Page 1

CMYK

TOP 10

ROBBERY

hrððkh, 8 yur«÷, h012

www.sandesh.com

“fkuý Au íkwt?” Mkw„tÄkÚke rMkØkÚko™u ÃkwAkE økÞwt «fhý - 12

Äe økúux xÙuLk hkuçkhe: suLkk ÃkhÚke ËwrLkÞkLke Mkkík ¼k»kk{kt rVÕ{ku çkLke

(Lkð÷fÚkk)

(xkuÃk-xuLk)

3

5

ËuþLkkt 1 ÷k¾ çkk¤fku õÞkt yá~Þ ÚkE økÞkt? 2011{kt økwshkík{ktÚke 2558 çkk¤fku ÷kÃkíkkt ÚkE økÞkt níkkt. Ëuþ{kt Ëh ËkuZ f÷kfu yuf çkk¤f økq{ ÚkR òÞ Au. çkk¤fkuLku [kuhðkt yu {kuxku ÄtÄku çkLke økÞku Au

13 ð»ko Ãknu÷kt MksËk ¾kíkqLk yk sÚke Lkk{Lke 15 ð»koLke xeLkyus Akufhe ðkhkýMke{ktÚke økw{ ÚkE økE níke. yk Ãkrhðkh ðkhkýMkeLke yuf ÍqtÃkzÃkèe{kt {kt hnuíkku níkku. yuf rËðMk íkuLkkt {kíkkrÃkíkk fkuE fk{u çknkh økÞu÷kt níkkt yLku Mkktsu ÃkkAkt ykÔÞkt íÞkhu MksËk økw{ níke.yk¾e hkík íkuLku þkuÄe Ãký íku õÞktÞÚke {¤e Lknª. MkøkktMktçktÄeykuLkk ½hu íkÃkkMk fhe Ãkhtíkw MksËkLkku Ãkíkku ÷køÞku Lknª. Ãkku÷eMku íkuLke {kíkk {ku{eLkkyu fhu÷e VrhÞkË MðefkhðkLkku RLkfkh fÞkuo. MksËk ykX{k Äkuhý{kt ¼ýíke níke. íku{Lke ÃkkMku ÃkkMkÃkkuxo MkkRÍLkku yuf Vkuxku níkku. ºký {rnLkk ÃkAe ‘[kRÕz hkRxTMk yuLz Þw rhÃkkuxo’ Lke {ËËÚke yu s rðMíkkh{ktÚke økw{ ÚkÞu÷e çkeS yuf xeLkyus AkufheLku ðu~Þkøk]n{kt AkuzkðeLku ÷kððk{kt ykðe íÞkhu yu Akufheyu fÌkwt, “MksËkLku {wtçkELkk yuf ðu~Þkøk]n{kt òuE níke.” çkeò fkuEyu fÌkwt, “MksËkLku {U ðkhkýMkeÚke Ëqh yuf rsÕ÷k{kt rfLLkhku, ÔÞtz¤ku MkkÚku hkuz Ãkh Lkk[íkk òuE níke.’’ yk ðkíkLku ð»kkuo ÚkE økÞkt. MksËkLke {kíkkLku íku{Lke Ëefhe nsw {¤e LkÚke. {ku{eLkk ¾kíkwLk yux÷wt s fnu Au, “nðu íkku {khe Ëefhe {kuxe ÚkE økE nþu, Ãký yu õÞkt nþu?’’

yuf ÷k¾ çkk¤fku økq{ çk[Ãký çk[kðku yktËku÷Lk, Lkðe rËÕneLkk yktfzk yLkwMkkh 2009Lkk ð»ko{kt

¼khík{ktÚke 60 nòh çkk¤fku økw{ ÚkE økÞkt níkkt. 2004{kt yk yktfzku 44 nòh çkk¤fkuLkku níkku. yux÷u fu 2004 ÃkAe 2009Lkk ð»ko{kt çkk¤fku økw{ ÚkðkLkk fuMkku{kt 34 xfkLkku ðÄkhku ÚkÞku. ð»ko 2009{kt su 60,000 çkk¤fku økw{ ÚkÞkt níkkt, íku{kt 13,000 çkk¤fku yuf{kºk {nkhk»xÙLkkt níkkt.12,500 çkk¤fku Ãkrù{ çktøkk¤Lkkt níkkt. 6500 çkk¤fku rËÕne{ktÚke økw{ ÚkE økÞkt níkkt. {æÞ«Ëuþ{ktÚke 6000 çkk¤fku

MkLzu MÃkurþÞ÷ ËuðuLÿ Ãkxu÷ økw{ ÚkE økÞkt níkkt. rLk»ýkíkkuLkk yktfzk yLkwMkkh «ríkð»ko ¼khík{ktÚke økw{ Úkíkkt çkk¤fkuLke MktÏÞk nðu yuf ÷k¾ MkwÄe ÃknkU[e økE Au. ynª sýkðu÷k yktfzkyku{kt rçknkh yLku hksMÚkkLk suðkt hkßÞkuLkk ŸzkýLkk rðMíkkhkuLkk yktfzk íkku WÃk÷çÄ s LkÚke. su çkk¤fku økw{ ÚkkÞ Au, íku{ktLkk {kuxk ¼køku ©{Sðe yLku {æÞ{ðøkoLkk ÃkrhðkhLkkt çkk¤fku ðÄw nkuÞ Au.

økwshkíkLkkt çkk¤fku çkk¤fku yu yk søkíkk{kt nMkíkkt ¾e÷íkkt f÷hð fhíkkt Vq÷ Au. ¼q÷fktykuLkwt r¾÷r¾÷kx nkMÞ yu Eïhu Ãk]ÚðeðkMkeykuLku

ykÃku÷e yý{ku÷ ¼ux Au. yu Ãknu÷e s ðkh ‘{k’ fu ‘{B{e’ çkku÷u Au íÞkhu yu Mðh rMkíkkhLkk Mkqh su{ ÓËÞLku Ítf]ík fhe Ëu Au. Ãký yu çkk¤f ßÞkhu økw{ ÚkE òÞ Au íÞkhu yuLke ðuËLkk nòhku íkeh fhíkkt ðÄw ËËo ykÃkLkkhe nkuÞ Au. økwshkík yks MkwÄe Mk÷k{ík økýkíktw hkßÞ níkwt, Ãkhtíkw ÃkkA÷k ËkÞfk{kt çkk¤fku su heíku økw{ ÚkE hÌkkt Au, íku òuíkkt yu{ ÷køku Au fu ynª {kºk Lkuíkkyku Mk÷k{ík Au. økwshkík{kt AuÕ÷kt ËMk ð»ko Ëhr{ÞkLk økw{ ÚkE økÞu÷kt çkk¤fkuLkk yktfzk [kUfkðLkkhk Au. økwshkík hkßÞLkk r{®Mkøk Mku÷{kt LkkUÄkÞu÷k yktfzk yLkwMkkh ÃkkA÷kt ð»kkuo Ëhr{ÞkLk økwshkík{ktÚke 9765 ÷kufku økw{ ÚkR økÞk níkk, íku{ktÚke 5020 nsw ÷kÃkíkk Au. yuf{kºk 2011Lkk ð»ko Ëhr{ÞkLk økwshkík{ktÚke 2558 çkk¤fku ÷kÃkíkkt ÚkE økÞkt níkkt. íku{ktÚke 1584 çkk¤fku nsw {éÞkt LkÚke. 2006Úke 2011Lkk ð»ko Ëhr{ÞkLk økw{ ÚkÞu÷k fw÷ 16,164 çkk¤fku Ãkife 3711 çkk¤fkuLkku Ãkíkku LkÚke. yuf {kºk y{ËkðkË þnuh{ktÚke s ðeíku÷k ð»ko Ëhr{ÞkLk 2951 çkk¤fku økw{ ÚkE økÞkt níkkt, íku{ktÚke 610 çkk¤fku nS {éÞkt LkÚke. íku{ktLkkt 150 çkk¤fku 12 ð»koÚke LkkLke ðÞLkkt Au. økwshkíkLkkt ÷kÃkíkk çkk¤fku{kt {kuxk ¼køkLkkt çkk¤fku 13Úke yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh

¼køke síkkt çkk¤fku y{ËkðkË þnuhLkk òuRLx Ãkku÷eMk fr{þLkh ysÞ íkku{hLkwt yu {tíkÔÞ Ãký Mkk[wt Au fu “fux÷ef ðkh çkk¤fku íku{Lkkt {kíkk-rÃkíkk ðå[u [k÷íkkt ͽzk yLku yþktríkLku fkhýu ½h Akuze òÞ Au. ½h{kt Ãkkrhðkrhf þktrík s¤ðkE hnu íku sYhe Au.’’ fux÷ef ðkh xeLkyus Akufheyku íku{Lkkt {kíkk-rÃkíkkLku ytÄkhk{kt hk¾e fkuELke MkkÚku ¼køke òÞ Au. Mfq÷{kt ¼ýíkkt rfþkuhrfþkuheyku õ÷kMkLku çktf fhe rVÕ{ku òuðk síkkt hnu Au. fkuE ðkh xeLkyus Akufhkt yuõxh çkLkðkLke ½u÷Ak{kt Ãký òíku s ¼køke òÞ Au.

‘çkk¤fku yu s Mkk[e MktÃkr¥k Au’ (rVÕ{: økkuz VkÄh)

{k

ýMk yuf yf¤ yLku yËT¼wík «kýe Au. «kf]ríkf yðMÚkk{kt yu ßÞkhu nþu íÞkhu rþfkh fheLku ÃkkuíkkLkwt SðLk xfkðíkku nþu. fkuEf þw¼ [ku½rzÞu yuLku «uhýk ÚkE nþu yLku yuýu ÃkþwykuLku {khðkLku çkË÷u Ãkk¤ðkLkwt þY fÞwO nþu. yu V¤-Vq÷ ðeýeLku fu [qtxeLku ÃkkuíkkLke ¼q¾ ¼ktøkíkku nþu. yu{ktÚke fkuEf Ãk¤u yLkksLkk ËkýkLku ðkððkLkku yuLku rð[kh ykÔÞku nþu. y™ksLkku Ëkýku ðkðLkkh fu ÃkþwLku Ãkk¤Lkkh Ãknu÷ku {kLkðe ½ýku {nkLk nþu. ykøkÚke zhðkLku çkË÷u ykøkLkku WÃkÞkuøk fhLkkh {kLkðe íkku yu™kÚke Ãký {nkLk nþu-yu çkÄk s {kýMkku ½ýk {kuxk økòLkk {kLkðeyku nþu. yu {nk{kLkðkuyu, ykÃkýk Ãkqðoòuyu fwËhíkLkku yÇÞkMk fheLku yuLkk Mkk[k MðYÃkLku Mk{SLku yu™ku WÃkÞkuøk fÞkuo Lk nkuík íkku ykÃkýu yksu su ykÄwrLkf SðLk Sðeyu Aeyu yu{ktLkwt fþwt s ykÃkýe ÃkkMku Lk nkuík. ykÃkýu Ãký yksu fwËhíkLkk fux÷kf MkkËk rLkÞ{ku, økwýku, Mð¼kðLkku yÇÞkMk fhðkLkku Úkkuzku «ÞíLk fheyu yLku yu™u y™wYÃk ðíkoLk fhðkLkku Ãký «ÞíLk fheyu. fwËhíkLku Mk{SLku ®sËøke SðLkkhLku ykuAku Mkt½»ko fhðku Ãkzu Au yLku ÷ktçkwt, íktËwhMík MkV¤ SðLk yu Sðe þfu Au. SðLk y™u ©{ swËkt LkÚke: ykÃkýLku ÷køku Au fu Sððk {kxuLke çkÄe sYhe ðMíkwyku nðk, Ãkkýe, ¾kuhkf fwËhíku ykÃkýLku rðLkk{qÕÞu, {Vík{kt ykÃke Au, Ãkhtíkw yk ðkík Auíkhk{ýe Au. fwËhíku Aqxk nkÚku ykÃku÷e fkuE Ãký ðMíkwLkku WÃkÞkuøk fhðk {kxu Ëhuf Sðu ©{ fhðku Ãkzu Au. Ãknu÷kt ©{ ykðu Au ÃkAe s WÃk¼kuøk ykðu Au. Ãkrh©{ fÞko rðLkk fwËhíkLke fkuE [es

fwËhíkLku yLku ykÃkýe òíkLku Mk{sðkLkku ykAku «ÞíLk ðMíkw WÃk÷ç½ ÚkE þfíke LkÚke. Mkíkík fkÞoþe÷íkk s SðLku Sðtík hk¾e þfu Au. ykÃkýkt VuVMkkt fk{ fhu íkku s þhehLku «kýðkÞw {¤u Au. nkÚk, {w¾ fu nkushe fu yktíkhzkt fk{ fhu íkku s Ãkkýe yLku ¾kuhkfLke sYrhÞkík Ãkqhe ÚkkÞ Au. ykÃkýk þhehLkwt yufu yuf ytøk ©{ fheLku, Mkíkík fkÞohík hneLku s xfe þfu Au yLku rðfMke

fur÷zkuMfkuÃk {kunB{Ë {ktfz þfu Au. su Sðtík fku»kku fk{ fhíkk LkÚke yLku rLkM¢eÞ hnu Au yu Lkfk{k yLku rLkSoð çkLke òÞ Au. {]ík ÚkE òÞ Au. Lkðwt sL{u÷wt çkk¤f Ãký ykt¾ku ¾q÷íkkt s ÃkkuíkkLkk nkÚk-Ãkøk n÷kððkLkwt þY fhe Ëu Au. çkk¤f òu nkÚk-Ãkøk n÷kðu Lknª íkku {kíkkLkwt Äkðý Ãký íkuLku Ãk[u Lkrn. yLku yk ðkík SðMk]rüLkk çkÄk s SðkuLku ÷køkw Ãkzu Au. ðLkMÃkríkLkkt ytøkku Ãký ÷økkíkkh fk{ fÞko s fhu Au. ÃkkLk yuLkwt fk{ fhu Au. Úkz yuLkwt fk{ fhu Au. {q¤ yuLkwt fk{ fhu Au. fk{Úke

y÷øk yu{Lkwt fkuE SðLk s LkÚke. Sðíkkt hnuðk {kxu Ëhuf Sðu fkÞoþe÷ hnuðwt Ãkzu Au, fkhý fu Sðrð¿kkLkLkk yíkqx rLkÞ{kuÚke Ëhuf Sð çktÄkÞ÷k Au. {kýMk ßÞkhu fwËhíkLkk rLkÞ{kuLku y™wMkheLku ÃkkuíkkLku øk{íkkt fkÞoLke, ©{Lke «ð]r¥k þkuÄe fkZu Au íÞkhu yuLkk SðLk{kt íkksøke íkku hnu s Au, yuLku Mktíkku»k Ãký {¤u Au.

Ëhuf Sð yuf yLku y™ku¾ku fwËhíku yk {kÞkðe Mk]rüLkwt MksoLk yuðwt fÞwO Au fu ykÃkýe çkwrØ fk{ Lk fhu. fwËhíku Mksuo÷ku Ëhuf Sð yuf yLku y™ku¾ku Au. çkkshkLkk yçkòu Ëkýk{ktÚke yuf suðku çkeòu Ëkýku ykÃkýu þkuÄe þfíkk LkÚke. fwËhík yuf suðku çkeòu Lk{qLkku

**** CMYK

ík{u òu ík{khe RåAk {wsçkLkwt ÃkrhðíkoLk fhðkLkk «ÞíLkku Lk fhku íkku çkeS heíku ÃkrhðíkoLk íkku ÚkðkLkwt s Au, yuLku fkuE yxfkðe íkku þfðkLkwt s LkÚke. {kýMku íkku yu{kt fE heíku ¼køk ÷uðku yux÷wt s rð[khðkLkwt hnu Au, fkhý fu ykÃkýu sux÷k «{ký{kt yu Mk{S þfeyu yux÷k «{ký{kt nfkhkí{f hne þfeyu. yux÷k «{ký{kt Sðtík hne þfeyu. Mkw¾e y™u MkV¤ SðLk Sðe þfeyu çkLkkðíke LkÚke. yuLke ÃkkA¤Lkwt hnMÞ ykÃkýu òýe þfíkk LkÚke. fkheøkh ÃkkuíkkLkk fk{ {kxu swËk swËk «fkhLkk yLku swËk swËk {kÃkLkkt nrÚkÞkhku ðkÃkhu Au yu{ fwËhík Ãký ÃkkuíkkLkk fk{ {kxu swËk swËk SðkuLkku WÃkÞkuøk fhu Au. MksoLkLke yk ÷e÷k yøkkÄ yLku yxÃkxe Au y™u fhkuzku ð»koÚke yk r¢Þk [k÷w nkuðk Aíkkt nS yuLkku ¾òLkku ¾qxâku LkÚke yLku fhkuzku ð»kkuo ÃkAe Ãký ¾qxðkLkku LkÚke. yk rðþk¤ Mk]r»x{kt LkkLkk{kt LkkLke ðLkMÃkríkLku fu LkkLkk{kt LkkLkk SðstíkwLku ÃkkuíkkLkwt fk{ Au. yuLke fk{økehe çkesw fkuE fÞkhuÞ fhe þfíkwt LkÚke. {Lkw»Þ{kt çkeò fhíkkt çkwrØLkwt ík¥ð ðÄkhu Au. yuýu çkwrØLkku WÃkÞkuøk fheLku ÃkkuíkkLke rðþu»kíkk {wsçk fwËhíkLkwt fkuE MksoLk õÞkthuÞ Lkfk{wt LkÚke nkuíkwt. ykÃkýu ßÞkhu Ëhuf Sð yuf yLku y™ku¾ku Au yuðwt Mðefkheyu Aeyu íÞkhu yuLkk ðíkoLkLke, {kLÞíkkykuLke Mkk[e Mk{eûkk fhe þfeyu

Aeyu yLku ½ýk yLÞkÞkuLku ¼q÷e sR þfeyu Aeyu yLku ½ýe çk½e çkkçkíkku{kt çkeòyku™u {kV fhe þfeyu Aeyu. yux÷wt s Lknª ykÃkýe ÃkkuíkkLke òíkLku Mkk[k MðYÃku yku¤¾e þfeyu Aeyu.

fkuE Ãký Sð MktÃkqýo Mðíktºk LkÚke Ähíke WÃkh Ãkktøkhu÷ SðMk]rüLkku Ëhuf Sð yuf ¼køk Au. ykÃkýu Ãký yuLkku yuf ¼køk Aeyu. yk¾eÞu Mk]r»x yuLkk rLkÞ{kuLke [kÕÞk fhu Au, yuLku MktÃkqýo heíku Mk{sðkLkwt ykÃkýwt økswt LkÚke Ãkhtíkw yu{ktLkwt fux÷wtf ykÃkýu òýe þfeyu Aeyu. {kuxk ¼køkLkk SðkuLku Sððk {kxu «kýðkÞwLke sYh Ãkzu Au yu «{kýMkh y™u þwØ {¤e hnu yux÷u «kýeyku yLku yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh


CMYK

2

hrððkh, 8 yur«÷, h012

www.sandesh.com

oÂLxLkkLke þkuÄ 1516{kt yk suMkkøkh¾u zw swykLk zeykÍ Ë

Mkkur÷Mku fhe níke yLku íku ÃkAe yksuoÂLxLkk MÃkuLkLkwt yuf MktMÚkkLk çkLÞwt níkwt. hksÄkLke çÞwyuLkkuMk ykÞMkoLke h[Lkk 1580{kt ÚkE níke. MÃkuLkLkk yk MktMÚkkLk Ãkh rçkúrxþ ÷~fhe ˤkuyu ðkhtðkh nw{÷k fÞko níkk, Ãkhtíkw 1807 MkwÄe{kt íku{Lku ÃkqhuÃkqhk nktfe fkZðk{kt ykÔÞk níkk. E.Mk.1808{kt LkuÃkkur÷ÞLk çkkuLkkÃkkxuo MÃkuLk Ãkh rðsÞ {u¤ÔÞku íku ÃkAe 1810{kt yksuoÂLxrLkÞLkkuyu ÃkkuíkkLke MkhfkhLke MÚkkÃkLkk fhe níke yLku Mk¥kkðkh heíku 1816Lke Lkð{e sw÷kEyu yksuoÂLxLkkLkk MðkíktºÞrËLk íkhefu ònuh fhðk{kt ykÔÞku níkku. Ãknu÷k yLku çkeò rðïÞwØ{kt yksuoÂLxLkk íkxMÚk hÌkwt níkwt. yk{ Aíkkt çkeò rðïÞwØ{kt ÃkkA÷k Mk{Þ{kt (1945{kt) íkuýu Ähe (yuÂõMkÍ) Ëuþku Mkk{u ÞwØLke ònuhkík fhe níke. ÞwØ ÃkAe yuf ÷~fhe yrÄfkhe swykLk Ë ÃkuhkuLk yksuoÂLxLkkLkk yuf {sçkqík Lkuíkk íkhefu QíkÞko níkk yLku 1946 yLku 1951{kt ÚkÞu÷e «{w¾ÃkËLke [qtxýeyku{kt rðsÞe çkLÞk níkk, Ãkhtíkw 1955{kt íku{Lke Mkk{u ÚkÞu÷k ÷~fhe çk¤ðkLku Ãkøk÷u íkuyku íku{Lkku Ëuþ AkuzeLku [kÕÞk økÞk níkk yLku 1973{kt ÃkkAk VÞko íÞkt MkwÄe yksuoÂLxLkk{kt ÷~fhe Mkh{w¾íÞkhþkneLkwt þkMkLk hÌkwt níkwt.

yÚkoíktºk yksuoÂLxLkk yuf çkòh÷ûke íku{s rðÃkw÷ «{ký{kt fwËhíke MktÃkr¥k Ähkðíkwt r{© yÚkoíktºk Au. íkuLkk yÚkoíktºk{kt f]r»kûkuºkLke rLkfkMkkuLkku Vk¤ku {kuxku Au Lku MkkÚku s rðrðÄ «fkhLkk WãkuøkkuLkku Ãký rðfkMk ÚkÞku Au. yk{ Aíkkt íkuLkk ðkŠ»kf WíÃkkËLk{kt MkuðkûkuºkLkku ¼køk MkkiÚke {kuxku yux÷u fu ÷øk¼øk 59 xfk sux÷ku Au yLku

ÃkrhðkhLke «ríkck {kxu «ríkçkØ yksuoÂLxLkk fw÷ hkusøkkhe{kt yk ûkuºkLkku Vk¤ku ÷øk¼øk 72 xfk sux÷ku Au. 2010{kt íkuLke fw÷ rLkfkMk ykðf{kt yLkks yLku Vqz «kuMku®Mkøk WãkuøkLkku Vk¤ku 54 xfk sux÷ku níkku. yk{ Aíkkt, VwøkkðkLkku Ÿ[ku Ëh yksuoÂLxLkkLkk yÚkoíktºk Mkk{u ËkÞfkykuÚke [k÷w hnuíke Mk{MÞk Au. þnuhe økheçkeLkk

rðrðÄ MktMf]rík Mkwfw{kh yu{. rºkðuËe «{ký{kt 2002 ÃkAe ½ýku ½xkzku ÚkÞku Au, Ãkhtíkw ¼khíkLke su{ s ¼úük[kh yksuoÂLxLkkLkk yÚkoíktºkLkwt yuf ÷ûký Au yLku ËwrLkÞkLkk MkkiÚke ykuAe ÃkkhËþofíkk Ähkðíkk 178 Ëuþku{kt íkuLkku Lktçkh 105{ku Au, Ãkhtíkw MkkÚku s {kLkð rðfkMk yktf (Ìkw{Lk zuð÷Ãk{uLx RLzuõMk)Lke árüyu yksuoÂLxLkk Ërûký yÚkðk ÷urxLk y{urhfkLkk Ëuþku{kt r[÷e ÃkAeLkku MkkiÚke ðÄw rðfrMkík Ëuþ Au. òufu íkuLkk yÚkoíktºkLke økýLkk ËwrLkÞk{kt rðfkMkþe÷ Ëuþ íkhefu s ÚkkÞ Au.

MktMf]rík yksuoÂLxLkk{kt {wÏÞíðu MÃkurLkþ yLku Rxkr÷ÞLk {q¤Lkk økkuhkykuLke MktÏÞk ÷øk¼øk 97 xfk sux÷e Au yLku çkkfeLkk ºký xfk{kt {uÂMxÍku, y{urhfLk,

IPL, ¼khíkeÞ

ïLkk MkkiÚke ÄLkkZâ çkkuzo ykìV ftxÙku÷ Vkuh r¢fux RLk RÂLzÞk (BCCI) îkhk RÂLzÞLk «er{Þh ÷eøk (IPL)Lke Ãkkt[{e ykð]r¥kLkku htøku[tøku ykht¼ íkku ÚkE s økÞku Au, Ãký Ãkrç÷f RLxhuMx r÷rxøkuþLk (PIL) íku{Lkku ÃkeAku Akuzíke LkÚke. ¼khíkeÞ r¢fux ftxÙku÷ çkkuzo rðïLkwt MkkiÚke ðÄw ykðfðk¤wt r¢fux çkkuzo Au. ¼khíkLkkt çkÄkt s h{ík{tz¤kuLku 25 ð»ko MkwÄe ykŠÚkf {ËË fhe þfu íkuðe íkkfkík íkuLke ÃkkMku Au. ËuþLkk fkuE Ãký {tz¤Lkk «{w¾ yLku {tºkeLku íku{Lkk {tz¤ yuMkkurMkÞuþLk fu VuzhuþLkLke ykðf òðfLkk yktfzk S¼Lku xuhðu nkuÞ Au. íku{Lku Ÿ½{kt Ãký ÃkqAðk{kt ykðu íkkuÃký íkhík s sðkçk {¤e þfu Au (fkhý yktøk¤eLkk ðuZu økýkÞ íkux÷wt çkuLf çku÷uLMk nkuÞ Au.) Ãký r¢fux çkkuzoLkk «{w¾ fu {tºkeLku fBÃÞwxh fu ÃkAe íku{Lkk ¾òLk[eLkku Mknkhku ÷uðku Ãkzu Au. fkhý fu r¢fux çkkuzo ÃkkMku økÛÞk økýkÞ Lknª yux÷k ÃkiMkk Au. Ãký íkuLkk ðneðx{kt ½ýe ºkwxeyku Au. yuf «{w¾, [kh WÃk«{¾, çku {tºke, çku çku ¾òLk[e yLku rðrðÄ fr{rxLkk MkÇÞku WÃkhktík çkkuzoLke {wtçkE ¾kíkuLke ykìrVMk{kt {Mk{kuxku MxkV Au, suLku {rnLku ÷k¾ku YrÃkÞkLkku Ãkøkkh [qfðkÞ Au. y™u íku{ Aíkkt yuf Lknª yLkuf økkuxk¤k Au. ¼÷u íkuyku ÃkkhËŠþíkkLke ðkíkku fhíkk nkuÞ Ãký Äku¤wt yux÷wt ËqÄ yu ðkík {kLke Lk þfkÞ. ÃkiMkkLkk òuhu r¢fux çkkuzo rðï{kt r¢fuxLkwt Mkt[k÷Lk fhLkkh RLxhLkuþLk÷ r¢fux fkWÂLMk÷(ICC)Lku Ãký yktøkýeLkk xuhðu rzMfku òÞ Au, yu y Lkkhf÷e Mk{k[kh yk¾k økk{{kt ðkÞwðuøku

«Mkhe økÞk níkk. yux÷u s çkÄe [uLkÕMkLkk Ãkºkfkhku yLkkhf÷e yLku Mk÷e{Lku þkuÄíkk níkk. ðkík s yuðe níke ™u. çkÄktLku yuðwt níkwt fu r«LMk Mk÷e{Lkwt yLkkhf÷e òuzu [kufXwt økkuXðkÞu÷wt Au. Mk÷e{ yLku yLkkhf÷e ÷eðRLk rh÷uþLkrþÃk Ähkðu Au Lku ðufuþLk {kýðk MkkÚku òÞ Au. yLkkhf÷eyu fkuE VtõþLk{kt yuf xurýÞkLkk økk÷u [ªrxÞku ¼Þkuo yu{kt íkku ‘þwt y™khf÷eLku Mkkhk rËðMkku òÞ Au?’ yuðk çkúu®føk LÞqÍ yuf [uLk÷ Ãkh [kuðeMk f÷kf yuf s Vkuxk MkkÚku çkíkkððk{kt ykÔÞk níkk yux÷u s íkku yLkkhf÷e Mk÷e{Lku {qfe rzMfku síke nkuÞ íkku Ëk¤{kt sYh ftEf fk¤wt Au yLku yu{kt [kt[ {khðe yu [uLk÷kuLkku Ä{o Au. yux÷u s yÄeh LÞqÍ Lkuxðfo (ANN)Lkk [çkhkf «ríkrLkrÄyu Mk÷e{Lku Ãkfze Ãkkzâku níkku yLku Úkkuze hfÍf çkkË Mk÷e{ RLxhÔÞq ykÃkðk hkS ÚkÞku níkku. íkku yk RLxhÔÞqLkk {wÏÞ ytþku. ANN : Mk÷e{ Mkh, þwt yu ðkík Mkk[e Au fu yLkkhf÷e rzMfku økE Au?

RÂLzÞLk yLku çkeò yïuík ÷kufkuLkku Mk{kðuþ ÚkkÞ Au. Mk{økúíkÞk árüyu yksuoÂLxLkkLke MktMf]rík ÞwhkurÃkÞLk ðÄkhu yLku ÷urxLk y{urhfLk ykuAe Au. yksuoÂLxLkkLke Mk¥kkðkh ¼k»kk MÃkurLkþ Au, Ãkhtíkw yksuoÂLxLkk{kt çkku÷kíke MÃkurLkþ MÃkuLk{kt çkku÷kíkk MÃkurLkþ fhíkkt ½ýe swËe Au yLku fux÷ef heíku íkuLke ÷Zý MÃkurLkþ fhíkkt Rxkr÷ÞLk MkkÚku ðÄw {¤íke ykðu Au. ykÚke yksuoÂLxLkk{kt çkku÷kíke MÃkurLkþ ¼k»kkLku fuÂMxr÷ÞLk Ãký fnuðk{kt ykðu Au. yk WÃkhktík yksuoÂLxLkk{kt çkku÷kíke ¼k»kkyku{kt Rxkr÷ÞLk, s{oLk, ytøkúuS y™u £uL[ íkÚkk MÃkurLkÞkzkuoLkk ykøk{Lk Ãknu÷ktLkk ynªLkk rLkðkMkeyku îkhk çkku÷kíke xunwÕÞu, økwykhkLke yLku õðu[wyk Lkk{Lke ¼k»kkykuLkku Mk{kðuþ ÚkkÞ Au. yksuoÂLxLkkLkk çktÄkhý{kt ÄkŠ{f MðíktºkíkkLkk yrÄfkhLkku Mk{kðuþ fhðk{kt ykÔÞku Au. yk{ Aíkkt, Mk¥kkðkh heíku yksuoÂLxLkk rçkLkMkkt«ËkrÞfíkkðkËe (MkuõÞw÷h) Ëuþ LkÚke yLku r¾úMíke hku{Lk fuÚkr÷f íku ËuþLkku Mk¥kkðkh Ä{o Au. yk WÃkhktík «kuxuMxLx r¾úMíke íku{s r¾úMíke Ä{oLkk yLÞ Mkt«ËkÞku Ãký ynª «ðíko{kLk Au yLku AuÕ÷k çku-ºký ËkÞfkÚke ynª RM÷k{e Ä{o Ãkk¤íkk ÷kufkuLke MktÏÞk{kt Ãký ðÄkhku ÚkE hÌkku Au. yksuoÂLxrLkÞLk MktMf]rík yLku Mk{ksSðLk{kt fkixwtrçkf ¼kðLkk yLku

r¢fux çkkuzo yLku

Lk[kðu Au yLku íkuLkku W¥k{ Ëk¾÷ku IPL Lkku Au. ICCLkk rðhkuÄ Aíkkt AuÕ÷kt Ãkkt[ ð»kkuoÚke xtfþk¤ suðe RÂLzÞLk ÷eøkLkwt ykÞkusLk fhðk{kt ykðu Au. Võík 20-20 ykuðhLkk Vku{uoxðk¤e yk xqLko{uLx{kt r¢fux«u{eyku™u Ãký hMk Ãkzâku Au, íkuÚke {kuxe {kuxe ftÃkLkeyku Ãký MÃkkuLMkhyÃk {kxu fhkuzku ¾[eo hne Au. Ëh ð»kou IPLLke ykðf{ktÚke r¢fux çkkuzoLku fhkuzku {¤u Au y™u íkuÚke ríkòuhe A÷fkE økE Au. Ãký íkuLkk ykÞkusLk{kt yux÷k çkÄk Açkhzk yLku økkuxk¤k ÚkÞk Au

Ãkuður÷ÞLk yu. ze. ÔÞkMk fu yuf Lknª Ãký yuf zÍLk fuMk fkuxo{kt [k÷u Au. IPL suLkk ¼uòLke ÃkuËkþ Au íku ÷r÷ík {kuËe rðhwØ r¢fux çkkuzou fuMk fÞkuo Au íkku ð¤íkk ½k YÃku {kuËeyu Ãký fkuxoLkku Ëhðkòu ¾x¾xkÔÞku Au. nsw økÞk yXðkrzÞu s Lkðe {wtçkE Ãkku÷eMku 2010Lke IPLLke {wtçkELkk ze.ðkÞ.Ãkkrx÷ MxurzÞ{{kt h{kÞu÷e {u[kuLke Mkwhûkk {kxu Ãkqhe ÃkzkÞu÷ MkwrðÄk çkË÷ 5,17,72,838 YrÃkÞk Lknª [qfððk çkË÷ çkkìBçku nkEfkuxo{kt PIL yux÷u fu ònuh rníkLke VrhÞkË fhe Au. r¢fuxçkkuzo Ãkh ònuh rníkLke yk Ãknu÷e VrhÞkË LkÚke. çkkuzo «{w¾ ©erLkðkMkLk fu suyku IPL Lke yuf xe{Lkk {kr÷f Au (rLkÞ{ «{kýu ¾kuxwt Au.) íku{Lkk WÃkh Ãký

PIL

½ýk fuMk Au. çkkuzoLkk çkeò ½ýk ÃkËkrÄfkheyku Mkk{u Ãký fkuxo{kt VrhÞkËku LkkUÄkE Au. RLf{xuõMk rð¼køk îkhk Ãký ½ýe çkÄe LkkurxMkku yÃkkE Au Ãký yZ¤f ÃkiMkk nkuðkÚke çkkuzo {kuxk {kuxk ðfe÷ku hkufeLku fkuxo{kt íkkhe¾ku ÃkzkðeLku fuMk ÷tçkkðe hÌkwt Au. ÃkiMkkLkk òuhu íkku r¢fuxçkkuzou ¼khík Mkhfkh Mkk{u Ãký çkktÞku [Zkðe Au. fuLÿLkk ¾u÷fqË {tºkk÷Þ îkhk Lk¬e fhkÞu÷e økkRz÷kRLMkLkku y{÷ Lknª fhðkLke çkkuzuo MkhfkhLku Ähkh Lkk Ãkkze ËeÄe Au. yk {wÆu Ãký fkuxoLkk [wfkËkLke hkn òuðkLke Au. 1928{kt r¢fux çkkuzoLke MÚkkÃkLkk ÚkR níke íÞkhu íkuLke ÃkkMku yuf fkðrzÞku Ãký Lk níkku yLku íkuÚke hkò, {nkhkò yLku Lkðkçkku rðËuþLkku ¾[kuo WÃkkze ÷uíkk níkk. ¾u÷kzeykuLku hu÷ðuLkk ºkeò ðøkoLke (íku Mk{Þu hu÷ðu{kt Úkzo õ÷kMkLkk zççkk Ãký níkk) rxrfx ykÃkðk{kt ykðíke. Ãkkt[{k ËþfLke ðkík fheyu íkku yuðku Ãký yuf «Mktøk LkkUÄkÞku Au fu xÙuLk Lk nkuðkÚke ¾u÷kzeyku økwzTÍ xÙuLk{kt fku÷MkkLke çkkuøke{kt fÃkzkt fk¤kt Lk ÚkkÞ íkuÚke y¾çkkhkuLkkt ÃkkLkkt ÃkkÚkheLku íkuLkk WÃkh çkuMkeLku {wMkkVhe fhe níke. yksu Mk{Þ çkË÷kE økÞku Au. r¢fuxhkuLku íkku VkRðMxkh Lknª Ãký MkuðLkMxkhLke MkwrðÄkyku {¤u Au. çkkuzoLkk yrÄfkheyku Ãký íkuðe s MkwrðÄkyku ¼kuøkðu Au. fkøk¤ WÃkh ÷¾ký Au fu íkuyku {kLkËT Mkuðk ykÃku Au. y÷çk¥k, íkuyku [kso LkÚke fhíkk Ãký yuf rËðMkLke çkuXf{kt ¼køk ÷uðk íku{Lkk þnuh fu økk{Úke rçkÍLkuMk õ÷kMkLke yuhrxrfx {¤u Au. VkRðMxkh nkux÷{kt hnuðkLkwt yLku hkusLkk 10Úke 15 nòhLkwt ¼ÚÚkwt «kÃík fhu Au yLku ykðkt yLkuf fkhýkuLku ÷eÄu íku{Lku fkuE «fkhLke ®[íkk nkuíke LkÚke. yLku íkuÚke øk{u íkux÷e ònuhrníkLke VrhÞkËku íkuLke rðhwØ{kt ÚkkÞ íkku Ãký íku{Lkk ÃkuxLkwt Ãkkýe Lknª nk÷u íku{Lku PIL Lknª Ãký IPLLke Ãkze Au. newsvnm@yahoo.com

Mkkík{ku çkku÷ I RÂLzÞLk r¢fux çkkuzo {kxu P ÃkiMkkLke f{kýe fhíke L ÷eøk r¢fux xqLko{uLx

MÃkurLkþ íku{s yhurçkf ðMíkeLkk MkktMf]ríkf Mk{LðÞ íkhefu økýkðe þfkÞ. yk Ëuþ{kt ÃkþwÄLk íku{s f]r»kÃkuËkþLke rðrðÄíkkLku fkhýu íku{Lkk ¾kuhkf yLku ðkLkøkeyku{kt rðrðÄ «fkhLke {ktMkknkhe ðkLkøkeyku WÃkhktík þkfknkhe ðkLkøkeykuLkwt Ãký «kÄkLÞ Au, Ãkhtíkw økkÞLkk {ktMkLke ðkLkøkeykuLkwt «{ký MkkiÚke Ÿ[wt Au. yksuoÂLxLkk{kt Ëhuf ÔÞÂõík Ëh ð»kuo Mkhuhkþ 100 rf÷kuøkúk{ sux÷k økkÞLkk {ktMk (çkeV)Lkwt ¼ûký fhu Au íkuðe økýíkhe íkksuíkh{kt fhðk{kt ykðe níke. yu÷ {kŠxLk VkRhku, yuBÃkkzkLkMk ÃÞwfu{u{Mk, yuMkkzku, ÷ku¢ku, rçkVMxw, r{÷uLkkMkk ðøkuhu yksuoÂLxLkkLke ÃkhtÃkhkøkík ðkLkøkeyku Au.

ÃkhtÃkhk yLku heíkrhðkòu

Mk¥kkðkh Lkk{ yksuoÂLxrLkÞLk rhÃkÂç÷f MÚkkLk Ërûký y{urhfk fw÷ rðMíkkh 2,736,690 [ku.rf{e.

fkixwtrçkf {qÕÞkuLkwt MÚkkLk ½ýwt Ÿ[wt Au yLku yLÞ ËuþkuÚke ynª MktÞwõík fwxwtçkkuLke MktÏÞk ½ýe {kuxe Au. yk fwxwtçkkuLkk ðzkykuLku rðrþü «fkhLkwt {kLk yLku MkL{kLk ykÃkðk{kt ykðu Au. fwxwtçkLke «ríkck yÚkðk ‘Vur{÷e ykuLkh’ yksuoÂLxrLkÞLkku {kxu òýu SðLk yLku {hý sux÷ku {n¥ðLkku «&™ økýkÞ Au

yk Ãkýu

÷ku÷{-lol yÄeh y{ËkðkËe ftxk¤ku ykðu Au. rzMfku{kt sô yLku õÞktf yuLkku Ãkøk f[hkE òÞ íkku Lkfk{ku ðe{ku Ãkkfu! ANN : yLkkhf÷eLkk ÃkøkLkku ðe{ku Au? Vqxçkkì÷ Ã÷uÞhLkk ÃkøkLkku ðe{ku nkuÞ, Ãký yLkkhf÷eLkk ÃkøkLkku?

yøkkW

æÞuÞrðÄkLk

(Mission Statement)Lkk

{n¥ð rðþu òuE økÞk Aeyu, yux÷wt s {n¥ðLkwt Au fkuE Ãký ftÃkLke fu «ríkckLk {kxu íkuLkwt árürðÄkLk (Vision Statement). æÞuÞrðÄkLk ík{khk yÂMíkíðLkku {q¤ nuíkw þwt, ík{u ík{khk rníkÄkhfku- økúknfkuLku [esðMíkwyku fu Mkuðkyku Ãkqhe Ãkkze fuðe heíku {qÕÞð]rØ fhðkLkk Aku, íku{Lke yÃkuûkkykuykfktûkkykuLku fuðe heíku Mktíkku»kðkLkk Aku yu Mk½¤e çkkçkíkkuLkwt rLkYÃký fhu Au, ßÞkhu árürðÄkLk ¼krðLke ¼eíkh{kt zkurfÞwt fhkðu Au. ykðíkkt ykX-ËMk ð»kkuo{kt ykÃk fÞk Míkhu nþku, fuðk ÷ûÞu ÃknkUåÞk nþku, rníkÄkhfku ík{khe ftÃkLkeLku fuðe heíku rLknk¤íkk nþu, ðýoðíkk nþu, yu Mk½¤e çkkçkíkku yu{kt Mk{krðü ÚkkÞ Au. yuf ðkh ykËþo æÞuÞrðÄkLk ½zâk çkkË nðu ykÃk fÞk {fk{ Ãkh ÃknkU[ðkLkk Aku, ík{khkt þ{ýkt-MðÃLkkuuLku ík{u fuðe heíku Mkkfkh fhþku, ík{khk rLkÄkorhík ÷ûÞLku nktMk÷ fhðk ¼rð»Þ{kt ykÃk fÞk ÃkÚk Ãkh «Þký fhðkLkk Aku, yuLkwt yuf ÞÚkkÚko þçËr[ºk, ËrürðÄkLk{kt «rík®çkrçkík Úkðwt òuEyu. ík{khwt æÞuÞrðÄkLk ík{khk ðíko{kLkLku, ík{khk «ðíko{kLk økúknfkuLkk rníkLku fuLÿ{kt hk¾e ÷¾kÞwt níkwt, nðu ík{u yLku ík{khe ftÃkLkeLkk Ëhuf MíkhLkk f{o[kheyku fuðkt þ{ýktLkwt ðkðuíkh fhðk {køkku Aku, su ¼rð»Þ{kt Vq÷eVk÷e MkkiLku þkíkk ykÃkíkkt - Mktíkku»kíkkt WÃkðLk çkLke òÞ. árürðÄkLk ík{khe WB{eËku, Ÿ[kt rLkþkLk yLku íkuLku nktMk÷ fhðkLke íkeðú WífxíkkLku ÞÚkkÚkoYÃku rLkYÃkíkwt nkuðwt òuEyu. fkuEf nkuÂMÃkx÷Lkwt æÞuÞrðÄkLk hkuøkLku rLkÞtrºkík fhe, yxfkðe ÷kufkuLke ykhkuøÞ-Mkw¾kfkhe yLku ÷kufkuLkk SðLkLku çknuíkh çkLkkððkLkwt nkuÞ, ßÞkhu íkuLkwt árürðÄkLk ‘rLkhk{Þ rðï{kt rLkhk{Þ ÷kufku’ yuðwt nkuE þfu. árürðÄkLk MktMÚkk fu ftÃkLke fÞkt {qÕÞkuLkwt síkLk fhðk {køku Au, íkuLke MÃküíkk fhíkwt nkuÞ Au yLku yu îkhk íkuLkk f{o[kheykuLku yu {qÕÞkuLku nktMk÷ fhðk íku{Lkwt Mkðo©uc Mk{ŠÃkík fhe ËuðkLke Mkíkík «uhýk yLku «kuíMkknLk Ãkqhkt Ãkkzâkt fhu Au. ík{khe ftÃkLkeLke, ÔÞkÃkkh søkíkLke ík{khe MkVhLke {trÍ÷ þwt Au

Mk÷e{Lkku RLxhÔÞq Mk÷e{ : nk, økE nþu, yu{kt þwt {kuxe ðkík Au. yu ô{h÷kÞf Au yuLku Lkk[ðwt øk{u Au, íkku òÞ ßÞkt sðwt nkuÞ íÞkt. ANN : Ãký Mk÷e{Lku {qfe Lku? Mk÷e{ : {Lku Lkk[íkk LkÚke ykðzíkwt yux÷u

fw÷ ðMíke 4,13,43,201 hksÄkLke çÞwyuLkkuMk ykÞMko {kuxkt þnuh fkuzkuoçkk, hkuMkkrhÞku,

{uLzkuÍk, {kh zu÷ Ã÷kxk {wÏÞ ¼k»kk MÃkurLkþ yÚkðk fuÂMxr÷ÞLk Ä{o: hku{Lk fuÚkr÷f, ÞnqËe, RM÷k{ «kuxuMxLx

yLku íkuLke yMkh íku{Lkk hkusçkhkusLkk Mkk{kLÞ SðLk{kt s Lknª Ãký ðuÃkkhÄtÄk{kt Ãký òuðk {¤u Au.

¾kýeÃkeýe yksuoÂLxrLkÞLk ¾kýeÃkeýe yLku ðkLkøkeykuLku ¼q{æÞ Mk{wÿLke ({urzxhurLkÞLk) yux÷u fu Rxkr÷ÞLk,

CMYK

smt2@rediffmail.com

Vision Statement

árürðÄkLk: ík{khe ykfktûkkykuLkwt ËÃkoý yuLke Mkíkík ÞkË ËuðzkÔÞk fhu Au. ík{khe ÔÞqnkí{f ykÞkusLk «r¢Þk yLku rLkýoÞ «r¢ÞkLku ykuÃk ykÃkíkwt árürðÄkLk ½zðk{kt ynª ykÃku÷ku ¢{ yLkwMkhðku òuEyu. 1) Mkki «Úk{ íkku Vhe yuf ðkh ík{khk æÞuÞrðÄkLkLkku yÇÞkMk fhe ÷ku. 2) ðkMíkrðõíkkLke ¼qr{ WÃkh ÂMÚkh

{uLkus{uLx zkì. yu.Mke. çkúñ¼è ÚkE, {kuxkt MðÃLkku MkuððkLkku yÇÞkMk fhku, ‘rLkþkLk[qf {kV Lknª {kV Lke[kt rLkþkLk.’ 3) æÞuÞrðÄkLk{kt Mk{krðü {q¤ çkkçkíkkuLku rðMíkkhe, ÃkqðkoLkw{kLk fhe ykðíkkt Ãkkt[-Mkkík ð»ko ÃkAe yu fuðku ykfkh ÷uþu yu íkfoçkØ rð[khku. ynª sYh Ãkzu íkku ftÃkLkeLkk yLkw¼ðeyøkúuMkh íksT¿kku MkkÚku {¤e Úkkuzwt Brainstormaing Ãký fhe þfku fu Ãkkt[ ð»ko çkkË {khe ftÃkLke fu MktMÚkk ‘þwt fhðkÚke’ Mkðo©uc nþu, yu Brainstorming îkhk {¤þu. Ëk.ík. rðïMkLkeÞ, Mkw÷¼ y™u ©uc økwýð¥kk Ähkðíke [esðMíkwyku fu Mkuðkyku Ãkqhe ÃkkzðkÚke. su þçËku fu þçËMk{qnkuLke ÃkMktËøke fhku íku yíÞtík yÚkoÃkqýo yLku

ÃkÍurMkð Au. (fu{uhk Mkk{u òuELku ) yLkkhfk÷eLkk yuf÷k rzMfku sðkÚke ¾wþ Au Mk÷e{. þwt Mk÷e{Lkk SðLk{kt çkeS fkuE f÷e ykðe Au? ykÃkýu yuf LkkLkk rðhk{ ÃkAe Mk÷e{ MkkÚku ðkík ykøk¤ ðÄkheþwt íÞkt MkwÄe õÞktÞ sþku {k. ANN : Mk÷e{S, y{khe ÃkkMku fýoËeË ([~{ËeËLke su{) økðkn Au, su fnu fu yLkkh ík{khe ðÄkhu Wt{hLku fkhýu ík{Lku ytf÷ fneLku çkku÷kðu Au... Mk÷e{ : ík{khk yu fýoËeË økðknLkwt Lkkf íkkuzðwt Ãkzþu {khu... ANN : ykun, sðk Ëku, y{u Mkkt¼éÞwt Au fu fkuE yuLkSyku yu ‘yLkkhf÷e...’ økeík {kxu ðktÄku WXkÔÞku Au? Mk÷e{ : yu{? ANN : yu{Lkwt fnuðwt Au fu RríknkMkLkk ÃkwMíkf{kt Mk÷e{ rðþu ÃkkX ykðu Au, Ãký økeíkLkk þçËkuLku fkhýu AkufhktLku òíkòíkLkk Mkðk÷ ÚkkÞ Au. þnuòËk øk÷e{kt þk {kxu hnuíkk nþu? yLkkhf÷e fu{ yuf÷e rzMfku síke nþu? Mk÷e{ : ÷kufkuLku yíÞkhu yk çkÄwt MkqÍu

Mk÷e{ : fu{ yu Mkkhwt fÚÚkf fhu Au. zkLMkh Au. ÃkøkLkku ðe{ku Lk nkuÞ? ANN : nkuÞ Lku, Ãký rzMfku íkku ¼ez¼kzðk¤e søÞk Au, íÞkt Lk sðwt òuEyu. Mk÷e{ : y÷k, {Lku ðktÄku LkÚke, {khk zkunkLku ðktÄku LkÚke yLku íkLku ðktÄku Au? ANN : ykun ykufu. [k÷ku ðktÄku ÃkkAku ¾U[e ÷ô Awt, yk íkku yuðwt Mkkt¼éÞwt níkwt fu yLkkhf÷eLkk Ãkøk ¼khu Au yux÷u. Mk÷e{ : yu íkku ík{u yuLke MkkÚku rzMfku fhku yLku yuLkku Ãkøk ík{khk Ãkøk Ãkh Ãkzu íkku ík{Lku ¾çkh Ãkzu! ANN : Mkkhwt Mkkhwt, Ãký yk yLkkhf÷e ík{Lku {qfeLku rzMfku økE ÃkAe ík{Lku fuðwt ÷køku Au? Mk÷e{ : ¾hwt fnwt? çknw Mkkhwt ÷køku Au. yk çkÄkt su çkuXk Au Lku ykMkÃkkMk, yu ËkuMíkkuLku çknw ð¾íku {éÞku. Þw Mke, yLkkhf÷e Úkkuze

yksuoÂLxLkk{kt MkifkykuÚke £kLMkLkk ÃkurhMkLke su{ ‘fkVu-fÕ[h’ rðfMÞwt Au. {kuxkt þnuhku{kt ÷kufku Mkðkhu ònuh hMíkkyku Ãkh Q¼e fhðk{kt ykðu÷e LkkLke-{kuxe [k-fkuVe yLku çkúuz, fuf suðe ðkLkøkeyku ÃkehMkíke fkVu{kt çkuMkeLku ðkíkku fhíkkt fhíkkt {kuxu ¼køku yuM«uMkku fkuVeLkku ykLktË {kýu Au. ð¤e, íkuyku yufçkeòLkk ½hLke {w÷kfkík ÷u íÞkhu ynª ‘Þuçkku{ux’ Lkk{Lkwt Ãkeýwt {nu{kLkkuLku ÃkeðzkððkLke ÃkhtÃkhk Au. yksuoÂLxLkk{kt ÷kufku (Ãkwhw»kku yLku †eyku Ãký) yufçkeòLku {¤u íÞkhu y[qfÃkýu yufçkeòLkk økk÷ Ãkh [wtçkLk fhu Au, yux÷wt s Lknª, íkuyku yu{ Ãký {kLku Au fu nkÚk r{÷kððk fhíkkt [wtçkLk fhðwt íku ykhkuøÞLke árüyu ðÄw Mkkhwt Au. yksuoÂLxLkk{kt yk¤Mkw fnuðkíkk ÷kufku rĬkhLku Ãkkºk çkLku Au yLku Wã{Lku yuf Ÿ[ku MkËTøkwý {kLkðk{kt ykðu Au.

Mkk{ÚÞoðkLk nkuðk òuEyu. 4) yuf ð¾ík yk «fkhLkk árürðÄkLkLke h[Lkk ÚkE òÞ, çkMk íkuLku ð¤øke s hnku, «ríkçkØíkkÚke {tzâk s hnku suÚke yu ykðíkkt Ãkkt[Mkkík ð»ko{kt Lk¬h ðkMíkrðfíkk{kt Ãkrhý{u. 5) ykðk ykËþo árürðÄkLkLke õÞkhuÞ rðM{]rík Lk ÚkE òÞ, íku {kxu Mkíkík ík{khk f{o[kheyku MkkÚku yu rðþu [[ko fhíkk hnku, ík{khe ykìrVMkLke ík{k{ MxuþLkhe WÃkh íkuLku AkÃkku, ík{khe ÃkkuMx, ík{khe zuMf, ík{khk çkkuzoY{, ßÞkt Lku íÞkt yu MkkiLke árü{kt s hnu yu{ ytrfík fhku, yk{ fhðkÚke ík{k{ f{o[kheykuLkk SðLkLkku yu ÷Þ çkLke sþu. yíÞtík MkV¤ ftÃkLkeykuyu ¾qçk fwLkunÚke ÃkkuíkkLkkt árürðÄkLkku ½zâkt Au, suýu íku{Lku Mkíkík «kuíMkkrník, fkÞoþe÷ yLku Wæðoøkk{e hkÏÞkt Au. {kE¢kuMkku^x ftÃkLkeLkwt árürðÄkLk Au: ‘½hu ½hu {kE¢kuMkku^TxLkk MkkuVTxðuhLkku WÃkÞkuøk fhíkwt ÃkMkoLk÷ fBÃÞwxh.’ LkkRfeLkwt árürðÄkLk: ‘rðï Mk{Mík{kt «Úk{ ¢{Lke yuÚ÷urxf ftÃkLke çkLkðwt.’ òýeíkkt árürðÄkLkku ftÃkLkeykuLke ykfktûkkykuLkkt ãkuíkf Au. {kuxkuhku÷k ftÃkLkeLkwt árürðÄkLk Au: ‘y{khku RríknkMk Mk{]Ø Au, y{khwt ¼rð»Þ yíÞtík Ws{k¤wt yLku økríkþe÷ Au. y{u {kuxkuhku÷k Aeyu, Mkíkík yLðu»kýLke ¼kðLkk y{khwt «uhfçk¤ Au.’ yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh

z-çkfk íkwt {khe rnhkuRLk Au yu ðkík 100% Mkk[e çkfk, yuÚke yk{ Âø÷MkrhLkeÞk yktMkw ðnkÔÞkt Lkk fh. Au? {khk zkunkLku òuÄk yfçkh{kt y¼ý çkíkkÔÞk íÞkhu ‘Mkki ¼ýu, Mkki ykøk¤ ðÄu’ Lkku Ítzku ÷E Vhðkðk¤k õÞkt økÞk níkk? ANN : ík{khk zkunk, çkku÷u íkku zuzLke ðkíkÚke ÞkË ykÔÞwt fu þwt yLkkhf÷e yLku ík{khk zuzLku çkLkíkwt LkÚke? Mk÷e{ : fkuýu fÌkwt? ík{uÞ çkkuMk {kuøk÷u ykÍ{Lkk s{kLkkLke ðkík fhku Aku. zkunk íkku fshkhu{kt yr{íkk¼u yiïÞko ðnw MkkÚku zkLMk fÞkou íÞkhÚke yLkkhf÷e MkkÚku rzMfku fhðk ÚkLkøkLku Au. yk íkku {B{eyu Ãkfze hkÏÞk Au. ík{uÞ õÞktÚke ÷E ykðku Aku ykðkt Ãkzefkt? ANN : (fu{uhk Mkk{u òuE™u ) çkúu®føk LÞqÍ, yLkkhf÷e MkkÚku rzMfku sðk ykíkwh Au {kuøk÷u ykÍ{... Mk÷e{ : yksu zkunk sYh ¾wþ Úkþu ÃkÂç÷rMkxeÚke!! ANN : nU ??? adhir.amdavadi@gmail.com


CMYK

3

hrððkh, 8 yur«÷, h012

www.sandesh.com

12

«fhý fnuíkkt íkku fne y ÷fu™kÏÞwþ t Þkr¿kfu fu, ‘‘ƒu™Íeh fku™e

“fkuý Au íkwt?” Mkw„tÄkÚke rMkØkÚko™u ÃkwAkE økÞwt

„÷o£uLz níke yu Mkðk÷™ku {¤e sþu íkku ƒkfe™k ƒÄk Mkðk÷ku™k sðkƒku yk…kuyk… {¤e sþu ík™u...’’ rMkØkÚko™k {„s{kt yu Mkðk÷ Vurðfku÷{kt ƒku¤e™u Xkufu÷k ¾e÷k™e su{ [kUxe „Þku. h½wƒeh f~Þ… su™k {kxu Sð yk…ðk íkiÞkh níkku yuðe †e òu h½wƒeh™e „÷o£uLz ™nkuíke íkku yu™ku MktƒtÄ fku™e MkkÚku níkku? þwt yu{™k ͽzk™wt fkhý yu s níkwt? {kuhurþÞMk™e nkuxu÷{kt Mxe{ Y{{kt Ëk¾÷ Úkíke ð¾íku yu {kuxu {kuxuÚke ƒu™Íeh MkkÚku ͽze hÌkku níkku? òu nk, íkku yu{™k ͽzk™ku {wÆku ƒu™Íeh™e ®sË„e{kt ykðu÷ku fkuE ºkeòu …whw»k níkku? yk ƒÄk Mkðk÷ku MkkÚku rMkØkÚko h½wƒeh f~Þ…™k ƒt„÷u …nkUåÞku níkku... h½wƒeh f~Þ…™k {]íÞw {kxu ƒu™Íeh MkkÚku íkqxe „Þu÷ku fu íkqxe hnu÷ku MktƒtÄ sðkƒËkh níkku? yu Mkðk÷ yu™u {qtÍðe hÌkku níkku... h½wƒeh f~Þ…™k ƒt„÷u …nkUåÞk …Ae su ftE ƒLÞwt yu Mkw„tÄk {kxu yk½kíks™f níkwt y™u rMkØkÚko {kxu ykùÞos™f... h½wƒeh f~Þ…™k ƒkh™k zÙkuyh{ktÚke {¤u÷ku [kðeyku™ku „wåAku... y™u yu „wåAk{ktÚke Íehku zƒ÷ ð™ ™tƒh™e [kðe su Mðk¼krðfíkkÚke rMkØkÚkuo þkuÄe yk…e yu™kÚke MkwtËh [k[k y™u Mkw„tÄk ƒL™u sýk z½kE „Þkt níkkt. rMkØkÚko h½wƒeh f~Þ…™ku Y{ ¾ku÷e™u yuðe heíku Ëk¾÷ ÚkÞku, òýu yu yk Y{™u òýíkku nkuÞ. …nu÷kt …ý yu yk Y{{kt ykðe [qõÞku nkuÞ yux÷e Mknsíkk níke yu™k ðíko™{kt. rMkØkÚko™u …kuíkk™u …ý ™ðkE ÷k„íke níke. ykðe heíku yt„ík ƒkƒíkku rðþu™e òýfkhe yu™e …kMku õÞktÚke ykðe yu Mkðk÷ n{ýkt s fkuE yu™u …qAþu yu rð[khu yu™u zh ÷k„ðk {ktzâku níkku... fËk[ fkuE …qAu íkku yu™e …kMku sðkƒ ™nkuíkku! òýu yu™k fk™{kt ykðe™u fkuE yk {krníke yu™u fne síkwt níkwt... yuýu [kðeyku™ku „wåAku Mkw„tÄk™k nkÚk{kt òuÞku íÞkhu rMkØkÚko™e ytËh hnu÷k fkuE {kýMku yu™u ¼eíkhÚke Ĭku {kÞkuo níkku, “Íehku zƒ÷ ð™” fkuEyu òýu yu™u fk™{kt fÌkwt níkwt. rMkØkÚkuo ÍkÍwt rð[kÞko rð™k ™tƒh fne ËeÄku níkku y™u Ëhðkòu ¾q÷e „Þku níkku! yíÞkhu rMkØkÚko …xu÷ yu™k ykErzÞ÷, yu™k nehku... yu su™u ÷„¼„ ¼„ðk™™e søÞkyu {k™íkku níkku yuðk

ðne økÞu÷e ðkíkko

yuf s{kLkkLkk MkwÃkhMxkh h½wçkeh f~ÞÃkLkwt {kuík ¼uËe Mktòuøkku{kt ÚkÞwt nkuÞ Au. y{ËkðkËe ÞwðkLk rMkØkÚko h½wçkeh Ãkh Ãkeyu[ze fhðk {wtçkE ykðu Au, ßÞkt íkuLku Mkkr{Þk Lkk{Lke fkì÷øk÷o {¤u Au. Mkkr{Þk h½wçkehLkk ¾kMk ËkuMík yuðk fk®Mxøk rzhuõxh rðfe íkLkuò Ãkh Ëçkký fheLku rMkØkÚkoLku «ÏÞkík yuõxÙuMk çkLke økÞu÷e h½wçkehLke Ëefhe MkwøktÄk MkkÚku {w÷kfkík økkuXðe ykÃkku. rðfeyu MkwøktÄkLku Mk{òÔÞwt nkuÞ Au fu rMkØkÚkoLku nuÕÃk fh, yu çknkLku fËk[ íkLku íkkhk ¼kE Mkwþktík ÃkkMkuÚke h½wçkehLkk çktøk÷kLke [kðe {¤e òÞ. [kðeLke SË fhíkkt MkwøktÄk [kðe íkku {u¤ðu Au, MkkÚku íkuLku ÏÞk÷ ykðu Au fu íkuLke {kíkk {kLkMke yLku ¼kE Mkwþktík ftEf AwÃkkðe hÌkkt Au. MkwøktÄkLkk økÞk ÃkAe {kLkMke yLku Mkwþktík ®[íkk{kt Mkhe òÞ Au. rMkØkÚkuo Ãkeyu[ze Mkt˼uo ‘{wtçkE xkRBMk’Lkk Ãkºkfkh y÷fuþ Þkr¿kfLkku MktÃkfo MkkæÞku nkuÞ Au, suýu {kuhurþÞMk sELku h½wçkehLkk {kuík ytøku MktðuËLkþe÷ {krníke {u¤ðe nkuÞ Au. y÷fuþu MktðuËLkþe÷ rðøkíkku {kLkMkeLku ykÃke nkuÞ Au, Ãký Ãkrhýk{ Q÷xwt ykðu÷wt, íkuýu ÃkkuíkkLkk ËefhkLku yÃknhýfkhkuÚke Akuzkððk {kxu {wtçkE AkuzeLku fkLkÃkwh rþ^x Úkðwt Ãkzâwt Au. «khtr¼f ¾[fkx ÃkAe y÷fuþ rMkØkÚkoLku h½wçkeh rðþu fux÷ef rðøkíkku ykÃku Au yLku hnMÞMVkux fhu Au fu çkuLkÍehu h½wçkehLku AuíkÞkuo. çkuLkÍeh ¾hu¾h íkku h½wçkehLke Lknª Ãký fkuE çkeòLke øk÷o£uLz níke. MkwøktÄk h½wçkehLkk çktøk÷u òÞ Au yLku rMkØkÚkoLku Ãký íÞkt s çkku÷kðe ÷u Au, Ãký rMkØkÚkoLkk ðíkoLkÚke íku [kUfe QXu Au. y™u Ëw:¾™ku Mkkûke níkku yk ykuhzku. yu™e rVÕ{e ÷kR®x„™e su{ r…Lf, Þ÷ku y™u «kuç÷u{ ™nkuíkku. zuz™kt ™k™kt-{kuxkt ÷Vhkt …ezk y™u Mkw¾ ƒL™u yuýu yk ykuhzk MkkÚku ç÷q ÷kExTMk …ý hu÷kðe þfkÞ. zkƒe íkhV {khe {kyu Mðefkhe ÷eÄkt níkkt, {khk …Ã…k ðnUåÞkt níkkt. yk™e Ëeðk÷ku{kt h½wƒeh ºký Mkeze [ze™u W…h síkkt yu™ku «kEðux ƒurÍf÷e Vur{÷e {u™ níkk. y{khwt fwxwtƒ f~Þ…™kt yktMkw ËV™ níkkt... yu™kt ƒkÚk y™u zÙuMkh íkÚkk xÙkÞ÷ Y{ níkk. rð¾hkÞwt yu …Ae yu íkqxe „Þk.” ¾z¾zkx nkMÞku ynª™e Ëeðk÷ku{ktÚke h½wƒeh f~Þ…™ku ƒkÚkY{ ¼khík™k ©uc “ík{™u yuðwt ÷k„u Au fu fwxwtƒ íkqxðk {kxu …z½kíkkt níkkt! rzÍkE™ fhu÷k ƒkÚkY{™ku yuðkuzo Síke ík{khk VkÄh sðkƒËkh níkk?” h½wƒeh f~Þ…™ku ƒuzY{ ºký ÷uðÕMk{kt [qõÞku níkku. Mkkík ƒkÞ Mkkík™wt ƒkÚkxƒ, “{khu ík{khe MkkÚku yk [[ko þwt fk{ ðnU[kÞu÷ku níkku. Ëk¾÷ Úkíkkt™e MkkÚku yuf su{kt ƒu …„rÚkÞkt Qíkhe™u ytËh sðwt …zu. fhðe òuEyu?” Mkw„tÄk™e ytËh hnu÷e ™k™fzwt Mke®x„ yuhuLs{uLx y™u þì÷ òfwÍe y™u „h{-Xtzk …kýe™e ÔÞðMÚkk Mxkh y[k™f ¼k™{kt ykðe. yu™u ÷køÞwt (Ae…÷kt){ktÚke ƒ™kðu÷ku ™k™fzku «kEðux yk ƒkÚkxƒ{kt níke. ^÷kìh÷ ƒkÚk fu fu yu fkhý ð„h yuf yòÛÞk {kýMk ƒkh níkku. ƒkh™e W…h fk[™e þuÕV …kýe{kt y¥kh ™k¾e™u ™nkðk™ku h½wƒeh™u MkkÚku …kuíkk™e Mkkð yt„ík ðkík þìh fhe níke... íÞkt yufMkh¾k rVÕ{ Vìh y™u þku¾ níkku. ƒkÚkxƒ™e s{ýe íkhV yuf hne níke. yuýu òík …h fkƒq {u¤ðe ÷eÄku, ƒeò yuðkuzoTMk „kuXðkÞk níkk. ºký Mkeze ™k™fzku {MkksY{ níkku. yu™e zkƒe íkhV “ðkuzohkuƒ... Íehku ð™ xw, hkEx?” h½wƒeh™wt zÙuMkh níkwt. fkuE Wå[ rMkØkÚko™k [nuhk …h ÂM{ík ykðe „Þwt. {æÞ{ð„o ™ ku ^÷u x nku Þ yu ð zku {ku x ku yu Mk{S þõÞku fu Mkw„tÄkyu y[k™f s yíÞkhu rMkØkÚko …xu÷ yu™k ykErzÞ÷, yu™k nehku... yu su™u h½wƒeh™ku ƒuzY{ níkku. ÷„¼„ ºký …kuíkk™k {™™k Ëhðkò ƒtÄ fhe ËeÄk ÷„¼„ ¼„ðk™™e søÞkyu {k™íkku níkku yuðk {kýMk™k ƒuzY{, rf[™, nkì÷™k yu…kxo{uLx™e níkk. yuýu zkufwt ÄwýkÔÞwt, “ík{khu ðkík ™ þÞ™¾tz{kt …kuíku Q¼ku níkku yu rð[kh yu™e ytËh hku{kt[ s„kze MkkEÍ™ku yk ƒuzY{ yux÷ku ƒÄku ði¼ðe fhðe nkuÞ íkku ík{khe {hS, …ý nwt yuðwt y™u MkwtËh níkku fu rMkØkÚko™e ™sh {k™wt Awt fu ík{khwt fwxwtƒ rð¾hkE „Þwt yu™wt hÌkku níkku. yk yu søÞk níke, ßÞkt h½wƒeh f~Þ…u Mk…™kt òuÞkt Ä ÚkE „E níke... rMkØkÚko fkhý ƒeswt fkuE ™nª, …ý ƒu™Íeh...” níkkt. Mkwtðk¤e fkÞkyku™u {kýe níke. …kuíkk™e yuf÷íkk™e …¤ku™u Mkn™ [fk[kI Mðk¼krðfíkkÚke Vhe™u Y{ òuE hÌkku níkku, yk ™k{ Mkkt¼¤íkkt s MkwtËh[k[k™k fhe níke, íkku …kuíkk™e MkV¤íkk™k ™þk{kt Íq{e™u þuB…uR™™e Aku¤ku …htíkw Mkw„tÄk Ëk¾÷ Úkíkkt s yuf íkMkðeh [nuhk …h yk½kík Vu÷kE „Þku. yu{™e Wzkze níke... yk™e Ëeðk÷ku{kt h½wƒeh f~Þ…™kt yktMkw ËV™ níkkt... Mkk{u yxfe „E. Ëk¾÷ Úkíkkt™e MkkÚku s ykt¾ku …nku¤e ÚkE „E. yíÞkh MkwÄe su zkƒe íkhV Mkqx …nuhe™u Q¼u÷k h½wƒeh ftE ƒLÞwt níkwt yu ƒÄe s ½x™kykuÚke yu yu™kt ¾z¾zkx nkMÞku ynª™e Ëeðk÷ku{ktÚke …z½kíkkt níkkt! f~Þ… y™u {k™Mke f~Þ…™e íkMkðeh yk½kík{kt níkk. yu{ktÞ ƒu™Íeh™wt ™k{ níke. r…Lf f÷h™e ykMkkðhe Mkkze{kt Mkkt¼¤e™u yu{™u ÷køÞwt fu nðu ynªÞkt {kýMk™k þÞ™¾tz{kt …kuíku Q¼ku níkku yu [ze™u s{ýe íkhV yu™ku þÞ™¾tz níkku. Yƒe™k Ëk„e™k …nuhe™u ƒuXu÷e {k™Mke ç÷kMx Úkþu. ƒu™Íeh™wt ™k{ Mkkt¼¤íkkt s rð[kh yu™e ytËh hku{kt[ s„kze hÌkku rðþk¤ fkuíkhýeðk¤k yìÂLxf …÷t„ W…h ƒunË ¾qƒMkqhík Ëu¾kíke níke. …kA¤ Mkw„tÄk™kt ¼ðkt Mktfku[kÞkt. yu™k f…k¤ …h níkku. yk yu søÞk níke, ßÞkt h½wƒeh MkwtËh …zËk ÷„kzu÷k níkk. fkuE rVÕ{™ku h½wƒeh f~Þ… Q¼ku níkku. {k™Mke™k fh[÷eyku …ze. yu fþwt ƒku÷e ™nª. f~Þ…u Mk…™kt òuÞkt níkkt. Mkwtðk¤e Mkux nkuÞ yuðku MkwtËh yk þÞ™¾tz níkku. ®MknkMk™ suðk MkkuVk …h nkÚk {qfe™u... sðkƒ yk…ðk™u ƒË÷u yuýu [kðeyku™k fkÞkyku™u {kýe níke. …kuíkk™e yuf÷íkk™e ÷kfzk™k ^÷ku®h„{kt ðå[u ðå[u ^÷kìh yu™k [nuhk …h yuf „kihð níkwt. Mkw„tÄk „wåAk{ktÚke Íehku ð™ xw ™tƒh þkuÄe™u …¤ku™u Mkn™ fhe níke, íkku …kuíkk™e ÷kR®x„ níkwt. Aík{kt VkuÕMk Mke®÷„ yk…e™u ™Sf sE™u r…íkk™e íkMkðeh òuE hne zÙuMkh™ku Ëhðkòu ¾kuÕÞku... MkV¤íkk™k ™þk{kt Íq{e™u þuB…uR™™e yuðe heíku ÷kE®x„ ÔÞðMÚkk fhðk{kt ykðe níke. yu™e ykt¾ku{kt Vhe …kýe ykðe „Þkt, [khu íkhV yheMkk szu÷wt ËMk ƒkÞ Aku¤ku Wzkze níke... h½wƒeh f~Þ…™kt Mkw¾ níke fu MkkËe ÷kExku …ý ÚkE þfu y™u “Þw ™kì Ônkux? ðe ðuh yu nu…e Vur{÷e. fkuE ËMk™wt zÙuMkh h½wƒeh f~Þ…™wt Vuðrhx MÚkk™

ík{Lku ¾çkh Au?

‘®ÍËøke Lkk r{÷uøke Ëkuçkkhk’Lkk MkuLÞkurhxk økeík {kxu y¼Þ Ëuyku÷ ÃkkMkuÚke òuEyu íkuðk zkLMk MxuÃMk fkurhÞkuøkúkVh ði¼ðeLku {¤íkk Lk níkk. íkuýu Lk¬e fÞwO níkwt fu y¼Þ ßÞkhu yk{ s Ãkkxeo {qz{kt {Míke fhíkku nkuÞ íÞkhu fu{uhk ykuLk hk¾ðku. çkÄk ßÞkhu £e xkE{{kt çkuXk níkk íÞkhu ði¼ðeyu y¼ÞLku fÌkwt fu ykLke yu®õxøk MkuLÞkurhxk økeík Ãkh fheLku Ëu¾kz. yu ð¾íku y¼Þu su su MxuÃMk fÞko yu fu{uhk{kt fuË ÚkE økÞk yLku y{wf MxuÃMk rVÕ{{kt Ãký yuÍ Rx EÍ ÷eÄk Au.

‘r{. RÂLzÞk’Lkk rËøËþoLk ÃkAe rçkøk çksux rVÕ{ ‘YÃk fe hkLke [kuhkU fk hkò’ {kxu Ãký rLk{koíkk çkkuLke fÃkqhu þu¾h fÃkqhLku s rzhuõþLk {kxu ykuVh fhe níke. þu¾h fÃkqhu ‘YÃk fe hkLke [kuhkU fk hkò’Lkwt rËøËþoLk MðefkÞwO Ãký níkwt Ãký fkhý øk{u íku nkuÞ þu¾h fÃkqh r^Õ{Lke Mxkuhe yLku Ãkkºkku MkkÚku Mk{kÄkLk fhe þõÞk Lknª yLku rVÕ{ yÄqhe {qfe. yu ÃkAe òýeíkk fku{urzÞLk Mkíkeþ fkirþfu rVÕ{Lkwt rËøËþoLk Mkt¼kéÞwt. çkkur÷ðqzLke {kuMx ÃkexkE økÞu÷e r^Õ{ku{kt ‘YÃk fe hkLke [kuhkU fk hkò’Lkwt Lkk{ ykðu Au, fËk[ íkuLkwt rzhuõþLk þu¾hu fÞwO nkuík íkku ykx÷e ^÷kuÃk Lk økE nkuík.

CMYK

níkwt. …kuíkk™e òík™u yheMkk{kt òuðe y™u f÷kfku MkwÄe r™nkéÞk fhðe yu h½wƒeh f~Þ…™e MkkiÚke ðnk÷e «ð]r¥k níke. Mkw„tÄk Ëhðkòu ¾ku÷e™u ytËh Ëk¾÷ ÚkE™u [khu íkhV òuE hne níke. yk{ktÚke fÞk ðkìzohkuƒ{kt yu xì™ f÷h™wt sufux nþu yu Mkðk÷ yu™u {qtÍðe hÌkku níkku. ƒhkƒh yu s ð¾íku rMkØkÚko zÙuMkh{kt Ëk¾÷ ÚkÞku. s{ýe íkhV™k ƒeò M÷kEzh™u nxkðe™u nìL„h …h ÷xfíkwt sufux yuýu yuðe heíku ƒnkh fkZâwt, òýu yu ðkìzohkuƒ yuýu „E fk÷u s „kuXÔÞwt nkuÞ. Mkw„tÄk ™ðkEÚke yu™e Mkk{u òuE hne. yuýu ƒnkh™kt ƒu r¾MMkktyku{kt nkÚk ™k¾ðk™ku «Þí™ fÞkuo. yu{kt ftE ™nkuíkwt. sufux ¾ku÷e™u ytËh™e íkhV Mkkxe™Úke ƒ™kðu÷k yMíkh™k r¾MMkk{kt nkÚk ™kÏÞku. yu{kt …ý ftE ™nkuíkwt. yuýu sufux rMkØkÚko™k nkÚk{kt …kAwt ykÃÞwt, “yk{kt ftE ™Úke.” rMkØkÚkuo nìL„h MkkÚku yu sufux …kuíkk™k nkÚk{kt ÷eÄwt. sufux™k yMíkh™u yuýu Mknus n÷kðe òuÞwt. yMíkh{kt ™k™fzku ^÷ì… níkku. rMkØkÚkuo yu ^÷ì… Ÿ[ku fÞkuo íkku …kA¤ yuf ™k™fze Íe… níke. yuf ykt„¤e sux÷e ÷ktƒe yu Íe… yuýu ¾ku÷e. Mkw„tÄk ™ðkEÚke òuE hne níke... ytËh nkÚk ™k¾e™u yuýu Auf sufux™k yk„¤™k ¼k„ MkwÄe …kuíkk™ku nkÚk …nkU[u yu{ þkuÄ [÷kðe. yMíkh y™u ÷uÄh™e ðå[uÚke yuýu y{urhf™ zkì÷h™e yuf Úkkufze ƒnkh fkZe. ºkeMk nòh zkì÷h™e y{urhf™ ™kuxku yuýu Mkw„tÄk™k nkÚk{kt yk…e. yu Úkkufze …kuíkk™k nkÚk{kt ÷uíkk Mkw„tÄk™ku nkÚk ÄúqS „Þku. MkwtËh[k[k™k nkuX Mkwfkðk ÷køÞk. yu{™k …„ Äúqsðk ÷køÞk níkk... ¾¼u ™k¾u÷k „{AkÚke yu{ýu …hMkuðku ÷qAâku, “ƒerxÞk!” yu yk„¤ fþwt ƒku÷e þõÞk s ™nª. Mkw„tÄk …ý ™ðkEÚke …kuíkk™k nkÚk{kt …fzu÷e yu ™kuxku™u òuíke hne. òýu fþwt s ™ ƒLÞwt nkuÞ yu{ rMkØkÚkuo Mðk¼krðf heíku zÙuMkh™ku M÷kEzh Ëhðkòu ƒtÄ fhe ËeÄku. ƒu yheMkk™e ðå[u hnu÷e søÞk …whkE „E. Vhe yuf ðkh [khu íkhV ykÞ™k Ëu¾kE hÌkk níkk. “fkuý Au íkwt?” Mkw„tÄkÚke rMkØkÚko™u ÃkwAkE økÞwt. “rMkØkÚko …xu÷. nwt h½wƒeh f~Þ… …h …eyu[ze fhðk {k„wt Awt. {U fÌkwt níkwt ík{™u.”

“fÞk „w™k nuX¤? {U ftE fÞwO s ™Úke...” rMkØkÚko™k [nuhk …h yuf r™Ëkuo»kMðk¼krðf ÂM{ík níkwt, “Mkk[wt fnwt íkku ík{™u sux÷e ™ðkE ÷k„u Au yux÷e s ™ðkE {™u …ý ÷k„u Au. nwt fE heíku yk ík{™u fne þõÞku yu™e {™u s ™Úke ¾ƒh...” “nwt ™Úke {k™íke.” “™ {k™ku. {khu fþwt Mkkrƒík fhðk™wt ™Úke.” “ðu÷, nwt ík™u yuf Mkðk÷ …qAe þfwt?” “sYh …qAe þfku.” rMkØkÚko™k [nuhk …h nS ÂM{ík yfƒtÄ níkwt, “{khe …kMku sðkƒ nþu íkku yk…íkk zheþ ™nª, yuðwt ð[™ yk…wt Awt.” “h½wƒeh f~Þ… rðþu þwt òýu Au íkwt ?” “yk{ swyku íkku fþwt ™nª. Ak…ktyku{kt A…kÞu÷e nfefíkku, xeðe …h òuÞu÷k Mk{k[khku. ™ðkE™e ðkík íkku yu Au fu nwt yu{™u yt„ík heíku õÞkhuÞ {éÞku …ý ™Úke.” “íkku …Ae...” Mkw„tÄk™wt {„s nSÞu [fhkðu [zu÷wt níkwt, “íkwt Mkk[wt ƒku÷. nwt íkkhe ƒÄe s {ËË fheþ. íkwt …ku÷eMk™ku {kýMk Au? ytzh fðh yusLx Au? h½wƒeh f~Þ…™k {]íÞw™e ík…kMk fhe hÌkku Au? nwt ík™u nuÕ… fheþ. …qhu…qhwt fku-ykì…hux fheþ, …ý Ã÷eÍ, {™u Mkk[wt fne Ëu.” “r{Mk Mkw„tÄk f~Þ…, nwt yuf MkeÄkuMkkËku rðãkÚkeo Awt. {khk rÃkíkk rƒÕzh Au. y{ËkðkË{kt {khwt fwxwtƒ ðMku Au. ík{khk r…íkk©e™ku nkzofkuh Vì™ níkku yu MkíÞ Au. nwt yk„¤ ðÄe™u yuðwt fnuðk™e ®n{ík fhe þfwt fu ík{™u ™nª ÚkÞwt nkuÞ yux÷wt Ëw:¾ {™u yu{™k {]íÞwÚke ÚkÞwt níkwt, …ý yuÚke ðÄkhu {khe …kMku fnuðk {kxu, yuõMÃ÷uR™ fhðk {kxu, furVÞík yk…ðk {kxu fþwt s ™Úke...” yuýu yk„¤ ðÄe™u Mkw„tÄk™k ¾¼u nkÚk {qfe ËeÄku, “Ã÷eÍ ƒer÷ð {e.” Mkw„tÄk yu™e ykt¾ku{kt òuE hne. yu™k yðks{kt Mkå[kE™ku hýfku níkku y™u ykt¾ku{kt yuf r™Ëkuo»k MðåAíkk... ƒ™e hnu÷e ½x™kyku y™u yk Akufhk™e ðkík™u yufƒeò MkkÚku fkuE f™uõþ™ ™nkuíkwt... Mkw„tÄk yk„¤ ƒku÷u íku …nu÷kt rMkØkÚkuo y[k™f MkwtËh[k[k Mkk{u òuÞwt, “yuf [kÞ r{÷u„e [k[k? Úkkuze Mke yËh¾ zk÷ fh, ËqÄ f{... [e™e f{...” Mkw„tÄk y™u MkwtËh[k[kyu yufƒeò™e Mkk{u òuÞwt. rMkØkÚkuo su «fkh™e [k ƒ™kððk™wt fÌkwt yuðe s [k h½wƒeh f~Þ…

“h½wƒeh f~Þ… rðþu þwt òýu Au íkwt?” “yk{ swyku íkku fþwt ™nª. Ak…ktyku{kt A…kÞu÷e nfefíkku, xeðe …h òuÞu÷k Mk{k[khku. ™ðkE™e ðkík íkku yu Au fu nwt yu{™u yt„ík heíku õÞkhuÞ {éÞku …ý ™Úke.” “íkku …Ae...” Mkw„tÄk™wt {„s nSÞu [fhkðu [zu÷wt níkwt, “íkwt Mkk[wt ƒku÷. nwt íkkhe ƒÄe s {ËË fheþ. íkwt …ku÷eMk™ku {kýMk Au? ytzh fðh yusLx Au? h½wƒeh f~Þ…™k {]íÞw™e ík…kMk fhe hÌkku Au? nwt ík™u nuÕ… fheþ. …qhu…qhwt fku-ykì…hux fheþ, …ý Ã÷eÍ, {™u Mkk[wt fne Ëu.” “r{Mk Mkw„tÄk f~Þ…, nwt yuf MkeÄkuMkkËku rðãkÚkeo Awt...” “…ý yk ƒÄwt fE heíku òýu Au íkwt? [kðe™ku ™tƒh, sufux{kt hnu÷k zkì÷h...” Mkw„tÄk™e ykt¾ku Íeýe ÚkE „E níke. yu rMkØkÚko™e ykt¾ku{kt Mkå[kE þkuÄðk™ku «Þí™ fhe hne níke. yuýu rMkØkÚko™u fku÷h{ktÚke …fze ÷eÄku y™u n[{[kðe ™kÏÞku, “Mkk[wt ƒku÷... nwt n{ýkt s …ku÷eMk™u ƒku÷kðeþ y™u ík™u MkkU…e ËEþ.”

…eíkku... ƒL™u sýk ftEf rðr[ºk yMk{tsMk y™w¼ðe hÌkkt níkkt. [khu íkhV Ëu¾kíkk ykÞ™k{kt rMkØkÚko …kuíkk™u òuE hÌkku níkku... [nuhku íkku yu™ku …kuíkk™ku s níkku, …ý yu™e ytËhÚke fkuEf ƒeswt s yu™k ƒË÷u ðíkeo hÌkwt níkwt. rMkØkÚko™u …ý Mkðk÷ ÚkÞku, “fkuý nþu yu?” (¢{þ:) kaajalozavaidya@gmail.com


CMYK

4

hrððkh, 8 yur«÷, h012

www.sandesh.com

÷kufþkneLkk øk¤u nkRf{kLzLkwt nkzfwt fkìtøkúuMk nkRf{kLzu LkeBku÷k W¥khk¾tzLkk Lkðk {wÏÞ{tºke rðsÞ çknwøkwýk yk¾hu rðïkMkLkku {ík Síke [qõÞk Au. nheþ hkðíkLkk Mk{ÚkofkuLkku çk¤ðku þktík Ãkze økÞku Au. fýkoxfLkk Ãkqðo {wÏÞ{tºke çke.yuMk. ÞurÆÞwhÃÃkkLkwt Vhe {wÏÞ{tºke çkLkkððk {kxuLkwt [kuÚke ðkhLkwt ºkkøkwt Ãký rLk»V¤ hÌkwt Au. 70 ÄkhkMkÇÞLkwt Mk{ÚkoLk nkuðk Aíkkt ¼ksÃk nkRf{kLzu íku{Lku þktríkLkk ÃkkX ¼ýkðe ËeÄk Au yLku ÞuÆeyu rþMíkçkØ rðãkÚkeoLke su{ nkRf{kLzLkk ykËuþ {kÚku [zkðe ÷eÄk Au. ík]ý{q÷ fkìtøkúuMkLkk ðrhc Lkuíkk rËLkuþ rºkðuËeyu nkRf{kLzLkk ykËuþ yLkwMkkh hu÷ðu«ÄkLk íkhefu hkSLkk{wt ykÃke ËeÄwt Au yLku nk÷ xeðe [uLk÷ku Ãkh RLxhÔÞq ykÃkeLku ÃkkuíkkLku {¤u÷e «rMkrØÚke Mktíkku»k {kLke hÌkk Au. çkeS íkhV, nkRf{kLzLke f]ÃkkÚke {wfw÷ hkìÞLke ÷kuxhe ÷køke økE Au yLku hkíkkuhkík hu÷ðu«ÄkLk çkLke økÞk Au. ðkÞyuMkykh huœeLkk ykfÂM{f yðMkkLk ÃkAe íku{Lkk Ãkwºk søkLk{kunLk huœeLku fkìtøkúuMk nkRf{kLzLke Lkk{hSLku fkhýu yktÄú«ËuþLkwt {wÏÞ{tºke ÃkË {¤e þõÞwt Lknª. søkLku çk¤ðku fheLku Lkðku Ãkûkku håÞk çkkË MkeçkeykELke ÄkUMk ðÄíke òÞ Au yLku nk÷{kt søkLk rðhwØ çkeS [ksoþex ½zðkLkk Mk{k[kh ykÔÞk Au.

yLkwMktÄkLk MkLzu MÃkurþÞ÷ 18 ð»koLke ðÞLkkt Au. y{ËkðkË yLku Mkwhík{ktÚke MknwÚke ðÄw çkk¤fku økw{ ÚkÞkt Au. íku{ktÞu AkufheykuLke MktÏÞk ðÄw Au. íku ÃkAe hksfkux, {nuMkkýk yLku ðzkuËhk ykðu Au. ÓËÞÿkðf fÚkkyku økwshkík{kt fkÞËku y™u ÔÞðMÚkkLke fÚk¤íke síke ÃkrhÂMÚkríkLku fkhýu çkk¤fkuLke WXkWøkeh økUøkku {kxu økwshkík Mðøko çkLke økÞwt Au. yk fk{ {kuxu ¼køku çknkhLkkt hkßÞku{ktÚke ykðu÷k ðMkkníkeyku fhu Au. ykùÞoLke ðkík yu Au fu fkuE Ãkrhðkh çkk¤fku økw{ ÚkðkLke VrhÞkË ÷ELku òÞ íkku fkuE ðkh Ãkku÷eMk VrhÞkË ÷uðkLkku RLkfkh fhu Au. yuf fuMk{kt íkku Ãkku÷eMku çkk¤f økw{ ÚkðkLke VrhÞkË ÷uðkLkk Y.5000 ÷eÄk níkk. ykLktËLkøkh ÃkkMkuÚke økw{ ÚkÞu÷e çkk¤fe rðïk nsw {¤íke LkÚke. ËÞkhk{ ÄLkS çkUfhLke VrhÞkË Au fu íkuLkku Ãkwºk r{÷Lk økw{ ÚkE økÞku Au. íkuLkk {kuçkkR÷Lkwt ÷kufuþLk {wtçkE{kt {éÞwt níkwt, Ãkhtíkw Ãkku÷eMk fnu Au fu fkÞoðkne [k÷w Au. ¼økðíkeçknuLk ði»ýðLke Ëefhe ËeÃk÷ Ãkheûkk ykÃkðk økE nsw ½hu ykðe LkÚke. õÞktÞ Ãký rçkLkðkhMke ÷kþ {¤e Au íkuðe òý Úkíkkt íkuyku Ëkuze òÞ Au. «ðeý¼kE Ãkxu÷Lkku rðþk÷ Lkk{Lkku Ãkwºk AuÕ÷k 4 {kMkÚke økw{ Au Ãký nS fkuE ¼k¤ {¤e LkÚke. ykðe íkku y™uf ÓËÞÿkðf fÚkkyku Au. íkksuíkh{kt ÷kì økkzoLk ¾kíku y{ËkðkË{ktÚke økw{ ÚkÞu÷kt 70 çkk¤fkuLkkt ðk÷eyku yufºk ÚkÞk níkk. íku{Lkk [nuhk ÃkhLke ðuËLkk ðkt[ðk ¼køÞu s fkuE Lkuíkk ÃkkMku Mk{Þ níkku. økwshkík{ktÚke økw{ ÚkÞu÷kt nòhku çkk¤fku ytøku Mkhfkh {kiLk Mkuðu Au. çkk¤fku òÞ Au õÞkt? 1998{kt Mkh÷k Lkk{Lke yuf fLÞkLkwt 13 ð»koLke ðÞu yÃknhý ÚkE økÞwt níkwt. Ãkqhkt 19 ð»koLkk y¿kkíkðkMk çkkË íku ÃkkAe Vhe Au. nðu íku 27 ð»koLke Mºke Au. y{ËkðkËLkk ykuZð rðMíkkh{kt hnuíkk çkkçkw¼kE Ãkh{khLke Ëefhe Mkh÷k íkk.28{e {u, 1998Lkk hkus økw{ ÚkE níke. Mkh÷kLkwt yÃknhý çkuçkeçknuLk Lkk{Lke yuf {rn÷kyu fÞwO níkwt. íkuLke Ãkh çkuçkeçknuLk îkhk ík{k{ «fkhLkk yíÞk[kh økwòhðk{kt ykÔÞk níkk. W¥kh «ËuþLkk ykÄuz ðÞLkk yuf ¾uzqíku íkuLku Y.7000{kt ¾heËe ÷eÄe níke yLku Mkh÷k MkkÚku ÷øLk fhe ËeÄwt níkwt. íkuLke rðMík]ík fÚkk Ëw:¾Ë Au. íku ÃkkAe íkku ykðe Au Ãký økwshkíke ¼q÷e økE Au íku çku çkk¤fkuLke {kíkk Ãký Au. LkuþLk÷ Ìkw{Lk hkRxTMk fr{þLku fhu÷k yÇÞkMk {wsçk ykðkt çkk¤fkuLku WXkðe síke økutøk Mkkð LkSðe rft{íku ¼e¾ {økkððkLkku ÄtÄku fhíke xku¤feLku ðu[e Ëu Au. fux÷ktf çkk¤fkuLke ykt¾ku Vkuze Lkkt¾ðk{kt ykðu Au yÚkðk íkku íku{Lku yÃktøk çkLkkðe ËE ËqhLkkt þnuhku{kt ¼e¾ {økkððk{kt ykðu Au. fux÷ktf çkk¤fkuLku ðurXÞk {sqh çkLkkðe Ëuðk{kt ykðu Au. MkuõMkLkk ÄtÄk{kt xeLkush AkufheykuLku ðu~Þkøk]nku{kt ðu[e Ëuðk{kt ykðu Au. AkufheykuLkku Ãký MkuõMkðfoh íkhefu WÃkÞkuøk ÚkkÞ Au. yuf ytËks «{kýu ¼khík{kt 18 ð»koÚke Lke[uLkkt

yuykEzeyu{fuLkkt MkðuoMkðko yLku íkkr{÷LkkzwLkkt {wÏÞ{tºke su. sÞ÷r÷íkkyu {kVe çkûÞk ÃkAe íku{Lke Mknu÷e þþef÷kLku Vhe Ãkûk{kt Mk{kððk{kt ykÔÞkt Au. ¾wË sÞ÷r÷íkkyu s þþef÷kLke nfk÷Ãkèe fhe níke yLku nðu íku{ýu s þþef÷kLku Vhe fkt¾u çkuMkkzâkt. Mk{ksðkËe ÃkkxeoLkk ðzk {w÷kÞ{®Mkn ÞkËðLke ¾Vøke ðnkuheLku Ãkûk{ktÚke nfk÷Ãkèe Ãkk{u÷k y{h®MknLkwt W¥kh«ËuþLke [qtxýeyku{kt Ãkkýe {ÃkkE

Íehku yðh rËÔÞuþ ÔÞkMk økÞwt Au. y{h®Mkn nðu yr¾÷uþLke «þtMkk fheLku {w÷kÞ{Lku heÍððkLke fkurþþ fhíkk òuðk {¤u Au. W¥kh«Ëuþ{kt çknwsLk Mk{ks Ãkûku {kÞkðíkeLke ykøkuðkLke nuX¤ ÷zu÷e [qtxýeyku{kt ÃkAzkx ¾kÄe nkuðk Aíkkt Ãký Ãkûk{ktÚke {kÞkðíke rðhwØ yuf nhV Ãký Mkkt¼¤ðk {éÞku LkÚke. yk íkkò hksfeÞ ½xLkk¢{ Ãkh Lksh Lkk¾íkkt sýkÞ Au fu ÃkûkLkkt Lkk{ swËkt swËkt Au. fkuE hk»xÙeÞ ÃkûkLkku Ëhßòu ¼kuøkðu Au íkku fkuE «kËurþf Ãkûkku Au. Ãký, yk ík{k{ ½xLkkyku{kt yuf fkì{Lk Ãkkt[ ÷k¾ xeLkush çkk¤fkuLkku MkuõMk ðfoh íkhefu WÃkÞkuøk ÚkkÞ Au. ½ýkt çkk¤fkuLku yLku ¾kMk fheLku xeLkush fLÞkykuuLku økÕVLkk Ëuþku{kt {kuf÷e Ëuðk{kt ykðu Au. yk {kxu LkuÃkk¤ yLku çkktø÷kËuþLkku xÙkrVf Yx íkhefu WÃkÞkuøk ÚkkÞ Au. yu s heíku LkuÃkk¤Úke yÃknhý fheLku ÷ðkíke xeLk yus AkufheykuLku {wtçkE, rËÕne fu fku÷fkíkk{kt MkuõMk ðfoh çkLkkðe ËuðkÞ Au, ßÞkhu ¼khík{ktÚke WXkðe sðkíkkt AkufhktykuLke y¾kíkLkk Ëuþku{kt ¼khu {køk Au. ykuøkoLk xÙuz MknwÚke ðÄw [kUfkðLkkhe ðkík yu Au fu økw{ ÚkÞu÷kt Mknus {kuxe ðÞLkkt çkk¤fku Ãkife 10 xfk çkk¤fkuLkkt rfzLke, r÷ðh suðkt ytøkku fkZe ÷E íku yðÞðku ðu[ðk{kt ykðu Au. rfzLke fu r÷ðh økw{kðe [qfu÷kt ½ýkt {kuxk çkk¤fku ÃkkuMx ykìÃkhurxð xÙex{uLxLkk y¼kðu {wíÞw Ãkk{u Au. ykùÞoLke ðkík íkku yu Au fu ¼khíkLkkt çkk¤fkuLke {køk {kºk y¾kíkLkk Ëuþku{kt s Lknª, Ãkhtíkw ÞhkurÃkÞLk Ëuþku{kt Ãký Au. çkk¤fkuLkku çkr÷ yk Ëuþ{kt yksu Ãký çkk¤fkuLkk çkr÷ [zkðLkkhku yuf ðøko Au. ytÄ©Øk{kt {kLkLkkhk fux÷kf ÷kufku ÄLk«krÃík {kxu, MktíkkLk«krÃík {kxu {tºk þÂõíkLke rMkrØ {kxu hksîkhe ÃkËLke «krÃík {kxu, ðþefhýLke þÂõík «kÃík fhðk {kxu çkk¤fkuLkku çkr÷ [zkðu Au. y{ËkðkËLkkt çku {kMkq{ ¼q÷fkt ËeÃkuþ y™u yr¼»kufLkk rfMMkk{kt Ãký ykðwt s ftEf ÚkÞwt nkuðkLke ½ýktLku þtfk Au. ½ýk íkktrºkf ykðkt LkkLkkt çkk¤fkuLkwt fk¤swt fkZe ÷E íkuLke Ãkh íkktrºkf rðrÄ fhíkk nkuÞ Au. ykðkt çkk¤fkuLkwt yÃknhý fux÷ef ðkh Ãkkzkuþ{kt hnuíke rLk:MktíkkLk †eyku îkhk Ãký fhkíkwt nkuÞ Au. fux÷ef ðkh su íku ÔÞÂõík MkkÚku fkuE ðuh ðk¤ðk íku{Lkk MktíkkLkLkwt fkuE †e îkhk s yÃknhý fhkðe çkk¤fkuLke níÞk fhe ËuðkLke ½xLkkyku Ãký Mkk{u ykðe Au. þwt fhðwt òuEyu? Mfq÷{kt síkkt çkk¤fkuLku yu þe¾ððwt sYhe Au fu rhMkuMk Ëhr{ÞkLk fkuE yòýe ÔÞÂõík [kuf÷ux fu ykRMk¢e{ ¾ðhkððkLke ÷k÷[ ykÃku íkku íku ÷k÷[Úke Ëqh hnuðwt. “íkkhk ÃkÃÃkk çke{kh Au’’-yu{ fne fkuE LkSfLkkt Mkøkkt fu yòýe ÔÞÂõík Mfq÷{ktÚke çkk¤fkuLku y[kLkf ÷uðk ykðu íkku Mfq÷ Mk¥kkðk¤kykuyu su íku çkk¤f Ãkqhe [fkMkýe fÞko ðøkh çkk¤fLku yòýe ÔÞrõíkLku MkkUÃkðwt Lknª. ÷øLk«Mktøku fu {u¤kyku{kt çkk¤fkuLku WXkðe sðkLkk rfMMkk ðÄu Au íkuÚke íkuðk «Mktøkkuyu çkk¤fkuLku Mkíkík MkkÚku s hk¾ðkt ‘økkuz VkÄh’ yk{ íkku ytzhðÕzoLkk zkuLk Ãkh çkLku÷e rVÕ{ Au, Ãký yk rVÕ{Lke ¼eíkh fÚkk íkku yuf Vur{÷eLke Mxkuhe Au. yuf íkçk¬u zkuLk fnu Au, “¾he MktÃkr¥k íkku çkk¤fku Au, økkze,{kuxh, çktøk÷k fu ¼kiríkf r{÷fíkku Lknª.’’ www.devendrapatel.in

fur÷zkuMfkuÃk ðLkMÃkríkLke SðLk heík fwËhíku yuðe økkuXðe Au fu yufLkku f[hku çkeò {kxu ¾kuhkf çkLke hnu. «kýeyku ÃkkuíkkLkk WåATðkMk{kt fkçkoLk zkÞkuõMkkEz f[hkYÃku çknkh fkZu Au yuLkku s WÃkÞkuøk fheLku yu{kt hnu÷k fkçkoLk{ktÚke ðLkMÃkrík ÃkkuíkkLkk {kxu ¾kuhkf íkiÞkh fhu Au yLku ykuÂõMksLk

VuõxhLkku «¼kð QzeLku ykt¾u ð¤øku Au nkRf{kLz. ÃkûkLkku nkRf{kLz Äkhu íkuLku {tºke çkLkkðu, Äkhu íkuLku ½hu çkuMkkze þfu Au, nkRf{kLz RåAu íkuLku ÃkË yÃkkðe þfu Au yLku RåAu íkuLku þktrík hk¾ðk {kxu zkhku çkíkkðu Au. nkRf{kLzLkk fkuÃkÚke ík{khu Ãkûk Akuze Ëuðku Ãkzu Au yLku nkRf{kLzLke f]ÃkkÚke s ík{Lku Ãkûk{kt Vhe yu s ËçkËçkku «kÃík ÚkE þfu Au. nkRf{kLzLkk ¾kuxk rLkýoÞku Mkk{u fkuE [qt fu [kt fhe þfíkwt LkÚke. Ãkûk Síku íkku nkRf{kLzLke «þtMkk ÚkkÞ Au, Ãký nkhu íÞkhu nkRf{kLz Mkk{u fkuE nhV Wå[khðkLke ®n{ík Ãký fhe þfíkwt LkÚke. þwt yk ÂMÚkrík ÷kufþkneLke íktËwhMíke {kxu ÞkuøÞ økýkÞ? Lkk, rçk÷fw÷ Lknª. Ëhuf ÔÞÂõíkLkk {íkLkwt yufMk{kLk {n¥ð-yu ÷kufþkneLkk ÃkkÞkLkk rMkØktíkLku ykÃkýu Mkki ¼q÷e økÞk Aeyu fu ¼w÷ðkze ËuðkÞku Au. hksfeÞ Ãkûkku{kt s yktíkrhf ÷kufþkneLkku y¼kð «ðíkoíkku nkuÞ, íkuLku ÷kufþkne ÔÞðMÚkkLke {òf Lknª íkku çkeswt þtw økýðwt? ykÃkýk {kuxk ¼køkLkk ík{k{ hksfeÞ Ãkûkku{kt nkRf{kLz Lkk{Lke yuf nMíkeLke Äkf «ðíkoíke nkuÞ Au. nkRf{kLzLke {hS rðhwØ fkuE ÃkûkLkwt çkuLkh Ãký Vhfe þfíkwt LkÚke. nkRf{kLzLku Mkk[e ðkík fnuðk {kxu Ãký fkÞofhku-LkuíkkykuLkk Ãkøk Äúwsíkk nkuÞ Au. nkRf{kLz íkku Xef Ãký íku{Lke MkkÚku rLkfxíkk Ähkðíkk ÷kufkuLke Ãký þh{ ¼hðe Ãkzíke nkuÞ Au. rðhkuÄe ÃkûkkuLkk Lkuíkkyku Ãký ÃkkuíkkLkk «ríkMÃkÄeo ÃkûkkuLke nðk{kt ÃkkAku fkZu Au. yu s heíku fux÷ktf Ãkþw-Ãkûkeyku Mk]rüLku MkkV MkqV hk¾ðkLkwt fk{ fhu Au. fkøkzk, økeÄ, sh¾feze, {tfkuzku suðk SðkuLke økuhnkshe nkuÞ íkku yk Ähíke øktÄkE QXu, «ËT»ký Vu÷kE òÞ. yLku, yk øktËfe MkkV fhðkLkk fk{{kt s fwËhíku íku{Lkku ¾kuhkf {qõÞku Au. yk{ SðMk]»x yuf Mkktf¤ suðe Auu yLku ykÃkýu yu{ktLke fkuE yuf fze Mk{kLk Aeyu. yux÷u Ëhuf Sð yuf y™u y™ku¾ku nkuðk Aíkkt MktÃkqýo Mðíktºk LkÚke. su{ Mkktf¤Lke Ëhuf fzeLkwt Mðíktºk yrMíkíð nkuðk Aíkkt yu Mkktf¤Lkku yuf ¼køk s nkuÞ Au. y™u yux÷u s Sððk {kxu {kºk MðkÚkeo çkLkeLku hnuðkLkwt {kýMkLku ÃkkuMkkíkwt LkÚke yuýu Ãkh{kÚkeo Ãký Úkðwt Ãkzu Au, yuýu WËkh Úkðw Ãkzu Au. WËkhíkk yu yuLke fkuE {nuhçkkLke LkÚke. yuLke sYrhÞkík Au. çkÄwt MðÞt Mkt[kr÷ík Au yk¾k çkñktzLke fu fwËhíkLke çkÄe h[LkkykuLke ðkík fhðkLkwt íkku ykÃkýwt s økswt s LkÚke, Ãkhtíkw ykÃkýu {kºk {kLkð þhehLke ðkík fheyu íkku Ãký fçkq÷ fhðwt Ãkzu fu fwËhíkLke yu Ãkkh Lk Ãkk{e þfkÞ yuðe h[Lkk Au. þhehLku sYh Ãkzu yu heíku yu {køkýe fhu Au. ÃkkýeLke sYh Q¼e ÚkkÞ yux÷u yuLku íkhMk ÷køku Au. çk¤íkýLke sYh Q¼e ÚkkÞ yux÷u yuLku ¼q¾ ÷køku Au. þheh{kt hkuøkLkk stíkwyku Ëk¾÷ ÚkkÞ yux÷u þhehLkwt W»ýíkk{kLk ðÄe òÞ Au yLku hkuøkLkk stíkwyku™ku Lkkþ fhe Lkk¾u Au. yk{ fwËhíku Ëhuf SðLke sYrhÞkík yu™k ÃkkuíkkLkk îkhk s Ãkqhe ÚkE þfu yuðe h[Lkk fhe Au. yu{kt økhçkz ÚkkÞ íkku þhehLku LkwfMkkLk ÚkkÞ Au. yLku yuLkku ytík Ãký ykðe þfu Au. çkÄwt Mktíkwr÷ík yLku ytfwþ{kt Au ykÃkýu fwËhíkLku yku¤¾ðkLkku «ÞkMk fheyu yux÷u ykÃkýLku yuLke «®[z þÂõíkLkku ÏÞk÷ ykðu Au.yk¾w çkúñktz yux÷wt Mktíkwr÷ík Au fu SðMk]r»x [kÕÞk fhu Au.õÞkhuÞ MkqÞoLkk «¾h íkkÃkÚke çkÄe ðLkMÃkrík çk¤e síke LkÚke fu Xtze{kt çkÄwt Lkkþ Ãkk{íkwt LkÚke ykfkþ{ktÚke ¾híkkt íkkhkyku økúnLkk xqfzkyku MkeÄk Ãk]Úðe Ãkh ykðe Ãkzíkk LkÚke,yu Ãknu÷kt yu ðkíkkðhý{kt s Mk¤økeLku Lkkþ Ãkk{u Au,ßÞkhu yk{kt y[kLkf VuhVkh ÚkkÞ íÞkhu fux÷kf Sðku Lkkþu Ãký Ãkk{u Au. ðLkMÃkrík yLku «kýe søkík ðå[uLke Mk{íkw÷k ysçk heíku s¤ðkE hnu÷e òuðk {¤u Au. ð]ûkku Qøku Au yLku ðÄu Au Ãkhtíkw íku ykfkþ MkwÄe ðæÞkt s fhíkkt LkÚke. su SðstíkwykuLkku ÍzÃkÚke rðfkMk ÚkkÞ Au yLku su{Lkwt sL{«{ký ½ýwt Qt[wt Au íku Mk{økú Ãk]ÚðeLkk Ãkx WÃkh AðkE síkkt LkÚke, fkhýu fu fwËhík{kt çkÄwt Mktíkwr÷ík Au yLku çkÄwt ytfwþ{kt Au. çkÄwt ÃkrhðíkoLkþe÷ Au fwËhík{kt ÃkrhðíkoLkLke r¢Þk Mkíkík [k÷w s hnu Au. òu ÃkrhðíkoLk Mkíkík Úkíkwt Lk nkuík íkku Wí¢ktrík þõÞ s Lk çkLkík. Ëhuf [es y™u Ëhuf Sð{kt ÃkrhðíkoLk ÚkÞk s fhu Au yk ÃkrhðíkoLkLke «rfÞkLku fkhýu s ÃkkLk¾h{kt XqtXkt ÚkE økÞu÷kt ð]ûkku ðMktík{kt ¾e÷e QXu Au. Akuz Ãkh Lkðe VqtÃk¤ku Vqxu yu heíku, fkÃkfqÃk fheLku yuLku íkkòu hk¾e þfkÞ Au yu ÃkrhðíkoLkþe÷íkkLkk «f]ríkLkk Mð¼kðLku fkhýu s. ÃkrhðíkoLkþe÷íkk yux÷u íkkò hnuðkLke «r¢Þk.

ËuþLkk hksfeÞ Ãkûkku ÔÞÂõíkfuLÿe-ÃkrhðkhfuLÿe çkLkíkk økÞk Au. ÷kufþkneLke ËwnkEyku Ëuíkk hksfeÞ Ãkûkku{kt yktíkrhf ÷kufþkneLkku MkËtíkh y¼kð òuðk {¤u Au, su ËuþLke ÷kufþkneLke ÃkrðºkíkkLku y¼zkðe hÌkku Au Lkerík fu rLkýoÞku{kt ðktÄkð[fk fkZe þfu Au, Ãký nkRf{kLz rðhwØ çkku÷íkkt çku ðkh rð[khíkk òuðk {¤íkk nkuÞ Au. ÔÞÂõíkfuLÿe hksfeÞ Ãkûkku õÞkhuÞ yktíkrhf ÷kufþkne MÚkkÃke þfu Lknª yLku yuLku fkhýu s ðtþðkË yLku ¼úük[kh MkrníkLke yLkuf çkËeyku Ãkku»kkíke ykðu Au. y÷çk¥k, ®[íkksLkf çkkçkík yu Au fu ÔÞÂõíkðkËe hksfkhý, nkRf{kLzLke økku¤ økku¤ Vhíkk ÃkûkkuLku ykÃkýu ÷kufþkne Mkk{uLkk Ãkzfkh íkhefu ¼køÞu s òuEyu{q÷ðeyu Aeyu. yuf s{kLkk{kt hksfkhý{kt ðtþðkËLkku rðhkuÄ fhðkLkku xÙuLz þY ÚkÞu÷ku, Ãkhtíkw yksu Úkkuzk ytþu ¼ksÃk yLku zkçkuheyku rMkðkÞ ¼køÞu s

fkuE yuðku Ãkûk çkåÞku Au, su{kt ðtþðkË Ãkku»kkíkku LkÚke. Ëhuf Ãkûk fkuE ÔÞÂõík fu ÃkrhðkhLke òøkeh çkLke økÞk nkuÞ yuðe ÂMÚkrík Au. {kuxk ¼køkLkk nkRf{kLz ÃkkuíkkLkk rLkckðkLk fkÞofhkuLku çkË÷u Mkøkkyku yLku ðnk÷kyku ([kxwfkhku)Lku «kÄkLÞ ykÃkíkk òuðk {¤u Au. ykLku fkhýu s ÷kufkuLkk MkuðfkuLke MktÏÞk ½xe økE Au yLku ÷ezhLkk MkuðfkuLke MktÏÞk ðÄe økE Au. ÷kufþkne ¾hu¾h íkku ÷ezhþkne çkLke økE Au, su ËuþLke ÷kufþkne ÔÞðMÚkkLku ¾ku¾÷e fhe hne Au. ykÃkýu ÔÞÂõíkÃkqò{kt {kLkLkkhe MktMf]rík{kt Sðeyu Aeyu, yux÷u ÔÞÂõíkLku {n¥ð {¤íkwt hnu Au, Ãký ÷kufþkne

ÔÞðMÚkk òu ÔÞÂõíkfuLÿe ÚkE òÞ íkku íku [qtxýeLke ykiÃk[krhfíkk ÃkAe yuf yÚko{kt Mkh{w¾íÞkhþkne s çkLkeLku hne síke nkuÞ Au. ÷kufþkneLke {sçkqíkkE {kxu sYhe Au fu ÷kufþkne {qÕÞku ykÃkýkt Mk{ks{kt ¾e÷u. ÷kufþkne ÔÞðMÚkkLku xfkððe nþu íkku ÷kufþkneLkk øk¤u VMkkÞu÷k yk nkRf{kLz Lkk{Lkk nkzfkLkku Wfu÷ ÷kððku Ãkzþu. yk {kxu ÷kufkuyu íku{s Lkuíkkykuyu òøk]ík Úkðwt sYhe Au, ÃkkuíkkLkwt ykí{MkL{kLk søkkððwt sYhe Au. çkkfe, ÃkkuíkkLkk Ãkûk{kt s ÷kufþkneLke MÚkkÃkLkk Lknª fhe þfLkkhk Lkuíkkyku Ëuþ{kt ÷kufþkneLku fuðe heíku xfkðe þfþu?

fwËhíkLke yk ÃkrhðíkoLkLke «r¢Þk{kt {kýMk ½ýku {kuxku ¼køk ¼sðe þfu Au. {kýMk rð[khkuLke þrõíkÚke ÃkkuíkkLku yLkfT¤ ÃkrhðíkoLk MkSo þfu Au. ík{u òu ík{khe RåAk {wsçkLkwt ÃkrhðíkoLk fhðkLkk «ÞíLkku Lk fhku íkku çkeS heíku ÃkrhðíkoLk íkku ÚkðkLkwt s Au yuLku fkuE yxfkðe íkku þfðkLkwt s LkÚke. {kýMku íkku yu{kt fE heíku ¼køk ÷uðku yux÷wt s rð[khðkLkwt hnu Au, fkhý fu ykÃkýu sux÷k «{ký{kt yu Mk{S þfeyu yux÷k «{ký{kt nfkhkí{f hne þfeyu. yux÷k «{ký{kt Sðtík hne þfeyu. Mkw¾e y™u MkV¤ SðLk Sðe þfeyu.

árürðÄkLk nkuðwt òuEyu, ík{u Ãkkt[ ð»ko çkkË fÞk íkçk¬u ÃknkUåÞk nþku? þwt «kÃík fÞwO nþu? þwt «kÃík fhðk {ktøkku Aku? fuðe heíku ykøk¤ ÄÃkþku, ykðk «&™ku WÃkh ðkMíkrðf ®[íkLk fhku íkku ík{u Ãkkuíku ÃkkuíkkLkwt árürðÄkLk ½ze þfku, su ík{Lku W¥khku¥kh rMkrØLkkt MkkuÃkkLkku Mkh fhðk{kt {ËËYÃk Lkeðzu. MBA suðk yÇÞkMk¢{ {kxu swËkt swËkt Ãkheûkýku{kt, fMkkuxeyku{kt, rðãkÚkeoLku yu{ ÃkqAðk{kt ykðíkwt nkuÞ Au fu, ykðíkkt ËMk ð»ko{kt íkwt fE fûkkyu ÃknkUåÞku nkuEþ? yLku òu rðãkÚkeo {nuLkíkfþ yLku íkusMðe nkuÞ íkku fnu fu, “nwt {khe òíkLku ËMk ð»ko çkkË V÷kýe ftÃkLkeLkk CEO íkhefu rLknk¤e hÌkku Awt.” árürðÄkLku ík{khk{kt «ßðr÷ík fhu÷ku ykí{rðïkMkLkku yu yLk÷, ík{khk «økríkÃkÚkLku Mkíkík «fkþíkku hnu Au, xku{ Ãkexh fnu Au fu, “ykËþo árürðÄkLk h[e, íku «íÞu «ríkçkØ ÚkE, íkuLkku y{÷ fhíkk hnuðwt yu Lkuík]íðLkwt yuf ykøkðwt ÷ûký Au.” (÷u¾f RÂLMxxâqx ykìV {uLkus{uLx, rLkh{k ÞwrLkðŠMkxe{kt «kuVuMkh Au.)

ÃkkurÍrxð÷e {kýLkkh íkuLke Mkk{u çk¤kÃkk fkZâk fhðkLku çkË÷u MkwtËh Mkðkh h[Lkkh ÷kufku fËk[ {kuxe {LkkuMk{MÞk{ktÚke Wøkhe síkk nþu. íkku MkkÚku s ÔÞÂõíkLke ‘MkÃkkuxo rMkMx{’ Ãký íkuLku {kLkrMkf heíku íktËwhMík hk¾ðk{kt {n¥ðLke ¼qr{fk ¼sðu Au. Mk{sËkh SðLkMkkÚke, ®n{ík ykÃkLkkh MðsLkku yLku MkkÚku Q¼k hneLku {ËË fhLkkhk r{ºkku ½ýkLku Wøkkhe þfu Au. ½ýe ðkh yuðwt çkLku Au fu ðkhtðkh {kuxe {tËeLkku yLkw¼ð fhe [qfu÷k ÷kufku Ãký yku®[íkk ¼ktøke Ãkzu Au. MknwLku LkðkE yu ðkíkLke ÷køku Au fu yk ð¾íku ftE yux÷e {kuxe {w~fu÷e LkÚke íkku ÃkAe ykðwt fu{ ÚkÞwt? fËk[ ðkhtðkhLke íkký Ãký {LkLku ûkwçÄ fhe {qfu Au. AuÕ÷k {rnLkkyku{kt þnuhLkk {Lkkur[rfíMkfkuyu yuðk rfMMkkyku òuÞk Au. ÍzÃke ykiãkurøkf rðfkMk fhíkkt þnuhku{kt ykðwt çkLkíkwt s hnuðkLkwt fu çkòhku zk{kzku¤ Úkíkkt hnu. yku®[íkk yfÕÃkLkeÞ QÚk÷kyku ykðíkk hnu. íkuS-{tËeLkkt [¬hku yýÄkÞkO Ãk÷xkíkkt hnu. íku ð¾íku Ãkzíke {kLkrMkf íkkýLkku {wfkçk÷ku fhðku s hÌkku. yuLku {kxu ÔÞÂõíkøkík Äkuhýu ykx÷wt ÚkE þfu. {Lkkur[rfíMkf Mkkhðkh WÃkhktík fkixwtrçkf MknkÞLkku WÃkÞkuøk fhðku. Mkk{krsf, MkktMf]ríkf ûkuºku ELðkuÕð Úkðwt. ÃkkuíkkLku ¾q÷eLku ÔÞõík Úkðk Ëuðwt yLku AuÕ÷u, ÃkkuíkkLkk s yøkkWLkk yLkw¼ðku{ktÚke ftEf þe¾ðk «ÞíLk fhðku.

{uLkus{uLx {ufzkuLkkÕzLkwt árürðÄkLk Au: ‘rðïLke Mkðo©uc yLku íðrhík Mkuðk «ËkLk fhíke huMxkuhktLkku yLkw¼ð fhkððku. y«rík{ yuðe økwýð¥kk, Mkuðk, MðåAíkk yLku {qÕÞku Ãkqhkt Ãkkzðkt suÚke huMxkuhktLke {w÷kfkík ÷uíkk «íÞuf økúknfLkk ðËLk WÃkh ÂM{ík {÷fe QXu.’ øk]n-VŠLk[hLke yíÞtík òýeíke ftÃkLke IKEALkwt árürðÄkLk Au: ‘çknuíkh SðLkþi÷e {kxu ÃkkuMkkÞ yuðkt, VŠLk[h MktçktÄe Mk{MÞkLkk Wfu÷ku. Avon Lkk{Lke MkkIËÞo «MkkÄLkkuLke Mkw«rMkØ ftÃkLkeLkwt árürðÄkLk Au: rðï Mk{MíkLke ÞkiðLkkykuLke [esðMíkw, Mkuðk yLku ÃkrhÃkqýoíkk÷ûke ¼kðLkkykuLku ÞÚkkÚkoYÃku Mk{S íku{Lku Mktíkku»kðe.’ Apple ftÃkLkeLkwt árürðÄkLk Au: ‘y{khkt LkkðeLÞMk¼h nkzoðuh, MkkuVxðuh yLku ELxhLkux MktçktÄe «kuzõx îkhk rðï Mk{MíkLkk rðãkÚkeoyku, rþûkýrðËT, MksoLkkí{f yuðk ÔÞkðMkkrÞfku yLku økúknfkuLku fBÃÞw®xøkLkku Mkðkuoíf]ü yuðku ÔÞÂõíkøkík yLkw¼ð Ãkqhku Ãkkzðku. IIM y{ËkðkË Mkt[k÷Lk ûkuºku rðï «rMkØ «ríkckLkLkwt árürðÄkLk Au: ‘©ucíkkLku ðhu÷kt yuðkt, Lkerík{¥kkLkkt Äkuhýku Ähkðíkk, rðïkMkw, ykiãkurøkf MkknrMkfíkkÞwõík yLku Mk{ks «íÞu MktðuËLkþe÷ yuðk Lkuíkk Mkt[k÷fkuLkwt MksoLk, MktðÄoLk fhe, ¿kkLkLke Lkðe rûkríkòu rðfMkkðe, ¼khík{kt yLku rðï{kt Mkt[k÷LkLke herík-LkeríkykuLku Lkðku ykuÃk ykÃke, ðirïf Míkhu Mkw«rMkØ yuðwt «ríkckLk çkLkðwt.’ fux÷ef ftÃkLkeykuLkkt árürðÄkLk ¾qçk ÷ktçkkt yLku yxÃkxkt nkuÞ Au. Ëk.ík. Gillet ftÃkLke, Coca Cola, Heinz árürðÄkLk çkLku íkux÷wt MktrûkÃík, MÃkü yLku yÚkoÃkqýo nkuÞ íkku ÷kufkuLkwt - f{o[kheykuLkwt yu Mkíkík æÞkLk ¾U[þu, yu Mkíkík íku{Lke M{]rík{kt hnuþu. árürðÄkLk Mk{ÞLkk ðnuý{kt çkË÷kÞ Ãký ¾hkt, ÃkrhÂMÚkríkyku çkË÷kÞ, Mkhfkhe Lkeríkyku çkË÷kÞ, íkfLkefe ûkuºku çkË÷kð ykðu, ÷kufkuLkkt hMk-hwr[, ð÷ý-ðíkoLk çkË÷kÞ yu heíku yu{kt Ãký çkË÷kð ykðe þfu. Ford ftÃkLkeLkwt íkuLkk «kht¼u árürðÄkLk níkwt, ‘ykìxku{kuçkkE÷ ûkuºkLkwt ÷kufþknefhý fhðwt.’ yksu íku{Lkwt árürðÄkLk Au: ‘ykìxku{kuçkkE÷Lku ÷økíke «kuzõx yLku MkuðkykuLkk Mkt˼o{kt rðïLke yøkúuMkh yuðe ftÃkLke çkLkðwt.’ HondaLkwt 1970{kt árürðÄkLk níkwt, ‘y{u YamahaLku LkuMíkLkkçkqË fhe ËEþwt.’ yksu íku{Lkwt árürðÄkLk Au: ‘y{khk þuhÄkhfku, økúknfku yLku Mk{ks suðwt RåAu yuðe ftÃkLke çkLkeþwt.’ yk íkku ÚkE ftÃkLkeLkkt árürðÄkLk rð»kuLke [[ko. Ëhuf ÔÞÂõíkLku ÃkkuíkkLkwt ÔÞÂõíkøkík

CMYK

arvind@imnu.ac.in

nuÕÚk RÍ ðuÕÚk A yXðkrzÞktLke xÙex{uLx nkuÞ Au, Ãkhtíkw ËËeoLku nkuÂMÃkx÷{kt Ëk¾÷ LkÚke Úkðwt Ãkzíkwt yLku yuLkuMÚkurMkÞk ykÃkðkLke sYh Ãkzíke LkÚke. fkuE yuf ËËeoLku ßÞkhu ykðk ¾qçk s ðnu÷k MxusLkwt MðhÃkuxeLkwt fuLMkh nkuÞ íÞkhu çku{ktÚke fE xÙex{uLx ÃkMktË fhðe yu fuLMkhLkk rLk»ýkík zkìõxh s sýkðe þfu Au. y{wf ytþu ykøk¤ ðÄe økÞu÷ fuLMkh (Mxus 3 yLku 4-yu) yk «fkhLkkt fuLMkhku{kt ÷øk¼øk 60 xfk ËËeoykuLke MðhÃkuxe çk[kðeLku fuLMkhLku {xkze þfkÞ Au. íkuLkk {kxu rf{kuÚkuhkÃke yLku hurzÞku ÚkuhkÃkeLke fkuÂBçkLkuþLk xÙex{uLx ykÃkðk{kt ykðu Au. su ÷øk¼øk AÚke Mkkík yXðkrzÞkt MkwÄe [k÷u Au. yk «fkhLkkt fuLMkhku{kt ½ýe ð¾ík xkøkuox ÚkuhkÃkeLkku Ãký WÃkÞkuøk fhðk{kt ykðu Au. su {kU½e Ãký çknw yfMkeh Ëðk Au. ßÞkhu yk MxusLkk ËËeoykuLku hurzÞkuÚkuhkÃke yLku rf{kuÚkuhkÃkeÚke Ãký fuLMkh {xe þfu íku{ Lk nkuÞ íÞkhu yzÄe yÚkðk yk¾e MðhÃkuxe fkZe Lkk¾ðkLkwt ykìÃkhuþLk fheLku yk fuLMkhLku {xkze þfkÞ Au. MðhÃkuxe fkZe Lkk¾ðkLkk ykìÃkhuþLk ÃkAe Ãký ËËeo çkku÷e þfu Au. çkku÷ðk {kxuLkkt MkkÄLkku{kt f]rºk{ MðhÃkuxe su çkuxhe ykìÃkhuxuz nkuÞ Au íkuLkku çknku¤ku ðÃkhkþ ÚkkÞ Au. ðÄkhu Mkkhe õðkìr÷xeLkku yðks EBÃkkuxuoz ðkÕð øk¤k{kt MðhÃkuxe íkhefu {qfeLku WíÃkLLk fhe þfkÞ Au. ¾qçk s ykøk¤ ðÄe økÞu÷ fuLMkh (Mxus 4- çke y™u Mke) yk fuLMkhku{kt þYykík{kt rf{kuÚkuhkÃke ykÃke yÚkðk rf{kuÚkuhkÃke yLku xkøkuox ÚkuhkÃke ykÃke hkuøkLkk MxusLku ½xkzðkLkku «ÞíLk fhe þfkÞ Au. y{wf Mktòuøkku{kt hurzÞkuÚkuhkÃke yLku xkøkuox ÚkuhkÃke Ãký fkuÂBçkLkuþLk{kt WÃkÞkuøk{kt ÷E þfkÞ Au, Ãkhtíkw yk MxusLkk ËËeoyku{kt fuLMkhLkk {xðkLke þõÞíkkyku LknªðíkT nkuÞ Au.

{Lkkuð]r¥k

Ãkzu yuðe þõÞíkk ðÄw nkuÞ Au. íkku õÞkhuf ÔÞÂõíkLkwt SðLkËþoLk, íkuLke rV÷kuMkkurVf÷ EÂLxrøkúxe Ãký ykðk Mktòuøkku{kt yøkíÞLke çkLke Au. SðLkLku

divyeshvyas.amd@gmail.com

®[íkLkLke Ãk¤u

fhðkLke íkiÞkhe nkuðe òuEyu. «u{Lkwt ºkkßðwt íkku s xfe þfu òu yk çktLku Akçkzkt yufMkh¾kt hnu. fkuE ÔÞÂõík Mkíkík «u{ Lk fhe þfu fu fkuE ÔÞrfík Mkíkík «u{ ™ {u¤ðe þfu, yk çktLku yuf MkkÚku s [k÷ðk òuEyu. yuf ÔÞÂõík ÃkqhuÃkqhku Mk{sw nkuÞ íku Ãkqhíkwt LkÚke, çku ÔÞÂõík yzÄk - yzÄk Mk{sw nkuÞ íkku ½ýe ð¾ík «u{Lke íkeðúíkk ðÄw Wíf]»x nkuÞ Au. ÷køkýeyku çknw Ésw nkuÞ Au. íkuLke MkkÚku shkfuÞ [uzkt ÚkkÞ íkku ÷køkýeyku AtAuzkE òÞ Au. ÉswíkkLkku E÷ks ÉswíkkÚke s ÚkE þfu. fXkuh çkLkeLku ík{u ÉswíkkLku ík{khe íkhVuý{kt Lk fhe þfku. çku ÔÞÂõík MkkÚku [k÷íke nkuÞ íÞkhu çku{ktÚke yufLku õÞkhuf Úkkf ÷køku Au. yuðk ð¾íku çkeS ÔÞÂõíkyu íkuLke MkkÚku çkuMke Lk òÞ yLku yu [k÷ðkLke s EåAk hk¾u íkku ÷ktçkwt [k÷e þfkíkwt LkÚke. ík{u [k÷íkkt s hnku yLku ík{khe ÔÞÂõík Ãký Úkkfe sðk Aíkkt ík{khe MkkÚku [k÷íke s hnuþu íkku ÄehuÄehu yuLkwt [k÷ðkLkwt çktÄ ÚkE sþu, ÃkAe yu [k÷íke Lknª nkuÞ Ãký ZMkzkíke nþu. yu ZMkzkíke ÔÞÂõík Ãkze òÞ yu Ãknu÷kt íkuLke MkkÚku çkuMkðwt Ãkzu. fkuE nkÚk yufÍkxfu Aqxíkku LkÚke Ãký Äe{u Äe{u Mkhfu Au. nkÚk Mkhfðk ÷køku íÞkhu s Mkíkfo ÚkE sðkLkwt nkuÞ Au yLku nkÚk ÃkkAku sõze ÷uðkLkku nkuÞ Au. Aqxe økÞ÷ku nkÚk ½ýe ð¾ík yux÷k Ëqh ÚkR òÞ Au fu ÃkAe íkuLkk ÃkzAkÞk MkkÚku Ãký ykÃkýu nkÚk r{÷kðe LkÚke þõíkk. nkÚk MkkÚku hnu íkku s W»{k s¤ðkíke nkuÞ Au. ík{khk nkÚk{kt su nkÚk Au yu Mkhfe íkku LkÚke hnÞku Lku ? AuÕ÷ku MkeLk ykÃkýu òu yuf-çkeòLkkt SðLkLku ykuAwt {w~fu÷ Lk çkLkkððwt nkuÞ íkku ÃkAe ykÃkýu fkuLkk {kxu Sðeyu Aeyu ? -ßÞkuso yur÷Þx kkantu@gmail.com


CMYK

5

hrððkh, 8 yur«÷, h012

www.sandesh.com

Äe økúux xÙuLk hkuçkhe

8

{e ykìøkMx, 1963Lkk rËðMku ÚkÞu ÷ e y™u ‘Äe økú u x xÙ u L k hkuçkhe’Lkk Lkk{u RríknkMk{kt çknw òýeíke ÚkÞu÷e yk ÷qtxLke yuf ¾krMkÞík yu Au fu yk ÷qtx fhðk {kxu ËkuZ ð»koÚke {nuLkík [k÷íke níke. yk ÷qtx çk®føknk{þìÞh{kt ÚkE níke Ãký ÷Ttx rçkúxLkLke hkuÞ÷ {u÷Lke xÙkðu®÷øk ÃkkuMx ykìrVMk{kt fhðk{kt ykðe níke. [k÷íke xÙuLk{kt ÷qtx fhðkLkku rð[kh yu rËðMkku{kt íkku ËeðkMðÃLk suðku níkku ykLku yux÷u s ÷qtx fhðk {kxu yuf ¾kMk Lkf÷e rMkøLk÷ Q¼wt fhðk{kt ykÔÞwt níkwt, suLkk ykÄkhu xÙuLk hkufðk{kt ykðe yLku ÷qtx fhðk{kt ykðe. yk ÷qtx{kt fw÷ íkuh ÔÞrfíkyku Mkk{u÷ níkk. ËhufLkk nkÚk{kt yu Mk{ÞLkk yíÞkÄwrLkf fnuðkÞ yuðk nrÚkÞkhku níkk yLku yu{ Aíkkt Ãký yuf Ãký økku¤e Akuzðk{kt Lknkuíke ykðe! ‘Äe økúux xÙuLk hkuçkhe’ yu nËu ÃkkuÃÞw÷h ÚkE níke fu çkkur÷ðqz y™u nkur÷ðqz rMkðkÞLke yLÞ rVÕ{ RLzMxÙeyu Ãký yk ÷qtxLkku çkuÍ çkLkkðeLku rVÕ{ku çkLkkðu÷e Au.

yuf yuðe ÷qtx fu suLkk ÃkhÚke ËwrLkÞkLke Mkkík ¼k»kk{kt rVÕ{ku çkLke

õÞktÚke ykÔÞku ykRrzÞk hkuÞ÷ {u÷Lke xÙkðu®÷øk ÃkkuMx ykìrVMk ÷qtxðkLkku rð[kh ¼køÞu s fkuE fhe þfu, Ãký yk ÷qtxLkku rð[kh ykÔÞku çkúwþ huLkkuÕzTMkLku. yu Mk{Þu çkúwþLke ô{h hku f ze AÔðeMk ð»ko L ke. rçkú x LkLkk çk‹{øknk{ MxuþLk Ãkh yuf ð¾ík yu Q¼ku níkku íÞkhu íkuýu hkuÞ÷ {u÷ òuE yLku íkuLkk {Lk{kt yk rð[kh ykÔÞku níkku. yk rð[kh ykÔÞkLke Ãkkt[{e r{rLkxu íkuýu Lk¬e fhe ÷eÄwt níkwt fu fkuE Ãký ¼kuøku yk xÙuLk ÷qtxðe. xÙuLk ÷qtxLkku rð[kh ykÔÞk ÃkAe çkúwþ huLkkuÕzTMk çkÄkt fk{ Ãkzíkkt {qfeLku ÷qtxLke íkiÞkhe{kt ÷køke økÞku. ÞkË hk¾òu, yk 1963Lkk yhMkkLke ðkík Au. xufTLkku÷kuSLke ËwrLkÞk Mkkð Ãkktøk¤e níke. MkVh{kt ÍzÃk þçËLku fkuE yðfkþ Lknkuíkku, yu rËðMkku{kt hkuÞ÷ {u÷ çknw ÍzÃke økýkíke. yk hkuÞ÷ {u÷Lku ÷qtxðe íkku Xef, yu ÷qtxðkLkku rð[kh Ãký ¼køÞu s ÚkE þfu yu{ níkwt. çkú w þ hu L kku Õ zT M ku {kMxh Ã÷kLk çkLkkððkLke þYykík fhe, òýfkhe {u¤ððkÚke. hkuÞ÷ {u÷{kt fkuý nkuÞ Au, fux÷e rMkõÞwrhxe nkuÞ Au, yk økkzoTMk ÃkkMku þwt ÔÞðMÚkk nkuÞ Au, hkuÞ÷ {u÷ õÞkt õÞkt hkufkÞ Au, yu çkÄe òýfkhe {kxu çkúwþu hkuÞ÷ {u÷Lkk fkuE f{o[kheykuLku Vkuzâk nþu yuðwt íkkhý yk yk¾k fuMkLke íkÃkkMk fhLkkhk rçkúrxþ rzxuÂõxð £uf rðr÷ÞBMku fkZu÷wt. çkúwþu RLxhLk÷ çkÄe òýfkhe {u¤ðe ÷eÄk ÃkAe ÃkkuíkkLke xe{{kt su íku Mk{ÞLkk heZk økwLkuøkkuhkuLku ÷uðkLkk þY fÞko. {kuxk ¼køkLkk çkÄk Ãknu÷k íkku çkúwþLkku Ã÷kLk

Mkkt¼¤eLku íkuLku økk¤ku ËE™u ¼køke síkkt níkk Ãký ÃkAe çkÄkLku yu Ã÷kLkLkw t {n¥ðLkk Mk{òíkwt yux÷u Mkk{uÚke ÃkkAkt ykðíkk. çkúwþLke MkkÚku MkkiÚke Ãknu÷ku hkuLke rçkøMk òuzkÞku yLku ÃkAe [k÷e rðMçku, økkuzoLk økqze, rsB{e nqMku, òuLk ðuxh, çkúkRLk rVÕz, rsB{e ÔnkRxTMk, çkMxh yuzðz yLku xku{e rðMçku òuzkÞk. fw÷ ÚkÞk ËMk. yk ËMk ÷qtxkhwykuyu xÙuLk fu{

TOP 10

ROBBERY hÂ~{Lk þkn

hkufðe yu çkkçkíkLkku Ã÷kLk çkLkkÔÞku yLku yu Ã÷kLk{kt yuf yÔð÷ ËhßòLkku Ã÷kLk hkuLkeLkk rË{køk{kt ykÔÞku. yk Ã÷kLk {wsçk hkuÞ÷ {u÷ hkufðk {kxu yuf Lkf÷e rMkøLk÷ çkLkkððkLkwt Lk¬e fÞwO. yk rMkøLk÷Lku fkhýu s yu ÷kufku ÃkfzkÞk ÃkAe {kºk VktMkeLkk {kt[zuÚke çkåÞk. «kRðu x rzxu  õxð £u f rðr÷ÞBMkLkk

VufxMk yuLz rVøkMko ÷qtxLke hf{ (r{r÷ÞLk ÃkkWLz) 2.3 ÷qtx{kt Mkk{u÷ ÷kufku 13 ÷qtx {kxu ÄhÃkfz 11 íkÃkkMk [k÷e ({rnLkk) 13 þf{tË ÃkfzkÞk 237 fnuðk «{kýu, ‘ÃkfzkÞk ÃkAe çkÄkyu Ãknu ÷ kt Lkf÷e rMkøLk÷ çkLkkÔÞkLkw t MðefkÞwO Ãký ßÞkhu ßÞwhe Mkk{u ÷E ßðk{kt ykÔÞk íÞkhu íku{ýu ÃkkuíkkLkwt Mxux{uLx Vuhðe LkkÏÞwt y™u yuðwt Mxux{uLx ykÃÞwt fu rMkøLk÷ çkLkkÔÞwt s LkÚke. xÙuLkLku hkufðk {kxu y{u rMkøLk÷ çkøkkze LkkÏÞwt níktw. yk Mxux{uLxLku fkhýu ßÞwheyu íkÃkkMk{kt f[kMk Au yuðku [wfkËku ykÃÞku yLku ykhkuÃkeyku Mkk{u hnu{rË÷e hk¾e. çkkfe, yksu yu íkuh{ktÚke yufuÞ Sðíkk hnÞk Lk nkuík.

Ã÷kLkLkku y{÷ Ãkku÷eMk rzxuÂõxðLke Lkf÷e rÚkÞheLku ÃkfzeLku ðkík fnuðkLke nkuÞ íkku fne þfkÞ fu çkúwþ yLku íkuLkk MkkÚkeykuyu hkuÞ÷ {u÷ hkufðk {kxu Lkf÷e rMkøLk÷ çkLkkðíkkt Ãkkuýk [kh {rnLkk ÷køÞk. yk Ãkkuýk [kh {rnLkk ËhBÞkLk yu «fkhLkwt Lkf÷e rMkøLk÷ yLku Vkxf çkLkkððk{kt ykÔÞwt su rçk÷fw÷ Vku®Õzøk níkwt yLku {kºk

fkuðeyu Ãký Mk{òÔÞwt rMkLkSoLkwt {n¥ð

9 {kRLz fLxÙku÷ xufTrLkf

øk

rýíkþk†Lke Ãkrh¼k»kk{kt yuf ðÄkhkLke íkkfkík yk r{õMk Mkr¤Þk{kt ð¥kk yuf çkhkçkh çku ÚkkÞ, õÞktÚke ykðe økE? ÷ku¾tz, ¢kur{Þ{ yLku Ãkhtíkw SðLkLke Mk{ fu rð»k{ yuðe fkuE Ãký rLkf÷ ÄkíkwLke y÷øk y÷øk íkkfkíkLke ÃkrhÂMÚkrík{kt òu ík{u ‘rMkLkSoÂMxf’ Mkh¾k{ýe{kt yk ºkýu Äkíkw ¼uøke fheLku yr¼øk{ yÃkLkkðþku íkku yuLkwt Ãkrhýk{ çkLkkðu÷k Mkr¤ÞkLke íkkfkík 43 xfk ðÄe {uÚku{urxõMkLke su{ nt{uþkt yuf ð¥kk yuf økE yLku ykLkwt Lkk{ ‘rMkLkSo’. yux÷u Mkhðk¤ku çku Lknª, Ãký íkuLkkÚke sux rð{kLkLkkt yuÂLsLkku yk rMkØktíkLkk yLkuf økýku ðÄkhu s Úkþu, yu{ MxeVLk ykÄkhu çkLku Au. sux rð{kLkLkk WœÞLk fkuðeLkwt fnuðwt Au. Ëhr{ÞkLk su «[tz økh{e yLku «uþh MxeVLk fkuðeyu íku{Lkk ÃkwMíkf Úkzo MkòoÞ Au, íkuLkk fkhýu òu suxLkwt yuÂLsLk ykuÕxhLkurxð{kt ‘rMkLkSo’Lkku yk rMkØktík fkuE yuf MkkËe ÄkíkwLkwt çkLku÷wt nkuÞ íkku Mk{òððk MkkiLkk øk¤u Qíkhe òÞ yuðkt suxLke «[tz nex yLku «uþhÚke íkuu ykuøk¤e MktÏÞkçktÄ WËknhý xktõÞkt Au. Ëk.ík. òÞ yLku rð{kLk íkqxe Ãkzu. Ãký yuf Þtºk fu su Ëh [kuhMk #[u 60,00 ¢kur{Þ{, rLkf÷ r{õMk fheLku ÃkkWLzLkwt Ëçkký Q¼wt fhu íkuLkkÚke çkLkkðu÷k Mxe÷Lkwt yuÂLsLk «[tz ÷ku¾tzLkku yuf rLkrùík ðsLkLkku Mkr¤Þku nex Mkk{u xfe þfu Au. íkqxe òÞ, Ãkhtíkw yux÷e s MkkEÍ yLku {kýMkLku Ãký yk «fkhLkku yux÷k s ðsLkLkku ¢kur{Þ{ ÄkíkwLkku Mkr¤Þku íkkuzðk {kxu Ëh [kuhMk #[u 70,000 ÃkkWLzLkwt Ëçkký Þtºkyu Q¼wt fhðwt Ãkzu yLku ykx÷e s MkkEÍLkku rLkf÷Lkku Mkr¤Þku íkkuzðk [kuhMk #[u 80,000 ÃkkWLzLkwt «uþh fhðwt Ãkzu Au. ºký y÷øk y÷øk ÄkíkwLkk ºký Mkr¤Þk íkkuzðk {kxu Þtºkyu su «uþh fhðwt rMkLkSo rMkØktík ÷køkw Ãkzu Au. Ãkzu íku ºkýuÞLkku Mkhðk¤ku fheyu íkku MxeVLk fkuðeLkk ‘Úkzo Ëh [kuhMk #[u 2,10,000 ÃkkWLzLkwt ykuÕxhLkurxð’Lkwt nkËo yk rMkLkSoLkku «uþh ÚkkÞ. ykÚke MkkËe heíku økrýíkLke rMkØktík Au. yuf ð¥kk yuf yux÷u økýíkhe {ktzeyu íkku ÷ku¾tz, ¢kur{Þ{ çkuLkk çkË÷u 10, 100 fu 1000 yLku rLkf÷ Äkíkw r{õMk fheLkuu ÚkkÞ yuLkwt Lkk{ rMkLkSo. çku fu çkLkkðu÷ku Mkr¤Þku çkuÚke ðÄkhu íkkuzðk {kxu fw÷ ÔÞÂõíkyku íku{Lkk 2,10,000 {Lk{kt ÄhçkkELku ÃkkWLzLkwt «uþh fk{u Ãkzu÷k sqLkk ÏÞk÷ku, ÷økkzðwt Ãkzu yÚkðk Ãkqðoøkúnku yLku rðLkkuË ze. ¼è çkeS heíku fneyu Äkhýkyku çkkswyu íkku ºkýuÞ ÄkíkwLkk r{©ýðk¤ku Mkr¤Þku nzMku÷e ËE fkuE {kuxk ÃkzfkhLkku Mkk{Lkku 2,10,000 ÃkkWLz MkwÄeLkk «uþhLke ͪf fhðk {LkÚke yuf ÚkELku fk{ fhðkLkku áZ Íe÷e þfu. MktfÕÃk fhu íÞkhu su [{ífkrhf Ãkrhýk{ Ãký, ðkMíkð{kt yk økýíkhe ¾kuxe Ãkzu nktMk÷ ÚkkÞ yuLkwt Lkk{ rMkLkSo. Au. yk ºký ÄkíkwykuLku y{wf [ku¬Mk {nkí{k økktÄeLkk Ãkkiºk yhwý økktÄeLku {kºkk{kt r{õMk fheLku Mkr¤Þku çkLkkðeyu íkku MxeVLk fkuðe {éÞk íÞkhu ÃkkuíkkLkk ËkËk yk Mkr¤Þku Ëh [kuhMk #[u 300,000 økktÄeS rðþu yhwý økktÄeyu çknw s ÃkkWLz «uþhLke ͪf Íe÷e þfu Au. ÓËÞMÃkþeo ðkík fhíkkt fÌkwt níkwt fu, 300,000 ÃkkWLz{ktÚke 2,10,000 ÃkkWLz “rðrÄLke ð¢íkk yu Au fu MkkWÚk ykr£fk{kt çkkË fheyu íkku 90,000 ÃkkWLzLke htøk¼uË yLku Ãkqðoøkún Lk nkuík íkku ykÃkýLku

RLMkkRx

çku fu çkuÚke ðÄkhu ÔÞÂõíkyku íku{Lkk {Lk{kt ÄhçkkELku Ãkzu÷k sqLkk ÏÞk÷ku, Ãkqðoøkúnku yLku Äkhýkyku çkkswyu nzMku÷e ËE fkuE {kuxk ÃkzfkhLkku Mkk{Lkku fhðk {LkÚke yuf ÚkELku fk{ fhðkLkku áZ MktfÕÃk fhu íÞkhu su [{ífkrhf Ãkrhýk{ nktMk÷ ÚkkÞ yuLkwt Lkk{ rMkLkSo økktÄeS Lk {éÞk nkuík. htøk¼uË yuf {kuxku Ãkzfkh níkku. yuf {kuxe ½»koýðk¤e ÂMÚkrík níke. òu ykðe rðfx ÂMÚkrík Lk nkuík íkku økktÄeS çkeò fux÷kfLke su{ yuf MkV¤ Äkhkþk†e çkLkeLku hne økÞk nkuík. íku{ýu ðfe÷kíkLkk ÔÞðMkkÞ{ktÚke Mkkhe yuðe f{kýe Ãký fhe nkuík. Ãký MkkWÚk ykr£fk{kt økkuhk-fk¤k ðå[uLkk htøk¼uËLku fkhýu økktÄeSLku yÃk{kLk Mknuðkt Ãkzâkt, VMxo õ÷kMkLke rxrfx nkuðk Aíkkt íku{Lku xÙuLkLkk zççkk{ktÚke çk¤sçkheÃkqðof Lke[u Wíkkhe {wfkÞk. yk¾e hkík íku{ýu Ã÷uxVku{o Ãkh s ðeíkkðe. íkuyku rð[khíkk s hÌkk fu yk yÃk{kLk yLku yLÞkÞ Mkk{u LÞkÞ {u¤ððk {kxu {khu þwt fhðwt? íku{Lkku Ãknu÷ku «íÞk½kík økwMMkkLkku níkku. íku{Lkk hku{uhku{{kt yux÷ku yk¢kuþ ÔÞkÃke økÞku níkku fu, ykt¾ Mkkxu ykt¾Lkku LÞkÞ {u¤ððkLke íku{Lku RåAk ÚkE ykðe níke. íku{Lkwt yÃk{kLk fhLkkh økkuhkyku Mkk{u ®nMkf çkË÷ku ÷uðkLkku yuf íkçk¬u íku{Lku rð[kh ykðe økÞku Ãký yu Ëhr{ÞkLk íku{Lkk {Lk{kt yuf swËku s Íçkfkh ÚkÞku, íku{Lku ÷køÞwt fu yu{ fhðwt ÞkuøÞ LkÚke. yuLkkÚke íku{Lku Mkk[ku LÞkÞ Lknª {¤u. ®nMkkí{f «íÞk½kíkÚke Úkkuzku ð¾ík {Lk{kt Mkkhwt ÷køkþu Ãký yuLkkÚke LÞkÞ Lknª {¤u. yuLkkÚke íkku ½»koýLkwt [¬h yLku ®nMkkLkku Ëkuh [kÕÞk s fhþu. yu ûkýu s íku{Lkk {Lk{kt y®nMkf «ríkfkhLke Lkðíkh rV÷kuMkkuVe WËT¼ðe yLku MxeVLk fkuðeLkk {íku ykLkwt Lkk{ s Úkzo ykuÕxhLkurxð fu su rð[khÄkhkyu økktÄeLku {nkLk çkLkkðe ËeÄk.. fwxwtçk SðLk{kt Úkzo ykuÕxhLkurxðLke ðkík ykðíkk hrððkhu... vinod.bhatt@sandesh.com

yuf f÷kf{kt rVx ÚkE síkwt níkwt. 8{e ykìøkMxLke Mkðkhu xÙuLk sÞkhu ÷tzLk MxuþLkÚke hðkLkk ÚkE íÞkhu hkuLkeyu xe{Lkk MkÇÞku L ku çk®føknk{þì Þ h{kt ykLke òýfkhe ykÃke. òýfkhe ykÃkeLku hkuLke ÃkkuíkkLke fkh{kt ÷kufuþLk Ãkh Ãknkt u å Þku . yu Ëhr{ÞkLk çkkfeLkk MkkÚkeykuuyu ÃkkuíkkLkwt fk{ Ãkwhwt fhe ÷eÄwt níkwt. hkuÞ÷ {u÷ ßÞkhu ÷uzçkúLk Lkk{Lkk rçkúxLkLkk yuf LkkLkfzkt økk{zk ÃkkMku Ãknkut[e íÞkhu íÞkt rMkøLk÷ Ëu¾kÞwt yux÷u xÙuLkLku hkufðk{kt ykðe. xÙuLkLkk yurLsLk zÙkEðhLku rð[kh MkwæÄkt ykÔÞku níkku fu ykøkkW íkku íkuýu yk søÞkyu ykðwt fkuE rMkøLk÷ òuÞwt Lknkuíkwt Ãký íkuýu ÃkkuíkkLke þtfkLku æÞkLk Ãkh ÷eÄk rðLkk hkçkuíkk {wsçk rMkøLk÷Lku {kLk ykÃke ËeÄwt y™u xÙuLk hkufe ËeÄe. xÙuLk suðe hkufkÞ fu íkhík s ykswçkkswLkk yurhÞk{ktÚke çkúwþLke xe{ çknkh ykðe økE yLku çkÄkyu {n¥ðLke õnuðkÞ yuðe çkkuøke Ãkh fçkòu ÷E ÷eÄku . [k÷eMk r{rLkxLke yk ÷q t x

¼k

Ëhr{ÞkLk yuf ð¾ík xÙuLkLkk zÙkRðh suf r{ÕMku xÙuLk ¼økkzðkLke fkurþþ fhe níke Ãký yu Ëhr{ÞkLk xÙ u L kLkk yu  LsLk zÙkRðh Ãkh Lksh hk¾e hnu÷k çkúwþLkk yuf MkkÚkeyu íkuLkk {kÚku ÷ku¾tzLkku {kuxku Mkr¤Þku {khe ËeÄku. yk¾e ÷qtx{kt òu ÷kune huzkÞwt íku yk yuf s ðkh. ÷qtx fw÷ 2.3 r{r÷ÞLk ÃkkWLzLke fhðk{kt ykðe, su{kt Võík yLku Vfík yuf, Ãkkt[ yLku ËMk ÃkkWLzLke Lkkux níke. ÷qxLke yk hf{Lkku yktfzku 1963Lkku Au. òu yksLkk Mk{ÞLke MkkÚku yk ÃkkWLzLke rft{íkLku fLðxo fhðkLke nkuÞ íkku fne þfkÞ fu yu Mk{Þu ÚkÞu÷e yk ÷qtx{kt 40 r{r÷ÞLk ÃkkWLz ÷qtxkÞk níkk. ÷qtx Ãkqhe fheLku çkÄk ÷qtxkhkyku Vhkh ÚkE økÞk. fkuBÞwrLkfuþLkLkku y¼kð yLku ðkìrfxkìfe{kt rMkøLk÷ {¤íkkt Lknª nkuðkÚke zÙkEðhu Auf çkuíkk÷eMk {kE÷ Ëqh MkwÄe xÙuLkLku [÷kðeLku ÷kððe Ãkze yLku ÃkAe yk ÷q t x Lke VrhÞkË ÚkE. xÙ u L kLku ÷q t x Lkk

híkLkk hk»xÙÃkrík ÃkË Ãkh çkuMkkzðk {kxu W{uËðkhkuLkkt Lkk{ku [[koE hÌkkt Au. Ãkqðo hk»xÙÃkrík zkì. yçËw÷ f÷k{Lkwt Lkk{ Ãký VheÚke [[ko{kt ykÔÞwt Au. f÷k{ hk»xÙ«{w¾ çkLku íkku yu [ku¬MkÃkýu ËuþLkk rník{kt nþu. Ãknu÷e x{o{kt ÃkeÃkÕMk «urMkzuLx íkhefu ÷kufr«Þ ÚkÞu÷k f÷k{Lke MðefkÞoíkk Ëuþ WÃkhktík ÃkhËuþ{kt Ãký Au. ¼khíkLku Mkthûký yLku yðfkþ rð¿kkLk ûkuºku {sçkqík çkLkkððk{kt yk xqtfe fkXeLkk rð¿kkLkeLke ÷ktçke árüLkku ½ýku Vk¤ku Au!

çkkÞkuøkúkVe

yçËw÷ f÷k{

hk»xÙLku sYh Au, ykðk ‘Ãkrík’Lke!

J

J

J

J

J

J

J

J

J J

J

J

J

J

J

CMYK

fE heíku [k÷e íkÃkkMk? ÷qtxLkk fuMkLke yk íkÃkkMk{kt çkúwþ ykýe {tz¤eLku ÃkkuíkkLkku r¢r{Lk÷ xÙuf hufkuzo Lkze økÞku. çkúwþ yLku íkuLke xe{Lkk Mkkík ÔÞÂõíkykuLkk ®Vøkh r«LxTMk rçkúrxþ Ãkku÷eMk ÃkkMku níkk. xÙuLk{ktÚke {¤u÷k ®Vøkh r«LxTMkLkk ykÄkhu íkÃkkMk þY ÚkE yLku {kºk [kuÚkk rËðMku Ãkku÷eMkLku ¾çkh Ãkze økE fu yk ÷qtx{kt fkuý -fkuý Mkk{u÷ nkuÞ þfu Au. òufu yu ÷kufku MkwÄe Ãknkut[ðk{kt Ãkku÷eMkLkk Lkkfu Ë{ ykðe økÞku. fkhý fu çkúwþLke Mkq[Lkk {wsçk çkÄk rçkúxLk{kt ðuhrð¾uh ÚkE økÞk níkk. ÷qtxLkk {k÷Lku Ãký y÷øk y÷øk søÞkyu Ëkxe Ëuðk{k ykÔÞku níkku. Lk¬e ÚkÞk {wsçk [kuõfMk Mk{Þøkk¤k ÃkAe çkÄk rçkúxLkLkk ykuf÷u Lkk{Lkk þnuh{kt ¼uøkkt ÚkÞkt yLku yu Mk{Þu Ãkku÷eMku huz ÃkkzeLku çkÄkLku Ãkfze ÷eÄk. xÙ u L kLke çkË÷e Lkk¾ðk{kt ykðu ÷ e søÞk yLku Mkk[k rMkøLk÷{kt AuzAkz fhðk{kt ykðe níke fu Lkf÷e rMkøLk÷ {qfðk{kt ykÔÞwt níkwt yu çku {n¥ðLke [qfLku fkhýu çkúwþLke xe{ Mkk{u fkuE fzf Ãkøk÷kt ÷uðkÞkt Lknª yLku çkÄkLku [khÚke Lkð ð»ko ðå[uLke su÷Lke Mkò ÚkR. yk Mkò{kt hkuLke Ãknu÷ku yuðku þÏMk níkku fu su Ãkt Ë h {rnLkk ÃkAe Ãkku ÷ eMkLkk fçkò{ktÚke ¼køke økÞku. Ãkku÷eMkLku ßÞkhu ¾çkh Ãkze fu hku L ke yku M xÙ u r ÷ÞkLkk {u÷çkkuLko þnuh{kt hnu Au íÞkhu Ãkku÷eMk íÞkt Ãknkut[e Ãký yu Mk{Þ Ëhr{ÞkLk hkuLke çkúkrÍ÷ ¼køke økÞku níkku. hkuLkeLke su{ s [k÷eo rðÕMkLk Ãký Ãkku÷eMkLkk fçkò{kt Ú ke ¼køke økÞku níkku Ãký [k÷eoLke ÃkíLke {w¾ko{eLku fkhýu íku VheÚke ÃkfzkE økÞku. çkLÞwt yuðwt fu [k÷eo ¼køkeLku fuLkuzk hnuðk [kÕÞku økÞku níkku. Úkkuzk Mk{Þ ÃkAe íkuýu íkuLke ÃkíLkeLku Ãký hnuðk çkku÷kðe ÷eÄe. [khuf ð»ko ÃkAe íkuLke ðkEVu ÃkkuíkkLkk rÃkÞh VkuLk fÞkuo yu { kt Mfku x ÷u L z Ãkku ÷ eMkLku [k÷eo L kk yk©ÞLke ¾çkh Ãkze økE yLku íkLku fuLkuzk{ktÚke yuhuMx fhe VheÚke su÷ nðk÷u fhðk{kt ykÔÞku. caketalk@gmail.com

f÷k{Lke {n¥ðLke rðøkíkku

J

yk¾wt Lkk{ : ykðw÷ Ãkkrfh siLkk÷wÂçËLk yçËw÷ f÷k{ sL{ íkkhe¾ : 15 ykìõxkuçkh, 1931 sL{ MÚk¤ : hk{uïh{T, íkkr{÷Lkkzw

MÚk¤uÚke nxkðe ÷uðe yu ðkíkLku rçkúrxþ sÞw h eyu yûkBÞ ¼q ÷ økýkðe Au u . rçkúxLkLkk LkMkeçk yux÷kt Mkkhkt fu xÙuLkLkk y{w f fBÃkkxo { u L x{kt Ú ke çkú w þ Lke rnMxÙerMkxh økUøkLke ®Vøkh r«Lx {¤ðe þY ÚkE yLku rçkúrxþ Ãkku÷eMkLku ÷qtxLkk ykhkuÃkeyku MkwÄe Ãknkut[ðk{kt {ËË {¤e. y÷çk¥k, ®Vøkh r«LxMk {éÞk ÃkAe Ãký Ãkku ÷ eMk çkú w þ yLku íku L kk çkkh MkkÚkeyku{ktÚke {kºk yrøkÞkhLku yuhuMx fhe þfe, çku MkkÚkeyku õÞkhuÞ ÃkfzkÞk s Lknª.

J

J

yçËw÷ f÷k{u rVrÍõMk{kt økúußÞwyuþLk (1954) fÞko çkkË yuhkuLkkurxf÷ yuÂLsrLkÞ®høk (1958)Lkku yÇÞkMk fhu÷ku Au. Ëuþ-ÃkhËuþLke rðrðÄ 40 ÞwrLkðŠMkxeyku{ktÚke íku{Lku zkìõxhuxLke {kLkË rzøkúe {¤e Au. LkkLkÃký{kt ½h{kt ykŠÚkf {ËË fhðk íkuyku AkÃkkt ðu[ðkLkwt fk{ Ãký fhíkk. AkÃkkt{kt s íku{ýu VkRxh Ã÷uLkLkku Vkuxku òuE yuhkuMÃkuuMk{kt ykøk¤ ðÄðkLkwt MðÃLk òuÞwt yLku Mkkfkh fÞwO. ¼khíkLku r{MkkRÕMkLke çkkçkík{kt Mðkð÷tçke çkLkkððk{kt íku{Lkku ½ýku Vk¤ku Au. yux÷u s íkuyku r{MkkR÷ {uLk ykìV RÂLzÞk íkhefu yku¤¾kÞ Au. Ãkku¾hý{kt ¼khíku Ãknu÷ku Ãkh{kýw Äzkfku fÞkuo yu xe{{kt zkì. f÷k{ Mkk{u÷ níkk. frhÞhLke þYykík{kt íku{ýu zeykhzeyku{kt fk{ fhu÷wt. ¼khíkeÞ ÷~fh {kxu nur÷fkuÃxh rzÍkRLk fhðkLkwt MkkiÚke Ãknu÷k íku{Lku fk{ MkkUÃkkÞu÷wt. yu íÞkt hkík-rËðMk fk{ fhíkk hnuíkk. Ãkrhýk{u yuf ð¾ík RÂLËhk økktÄeLku íkífk¤ {¤ðk sðkLkwt ÚkÞwt íÞkhu íku{Lku M÷eÃkh ÃknuheLku s sðwt Ãkzu÷wt. f÷k{ nk÷ ykEykEyu{- y{ËkðkË, ykEykEyu{ - RLËkih, RÂLzÞLk RÂLMxxâqx ykìV MÃkuMk MkkÞLMk yuLz xufTLkku÷kuS- ríkhwðLktíkÃkwh{T{kt {w÷kfkíke «kuVuMkh íkhefu Mktf¤kÞu÷k Au. ¼ýkððwt yu íku{Lkku {wÏÞ þku¾ hÌkku Au. f÷k{ íkr{÷ frðíkkyku{kt Ÿzku hMk Ähkðu Au. f÷k{ ðeýk Mkkhe heíku ðøkkze òýu Au. hk»xÙÃkríkfk¤ Ëhr{ÞkLk Ãký íkuyku rh÷uõMk Úkðk ðeýkðkËLk fhíkk. Ërûký ¼khíkeÞ Mktík ríkhwfwÕ÷whLkk [knf Au. økwshkíke rð¿kkLke zkì. rð¢{ Mkkhk¼kELku íkuyku ÃkkuíkkLkk økwhw {kLku Au. 2002{kt fuÃxLk ÷û{e Mkunøk÷ Mkk{u 1,07,366 {íkkuyu SíkeLku íkuyku ËuþLkk 11{k hk»xÙÃkrík çkLku÷k. rðãkÚkeoykuLku {¤ðkLkku íku{Lku çknw þku¾ Au. hk»xÙÃkríkfk¤ Ëhr{ÞkLk íkuyku yk¾k ËuþLkk 40 nòh fhíkkt ðÄkhu rðãkÚkeoykuLku {éÞk níkk. 1981{kt íku{Lku Ãkȼq»ký yLku 1990{kt Ãkȼq»kýLkku r¾íkkçk {éÞku Au. íkku ð¤e 1997{kt íku{Lku ËuþLkk Mkðkuoå[ Lkkøkrhf r¾íkkçk ¼khíkhíLk ðzu MkL{krLkík fhkÞk Au. yu rMkðkÞ LkkLkk-{kuxk zÍLkçktÄ yuðkuzoTMk íkuyku {u¤ðe [qõÞk Au. f÷k{Lke yufÚke ðÄw SðLkfÚkkyku ÷¾kE Au. íkku ð¤e ‘®ðøMk ykìV VkÞh’ Lkk{Lke íku{Lke ykí{fÚkk Ãký ¼khu ÷kufr«Þ Au. íku{Lkkt ÃkwMíkfku yLkuf ¼k»kkyku{kt yLkwðkrËík ÚkÞkt Au. íku{ýu Ëuþ, ÞwðkLkku, {kurxðuþLk, rð¿kkLk Ãkh ½ýkt çkÄkt ÃkwMíkfku ÷ÏÞkt Au. økwshkíke{kt ‘«ßðr÷ík {kLkMk’ Lkk{u yLkwðkrËík ÚkÞu÷wt ‘RøLkkRxuz {kRLzTMk’ Lkk{Lkwt íku{Lkwt ÃkwMíkf íkku ykýtËLke yuf ÞwðíkeLku yÃkoý ÚkÞu÷wt Au. ¼khíkLku 2020 MkwÄe{kt rðfrMkík çkLkkððk íku{ýu ‘RÂLzÞk 2020’ Lkk{u ÃkwMíkf ÷ÏÞwt Au, su{kt þwt þwt fhe þfkÞ íkuLkwt {køkoËþoLk Au. 2011{kt f÷k{ MkknuçkLkwt yðMkkLk ÚkÞwt Au yuðe yVðk Vu÷kÞu÷e. nfefíku f÷k{Lkk MkkÚkeËkhLkwt {]íÞw ÚkÞu÷wt.


CMYK

6 Mkt

ðkËÚke s MktMf]rík h[kÞ Au. MktðkËLkwt MkkiÚke «çk¤ MkkÄLk yu Mðh Au yLku Mðh ykÃkýk þheh{kt MðhÃkuxe WíÃkLLk fhu Au. MðhÃkuxeLkwt fuLMkh yu ykÃkýk Ëuþ{kt øk¤kLkk fuLMkhku{ktLkwt {wÏÞ fuLMkh Au.

òu ík{u ík{khe hwrxLk MkuõMk ÷kEVÚke ftxk¤e økÞk nku yLku ftE Lkðwt fhðkLkwt rð[khíkk nku íkku ík{u yufË{ ÞkuøÞ rð[khku Aku, Ãkhtíkw ynª «&™ yu ÚkkÞ fu Lkðwt þwt fhe þfkÞ? yk «&™Lku ÷ELku ðÄkhu {qtÍkðkLke sYh LkÚke. yuðe fux÷eÞu çkkçkíkku Au su ík{khe hwrxLk MkuõMk ÷kEVLku yLkuf økýe hku{kt[f çkLkkðe þfu Au. hwrxLk MkuõMk ÷kEV{kt Lkðwt þw fhðwt íku òýeyu

MðhÃkuxeLke h[Lkk MðhÃkuxe ºký ¼køk{kt rð¼krsík ÚkÞu÷e nkuÞ Au su yk «{kýu Au : Mkw«kø÷kurxMk: yk MðhÃkuxeLkku MkkiÚke WÃkhLkku ¼køk Au. íkuLkwt fk{ ykÃkýu ßÞkhu ¾kuhkf ÷Eyu yLku øk¤k{kt Wíkkheyu íÞkhu MðhÃkuxeLkwt Zktfýwt çktÄ fhðkLkwt Au. suÚke

nuÕÚk RÍ ðuÕÚk zkì. fkiMíkw¼ Ãkxu÷

hwrxLk MkuõMk ÷kRVÚke ftxk¤e økÞk Aku? fk{wf ðkík[eík

ík{khe hkíkkuLku [xÃkxe çkLkkððk {kxu MkkiÚke Mkh¤ WÃkkÞ fk{wf ðkík[eík Au. hku®sËk SðLk{kt fhíkkt nkuEyu íkuðe hufzoLke su{ ½MkkE økÞu÷e ðkíkkuLku çkksw Ãkh {qfe Ëku. íkuLkk çkË÷u yk «fkhLke ðkík[eík fhku yLku swyku fu ík{khe ðkík[eíkÚke ík{khku ÃkkxoLkh fux÷ku hku{kt[f çkLke þfu Au. ðkík[eík þwt fhðe íku þkuÄðkLke fu rð[khðkLke çkkçkík LkÚke. yuf ðkík ¾qÕÞk ÃkAe íkuLke {u¤u s çkeS,

MkkiÚke {kuxku VkÞËku yu Au fu {Mkks Ëhr{ÞkLk çktLku ÃkkxoLkh yufçkeòLkkt þhehLkk Ëhuf ytøkÚke Mkkhe heíku Ãkrhr[ík ÚkE þfu Au. †e-Ãkwhw»kLkk þheh{kt yuðkt fux÷ktÞ ytøk Au su ¾qçk s fk{ku¥kusf nkuÞ Au. þõÞ Au {kr÷Mk fhðkÚke ík{Lku ykðwt yufkËwt yòÛÞwt ytøk {¤e òÞ. {kr÷MkÚke ík{u yu Ãký òýe þfku Aku fu ík{khku MÃkþo íkuLkk{kt õÞkhu yLku fux÷ku økkZ WL{kË ÃkuËk fhe þfu Au.

W¥kusf fÃkzkt fu yktík:ð†ku

RÂLx{Mke fkr{Lke {kuxðkýe ÃkAe ºkeS yu{ yuf ÃkAe yuf ðkíkku ¾q÷íke s sþu.

fk{ku¥kusf ðkíkko Mkkt¼¤ðe òu ík{u RåAku íkku MkkÚku çkuMkeLku fkuE Ehkurxf (fk{ku¥kusf) MxkuheLkku ykLktË ÷E þfku Aku. yk Mk{Þu ík{u ík{khe fÕÃkLkkþÂõíkLku søkkze þfku Aku. ík{khk ÃkkxoLkhLku yuf hku{kt[Úke ¼hu÷e yuf Mxkuhe fnku. íku{kt õÞktf õÞktf Úkkuze rhÞkr÷xe Ãký W{uhíkk hnku. íku{kt fkÕÃkrLkf hku{kLMk yÚkðk MkuõMk fhðkLke ðkík fhðe. íkuLkkÚke ík{u yLku ík{khku ÃkkxoLkh çktLku hku{kt[Lkku yLkw¼ð fhþku.

{kºk [wtçkLk rðþu»k¿kkuLkwt fnuðwt Au fu [wtçkLk Ãkkuíku s Mk{køk{Lke yLÞ r¢Þkyku sux÷kt s WL{kËÚke ¼hu÷wt nkuÞ Au. [wtçkLk ík{khk {kxu yuf-çkeòLkk þheh MkkÚku h{ík fhðkLke ytíkneLk þYykík nkuE þfu Au. nkuX, fkLk yLku øk¤kÚke þY fheLku ík{u Äehu-Äehu ykøk¤ ðÄe þfku Aku. yk ík{khk {kxu õÞkhuÞ Lk ¼q÷e þfkÞ íkuðku yLkw¼ð Mkkrçkík ÚkE þfu Au. [wtçkLk yu fkuE yuf ÃkkxoLkh {kxu LkÚke. [wtçkLk{kt †e-Ãkwhw»k yu{ çktLku ÃkkxoLkhu Mkh¾k Mkn¼køke çkLkðwt òuEyu.

Ehkurxf {Mkks íkuLkk {kxu ík{khu {MkksLkk yuõMkÃkxo nkuðkLke sYh LkÚke, Ãkhtíkw ík{khk çktLku nkÚkLkku MktðuËLkMk¼h MÃkþo ík{khk ÃkkxoLkhLkk MktðuËLk íktºk{kt «u{Lkk íký¾k ÃkuËk fhðk {kxu Ãkqhíkku Au. {MkksLkku çkeòu

íkuLkk {kxu ík{khu sYh Au {kºk yufktíkLke Úkkuzef ûkýku yLku MkkÚku {Äwh Mktøkeík. ík{khe yufMkhíkkÚke ¼hu÷e rËLk[ÞkoLku çkksw Ãkh {qfe Ëku. ík{khk ÃkkxoLkhLku fnku fu íku yuðk W¥kusf fÃkzkt ÃknuheLku ykðu, su{kt ík{u íkuLku òuðkLke fÕÃkLkk fhku Au. yu ík{khk {kxu hku{kt[f hnuþu fu ík{khe ÃkkxoLkh íku fÃkzkt{kt fuðe ÷køkþu yÚkðk íku Mk{Þu ßÞkhu íku ík{khe Mkk{u yuf-yuf fheLku fÃkzkt Wíkkhu.

nMík{iÚkwLk íku {kºk yu f ÷k nku E yu íÞkhu ÃkkuíkkLke MktíkwrüLkwt {kæÞ{ LkÚke. ík{u ík{khk ÃkkxoLkhLke MkkÚku íkuLku ys{kðe þfku Au . íku ðÄkhu W¥ku s f yLku ykLktËËkÞf yLkw¼ð çkLke þfu Au. íkuLku ík{u yufçkeòLkkt þhehLke {kr÷þ fhe hÌkkt nku íku Ëhr{ÞkLk Ãký ys{kðe þfku Aku.

MLkkLk Xtzwt Ãkkýe Ãký ík{khe ¼kðLkkykuLku ¼zfkðe þfu Au. íkuLkk {kxu çktLku ÃkkxoLkhu çkkÚkY{Lkk þkðh Lke[u yufçkeòLke Mkk{u fÃkzkt ðøkh Q¼k hne sðwt. Xtzk ÃkkýeLke MkkÚku yufçkeòLkkt þhehLkku MÃkþo ík{khk {kxu ¾qçk s W¥kusf yLku yrðM{hýeÞ hnuþu. ynª sýkðu÷e çkÄe s çkkçkíkku yuðk ÷kufku {kxu hMk«Ë Au, suyku Mkwhrûkík Mk{køk{ RåAu Au. yk rMkðkÞ su fÃkÕMk fu ÃkkxoLkMko ÃkkuíkkLke hwrxLk MkuõMk ÷kEVÚke Wçke økÞk nkuÞ fu ftxk¤e økÞk nkuÞ íku{Lkk {kxu yuf Lkðku ykLktËËkÞf yLkw¼ð Mkkrçkík ÚkE þfu Au. yk ðkt[eLku ík{Lku Ãký ÏÞk÷ ykÔÞku nþu fu fE çkkçkík ík{khk {kxu hMk«Ë hnuþu. íkku ÷uxTMk xÙkÞ!

¾kuhkf MðhÃkuxe yLku ïkMkLk¤e{kt sðkLku çkË÷u yLLkLk¤e çkksw Äfu÷kÞ Au. ø÷kurxMk: ø÷kurxMkLke ytËh Mðhíktíkw ykðu÷k Au. MðhíktíkwLkk ðkEçkúuþLkÚke yðks WíÃkLLk ÚkkÞ Au. s{ýku yLku zkçkku Mðhíktíkw yufçkeòLku yzeLku ðkEçkúux Úkíkk swËe-swËe òíkLkk Mðh WíÃkLLk ÚkkÞ Au. Mkçkø÷kurxMk: Mkçkø÷kurxMk MðhÃkuxe yLku ïkMkLk¤eLku òuzu Au.

÷ûkýku MðhÃkuxeLkk fuLMkhLkwt MkkiÚke {wÏÞ ÷ûký yðksLke õðkìr÷xe{kt VuhVkh Au.

{Lku Ëh ºkeò fu [kuÚkk {rnLku fMkwðkðz ÚkE òÞ Au. ÷øLk çkkðeMk{k ð»kuo fhu÷kt. yksu {Lku 35{wt ð»ko [k÷u Au. yk økk¤k{kt {Lku fw÷ Mkkík fMkwðkðz ÚkE Au. ykÄwrLkf heíku çkÄe íkÃkkMk fhkðe Au. {khk ÃkríkLkk rhÃkkuxo Lkku{o÷ Au. {khwt {krMkf Ãký rLkÞr{ík Au. nk, yu ykððkLkwt nkuÞ íÞkhu Ãkuzq{kt ¾qçk s Ëw¾kðku ÚkkÞ Au. yk Ëw¾kðku «Úk{ rËðMk Ãkqhíkku s hnu Au. øk¼koþÞ Ãký Lkku{o÷ Au. Ãkk[Lkíktºk{kt fkuE s ¾k{e LkÚke. {kºk fçkrsÞkík hnu Au. øk¼o hnu íÞkhu Q÷xe, Qçkfk, yhwr[ ðøkuhu øk¼o hÌkkLkkt ÷ûkýku Ãký «økx ÚkkÞ Au yLku ÞwrhLkLkku «uøLkLMkeLkku rhÃkkuxo ÃkkurÍrxð ykðíkkt økkÞLkufku÷kursMx Ãký «uøLkLMke Au yu{ fnu Au yLku ¾qçk s Mkkð[uíkeÃkqðof hnuðkLkwt y™u ÃkÚkkhe{kt s Mkqíkk hnuðkLkwt fnu Au. yrík ykÄwrLkf Ëðkyku{kt ÷kuneLkkt RLsuõþLk, rðxkr{LkLke xuç÷ux, øk¼o Ãkze Lk òÞ yu {kxu øk¼koþÞLkk {kuZkLku xktfk ÷uðhkððk íkÚkk yu{kt ¾qçk s WÃkÞkuøke yuðkt nku{kuoLkLkkt RLsuõþLk ÷uðk Aíkkt Mkkzk ºkýÚke [kuÚkk {rnLkk{kt íkku Âç÷®zøk ÚkELku fMkwðkðz ÚkE s òÞ Au. ðiãhks, {Lku çkk¤f Úkíkwt s Lk nkuÞ íkku ykx÷e ®[íkk Lk ÚkkÞ, Ãkhtíkw fwËhík ¼qÏÞk {kýMkLku {kuZu ykðu÷ku fkur¤Þku

Mkk

{kLÞ SðLk{kt ÚkLkkhk rðrðÄ hkuøkLkku WÃk[kh Þkuøk yLku «kf]ríkf r[rfíMkkLke {ËËÚke ík{u òíku s fhe þfku Aku. òu fu fkuE Ãký hkuøk Mkk{kLÞ LkÚke nkuíkku. LkkLkk LkkLkk hkuøkÚke s þheh Lkçk¤wt çkLkeLku {kuxk hkuøk{kt MkÃkzkÞ Au. fux÷kf hkuøk òuðk{kt LkkLkk ÷køku Au, Ãký LkkLkk nkuíkk LkÚke yLku ykøk¤ sE yk MkkÄkhý hkuøk {w~fu÷ yLku ÷kE÷ks çkLke òÞ Au. ykðk hkuøk{kt ÞkuøkkMkLkku ¾qçk s ÷k¼«Ë Mkkrçkík ÚkkÞ Au.

ðk¤ ¾hðk yksfk÷ ðk¤ ¾hðkLke Mk{MÞk íkku MkkiÚke ðÄw òuðk {¤u Au. ðk¤ ¾hðk yu xk÷ ÃkzðkLkkt ÷ûký Au, suLku {kuxk¼køkLkk ÷kufku ðýòuÞwt fhe Ëu Au yLku ykøk¤ sE xk÷ Ãkze òÞ Au. WÃkkÞ: ÷ªçkwLkk hMk{kt çkuøkýwt Lkkr¤ÞuhLkwt íku÷ {u¤ðe yktøk¤eykuLkkt xuhðkt ðzu {kÚkk{kt Äehu Äehu {kr÷þ

þu

çkòh ËçkkÞu÷kt nkuðkLkku økýøkýkx Mkt¼¤kðk {ktzâku. {kuxe ¾heËeyku íkÚkk r{÷fíkLkk MkkuËkyku ½kU[{kt Ãkzíkk Ëu¾kÞk.

{Lkkuð]r¥k h[Lkk fkuXkhe {kfuox{kt fìþLkku y¼kð ðíkkoíkku nkuðkLkwt [[koðk {ktzâwt. ‘fkuE ÷uðk÷ LkÚke’ fu ‘{k÷ yu{Lkku yu{ Ãkze hÌkku Au’ yuðkt ðkõÞku Akþðkhu Mkt¼¤kðkt {ktzâkt. AuÕ÷k fux÷kf

MðhÃkuxeLkwt fuLMkh yðks Ëkçke Ëu íku Ãknu÷kt E÷ks sYhe fkhýku MðhÃkuxeLkk fuLMkhLkk {kuxk¼køkLkk ËËeoyku{kt íkuLkwt fkhý ík{kfwLkwt MkuðLk hnu÷wt Au. rMkøkkhux yÚkðk çkezeLkk ðÄkhu Ãkzíkk WÃkÞkuøkÚke Ãký MðhÃkuxeLkwt fuLMkh ÚkðkLkwt MkkiÚke ðÄkhu òu¾{ hnu÷wt Au. ßÞkhu ík{kfw yLku ËkY çktLku ÷uðk{kt ykðu Au íÞkhu yk òu¾{ yLkuf økýwt ðÄe òÞ Au. Mknus ½MkkELku yÚkðk íkeýku yðks ykðu yÚkðk {kuxuÚke Lk çkku÷e þfðwt. ðkhu½zeyu ¾ktMke ykððe y™u Mkíkík ¾ktMke hnuðe. ¾ktMke{kt ÷kuneLke Aktx ykððe. øk¤kLke ytËh økktX Ëu¾kðe. Ãkkýe Ãkeíke ð¾íku ytíkhMk sðwt. ¾kuhkf øk¤uÚke Wíkkhðk{kt íkf÷eV Úkðe. WÃkh{ktÚke fkuE Ãký ÷ûký sýkÞ yLku

{rnLkkykuÚke yk ÂMÚkrík ðÄkhu ðýMke nkuðkLke Mkk{kLÞ AkÃk ðíkkoÞ Au. suLke yMkh su íku rçkÍLkuMk{kt Ãkzu÷k ÷kufku Ãkh MkeÄe íkÚkk yuLkk Ãkh yð÷trçkík Lkøkh Ãkh ykzfíkhe y[qf òuðk {¤u Au. yuf rçkÍLkuMk{uLkLku yux÷e Mk¾ík {kLkrMkf yMkh ÃknkU[e Au fu íkuykuLkwt ðsLk çku s {rnLkkLkk økk¤k{kt ÃktËh rf÷ku sux÷wt ½xe økÞwt. ¾kuhkf LkrnðíkT ÚkE økÞku yLku Ÿ½ Auf s ðuhý ÚkE økE. yLÞ yuf ðuÃkkhe fu su ð»kuo çku ðkh fwxwtçk yk¾kLku ÷ELku rðËuþ«ðkMku síkk níkk íku rðËuþ«ðkMk íkku þwt MkkËe ðehÃkwh-rþhze-ytçkkS fu

íkÃkkMk ÚkkÞ Au. suLkk {kxu ËËeoLku [khÚke Ãkkt[ f÷kf nkuÂMÃkx÷{kt Ëk¾÷ hnuðwt Ãkzu Au yLku yk íkÃkkMk þeþe Mkqt½kzeLku çku¼kLk fheLku fhðk{kt ykðu Au. íkÃkkMk ÃkAe çku-ºký f÷kfu ËËeo ½hu sE þfu Au. çkkÞkuÃMkeLkku rhÃkkuxo çkuÚke ºký rËðMk{kt {¤u Au yLku íkuLku ykÄkhu fuLMkh Au fu Lknª yLku òu fuLMkh nkuÞ íkku íku fÞk «fkhLkwt fuLMkh Au íku Lk¬e ÚkkÞ Au. MðhÃkuxeLkkt {kuxk¼køkLkkt fuLMkhku Mõðu{Mk Mku÷ fkŠMkLkku{k «fkhLkkt nkuÞ Au. fuLMkhLkk rLkËkLk ÃkAe íkuLkwt Mxus Lk¬e fhðwt Ãkzu Au. íkuLkk {kxu yuõMkhu, MkkuLkkuøkúkVe, MkexeMfuLk, ç÷z xuMx yLku y{wf Mktòuøkku{kt PET-CT sYhe çkLku Au.

Mkkhðkh

zkìõxhLke Ëðk ÷uðk Aíkkt hkník Lk ÚkkÞ íkku fuLMkhLkk MÃku~Þkr÷MxLku {¤ðwt sYhe Au.

rLkËkLk xur÷MfkurÃkf yuõÍkr{LkuþLk yLku VkEçkh ykuÂÃxf ÷u®høkkuMfkuÃke yuõÍkr{LkuþLk yk hkuøkLkk rLkËkLk {kxuLke íkÃkkMkLkwt Ãknu÷wt ÃkøkrÚkÞwt Au. yk çktLku íkÃkkMk ykuÃkeze{kt s ÚkE òÞ Au. sYh sýkÞ íku «{kýu çkkÞkuÃMkeLke

MðhÃkuxeLkk fuLMkhLke MkkhðkhLku ¾qçk s y÷eo (ðnu÷wt fuLMkh), y{wf ytþu ykøk¤ ðÄu÷wt fuLMkh yLku ¾qçk s ykøk¤ ðÄe økÞu÷wt fuLMkh yu{ ºký ¼køk{kt ðnU[ðk{kt ykðu Au. ¾qçk s y÷eo fuLMkh (Mxus 1 yLku 2) íkuLku ËqhçkeLk, {kE¢kuMfkuÃk yLku ÷uÍhLke {ËËÚke {xkze þfkÞ Au. su{kt ËËeoLke MðhÃkuxe çk[e òÞ Au yLku yðks Ãký çk[e òÞ Au. ËËeoLku yuf yÚkðk çku rËðMk s nkuÂMÃkx÷{kt Ëk¾÷ hnuðwt Ãkzu Au. yk «fkhLkkt fuLMkh hurzÞkuÚkuhkÃke yux÷u fu þufÚke Ãký {xe þfu Au. su Mkk{kLÞ heíku yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh

ðkhtðkh ÍqtxðkE síkwt {kík]íð

keMkuf ð»koLkkt çknuLku yk þhuÃkkuíkkLkeÃkktºíkf÷eV rðþu sýkÔÞwt,

{tËe {Lk{ktÞ yLkuf WÕfkÃkkík MkSo þfu hçkòh{kt n»koË {nuíkkLke {kÞkò¤Lkku ¼ktzku Vqxâk ÃkAe çkòh sçkhsMík {tËe{kt níkwt. hkufkýfkhkuLke níkkþkLkku Ãkkh Lknkuíkku. yk Mk{Þøkk¤k{kt ÷kufkuLke {kLkrMkf Mk{íkw÷k zøk{øke økE nkuðkLkk ½ýk rfMMkkyku «fkþ{kt ykÔÞk níkk. ÞwhkuÃk-y{urhfk{kt Ãký yøkkWLkk ËkÞfkyku{kt «Mkhu÷k {tËeLkk swðk¤{kt ½ýe ykí{níÞkyku [kuÃkzu LkkUÄkE Au. Mk{ksLke Mkkðorºkf níkkþkLkwt «rík®çkçk ÔÞÂõíkøkík rfMMkkyku{kt Íe÷kíkwt òuðk {¤u Au. {kuxkt ÞwØku, ÃkhksÞ fu fwËhíke «fkuÃk ÃkAeLkk økk¤k{kt Ãký ÷kufku yMktíkwr÷ík çkLke økÞk nkuðkLkwt òýeíkwt Au. Mkwhík þnuh (ðLk ykìV Ä VkMxuMx zuð÷®Ãkøk rMkxe ykìV EÂLzÞk) yk{ktÚke çkkfkík LkÚke. AuÕ÷k ËkÞfkyku{kt Mkwhíku nehk Lku xuõMxkE÷Lkk ÔÞkÃk{kt hk»xÙeÞ íku{s yktíkhhk»xÙeÞ fûkkyu fkXwt fkZâwt níkwt. þnuh {kU½wtËkx çkLÞwt. s{eLk, r{÷fík íkÚkk rhÞ÷ yuMxuxLkk ¼kðku ykMk{kLku økÞk. SðLkÄkuhý Ÿ[wt síkkt Mkk{kLÞsLkku {w~fu÷e{kt {wfkÞk. ykðk Mk{Þ{kt Äe{u Äe{u ‘{tËe’Lke çkq{ku Mkt¼¤kðe þY ÚkE. Ãknu÷kt nehkWãkuøk{kt ÃkAe fkÃkzWãkuøk{kt

hrððkh, 8 yur«÷, h012

www.sandesh.com

ÍzÃke ÷uðk suðwt fkÞo fhu Au. yuf çkk¤fLke {kíkk çkLkðkLke {khe íkeðú RåAk Au. íku {kxu {khwt {Lk {kík]íðLku ¾qçk s Ít¾u Au. nk, {Lku ËkuZ {rnLkkLke «uøLkLMke Au. swyku yk hÌkku ÞwrhLk «uøLkLMkeLkku ÃkkurÍrxð rhÃkkuxo. yk ð¾íku ykÞwðuoËeÞ WÃk[kh fhkððkLke áZ RåAk MkkÚku Auf ¼qsÚke ykðe Awt. ykÃku fåALkk çk¤rËÞk økk{Lkkt r{rMkMk hk½ðkýeLkku ykðku s fuMk MkwÄkhu÷ku. íku{Lke «uhýkÚke s nwt ynª ykðe Awt. yu{ fneLku íkuu çknuLkuu ÃkkuíkkLkwt ðõíkÔÞ Ãkqhwt fÞwO. swyku çknuLk, ykÃkLke rðf]ríkLku ykÄwrLkfku nurçkåÞwy÷ yuçkkuþoLk fnu Au. y{u ðiãku íkuLku ‘øk¼o†kð’ fneyu Aeyu. øk¼o†kð yLku øk¼oÃkkík yu{ fMkwðkðzLkk çku «fkh Au. ºkýuf {rnLkk MkwÄeLkku øk¼o Ãkze òÞ íkku íkuLku

øk¼o†kð fnuðk{kt ykðu Au yLku [kh {rnLkk ÃkAeLkku øk¼o Ãkze òÞ íkku íkuLku øk¼oÃkkík fnuðk{kt ykðu Au. nðu ík{Lku su heíku øk¼o†kð ÚkkÞ Au, íku ðkÞwLku ÷eÄu ÚkkÞ Au. ík{khe íð[kLke hwûkíkk, {krMkf ð¾íku Ëw¾kðku, fçkrsÞkík ðøkuhu ðkÞwLkku «fkuÃk Mkq[ðu Au. ð¤e, øk¼koþÞLke çkksw{kt ÃkõðkþÞ Ãký ðkÞwLkwt MÚkkLk Au

ykÞwðuoË ðiã {Lkw¼kE økkiËkLke yux÷u ðkÞwLkku «fkuÃk ÚkkÞ íÞkhu íkuLke MkeÄe yMkh øk¼koþÞ Ãkh Ãký ÚkkÞ Au. yux÷u ðkÞwLku æÞkLk{kt hk¾eLku WÃk[kh¢{ ÷¾e ykÃkwt Awt. nðu ykÃku fåA-¼qsÚke ynª ykððkLke sYh Lknª hnu. ík{u yk «{kýu WÃk[kh [k÷w hk¾òu. yu{ fneLku y{u íku{Lku yk «{kýu WÃk[kh ÷¾e ykÃÞku. fk¤k ík÷, {SX, þíkkðhe yLku Ãkku»ký¼uË yk [khu yki»kÄ Mkh¾k ðsLku ÷uðkt. íkuLku ¾qçk ¾ktze yzÄeÚke yuf [{[e sux÷wt yk [qýo yuf ø÷kMk ËqÄ{kt Lkkt¾e hkus Mkðkhu Ãkeðwt ºkeòu {rnLkku

Ãkqhku ÚkkÞ íÞkt MkwÄe. þíkkðhe, suXe{Ä, øk¤ku, yLktík{q¤ WÃkhLke {kºkk «{kýu hkus hkºku yuf ø÷kMk ËqÄ{kt Lkk¾e Ãkeðku, [kuÚkku {rnLkku. yLktík{q¤, hkMLkk,suXe{Ä yLku fw»ýMkkrhðk. Ãkkt[{ku {rnLkku. Q¼e ¼kuÞhªøkýe, çkuXe ¼kuÞhªøkýe, økt¼khe, ðzLkk ytfwh yLku suXe{Ä Aêk {rnLku. suXe{Ä, Mkhøkðku, økku¾hwt, «&™Ãkýeo Mkkík{k {rnLku. ®Mk½kuzk, f{¤{q¤, ÿkûk, fuMkh, suXe{Ä yLku Mkkfh ykX{k {rnLku yk çkÄkt yki»kÄku ykÞwðuoËeÞ yki»kÄku ðu[íkkt øktrÄÞkðk¤kLku íÞktÚke {¤e sþu. WÃkhktík çkeS Ëðkyku yk «{kýu Ãknu÷uÚke s Lkð{k {rnLkk MkwÄe ÷uðe. øk¼oÃkk÷ hMkLke yuf xuç÷ux hkus hkºku ÷uðe. V÷½]ík yuf yuf [{[e hkus Mkðkhu yLku hkºku yuf ø÷kMk ËqÄ{kt ÷ku.yknkh{kt ðkÞw fhu yuðk Xtzkt, ÷q¾kt yLku ðkMke yknkhÿÔÞku ÷uðkt Lknª. ðkÞwLkk «fkuÃkÚke Úkíke fMkwðkðz{kt WÃkÞwoõík yki»kÄkuÃk[khÚke yu çknuLkLku Ãkqhk {rnLku Lkku{o÷ MktíkkLk sLBÞwt.

Mkk{kLÞ hkuøkLku Ëqh fhíkk Þkuøk Þkuøk ¼økkðu hkuøk çkkçkk hk{Ëuð fhðkÚke ½ýku VkÞËku ÚkkÞ Au. ðk¤ ¾híkkt çktÄ ÚkE òÞ Au yLku fku{¤ çkLku Au. þe»kkoMkLk yÚkðk MkðkOøkkMkLk rLkÞr{ík heíku fhíkk hnuðkÚke ðk¤Lkkt {q¤ {sçkqík ÚkkÞ Au. ðk¤ ¾híkkt çktÄ ÚkkÞ Au yLku fMk{Þu ðk¤ MkVuË Úkíkkt LkÚke. ðk¤ [{fËkh y™u MkwtËh hnu Au.

MLkkÞwíktºkLke Lkçk¤kE Mkk{kLÞ heíku ðÄw Ãkzíkwt {kLkrMkf fkÞo fhLkkhkyku{kt yk hkuøk MkkiÚke ðÄw nkuÞ Au. {nwzeLke òºkk fhðkLkwt ¼q÷e økÞk yLku yk¾ku rËðMk ½h{kt çkuXk çkuXk ®[íkk fhíkk hnu Au. ykuMkhíkk ÔÞkÃkkheLke {kXe yMkhLkku ¼kuøk çkLku÷k yLÞ yuf ðuÃkkhe Mkkð {qtøkk{tíkh ÚkE økÞk Au. fkuE MkkÚku çkku÷íkk LkÚke, íknuðkhku{kt ¼køk LkÚke ÷uíkk yLku fkuE ftE ÃkqAðk òÞ fu íkhík s ÄúqMkfu ÄúqMkfu hze Ëu Au. ykðze {kuxe Wt{hLkk rÃkíkkLku çkÄkLke nkshe{kt ðkhtðkh hzíkk òuE íkuLkkt çkk¤fku Ãký nuçkíkkE økÞkt Au. yk yðMÚkkLku {Lkkur[rfíMkkLke ¼k»kk{kt ‘rhyuÂõxð rz«uþLk’ fnu Au. suLke MkkiÚke {kuxe ykzyMkh yu Au fu yuf ðkh rz«uþLk{kt VMkkÞk çkkË ÔÞÂõík íkuLke ÃkrhÂMÚkrík MkkÚku ÍÍq{ðkLkwt {ktze ðk¤u Au. íku ÃkkuíkkLke ÞkíkkLkkLkk rð»k[¢{kt s ½q{hkÞk fhu Au. yufË{ MktðuËLkþe÷ çkLke òÞ Au. LkkLke LkkLke ðkíkku{kt íku [ezkE òÞ Au yLku ¾kuxwt ÷økkze çkuMku Au. {n¥ðLkwt yu Au fu çkòh {tËe{kt nkuÞ Þk íkku rçkÍLkuMk zkWLk nkuÞ íÞkhu yuLkkÚke yMkh Ãkk{u÷k ík{k{u ík{k{Lku ftE ykðwt ÚkE síkwt LkÚke. ½ýk ÷kufku yuðk nkuÞ Au suyku ¼÷¼÷e {wMkeçkíkku{ktÞ r¾÷r¾÷kx nMkíkk hne þfu Au. rz«uMz ÚkLkkh yLku Lk ÚkLkkh{kt þku íkVkðík nþu? fËk[ yuðk ÷kufku suykuLkk fwxwtçk{kt {Lkkuøkík Mk{MÞkyku ðÄw {kºkk{kt nkuÞ íkuyku WËkMk ÚkELku ¼ktøke yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh

CMYK

WÃkkÞ: s÷Ëe ykhk{ {kxu ¾k÷e Ãkuxu yk{¤ktLkk {whççkkLku ¾qçk [kðe [kðeLku ¾kðku. íÞkhçkkË yuf f÷kf MkwÄe ftE Ãký ¾kðwt-Ãkeðwt Lknª. íkuLkkÚke {øksLkk ¿kkLkíktíkwykuLku þÂõík {¤u Au yLku MLkkÞw íktºk {sçkqík ÚkkÞ Au. Þkuøk MkkÄLkkÚke MLkkÞw íktºk {sçkqík ÚkkÞ Au. ykÃkMftÄÃkkËkMkLk, ð¢kMkLk, íkrfÞkMkLk, ÄúwðkMkLk, íkkzkMkLk ðøkuhuLkku yÇÞkMk fhðku. yLkw÷ku{-rð÷ku{, Lkkze-þkuÄLk, {qAko «kýkÞk{Lkku rLkÞr{ík heíku yÇÞkMk fhðku.

þhËe

þhËe Mkk{kLÞ çke{khe Au, suLku ðkhtðkh þhËe Úkíke nkuÞ íku{ýu íkuLku RøLkkuh Lk fhðe òuEyu. WÃkkÞ: þhËe{kt Þkirøkf r¢Þkyku fhðkÚke ½ýku s VkÞËku ÚkkÞ Au. Mkðkhu ¾k÷e Ãkux ¼r†fk, yLkw÷ku{-rð÷ku{ yLku WßòÞe «kýkÞk{Lkku yÇÞkMk fhðku òuEyu. yk MkkÚku Ëhhkus hkºku MkhrMkÞkLkwt íku÷ yÚkðk økkÞLkwt ½e nqtVk¤w fhe LkkfÚke yuf çku xeÃkkt Mkqt½ðkt. íkuLkkÚke þhËe Úkíke LkÚke. {øks Mkkhw t hnu Au yLku LkkfLkk hku ø k Úkíkkt LkÚke. íku WÃkhkt í k yXðkrzÞk{kt çku ðkh Mkkt s u s{ðkLke MkkÚku ÷Mký ¾kðw t .

nðu xk÷Lke Mk{MÞkLku fne þfþku çkkÞ çkkÞ! Ãkw

hw»kku {kxu xk÷ yu çknw {kuxe Mk{MÞk Au. òufu nðu xk÷Úke ÃkhuþkLk Ãkwhw»kkuLku ykLktË ÚkkÞ íkuðwt MktþkuÄLk ÚkÞwt Au. ‘MkkÞLMk xÙkLMk÷uþLk {urzrMkLk’ Lkk{Lke Ãkrºkfk{kt AÃkkÞu÷k yuf ynuðk÷{kt y{urhfLk rð¿kkLkeykuyu Ãkwhw»kku{kt Ãkzíke xk÷Lkwt [ku¬Mk fkhý þkuÄe fkZðkLkku Ëkðku fÞkuo Au. rð¿kkLkeykuyu ôËh Ãkh yÇÞkMk fheLku yuf «kuxeLk þkuÄe fkZâwt Au. «kuMxkø÷irzLk ze. rMkLÚkuÍ Lkk{Lkwt «kuxeLk ðk¤ ¾hðk {kxu sðkçkËkh Au. yk «kuxeLkLku ÷eÄu ðk¤ s÷Ëe ¾hu Au yLku xk÷ Ãkzíke nkuÞ Au. yk MktþkuÄLkLkk {wÏÞ rð¿kkLke «kuVuMkh ßÞkuso fkuxMkkhurMk÷u sýkÔÞwt fu «kuMxkø÷irzLk ze. rMkLÚkuÍ Lkk{Lkwt yuf ¾kMk «kuxeLk ðk¤Lke Ãkwrxfkyku{kt yufºk ÚkkÞ Au. yLku ßÞkt ßÞkt yk «kuxeLk ¼uøkwt ÚkkÞ Au. {kÚkk{kt íku søÞk Ãkh ðk¤ QøkðkLkk çktÄ ÚkE

nuÕÚk rhMk[o òÞ Au. nðu yk «kuxeLkLke yMkh nxkðeLku {kÚkk{kt ðk¤ QøkðkLke «r¢ÞkLku ÞÚkkðíkT hk¾u íkuðe Ëðkyku™wt Ãkrhûký [k÷e hÌkwt Au. rð¿kkLkeykuLkku Ëkðku Au fu ykx÷k MktþkuÄLk çkkË {kÚkkLke íð[k Ãkh ÷økkððkLke yuðe Ëðk çkLkkðe þfkþu suLkkÚke Ãkwhw»kku{kt xk÷ Ãkzíke hkufkþu.


CMYK

7

hrððkh, 8 yur«÷, h012

www.sandesh.com

n‚w¼kE ™ku™Mxku… yku™

n

‚w¼kEyu ‚ðkh™e …nkuh{kt …uz-ø÷ÔÍ ð„h ƒu®x„ þY fhe, “òuÞwt? ‚[e™ hknw÷ ÿrðzLke Vuhðu÷{kt nksh ™ hÌkku. …ºkfkhku ‘Œ{u õÞkhu...’ …qAu ™u yux÷u.” {U fÌkwt, “yuðwt ™Úke, yu ¼khŒ{kt s ™nkuŒku.” “ðkn, ÿrðz™e Vuhðu÷{kt ™ „Þku ™u {qfuþ ytƒkÛke™e ðu÷Vuh òuðk yuÂLx÷k …nkU[e „Þku?” “ðkŒ Œku ‚k[e. Mk[e™u RÂLzÞ™ xe{™k r¼Õ÷wyku fhŒkt {wtƒE RÂLzÞ™ xe{™k r…Õ÷wyku y™u ‚Õ÷wyku™u «uVhL‚ ykÃÞku.” Vkuh y [uRLs {U n‚w¼kE™u ‚kÚk ykÃÞku y™u òÛku {fox™u {rËhk…k™ fhkÔÞwt. “ÿrðzu yu™k «ð[™{kt ‚[e™™u zÙku… fÞkuo yux÷u ‚÷{k™u ytƒkÛkeÍ™e …kxeo{kt yk {wtƒE RÂLzÞLk™u ðÄkÔÞku.” “þu™e …kxeo nŒe?” n‚w¼kEyu {khe ‚k{kLÞ ¿kk™™e …]åAk™ku sðkƒ rðþu»k ¿kk™Úke ykÃÞku, “hks Xkfhu ™k{™k rðÏÞkŒ ‚{ksþkMºkeyu …kzu÷k ð„eofhÛk {wsƒ {wtƒE{kt ƒu «fkh™k RrLzÞ™ ð‚u Au. {÷kE ¾k™khk y™u Äw÷kE ¾k™khk. ßÞkt ‚ki {÷kE ¾k™khk ¼u„k {éÞk yuðe {qfuþ

‘‚[e™™e ‚ku{e’

ytƒkÛke™e …kxeo{kt ‚÷{k™ (yuLfh) nŒku.” “yåAk? þwt ÚkÞwt …kxeo{kt?”

nkuMx

“ƒúuz{u™ SðŒk nŒk íÞkt ‚wÄe fkhrfËeo™e þYykŒ{kt ‚[e™™u ƒúuz{u™ yr¼™tË™ yk…Œk. fkhrfËeo™k yMŒk[¤u ‚[e™™kt ™‚eƒ fu nðu ‚÷{k™ yu™u yr¼™tË™ yk…u Au. ‚Õ÷wyu ‚[e™™u ‚ku{e ƒË÷ yr¼™tË™ ykÃÞkt.” {U {{hku {qõÞku, “‚Õ÷wyu ‚t„eŒk™u sŒe fhe Œu yÍnh™u ðhe y™u ‚Õ÷wyu ‚ku{e (‚ku{e y÷e)™u sŒe fhe Œu Mk[e™™u ðhe.” n‚w¼kE y¾çkkh{kt …qhku nuðk÷ ðkt[e™u ykÔÞk nŒk. yu nuðk÷ ‚t¼¤kðe {™u …qhku fhe {khk nk÷nðk÷ ƒ„kzðk frxƒj nŒk, …kxeo{kt r«Þtfk [ku…hk …Ûk nŒe. þknhw¾ y™u yûkÞ suðk ‚kð ƒqZkyku ‚kÚku fk{ fhe xuðkÞu÷e r«Þtfkyu ™ðƒqZk ‚[e™™u ykuVh fhe, “[k÷ku ™ðe rVÕ{ ÷kìL[ fheyu.” ‚[e™u …qATÞwt, “xkRx÷ þwt hk¾þwt?” r«Þtfkyu

‚kxw ðk¤e ËeÄwt. …krfMŒk™eyku {k™u Au fu ‚[e™u {kºk …kuŒk™e ‚Ëe™e ‚Ëe ™Úke fhe …Ûk ƒktø÷kËuþ™u VkE™÷{kt ykððk™e Œf yk…e y™u yu heŒu …krfMŒk™™u yuf VkE™÷ SŒðk™e Œf yk…e yu yu™k ‚hnË …kh™k Ëuþku «íÞu™ku y…kh «u{ y™u ÓËÞ™e rðþk¤Œk ‚q[ðu Au.”

amiraeesh@yahoo.co.in

Ãk

íkuýu ÷kfze fu ½kuzeLkku WÃkÞkuøk fhðkLke Lkk Ãkkze. õÞkhuf íkku ðeMk r{rLkx MkwÄe íku ¾whþe{ktÚke Q¼ku Lk ÚkE þfu, Aíkkt íku fkuELke {ËË Lk ÷u. {Lku ÞkË Au 100 ÃkkWLz ðsLk Ÿ[fðk {kxu fhðku Ãkzu íkux÷ku Ãkrh©{ íkuLku yuf xurLkMk çkkì÷ Ÿ[fðk {kxu fhðku Ãkzíkku níkku. yuf Ãkøk÷wt ¼hðk {kxu Ãký íkuLku fux÷ku Mkt½»ko fhðku Ãkzâku níkku yu Ãký ÞkË Au.

xqtfe ðkíkko òuLk ðkÞLke &÷ush Ãký ðkík ynª Ãkqhe Úkíke LkÚke. r{Mkqhe ðu÷e fkì÷usLke Vqxçkkì÷ xe{Lkku íku Mkkhku ¾u÷kze níkku. {khku çkeòu ¼kE çkkìçk nt{uþkt íkuLke Ãkz¾u hnuíkku yLku íkuLku nkh {kLkðk Lk Ëuíkku Lku íkuLku nt{uþkt yuf s ðkík Mk{òðíkku - Ëhuf {w~fu÷eLkku hMíkku Lkef¤u s Au, yuLkku hMíkku nkuÞ s Au. ßÞkusoLke Mkkhðkh ºký ð»ko [k÷e. 1948Lke yuf çkÃkkuhu íku Úkkuzwt [k÷e þõÞku,Ãký íkuLkku Ãkøk fxkÞu÷e ¾e÷e Ãkh Ãkzâku yLku ¾e÷e íkuLkk Ãkøk{kt ½qMke økE. 1949{kt íkuLku rV÷ nurhMku ykurzþLk {kxu çkku÷kðu÷ku Lku íkuLku fkfzk ÚkÞk. 1950{kt íku ËkÍe økÞku. 40 xfk çkLMko

zÙkÞ ðursxuçk÷ {L[wrhÞLk

Mkk{økúe {erzÞ{ MkkRÍLke Aeýu÷e fkuçke - 1 Lktøk {erzÞ{ MkkRÍLkwt Aeýu÷wt økksh - 1 heík Lktøk LkkLke MkkRÍLkwt 1. fzkE{kt sYrhÞkík {wsçkLkwt íku÷ Aeýu÷wt V÷kðh økh{ fhku. 1/4 ¼køk 2. fkuçkes, økksh, V÷kðh, 1/3 Íeýkt Mk{khu÷kt ÷e÷kt {h[kt, 1/3 ÷Mký, 2/3 ÷e÷kt {h[kt - 3 ykËwt, Lk{f, {UËku, yLku 2 Lktøk xeMÃkqLk MkkuÞk MkkuMkLku W{uheLku Mk{khu÷e ÷MkýLke Mkkhe heíku r{õMk fhku yLku yk f¤eyku - 15 Lktøk r{©ý{ktÚke økku¤ çkkuÕMk çkLkkðe Íeýku Mk{khu÷ ykËw ÷ku yLku íkuuLku fkuLko^÷kuh{kt - ËkuZ $[Lkku xwfzku høkËku¤eLku híkkþ Ãkzíkk yLku Lk{f MðkË {wsçk r¢MÃke ÚkkÞ íÞkt MkwÄe ík¤ku. {UËku - 1/4 fÃk zkfo MkkuÞk MkkuMk - 3. íku Ëhr{ÞkLk LkkuLkÂMxf fzkE{kt yuf xuçk÷MÃkqLk íku÷ økh{ fhku. 4 xeMÃkqLk íku{kt çkkfe hnu÷k ykËwt, ÷Mký, íku÷ - 1 xuçk÷MÃkqLk yLku ík¤ðk {kxuLkwt ÷e÷kt {h[kt, Mku÷uhe çkkfe hnu÷ku íku÷ MkkuÞk MkkuMk W{uhku yLku Mkktík¤ku. Mk{khu÷e Mku÷uhe 2 $[Lke zk¤¾e fkuLko^÷kuh - 1 xeMÃkqLk ðursxuçk÷ Mxkuf 1 fÃk fk¤k {heLkku ÃkkWzh - 1/2 xeMÃkqLk rðLkuøkkh - 1 xeMÃkqLk ¾ktz - 1/2 xeMÃkqLk ÷e÷e zwtøk¤eLkkt Íeýkt Mk{khu÷kt ÃkkLk - 2 zk¤¾e

zkì. hEþ {Lkeykh

yfu÷u ni íkku õÞk øk{ ni!

ßÞkuso r{Mkqhe ðu÷e fkì÷usLke Vqxçkkì÷ xe{Lkku Mkkhku ¾u÷kze níkku. {khku çkeòu ¼kE çkkìçk nt{uþkt íkuLke Ãkz¾u hnuíkku yLku íkuLku nkh {kLkðk Lk Ëuíkku Lku íkuLku nt{uþkt yuf s ðkík Mk{òðíkku Ëhuf {w~fu÷eLkku hMíkku Lkef¤u s Au, yuLkku hMíkku nkuÞ s Au. Ëhuf yfM{kík ÃkAe ßÞkuso ðÄw {sçkqík ÚkE çknkh ykðíkku yLku rðÎLkkuLku Ãkkh fhðkLke ÃkkuíkkLke ûk{íkk òuE ¾wþ Úkíkku. íkuýu ðkt[u÷wt fu òu {kýMk hMíkk ÃkhLkkt rðÎLkku íkhV òuþu íkku íku æÞuÞ [qfe sþu 46{kt yu hkºku y{khk ½h Ãkh su íkkuVkLk ºkkxõÞwt níkwt íkuuLku nwt fËe Lknª ¼q÷wt. Vqxçkkì÷ «uÂõxMk fhe {khku ¼kE ½hu ykÔÞku Lku íkhík VMkzkE Ãkzâku. íkuLku 104 rzøkúe íkkð níkku. zkìõxhu fÌkwt, íkuLku Ãkkur÷Þku ÚkÞku Au. yu rËðMkku{kt Ãkkur÷ÞkuLke çke{khe ðuçMxh, r{Mkqhe{kt ðkhtðkh Úkíke yLku fux÷ktÞ çkk¤fku {he síkkt, yÃktøk ÚkE síkkt. zkìõxhu íÞkh ÃkAe yuf rËðMk ßÞkusoLku fÌkwt, “Ëefhk, íkLku ykðwt fnuðwt {Lku øk{íkwt LkÚke Ãký íkLku Ãkkur÷Þku ÚkÞku Au. íkwt ½kuze ÷eÄk ðøkh fu y[fkÞk rðLkk [k÷e Lknª þfu. íkkhku zkçkku nkÚk Ãký Lkfk{ku ÚkE økÞku Au.” ßÞkusou nt{uþkt [uÂBÃkÞLk ÚkðkLkwt MðÃLk òuÞwt níkwt. økÞk ð»kuo shkf {kxu s íku hne økÞku níkku. íkuLke ðk[k íkku òýu nýkE økE. {ktz íku çkkuÕÞku, “zkìõxh.” “çkku÷.” zkìõxhu íkuLkk ¾¼k Ãkh nkÚk {qõÞku, “þwt fnu Au çkuxk?” “økku xw nu÷.” íkuLkk yðks{kt yuf MktfÕÃk níkku. çkeò rËðMku LkMko íkuLkk f{hk{kt økE íkku íku s{eLk Ãkh ŸÄku Ãkzâku níkku. “yk þwt?” LkMko yk½kík Ãkk{e. “ftE Lknª, nwt [k÷ðkLkku «ÞíLk fhíkku níkku.”

ðkíkLkwt ðíkuMkh

rhxkÞh ÚkkÞ …Ae.” yhu, ¾wË Mk[e™™ku Ëefhku yswo™ r¢fuxh ƒ™ðk™e ¾uð™k hk¾u Au. yu™u …Ûk yu™e {B{e fnuŒe Œku nþu s ™u fu ƒuxk, Œkhk …Ã…k rhxkÞh ÚkkÞ Œku Œkhku [kL‚ ÷k„þu ™u!’..” n‚w¼kE yksu y™Mxku…uƒ÷ nŒk. Ë‚ ðh‚ …nu÷kt™k ‚[e™ suðk, “‚[e™™u rðï r¢fux ½ýwt ‚L{k™ yk…u Au, rðËuþe xe{ku Œku ½Ûke ðkh ‚[e™™k fu[ zÙku… fhe ¢eÍ …h hnuðk™ku [kL‚ yk…u Au. yk ŒhV ¼khŒeÞ r¢fux ƒkuzo yu™u zÙku… ™ fhe ¢eÍ …h hnuðk™ku [kL‚ yk…u Au.” {U y{khe ‚krníÞfkhku ‚kÚku™e ‚[e™™e ‚„kE ònuh fhe, “„wshkŒe™e …nu÷e ™ð÷fÚkk ‘fhÛk½u÷ku’ ÷¾™kh ™tËþtfh ‚[e™™k …hËkËk‚‚hk ÚkkÞ. yu{™u ¾ƒh ™net nkuÞ fu yu{™ku yk …h…kiºk s{kE ykðku ‘fhÛk½u÷ku’ ™net …Ûk ‘h™½u÷ku’ ™eðzþu. yu{Ûku ‚[e™™u ‚…™k{kt ykðe™u fnuðwt òuEyu fu “nðu ÷kufkuyu Œ™u h{Œku òuðku nþu Œku ðerzÞku …h òuE ÷uþu, þwt fk{ ÷kEð{kt ƒqx y™u ƒux ½‚u Au? ðk™¾uzu™u ¾uzðk™wt Akuz! ðk™«MÚk Úkk! ƒuxk, ‚[e™! Œwt ‚k[ku ‘h™½u÷ku’ nkuÞ Œku Œkhu …kuŒk™k Ëeðk™¾tz{kt ƒu‚e™u rðhkx y™u hkurnŒ™u h{Œk òuðk òuEyu.”

ÃkhËuþ{kt yuf÷k hnuðkLkwt [÷ý ðÄíkwt òÞ Au. yuf÷k hnuLkkhk ÃkkuíkkLke ®sËøkeÚke ¾wþ Au yLku fnu Au fu y{u y{khk SðLkLku y{khe ÃkkuíkkLke þhíku Sðe þfeyu Aeyu.

ykøk{kt MkkuLkwt íkÃku íku{ ðÄkhu þwØ ÚkkÞ Au

19

fÌkwt, “xkÞzo nqt, rhxkÞzo ™nª!” {U ÷k„Ûke ÔÞõík fhe, ‘Mk[e™™u ‚ku{e ƒË÷ ¼khŒ{ktÚke Úkkuzkt ykuAkt yr¼™tË™ {éÞkt, ™net?” n‚w¼kE fnu, “yu Œku ¾hwt s, …Ûk òufu …krfMŒk™eykuyu yu™ku yk¼kh {k™e™u

{U fÌkwt, “n‚w¼kE yk{ fxkûk ™ fhku, ‚[e™ fkÞ{ Ëuþ {kxu h{u Œku fËe Œku …kzkuþe Ëuþ {kxu h{u ™u Þkh! yk ðkŒ ¼÷u ¼khŒeÞku™u ™ ‚Ëe, …Ûk ‚Ëe yk¾hu ‚Ëe Au. …kzkuþe Ëuþku Œku yux÷u ‚wÄe fnu Au fu òu Œ{u ‚[e™™u ¼khŒhíLk yk…ðk™k ™ nku Œku y{u …krfMŒk™híLk fu ƒktø÷kËuþhíLk yk…ðk ŒiÞkh s Aeyu.” n‚w¼kE fnu, “yu „{u Œu nkuÞ …Ûk Mk[e™ ¼khŒ«u{e Œku ¾hku. Mk[e™u yu{ fÌkwt fu {khku hufzo fkuE rðËuþe ™nª …Ûk rðhkx fkun÷e fu hkurnŒ þ{ko Œkuzþu. òufu ‚kÚku ‚kÚku yu{ …Ûk fÌkwt fu nwt 2015 ‚wÄe Œku h{eþ s. yux÷u hkurnŒ þ{ko shk xuLþ™{kt Au. yu nðu yu s rð[khŒku nþu fu ƒkh{k ¾u÷kze Œhefu ‚Ëe fuðe heŒu {khe þfkÞ?” {U ‚qh …whkÔÞku, “‚[e™ rhxkÞzo ÚkkÞ yu™e hkn òuðk{kt ½Ûkk xkÞzo ÚkE „Þk.” n‚w¼kEyu yu{™k ‚k{kLÞ ¿kk™™k ¾ò™k ‚kÚku ðkŒ™ku ŒtŒw …fze ÷eÄku, “{™kus rŒðkhe …Ûk ðkhe ykðu yu™e ðkhe òuE hÌkku Au. «uÂõx‚ fhðk™wt Akuze [uŒuïh …qòhk Eïh™e …qò fhe hÌkku Au. yhu, ƒkh Œuh ðh‚™k Akufhktyku™u {kƒk…u fkur[tt„ fuB…{kt {kuf÷ðk™wt ƒtÄ fÞwO Au. {kƒk… fnu Au, “ƒuxk, ‚[e™ ËkËk

4. 5. 6.

7.

ÚkðkÚke íkuLkkt VuVMkkt ¾hkçk ÚkE økÞkt. íÞkhu íkuLku {khk çkeò ¼kE yu÷Lku çk[kÔÞku níkku Lku íku Ãkkuíku Ãký ½ýwt ËkÍTÞku níkku. yk Ëhuf yfM{kík ÃkAe ßÞkuso ðÄw {sçkqík ÚkE çknkh ykðíkku yLku rðÎLkkuLku Ãkkh fhðkLke ÃkkuíkkLke ûk{íkk òuE ¾wþ Úkíkku. íkuýu ðkt[u÷wt fu òu {kýMk hMíkk ÃkhLkkt rðÎLkku íkhV òuþu íkku íku æÞuÞ [qfe sþu. yk ykí{rðïkMk yLku h{qS Mð¼kðu íkuLku hûÞku: Úkkuzk Mk{Þ ÃkAe íkku þku rçkÍLkuMk{kt «ðu~Þku yLku ‘÷kV RLk’ ‘y{urhfLk fku{uze yuðkuzoTÍ’ suðk {kir÷f fkÞo¢{ku îkhk xur÷rðÍLkLke ËwrLkÞk{kt ¢ktrík MkSo yLku RLkk{ku Ãký {u¤ÔÞkt. ¾hu¾h íkuýu Mkkrçkík fÞwO níkwt fu MkkuLkwt ykøk{kt íkÃku íku{ ðÄkhu þwØ ÚkkÞ Au. íkuýu ÃkkuíkkLke íkkfkík çkíkkðe yLku Ãkqhk ËuþLku ykLktË ykÃÞku.

÷kMx ÷kRLk Mkh¤ yLku MkeÄk Mktòuøkku{kt ÔÞÂõíkíð LkÚke ½zkíkwt. ÔÞÂõíkíð ½zkÞ Au yLkw¼ðkuÚke, fMkkuxeÚke, ÃkezkÚke. íku{ktÚke ÃkMkkh Úkíkkt Úkíkkt s ykí{k {sçkqík çkLku Au, árü MkkV ÚkkÞ Au, {n¥ðkfktûkk òøk]ík ÚkkÞ Au yLku MkV¤íkk «kÃík ÚkkÞ Au. - nu÷Lk fu÷h (‘MLkunLkwt MkkIËÞo’ ÃkwMíkf{ktÚke, «fkþf: ykh. ykh. þuX, y{ËkðkË)

MktSð fÃkqh 1.

Mkk{økúe ÷e÷k ðxkýk - 2. 1/2 fÃk ({xh) {tøkkuze - 1/2 fÃk ( {økLke ðze) ¾kxwt Ënª - ËkuZ 3. fÃk çkuMkLk - 3 xuçk÷MÃkqLk 4. íku÷ - 6 xuçk÷MÃkqLk Lk{f MðkË yLkwMkkh n¤Ëh ÃkkWzh - 1/2 xeMÃkqLk ÷k÷ {h[kt ÃkkWzh - 1 xeMÃkqLk yuf [Ãkxe ®nøk Shwt - 1 xeMÃkqLk hkELkk Ëkýk 1/2 xeMÃkqLk {uÚkeLkk Ëkýk 1/2 xeMÃkqLk ÷MkýLke f¤e 3Úke 4 Lktøk ÷e{zkLkkt ÃkkLk 6Úke 8 Lktøk Mkqfkt ÷k÷ {h[kt - 8 Lktøk

÷u¾f {kMxh þuV yLku xur÷rðÍLk nkuMx Au.

rðþu»k «fkrþík ÃkwMíkf ‘çkkì®÷øk yu÷kuLk’{kt ÷ÏÞwt níkwt fu, y{urhfk{kt Mkk{krsf íkkýkðkýkyku íkqxíkk õðkìr÷xe ykìV ÷kRV{kt {kuxwt økkçkzwt Ãkzâwt Au. yuf÷k hnuðk çkkçkíku y{urhfkLkk {Lkkur[rfíMkfku suõÞwr÷Lk ykuÕz yLku rh[kzo M[uðxoTÍ íkku [uíkðu Au fu y{urhfk{kt yk yuf Lkðk s «fkhLke Mkk{krsf Mk{MÞk ykfkh ÷E hne Au. ËuþLkk ykhkuøÞ yLku Mkw¾[uLkLku Ãký yMkh fhþu. yk {kxu íku{Lkku su ykÄkh, Ãkwhkðku Au íku Ãký ¾kuxku íkku LkÚke s. y{urhfkLkk 1985Úke 2004 MkwÄeLkk yuf Mkk{krsf yÇÞkMk{kt [kUfkðLkkhe rðøkíkku {¤e Au. yk yÇÞkMk {wsçk MktÏÞkçktÄ y{urhfLkkuyu fçkqÕÞwt fu fkuE çkkçkík fu Mk{MÞk ytøku ºký sýkyu ¼uøkk ÚkELku [[ko fhe nkuÞ íkuðwt çkLÞwt s LkÚke. (òufu yuf yÇÞkMk yk{kt {krníkeËku»k nkuðkLkwt Ãký sýkðu Au.) íku{ Aíkkt ykLkku xqtf Mkkh íkku yux÷ku s fu ½ýk

çkÄkLkku yuf÷k hnuðk íkhVLkku yk Íkuf Au. yk LkkLkku Ãkwhkðku Ãký y{urhfLkkuLke yuf÷íkkLku Mk{sðk {kxu Ãkqhíkku Au. rh{ yLku ÞwrLkðŠMkxe ykìV rþfkøkkuLkk MkkurþÞ÷ LÞqhku MkkÞÂLxMx òunLk xe. fkMÃke yuf÷íkk ÃkhLke çkqf{kt sýkðu Au yuf÷k hnuðwt yLku yuf÷íkkLkku y™w¼ð fhðku, yu çktLku y÷øk çkkçkík Au. òufu su ÷kufkuLkk SðLk{kt ¼tøkký Ãkzâwt nkuÞ Lku yuf÷íkk MkËe økE nkuÞ yuðk ÷kufku yuf÷k hnuíkk nkuÞ yu çkLkðk òuøk Au. fkMÃkeLkk sýkÔÞk {wsçk íkku íkuýu yuf÷íkk Ãkh MktþkuÄLk fhðk {kxuu 300 ÷kufkLkk RLxhÔÞq ÷eÄk níkk. ykLkk ykÄkhu íku{Lkk Mkk{krsf MktçktÄkuLku òuELku yuf ði¿kkrLkf íkkhý hsq fÞwO. su{kt Mkkrçkík ÚkÞwt Au fu su yuf÷Ãktrzíkku Au íku ¾hu¾h íkku yuf÷k LkÚke nkuíkk. Q÷xkLkwt yu{ òuðk {éÞwt fu yuf÷kyku Ãký Mkk{krsf «ð]r¥kyku{kt òuzkÞu÷k nkuÞ Au. íkuyku hMk ÷ELku Sðu Au. fux÷kÞ þnuhLkk yuf÷kyku SðLkLkku MkhMk heíku ònuh{kt ykLktË {kýe hÌkk Au. Mkk[tw íkku yu Au fu yuf÷k hnuðwt yu MkkiÚke ykuAku ¾[ko¤ rðfÕÃk Au. yíÞkhu Vur{÷e{kt MkkÚku hnuðk fhíkkt íkku {kuxk ¼køkLkkLku yuf÷k hnuðk{kt ðÄkhu hMk Ãkzu Au.

{xh ykih {tøkkuze fZe

¾kLkk ¾òLkk çku xuçk÷MÃkqLk Ãkkýe{kt fkuLko^÷kuh ykuøkk¤ku. ðursxuçk÷ MxkufLku fzkE{kt W{uhku yLku yufÚke çku r{rLkx {kxu Wfk¤ku. fkuLko^÷kuh r{©ý, {he Ãkkðzh, rðLkuøkkh yLku ¾ktzLku W{uhku yLku Mkkhe heíku r{õMk fhku. ðursxuçk÷ çkkuÕMkLku fkøk¤ Ãkh fkuhk fhku, yLku íkuuLku MkkuMk{kt Lkk¾ku yLku Mkkhe heíku r{õMk fhku. íkuLku økuMk ÃkhÚke Wíkkhe ÷ku yLku íku{kt yzÄk ÷e÷e zwtøk¤eLkkt ÃkkLk W{uhku yLku Mkkhe heíku r{õMk fhku. økh{ fheLku Mk‹ðøk rzþ{kt xÙkLMkVh fhku yLku çkkfe hnu÷kt zwtøk¤eLkkt ÃkkLkÚke økkŠLkþ fhku.

hËuþ{kt yuf÷k hnuLkkhk yuf÷Mkqhk ÷kufkuLke MktÏÞk ðÄíke òÞ Au. yuf÷k hnuðkLkwt ð¤øký yu ¾hu¾h ¾qçk s {kuxku Mkk{krsf çkË÷kð Ëþkoðu Au. y{urhfkLke s ðkík ÷Eyu íkku 1950Lkk ð»ko{kt yuf÷k hnuLkkhk LkkøkrhfkuLke MktÏÞk 40 ÷k¾ níke. yk yktfzku yu Mk{ÞLke ËuþLke fw÷ ðMíkeLkk 9 xfk sux÷ku Úkíkku níkku. y{urhfkLke yksLke ðkík fheyu íkku fw÷ ðMíke{kt 3.3 fhkuz ÷kufku yuf÷k hnuðk ÷køÞk Au, su fw÷ ðMíkeLkk 28 xfk Au. ykLkku {ík÷çk íkku yu{ Ãký fkZe þfkÞ fuu MktíkkLkrðnkuýkt ËtÃkíkeyku MkkÚku hneLku ftxkéÞkt Au. rð¼õík fwxwtçkku nðu Mkkð Mkk{kLÞ ÚkE økÞkt Au. fkuE økúwÃk{kt fu Y{{uxLke MkkÚku Ãký Lknª, {kºk Lku {kºk yuf÷çktËk hnuðwt Au. yuf÷k hnuðkLke heík¼kík{kt AuÕ÷kt Ãkkt[ ðhMk{kt ¾qçk s WAk¤ku ykÔÞku Au. Ãkkur÷rxf÷ MkkÞÂLxMx hkuçkxo ze. ÃkwxLkk{u ÃkkuíkkLkk ð»ko 2000{kt

heík LkkuLkÂMxf fzkE{kt [kh xuçk÷MÃkqLk íku÷ økh{ fhku. çkuMkLk, Ënª, Lk{f, n¤Ëh ÃkkWzh, ÷k÷ {h[k ÃkkðzhLku ¼uøkk fhku yLku íku Lkh{ ÚkkÞ íÞkt MkwÄe Veýku.íku{kt ºký fÃk Ãkkýe W{uhku yLku Mkkhe heíku r{õMk fhku. fzkE{kt {tøkkuze W{uhku yLku híkkþ Ãkzíke ÚkkÞ íÞkt MkwÄe Mkktík¤ku. Ÿze LkkuLkÂMxf fzkE{kt çku xuçk÷MÃkqLk íku÷ økh{ fhku. íku{kt ®nøk, Shwt, hkELkk

Email : enquiry@sanjeevkapoor.com.

CMYK

5.

6. 7.

8.

Ëkýk, {uÚkeLkk Ëkýk W{uhku yLku íkÃk¾erhÞk htøkLkwt ÚkkÞ íÞkt MkwÄe Mkktík¤ku. ÷MkýLku Íeýwt Mk{khe ÷ku íku{kt ÷e{zkLkkt ÃkkLk yLku Mkqfkt ÷k÷ {h[kt W{uhku yLku íkuLku 1/2 r{rLkx Mkktík¤ku. íku{kt ËnªLkwt r{©ý W{uhku yLku Mknus ½è ÚkkÞ íÞkt MkwÄe n÷kðku. íku{kt ÷e÷k ðxkýk, {tøkkuze ðze W{uhku yLku çkhkçkh íkiÞkh ÚkR òÞ íÞkt MkwÄe Ãkfðku. ðhkr¤Þk ¼kík MkkÚku økh{ økh{ Mkðo fhku.

õÞkt, fux÷k yuf÷kþqhk Ëuþ y{urhfk fuLkuzk rçkúxLk MðezLk Rxk÷e òÃkkLk hrþÞk Ë. ykr£fk çkúkrÍ÷ fuLÞk ¼khík

fw÷ ðMkíkeLkk xfk 28 27 34 47 29 31 25 24 10 15 03

yuf÷k hnuðkLkkt fkhýku{kt {kuzLko ðuÕÞw, ÔÞÂõíkøkík Mðíktºkíkk, òík rLkÞtºký- Mk{sý ¾qçk s WÃkÞkuøke Au. yuf÷k hnuLkkhk yu{ fnu Au fu y{u y{khwt SðLk Au íkuLku ÃkkuíkkLke þhíku Sðe þfeyu Aeyu. yuf÷k SðLkkhkyku íkku yu{ Ãký {kLku Au fu ËhufLku yuf÷k Sððk Ëuðku òuEyu. y{khtw y{khkt {k-çkkÃk Ãkh Ãký æÞkLk hnu Au. yíÞkhLkk rzrsx÷ s{kLkk{kt su MkkurþÞ÷ LkuxðfoLkwt rðMíkhý ÚkÞwt Au íku{kt yuf÷k hnuðk{kt s ðÄkhu {ò Au. (MkkisLÞ : xkR{)


CMYK

8

hrððkh, 8 yur«÷, h012

www.sandesh.com

sLkh÷Lkku støk: RríknkMk ËkunhkÞ Au Ãkki

hkrýf ytøkúus Mk{ÞLke yuf fnuðík Au fu ‘rnMxÙe rhÃkex RxMkuÕV’ yux÷u fu RríknkMkLkwt ÃkwLkhkðíkoLk Úkíkwt nkuÞ Au. {ík÷çk fu RríknkMkLke ½xLkkyku MkkRf÷Lke {kVf ½q{íke hnu Au. yk fnuðík rðrðÄ MðYÃku «[r÷ík Au. ÷u¾f ßÞkuso Rr÷Þxu (1819-80) ‘MkeLk ykìV õ÷urhf÷ ÷kEV’{kt «Úk{ ð¾ík yk fnuðík «ÞkuS níke. {kfo xTðuRLku {òrfÞk íkkuh{kt ÷ÏÞwt níkwt. rnMxÙe zÍ Lkkux rhÃkex RxMkuÕV çkx Rx zÍ hkE{ yux÷u fu RríknkMk òíku Ëkunhkíkku LkÚke Ãký yuLku {¤íkku ykðíkku nkuÞ Au.

fkuEfu yu{kt MkwÄkhku fheLku fÌkwt, RríknkMk Ëkunhkíkku LkÚke çkuðfqVku yuLku Ëkunhkðu Au. «rMkØ y{urhfLk rV÷kuMkkuVh ßÞkuso MktíkÞkLkkyu yk ðkík shk swËe heíku fne, ÄkuÍ nw fuLk Lkkux rh{uBçkh Ä ÃkkMx ykh ftzu{Lz xw rhÃkex Rx. {ík÷çk fu su ÷kufku ¼qíkfk¤{ktÚke fþtw þe¾íkk LkÚke yu ¼q÷kuLku Ëkunhkðu Au. yk fnuðík yLku yk ÷ktçke rÃküÃku»kýLkwt fkhý MkuLkkæÞûk ðe.fu. ®Mkn yLku fuLÿ Mkhfkh ðå[u [k÷íke {øks{khe Au. 1962{kt ¼khíkLke su Lkk{kuþe ÚkE níke yuLkk fkhýu su{Lku ÞkË nkuÞ yuðk çkwÍwøko ({Lk{kunLk ®Mkn yLku yu.fu.yuLÚkLke yux÷k çkwÍwøko íkku Au s) ÷kufkuLku rnMxÙe rhÃkex RxMkuÕVðk¤e ðkík{kt Mkå[kELkku hýfku Mkt¼¤kíkku nþu. Ãk[kMk ð»ko Ãknu÷kt, 1959{kt sLkh÷ rÚkB{GÞkyu ¼khík [eLk ðå[uLkk Mkt¼rðík îtî (1962) {kxu MkuLkkLku íkiÞkh fhðkLke ÞkusLkk çkíkkðe níke. íkífk÷eLk Mkthûký {tºke ðe.fu. {uLkLku yk Ã÷kLkLkku yMðefkh fÞkuo yux÷u ÚkeB{GÞkyu ðzk«ÄkLk LknuhwLku íÞkøkÃkºk ykÃke ËeÄku. Lknuhwyu yu{Lke fwLkun ðkÃkheLku yk íÞkøkÃkºk ÃkkAku ÷uðzkÔÞku Ãký ÚkeB{GÞkLke ¼÷k{ýkuLku íkku LkshytËks s fhðk{kt ykðe. ÚkeB{GÞkLke MkuLkk yæÞûkLke yðrÄ Mk{kÃík ÚkE íÞkhu y{urhfLk sLkh÷ ßÞkuso

yuMk. ÃkuxkuLk fu rîíkeÞ {nkÞwØLkk LkkÍe sLkh÷ RhrðLk hku{u÷Lke su{ VkE®xøk sLkh÷ íkhefu yku¤¾kíkk sLkh÷ ÚkkuhkxLku MkuLkkæÞûk çkLkkððkLke ÚkeB{GÞkLke ¼÷k{ýLku yðøkýeLku hksfeÞ ÃknkU[ Ähkðíkk «kýLkkÚk ÚkkÃkhLku çkZíke ykÃkðk{kt ykðe. RríknkMkfkh hks økkuMðk{e hku{e÷k ÚkkÃkh yLku Ãkºkfkh fhý ÚkkÃkhLkk rÃkíkkLkk yu fkfk níkk yLku ÷øLkMktçktÄÚke Lknuhw ÃkrhðkhLkk MktçktÄe níkk. ykðk s Ãkkrhðkrhf MktçktÄLkku ÷k¼ sLkh÷ çkúes {kunLk fki÷Lku {éÞku yLku ÔÞqnkí{f heíku {n¥ðLkk

ÞwØLke Ãkíkkðx{kt {þøkq÷ níkk. {uLkLku íkku ríkçkuxLke [eLke ½qMký¾kuheLke íkhVËkhe fhíkkt ‘¾kíkhe’ ykÃke níke fu [eLk õÞkhuÞ ¼khík Ãkh yk¢{ý Lknª fhu. {wÆku yu Au fu MkuLkkæÞûk y™u yu{Lkk hksfeÞ Mkknuçk swËe swËe ¼k»kk{kt fu rËþk{kt ðkík fhíkk nkuÞ yuðku yk Ãknu÷ku rfMMkku LkÚke. 1962Lkk ÃkhksÞLku çknw s Mkne heíku Lknuhw yLku yu{Lkk zuÃÞwxe {uLkLkLkk Ëhðksu Ähðk{kt ykðu Au. MkuLkkæÞûk ðe.fu.®Mknu MkuLkk{kt [k÷íke økuhheríkyku W½kze ÃkkzeLku ÞkuøÞ fk{ s fÞwO Au.

çkúu®føk ÔÞqÍ

MkuLkkæÞûk y™u yu{Lkk hksfeÞ Mkknuçk swËe swËe ¼k»kk{kt fu rËþk{kt ðkík fhíkk nkuÞ yuðku yk Ãknu÷ku rfMMkku LkÚke. Lknuhwfk¤Úke ykðk çkLkkðku RríknkMk{kt LkkUÄkÞk Au W¥khÃkqðo Mkufxh{kt yu{Lku f{kLzh rLkÞwõík fhkÞk. 1962{kt [eLku ßÞkhu yk¢{ý fÞwO íÞkhu yk s f{kLzh fki÷ Þwؼqr{ AkuzeLku rËÕneLke nkuÂMÃkx÷{kt ¼híke ÚkE sE RríknkMk{kt Lkk{ LkkUÄkððkLkk níkk. Lknuhw yLku yu{Lkk Mkthûký{tºke {uLkLkLku MkhnËku Mkk[ððkLku çkË÷u ‘Úkzo ðÕzo ykuzoh’ Q¼ku fhðkLke fÕÃkLkk{kt ðÄw hMk níkku. Lknuhw Ãkrù{Lkk zk‹÷øk níkk. ÚkeB{GÞkLke s ¼÷k{ýLke yðøkýLkk fheLku yu fk~{ehLkk {Mk÷kLku MktÞwõík hk»xÙMkt½Lkk Ëhçkkh{kt ÷E økÞk níkk. sLkh÷ fheyÃÃkkyu W¥khÃkqðo{kt RL£kMxÙõ[hLkku rðfkMk fhðk Mkq[Lk fÞwO níkwt íÞkhu Lknuhw W¥khÃkqðoLke MktMf]ríkLke ò¤ðýe fhðkLkwt rçkúrxþ Lk]ðtþþkMºke ðuheÞh RÕðeLkkLkwt ÷uõ[h Mkkt¼¤íkk níkk. yu Ãkkuíku çku ykrËðkMke ÞwðíkeykuLku ÃkhýeLku Aqxk Ãkzâk níkk. LknuhwLkk yu Vuðrhx níkk. hk»xÙMkt½Lke h[Lkk ÚkE íÞkhu Mkwhûkk Ãkrh»kË{kt fkÞ{e MkÇÞÃkËLke ¼khíkLku ykuVh ÚkE níke. Ãký Lknuhw yuLkku yMðefkh fhe {kykuLkk [eLkLku yu çkuXf ykÃkðk Mkq[Lk fÞwO níkwt. 1950{kt [eLke MkuLkk Mðíktºk ríkçkux{kt ½qMke økE níke íÞkhu Lknuhw fkurhÞLk

sLkh÷ fux÷kÞ ð¾íkÚke rLkþkLkk Ãkh Au. yu{Lke sL{ íkkhe¾Lkku {wÆku su yktíkrhf çkkçkík níke, MkkðosrLkf fheLku yu{Lku {kÚkkfqrxÞk sLkh÷ íkhefu Mkkrçkík fhkÞk. yu{ýu ßÞkhu MkkðosrLkf fhðk suðe çkkçkík (¼úük[kh) yktíkrhf Lk hk¾e íkku nðu yu{Lku MðåAtËe sLkh÷ íkhefu þq¤eyu [ZkððkLke íksðes ÚkE hne Au. RríknkMk{ktÚke ykÃkýu þe¾ðwt Lk òuEyu? ðe.fu. ®Mknu su hûkk økkuxk¤kLke ðkík Wòøkh fhe Au yu{ktÞ rnMxÙeLkwt rhrÃkxuþLk Au. ’80Lkk ËkÞfk{kt MkuLkkLkk ykðk s yuf çkkuVkuMko fktz{ktÚke rðïLkkÚk «íkkÃk®MknLkku sL{ ÚkÞku níkku. ðe.Ãke. yLku ðe.fu. ðå[u íkw÷Lkk{kt ¾kMk ftE LkÚke rMkðkÞ fu su ÃkrhÂMÚkrík ðe.Ãke. ®Mkn Mkk{u níke ÷øk¼øk yuðe s ÃkrhÂMÚkrík{kt ðe.fu. ®Mkn VMkkR hÌkk Au. ðe.Ãke. ®Mknu hkSð økktÄeLke Mkhfkh{kt Lkkýk{tºke ÃkËuÚke Mkthûký ¼úük[kh Ãkh nkÚk LkkÏÞku níkku. yu{kt ðe.Ãke. ®MknLke rðËkÞ ÚkE økE yLku yu økÞk Þ ¾hk, Ãkhtíkw yu rðËkÞ{ktÚke s ËuþLku Lkðk ðe.Ãke. ®Mkn {éÞk níkk. yíÞkhu {Lk{kunLk yLku yu{Lkk {eh

òVh yuLÚkLke {qtÍðý{kt Au fu ðe.fu. ®MknLkwt þwt fhðwt. MkhfkhLkku yuf Ãkûk fnu Au fu yu{Lku Ãkøk{kt hku÷h Mfu®xøk Ãknuhkðe Ëuðwt òuEyu. çkeòu Ãkûk fnu Au fu þwt fk{ yu{Lku þneË ¼økík®Mkn çkLkkððk? ðe.fu. ®Mkn Ãký Awèe ÷ELku fw÷w {Lkk÷e Vhðk síkk hnu fu ÚkeB{GÞkLke su{ íÞkøkÃkºk Ähe Ëu yuðwt ÷køkíkwt LkÚke. yuðwt nkuík íkku {erzÞkLku RLxhÔÞq ykÃkeLku Mkhfkh Mkk{u støkLkwt yu÷kLk Lk fÞwO nkuík. yu RLxhÔÞq ÃkAe s Mkhfkh{ktÚke fkuEfu ðe.fu. ®MknLkku yu Ãkºk ÷ef fÞkuo Au su yu{ýu «ÄkLk{tºkeLku ÷ÏÞku níkku.

«u{ {kxu fkuE rLkÞ{ku Lk çkLkkðku Mkt

fkuE sLkh÷u ÃkkuíkkLke s MkhfkhLkk ¼ú»xk[kh Mkk{u støkLkwt yu÷kLk fÞwO nkuÞ yuðku yk «Úk{ rfMMkku Au. ðe.fu. ®Mkn yu{Lkk çk[u÷k çku {rnLkkLkk fkÞofk¤{ktÞ MkhfkhLku stÃkðk Lknª Ëu. yk ÷u¾ AÃkkÞ íÞkt MkwÄe{kt sLkh÷Lku sçkhËMíke Awèe Ãkh {kuf÷e ËuðkÞk nkuÞ fu ÃkAe çkh¾kMík fhe ËuðkÞk nkuÞ yuðwt çkLke þfu yLku yuðwt ÚkkÞ íkku ðe.fu. ®MknLkwt ðe.Ãke. ®Mkn{kt ÃkrhðíkoLk ÚkE sþu. LknuhwLkk zuÃÞwxe {uLkLkLku yuf çkeswt çknw{kLk yu Ãký Au fu Mðíktºk ¼khíkLkwt Mkki «Úk{ fki¼ktz yu{Lke Lkshík¤u s ÚkÞwt níkwt yøkh ðe.fu. ®Mkn Mkthûký MkkuËkLkk ¼úük[khLku sLkíkk ðå[u ÷E sþu íkku yu RríknkMkLkwt s ÃkwLkhkðíkoLk nþu. hk»xÙeÞ MkwhûkkLke WÃkuûkk fkuLkk rník{kt Au yu «&™Lkku sðkçk þkuÄðkLke sYh LkÚke. {Lk{kunLk®Mknu ÞkË hk¾ðk suðwt Au fu 2000 ð»ko Ãknu÷kt fkirxÕÞyu [tÿøkwÃíkLku ÷ÏÞwt níkwt fu Ãkkx÷eÃkwºk hkºku [uLkÚke MkqE òÞ Au, fkhý fu {økÄLke Mke{kyku Ãkh {kiÞo MkirLkfku LkøLk ík÷ðkhku MkkÚku òøku Au. {Lk{kunLk {kiÞo ðtþLkku RríknkMk fu 1962Lkku RríknkMk òu ¼q÷e Lk òÞ íkku rnMxÙe rhÃkex Lknª ÚkkÞ fËk[. goswami_raj@yahoo.co.in

rVÕ{ rððu[fLku rVÕ{ku{kt þwt ¾çkh Ãkzu? ‘‘«k

{krýfÃkýu fnwt íkku rVÕ{ rððu[fkuLku ®nËe fu ytøkúuS rVÕ{ku{kt ftE ¾çkh Ãkzíke LkÚke. nwt Ãkkuíku Ãký rVÕ{ rððu[f níkku. rVÕ{ rððu[fLkwt fk{ {kºk rVÕ{ òuðkLkwt yLku íkuLku yuf, çku, ºký, [kh, Ãkkt[ Mxkh ykÃkðkLkwt Au. {khe rVÕ{ òuLkkh Mk{eûkfkuLkk rhÔÞq nwt fËe ðkt[íkku LkÚke. nwt íkku rÚkÞuxh{kt sô Awt yLku òuô fu fux÷k ÷kufku nMku Au, íkk¤eyku Ãkkzu Au yLku Mkexeyku ðøkkzu Au. {khk {kxu çkMk yk s rMkLku{k Au yLku {khku yuðkuzo Au.” - MkkrsË ¾kLk ‘nu çkuçke’ yLku ‘nkWMkVw÷’ Lkk{Lke çku rVÕ{kuLkwt rLkËuoþLk fhLkkh MkkrsË ¾kLkLkk rÃkíkk Mxtx rVÕ{ku çkLkkðíkk níkk. yr¼Lkuíkk níkk. çknuLk Vhkn ¾kLk Lk]íÞ rLkËuoþf{ktÚke {kuxe rVÕ{kuLke rLkËuoþf çkLke økE Au. {kíkk yr¼Lkuºke níkkt. {kMke ÷ur¾fk Au. rÃkºkkE

{qrð {Mkk÷k yu. xe. ¼kE-çknuLk Ãký rVÕ{ku çkLkkðu Au. MkkrsË ¾kLkLke íkksuíkh{kt hsqykík Ãkk{u÷e rVÕ{ ‘nkWMkVw÷ xw’{kt yûkÞfw{kh, òuLk yçkúkn{, ©uÞMk ík¤ÃkËu yLku rhíkuþ Ëuþ{w¾ suðk [kh [kh nehku nkuðk Aíkkt ½kuzku, {økh yLku ðk½ suðkt «kýeykuLke Mkuðk ÷uðk{kt ykðe Au. MkkrsË ¾kLk suðe rVÕ{ku çkLkkðu Au yuðe rVÕ{kuLke s ykÃkýu íÞkt çkku÷çkk÷k Au yLku Ëþofku Ãký MkkrsË ¾kLkLke {kVf rhÔÞq ðkt[íkk LkÚke y™u MkkrsË ¾kLk y™u íku{Lkk suðk rLkËuoþfkuLke rVÕ{ku òuE ykðu Au. økw÷Íkh, Ér»kfuþ {w¾hS, çkkMkw [uxhS, ríkø{ktþw Äwr÷Þk ðøkuhu ynª ÷½w{íke{kt Au. MkkrsË ¾kLk fnu Au fu {khe ÃkkMku fku{uze rVÕ{kuLkwt {kuxwt f÷uõþLk Au. nwt rVÕ{e fezku Awt. nwt ËþofkuLku nt{uþkt nMkkððk{kt yLku íku{Lkwt {LkkuhtsLk fhðk{kt {kLkwt Awt. ‘økku÷{k÷’ (sqLke), ‘¾èk{eXk’, ‘ytøkwh’ ðøkuhu rVÕ{ku çkLkkðLkkh rVÕ{ Mksofkuyu íkku fËe ykðku Ëkðku fÞkuo Lknkuíkku. MkkrsË ¾kLkLke rVÕ{ku{kt fk{ fhLkkh nehku yûkÞfw{khLku Ãký rVÕ{ rððu[fku

WÃkh ¾qçk [ez Au. yûkÞfw{khLke {kuxk çksuxLke fux÷ef rVÕ{ku rxrfxçkkhe WÃkh rLk»V¤ økE íÞkhu yk rVÕ{kuLke xefk fhLkkh rððu[fku WÃkh fuMk fhðkLkwt íku{Lku {Lk ÚkÞwt níkwt. rnLËe rVÕ{kuLkk yuf ÷u¾f-rLkËuoþfu yuf ðkh {Lku fÌkwt níkwt fu rVÕ{ yuf «kuzõx Au yLku íkuLkk rðþu su{íku{, yu÷Vu÷ fu ½Mkkíkwt ÷¾ðkLkku ík{Lku þwt yrÄfkh Au? yuf rVÕ{Lke MkkÚku yLkuf ÷kufku Mktf¤kÞu÷k nkuÞ Au. íkuLke xefk fhðkÚke yu rVÕ{Lkk rçkÍLkuMkLku LkwfMkkLk ÚkkÞ Au yLku ftEfLkk hkux÷k y¼zkÞ Au. rVÕ{Mksof {Lk{kunLk ËuMkkEyu ð»kkuo Ãknu÷kt {Lku fÌkwt níkwt fu y{u Mkku-Mkku çkMMkkuçkMMkkuLkk ÞwrLkx MkkÚku Ãknkze rðMíkkhku{kt sELku xkZ, íkzfku ðuXe rËðMkku MkwÄe þqrtxtøk fheyu. Mkqhs Lk Lkef¤u íkku çku çku rËðMk fk{ fÞko rðLkk Ãkzâk hneyu, A-çkkh {rnLku rVÕ{ Ãkqhe fheyu yLku ík{u ºký f÷kf{kt fne Ëku fu ¼tøkkh Au! MkkrníÞLke {kVf rMkLku{k íkku ËrhÞku Au. rðï rMkLku{k{kt yLkuf {nkLk Mksofku ÚkE økÞk Au. swËk swËk rð»kÞku WÃkh LkkLkk-{kuxk çksuxLke nòhku-÷k¾ku rVÕ{ku çkLke Au. yk rVÕ{kuLkwt rLkÞr{íkÃkýu rððu[Lk ÚkkÞ Au. y¾çkkhku, Mkk{rÞf, xeðe [uLk÷ku{kt rVÕ{kuLke Mk{eûkk Úkíke hnu Au. rVÕ{Lkkt Mkkhkt-LkhMkkt ÃkkMkktLke [[ko Úkíke hnu Au. LkkrËÞk- òuLk fkðMk, htsLk yLku

ík{u ÃkwMíkf ÷¾ku, rVÕ{ çkLkkðku, ÃkuR®Lxøk fhku, frðíkk fhku, MktøkeíkLke ÄqLk íkiÞkh fhku íkku íkuLke «þtMkk fu yk÷ku[Lkk íkku ÚkðkLke s. fhkuzkuLkk ¾[uo çkLkíke rVÕ{kuLkku «[kh Ãký {kuxkÃkkÞu Úkíkku nkuÞ Au, Ãkhtíkw íkuLkk rðþu fkuE fnu fu ÷kufuþLMk yËT¼wík Au, Mxtx á~Þku òuhËkh Au Ãký rVÕ{ Mkkhe LkÚke íkku íku{kt ¾kuxwt þwt Au? Ëkhk®Mk½Lke Mxtx rVÕ{ku, Äehw¼kE ËuMkkELke Ãkkihkrýf rVÕ{ku, ‘xkhÍLk’ y™u ‘økkuzrÍÕ÷k’ suðkt Ãkkºkkuðk¤e rVÕ{ku, þuMke÷ çke. rz{uÕMkLke ¼ÔÞ rVÕ{ku, ykÕ£uz rn[fkufLke MkMÃkuLMk rVÕ{ku, økkìzkzo yLku çkøko{kLkLke f÷kí{f rVÕ{ku,

{I yÃkLke hkn {U Ëeðkh çkLkfu çkiXk nqt, yøkh ðku ykÞk íkku, rfMk hkMíku Mku ykÞuøkk? -çkþeh çkÿ çktÄku rLkÞ{ {wsçk [k÷íkk LkÚke. MktçktÄku MkkÚkof fhðkLkwt fkuR [kuõõMk Mkqºk LkÚke. MktçktÄkuLkwt økrýík swËwt Au. yk{ fheyu íkku MktçktÄku MkkÚkof ÚkE òÞ yuðwt fkuR Akíke XkufeLku fne Lk þfu. MktçktÄku {kºk Lku {kºk Mk{sýÚke s xfe þfu. MktçktÄ xfkððk {kxu {kýMku çkË÷kíkk hnuðwt Ãkzu Au, fkhý fu MktçktÄ çkË÷kíkku hnu Au. fkuE ÔÞÂõík fkÞ{ yufMkh¾ku Lk hne þfu. {kýMkLke EåAkyku çkË÷kíke hnu Au, yÃkuûkkyku çkË÷kíke hnu Au, MxuxMk çkË÷kíkwt hnu Au. çkÄwt çkË÷kÞ Aíkkt MktçktÄ Lk çkË÷kÞ íkku s MktçktÄ xfu Au.

MkíÞrsík hu y™u ÉÂíðf ½xfLke ÷køkýeykuLkk íkkýkðkýk økqtÚkíke rVÕ{ku, ÷kuhu÷ nkzeo yLku [k÷eo [urÃ÷LkLke rVÕ{ku, hksfÃkqh yLku økwhwË¥kLke rVÕ{ku, rçk{÷ hkuÞ y™u {nuçkqçk ¾kLkLke rVÕ{ku Ëhuf «fkhLke rVÕ{kuLkku Ëþofðøko Au. fkuELku øk÷økr÷Þkt fheLku nMkkððk Ãkzu íkku fkuE [nuhkLkk nkð¼kð òuELku Þk {kŠ{f MktðkË Mkkt¼¤e {kU {÷fkðu, fkuE Xtze ¢qhíkkÚke n[{[e òÞ íkku fkuELku n÷kððk {kxu ÷kuneLkk ÄkuÄ ðnuðzkððk Ãkzu, fkuE LkshkuLkk íkehÚke ½kÞ÷ ÚkE òÞ íkku fkuELku W~fuhðk f{h n÷kððe Ãkzu... fnuðkLkwt íkkíÃkÞo yux÷wt s Au fu Ãkwýu{kt ykðu÷e rVÕ{ yuLz xur÷rðÍLk RÂLMxxÞqx{kt rVÕ{ rLk{koýLkkt rðrðÄ ÃkkMkktLkk yÇÞkMk¢{ku Au íkku MkkÚkkuMkkÚk rVÕ{Lkwt {qÕÞktfLk fu{ fhðwt yu rðþu Ëh ð»kuo rVÕ{ yur«rMkyuþLkLkku fkuMko Ãký [k÷u Au. ík{u Ãkw M íkf ÷¾ku , rVÕ{ çkLkkðku, ÃkuR®Lxøk fhku, frðíkk fhku, MktøkeíkLke ÄqLk íkiÞkh fhku íkku íkuLke «þtMkk fu yk÷ku[Lkk íkku ÚkðkLke s. Ïðkò yn{Ë yççkkMk yLku ¾kr÷Ë {n{Ë suðk rVÕ{Mksofku rVÕ{ rððu[Lk fhíkkt fhíkkt s rVÕ{MksoLk MkwÄe ÃknkUåÞk níkk. fhkuzkuLkk ¾[uo çkLkíke rVÕ{kuLkku «[kh Ãký {kuxkÃkkÞu Úkíkku nkuÞ Au, Ãkhtíkw íkuLkk rðþu fkuE fnu fu ÷kufuþLMk yËT¼wík Au, Mxtx á~Þku òuhËkh Au Ãký rVÕ{ Mkkhe LkÚke íkku íku{kt ¾kuxwt þwt Au? rVÕ{ MkkrsË ¾kLkLke nkuÞ fu MkwòuÞ ½ku»kLke, yûkÞfw{khLke nkuÞ fu hknw÷ çkkuÍLke, Ëhuf rVÕ{Lke íkxMÚk Mk{eûkk íkku Úkðe s òuEyu.

yLku AuÕ÷u... ð»kku o Ãknu ÷ kt ykðu ÷ e «fkþ {nu h kLke rVÕ{ ‘÷kðkrhMk’Lkku ðLk÷kRLk rhÔÞq níkku . økw s hkík{kt ËkYçkt Ä e Au , Ãký rVÕ{ ‘÷kðkrhMk’ yu fkÞËu M kh ðu [ kíkku ÷êku Au ! atshah13@gmail.com

CMYK

®[íkLkLke Ãk¤u f]»ýfktík WLkzfx ykÃkýLku øk{íke ÔÞÂõík Ëh ð¾íku ykÃký™u øk{u yuðwt ðíkoLk s fhu yu sYhe LkÚke. ykÃkýLku øk{íke ÔÞÂõík su ftE ðíkoLk fhu yu øk{u yu s ¾hku MktçktÄ Au. ykÃkýku ðktÄku yu s nkuÞ Au fu ykÃkýu yuðe s EåAk hk¾eyu Aeyu fu ykÃkýe ÔÞÂõík ykÃkýLku øk{u yuðwt s ðíkoLk fhu. ykÃkýu Lk øk{u yuðwt ÚkkÞ íÞkhu ykÃkýu yuLku økuhðksçke Mk{S ÷Eyu Aeyu, íkfhkh fu ͽzkLke þYykík íÞktÚke s ÚkkÞ Au. yuf «u{e-«ur{fk níkkt. çktLku yufçkeòLku ¾qçk s «u{ fhu. yufçkeò {kxu øk{u íku fhðk íkiÞkh ÚkR òÞ. yk¾e ËwrLkÞk Mkk{u ÷zðkLke çktLkuLke íkiÞkhe níke. {kýMk yk¾e ËwrLkÞk Mkk{u ÷ze þfu Au Ãký ÃkkuíkkLke MkkÚku s ÷ze LkÚke þõíkku. yuf ð¾ík «u{eyu fÌkwt fu [k÷ ykÃkýu rVÕ{ òuðk sEyu. «ur{fk™ku {qz rVÕ{ òuðkLkku Lk níkku. íkuLke EåAk yuðe níke fu çkøke[k{kt çkuMkeLku ðkíkku fheyu. MkkÚku {¤eLku MkÃkLkkt òuEyu. çktLkuLke RåAk yufçkeòLku ¾wþ fhðkLke s níke, Ãký çktLkuLkk rð[khku Úkkuzkf swËe heíku ¾wþ ÚkðkLkk níkk. «ur{fkyu rVÕ{ òuðk sðkLke Lkk Ãkkze yLku fÌkwt fu [k÷ økkzoLk{kt sEyu. «u{eyu fÌkwt fu nwt MkðkhÚke íkkhe MkkÚku rVÕ{ òuðk sðkLkk rð[khku{kt ¾kuðkÞu÷ku Awt. íkwt {khk {kxu økkzoLk{kt sðkLkwt {ktze ðk¤e Lk þfu? «ur{fkyu fÌkwt, nwt MkðkhÚke íkkhe MkkÚku økkzoLk{kt çkuMkeLku ðkíkku fhðkLkk rð[kh fhwt Awt. íkwt {khk {kxu rVÕ{ síke Lk fhe þfu? çktLkuLku yuf íkçk¬u yu{ ÚkÞwt fu íkLku {khe Ãkze s LkÚke. íkkhu íkU ÄkÞwO nkuÞ yu{ s fhðwt Au. {khk {kxu ftE s síkwt fhðkLke íkkhe íkiÞkhe LkÚke. çktLku yuf çkeò MkkÚku ¾wþ hnuðkLkwt s Lk¬e fheLku ykÔÞkt níkkt yLku çktLku ͽze çkuXkt. «u{ nkuÞ fu ËkBÃkíÞ SðLk, {ku x u ¼køku ͽzk, Lkkhksøke fu yçkku÷k ykðe LkkLke LkkLke ½xLkkykuÚke s þY Úkíkkt nkuÞ Au. ÃkkuíkkLke ÔÞÂõíkLku Lkkhks fhðkLkwt fkuELku øk{íkwt LkÚke. ÃkkuíkkLke ÔÞÂõík ¾wþ hnu yuðwt s fhðwt nkuÞ Au, Ãkkuíku yu {kxu rð[khku yLku Ã÷k®Lkøk Ãký fhu Au, yu rð[khku{kt ßÞkhu Ãkrhðíko L k fhðkLke ðkík ykðu Au íÞkhu yu ykÃkýkÚke MknLk LkÚke Úkíkw t . {khu íkku íkLku {ò{kt hk¾ðe níke, yu ÃkAe rVÕ{ nku Þ fu økkzo L k, [k÷ íkLku øk{u yu fheyu . çkt L ku ykðw t rð[khu íkku? «u { {kt nku E yu íÞkhu ykÃkýu ykðw t ½ýw t çkÄw t fhíkkt Ãký nku R yu Aeyu . Äe{u ½e{u íku { kt Ãkrhðíko L k ykðíkkt òÞ Au . yuf «u{e- «ur{fkLkku rfMMkku shkf swËku Au. «ur{fk íkuLkk «u{eLku hkS hk¾ðk çkÄwt s fhíke. ÃkkuíkkLkk rð[khku yLku EåAkyku Ãký ¾t¾uhe Lkk¾íke. «u{eLku øk{u yuðwt fhðk{kt s íkuLku {ò ykðíke níke. «u{eLku shkÞu Lkkhks Lk Úkðk Ëu. yuLkku fkuE çkku÷ Lk WÚkkÃku. Äe{u Äe{u yuðwt ÚkR økÞwt fu «u{e yuðwt s EåAðk ÷køÞku fu «ur{fk yu su{ fnu yu{ s fhu. yu su fnu yu {kLke s ÷u. õÞkhuÞ yuðwt Lk ÃkqAu fu íkkhe ftE EåAk LkÚke? ykÃkýu yuðwt fhíkkt LkÚke yLku ykrÄÃkíÞ s{kðe ËRyu Aeyu. rð[khkuLkwt ykrÄÃkíÞ MkkiÚke ¾íkhLkkf Au. ík{u fkuELkk

rË÷ WÃkh «u{ fheLku fçkòu fhe þfku Ãký ík{u fkuELkk rË{køk Ãkh fçkòu Lk fhe þfku. rË{køk Ãkh fçkòu fhðk sEyu íkku rË÷ Ãký økw{kððwt Ãkzu Au. {kýMk ÃkkuíkkLkk {kxu rLkÞ{ku çkLkkðe þfu. ÃkkuíkkLkk rLkýoÞku ÷E þfu. íkf÷eV íÞkhu ÚkkÞ Au ßÞkhu ykÃkýu fkuE™k {kxu u rLkÞ{ku çkLkkðe ÷Eyu Aeyu . ykÃkýu þwt fhðwt òuRyu yu rð[khíkk LkÚke yLku fkuRyu ykÃkýk {kxu þwt fhðwt òuEyu yu Lk¬e fhe ÷Ryu Aeyu. ykÃkýk ¾kíkh fkuR yuf - çku ð¾ík fu Ãkkt[ - ËMk ðkh síkwt fhe þfu Ãký Ëhuf ð¾íku síkwt fhe þõíke LkÚke. íkuLke Ãký RåAk nkuÞ Au fu íkuLkk {kxu ykÃkýu fE síkwt fheyu. «u { fu Mkt ç kt Ä þY ÚkkÞ íÞkhu yÃku û kk ðøkh þY Úkíkk nku Þ Au Ãký «u { su { ykøk¤ ðÄu íku { yÃku û kkyku çkt Ä kíke òÞ Au yLku yÃku û kkyku ðÄíke òÞ Au . yÃku û kkyku L kku ¼kh yLku yÃku û kk Ãkq h e fhðkLke ®[íkk õÞkhu f yu x ÷e çkÄe ðÄe òÞ Au fu ykÃkýu «u { fhðkLkw t s ¼q ÷ e sRyu Aeyu . n¤ðkþ økkÞçk ÚkR òÞ Au . ¼kh ðÄíkku òÞ Au yLku ÃkAe yu f çkeòLku Ëku » k Ëu ð kLkw t þY ÚkR òÞ

{kýMk ÃkkuíkkLkk {kxu rLkÞ{ku çkLkkðe þfu. íkf÷eV íÞkhu ÚkkÞ Au ßÞkhu ykÃkýu fkuE™k {kxuu rLkÞ{ku çkLkkðe ÷Eyu Aeyu. ykÃkýu þwt fhðwt òuRyu yu rð[khíkk LkÚke yLku fkuRyu ykÃkýk {kxu þwt fhðwt òuEyu yu Lk¬e fhe ÷Ryu Aeyu Au . íkw t ykðku Lk níkku fu íkw t ykðe Lk níke. nðu íkw t çkË÷kE økÞku Au . nw t íkLku {¤e økR fu íkw t {Lku {¤e økÞku yu x ÷u ðkíkko Ãkq h e ÚkE økE. «u { {kt çkÄk «ÞíLkku ¼u ø kk ÚkR sðk {kxu s Úkíkkt nku Þ Au Ãký ¼u ø kk ÚkE økÞk ÃkAe «u { økw { ÚkR òÞ Au . «u { MkkÚku Sððk {kxu Úkðku òu R yu . ‘xu f Lk Vku h økú k Lxu z ’ ÷u ð kLkw t þY ÚkkÞ íÞkhÚke s økw { kððkLkw t þY Úkíkw t nku Þ Au . {kºk «u{{kt s Lknª Ëhuf MktçktÄ{kt Mk¥ð yLku MkkíkíÞ ß¤ðkðwt òuEyu. yu Ãký ÞkË hk¾ðwt òuEyu fu {kýMk Mkíkík çkË÷kíkku hnu Au yLku ykÃkýu Ãký íkuLke MkkÚku Úkkuzwt çkË÷kíkwt hnuðwt Ãkzu Au. òu çkË÷kðkLke íkiÞkhe Lk nkuÞ íkku MktçktÄ yxfe òÞ Au. MktçktÄ yu yuðwt íkk¤wt Au su Mkíkík çkË÷íkwt hnu Au. íkk¤wt çkË÷kÞ yu{ [kðe Ãký çkË÷kíke hnuðe òuEyu. yuf s [kðeÚke çkÄkt íkk¤kt Lk ¾q÷e þfu. ykÃkýu yuf s [kðe hk¾eyu Aeyu yLku íkuLkkÚke s ykÃkýu çk½kt íkk¤kt ¾ku÷ðkLkku «ÞíLk fheyu Aeyu. íkk¤wt Lk ¾q÷u íÞkhu ykÃkýu ykÃkýe [kðeLku Lknª Ãký íkk¤kLku Ëku»k ËEyu Aeyu. nk, yuðe {kMxh fe Ãký nkuÞ Au su ½ýkt çk½kt íkk¤ktLku ÷køke þfu. yk {kMxh fe yu Au fu Mkíkík «u{ fhðku Mkíkík «u{ fhðku Mknu÷ku LkÚke, fkhý fu ykÃkýu Mkíkík «u{ fhðku s LkÚke nkuíkku, «u{ {u¤ððku Ãký nkuÞ Au. «u{ fhðkLkk RhkËk ÃkkA¤ «u{ {u¤ððkLke ËkLkík íkku nkuðkLke s. su{ ykÃkýe ËkLkík nkuÞ yu{ ykÃkýLku «u{ fhLkkhLke Ãký yuðe s ËkLkík nkuÞ. çku ÔÞÂõíkLkk EhkËk ¼uøkk ÚkkÞ íÞkhu s «u{Lkwt MksoLk ÚkkÞ Au. «u{ fhðk MkkÚku «u{ {u¤ððkLke yLku «u{ {u¤ððk MkkÚku «u{ yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh

Sanskar 08-04-2012  

¼køke ssíkkt ççkk¤fku ík{u òu ík{khe RåAk {wsçkLkwt ÃkrhðíkoLk fhðkLkk «ÞíLkku Lk fhku íkku çkeS heíku ÃkrhðíkoLk íkku ÚkðkLkwt s Au, yuLku...