkÚke ykuAk Ãký sýkÞ Au. rËðMk Ëhr{ÞkLk ðÄw Q¼k hnuðkLkwt ykðu yÚkðk ËkËhk [zðkLkk ykðu íkku ðÄkhu Ëw¾kðku ÚkkÞ Au.

fkhýku

[k÷íke ð¾íku Ãktòu ytËhLke çkkswyu

ÃkkxoLkhLku y÷øk Lk fhþku òu ík{khe ÃkkxoLkh ík{khe LkSf ykðeLku ík{Lku MÃkþo fhe hne nkuÞ fu {kÚku nkÚk Vuhðe hne nkuÞ íkku yuðwt çkLke þfu fu íku ík{Lku ykfŠ»kík fhðk Úkkuze s ðkh{kt ík{Lku ¼uxe Ãkzu yÚkðk [wtçkLk ÷E ÷u. yk Ëhr{ÞkLk òu fkuE fkhýMkh ík{u Úkkfu÷k nkuð fu ík{khk {øks{kt fkuE íkýkð [k÷e hÌkku nkuÞ íkku yuðwt çkLke þfu fu ík{u ík{khe ÃkkxoLkhLku Íxfku {kheLku y÷øk fhe Ëku, Ãkz¾wt ðk¤eLku MkqE òyku fu y÷øk sELku çkuMke òyku. yuf ðkík ÞkË hk¾ðe fu ík{Lku øk{u íkux÷ku íkýkð nkuÞ, Ãkhtíkw ÃkkxoLkhLke MkkÚku ykðwt ðíkoLk õÞkhuÞ fhðwt Lknª. yk{ fhðkÚke ík{khe ÃkkxoLkhLku XuMk íkku ÃknkU[þu s MkkÚku ßÞkhu ík{khk {Lk{kt Mk{køk{ fhðkLke íkeðú RåAk ÃkuËk ÚkkÞ, íÞkhu íku Ãký ík{khe MkkÚku ykðwt s ðíkoLk fheLku ík{Lku y÷øk fhe þfu Au. yk s çkkçkík †eyku Ãkh Ãký ÷køkw Ãkzu Au, øk{u íkux÷ku Úkkf ÷køÞku nkuÞ íkku Ãký ÃkríkLku yufË{ Íkxfk MkkÚku y÷øk Lk fhðk.

MÃkü ELkfkh Lk fhðku Mkk{kLÞ heíku ßÞkhu Ãkrík fu ÃkíLkeLku yufçkeòLke LkSf ykððkLke RåAk ÚkkÞ Au, íÞkhu íku þYykík [wtçkLkÚke fhu Au. íÞkhçkkË Äehu-Äehu {Mkks y™u Vkuh-Ã÷u. yuðk{kt òu fkuE Ãký ÃkkxoLkhLku Mk{køk{ fhðkLkwt {Lk Lk nkuÞ, íkku MÃkü ELkfkh fhðkLku çkË÷u Mkk{u [wtçkLkÚke s sðkçk ykÃkku. nkuX, økk÷, økhËLk fu Akíke Ãkh nkÚk Vuhðíkkt Vuhðíkkt ík{khk ÃkkxoLkhLku çkknkuÃkkþ{kt sfze ÷ku. yk{ fhðkÚke yufçkeò «íÞuLkku rðïkMk yLkuf økýku ðÄe sþu.

VkuLkÚke Ëqh s hnku Mk{køk{ Ëhr{ÞkLk òu ík{khk VkuLk{kt ®høk ðkøkðk ÷køku, íkku òu çknw sYhe Lk nkuÞ íkku VkuLk rhMkeð Lk fhþku. Mkk{kLÞ heíku ykðk Mk{Þu Mk{køk{Lku yÄðå[u yxfkðeLku VkuLk rhMkeð fhðk{kt ykðu íkku ÃkíLkeykuLku ¢kuÄ ykðu Au. yk Mk{Þ{kt VkuLk ÂMð[ ykuV fhðku ÞkuøÞ hnuþu.

«þtMkk¼he ðkíkku fhku òu Mk{køk{ {kxu íkiÞkh nkuð íkku ÃkkAk Lk Ãkzþku yLku òu Lk nkuð íkku ík{u MkkiÚke Ãknu÷kt ík{khe ÃkíLkeLkkt ð¾ký fhku. su{

{k

LkðeÞ MktçktÄkuLkwt {Lkkurð¿kkLk yxÃkxwt Au. yu{kt nt{uþ çku ð¥kk çku çkhkçkh [kh s ÚkkÞ yuðwt LkÚke nkuíkwt. yu{kt çku ð¥kk çku çkhkçkh Ãkkt[, Mkkík fu ËMk Ãký ÚkE þfu yLku õÞkhuf þqLÞ Ãký. frð LkÞLk ËuMkkE fnu Au: [k÷ MktçktÄkuLkwt fkuE fkuý{kÃkf þkuÄeyu, fu ÓËÞLku fux÷k ytþku MkwÄe AuËkÞ Au! MkwLke÷ yLku rLkr{¥k r{ºkku Au. çktLku yuf s ÔÞðMkkÞ{kt Au. ÃkiMkuxfu Mkw¾e Au, Ãký Mkíkík ÄtÄk{kt ykøk¤ ðÄðkLke {Úkk{ý MkkÚku {kÚkkt ÃkAkzíkk yk çku r{ºkku Au. yuðk{kt MkwLke÷Lku {kÚku {kuxwt ykŠÚkf Mktfx ykðe Ãkzu Au. íkuLku Ãkkh fhðk{kt r{ºk rLkr{¥k y÷çk¥k, MkkÚk sYh ykÃku Au Ãký íkuLke {LkkurMÚkrík fuðef nþu? ykÃk Äkhe þfku Aku.

{Lkkuð]r¥k h[Lkk fkuXkhe ykÃkýu rVÕ{eZçku Äkhðk sEyu íkku çkku÷e QXeyu ‘yu{kt þwt? ËkuMíke fu r÷Þu íkku yuf Þkh yÃkLke òLk ¼e Ëu Ëuíkk ni!’ Ãký shkf ÔÞðnkhw çkLkeLku rð[kheyu íkku ÏÞk÷ ykðu fu ½ýe ðkh ËkuMíke WÃkhAÕ÷e s nkuÞ Au! {kuxk Mktfx Mk{Þu fnuðkíkk

fu “íkwt {khwt fux÷wt æÞkLk hk¾u Au..”, “íkwt yksu çknw MkwtËh ÷køku Au...”, “þwt ðkík Au Lku yksu çknw «u{ Q¼hkE hÌkku Au {khk Ãkh...” íÞkhçkkË ík{u ík{khe ÃkíLke MkkÚku yu ðkík Ãký þuh fhe þfku Aku suLku fkhýu ík{u íkýkðøkúMík Aku yÚkðk {qz LkÚke. íkuLkkÚke ÃkíLke ÃkkuíkkLku ík{khe ðÄw LkSf yLkw¼ðþu. yuðk{kt Ãkrík fu ÃkíLke ÃkkuíkkLke òíku s Mk{S sþu fu yk Mk{Þ Mk{køk{ {kxu ÞkuøÞ LkÚke.

RÂLx{Mke fkr{Lke {kuxðkýe

çkÄe s çkkçkíkkuLku Ëqh hk¾ku yufçkeòLke LkSf ykðíke ð¾íku Ãkrík-ÃkíLke çkLLkuyu ykìrVMkLkku íkýkð, ÃkrhðkhLkk ͽzk, r{ºkku fu ÃkiMkk ðøkuhuLke ðkík fhðkLkwt xk¤ðwt òuEyu. yk Mk{Þ Ëhr{ÞkLk ÃkkuíkkLke yÚkðk ÃkkxoLkhLke s ðkíkku fhðe òuEyu.

yufçkeòLku MknÞkuøk ykÃkku Mk{køk{ Ëhr{ÞkLk Ãkrík-ÃkíLke çkLLku sýu yufçkeòLku Ãkqhíkku MknÞkuøk ykÃkðku òuEyu. ½ýe ðkh ÃkíLkeyku íku{kt ÃkkAe Ãkzu Au yÚkðk ¾[fkx yLkw¼ðu Au, Ãkhtíkw íku{ýu Ãký ÃkríkLku Mk{køk{{kt Ãkqhíkku MknÞkuøk ykÃkðku òuEyu. yk fkuE fk{ fu {kºk ÃkríkLke s sYrhÞkík LkÚke, ík{khe Ãký Au.

ftxk¤kLku Ëqh ¼økkðku òu ÷øLkLkkt ½ýkt ð»kkuo ÃkAe ík{Lku yuðwt ÷køku fu Mk{køk{{kt ftxk¤ku ykðu Au, íkku íku{kt ftEf Lkðwt W{uhðwt òuEyu. ÃkkuíkkLkk ÃkkxoLkhLku ykfŠ»kík fhðk {kxu W¥kusf fÃkzkt Ãknuhku. õÞkhuf-õÞkhuf ÃkkuíkkLkk sqLkk rËðMkkuLku ÞkË fheLku ÃkkuíkkLkk{kt íkÚkk ÃkkxoLkh{kt Lkðku WíMkkn søkkzðkLkku «ÞíLk fhku. Mk{køk{{kt [h{Mke{kyu ÃknkU[e økÞk çkkË íkhík s yufçkeòÚke y÷øk ÚkELku MkqE sðkLku çkË÷u . yu f çkeòLkk yk®÷økLk{kt hnku yLku [w t ç kLkku L kku rMk÷rMk÷ku Úkkuzku Mk{Þ [k÷w hk¾ku. íku ík{khk «u{Lkk ÃkkÞkLku ðÄkhu {sçkqík çkLkkðþu.

ÃkøkLke yuzeLkku ðkhtðkh Úkíkku Ëw¾kðku

Ã÷kLxh VurþÞkExeMk Q¼k hnuðkLkwt nkuÞ yÚkðk ËkuzðkLkwt nkuÞ. fux÷kf ÷kufkuLkwt fk{ Ãký yk òíkLkwt nkuÞ Au. Ëk.ík. {kuxk MxkuhLkk MkuÕMk ÃkhMkLk, Ãkku÷eMk, økkzo, MkirLkf, rþûkf ðøkuhu.

yLÞ Mkq[Lkku

sYh ðøkh ÷ktçkku Mk{Þ Q¼k Lk hnuðwt. ½h{kt Ãkku[k M÷eÃkMko Ãknuhðkt. çknkh síke ð¾íku MÃkkuxoTMk þqÍ yÚkðk W¥k{ yk{o MkÃkkuxo Ähkðíkk çkqx Ãknuhðk. òu yk þõÞ Lk nkuÞ íkku ¼÷u Ëw¾kðku yuf s yuze{kt nkuÞ, Ãkhtíkw çktLku çkqxLke ytËh Vku{ hçkh yÚkðk rMkr÷fkuLkLkk MkÃkkuxo {wfkððk. þhehLkwt ðsLk ðÄkhu nkuÞ íkku ¾kuhkfLkk rLkÞtºký íkÚkk fMkhíkÚke ½xkzðwt.

ðÄkhu ð¤íkku nkuÞ. ÃkøkLkk ÃktòLkk nkzfktLke f{kLk (Arches) ðÄw Ÿ[e nkuÞ yÚkðk Ãktò MkÃkkx nkuÞ (Flat Feet). þhehLkwt ðsLk ðÄkhu nkuÞ. ðÄkhu Mk{Þ {kxu fXý MkÃkkxe Ãkh

nkuÞ.

Ãkøk{kt ÃknuhðkLkkt çkqx Mkh¾k Vex Lk nkuÞ yÚkðk íkuLkkt íkr¤Þkt ½MkkE økÞkt

rLkËkLk

Mkk{kLÞ heíku ËËeoLke VrhÞkËku rðøkíkðkh Mkkt¼¤ðkÚke s ÏÞk÷ ykðe síkku nkuÞ Au. ÃkøkLke yuzeLke ÃkuþeykuLku Ëçkkðíkkt ðÄkhu Ëw¾kðku sýkÞ Au. ÃkøkLkku yuõMk-hu ÷uðkÚke íku{kt òu fkuE £uõ[h (Stress Fracture) yÚkðk yuzeLkk nkzfk Ãkh íkeûý [kt[ suðwt çkLÞwt nkuÞ (Calcaneal Spur) íkku

fVLkkþf yki»kÄ-y yhzwMke y

hzqMke çkkhu {kMk ÷e÷eA{ hnuíke nkuðk Aíkkt ð»kkoÉíkw{kt ÃkwLk: ÞkiðLk «kÃík fhe Ãkktøkhe QXu Au. íkuLkk ykMkkuÃkk÷ð suðkt ÷ktçkkt Ãkýkuo yLku ykAkt òtçkwrzÞkt ïuík Ãkw»Ãkku {Lk yLku [ûkw{kt ðMke òÞ yuðkt nkuðkÚke íkÚkk íkw÷MkeLke su{ s íku{kt Ãký yLkuf yki»kÄeÞ økwýku nkuðkÚke íkuLkk çku-[kh Akuz ½hyktøkýu ðkðe WAuhðk suðk Au. çkk¤fLke LkMkfkuheLkku hkuøk {xkzðkLke yhzqMke{kt «çk¤ ûk{íkk hnu÷e Au. yhzqMkeLkku íkkòu hMk çkuÚke [kh [{[e sux÷ku Mkðkhu yLku hkºku ÃkeðkÚke LkMkfkuhe Vqxíke LkÚke. {kºk LkMkfkuhe s Lknª {w¾Úke íku {¤{køko MkwÄeLkk fkuE Ãký MÚkkLkLkku hõík†kð yhzqMke {xkzu Au. yux÷k {kxu s ûkÞ, WÄhMk, ÷kuneðk, yíÞkíkoð, yktºkðúý, yÕMkhurxð fku÷kÞrxMk, {Mkk, nkE ç÷z«uþh ðøkuhu{kt ðiãku íkuLkku rðr¼LLk heíku WÃkÞkuøk fhu Au. yu÷Sof ¾ktMke{kt zkìõxhku Ãký ‘rMkhÃk ðMkkfk’ ðkÃkhu Au. yk ðMkkfk yu s ðMkk yÚkðk yhzqMke yLku nòhku ð»kkuoLkk yLkw¼ðu sýkÞwt Au fu ¾ktMke-WÄhMk{kt yhzqMke W¥k{ Au, Ãký yksu ÷u¼køkw

Vk{oMkeyku ¾ktz{kt yhzqMke Lkk¾e [kMkýe suðwt çkLkkðe rMkhÃk ðMkkfkLkk ÷uçk÷ku ÷økkze r[rfíMkfkuLku ÃkÄhkðe Ëu Au. yk íkku ÚkE fVLkkþf Lknª Ãký fV ðÄkhLkkhe Ëðk. WÄhMk {kxu íkku yhzqMkeLkku íkksuíkkòu hMk fkZðku yLku íkqhk MðkËðk¤ku Ãkeðku òuEyu. òu íkuLkku xuMx Lk øk{u íkku yk hMk{kt yux÷wt s {Ä r{© fheLku Ãkeðku Ãký ¾ktz MkkÚku íkku yhzqMke Lk s ÷uðkÞ. y{wf hkuøkku{kt Mkkfh MkkÚku ÷uðkÞ Au. ¾ktz yLku MkkfhLkkt økwýf{kuo swËkt Au. Ãktrzík ¼kðr{© Lkk{Lkk «rMkØ ðLkMÃkríkþk†e ðiã ÚkE økÞk. íku{ýu ÃkkuíkkLkk økútÚk ‘¼kð: «fkþ’{kt yhzqMkeLkk økwýÄ{kuo rðþu ÷ÏÞwt Au fu yhzqMke ðkÞw fhLkkh fV {kxu rníkfh, fV, rÃk¥k yLku ÷kuneLke rðf]ríkLku {xkzLkkh, fzðe, íkqhe, ÓËÞLku rníkfkhe, Ãk[ðk{kt n÷fe, þe¤Mk, Ë{, WÄhMk, ßðh, Q÷xe, «{un, fkuZ, ûkÞ yLku hõík†kð {xkzu Au. yhzqMkeLku ykÞwðouË{kt ©uc fVLkkþf fne Au, fkhý fu yhzqMke{kt hnu÷ku fzðku yLku íkqhku hMk fVLkku Lkkþ fhu Au. fzðk

ðk {kxu Ëhuf ÔÞÂõík yk su{kxuMðMÚkÞkuhnuøkkMkLkku Lkku rLkÞr{ík

hkuøkLku Ëqh fhíkkt ykMkLkku

yÇÞkMk sYhe ÚkE økÞku Au. íkuLkkÚke þhehLku Qòo {¤u Au, MkkÚku hkuøk«ríkfkhf ûk{íkk Ãký ðÄu Au. rðrðÄ «fkhLkkt ykMkLkku rðrðÄ hkuøkku{kt hkník ykÃku Au. ykMkLk ½ýe ©uýeyku{kt ðnU[kÞu÷kt Au. þkherhf MðkMÚÞ yLku þkherhf þÂõík «{kýu s ykMkLkkuLku ÃkMktË fhðkt òuEyu. ËËeo ÃkkuíkkLkk hkuøkLku æÞkLk{kt hk¾e ykMkLkku fhu íkku íkuLku rðþu»k ÷k¼ ÚkkÞ Au. ÃkÈkMkLk: æÞkLk Lku çkúñ[Þo {kxu Mkðkuo¥k{ ykMkLk Au. þkherhf, MLkkÞwLke íkÚkk ¼kðLkkí{f Mk{MÞkykuÚke Aqxfkhku yÃkkððk{kt yk ykMkLk

ykËþo yLku ÔÞðnkhLkkt swËkt swËkt ºkksðkt ÷kufku {kýMkLku yuf rMk¬kLke su{ s òuE þfu Au. rftøk fu Mfðuh! [x fu Ãkx, Mkkhku fu ¾hkçk! ðkMíkð{kt {kýMk ¼køÞu s ykðku nkuÞ Au ËkuMíkku Ëqh ¾Mke òÞ Au yux÷wt s Lknª, ykÃkýk Lkçk¤k Mk{Þ{kt ykÃkýLku ÚkkÃk ykÃke ykøk¤ Lkef¤e síkk nkuÞ Au. yk ÷kursf {wsçk Äkhýk fhðk çkuMkeyu íkku sðkçk yuðku ykðu fu rLkr{¥k Ãký MkwLke÷Lke ykðe nk÷ík òuE {Lkku{Lk íkku ¾wþ s Úkíkku nþu, fu{ fu nðu Ãkkuíku MkwLke÷Lke ykøk¤ Lkef¤e sLkkh Au. Ãký WÃkhLkk çktLku

hrððkh, 26 Vuçkúwykhe, h012

www.sandesh.com

sðkçkku ðkMíkð{kt yÄqhk nþu. ykËþo ykËþoLke heíku {kýMkLku íkku÷ðk çkuMku Au, ÔÞðnkh ÔÞðnkhLke heíku Ãký {kýMkLkwt {Lk ykËþo, ÔÞðnkh WÃkhktík Ãký yLkuf Mktfw÷ r[¥kkðMÚkkykuLkku Mkhðk¤ku nkuÞ Au. rLkr{¥ku ÃkkuíkkLkk r{ºkLkk Ëw:¾u yuf íkhVÚke Ëw:¾e Úkþu, MkkÚku s íkuLkk{kt hnu÷ku «ríkMÃkÄeo Úkkuzku ½ýku ykLktrËík ÚkE QXþu,

{ËËøkkh Au. íkuLkk rLkÞr{ík yÇÞkMkÚke sXhkÂøLk «ßðr÷ík ÚkkÞ Au yLku MkktÄkyku {sçkqík çkLku Au. ð@kMkLk: yk ykMkLk fhðkÚke Ãkk[Lk «ýk÷eLke fkÞofwþ¤íkk ðÄu Au. sBÞk ÃkAeLkk ykMkLk íkhefu íkuu çknw WÃkÞkuøke Au. f{hÚke WÃkhLkk ytøkku{kt hõík Mkt[khLku íkeðú fhu Au. {kuxe ô{hLkk ÷kufku {kxu íku VkÞËkfkhf Au. þðkMkLk: íkuLkk yÇÞkMkÚke LkkzeíktºkLkk hkuøk Ëqh ÚkkÞ Au. íkýkð, þkherhf yLku {kLkrMkf Úkkf íkÚkk {LkLke ðÄw Mkqû{ økíkkoyku{kt ynt, ÃkhkuÃkfkh, níkkþk, ykuAwt ykððwt, ÃkùkíkkÃk ðøkuhu ¼kðku ðMku Au íÞkt ðÄkhu íkeðú yktËku÷Lkku òøkþu. {w~fu÷e{kt ykðe Ãkzu÷k r{ºk «íÞu y[kLkf ðnk÷ W¼hkE ykðu! Ãkkuíku yuLku fuðku nuhkLk fhu÷ku yu ðkík Ãkh {Lk ÃkMíkkðkÚke ¼hkE òÞ! yu MkkÚku s nwt yuLkk fhíkkt ðÄw Mkûk{ LkeféÞku yu ðkík Ãkh økðo sL{u Au! íkku ½zef {khk r{ºkLku íkf÷eV Ãkzu yu [k÷u s fu{? yuðku W¼hku sL{u! yÚkðk fËk[ yuðwtÞ ÚkkÞ fu su ÚkÞwt íku Mkkhwt s ÚkÞwt, nðu shk ykMk{kLkÚke QíkheLku Ähíke Ãkh ykðþu. xqtf{kt, yuf s ½xLkk Au íku{ Aíkkt yLkuf ÃkhMÃkh rðhkuÄe ¼kðktËku÷Lkku ÃkkuíkkLkk r{ºkLke {w~fu÷e «íÞu rLkr{¥kLkk {Lk{kt òøkþu. yLku {wÆku Au fu ykÃkýu {kýMkLku ykðe yLkuf ÷køkýeykuÚke A÷fkíke ÔÞÂõík íkhefu LkÚke òuE, yku¤¾e fu Mðefkhe þfíkk. ykÃkýu {kýMkLku çku s yðMÚkkyku{kt fÕÃke þfeyu Aeyu. {iºkeÃkqýo yÚkðk rðhkuÄe. yk ð÷ý nËÚke ðÄe òÞ íkku ‘çkkuzoh ÷kRLk’ fnu ð kÞ Au . ykðk ÷ku f ku {kýMkLku yuf rMk¬kLke su{ s òuE þfu Au. rftøk fu Mfðuh! [x fu Ãkx, Mkkhku fu ¾hkçk! ðkMíkð{kt {kýMk ¼køÞu s ykðku nkuÞ Au.

CMYK

ykÞwðuoË ðiã {Lkw¼kE økkiËkLke hMkðk¤k yki»kÄku{kt ÷u¾Lk yLku rðþË çku økwýf{o hnu÷kt Au. ÷u¾Lk yLku rðþË yk çku ykÞwðuoËeÞ Ãkrh¼k»kkLkk þçËku Au. yk{kt ÷u¾LkLkku yÚko ÚkkÞ ¾kuíkhðwt. þheh{kt [kUxe, ò{e økÞu÷k fVLku ¾kuíkheLku (÷u¾Lkf{o) çknkh fkZðkLkwt f{o yhzqMkeLkku fzðku hMk fhu Au. íkqhku hMk íkuLke hwûkíkk yLku þwØíkkLku ÷eÄu W¾zu÷k fVLku Vhe [kUxðk Ëuíkku LkÚke. yk{ yhzqMkeLkku fzðku yLku íkqhku hMk fVLku ¾kuíkheLku çknkh fkZðk{kt yufçkeòLku MknkÞf çkLku Au. yk fkhýLku

Þkuøk ¼økkðu hkuøk çkkçkk hk{Ëuð yrLkÿkLke Mk{MÞk nkuÞ íku{Lkk {kxu çknw WÃkÞkuøke Au. íkuLkkÚke æÞkLk{kt yufkøkúíkk ðÄu Au íkÚkk {LkLku þktrík {¤u Au. {fhkMkLk: þkherhf yLku {kLkrMkf ÚkkfLku Ëqh fhðk {kxu yLku {LkLke yufkøkúíkk ðÄkhðk {kxu WÃkÞkuøke Au. ÃkðLk{wõíkkMkLk: íkuLkku yÇÞkMk fhðkÚke ðkÞwrðfkh yLku fçkrsÞkík Ëqh ÚkkÞ Au íkÚkk ÃkuxLke [hçke ½xkzðk{kt {ËË {¤u Au. LkkifkMkLk: Ãkk[Lkr¢ÞkLku MkwÄkhu Au yLku yktíkhzkLku r¢Þkþe÷ çkLkkðu Au. MLkkÞwLke

íku {k÷q{ Ãkzu Au. yk fkhýkuÚke Ãký Ëw¾kðku Úkíkku nkuÞ Au.

Mkkhðkh

ËËoLkkþf Ëðkyku suðe fu ykEçkw«kuVuLk, Lku«kuMkeLk, ÃkuhkrMkxk{ku÷ ðøkuhu íkuLke sYhe {kºkk{kt ÷uðe. çkeS fux÷ef ðÄkhu yMkhfkhf Ëðkyku suðe fu zkEõ÷kuVuLkuf, yurMkf÷kuVuLkuf, rLk{uMÞw÷kEz, ELzkur{ÚkkMkeLk ðøkuhu Ãký ÷uðkÞ, Ãkhtíkw yk ËðkykuLke ykzyMkh ðÄkhu «{ký{kt Úkíke nkuE íkuLkku WÃkÞkuøk çkLku íkku ykuAku fhðku òuEyu. rËðMk{kt çku ðkh økh{ íkÚkk Xtzk Ãkkýe{kt ðkhkVhíke Ãkøk zwçkkzeLku þuf ÷uðku suLku Contrast Bath fnu Au. þuf ÷eÄk ÃkAe Volini GelLke yuze Ãkh n¤ðk nkÚku {kr÷þ fhðe. yk MkkhðkhÚke VkÞËku Lk s ÚkkÞ íkku fkuE fuMk{kt yuze{kt HydrocortisoneLkwt #suõþLk ykÃkðk{kt ykðu Au. òufu yk yuLkku Mk[kux E÷ks LkÚke. ík{Lku Ã÷kLxh VurþÞkLkku Ëw¾kðku ÚkÞku nkuÞ íkku òíku Ëðkyku ÷uðk fhíkkt zkì õ xhLke Mk÷knLku yLkw M khðw t òuEyu. ÷eÄu s fzðe yLku íkqhe yhzqMkeLke fVLkk hkuøkku{kt ¾qçk «ríkck Au. rÃk¥k «fkuÃkÚke þhehLkk fkuE Ãký yðÞð{kt [ktËwt, Ëkn, íkkð fu hõík†kð ÚkkÞ Au. hõík†kð çktÄ fhðkLkku yhzqMke{kt yuf rðrþü økwý Au. íkqhk hMkðk¤kt yki»kÄku hõík†kð çktÄ fhu Au. yhzqMke{kt íkqhku hMk Au, {kxu íku LkMkfkuhe VqxðkLke rðf]rík{kt W¥k{ VkÞËku fhu Au. þhehLkk fkuE Ãký yðÞð{ktÚke hõík†kð Úkíkku nkuÞ íkku [khÚke A [{[e sux÷k yhzqMkeLkk hMk{kt Úkkuze Mkkfh Lkk¾e (¾ktz Lknª) rËðMk{kt çkuÚke ºký ðkh Ãkeðwt òuEyu. òu «kÃík nkuÞ íkku WÃkhÚke çkfheLkwt ËqÄ Ãkeðk{kt ykðu íkku ¾qçk s ÍzÃke Ãkrhýk{ {¤u Au, fkhý fu çkfheLkkt ËqÄ{kt Ãký ðúý YÍððkLkku yLku hõík†kð çktÄ fhðkLkku rðþu»k økwý Au. yhzqMke W¥k{ W¥kusf, fV rLk:Mkkhf yLku Mktfku[ rðfkMk «ríkçktÄf Au. íkuLkkt Vq÷ku íke¾kt, fzðkt, íkqhkt, {qºksLkLk, fVæLk, ßðhæLk yLku ÷kuneLke W»ýíkk ykuAe fhLkkh Au.

½høkÚÚkw yki»kÄ íkeðú fçkrsÞkíkðk¤kyu, ËkYý {Mkkðk¤kyu yLku {¤ {køkoLkk [ehkrVþhðk¤kyu hkus hkºku yuf ø÷kMk sux÷k økh{ ËqÄ{kt çkuÚke ºký [{[e sux÷wt Ëeðu÷ Lkk¾e Ãkeðwt. Ëwçko¤íkk Lku íkýkð Ëqh fhðk{kt WÃkÞkuøke Au. {íMÞkMkLk: yk ykMkLkLkku yÇÞkMk fhðkÚke Vu^Mkkt, økhËLk íkÚkk ykt¾kuLkwt ykhkuøÞ ðÄu Au. f{h íkÚkk økhËLkLke Ãkezk Ëqh ÚkkÞ Au. {rn÷kykuLkk hkuøkku íkÚkk {Äw«{un{kt VkÞËkfkhf Au. ¼wstøkkMkLk: íkuLkk yÇÞkMkÚke †eykuLke «sLkLk MktçktÄe Mk{MÞkyku Ëqh ÚkkÞ Au. ¼q¾ ðÄu Au yLku fçkrsÞkík Ëqh ÚkkÞ Au. {uhwËtz ÷[e÷wt çkLku Au. MðÃLkËku»k Ëqh ÚkkÞ Au. ÃkðoíkkMkLk: yk ykMkLkLkk yÇÞkMkÚke Lkkzeíktºk Mktíkwr÷ík ÂMÚkrík{kt hnu Au. yufkøkúíkk ðÄkhðk{kt íku ½ýwt {ËËYÃk Au. WífxkMkLk: íkuLkkkÚke òt½Lke {ktMkÃkuþeyku {sçkqík íkÚkk Mkwzku¤ yLku MkwtËh çkLku Au. þe»kkoMkLk: yk ykMkLk fhðkÚke þhehLkkt çkÄk s yðÞðkuLku þÂõík {¤u Au. {øks íkÚkk ÃkeÞq»k økútrÚk{kt hõík Ãkrh¼ú{ý ðÄu Au.

ðerzÞku øku{ h{e árü MkwÄkhku

ík

{u Lktçkhðk¤kt [~{ktÚke ftxk¤e økÞk Aku fu ÃkAe fkuLxuõx ÷uLMk ÃknuheLku Úkkfe økÞk Aku? ð¤e, ík{khu Lktçkh Ëqh fhðk fkuE MksoheLkk þhýu Ãký LkÚke sðwt.íkku ÃkAe ík{u ík{khe ykt¾kuLku Mkkhe fhðk ík{khku nkÚk ðerzÞku øku{ Ãkh ys{kðe þfku Aku! Lkk,yk {òf LkÚke. íkksuíkh{kt s fuLkuzk, ðkLkfwwðhLke {uf{kMxh ÞwrLkðrMkxeoLkk zkì. zkVuLk {kihuhu ykðwt hMk«Ë MktþkuÄLk fÞwO Au. zkì. {kihuhu ÃkkuíkkLkk MktþkuÄLk{kt yuðk Ãkwhkðk Ãký ykÃÞk Au fu su ÃkwÏíkðÞLkk ÷kufku ykt¾Lke ¾k{e MkkÚku sLBÞk níkk.Mkh¾wt òuE Lk þfíkk nkuÞ íkuyku ðerzÞku øku{ h{u íkku íku{Lke árü{kt MkwÄkhku

ykðe þfu Au. yk Ãkheûký {kxu zkìõxhu 19Úke 31 ð»koLke A ÃkwÏíkðÞLke ÔÞÂõíkyku ÃkMktË fhe níke. yk ÔÞÂõíkykuLku òuðk{kt íkf÷eV níke. yk ÔÞÂõíkykuLku Ãknu÷kt þq®xøkLke øku{ h{kzðk{kt ykðe níke, su{kt rðrðÄ «fkhLke MxÙuxuS, MkkðÄkLke yLku Mkíkfoíkk hk¾ðkLke níke. yk ÷kufkuLku [kh yXðkrzÞkt{kt ËMk f÷kf yk «ð]r¥k{kt

nuÕÚk rhMk[o òuzðk{kt ykÔÞk níkk, su{Lke árü{kt MkwÄkhku LkkUÄkÞku níkku. f÷f¥kkLkk {kR¢ku MkŠsf÷ ykE Âõ÷rLkfLkk zkì. Mkki{uLk ½ku»ku Ãký ÃkkuíkkLkk yuf rhÃkkuxo{kt sýkÔÞwt níkwt fu «e xeLMk íkÚkk xeLkush, suyku 10Úke 18 ð»koLke ðÞLkk níkk. íku{Lku ÷uÍe ykRÍLke Mk{MÞk{kt ðerzÞku øku{ h{kzðk{kt ykðíkkt ÃkrhÂMÚkrík{kt MkwÄkhku òuðk {éÞku níkku.


CMYK

7

hrððkh, 26 Vuçkúwykhe, h012

www.sandesh.com

hku

ÚkuLkçkøko ÃknkU[íkkt s íkuLke Mkh¾k{ýe sqLkk y{ËkðkË MkkÚku fhðkLkwt {Lk ÚkE ykðu. sqLkk y{ËkðkËLke {kVf hkuÚkuLkçkøko Ãký Ëhðkò yLku rfÕ÷kLke Ëeðk÷ku ðå[u ðMku÷wt Au. òufu yiríknkrMkf ðkhMkkLke ò¤ðýe çkkçkíku yk þnuh y{ËkðkË fhíkkt shk swËwt Ãkzu Au. hkuÚkuLkçkøkoLkk fkux rðMíkkhLke ytËh AuÕ÷kt ºkýMkku ð»koÚke Lkðwt çkktÄfk{ ðŠsík Au. hkuÚkuLkçkøko{kt yksu Ãký nòh ð»ko sqLke R{khíkku{kt huMxkuhkt yLku nkuxu÷ku [k÷u Au. {æÞÞwøkeLk xqrhÍ{ fhLkkhk ÷kufku {kxu yk MÚk¤ Ëuð¤MÚkkLk Mk{kLk Au. Auf Ãkkt[{e MkËe ykMkÃkkMk ynª A nòh sux÷e ðMkíke nkuðkLkwt LkkUÄkÞwt Au. íku Mk{Þu ÞwhkuÃk{kt hku{Lk Mk{úkxkuLkwt «¼wíð níkwt. íÞkhu hkuÚkuLkçkøkuo ÃkkuíkkLke ‘£e RÂBÃkrhÞ÷ rMkxe’ íkhefu yku¤¾ Q¼e fhe níke. yk¾kÞ ÞwhkuÃk{kt {æÞ ÞwøkLkkt ykŠfxuõ[h yLku yðþu»kku Ähkðíkkt ½ýkt þnuhku Au, Ãký íku çkÄkt þnuhku ðå[u hkuÚkuLkçkøko òuELku yuðwt ÷køku fu ynª {æÞ Þwøk yksu Ãký ykÚkBÞku LkÚke. ynªLkku MxkWVh fkMk÷ íkhefu yku¤¾kíkku rfÕ÷ku Auf E.Mk. 1070{kt çkktÄðk{kt ykÔÞku níkku. yk rfÕ÷kLke ykMkÃkkMk{kt yuf r{Õf {kfuox Lku {nkfkÞ ¼kUÞhkt çkktÄðk{kt ykÔÞkt níkkt, su yksu Ãký {kusqË Au. hkuÚkuLkçkøkoLkk ykŠfxuõ[hLku çkeò rðïÞwØu Ãký «{ký{kt ½ýwt ykuAwt LkwfMkkLk

fu òu þnuhLke fkuE Ãký ÔÞÂõík xeðeyu rLkrùík fhu yux÷e ðkRLk yuf s ïkMku Ãke òÞ íkku xe÷e þnuhLku shkÞ LkwfMkkLk fÞko rðLkk ÃkkuíkkLke Vkus ÷E [kÕÞku sþu. íku Mk{ÞLkk hkuÚkuLkçkøkoLkk {uÞh Lkwþu yk [u÷uLs Mðefkhe ÷eÄe yLku þhík {wsçk ºký ÷exhÚke ðÄw ðkRLk økxøkxkðe økÞku. xe÷eyu ÃkkuíkkLkwt ð[Lk ÃkkéÞwt yLku ÃkkuíkkLke yk{eo ÷E hkuÚkuLkçkøko Akuze [kÕÞku økÞku.

MkVh «íkeûkk ÚkkLkfe

hkuÚkuLkçkøko

fÞwO Au. r{ºk hk»xÙkuyu ynª nðkE nw{÷kyku fÞko íÞkhu ynªLkk s{oLk yk{eo {ushu rnx÷hLkk nwf{Lku yðøkýeLku þnuhLkk ykŠfxuõ[hLku çk[kððk {kxu íkuLku Úkkuzwt ðnu÷wt s MkhLzh fhe ËeÄwt níkwt! þnuh{kt QzeLku ykt¾u ð¤øku íkuðe R{khík ynªLkk xkWLknku÷Lke Au. íku Auf E.Mk. 1250{kt çkktÄðk{kt ykðu÷e. ynªLke MkkiÚke {suËkh yLku yLkku¾e ðkík {kfuox

zkÌkk¼kE zkÞkrçkxeMkðk¤kLku ÚkÞu÷wt çkkurÄ¿kkLk

‘s÷uçke Au rstËøke’ rst

Ëøke þwt Au? støk? swøkkh? «kÚkoLkk? Ãkrh©{? {Lku ÷køku Au rstËøke {kxu s÷uçkeÚke [rzÞkíkwt fkuE «íkef LkÚke, fu{ fu yu s÷uçke suðe s økku¤ Au. þktrík{kt SðLkkhLku [n÷Ãkn÷Lke yÃkuûkk Au. [n÷Ãkn÷{kt SðLkkh þktrík Ít¾u Au. økk{zkLkk {kýMkLku ¾uíkh fkZe þnuh{kt ykððwt Au yLku ¾ku÷e ¾heËðk {kxu ¾uíkhLkk ÃkiMkk ¾k÷e ÚkE òÞ Au. þnuhLkk {kýMkLku økk{zkLkku MkkË

yuLkku Ãký RLkfkh fhu íkku? su çkfheyu LkfkÞwO íku nwt ¾kô. yu{ rð[khe nkÚk{kt Mkðkh-MkktsLkwt ¼kusLk yLku {Lk{kt ¼sLk ÷E zkÌkk¼kE ykøk¤ ðæÞk, hk{ hk¾u íku{ hneyu yuðe fnuðík íkku çkÄkyu Mkkt¼¤e nkuÞ Ãký h{k hk¾u íku{ hneyu suðwt zkÌkk¼kELkwt SðLk níkwt. íÞkt s Mkk{u VhMkkýLke ÷khe Ãkh yu{Lkku fk{ðk¤ku økktrzÞk¼kE Ëu¾kÞku. MkðkhLke Ãknkuh{kt s÷uçke ¾kE hÌkku níkku. zkÌkk¼kE íkkzqõÞk, “nhk{¾kuh ½hu ÃknkU[! ÷u yk Úku÷e Ãkfz, [k÷ ½hu [k÷!” Úku÷e Ãkfzíkkt økktrzÞk¼kE çk½ðkÞku, “Ãký yk s÷uçke?” zkÌkk¼kE fnu, “÷kð nwt Ãkfzwt Awt. LkkufhLke f{kELke y¾kã s÷uçkeLkwt ¾wÕ÷wt

ßÞkt yksu Ãký {æÞ Þwøk ykÚkBÞku LkÚke

Mõðuh{kt ykðíkkt s {kRMxhxÙLf õ÷kuf xkðh ÃkkMku ykðeLku Mkkt¼¤ðk {¤e. E.Mk. 1671{kt ÞwhkuÃk{kt ‘Úkxeo ÞMko ðkìh’ [k÷e hne níke íku Ëhr{ÞkLk ynª [ZkE ÚkE íÞkhu Ëw~{Lkku þnuh{kt ÷qtxVkx fhðk íkiÞkh níkk. økk{Lkkt ÷kufkuuyu ËÞkLke ¼e¾ {køke íÞkhu Ëw~{Lk yk{eoLkk ðzk {kþo÷ xe÷eyu yuf yþõÞ ÷køkíke ðkRLk ÃkeðkLke MÃkÄko hk¾e. íku{kt Lk¬e ÚkÞwt

ík

{Lku òýeLku ykùÞo fu yk½kíkLke ÷køkýe ÚkE þfu Ãkhtíkw yk yuf fzðe ðkMíkrðfíkk Au fu nk÷ ykÃkýk þnuhe ¼khíkLke yøkúýe þk¤kyku{kt [kuÚkk Äkuhý{kt ¼ýíkk 10 xfk rðãkÚkeoyku {nkí{k økktÄe Sðíkk nkuðkLkwt {kLke hÌkk Au! økúk{eý ¼khíkLkk [kh{ktÚke ºký rðãkÚkeoyku íkku økrýíkLkk çku yktfzkLkk Ëk¾÷k Ãký økýe þfíkk LkÚke. økúk{eý rðMíkkhLkk Ãkkt[{k Äkuhý{kt ¼ýíkk yhÄk rðãkÚkeoyku Äkuhý-2Lkwt ÃkkXâÃkwMíkf ðkt[e þfíkk LkÚke! íkksuíkh{kt «fkrþík ºký ynuðk÷ku «Úk{Lkku yuLÞwy÷ MxuxMk ykìV yußÞwfuþLk rhÃkkuxo (yuyuMkEykh), Ä «kuøkúk{ Vkuh RLxhLkuþLk÷ MxwzLxTMk yuMkuMk{uLx (ÃkeykEyuMkyu) yLku rð«ku íkÚkk yußÞwfuþLk÷ RrLkrþÞurxÔMkLkku - Ä õðkìr÷xe yußÞwfuþLk Mxze (õÞwEyuMk)¼khík{kt rþûký ûkuºku «ðíkeo hnu÷e þh{sLkf ÂMÚkríkLkwt çkÞkLk fhe hÌkk Au. ¼khíkLkwt ¼krð òýu ytÄfkh{Þ nkuÞ yuðwt f{ Mku f{ yk ynuðk÷ ÃkhÚke íkku ÷køke hÌkwt Au. ¼khíkLke ðíko{kLk ÃkuZeLke çkkirØfíkk{kt ¼ÞkLkf nËu ½xkzku ÚkE hÌkku Au yLku yk çkkçkíkLke òý ykÃkýkt çkk¤fku íkhV Lksh Lkk¾íkkt Mk{òE òÞ Au. õÞwEyuMkLkk ynuðk÷ yLkwMkkh ykÃkýk

MktSð fÃkqh

ðkíkLkwt ðíkuMkh zkì. hEþ {Lkeykh [k÷íkwt ykÔÞwt Au yLku [k÷íkwt hnuðkLkwt Au,fkhý fu rstËøke s÷uçke Au. ¼økðkLk çkwØLku ÃkeÃk¤kLkk Íkz Lke[u çkkurÄ¿kkLk ÚkÞwt níkwt yu{ y{khk r{ºk zkÌkk¼kE zkÞkrçkxeMkðk¤kLku {nwzkLkk ÍkzLke Lke[u yk çkkurÄ¿kkLk ÚkÞwt. ÚkÞwt yuðwt fu fk{ðk¤ku {kuzku ykððkÚke ÃkíLke h{kçknuLk «urhík zkÌkk¼kE yksu òíku çkòh ykÔÞk níkk. {nwzkLkk Íkz ík¤u çkuXu÷e þkf¼kSðk¤e ÃkkMku {uÚkeLkku Íqzku ¾heËíkk níkk. zkÌkk¼kELke hkík Mkqfe {uÚke [kððkÚke Ãkzíke yLku Mkðkh íkkS {uÚkeLkku MkqÃk ÃkeðkÚke Úkíke. {uÚkeLke yu{Lku Mkqøk níke Ãký þwøkh níke yux÷u Mkqøk Akuzðe Ãkze. yu{Lke ÃkíLke h{kçknuLku yu{Lke Ëe½koÞw {kxu yuðe ÞkusLkk çkLkkðe níke. yuLkk «íkkÃku yu{Lke rstËøke ÷ktçke ÚkE fu Lknª yu íkku ¼rð»Þ s fnuþu. Ãký Mkðkh Mkkts {uÚke ¾kE ¾kELku yu{Lku yíÞkhÚke s rstËøke ÷ktçke ÷køkðk {ktze níke. fkuE MktíkLke ËkZe suðk {uÚkeLkk MkVuË {q¤ Ãkh nkÚk Vuhðe zkÌkk¼kEyu þkf¼kSðk¤eLku ÃkqAâwt, “ðkMke íkku LkÚke Lku?” þkf¼kSðk¤e íkkzqfe “nkuÞ? ðkMke {uÚke íkku òu yk Wfhzu Lkk¾e.” Mkk{u s f[hkÃkuxeLke çknkh, Wfhzu {uÚkeLkk Zøk÷k níkk. çku yuf çkfheyku yuLku Mkqt½e {kU çkøkkze ¾kÄk ðøkh ykøk¤ ðÄe. zkÌkk¼kELku ÚkÞwt yuLku íkkS {uÚkeLke Íqze Ähe Ëô. Ãký yu çkfhe

Mkk{økúe

Ãkzefwt nkÚk{kt hk¾e zkÌkk¼kEyu yu{Lku {nwzkLkk Íkz ík¤u ÚkÞu÷wt fuð¤¿kkLk ÔÞõík fÞwO. “s÷uçke Au rstËøke.” hMíkk{kt zkÌkk¼kEyu økktrzÞk¼kELku Mk{òÔÞwt, “s÷uçke Mkkhe Lknª, þwøkh ðÄe òÞ. zkÞkrçkxeMk ÚkkÞ íkku rfzLke ¾hkçk ÚkkÞ. ÃkøkLkk yktøk¤k fkÃkðk Ãkzu ðøkuhu ðøkuhu.” økktrzÞk¼kE çkkuÕÞku, “þuX, zkÞkrçkxeMk ÚkkÞ íkku fuðe heíku ¾çkh Ãkzu?” þuXu fÌkwt, “rhÃkkuxo fhkððkÚke. òuÞwt Lknª. íkkhe þuXkýe Ëh {rnLku {khku rhÃkkuxo fZkðu Au!” økktrzÞk¼kEyu nkþ fhíkkt fÌkwt, “íkku íkku {Lku zkÞkrçkxeMk Lknª ÚkkÞ. {khe ½hðk¤e{kt rhÃkkuxo fZkððk sux÷e y¬÷ LkÚke.” y[fkíkkt y[fkíkkt yuýu þuXLkk nkÚk{kt ¾wÕ÷k Ãkzefk{ktÚke s÷uçke ÷E ÷ELku Ãkqhe fhe. AuÕ÷u çk[u÷e s÷uçkeLkku yzÄku xwfzku zkÌkk¼kELku ykuVh Ãký fÞkuo. {kUÚke Lkð #[ Ëqh Ähu÷k xwfzkLku zkÌkk¼kE nu{÷uxLke su{ ‘xw çke ykuh Lkkux xw çke’Lke rîÄk{kt òuE hÌkk níkk. íÞkt s ½h ykðe økÞwt. çkkhýu h{kçknuLk Q¼kt níkkt. nðu Lkkux xw çkeLkku rðfÕÃk Qze økÞku, {kºk çkeðkLkku s ykuÃþLk çkåÞku níkku. þuX yLku LkkufheLke Mkðkhe ½hu ÃknkU[e íÞkt MkwÄe h{kçknuLkLku Mk{k[kh ÃknkU[e [qõÞk níkk fu þuX zkÌkk¼kE zkÞkrçkxeMkðk¤k ¼hçkòhu ¾wÕ÷wt s÷uçkeLkwt Ãkzefwt ÷E {nk÷e hÌkk níkk yLku {uÚke WÃkhktíkLke fzðkþ yu{Lke hkn òuE hne níke. {uÚkeLkku MkqÃk Wf¤e hÌkku níkku íÞkhu zkÌkk¼kEyu fu𤠿kkLk þçËku{kt WíkkÞwO.

{erzÞ{ MkkRÍLkk ÷e÷k fuÂÃMkf{ - 2 Lktøk þufu÷e {økV¤e - 1/2 fÃk ík÷ - yZe xuçk÷MÃkqLk íku÷ - 2 xuçk÷MÃkqLk hkELkk Ëkýk - 1 xeMÃkqLk Shwt - 1 xeMÃkqLk ÷e{zkLkkt ÃkkLk - 10Úke 12 Lktøk {erzÞ{ MkkRÍLke Mk{khu÷e zwtøk¤e - 2 Lktøk Mk{khu÷ ykËwt - 1 $[Lkku xwfzku Mk{khu÷ ÷Mký - 1 xuçk÷MÃkqLk n¤Ëh Ãkkðzh - 1 xeMÃkqLk ÄkýkLkku Ãkkðzh - 1 xeMÃkqLk ÷k÷ {h[k Ãkkðzh 1 xeMÃkqLk Lk{f MðkË yLkwMkkh yktçk÷eLkku ÃkÕÃk - 1/2 xeMÃkqLk

ËuþLke 89 þk¤kykuLkk ¼ýíkk rðãkÚkeoykuLkkt rþûkýMíkh{kt 10Úke 15 xfkLkku ½xkzku LkkUÄkÞku Au yLku yk ÃkrhÂMÚkrík økrýík, rð¿kkLk yLku MkkrníÞLkk ík{k{ rð»kÞku{kt «ðíkeo hne Au. y{urhfk, $ø÷uLz, [eLk, fkurhÞk, MkkWÚk ykr£fk MkrníkLkk 74 Ëuþku{kt rðãkÚkeoyku{kt ¼khíkLkk rðãkÚkeoyku {kºk rføkeoMíkkLkLkk rðãkÚkeoykuÚke s yuf ¢{ktf yux÷u fu

pratikshathanki@gmail.com

72{k ¢{ktfu ykðu Au. ¼khík{kt rþûkýLku ðÄw Mkh¤íkk¼ÞwO yLku hMk«Ë çkLkkððk {kxu fkÞohík xe[h VkWLzuþLk Lkk{Lke MktMÚkkLkkt ðzkt {kÞk

{wÏÞ ykf»koýku rfÕ÷ku, ¢kR{ yuLz ÃkrLkþ{uLx BÞwrÍÞ{, Ã÷kuLk÷kRLk, {kRMxhxÙLf õ÷kuf xkðh, xkWLknku÷ fE heíku ÃknkU[ðwt hkuÚkuLkçkøko MkeÄe síke xÙuRLk {kºk MxkRLkk¾Úke Au. BÞwrLkf, £uLfVxo suðk þnuhÚke MxkRLkk¾Lke xÙuRLk ÷R íÞktÚke hkuÚkuLkçkøko ÃknkU[e þfkÞ. õÞkt hnuðwt 50Úke 150 Þwhku MkwÄe{kt xw fu Úkúe Mxkh nkuxu÷ fu çkuz yuLz çkúufVkMx {¤e hnu. ¾kýeÃkeýe ~™e çkk÷uLk

{uLkLk fnu Au fu, ½ýk ÷kufku ykðk ynuðk÷Lku ÃkkÞkrðnkuýk yLku ¾kuxk fneLku Lkfkhe Ëu Au, Ãkhtíkw ykÃkýu íÞkt nk÷ çkk¤fkuLku rþûký ykÃkðkLke heík Au íku çkk¤fkuLku ðÄkhu Lku ðÄkhu XkuX çkLkkðLkkhe Au. çkk¤fkuLku rþûký ykÃkíkkt Ãknu÷kt íkuLkku hMk yLku

rþûký ûkuºku þh{sLkf ÂMÚkrík rðþu»k

õÞkt, þwt yLku fuðe heíku?

økúnýþÂõík rÃkAkýðe ¾qçk s sYhe Au. ¼khík ÃkkMku nk÷ rðïLke MkkiÚke ðÄw ÞwðkþÂõík Au, Ãkhtíkw nk÷ ykÃkýe yk ÞwðkþÂõík rðïLkk Lkku÷us yuÂLsLk [eLk Mkk{u yMðMÚk sýkE hne Au íÞkhu ykÃkýu òu [eLk Mkk{u MÃkÄko{kt xfe hnuðwt nþu íkku ¼khík{kt þiûkrýf Míkhu nk÷ su fxkufxe «ðíkeo hne Au íkuLku yku¤¾ðkLke sYh Au. økúufuÃMk Âõð®Íøk ftÃkLkeLkk MÚkkÃkf

çkk÷k Mkwçkú{ÛÞ{T fnu Au fu, “¼khíkLkk Mkhuhkþ rðãkÚkeo {n¥ðkfktûke Au yLku íku ðÄw Lku ðÄw {krníke {u¤ððk {kxu Mk¾ík WíMkkne hnu Au, Ãkhtíkw ykÃkýk ËuþLke þk¤kykuLkk ðøko¾tzku rðãkÚkeoykuLku yk «fkhLkwt ðkíkkðhý Ãkqhwt Ãkkzðk{kt Qýk QíkÞko Au. ykÃkýe ÃkkMku rðãkÚkeoykuLku rþûký ykÃkðkLke fkuE ÞkuøÞ árü s LkÚke. ” {kLkð MktMkkÄLk rðfkMk {tºke frÃk÷ rMkççk÷u Ãký Mkðuo òuELku MðefkÞwO níkwt fu rþûký ÃkØrík{kt s yk{q÷ ÃkrhðíkoLkLke ykð~Þfíkk Au. (‘ykWx÷wf’Lkk ynuðk÷Lkk ykÄkhu)

íkeÕ÷e Úkk÷e rMk{÷k r{[o

¾kLkk ¾òLkk Mkt¼¤kíkkt Úkkuze s{eLk (Mkkuhe Vk{o) ¾heËe ¾uíke (yLku Vk{o{kt su çkeswt ÚkE þfu íku) fhðkLkwt {Lk ÚkkÞ Au. ðktZkyku ÃkíLke ðøkh Íqhu Au yLku Ãkhýu÷k rðÄwh ÚkðkLkwt MðÃLk swyu Au. rnhkuELkkuLku ÃkhýeLku XheXk{ ÚkðkLkwt {Lk ÚkkÞ Au yLku ÃkrhýeíkkykuLku AqxkAuzk ÷E yuf ðkh ø÷u{h ðÕzoLkku MðkË ÷uðkLkwt {Lk ÚkkÞ Au. økwMMkkðk¤k Xtzk Úkðk {køku Au yLku Xtzk RåAu Au fu Úkkuzku økwMMkku ykðu íkku ftEf AkÃk MkwÄhu! þuhçkòhðk¤k nehk{kt Ãkzðk [knu yLku nehkðk¤k þuhçkòh{kt ykuÃk®Lkøk þkuÄu Au. Sðíkk {kýMkLku {hðkLke yLku {híkk {kýMkLku SððkLke RåAk ÚkkÞ Au. ykðwt çkÄwt nkhkunkh Mk{ktíkh

yk rfMMkkLkk «íkef íkhefu xe÷e yLku LkwþLke ÃkÃkuxTMk yLku «rík{kyku yk¾k rðMíkkh{kt {kusqË Au. ynª {kRMxhxÙLf õ÷kuf xkðhLke LkSf yk ½xLkkLkku ÃkÃkux-þku Ãký rËðMk{kt ºký ðkh ¼sðkÞ Au. yk MkíÞ ½xLkk Au, ËtíkfÚkk Au fu ÃkAe ÷kufðkÞfk yu Lk¬e fhðwt {w~fu÷ Au, Ãký hkuÚkuLkçkøko{kt yk ðkíkkoÚke çk[e þfkÞ Lknª. ynª çkeS Ãký

yuf yuðe [es Au, suLkkÚke çk[ðwt Mkh¤ LkÚke. íku Au ‘~™e çkk÷uLk’. yk ‘~™e çkk÷uLk’ yux÷u ‘MLkku çkkì÷’. {UËkLkk ÷kux{ktÚke çkLkíkk swËk swËk MðkËðk¤k {eXkELkk økku¤k yk þnuhLke ð¾ýkíke ðkLkøke Au. ynª Ãknu÷wt ‘~™e çkk÷uLk’ E.Mk. 1719{kt çkLkkððk{kt ykÔÞwt níkwt. yk¾kÞ þnuh{kt ‘~™e çkk÷uLk’ WÃkhktík òuðk÷kÞf ½ýwtçkÄwt Au. Âõ÷LkøkuLkxkuh, hkxTMkrxÙLõMk xâwçk yLku MkuLx ßÞkuso VkWLxuLk òuÞk ÃkAe y{u {æÞ ÞwwøkeLk ‘¢kR{ yuLz ÃkrLkþ{uLx’ BÞwrÍÞ{{kt ykÔÞkt. {kýMkkuLku xku[oh fhðkLkkt MkkÄLkkuLkk BÞwrÍÞ{{kt h¾kÞkt Au. BÞwrÍÞ{ ÃkAe y{u þnuhLkk MkkiÚke ykf»kof ºký hMíkk ‘Ã÷kuLk÷kRLk’ Ãkh ykÔÞk. s{oLkeLkk MkkiÚke ðÄw VkuxkusurLkf rðMíkkh{ktLkk yuf økýkíkk yk rðMíkkh{kt ºký hMíkk Ãkh ½ýkt ‘rsLsh çkúuz’ MxkR÷Lkkt ½hku, Mkeçkh xkðh, xkWçkh ðu÷e yLku fkuçkkuÕÍu÷ økux yufMkkÚku òuE þfkÞ Au. þnuh{kt ‘rsLsh çkúuz’ MxkR÷Lkkt ½hku shk Ãkrhr[ík ÷køkíkkt níkkt, Ãký ÃkkA¤Úke òýðk {éÞwt fu rVÕ{ ‘nuhe Ãkkuxh yuLz Ä zuÚk÷e nku÷kuÍ’Lkk çktLku ¼køkLkkt fux÷ktf á~Þku hkuÚkuLkçkøko{kt rVÕ{kððk{kt ykÔÞkt níkkt. hkuÚkuLkçkøko yk{ Ãký çkkfeLke ËwrLkÞkÚke fÃkkÞu÷wt fkuE Ãkkihkrýf Mk{ÞLkk rVÕ{Mkux suðwt s ÷køku Au.

heík

1. fuÂÃMkf{{ktÚke çke fkZeLku íkuLku LkkLkk xwfzk{kt fkÃke ÷ku. 2. LkkuLkÂMxf fzkE{kt íku÷ økh{ fhku. íku{kt hkE, Shwt,

÷e{zkLkkt ÃkkLk W{uhku yLku yuf r{rLkx Mkktík¤ku.

3. íku{kt zwtøk¤e W{uhku yLku híkkþ Ãkzíke ÚkkÞ íÞkt MkwÄe 4. 5. 6. 7. 8. 9.

Mkktík¤ku. þufu÷e {økV¤eLku r{õMkh{kt ÃkeMke ÷ku íku{kt ík÷Lku W{uhku yLku íkuLku yÄf[hk ÃkeMke ÷ku. fzkE{kt ykËwt, ÷Mký, n¤Ëh Ãkkðzh W{uhku yLku Mkkhe heíku r{õMk fhku. íku{kt Äkýk Ãkkðzh, ÷k÷ {h[k Ãkkðzh, yLku fuÂÃMkf{Lkk xwfzk W{uhku, WAk¤ku yLku r{õMk fhku. íku{kt Úkkuzwt Ãkkýe,Lk{f W{uhku yLku Mkkhe heíku r{õMk fhku. íku{kt Úkkuzwt ðÄw Ãkkýe W{uhku yLku fuÂÃMkf{ Lkh{ ÚkkÞ íÞkt MkÄe Ãkfðku. íku{kt ÃkeMku÷ku Ãkkðzh W{uhku yLku Mkkhe heíku r{õMk fhku, íku{kt yktçk÷eLkku ÃkÕÃk W{uhku yLku Mkkhe heíku r{õMk fhku. yLku 1Úke 2 r{rLkx {kxu Ãkfðku. økh{ økh{ Mkðo fhku.

÷u¾f {kMxh þuV yLku xur÷rðÍLk nkuMx Au.

{eXe Lku økku¤økku¤ s÷uçke Au rstËøke yu MkkiLku Vuhðu Au, Vhuçke Au rstËøke LkkËkLk, rsÆe, {¥k Lku [t[¤ Mð¼kðLkwt Vxðe {qfu÷wt òýu fu çkuçke Au rstËøke ÷ÃkMke çkÄuÚke ykðe sþku ðå[u yk¾hu r÷MMkk Au yuLkk Zk¤, hfuçke Au rstËøke Sðíkkt ¼÷uLku ÷køku nòhku GB ½ze ©Øktsr÷{kt yuf çku KB Au rstËøke yk yzÄe hkíku Íçkfe søkkzu íku fkuý Au? {u çke yu {kuík Au {u çke yu rstËøke {eXe Lku økku¤økku¤ s÷uçke Au rstËøke amiraeesh@yahoo.co.in

CMYK

Mkk{økúe

çkkVu÷k fku¤kLke ÃÞwhe 500 økúk{ fMkwhe {uÚke - 1 xeMÃkqLk {erzÞ{ MkkRÍLke Íeýe Mk{khu÷e zwtøk¤e - 1 Lktøk Mk{khu÷wt Íeýwt ykËwt - 1 xeMÃkqLk Mk{khu÷wt Íeýwt ÷Mký - 1 xuçk÷MÃkqLk þufu÷k y¾hkux - 100 økúk{ ÷k÷ {h[k Ãkkðzh - 1 xeMÃkqLk Lk{f MðkË yLkwMkkh ÃkeMku÷k fk¤k {he MðkËkLkwMkkh ¾ktz - ËkuZ xeMÃkqLk íkkS {÷kE - 1/2 fÃk yLku økkŠLk®þøk {kxu {÷kR yuõMxÙk ðŠsLk ykur÷ð ykuR÷ - 1 xeMÃkqLk yLku økkŠLk®þøk {kxu Úkkuzkt xeÃkkt {k¾ý - 1 xeMÃkqLk

ÃkBÃkrfLk MkqÃk rðÚk fMkqhe {uÚke heík

1. LkkuLkÂMxf fzkE{kt ykur÷ð ykuR÷ økh{ fhku, íku{kt

2. 3. 4. 5. 6. 7.

Email : enquiry@sanjeevkapoor.com.

zwtøk¤e W{uhku, Mknus híkkþ Ãkzíke ÚkkÞ íÞkt MkwÄe Mkktík¤ku. íku{kt ÷Mký, ykËwt W{uhku yLku MkwøktÄe ykðu íÞkt MkwÄe Mkktík¤ku. Mk{khu÷k y¾hkuxLku íku{kt W{uhku yLku yufkË r{rLkx Mkktík¤ku. íku{kt ÷k÷ {h[k Ãkkðzh W{uhku y™u yzÄe r{rLkx {kxu Mkktík¤ku. íku{kt fku¤kLke ÃÞwhe W{uhku yLku Mkkhe heíku r{õMk fhku. íku{kt Lk{f, ÃkeMku÷k {he W{uhku yLku 1- 2 r{rLkx {kxu Ãkfðku. íku{kt ¾ktz W{uhku yLku Mkkhe heíku r{õMk fhku, íku{kt íkkS {÷kE W{uhku yLku Mkkhe heíku r{õMk fhku íkuLku ZktfeLku 1-2 r{rLkx Ãkfðku. fMkwhe {uÚke, yuõMxÙk ðŠsLk ykur÷ð ykuR÷, {k¾ýLku W{uheLku Mkkhe heíku r{õMk fhku. MkqqÃkLkk ðkxfk{kt íkuLku fkZe ÷ku yLku íkuLku yufMxTk ðŠsLk ykur÷ð ykuR÷ yLku íkkS {÷kRÚke økkŠLkþ fhku. økh{ økh{ Mkðo fhku.


CMYK

8

hrððkh, 26 Vuçkúwykhe, h012

www.sandesh.com

Íhehu yuLkkt {kíkk-rÃkíkk Ãkh yuf rfíkkçk ‘yuLz ykì÷ RÍ MkuEz: {u{kuÞMko ykìV y nku{ rzðkEzuz’ ÷¾e Au, su økÞk MkÃíkknu «fx ÚkE Au. rnLËwMíkkLk{kt fËk[ yk «fkhLke rfíkkçk ÷¾kE LkÚke. yk rfíkkçk{kt yuf Ëefhku yuLkkt {kíkk-rÃkíkkLkk zkÞVtõþLk÷, rLk»V¤ rððkrník SðLkLke fnkLke ÷¾u Au. yuf Mk{÷Irøkf Ëefhku yu{kt ÷¾u Au fu fuðe heíku yu yuLkkt {kíkk-rÃkíkk ðå[u òuzðkLkwt rLkr{¥kLku çkË÷u íkkuzðkLkwt rLkr{¥k çkLÞku

{eLkq {Mkkýe yLku þfwLík÷k

ÃkuRLkVw÷e fLkuõxuz!

r{

Lkkuþuh YMík{S {MkkýeLkwt Lkk{ ykuÕz xkE{MkoLku ÞkË nþu. {eLkq {MkkýeLkk Lkk{Úke {þnqh, r{Lkkuþuh hksfkuxLkk ÃkkhMkeçkkðk níkk yLku rîíkeÞ, ík]íkeÞ yLku [íkwÚko ÷kufMk¼k{kt hksfkuxLkk «ríkrLkrÄ níkk. {q¤ MkkBÞðkËLkku [ku÷ku ÃknuheLku WAhu÷k {eLkq {Mkkýeyu Mðíktºk ÃkkxeoLke MÚkkÃkLkk fhe níke yLku RÂLzÞLk r÷çkh÷ økúqÃkLke h[Lkk fhe níke. LknuhwLkk Mk{ksðkËLkk ÃkzAkÞk{kt {kuxkt ÚkÞu÷kt RÂLËhk çkìLfkuLkk hk»xÙeÞfhý suðkt Ãkøk÷kt îkhk Mxux ftxÙku÷Lke íkhVËkhe fhe hÌkkt níkkt íÞkhu yu s{kLkk{kt {eLkq {Mkkýeyu r{õMk EfkuLkku{eLke (ÃkÂç÷f yÚkðk Mxux yLku «kEðux Mkuõxh ðå[uLke) íkhVuý fhe níke. {Mkkýe RåAk{]íÞwLkk rn{kÞíke níkk yLku 1981{kt yu{ýu MkkuMkkÞxe Vkuh Ä hkEx xw zkE rðÚk rzÂøLkxeLke MÚkkÃkLkk fhe níke. yLkuf MktøkXLkku ÃkifeLkwt yu yu{Lkwt ytrík{ MktøkXLk. 1998{kt yu{Lkwt yðMkkLk ÚkE økÞwt. {eLkq {MkkýeLkku yuf Ëefhku Au, Íheh {Mkkýe. {kíkkLkwt Lkk{ þfwLík÷k {Mkkýe. þfwLík÷k yu s{kLkkLkk yøkúýe WãkuøkÃkrík yLku ðkEMkhkuÞLke yuÂõÍõÞwrxð fkWÂLMk÷Lkk MkËMÞ Mkh su. Ãke.

rV

Õ{e økeíkku yLku frðíkk ðå[u Vhf Au. rVÕ{e økeík rMkåÞwyuþLk yLku xâwLk «{kýu ÷¾kÞ Au ßÞkhu frðíkk íkku frð fu þkÞh ÃkkuíkkLkk {qz fu r{òs «{kýu ÷¾u Au. yk{ Aíkkt rnLËe rVÕ{ku{kt xku[Lkk WËow þkÞhku {Íhwn Mkw÷íkkLkÃkwhe, Mkkrnh ÷wrÄÞkLkðe, þfe÷ çkËkÞwLke, òrLkMkkh y¾íkh ðøkuhu yLku rnLËe frð økkuÃkk÷ËkMk Lkehsu yLkuf økeíkku ÷ÏÞkt Au. fux÷ktf þkÞhku yLku frðyku yuðk Au su{ýu rLkÞr{íkÃkýu rnLËe rVÕ{ku {kxu økeíkku LkÚke ÷ÏÞkt Ãký ßÞkhu ßÞkhu ÷ÏÞkt Au íÞkhu yu økeíkku ÞkËøkkh çkLÞkt Au. íkksuíkh{kt yðMkkLk Ãkk{u÷k ¿kkLkÃkeX yuðkuzo rðsuíkk WËwo frð þnhÞkh ÃkkMku rVÕ{Mksof {wÍ^Vhy÷eyu ÃkkuíkkLke rVÕ{ku ‘W{hkðòLk’, ‘øk{Lk’ yLku ‘ytsw{Lk’{kt økeíkku ÷¾kÔÞkt níkkt. 2006{kt ykðu÷e íkççkw yLku EhVkLk ¾kLkLke ytøkúuS rVÕ{ ‘Lku{þuf’{kt Ãký þnhÞkhLke yuf h[Lkk níke.

©eðkMíkðLke Ëefhe níke. {eLkq yLku þfwLík÷kyu «u{rððkn fÞkuo níkku. yøkh fkuE çku ÔÞÂõíkLkk LkMkeçk{kt Ëw:¾e Úkðk {kxu ¼uøkk ÚkðkLkwt ÷ÏÞwt nkuÞ íkku yu {eLkq {Mkkýe yLku þfwLík÷k ©eðkMíkð. {eLkq ÃkkhMke níkk yLku þfwLík÷k rnLËw fkÞMÚk. Ãkrhðkh yk MktçktÄLke r¾÷kV níkku yLku çkLLkuyu ¼køke sELku þkËe fhe ÷eÄe níke, Ãkhtíkw yk ÷øLk «u{Lkwt çktÄLk çkLke þõÞwt Lknkuíkwt. {eLkq yLku þfwLík÷k, hks økkuMðk{e ÃkuELkVw÷e fLkuõxuz fÃk÷ ðÄw níkwt. çkLLku ðå[u Ä{o fu Ãkrhðkh íkku yðhkuÄYÃk Lk çkLÞk Ãký yz[ý çkLÞk çkLLkuLkk r¼LLk hksLkiríkf rð[khku yLku yu{Lkku yuf{kºk Ëefhku Íheh {Mkkýe, suýu Mknus Ãký þh{ ðøkh ònuhkík fhe fu yu Mk{÷Irøkf Au. Íhehu yuLkkt {kíkkrÃkíkk Ãkh yuf rfíkkçk ‘yuLz ykì÷ RÍ MkuEz: {u{kuÞMko ykìV y nku{ rzðkEzuz’ ÷¾e Au, su økÞk MkÃíkknu ÃkUøðeLk ðkE®føk íkhVÚke «fx ÚkE Au. rnLËwMíkkLk{kt fËk[ yk «fkhLke rfíkkçk ÷¾kE LkÚke. yk rfíkkçk{kt yuf Ëefhku yuLkkt {kíkk-rÃkíkkLkk

zkÞVtõþLk÷, rLk»V¤ rððkrník SðLkLke fnkLke ÷¾u Au. yuf Mk{÷Irøkf Ëefhku yu{kt ÷¾u Au fu fuðe heíku yu yuLkkt {kíkkrÃkíkk ðå[u òuzðkLkwt rLkr{¥kLku çkË÷u íkkuzðkLkwt rLkr{¥k çkLÞku. yøkh fkuE çku ÔÞÂõíkLkku rððkn MktçktÄ íkqxðk {kxu rLkŠ{ík níkku íkku yu {eLkq yLku þfwLík÷k níkkt. yu çku r¼LLk ÔÞÂõíkíðLkwt «u{r{÷Lk níkwt. rððknLke MkkÚku s yuLkk rðåAuËLke þYykík ÚkE økE níke. Úkkuzk Mk{Þ{kt s çkLLkuyu çkku÷ðkLkwt çktÄ fhe ËeÄwt níkwt. ÃkkA¤Úke yufçkeòLke Mkt{r¥kÚke ík÷kfLke yhS Ãký ÚkE økE. Íheh yuLkku Mkkûke níkku. rfíkkçk{kt yu øksçkLke ®n{ík MkkÚku yu fnkLke çkÞkLk fhu Au fu fuðe heíku ði[krhf yLku hksLkiríkf {ík¼uËkuLku fkhýu yuLkkt {kíkkrÃkíkkLkku «u{rððkn ík÷kfLkk Ëhðksu ÃknkU[e økÞku. ÃkkuíkkLkkt {kíkk-rÃkíkkLkk ËËo rðþu ÷¾ðwt yu yuf [u÷uLs Au. {eLkq {MkkýeLku hksLkerík{kt Ÿze rË÷[MÃke níke. hksfkuxLkk ÃkkhMke Ãkrhðkh{kt sL{u÷k {eLkqyu {wtçkELke

çkúu®føk ÔÞqÍ

yurÕVLMxLk fkì÷us{kt Wå[ rþûký çkkË ÷tzLk{kt çkurhMxhLke íkk÷e{ ÷eÄe níke. 1930{kt ‘¼khík Akuzku’ yktËku÷Lk ð¾íku yu MkkBÞðkË íkhV ykf»kkoÞu÷k. òufu ykÍkËe MkwÄe{kt yu{Lkk MkkBÞðkËe ¼ú{ íkqxe økÞu÷k. Mk{ksðkËÚke «uhkELku r{õMz EfkuLkku{eLkk íkhVËkh çkLke økÞu÷k. Ãkrhýk{u yu þYykík{kt Ãktrzík Lknuhw yLku ÃkAe yu{Lke çkuxe RÂLËhkLkk xefk¾kuh çkLke økÞu÷k. 1981{kt «fkrþík çku ¼køkLke ykí{fÚkk{kt {eLkq ÷¾u Au, “ykÃkýk hksfkhýeyku{kt nðu MkwÄkhkLkku yðfkþ LkÚke yux÷u ¼khíkLku òu çk[kððwt nkuÞ íkku yu LkkLkk {kýMkku yLku ¾kMk fheLku {æÞ íkÚkk ¾uzqík ðøkoLkk nkÚk{kt Au. LknuhwLke ‘Mkku~Þr÷Mx ÃkuxLko’Úke yk ðøkoLku ¼khu yLÞkÞ ÚkÞku Au.” {eLkq RÂLËhkLkk Mk{Þ{kt rðÃkûke Lkuíkk níkk yLku hksfkuxLke çkuXf ÃkhÚke [wLkkð ÷zíkk níkk íÞkhu þfwLík÷kyu fkìtøkúuMk Ãkûk{kt òuzkELku r{rMkMk økktÄeLkwt Mk{ÚkoLk fÞwO. þfwLík÷kyu yk Mk{k[kh Ãkºk îkhk ykÃÞk níkk, “Íheh fkìtøkúuMk{kt òuzkÞku Au yLku nwt Ãký òuzkô íkku ík{Lku ðktÄku Lknª nkuÞ. {Lku ÷køku Au fu yk yuf s Ãkûk yuðku su ¼khíkLku ÂMÚkhíkk çkûke þfu Au.” þfwLík÷kyu ÃkríkLkk Mk{ÚkoLk{kt [wLkkð «[kh fhðkLke ykuVh{kt fnu÷wt, “nwt {kLkwt Awt fu çkeò ÷kufíkktrºkf ÃkûkkuLkk ÞkuøÞ LkuíkkykuLku Ãký Mk{ÚkoLk ykÃkðwt òuEyu.” Ãkhtíkw {eLkwyu yu ykuVh Mðefkhe Lk níke. yu [wLkkð nkhe økÞk yLku Mðíktºk ÃkûkLkk «{w¾ÃkËuÚke hkSLkk{wt ykÃke ËeÄwt. 1971Úke yu{Lke hksfeÞ fkhrfËeo Ãkqhe Úkðk ÷køke níke yLku RÂLËhk {kxu þfwLík÷kLke WÃkÞkurøkíkk Ãký ½xðk ÷køke níke. ºkeò ð»kou, yux÷u fu 1973{kt çkLLku y÷øk ÚkE økÞkt Ãkhtíkw ík÷kf ykðíkkt çkeòt 16 ð»ko ÷køke økÞkt. ËkuZ ËkÞfkLkku yk økk¤ku yu þfwLík÷kLkk çkúufzkWLMk, ®sËøke{kt yÚko yLku ykþÞ þkuÄðkLke çkuELíkunk fkurþþ yLku {eLkq íkÚkk RÂLËhk{ktÚke fkuLku Akuzðk yLku fkuLku Lk AkuzðkLke f~{fþLke fnkLke Au. yk økk¤k{kt {eLkq ðÄw MðMÚk, ÄiÞoþk¤e, WËkh yLku rð[khðtík ÔÞÂõík íkhefu çknkh ykðu Au. òufu fkuE Ãký ¼kuøku ík÷kf ÷E s ÷uðk yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh

f¼e f¼e rVÕ{ku {U ¼e... yLkuf frðyku, þkÞhku yLku rVÕ{e økeíkfkhkuyu su{Lke h[Lkkyku yLku þi÷e{ktÚke «uhýk ÷eÄe Au yuðk xku[Lkk þkÞhkuLkku rnLËe rVÕ{Mksofkuyu õÞkhuf õÞkhuf WÃkÞkuøk fÞkuo Au ¾hku!

¼kuÃkk÷Lkk òýeíkk WËwo þkÞh fiV ¼kuÃkk÷e ÃkkMku rVÕ{Mksof f{k÷ y{hkuneyu ÃkkuíkkLke rVÕ{ ‘ÃkkfeÍk’{kt fux÷ktf økeíkku ÷¾kÔÞkt níkkt su{ktÚke ‘[÷ku rË÷Ëkh [÷ku...’ yLku ‘yks n{ yÃkLke Ëwykyku fk yMkh Ëu¾uøku...’ çknw òýeíkk

þnhÞkh ÚkÞkt níkkt. y÷e MkhËkh òVheLku íÞkt rVÕ{ku{kt økeíkku ÷¾Lkkhk WËwo þkÞhkuLke

QXfçkuXf níke Ãký íku{ýu rVÕ{ku {kxu õÞkhuf s yufkË çku økeíkku ÷ÏÞkt níkkt. y{sË ¾kLkLkk MkMkhk yLku WËwo þkÞh y¾íkh Q÷E{kLk çke. ykh. [kuÃkhkLkk Mxkuhe rzÃkkxo{uLx{kt fk{ fhíkk níkk yux÷u rVÕ{ ÷kELk{kt nkuðk Aíkkt rVÕ{ku{kt íku{ýu økeíkku ÷ÏÞkt Lknª. zkì. hkne {kMkq{ hÍkLkku fkÔÞMktøkún sYh ��økx ÚkÞku Au Ãký rVÕ{ku{kt íkuyku MktðkËku yLku ÃkxfÚkk ÷u¾Lk{kt s ÔÞMík hÌkk. rLk{koíkk, rLkËuoþf, ÷u¾f yLku ykr{h ¾kLkLkk fkfk LkkrMkh nwMkuLkLke Ëhuf rVÕ{Lkk «kht¼{kt çkw÷tË yðks{kt yuf þuh Mkt¼¤kÞ Au: yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh

{qrð {Mkk÷k yu. xe. òýeíkk økeíkfkh òðuË y¾íkhLkk {k{k {òs ÷¾Lkðe çknw òýeíkk WËwo þkÞh níkk. ËkÞfkyku Ãknu÷kt Mktøkeíkfkh yLkw {r÷fLkk rÃkíkk Mktøkeíkfkh MkhËkh {r÷fu rVÕ{ ‘Xkufh’{kt íku{Lke h[Lkk ‘yÞ øk{u rË÷ õÞk fhwt, yÞ ðnþíku rË÷ õÞk fhwt...’Lku íksoçkØ fhe níke. rVÕ{ Mksof fu. yu.yççkkMku rVÕ{ ‘ykMk{kLk {n÷’{kt íku{Lke h[Lkk ‘{I yknU ¼h Lknª Mkfíkk fu Lkø{u økk Lknª Mkfíkk...’Lkku Mk{kðuþ fÞkuo níkku. ÃkkuíkkLke rVÕ{ku{kt Mkkrnh ÷wrÄÞkLkðe, {sYn Mkw÷íkkLkÃkwhe yLku fiVe ykÍ{e suðk WËwo þkÞhkuLke h[LkkykuLkku Mk{kðuþ fhLkkh {nkLk rVÕ{Mksof økwhwË¥ku niËhkçkkËLkk ¢ktríkfkhe þkÞh {¾Ëw{ {kuÌkwÆeLkLku {wtçkE ykðe rVÕ{ku{kt økeíkku ÷¾ðk rLk{tºký ykÃÞwt níkwt Ãký {¾Ëw{u íkuLkku ELfkh fÞkuo níkku. òuufu {¾Ëw{Lke ÷¾u÷e yuf Lks{ ‘yuf [{u÷e fu {tzðu ík÷u Ëku çkËLk ÃÞkh fe ykøk {U s÷ økÞu’ rVÕ{ ‘[k [k [k’{kt ÷uðk{kt ykðe níke yLku ¾qçk ÷kufr«Þ ÚkE níke. rçk{÷ hkuÞLke rVÕ{ ‘WMkLku fnk Úkk’{kt {¾Ëw{Lke ÞkËøkkh h[Lkk ‘òLkuðk÷u rMkÃkkne Mku ÃkqAku ðku fnkt ò hnk ni...’Lkku Mk{kðuþ ÚkÞku níkku. rËÕneLkk òýeíkk WËwo þkÞh y{eh ykøkk fÍ÷çkkþÚke hksfÃkqh ¾qçk «¼krðík ÚkÞk níkk yLku rVÕ{ ‘«u{hkuøk’{kt Mkwhuþ ðkzfh yLku ÷íkk {tøkuþfhu íku{ýu ÷¾u÷k Þwøk÷økeík ‘{uhe rfM{ík {U íkq Lknª þkÞË...’Lku Mðh ykÃÞku níkku.

CMYK

Ãkkøk÷ÃkLkLkku E÷ks Au, {q¾oíkkLkku E÷ks LkÚke {kýMkLku {kýMkLkku Ëhßòu ykÃk, íkkuÞ çknw Au, fkuELku ykÃku÷wt ð[Lk Lkk WÚkkÃk,íkkuÞ çknw Au. MktòuøkkuLkk rþfkh nkuÞ Au, ynª çkÄk ÷kufku, ËhufLku íkkhe VqxÃkèeÚke Lkk {kÃk, íkkuÞ çknw Au. - {]økktf þkn

yu

f {kýMk fkh ÷RLku ÃkðoíkLkk hMíku sE hÌkku níkku. yzÄk hMíku íkuLke fkh{kt Ãktõ[h Ãkzâwt. fkh{kt MÃkuh ÂÔn÷ níkwt. hMíkkLke MkkEz Ãkh fkh hkufe yu ÂÔn÷ çkË÷kððk çkuXku. Ãktõ[hðk¤wt ÂÔn÷ fkZâwt. ÂÔn÷Lkk [kh çkkuÕx fkZeLku çkksw Ãkh {qõÞk. Lkðwt ÂÔn÷ Vex fÞwO. yu Ëhr{ÞkLk{kt ÚkÞwt yuðwt fu yfM{kíku ÂÔn÷Lkk [khuÞ çkkuÕx MkhfeLku ÃkðoíkLke ¾eý{kt økçkze økÞk. Ãku÷ku {kýMk {qtÍkE økÞku. çkkuÕx ðøkh ÂÔn÷ fuðe heíku Vex fhðwt? íkuLkwt æÞkLk Ãkzíkwt Lk níkwt.

®[íkLkLke Ãk¤u f]»ýfktík WLkzfx çkhkçkh yu s Mk{Þu yuf Ãkkøk÷ {kýMk íÞktÚke ÃkMkkh ÚkÞku. íkuýu Ãku÷k {kýMkLku ÃkqAâwt fu þwt ÚkÞwt? Ãku÷k {kýMkLku ÚkÞwt fu yk íkku Ãkkøk÷ Au, yu {Lku þwt {ËË fhðkLkku? Aíkkt ÃkqAâwt níkwt yux÷u íkuýu fÌkwt fu, ÂÔn÷Lkk [khuÞ çkkuÕx ËzeLku ¾eý{kt Ãkze økÞk Au. nðu ÂÔn÷ fuðe heíku Vex fhðwt yu «&™ Au. Ãkkøk÷ {kýMk nMÞku yLku fÌkwt fu çkMk ykx÷e s ðkík Au! çkkfeLkkt ºký xkÞh{ktÚke yuf yuf çkkuÕx fkZe ÕÞku yLku yk xkÞh{kt Vex fhe Ëku. çkÄkt xkÞh{kt ºký ºký çkkuÕx nþu íkku ðktÄku Lknª ykðu. ík{u økuhus MkwÄe íkku ykhk{Úke ÃknkU[e s sþku. yk WÃkkÞ òýeLku Ãku÷ku {kýMk ykùÞo{kt {wfkE økÞku. íkuýu ÃkqAâwt, íkwt íkku Ãkkøk÷ Au, íkLku ykðku rð[kh fuðe heíku

ykÔÞku? Ãkkøk÷u MkhMk ðkík fhe. íkuýu fÌkwt fu Mkknuçk, fËk[ nwt Ãkkøk÷ nkuEþ Ãký {qh¾ LkÚke! Ëhuf {kýMk õÞkhuf Lku õÞkhuf íkku fkuE {q¾ko{e fhíkku s nkuÞ Au. ½ýe ð¾ík ykÃkýe {q¾ko{e WÃkh ykÃkýLku s nMkðwt ykðu yuðe ½xLkk çkLkíke nkuÞ Au. ½ýe ð¾ík Mkk{kLÞ ¼q÷Lkk fkhýu ykÃkýu {q¾koE fhe çkuMkíkk nkuEyu Aeyu. {kuxk¼køku ykÃkýu suLku {q¾koE Mk{síkk nkuEyu Aeyu yu {kºk çkuæÞkLkÃkýkÚke ÚkE síke nkuÞ Au. Ëhuf ¼q÷ yu {q¾ko{e LkÚke Ãký Ëhuf {q¾ko{e yu ¼q÷ [ku¬MkÃkýu Au. Mkh ykEÍuf LÞwxLkLkku yuf rfMMkku Au. økwhwíðkf»koýLkku rLkÞ{ þkuÄLkkh LÞwxLk {nkLk yLku rðîkLk níkk. íkuýu yuf rçk÷kze Ãkk¤e níke. yk rçk÷kzeyu çkå[ktLku sL{ ykÃÞku. rçk÷kze ½hLke çknkh sE þfu yu {kxu LÞwxLku ÃkkuíkkLkk ½hLkk Ëhðkò Ãkh {kuxwt fkýwt Ãkkzâwt níkwt. LÞwxLkLku ÚkÞwt fu çkå[ktykuLku çknkh sðwt nþu íkku fuðe heíku sþu? íkuýu Ëhðkò WÃkh çkå[kt {kxu çkeswt LkkLkwt fkýwt Ãkkzâwt! ykÃkýLku yuðku rð[kh ykðu fu LÞwxLk suðk rðîkLkLku yu rð[kh Lknª ykÔÞku nkuÞ fu, {kuxk fkýk{ktÚke çkå[kt Ãký yðhsðh íkku fhe s þfþu! LÞwxLk rsrLkÞMk níkk. ÄqLke Ãký níkk. {kuxk {kýMkkuLke ykðe ¼q÷ku ‘ÄqLkeÃkýk’{kt ¾Ãke síke nkuÞ Au. {kuxkt fk{ku fhLkkhkLkwt æÞkLk ½ýe ð¾ík LkkLkkt fk{ku{kt Ãkzíkwt LkÚke yuðwt Ãký fnuðkÞ Au. fkuE ¼q÷ fu {q¾koE ßÞkt MkwÄe ÃkkuíkkLke òíkLku fu çkeS ÔÞÂõíkLku LkwfMkkLkfkhf Lk nkuÞ íÞkt MkwÄe ftE ðktÄku ykðíkku LkÚke, yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh


Sanskar 26-02-2012