Issuu on Google+

CMYK

hkSð økktÄe RÂõðxe Mku®ðøk Mfe{Lkku fkuE yÚko ¾hku? (fku{Mko fkuLkoh) www.sandesh.com

2

hrððkh, 30 MkÃxuBçkh, h012

Vh{kðe íkuÚke s {U ytøkúuS yLkwðkË fhe sðkçk ykÃkðk rLkýoÞ fÞkuo. {khk yr¼«kÞ «{kýu yk [kuÃkze yuðe Au fu su çkk¤fLkk nkÚk{kt Ãký {qfe þfkÞ. rnLËwMíkkLk òu «u{Lkk rMkØktíkLku íkuLkk Ä{oLkk yuf Mkr¢Þ ytþYÃku Mðefkhu yLku íkuLkk hksfkhý{kt Ëk¾÷ fhu íkku rnLËwMíkkLk{kt Mðhks Mðøko{ktÚke Qíkhu. MkíÞkøkún fkuE fk[eÃkku[e Ãkku÷kËe ðMíkw LkÚke.” økktÄeSyu ‘rnLË Mðhks’Lke «MíkkðLkk{kt ÷ÏÞwt Au fu, “{khku WÆu~Þ {kºk ËuþLke Mkuðk fhðkLkku yLku MkíÞ þkuÄðkLkku Au. yux÷u {khk rð[khku ¾kuxk Lkeðzu íkku íkuLku Ãkfze hk¾ðkLkku ykøkún LkÚke. òu íku Mkk[k Lkeðzu íkku íku «{kýu çkeòyku fhu yu{ ËuþLkk rníkkÚkuo Mkk{kLÞ ÷køkýe hnuþu.”

økktÄeSyu 100 ð»ko Ãknu÷kt fÌkwt níkwt

$ø÷uLzLke Ãkk÷ko{uLx ðktÍýe Au

ÄeSLkwt ‘MkíÞLkk «Þkuøkku’ økkt ÃkwMíkf ¾qçk s òýeíkwt Au, Ãkhtíkw íku{Lkwt ‘rnLË Mðhks’ ÃkwMíkf «{ký{kt

ykuAwt òýeíkwt nkuðk Aíkkt çkkÃkwLku ¼eíkhÚke Mk{sðk {kxu ðkt[ðk suðwt Au. yk ÃkwMíkf yLkuf heíku {n¥ðLkwt Au. økktÄeSLke f÷{u, økktÄeSLkk nMíkkûkh{kt yLku {kík]¼k»kk økwshkíke{kt ÷¾kÞwt nkuÞ yLku su íku{Lkk nMíkkûkh{kt AÃkkÞwt nkuÞ íkuðwt økktÄe MkkrníÞLkwt yuf{kºk ÃkwMíkf Au. LkkUÄÃkkºk ðkík yu Au fu yk ÃkwMíkfLkku MktÃkqýo yLkwðkË Ãký økktÄeSyu òíku fÞkuo nkuÞ íkuðwt yuf{kºk ÃkwMíkf Au. LkðSðLk ÃkÂç÷®þøk nkWMk îkhk «økx fhkÞu÷wt ÃkwMíkf økktÄerð[khLku Mk{sðk {kxu 100 ð»ko ÃkAeÞu Sðtík Au. ‘rnLË Mðhks’ ÃkwMíkf {q¤ økwshkík{kt ÷¾kÞwt níkwt. E.Mk.1908{kt ÷tzLkÚke Ërûký ykr£fk ÃkkAk Vhíke ð¾íku rfÕzkuLkLk fuMk÷ Lkk{Lke Mxe{h{kt rnLËeykuLkk ®nMkkðkË yLku Ërûký ykr£fk{kt íkuLku {¤íkk ðøkoLku sðkçk ykÃkðk íku ÷¾kÞwt níkwt. íkuLkkt Ãknu÷k 12 «fhýku íkk.11-12-1909Lkk ‘RÂLzÞLk ykurÃkrLkÞLk’{kt yLku çkkfeLkkt íkk. 18-

hk

12-1909Lkk ytf{kt «økx ÚkÞkt níkkt. E.Mk. 1910Lkk òLÞwykhe {kMk{kt íku LkkLkfzk ÃkwMíkfYÃku «økx Úkíkkt {wtçkE Mkhfkhu (ytøkúuòuLke) íkk. 24 {k[o, 1910Lkk hkus íkuLke Ãkh «ríkçktÄ {qõÞku níkku. yk{ Aíkkt økktÄeSyu íkuLkwt ytøkúuS ¼k»kktíkh fhe íkuLku ytøkúuS{kt «økx fhðkLkku rLkýoÞ fÞkuo níkku yLku íkuLkwt «fkþLk rVrLkõMk (Ërûký ykr£fk)Lkk RLxhLkuþLk÷ r«®Lxøk «uMk îkhk fhðk{kt ykÔÞwt níkwt.

huz hkuÍ ËuðuLÿ Ãkxu÷ ‘rnLË Mðhks’Lke «MíkkðLkk{kt íkk. 20 {k[o, 1910Lkk hkus økktÄeSyu ÷ÏÞwt níkwt: fktEf y[fkíkk nwt rnLË MðhksLkku íkhswyku hsq fhwt Awt. yMk÷ ÷u¾{kt íkuLke yÃkqýoíkkÚke nwt Mkkhe ÃkuXu ðkfuV Awt. ‘rnLË Mðhks’{kt ËþkoÔÞk Au íku rð[khku nwt Ãkkuíku Ähkðwt Awt. íkuLkkt {U rnLËLkk {nkLk ík¥ððu¥kkyku WÃkhktík xkì÷MxkìÞ, hÂMfLk,

ßÞþkMºkLkk rðãkÚkeoykuLku ¼ýkððk{kt ykðu Au fu, ‘{kýMk Mð¼kðu {q¤¼qík heíku MðkÚkeo, ÷wå[ku, fÃkxe, íkkuVkLke yLku n÷fku nkuÞ Au. {kLkðe{kt hnu÷k yk ËwøkwoýkuLku ytfwþ{kt hk¾ðk yLku çkeòLku LkwfMkkLk Lk fhu íku {kxu yuf ÔÞðMÚkkLke sYh Ãkze, su ÔÞðMÚkkLku ‘hkßÞ’ fnuðk{kt ykðu Au.’ hkßÞLke ykðe ÔÞkÏÞk hkßÞþkMºkLkk rLk»ýkík®[íkf r{. nkuçMku ykÃke Au. hkßÞþkMºkLku ÷økíke çkkçkík{kt-hkßÞÔÞðMÚkkLke çkkçkík{kt ykÃkýu yu{Lke ðkík sYh Mðefkhðe òuEyu, Ãkhtíkw {Lkw»Þ Mð¼kð

Úkkuhku, yu{MkoLk yLku çkeò ÷u¾fkuLku yLkwMkhðk {U fkurþþ fhe Au. xkì÷MxkìÞ {khk rþûkf íkhefu Lkeðzu÷k Au. ‘rnLË Mðhks’ rnLËwMíkkLk{kt þk {kxu sÃík fhðk{kt ykÔÞwt íku nwt òýíkku LkÚke.” íku ÃkAe òLÞwykhe, 1921Lkk hkus økktÄeSyu ‘Þtøk RÂLzÞk’{kt ‘rnLË Mðhks’ rðþu ÷ÏÞwt: “÷tzLk{kt ðMkíkk yufu yuf òýeíkk yhksfíkkðkËe rnLËeLkk «Mktøk{kt nwt ykÔÞku níkku. {Lku ÷køÞwt fu íku{Lke Äøkþu yð¤e rËþk Ãkfze Au. ®nMkk yu rnLËwMíkkLkLkkt Ëw:¾kuLkku R÷ks LkÚke yLku íkuLke MktMf]rík òuíkkt íkuýu ykí{hûkk {kxu r¼LLk «fkhLkwt þMºk ðkÃkhðwt òuEyu.” “íku ð¾íku Ërûký ykr£fkLkku MkíÞkøkún {ktz çku ð»koLkwt çkk¤f níkku, Ãký íkuLkku rðfkMk yux÷ku ÚkE [qõÞku Au fu yuLkk rðþu ykí{rðïkMkÚke ÷¾ðkLke {U nk{ ¼eze. {wtçkE Mkhfkhu yu ÃkwMíkf Ãkh {LkkE

økktÄeS yksu nÞkík nkuík íkku ¼khíkLke MktMkË {kxu þwt fnuík? yk ÃkwMíkf ðkt[ðk{kt Mkh¤ hnu íku nuíkwÚke «&™ yLku sðkçkLkk Y5{kt ÷¾ðk{kt ykÔÞwt Au. yu ð¾íku økktÄerð[kh yLku ÷kufkuLke rîÄk Ëqh fhðk {kxu íku{kt çkkÃkwyu «&™kuLkk sðkçk{kt fux÷ef MÃküíkkyku fhe níke. Ëk.ík. íku{ýu ÷ÏÞwt níkwt fu, “ytøkúus {kºk ¾hkçk Au íku{ nwt {kLkeþ Lknª. ½ýk ytøkúuòu rnLËwMíkkLkLku Mðhks {¤u íku{ RåAu Au. ytøkúuS «ò{kt MðkÚko

{kºk fkÞËkykuÚke {kýMkLku MktMfkhe çkLkkðe þfkÞ ¾hku? fur÷zkuMfkuÃk {kunB{Ë {ktfz

ytøkuLke ðkík{kt yu{Lke MkkÚku Mkn{ík ÚkE þfkÞ ¾hwt? þwt {kýMk {kºk ËwøkwýkuoÚke s ¼hu÷ku Au? y÷çk¥k, {kLkðòíkLkku RríknkMk yLkuf ¾qLk¾hkçkk, Ëøkk-Vxfk, ÷wå[kE, fÃkx yLku MðkÚkoÚke

¼hu÷ku hÌkku Au. RríknkMk Mºkeyku yLku çkk¤fkuLkkt þku»kýÚke ¾hzkÞu÷ku hÌkku Au. {kýMku {kýMkLku økw÷k{ çkLkkðeLku yuLke ÃkkMkuÚke òLkðhÚkeÞu çkËíkh heíku fk{ ÷eÄwt Au. Mºkeyku WÃkh sw÷{ fhðk{kt íkku fþwt çkkfe s LkÚke hkÏÞwt. zkfý íkhefu yuLku Sðíke Mk¤økkðe ËuðkE Au. çkk¤feLku sL{íkkt s ËqÄ Ãkeíke fhe ËuðkE Au. Ä{oLkk Lkk{u {]íÞw ÃkAe MkËTøkrík ÚkkÞ yu {kxu MºkeLku Mkíke fhðk{kt ykðe Au. ÷zkE Ëhr{ÞkLk yLku ÃkAe Ãký Mºkeyku WÃkh su rMkík{ økwòhðk{kt ykÔÞkLkku RríknkMk Au yu {kV Lk ÚkE þfu yuðk økwLkkykuLkku RríknkMk Au. yu òýeLku þh{Úke ykÃkýwt {kÚkwt Íqfe òÞ yu{ Au. yk{ Aíkkt, ykÃkýu fne þfeyu fu {kýMk MktÃkqýo Mkkhku fu MktÃkqýo ¾hkçk nkuE þfu Lknª. {kýMk yuf Mk{Þu yuf ÔÞÂõík MkkÚku suðku nkuÞ Au yuðku çkeò Mk{Þu çkeS ÔÞÂõík MkkÚku LkÚke nkuíkku. swËk Mktòuøkku{kt, swËk MÚk¤u {kýMk swËku s nkuÞ Au. {kýMkLkk ÃkkuíkkLkk sL{òík økwýku fhíkktÞu yuLku {¤u÷wt ðkíkkðhý yuLku MkßsLk fu ËwsoLk çkLkkððk{kt çknw {kuxku ¼køk ¼sðu Au. økktÄeS çkk¤Ãký{kt ¾hkçk Mkkuçkíku [ze økÞk níkk, Ãkhtíkw yu{Lkk MktMfkhku yLku ½hLkk ðkíkkðhýu

**** CMYK

yu{Lku ¾kuxk hMíku síkk yxfkÔÞk níkk. òu yu{Lkk{kt {kLkðeÞ MkËTøkwýku Lk nkuík íkku ykÃkýLku {nk{kLkð økktÄe {¤e þõÞk Lk nkuík. Mkeíkk yuf Mºke Au. hkðý yuf hkò nkuðk Aíkkt çkeòLke ÃkíLkeLkwt nhý fheLku ÷E òÞ Au. ßÞkhu nLkw{kLk yu s MºkeLku {kíkk {kLku Au yLku yuLke Ãkqò fhu Au. ynª Vhf {kºk MktMfkhLkku Au. {kºk hkßÞLkk ytfwþÚke {kLkðeLkk {Lk WÃkh fkçkq {u¤ðe þfkíkku LkÚke. {kýMk òu {q¤¼qík heíku ËwsoLk s nkuík íkku yk MktMkkh [k÷ík s Lknª. {kýMk{kt sux÷k Ëwøkwoýku Au yuÚkeÞu fËk[ ðÄkhu MkËTøkwýku Au, Ãký yu MkËTøkwýku íÞkhu s MkËTøkwýku çkLku Au ßÞkhu yuLku ÞkuøÞ ðkíkkðhý {¤u Au yLku yuLku MktðkhLkkh fkuEf nkuÞ Au. yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh

“yu ík™u ytíku „w÷k{ ƒ™kðe™u Akuzþu” (Lkð÷fÚkk)

3 ðÄkhu Ãkzíkku Au íku ðkík çkhkçkh Au, Ãký íkuÚke Ëhuf ytøkúus ¾hkçk Au yu{ Mkkrçkík Úkíkwt LkÚke. ytøkúus {kºkLkku îu»k fheþwt íkku Mðhks Auxwt sþu, Ãký òu íku{Lku Ãký LÞkÞ fheþwt íkku Mðhks ÷uðk{kt íkuyku {ËË fhþu.” yu ð¾íkLke $ø÷uLzLke ÂMÚkrík rðþu yu ÃkwMíkf{kt økktÄeSyu ÷ÏÞwt níkwt fu, “$ø÷uLz{kt nk÷ (yu ð¾íku) su ÂMÚkrík Au íku ¾hu¾h ËÞk{ýe Au. nwt íkku Eïh ÃkkMku {ktøkw Awt fu íkuðe ÂMÚkrík rnLËwMíkkLkLke fËe Lk Úkòu. suLku ík{u rðï¼hLke Ãkk÷ko{uLxLke {kíkk økýku Aku íku Ãkk÷ko{uLx ðktÍýe Au yLku ðu~Þk Au. yk çktLku þçËku ykfhk Au, Aíkkt çkhkuçkh ÷køkw Ãkzu Au. {U ðktÍýe fne, fu{ fu nsw MkwÄe ($ø÷uLzLke) Ãkk÷ko{uLxu ÃkkuíkkLke {u¤u yuf Ãký Mkkhwt fk{ fÞwO LkÚke. òu íkuLke Ãkh òuh fhLkkh fkuE Lk nkuÞ íkku íku ftE s Lk fhu yuðe ÂMÚkrík Mðk¼krðf heíku Q¼e ÚkkÞ yLku íku ðu~Þk Au, fu{ fu íkuLku su «ÄkLk{tz¤ hk¾u íku «ÄkLk{tz¤Lke ÃkkMku hnu. yksu íkuLkku Äýe yuMfðeÚk fk÷u yk÷Vh yLku Ãkh{ rËðMku ºkeòu.” yu ð¾íkLke $ø÷uLzLke Ãkk÷ko{uLx fuðe nkuðe òuEyu yuðk «&™Lkk sðkçk{kt økktÄeSyu ÷ÏÞwt Au fu, “òu Ãkk÷ko{uLx ðktÍýe Lk nkuÞ íkku yk{ Úkðwt òuEyu: ÷kufku íku{kt MkhMk MkhMk {uBçkhkuLku [qtxeLku {kuf÷u Au {uBçkhku ðøkh Ãkøkkhu òÞ. yu çkÄk ÷kuffÕÞký Mkkhw sðk òuEyu. yu ÷kufku fu¤ðkÞu÷k økýkÞ Au íkuÚke ¼q÷ Lk fhu íku{ {kLkðwt òuEyu. Ãkk÷ko{uLx Ãkh Ëkçk Lk ½xu. íku Ãkk÷ko{uLxLkwt fk{ yuðwt Mkh¤ nkuðwt òuEyu fu Ënkzu Ënkzu íkuLkwt íkus ðÄkhu Ëuu¾kÞ yLku ÷kufkuLke WÃkh íkuLke yMkh Úkíke òÞ. íkuLkk çkË÷u yksu ($ø÷uLzLke) Ãkk÷ko{uLxLkk MkÇÞku ykztçkrhÞk yLku MðkÚkeo òuðk{kt ykðu Au. Mknw ÃkkuíkkLkwt s ¾U[u Au. {kºk ÄkMíkeLkk ÷eÄu s Ãkk÷ko{uLx fk{ fhu Au. yksu su yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh


CMYK

2

www.sandesh.com

hrððkh, 30 MkÃxuBçkh, h012

rnt

Ë {nkMkkøkh ÃkkMku ykr£fkLkk Ërûký Ãkqðeo íkx ÃkhLkk ËwrLkÞkLkk [kuÚkk LktçkhLkk rðþk¤ xkÃkw Ãkh ðMku÷ku Ëuþ yux÷u {kzkøkkMfh. £kLMk Ëuþ sux÷ku rðMíkkh Ähkðíkk {kzkøkkMfh{kt su ySçk «fkhLkkt sttíkwyku, «kýeyku yLku ðLkMÃkrík òuðk {¤u Au íku Ãk]Úðe Ãkh çkesu õÞktÞ òuðk {¤íkkt LkÚke. yk rðþuu»kíkkLku ÷eÄu s yk xkÃkwLku Ãk]Úðe ÃkhLkku ykX{ku ¾tz fnuðkÞ Au. ÷e{h (ðktËhk suðwt «kýe), xuLkhuõMk (fktxkðk¤ku ôËhzku), [¤fíkk htøkðk¤ku fk®[zku, rðrþü «fkhLke økhku¤eyku íkÚkk «kýeykuLke xuðku, ÷ûkýku nuhíkytøkus Au. {kzkøkkMfhLke s{eLk ÷k÷ htøkLke nkuðkÚke íkuLku økúux huz îeÃk Ãký fnu Au. yk ËuþLkku Ërûký Ãkrù{ ¼køk Mkqfku hnuðkÚke õÞkhuf íkku Ëwfk¤ Ãkzu Au. ¼usðk¤k «Ëuþ Ãkqðeo ûkuºk{kt rðLkkþfkhe W»ý frxçktÄeÞ íkkuVkLkku yLku [¢ðkíkku ykðu Au ßÞkhu {æÞ rðMíkkh Xtzku yLku Mkqfku hnu Au. ykuAk ðhMkkËu zktøkhLke ¾uíke fhðkLke ËwrLkÞk{kt òýeíke ©e Ãkîrík {kzkøkkMfhLke Ëuý Au. ¾kã[eòu{kt ^÷uðh ÷kððk {kxu ðÃkhkíkk ðurLk÷kLkwt {çk÷f WíÃkkËLk Úkíkwt nkuðkÚke {kzkøkkMfh ðurLk÷kLkku Ëuþ Ãký fnuðkÞ Au.

RríknkMk {kzkøkkMfh{kt Ërûký Ãkqðo yurþÞk{ktÚke ykuMxÙkuLkurþÞLk ÷kufkuLkk Mk{qnu E.Mk. Ãkqðuo 300 ð»ko Ãknu÷kt ðMkðkx fÞkuo níkku. su RLzkuLkurþÞk Ëuþ MkkÚku MktçktÄ Ähkðu Au. E.Mk. 1000Lkk ð»ko{kt ykr£fkLkk {kuÍkÂBçkf çkkswÚke çkktíkw ÷kufku ßÞkhu 800Úke 900 Ëhr{ÞkLk yhçk ðuÃkkheykuLkwt ykøk{Lk ÚkÞwt. rzykøkku rzykMk Lkk{Lkku ÞwhkurÃkÞLk ¼khík ykððkLkk hMíkkÚke ¼xfe sELku 10 ykìøkMx, 1500Lkk hkus

ËuþLke xqtfe «kuVkR÷ Ãkqhwt Lkk{ - rhÃkrç÷f ykìV {kzkøkkMfh rðMíkkh - 5,87,041 [ku.rf{e. ðMkíke - 2,19,26,221 Mk¥kkðkh ¼k»kk - {k÷køkkMke hksÄkLke - yuLxkLkkorðÞku Ä{o - MÚkkrLkf ÃkhtÃkhkøkík, r¾úMíke

ËwrLkÞkLkk ykX{k ¾tzMk{ku Ëuþ

{kzkøkkMfh

{kzkøkkMfh{kt ¼q÷ku Ãkzíkk yk «ËuþLku MkuLx ÷kuhuLMk yuðwt Lkk{ ykÃÞwt. {kzkøkkMfh{kt ÃkkuxwoøkeÍ, £U[, z[eMk yLku ytøkúuòuyu ðuÃkkh MktçktÄku çkktÄeLku fçkò{kt fhðkLkk «ÞkMkku fÞko, Ãkhtíkw MÚkkrLkf {k÷køkkMkeykuyu «ríkfkh fhíkk

rðrðÄ MktMf]rík nMk{w¾ økßsh Vkðx ykðe Lknª. 16{e MkËe ykMkÃkkMk Mk{wÿe [ktr[Þkyku ðuÃkkhe snkòu ÷qtxeLku yk ËuþLkk Ãkqðo ¼køk{kt hnuðk ÷køÞk. 17{e MkËe{kt [ktr[ÞkykuLku ÃkkX ¼ýkððk {kxu £ktMku ðuÃkkhÚkkýwt MÚkkÃkðkLkku «ÞkMk fÞkuo, Ãkhtíkw {kzkøkkMfhLkk Ãkrù{ fktXu

Mkkfk÷kfk Lkk{Lkk hkòyu «Úk{ Mkk{úkßÞLkku ÃkkÞku Lkk¾e ËeÄku níkku. hË{k Lkk{Lkk hkò MkkÚku rçkúrxþ r{þLkheykuyu MktrÄ fhíkkt Ëuþ{kt ykððkLke yLku r¾úMíke Ä{oLkku «[kh fhðkLke íkf {¤e økE. ÷kufr«Þ hkò hË{kLkk {]íÞw ÃkAe þkMkLk Ãkh ykðu÷e hkýkðku÷ku Lkk{Lke hkýeyu r¾úMíke r{þLkheyku yLku rðËuþeykuLku {kzkøkkMfh{ktÚke {kheLku ¼økkze {q õ Þk.hkýe yu x ÷e rðr[ºk níke fu íku ý u y{t ø k¤ [ku ½ rzÞk{kt sL{u ÷ kt çkk¤fku L ku {khe Lkk¾ðkLke fw « Úkk þY fhe. hkýe 33 ð»ko þkMkLk fheLku {] í Þw Ãkk{e íku ÃkAe £kt M ku {kzkøkkMfh Ãkh yk¢{ý fheLku 1896{kt íkku Mkt à kq ý o íku L ku fçkò{kt ÷E ÷eÄw t . £kLMkLke [w t ø kk÷{kt Ú ke Aq x ðk {kxu 1918,1947 yLku 1960{kt Ëu þ {kt çk¤ðkyku ÚkÞk

hkSð økktÄe RÂõðxe Mku®ðøk Mfe{Lkku fkuE yÚko ¾hku?

«Úk{ Lkshu Mfe{ çknw W{Ëk ÷køku Au. Ãkhtíkw þuhçkòh{kt ðÄw Lku ðÄw ÷kufku hkufký fhíkk ÚkkÞ íku {kxu ‘fh-÷k¼’Lkwt økksh çkíkkððkLkku hMíkku s ¾kuxku Au

«

ýðçkkçkwyu çksux ð¾íku ònuh fhu÷e ‘hkSð økktÄe RÂõðxe Mku®ðøk Mfe{’ Lku Mkkfkh fhíkwt LkkurxrVfuþLk íkksuíkh{kt òhe fhkÞwt. ‘Mkuçke’ rðMík]ík {køkohu¾k çknkh ÃkkzðkLke Au. ‘RGESS’Lkk Lkk{u yku¤¾kíke yk Mfe{Lkku {q¤ ykþÞ Ëuþ{kt RÂõðxe fÕx fu RÂõðxe fÕ[hLkku ÔÞkÃk ðÄkhðkLkku Au. LkkLkk hkufkýfkhLku {qzeçkòh{kt ðÄw Mkn¼køke çkLkkððkLkku Au. ÷kufku MkkuLkk suðe rçkLk-WíÃkkËf yuMkuxTMk{kt hkufký fhðkLku çkË÷u þuhçkòh íkhV ð¤u, «kR{he yLku MkufLzhe {kfuox Ä{Ä{íkwt ÚkkÞ yuðwt Mkhfkh RåAu Au. ykÃkýe MkhfkhLku yk ÞkusLkkLke «uhýk çkuÂÕsÞ{, £kLMk íkÚkk fux÷kf RMx ÞwhkuÃkLkk Ëuþku ÃkkMkuÚke {¤e níke. þuhçkòh{kt LkkLkk hkufkýfkhkuLke Mkr¢Þíkk Lku Mkk{u÷økehe yk «fkhLke ÞkusLkkÚke íÞkt LkkUÄÃkkºk heíku ðÄu÷e òuELku «ýðçkkçkw íkuLku ykÃkýu íÞkt ÷E ykÔÞk! £kLMk{kt íkku ykLkk ÷eÄu þuhçkòh{kt rhxu÷ ELðuMxhLkwt ÃkkŠxrMkÃkLMk 7 xfk níkwt íku ðÄeLku yuf ð»ko{kt 17 xfk ÚkÞwt níkwt. ÞkusLkk nuX¤ su ÷kufku þuhçkòh{kt «Úk{ ðkh Mkk{u÷ ÚkkÞ Au íku{Lku «kuíMkkrník fhðk ¾kMk òuøkðkE fhkE Au. rðøkík xqtf{kt òuEyu. su ÷kufku þuhçkòh{kt «Úk{ ðkh hkufký fhu Au íku{Lku ynª 50 xfkLke fhfÃkkík{kt xuõMk-zezõþLkLkku ÷k¼ {¤þu. òufu yk ÷k¼ fux÷ef þhíkkuLku ykÄeLk Au.

«Úk{, ík{khe fhÃkkºk ykðf ð»kuo Y.10 ÷k¾ fhíkkt ðÄw nkuðe Lk òuEyu. çku, 50 xfkLke fh-fÃkkík Y.50 nòh MkwÄeLke Mke®÷økLke þhíku Au. yÚkkoíkT þuhçkòh{kt hkufký ík{khwt øk{u íkux÷wt nkuÞ Ãký ðuhkLkku ÷k¼ {kºk Y. 50 nòh Ãkqhíkku s Mker{ík hnuþu. ºkestw, hkufký{kt ºký ð»koLkku ÷kufRLk ÃkerhÞz Au. òufu çkòh{kt òu¾{Lku þõÞ nËu ½xkzðk íku{s ðÄu÷k ¼kðLkku

¼k

ðkÃkhþu. økheçkku ÃkAe MkæÄh Úkíkkt Ãknu÷kt su [q÷k Ãkh hkux÷k þufíkk níkk íku økìMk Ãkh Zuçkhkt þufíkk ÚkE sþu. ytíku íkku yu ÷kufku Ãký A rMkr÷Lzh {¤íkkt Ëw:¾e s hnuþu. yk{ økìMkLkk huþ®LkøkÚke ËuþLkk økheçkku Mkw¾e Úkþu yuðwt fkuE {kLkíkwt nkuÞ íkku yu {kLÞíkk ¼q÷¼hu÷e Au! Ãký økìMk Ãkqhíkk «{ký{kt Lknª {¤u íkku? yu ®[íkk{kt y{wf ½h{kt íkku yíÞkhÚke s çkeS ðkh [k {¤íke çktÄ ÚkE økE Au.

hík Ëuþ{kt økìMk yu Mk¤økíke Mk{MÞk Au. yíÞkh MkwÄe yk Mk{MÞk {nËtþu Ãkk[Lkíktºk{kt Qæðo yÚkðk yÄkuøkrík fhíkk økìMk WVuo ðkÞwLke níke, su Ãkwhw»kku{kt ðÄw òuðk {¤íke níke. ðkÞwLke yk Mk{MÞk yu fkuELke ytøkík Mk{MÞk LkÚke nkuíke. yuf ðkh ðkÞw rðMksoLk ÚkkÞ ÃkAe yu MkkðosrLkf Mk{MÞk çkLke òÞ Au, Ãký nk÷{kt su økìMkLke Mk{MÞk Q¼e ÚkE Au íku hktÄýøkìMkLke Au yLku yu ÷k¾ku ÃkrhðkhLku yMkh fhþu. økìMk rMkr÷LzhLkk {wÆu MkhfkhLkwt {{íkk Lkk{Lktw xkÞh Vkxe økÞwt yux÷u nðu Mkhfkh {kÞk yLku {w÷kÞ{ Lkk{Lkkt MÃkuh xkÞhku ðkÃkhe hne Au. {Lk{kunLk®Mknu ‘ðkÞw’ «ð[Lk{kt fÌkwt fu YrÃkÞk Íkz Ãkh LkÚke Qøkíkk yLku ftÃkLkeyku hktÄýøkìMk{kt ¾kux fhu Au. yk ¾kux ¼hÃkkE fhðk Mkhfkh çkkx÷k Ãkh huþ®Lkøk ÷kðe Au. nðu AÚke Mkkík{ku økìMkLkku çkkx÷ku ðhMk{kt ðkÃkhku íkku yu {kxu Ÿ[k Ëk{ [qfððk Ãkzþu. hktÄýøkìMkLkk ¼kð ðÄkhe yk{ su YrÃkÞk ¼uøkk fhþu íku Mkhfkh økheçkku ÃkkA¤

fku{Mko fkuLkoh yrLk÷ Ãkxu÷ ÷k¼ ÷uðk yuf ð»ko ÃkAe ík{u su íku þuhçkòh{kt ðu[eLku LkVku økktXu fhe þfku Aku yøkh íkku ÷kuMk çkwf fhe þfku Aku, Ãkhtíkw íÞkh ÃkAeLkk çkeò ð»kuo ík{u «kht¼u sux÷wt hkufký fÞwO níkwt íkux÷wt hkufký fhðwt Ãkzþu yLku çkeò íkÚkk ºkeò ð»kuo f{ Mku f{ íku 270-270 rËðMk ò¤ðe hk¾ðwt Ãkzþu. çkeyuMkE-100, rLkVxe-100{kt Mkk{u÷ nkuÞ íkuðk þuh WÃkhktík LkðhíLk-{nkhíLkr{LkehíLk fuxuøkheLkk ÃkeyuMkÞw þuh{kt íku{s su{Lkwt xLkoykuðh ð»kuo Y.4000 fhkuzÚke ðÄw nkuÞ íkuðe ftÃkLkeykuLkk Vku÷kuykuLk R~Þq yk ykEÃkeyku{kt fhu÷k hkufký WÃkh s yk ÞkusLkkLkku ÷k¼ {¤e þfþu. ík{khe ÃkkMku ÃkkLkLktçkh íkÚkk ze{ux VhrsÞkík òuEþu.

÷ku÷{-lol yÄeh y{ËkðkËe ‘{khu íkku økh{ ¾kðkLkwt òuEþu’ yuðk ÷ðkhk fhíkk ÷kufkuLke ½hðk¤k yíÞkhÚke s Ãkkøk÷¾kLkk{kt ¼híke fhðk ÷køÞk Au. y{wfu íkku yíÞkhÚke fk[wt ¾kðkLke «uÂõxMk þY fhe ËeÄe Au. y{wf fu su{Lkk ½h{kt yk{uÞ fk[wtÃkkfwt s ¾kðkLkwt çkLku Au íkuðk fu LkðÃkhrýík yuf÷kt hnuíkkt

þuh{kt hkufkýLkk rðfÕÃk{kt RÂõðxe r÷Lf BÞwåÞwy÷ Vtz íkÚkk yuõMk[uLs xÙuzuz Vtz (ETF){kt Ãký hkufký fhe þfkþu. ðu÷, «Úk{ Lkshu Mfe{ çknw W{Ëk ÷køku Au. íkuLkku ykþÞ íkku MkhMk Au s, Ãkhtíkw su òuøkðkEyku fhkE Au íku íkuLkk {q¤ nuíkwLku {khe Lkk¾þu. þuhçkòh{kt ðÄw Lku ðÄw ÷kufku hkufký fhíkk ÚkkÞ íku {kxu ‘fh-÷k¼’Lkwt su økksh çkíkkððkLkku hMíkku s ¾kuxku Au. ÞkusLkkLkwt Mku®÷øk RÂõðxe Mfe{ íkhefu Lknª Ãký xuõMk çkurLkrVx Ã÷kLk íkhefu fhkþu! çkeswt r÷r{x Y.50,000 MkwÄeLke Au. {ík÷çk ík{u Y.50,000Lkwt þuhçkòh{kt hkufký fhku íkku 20 xfkLkk çkúufux {wsçk ík{Lku ð»kuo Y.5000Lke çk[ík ðÄw ÚkkÞ Ãký furÃkx÷ økuELk xuõMkLke heíku rð[kheyu íkku ¾kMk fþku ÷k¼ LkÚke. RÂõðxe r÷LfTz Mku®ðøk Mfe{ BÞw.VtzkuLke nk÷ík ¾hkçk Au íÞkt ð»ko 2007{kt Y.20 nòhLkwt hkufký nk÷ Y.8000 ÚkÞkLkk ½ýk çkÄk rfMMkk Au. hkSð økktÄe RÂõðxe Mfe{ rLkÞík hkufký WÃkh 50 xfkLkwt xuõMk zezõþLk ykuVh fhu Au Mkk{u RÂõðxe r÷Lõz Mku®ðøk Mfe{ nuX¤ Y. yuf ÷k¾ MkwÄeLkk hkufký çkË÷ 100 xfkLkwt xuõMk zezõþLk Au. òufu yk r÷r{x{kt ÃkeyuV, RLMÞkuhLMk Ãkkur÷Mke ðøkuhu Ãký Mkk{u÷ Au, Ãkhtíkw fh÷k¼Lke ðkík fheyu íkku hkSð økktÄe RÂõðxe Mfe{{kt fkuE fMk sýkíkku LkÚke. {òLke ðkík yu Au fu ÔÞÂõík «Úk{ ð¾íkLke fu ™ðkurËík RLðuMxh Au íkuLkku ÏÞk÷ fuðe heíku ykðþu? fuðkÞMke yLku zkuõÞw{uLxuþLkLkku ÷kuz ðÄkheLku íkuLkku Wfu÷ ÷kðe þfkÞ Au, yk{ Aíkkt òíkòíkLkkt fkøkr¤Þkt Lku rðøkík ykÃkðkLke ÷ktçke rðrÄ-«r¢ÞkÚke ÷kufku yk ÞkusLkkÚke Ëqh Lknª ¼køku? ºký ð»koLkku ÷kuf-RLk-ÃkerhÞz íkÚkk íku{kt þhíke AqxAkx Mkkð ðkrnÞkík Au. 50 nòhLkk hkufký ÃkAe þuhLkk ¼kð ½xeLku Y. 25 nòh ÚkE òÞ íkku íkuLke hkufze fhe yLku çkeò ð»kuo íku{kt çkeò Y. 25 nòh W{uhðkLkk? yLku íku Ãký {kºk Y. Ãkkt[ nòhLkk ðuhkLke çk[ík {kxu?? nË Au Þkh... yux ÷kMx: þuhçkòh{kt þkýk hkufkýfkh çkLkðwt nkuÞ íkku Ãknu÷kt ¾kux ¾kíkkt þe¾ku. -rÃkxh r÷L[, RLðuMx{uLx økwhw apatel3110@yahoo.com

Au ð xu 6 sq L k, 1960Lkk {kzkøkkMfh Ëuþ ykÍkË ÚkÞku.

çkk¤eLku ¾uíke fhðk{kt ykðíke nkuðkÚke {kºk 20 xfk rðMíkkh{kt s støk÷ku hÌkkt Au. ðkðkÍkuzkt, íkkuVkLk, Ëw»fk¤ íkÚkk ÃkqhLke ykVíkku Mk{Þktíkhu ËuþLku Ä{hku¤íke hnu Au. ¼ú»x þkMkfkuLku fkhýu íku ËwrLkÞkLkk økheçk Ëuþ{kt ykðu Au.

÷kufSðLk hkus

yÚkoíktºk {kzkøkkMfh{kt økkuÕz, rLkf÷, Lke÷{ suðk yLkuf ¾LkeòuLkku ¼tzkh WÃkhktík ðurLk÷k suðe fe{íke [es Ãkkfíke nkuðk Aíkkt ËuþLke çku ík]ríkÞktþ ðMkíke økheçkehu¾kLke Lke[u Sðu Au. Mkhuhkþ ÷kufkuLke hkusLke ykðf {kÚkkËeX çku zkì÷hÚke Ãký ykuAe Au. fkìVe, ðurLk÷k, ÷®ðøk, fkøk¤, huMkkyku ðøkuhu ¾uíkÃkuËkþkuLke rLkfkMk Aíkkt rðïçkìLfLkk sýkÔÞk yLkwMkkh ºký ËkÞfkÚke {kzkøkkMfhLkku rðfkMkËh 0.5 xfk sux÷ku hÌkku Au. f]r»k ykÄkrhík yÚkoíktºkLkwt WËkhefhý fÞko ÃkAe £e xÙuz ÍkuLk{kt økkh{uLxLkwt WíÃkkËLk þY ÚkÞwt Au. støk÷ku

Mk

{ÞLkk ðnuý MkkÚku çkË÷kíke síke økúknfkuLke ÃkMktËøke, økúknfkuLkkt hMk-hwr[, íku{Lkkt ¾heËe ðíkoLk yLku ð÷ý, íku{Lkk{kt ðÄíke síke økúknf òøk]rík-yk Mk½¤kLkk Ãkrh«uûÞ{kt [esðMíkwyku yLku MkuðkykuLkwt WíÃkkËLk fhLkkh WíÃkkËfku ðå[u økúknfkuLku Mktíkku»ku yuðe [esðMíkwyku fu Mkuðkyku Ãkqhe ÃkkzðkLke òýu MÃkÄko ò{e Au. [esðMíkwyku{kt Lkðkt Lkðkt ÷ûkýku W{uhíkk sðkLke fu íkuLke økwýð¥kk{kt ðÄkhku fhíkk «ÞkMkku ykËhðkLke fk{økeheLku Ãký y{wf Mk{Þ çkkË yuf {ÞkoËk ykðe síke nkuÞ Au. nðu íkuÚke rðþu»k fþwtÞ Lkðwt W{uhe Lk þfkÞ yu{ ÷køku Au. ykðk Mktòuøkku{kt {kfuo®xøkLkku yuf yr¼Lkð «fkhrð¼kðLkkLkwt fu MksoLkkí{f rð[khLkwt {kfuo®xøk yuf WÃkÞkuøke ÔÞqnh[Lkk íkhefu Ãkwhðkh ÚkÞku Au. yk fk{ {kLkeyu yux÷wt Mkh¤ LkÚke, fkhý fu ík{Lku Lkðe ÷køkíke rð¼kðLkk økúknfLke árü{kt fux÷e MðefkÞo çkLku Au yu s yuLkwt Mkk[wt {qÕÞktfLk Au. ð¤e, Mkuðk÷ûke rð¼kðLkkLkk {kfuo®xøk {kxu íkku Mkrðþu»k yLku yËfuhk «ÞíLkkuLke sYh Ãkzu Au. Mkki «Úk{ íkku ykuAk{kt ykuAwt, ykðe rð¼kðLkk fu rð[khLke [fkMkýe ftÃkLkeLkk ÃkkuíkkLkk s f{o[kheyku-yrÄfkheyku îkhk fhkððe òuEyu. íku{Lkk ÔÞÂõíkøkík yr¼«kÞku òu ykðe rð¼kðLkk y{÷efhýLku Mk{ÚkoLk ykÃkíkk nkuÞ íkku ykøk¤ ðÄðwt òuEyu. ¾kMk fheLku MkuðkykuLkk Mkt˼o{kt ykðku «Þkuøk ¾qçk «Míkwík çkLku Au. íÞkhçkkË çkòhr¢Þk MktþkuÄLk îkhk økúknfkuLkwt fu Mkt¼rðík økúknfkuLkwt yuf «ríkrLkrÄ rLkËþo (MkuBÃk÷) ÷E ykðe rð¼kðLkk ÃkhíðuLkk íku{Lkk ÏÞk÷ rðþu ytËks {u¤ððku òuEyu. ði¿kkrLkf Zçku «&™kðr÷ h[e fu ÃkAe íku{Lke MkkÚku Mk{qn [[ko økkuXðe yÚkðk íkku íku{Lke MkkÚku ÔÞÂõíkøkík {w÷kfkík ykÞkuS íku{Lkk {kLkMk{kt zkurfÞwt fhe yk rð¼kðLkkLke Mðef]rík-yMðef]rík rðþuLkku õÞkMk {u¤ðe þfkÞ. ykðk rð[kh fu rð¼kðLkkÚke {kºk «kuzõx {uLkush fu çkòhr¢Þk MktþkuÄf Ãkqhk ðkfuV nkuÞ yux÷wt sYhe LkÚke, ¾kMk íkku økúknfLkk MkeÄk MktÃkfo{kt ykðLkkhk MkuÕMk{uLkkuLkk {ÂMík»f{kt yk rð¼kðLkk fu rð[khkuLkk

økìMk xÙçk÷ fÃkÕMk{kt ‘ykÃkýLku ¾kMk Vuh Lknª Ãkzu’ yu rð[khu ¾kMk rLkhkþk LkÚke sýkíke. çkeS íkhV ðktZk yLku yuf÷k hnuíkk ÷kufku Ãký {qA nkuÞ fu Lk nkuÞ {qAu íkkð ËELku Vhíkk ÚkE økÞk Au. nðu økìMkLkk y¼kðu ÷kufku çknkh ¾kíkkt Úkþu. ½hLkwt ¾kðkLktw ¼kðíkwt LkÚke yuðwt ¾q÷eLku fne Lk þfíkk ÃkríkËuðkuLku íkku nkux÷ku íkhV økçkzðwt’íkwt Lku økìMkLkku fkÞËku {éÞku yuðku ½kx Úkþu. ÃkAe íkku nkux÷ huMxkuhktðk¤kLkku ÄtÄku ðÄþu. fux÷kÞLku hkusøkkhe {¤þu. Mkhfkh ÃkAe yk hkusøkkheLkk yktfzk AkÃkkt{kt yk¾k ÃkkLkkLke ònuh¾çkh ykÃke AÃkkðe ÃkkuíkkLke rMkrØLkwt økkýwt økkE þfþu. nðu ½hu ½hu þhçkík Þwøk ÃkkAku ykðþu. ÷k÷, ÷e÷k, Ãke¤k yLku

CMYK

yk ËuþLkkt ½ýkt ûkuºkku{kt fkÞËk fhíkkt Ãký ÃkhtÃkhkyku yLku heíkrhðkòuLku ÷kufku ðÄkhu {kLku Au. yk ËuþLkk ÷kufkuLku {k÷køkkMke íkhefu MktçkkuÄðk{kt ykðu Au. ËwrLkÞkLkku yuf{kºk yuðku Ëuþ Au ßÞkt çkÄk s ÷kufku yuf s ¼k»kk çkku÷u Au. Ëuþ{kt 20Úke Ãký ðÄw ðtþeÞ Mk{qnku yufíkkÚke hnu Au. Ãkrù{e fktXu ykr£fLk suðk ÷køkíkk Mkkfk÷kðkyku hnu Au. RLzkuLkurþÞLk suðk Ëu¾kíkk ÷kufku Wå[ «Ëuþ{kt hnu Au. {k÷køkkMkeykuLke ¼k»kk íkÚkk heík rhðkòu yLku {kLÞíkkyku RLzkuLkurþÞkLkk çkkurLkÞku xkÃkwLku {¤íkk ykðu Au. ÷kufku ÃkkuíkÃkkuíkkLke ÄkŠ{f {kLÞíkkyku{kt Sðu Au. rÃkík]ykuLkwt ¾qçk s {n¥ð Au. rÃkík]íkÃkoý {kxu fçkh ÃkkMku sELku íku{Lkk M{hý fhðk{kt ÷kufku ÔÞMík hnu Au. {rn÷kyku ÷kfzktLkk ¼khk ÷kðeLku

[q÷k VqtfeLku ¾kðkLkwt çkLkkðu Au. yk ËuþLkk ÞwðkLkku ykuAwt ¼ýu÷k nkuðkÚke çknkhLke ËwrLkÞkLkku ykuAku Ãkrh[Þ Ähkðu Au. {k÷køkkMkeyku yuõþLk rVÕ{ku òuðkLkk þku¾eLk Au. ÷ktçkkt fu xqtfkt þxo yLku ÃkuLx Ãknuhu Au. þnuhLkk ÞwðkLkku{kt ç÷q rsLMkLke VuþLk ðÄíke òÞ Au. {rn÷kyku xkuÃk y™u Mfxo Ãknuhu Au. Mkhfkh sqLke ÃkhtÃkhkyku AkuzeLku Lkðwt yÃkLkkðu íku {kxu VuÂMxð÷ ykìV hkRÍ, VuÂMxð÷ ykìV xÙe Qsðu Au. ÷kfzktLke fkuíkhýeLkk Mkkhk òýfkh Au. Ãkqò, ¾íLkk, fçkhrLk{koý, ðk¤ fkÃkðk ðøkuhu «Mktøku Íuçkw økkÞLku fkÃkðk{kt ykðu Au. ÷øLk íkÚkk MkøkÃký fhíke ð¾íku MktÃkr¥k, þÂõíkLku {n¥ð ykÃkðk{kt ykðu Au. òufu íku{ Aíkkt Ëhuf òríkLke ÷øLkÃkhtÃkhk r¼LLk r¼LLk Au. çkkhkLkk{Lke òrík{kt yuf økkÞ fkÃkeLku ÷øLk fhu Au. ßÞkhu Mkkfk÷kðkyku {uhus Mkuhu{Lke s hk¾íkk LkÚke. 40 ð»ko ÃkAe AqxkAuzk ðÄw ÚkkÞ Au. çkk¤f Ãkkt[ ð»koLkwt ÚkkÞ íÞkhÚke íkuLku ½hfk{{kt òuze Ëuðk{kt ykðu Au. çkkðLk xfk ÷kufku MÚkkrLkf ÃkhtÃkhkøkík Ä{o Ãkk¤u Au.

¾kýeÃkeýe ÷kufkuLkku {wÏÞ ¾kuhkf ¼kík Au íkÚkk ËrhÞkE Sðku yLku {kA÷eyku ¾kÞ Au. îeÃkLkk fux÷kf ¼køkku{kt ÷e÷k þkf¼kS{ktÚke þkf çkLkkðkÞ Au, suLku hku{kÍðk fnu Au. LkkrhÞu¤Lkk íku÷Lkku WÃkÞkuøk ÚkkÞ Au. íku{kt {h[kt. ÷ªçkw, fk[e fuhe Lkk¾eLku [xkfuËkh çkLkkðu Au. íke¾wt ¾kðkLkk þku¾eLk Au. çkÃkkuhLkwt ¼kusLk Mkktsu yLku ðÄu íkku íkuLku Mkðkh{kt økh{ fheLku ¾kðk{kt ykðu Au. {fkELkku Ër÷Þku íkÚkk [kð÷{ktÚke fuf Ãký çkLkkðu Au. hasmukh108@gmail.com

rð¼kðLkk fu MksoLkkí{f rð[khLkwt {kfuo®xøk MksoLkkí{f rð[kh fu rð¼kðLkkLkku y{÷ fhíkk Ãknu÷kt yu òuðwt òuEyu fu su ûkuºk{kt íkuLku fkÞkorLðík fhðkLke Au íÞkt ðMkíkk ÷kufkuLke ÄkŠ{f ÷køkýeLku Ëw¼ðíke íkku LkÚkeLku. íÞktLkk herík-rhðks yLku {kLÞíkkykuÚke Mkkð rðhwØ íkku LkÚkeLku. ½ýe ftÃkLkeyku yk «fkhLke MkkðÄkLke ðíkeo, íku{Lkk ykøkðk fkiþÕÞÚke Lkðíkh rð¼kðLkkykuLku ¾qçk MkV¤ heíku [esðMíkwyku fu Mkuðkyku{kt YÃkktíkrhík fhe þfe Au

{uLkus{uLx zkì. yu.Mke. çkúñ¼è VkÞËk áZe¼qík ÚkÞu÷k nkuðk òuEyu. ð¤e, íku ftÃkLkeLkk yLÞ ÔÞqnkí{f nuíkwyku MkkÚku Ãký íkk÷{u÷ MkkÄíkk nkuðk òuEyu. MkuÕMk{uLkku îkhk íkuLkwt ÔÞðÂMÚkík «íÞkÞLk ÚkÞu÷wt nkuðwt òuEyu, íku {kxu íku{ýu fu ðu[ký rð¼køkLkk yLÞ «ríkrLkrÄykuyu økúknfkuLkku MktÃkfo fhe, YçkY {w÷kfkíkku økkuXðe íku{Lku Ãkqhk yðøkík fhu÷k nkuðk òuEyu. {w÷kfkík Ëhr{ÞkLk økúknfkuyu fhu÷k «&™ku fu íku{Lkk MktþÞkuLkwt Mktíkku»kfkhf rLkhkfhý fhu÷wt nkuðwt òuEyu. ð¤e, ykðe rð¼kðLkkykuLkk «ÞkuøkkuÚke «kÃík ÚkÞu÷kt Ãkrhýk{ku MÃkü heíku yð÷kufe þfkÞ yuðkt nkuðkt òuEyu. çkkur÷rðÞk{kt yuf Lkðk «fkhLke {fkE WøkkzðkLkku «Þkuøk yuf Ã÷kux{kt fhðk{kt ykÔÞku. 6 {rnLkk çkkË su Ãkkf QíkÞkuo íku Mkk{kLÞ ykuhuLs f÷hLkkt Ãkkýe{kt çkLkíkkt þhçkík ‘þwt fheyu, økìMkLkku õðkuxk Ãkqhku ÚkE økÞku Au’ fne sçkhËMíke Ãkeðzkððk{kt ykðþu. [kLke yðuS{kt Xtzkt Ãkeýkt Ãkeðkíkkt fku÷k ftÃkLkeykuLkku Ãký ÄtÄku ðÄþu. yk òuíkkt ‘þwt rMkr÷LzhLkwt huþ®Lkøk yu fku÷k ftÃkLke «urhík fki¼ktz Au?’ yu ykðLkkh rËðMkku{kt hk»xÙeÞ [[koLkku rð»kÞ çkLke þfu Au. nk, {kºk [[koLkku s! òufu, yk çkÄk{kt ç÷uf {Lkeðk¤k {ÍkÚke çkòh¼kðu fu ç÷uf{kt òuEyu yux÷kt rMkr÷Lzh ¾heËþu. yux÷wt s Lknª, su{ Mkhfkhe f{o[kheykuLkkt MktíkkLkku {kU½e fkhku{kt Vhe ÃkkuíkkLke MktÃkr¥kLkwt «ËþoLk fhíkkt nkuÞ Au yu{ s økìMk rMkr÷LzhLke økkuXðýe

{fkE fhíkkt çk{ýku yLku Ÿ[e økwýð¥kkðk¤ku níkku íku ¾uzqíkku òíku yð÷kufe þõÞk yLku íÞkhçkkË yk Lkðk «fkhLke {fkELkk rçkÞkhýLkwt ðu[ký yLkuf økýw ðÄe økÞwt. ykðe rð¼kðLkkLkku y{÷ fhíkk Ãknu÷kt yu Ãký òuðwt òuEyu fu su ûkuºk{kt íkuLku fkÞkorLðík fhðkLke Au íÞkt ðMkíkk ÷kufkuLke ÄkŠ{f ÷køkýeLku Ëw¼ðíke íkku LkÚkeLku. íÞktLkk herík-rhðks yLku {kLÞíkkykuÚke Mkkð rðhwØ íkku LkÚkeLku. ½ýe ftÃkLkeyku yk «fkhLke MkkðÄkLke ðíkeo, íku{Lkk ykøkðk fkiþÕÞÚke Lkðíkh rð¼kðLkkykuLku ¾qçk MkV¤ heíku [esðMíkwyku fu Mkuðkyku{kt YÃkktíkrhík fhe þfe Au. fýkoxf hkßÞ{kt íkksuíkh{kt ‘þu÷ VkWLzuþLku’ Äq{ú{wõík (Smokeless) yuðk ‘Biomass store’Lkwt WíÃkkËLk fhe, ‘My Kitchen, My pride’ suðwt Mkqºk økúknfkuLkk {Lk{kt áZe¼qík fhe MkV¤íkk nktMk÷ fhe çkíkkðe. ‘Pril’ Lkk{Lkku rzþ-ðkì®þøk Mkkçkw su ðkMký{ktÚke ËwøkOÄLku Ëqh fhe, yrík MðåA fhe Ëu, íkuLku MkkMkw íku{Lke ðnwLku “çknq, ËqÄðk÷k çkíkoLk ÷kLkk” yuðwt fnuíkkt nkuÞ yu «fkhLkwt Mkqºk rð¿kkÃkLk{kt økqtÚke ðu[kýLkkt Ÿ[kt ÷ûÞku nktMk÷ fhe þõÞku. rçkh÷k rMk{uLx ftÃkLkeyu ‘RMk rMk{uLx {U òLk ni’ yu rð¼kðLkkLku ¾qçk MkV¤íkkÃkqðof y{÷{kt {qfe, rçkh÷k Ã÷Mk rMk{uLxLku Mkðoºk «[r÷ík fhe ËeÄku. HUL ftÃkLkeyu yuf ‘fkuBçkku Ãkuf’Lke rð¼kðLkk ðnuíke {qfe, su yuf s Ãkuf{kt ftÃkLkeLke s [kh yLÞ [esðMíkwyku Âõ÷rLkf þuBÃkq, ÃkuÃMkkuzuLx, Vuh yuLz ÷ð÷e yLku ÃkkuLzTÍ ÃkkWzh {qfu÷e nkuÞ yLku rfVkÞíke ®f{íku «kÃík nkuÞ. $ø÷uLz{kt yuf øk]nrLk{koý (construction) ftÃkLkeyu ‘çkúkLzuz ykðkMkku’Lke yuf rð¼kðLkkLkwt MksoLk yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh

z-çkfk çkfku ÃkqAu Au fu 2001{kt økwshkíkLke ðMíke Ãkkt[ fhkuz níke, su 2012{kt A fhkuz ÚkE. þwt ykLku Ãký rðfkMk fnuðkÞ? zÙku$øk Y{{ktÚke Ëu¾kÞ yuðe fhðk{kt ykðþu . fËk[ ykðk ÷ku f ku {kxu ftÃkLkeyku rzÍkRLkh rMkr÷Lzh (fheLkk fÃkqhLkk Vkuxkðk¤k, yu nðu øk]rnýe çkLkðkLke Au Lku yux÷u!) Ãký fkZu íkku LkðkE Lknª. òufu RLf{xuõMk rzÃkkxo{uLx AÚke ðÄkhu rMkr÷LzhLke ¾heËe Ãkh Lksh hk¾u íkku ÃkrhÂMÚkrík çkË÷kE òÞ yuðwt çkLku! adhir.amdavadi@gmail.com


CMYK

3

«fhý

{k

hrððkh, 30 MkÃxuBçkh, h012

www.sandesh.com

37

™Mke f~Þ…™k ½huÚke …kAk Vhíkkt s rMkØkÚko™wt {kÚkwt Vkxðk ÷køÞwt níkwt. yu sux÷e ðkh ykðk ¼qíkfk¤™k «ðkMkuÚke …kAku Vhíkku yux÷e ðkh yu™wt {„s yu™k fkƒq ƒnkh ™ef¤e síkwt. ÓËÞ Ä{…Akzk fhíkwt. yu sux÷wt ðýo™ fhíkku yu ƒÄwt yu™u ÞkË ™nkuíkwt hnuíkwt, …ý yu ðýo™Lkku fux÷kuf ¼k„ yu™k {„s{kt [ku¬Mk rVx ƒuMke síkku. fux÷ef ðMíkwyku yu™u ÞkË hne síke. fux÷ef ðkíkku yu™k {™{kt ½q{hkÞk fhíke... yksu …ý yuðwt ÚkE hÌkwt níkwt. Ëhuf ð¾íku yu™u rð[kh ykðíkku fu yu™u yk ƒÄwt õÞktÚke Mk{òÞ Au? yu™u fE heíku ÏÞk÷ ykðu Au fu yksÚke Úkkuzkt ðhMk …nu÷kt ßÞkhu yu nksh …ý ™nkuíkku íÞkhu ƒu sýkt™e ðå[u fþwtf yuðwt ƒLÞwt Au, su™wt yu ykƒunqƒ ðýo™ fhe þfu Au. yu ½hu …nkUåÞku íÞkhu Mkkr{Þk yu™e hkn òuíke ƒuXe níke, “õÞkt „Þku níkku?” “{k™Mke f~Þ…™u {¤ðk.” rMkØkÚkuo sðkƒ ykÃÞku, [Ã…÷ fkZâkt y™u ™e[u …kÚkhu÷k „kË÷k{kt ŸÄku …zâku, “{™u þwt ÚkkÞ Au Mkkr{Þk?” “þwt?” Mkkr{Þk yu™e ™Sf ykðe. rMkØkÚkuo Mkkr{Þk™k ¾ku¤k{kt {kÚkwt {qõÞwt. Mkkr{Þk™u Úkkuzku hku{kt[ ÚkÞku, Úkkuze ™ðkE ÷k„e, …ý fþwt s ƒkuÕÞk rð™k yuýu rMkØkÚko™k ðk¤{kt nkÚk Vuhððk {ktzâku. yu™e ykt„¤eyku n¤ðu n¤ðu rMkØkÚko™k f…k¤ …h {Mkks fhíke hne. ¾kMMke ðkh MkwÄe rMkØkÚko ykt¾ku ƒtÄ fhe™u …zâku hÌkku. Mkkr{Þkyu …ý yu™u ƒeS ðkh …qAâwt ™nª, …ý yu™k {™{kt rMkØkÚko™ku

“yu ík™u ytíku „w÷k{ ƒ™kðe™u Akuzþu”

ƒuXk ƒuXk Íqfðk™k fkhýu yu™e f{h ¾U[kíke níke, …htíkw Mkkr{Þkyu rMkØkÚko™u yuf «„kZ [wtƒ™ fhðk {ktzâwt. rMkØkÚko™e ytËh hnu÷ku …whw»k yk …rhÂMÚkrík™u ƒnw ðkh MkwÄe ™fkhe þõÞku ™nª. yuýu …ý yu [wtƒ™™ku «ríkMkkË ykÃÞku. ƒL™u sýkt yk …rhÂMÚkrík{kt Äe{u Äe{u MðÞt …h™wt r™Þtºký ¾kuE hÌkkt níkkt.

rMkØkÚko {kxu fkuE …ý †e™ku yk …nu÷ku yt„ík M…þo níkku... yuf †e íkhefu fkuE yu™u M…þeo hÌkwt nkuÞ yuðku yk yu™ku …nu÷ku y™w¼ð níkku. yu™u yk y™w¼ð™ku hku{kt[ y™u yu™e ytËh ò„e „Þu÷ku …whw»k yu™k ƒu nkÚk …fze™u Mkkr{Þk íkhV ½Mkze hÌkk níkk. yu™k {™™e ytËh fkuEf níkwt, su yu™u hkufðk™ku «Þí™ fhíkwt níkwt, …ý yuf …whw»k y™u hku{kt[™k yk yðýo™eÞ y™w¼ð Mkk{u yu™k MktMfkh, yu™k {kuhÕMk, yuýu ™¬e fhu÷e ƒÄe ðkíkku Mkkr{Þk™k þheh™e Äe{e ykt[ …h …e„¤e hne níke... yk Mkðk÷ ðkhuðkhu zkuhƒu÷ ð„kzíkku níkku. rMkØkÚkuo ykt¾ku ¾ku÷e. yuýu Mkkr{Þk™e Mkk{u òuÞwt, “{™u þwt ÚkkÞ Au Mkkr{Þk? nwt fkuE™e ®sË„e rðþu ykx÷e ƒÄe …hVuõx÷e fuðe heíku ðkík fhe þfwt Awt? h½wƒeh f~Þ…™u nwt {éÞku …ý ™Úke... Aíkkt yksu {k™Mke f~Þ…...” Mkkr{Þk yu™e Mkk{u òuE hne. rMkØkÚko™ku Ëu¾kðzku [nuhku, yuf rËðMk™e ðÄu÷e ËkZe, fÚÚkE fne þfkÞ yuðe íð[k, fkuE rþÕ…{kt nkuÞ yuðwt …hVuõx ™kf, ƒu nkuX... Mkkr{Þk™e ™sh rMkØkÚko™k [nuhk …h ¼xfíke níke. Mkkr{Þk Úkkuze ðkh yu™u òuíke hne. …Ae yuýu ™e[k ™{e™u rMkØkÚko™k nkuX …h …kuíkk™k nkuX {qfe ËeÄk. yu™e ykt„¤eyku nSÞu rMkØkÚko™k ðk¤{kt Vhe hne níke.

Mkkr{Þk {kxu rMkØkÚko™ku yk M…þo yuf yuðk …whw»k™ku M…þo níkku, su™u yuýu …qhk ÓËÞÚke ÍtÏÞku níkku. rMkØkÚko {kxu fkuE …ý †e™ku yk …nu÷ku yt„ík M…þo níkku... yuf †e íkhefu fkuE yu™u M…þeo hÌkwt nkuÞ yuðku yk yu™ku …nu÷ku y™w¼ð níkku. yu™u yk y™w¼ð™ku hku{kt[ y™u yu™e ytËh ò„e „Þu÷ku …whw»k yu™k ƒu nkÚk …fze™u Mkkr{Þk íkhV ½Mkze hÌkk níkk. yu™k {™™e ytËh fkuEf níkwt, su yu™u hkufðk™ku «Þí™ fhíkwt níkwt, …ý yuf …whw»k y™u hku{kt[™k yk yðýo™eÞ y™w¼ð Mkk{u yu™k MktMfkh, yu™k {kuhÕMk, yuýu ™¬e fhu÷e ƒÄe ðkíkku Mkkr{Þk™k þheh™e Äe{e ykt[ …h …e„¤e hne níke.  Mkw„tÄkyu rðfe™e ðkík Mkkt¼¤e™u ™¬e

‘f{ko’ rVÕ{u ykÃÞku ykì÷hkWLzh yuõxh!

Mkw

¼k»k ½kELke ‘f{ko’ rVÕ{ ÞkË fhku yux÷u Ãknu÷e ðMíkw fE ÞkË ykðu? rVÕ{Lkk rð÷Lk zkì.zUøkLkku hku÷. rVÕ{{kt rË÷eÃkfw{kh, yrLk÷ fÃkqh, sufe ©kuV yLku LkrMkhwÆeLk þkn suðk f÷kfkhku nkuðk Aíkk Ãký rVÕ{{kt zkì.zUøk AðkE òÞ Au. rVÕ{{kt ík{u yLkwÃk{ ¾uh rMkðkÞ fkuE yLÞLku zkì.zUøkLke ¼qr{fk{kt fÕÃke þfku? ík{u

fhe ÷eÄwt fu yu rMkØkÚko MkkÚku [kuϾe ðkík fhe ÷uþu. yk{ …ý Mkw„tÄk rƒLÄkMík níke. yu™u ¼køÞu s fkuE™e ƒef ÷k„íke fu yu fkuE …ý fk{ fhíkkt …nu÷kt ¼køÞu s ƒeS ðkh rð[kh fhíke. suðwt yuýu ™¬e fÞwO fu íkhík s yuýu rðfe Mkk{u òuÞwt, “ík{u ykðku Aku {khe MkkÚku?” “õÞkt?” “rMkØkÚko™k ½hu.” “{U... {U yu™wt ½h ™Úke òuÞwt.” rðfe y[fkÞku. yu™u Mk{sý ™nkuíke …zíke fu yk Akufhe yu rMkØkÚko{kt þwt ¼k¤e „E Au? ƒeS íkhV yu™u hne hne™u rð[kh ykðíkku níkku fu Mkw„tÄk™u òu {k™-MkL{k™Úke fkuE Akufhku …hýíkku nkuÞ íkku h½wƒeh f~Þ…™k r{ºk íkhefu yu™e Vhs Au fu yu™u Mkw„tÄk™e ®sË„e Mkux÷ fhðk{kt yu™e {ËË fhðe. yu Úkkuze ðkh Mkw„tÄk Mkk{u òuE hÌkku. yu™e ykt¾ku{kt yuf rðr[ºk «fkh™e ½u÷Ak Ëu¾kíke níke. rðfeyu Mkw„tÄk™u …qAâwt, “ykx÷e {kuxe Mxkh ÚkE™u yu™k ½hu sEþ íkku Mkkhe ÷k„eþ?” “ƒkƒk nt{uþkt fnuíkk fu «u{ [k÷e™u yk…ýk Ëhðksu ™Úke ykðíkku, yk…ýu [k÷e™u «u{™k Ëhðksu sðwt …zu Au... {]íÞw yk…ýk ½hu ykðu Au y™u «u{™k ½hu yk…ýu sðwt …zu Au.” “nwt...” rðfe ƒ½ðkE „Þku, “nwt sE ykðwt, yu™u ƒku÷kðe ykðwt?” “™k, {khu s sðwt Au yu™k ½hu...” “ƒuƒe, Mknus Mk{s...” rðfeyu shk ÷kzÚke fÌkwt, “yuf fk{ fh, íkwt ƒt„÷u …nkU[. nwt yu™u ÷E™u íÞkt s ykðwt Awt.” “…ý...” “yu s søÞk ÞkuøÞ hnuþu. ík{u ƒL™u sýkt h½wƒeh™k ½h{kt {¤ku. …nu÷e ðkh …ý íÞkt s {éÞkt níkkt™u?” rðfe {qz{kt ykðe™u „kðk ÷køÞku, “WMk {kuz Mku þwhw fhu rVh Þu ®ÍË„e, nh þiÞ snkt nMke™ Úke, n{ íkw{ Úku ys™ƒe...” Mkw„tÄk nMkðk ÷k„e. yuýu nMke™u nk …kze. rðfe yu™k ½h{ktÚke ™eféÞku. yuýu MkkiÚke …nu÷kt Mkkr{Þk™u Vku™ ÷„kzâku. 

ík{Lku ¾çkh Au?

fÕÃkLkk Lknª fhe nkuÞ Ãký Mkw¼k»k ½kE yk hku÷ y{heþ Ãkqhe ÃkkMku fhkððk {ktøkíkk níkk. rVÕ{Lkk yLÞ {uBçkhu Mkw¼k»k ½kELku yLkwÃk{ ¾uhLke ÃkMktËøke fhðk fÌkwt. îeÄk yu níke fu yk rVÕ{ Ãknu÷kt yLkwÃk{ ¾uhLku fkuE yku¤¾íkwt Ãký Lknkuíkwt íkku rVÕ{{kt íkuLku ÷ez rð÷LkLkku hku÷ fuðe heíku ykÃkðku? Mkw¼k»k ½kEyu Ãký Lk¬e fhe ÷eÄwt fu y{heþ Ãkwheyu ÃkzËk Ãkh ½ýe níÞkyku fhe Au yLku ËþofkuLku fkuEf Lkðku [nuhku ykÃkeyu, su ¾hu¾h ¾qt¾kh nkuÞ. çkÄkLke Mkn{íke ÚkE yLku yLkwÃk{ ¾uhLku rVÕ{{kt hku÷ yÃkkÞku. y{heþ ÃkwheLke ÃkMktËøke ¾kuxe Lknkuíke Ãký yLkwÃk{ ¾uhLke ÃkMktËøkeyu çkkur÷ðqzLku çkuMx f÷kfkh ykÃÞku. yk rVÕ{ ÃkAe ÷kufku yLkwÃk{ ¾uhLku zkì.zUøk íkhefu s òýíkk yLku ‘f{ko’Lke ¼ÔÞ MkV¤íkk ÃkkA¤ Ãký yLkwÃk{ ¾uhLkk Lkðk rfhËkhu {n¥ðLke ¼qr{fk ¼sðu÷e Au. yLkwÃk{ ¾uhLke yku¤¾ ‘f{ko’Lku fkhýu ÚkE Ãkhtíkw ÃkAe íku{ýu {kºk rð÷LkLke s ¼qr{fk Lk fhíkk rðrðÄ ¼qr{fkyku ¼sðe. ÃkAe íkuyku fku{urzÞLk, [rhºk f÷kfkh íkhefu ¾qçk ¾eÕÞk. yksu íkuyku yu®õxøk{kt ykì÷ hkWLzh økýkÞ Au.

hk

rMkØkÚko™k ƒknw…kþ{kt …e„¤e hnu÷e Mkkr{Þk™ku Vku™ ÷„kíkkh hýfe hÌkku níkku, …ý yíÞkhu yu™u Vku™ W…kzðk™e MkqÄ ™nkuíke. rMkØkÚko™k nkuX yu™k „¤k …h, fk™™e ƒqx ™e[u, yu™k ƒkðzk …h, ¾¼k …h Vhe hÌkk níkk. yu™e yuf rËðMk™e ðÄu÷e ËkZe Mkkr{Þk™e fqýe íð[k …h ½MkkE hne níke. yu{ktÚke Úkíke ƒ¤íkhk …ý yíÞkhu …khkðkh Mkw¾ yk…e hne níke. rMkØkÚko™k nkÚk yu™e f{h™e ykswƒksw ÷…uxkÞk níkk. yu™ku yuf …„ Mkkr{Þk™k ƒL™u …„™e W…h níkku... yk ™k„…kþ suðk ƒtÄ™{ktÚke Aqxe™u Vku™ ÷uðk™e Mkkr{Þk™e fkuE íkiÞkhe …ý ™nkuíke ™u fkuE RåAk …ý ™nkuíke. yu™u òýu {k„u÷wt ðhËk™ {¤e hÌkwt níkwt... “íkkhku Vku™ ðk„u Au.” Mkíkík hýfíke ½txzeÚke rMkØkÚko™wt æÞk™ íkqxe „Þwt. yuýu Mkkr{Þk™u Akuze ËeÄe. “ðk„ðk Ëu.” Mkkr{Þkyu yu™k „¤k{kt nkÚk ™k¾e™u ™Sf ¾UåÞku, …ý íÞkt MkwÄe{kt rMkØkÚko™wt ¼xfe „Þu÷wt {™ Xufkýu ykðe „Þwt níkwt. yuýu nMke™u Mkkr{Þk™ku „k÷ …t…kéÞku. yu íkÆ™ MðMÚk ÚkE [qõÞku níkku. ûký¼h …nu÷kt yu™k …h Vhe ð¤u÷wt WL{kË™wt {kuswt …Mkkh ÚkE „Þwt níkwt. ËrhÞk™wt sƒhËMík {kuswt fktXk MkwÄe …nkU[íkk rð¾hkE™u Veý Veý ÚkE òÞ yu{ rMkØkÚko™e ò„e QXu÷e Ít¾™kyku y™u yu™k{kt yk¤Mk {hze hnu÷ku …whw»k ƒL™u þktík ÚkE „Þkt níkkt, “Vku™ ÷E ÷u. fËk[ fk{™ku nþu.” “rMkz...” …whw»kku™e h„uh„Úke ðkfuV níke, Mkkr{Þk! yuýu rMkØkÚko™e ykt¾ku{kt òuÞwt, “MktMfkh ÞkË ykðe „Þk fu …Ae nwt íkkhu ÷kÞf ™Úke yuðwt ÷køÞwt?” “{qh¾ suðe ðkík ™nª fh...” rMkØkÚkuo yu™k ƒL™u „k÷ …h nÚku¤e „kuXðe. yu™e ykt¾ku{kt ykt¾ku ™k¾e. Úkkuzef ûký yu™u òuíkku hÌkku, “fËk[ nwt íkkhu ÷kÞf ™Úke. zh…kuf Awt.” Mkkr{Þk rMkØkÚko™e Mkk{u òuÞk ð„h ÍxfkÚke Q¼e ÚkE „E, “{™u yu{ níkwt fu íkwt ƒeòÚke swËku Au, …ý íkwt íkkhk …whw»k

nkuðk™ku VkÞËku íkku WXkðu s Au.” “nwt Mk{ßÞku ™nª.” “ík{u ÷kufku òýku Aku ™u fu †e yuf ðkh …Úkkhe{kt íkhMke ÚkkÞ …Ae yu™e nk÷ík ½kÞ÷ ðk½ý suðe ÚkE òÞ... nðu ík™u …„u …ze™u fu …hkýu {khu {khku rþfkh fhkððku s …zu.” yuýu rMkØkÚko™k þxo™ku fku÷h …fze™u ¾UåÞku. rMkØkÚko ÷„¼„ yu™e W…h …AzkÞku. Vhe yu™k nkuX Mkkr{Þk™k nkuXÚke yufkË #[ Ëqh níkk. Mkkr{Þk zkufwt Ÿ[fe™u rMkØkÚko™k nkuX™u yzu yu …nu÷kt s rMkØkÚko Q¼ku ÚkE „Þku. Mkkr{Þk …ý Q¼e ÚkE „E. yu ftE ƒku÷u íku …nu÷kt VheÚke Vku™ hýõÞku. yuýu sE™u M¢e™ …h ðktåÞwt - ‘rðfe ík™uò’. yu™k [nuhk …h ÂM{ík ykðe „Þwt, “íkkhe {uz{ þkuÄu Au ík™u.” Vku™ W…kzíkk …nu÷kt s yuýu fÌkwt, “rMkØkÚko {khe MkkÚku s Au rðfe.” yuýu Vku™ W…kze™u íkhík s fÌkwt. yk íkhV rMkØkÚko y™u …u÷e íkhV rðfe Mkkr{Þk™e yk ƒwrØ y™u …rhÂMÚkrík™u {k…e ÷uðk™e ykðzík …h ykVhe™ ÚkE „Þk. ƒçƒu …whw»kku™u Mkkð ykùÞo[rfík fhe ™kÏÞk …Ae yuýu ðkík yk„¤ ðÄkhe, “íkkhe {uz{ þkuÄu Au yu™u, ¾hwt™u?” “Mkk÷e, íkwt ¼Þk™f Au.” rðfe™ku yðks Mknus ÄúqS „Þku, “ík™u fuðe heíku ¾ƒh …ze?” “{khk{kt yuf Mkkík{e RrLÿÞ Au.” Mkkr{Þk ¾z¾zkx nMke. Úkkuze ðkh …nu÷kt yu™e ykt¾ku{kt su íkhAkuzkÞk™ku W~fuhkx y™u yðks{kt su ½qhfkx níkku yu

rðfeyu Mkw„tÄk™u …qAâwt, “ykx÷e {kuxe Mxkh ÚkE™u yu™k ½hu sEþ íkku Mkkhe ÷k„eþ?” “ƒkƒk nt{uþkt fnuíkk fu «u{ [k÷e™u yk…ýk Ëhðksu ™Úke ykðíkku, yk…ýu [k÷e™u «u{™k Ëhðksu sðwt …zu Au... {]íÞw yk…ýk ½hu ykðu Au y™u «u{™k ½hu yk…ýu sðwt …zu Au.” “nwt...” rðfe ƒ½ðkE „Þku, “nwt sE ykðwt, yu™u ƒku÷kðe ykðwt?” “™k, {khu s sðwt Au yu™k ½hu...” “ƒuƒe, Mknus Mk{s...” rðfeyu shk ÷kzÚke fÌkwt, “yuf fk{ fh, íkwt ƒt„÷u …nkU[. nwt yu™u ÷E™u íÞkt s ykðwt Awt.” y[k™f s õÞktf ¾kuðkE „Þku, “ík{™u ƒÄk™u A MkuLMk yk…e Au Eïhu, …ý {khe …kMku Mkkík Au. ík{u ƒku÷ku yu …nu÷kt {™u Mk{òÞ... ík{u rð[khku yu …nu÷kt nwt rð[khe ÷ô ™u ík{u swyku yu …nu÷kt {™u Ëu¾kE òÞ.” “yux÷u s íkwt {™u ƒnw „{u Au. ƒihkt y™u ƒwrØ™u ƒkh „kô™wt Auxwt nkuÞ, …ý yuf íkwt Au...” rðfe™k yðks{kt {kun Qíkhe ykÔÞku, “ƒkh …whw»kkuÚke ðÄkhu ƒwrØ Au íkkhk{kt... {¤™u Þkh...” “Akuz rðfe.” Mkkr{Þkyu Vhe yuf ðkh …¥kwt VUõÞwt, “íkwt íkku ðkíkku fhu Au... ƒku÷ ƒå[™.” yu Vhe nMke, …ý yk ð¾ík™k nkMÞ{kt yuf [kƒwf níke, su rðfe™u ƒhkƒh ðk„e. “nðu {kuf÷ íkkhk nehku™u.” rðfeyu íke¾kþÚke fÌkwt, “…u÷e …nkU[u Au, h½wƒeh™k ƒt„÷u...”

‘ÃkuRLx Rx Þ÷ku’ Lkk{ Mkkt¼éÞwt?

fuþ yku{«fkþ {nuhk ‘htøk Ëu çkMktíke’Lku rnLËeLke MkkÚku $Âø÷þ{kt Ãký çkLkkððk {ktøkíkk níkk. rVÕ{Lkwt Lkk{ Ãký ‘ÃkuRLx Rx Þ÷ku’ hk¾e Ëuðk{kt ykÔÞwt níkwt Ãký Mk{ÞLkk y¼kðLku fkhýu $Âø÷þ ðÍoLkLkku Ã÷kLk Ãkzíkku {qfðk{kt ykÔÞku. ‘htøk Ëu çkMktíke’ 2006Lke MkkiÚke {kuxe rnx rVÕ{ Mkkrçkík ÚkE níke. yk rVÕ{{kt Ãknu÷kt fhý {Õnkuºkkðk¤ku hku÷ ÉÂíðf hkuþLk fhðkLkk níkk Ãký íkuLke ÔÞMíkíkkLku fkhýu íku hku÷ MkkWÚk yuõxh rMkØkÚkoLku {éÞku.

CMYK

“rðfe Þkh...” Mkkr{Þk™k yðks{kt E»Þko níke, [ez níke fu yMk÷k{íke... yu™u …kuíkk™u ™ Mk{òÞwt, “yu ftE {kr÷f ™Úke rMkØkÚko™e fu „{u íÞkhu Vku™ fhe™u yu™u ƒku÷kðu. yk¾e hkík™ku Úkkfu÷ku Au. fne Ëu yu™u ™nª ykðu.” “ík™u ƒnw ÷k„e ykðu Au?” nðu rðfeyu [kƒwf WXkðe. “÷k„e ykðu... ík™u þwt? ™nª ykðu rMkØkÚko, fne Ëu yu™u. {¤ðwt nkuÞ íkku rMkØkÚko™k ½hu ykðu. yu{ ykìzoh fhu yux÷u rMkØkÚko ™nª …nkU[u... yu™ku ™kufh ™Úke.” “fu{? íkU ™kufheyu hkÏÞku Au fu þwt?” rðfeyu AuÕ÷wt ðkõÞ fÌkwt, “{kuf÷ yu™u, ÍkÍe xU-xU fÞko rð™k.” yuýu Vku™ rzMkf™uõx fhe ™kÏÞku. Mkkr{Þkyu nu{kuf …h ƒuMke™u Íq÷e hnu÷k rMkØkÚko íkhV òuÞwt. yu™k [nuhk …h yuf ykhk{™wt ÂM{ík níkwt. “ík™u ƒku÷kðu Au.” “{™u níkwt s.” “íkku? sEþ íkwt?” “sðwt …zþu.” “{™u ¾kíkhe s níke... yu ík™u ytíku …kuíkk™ku „w÷k{ ƒ™kðe™u Akuzþu.” Mkkr{Þk™ku yðks Ÿ[ku ÚkE „Þku. yu™e ykt¾ku{kt E»Þko [kuϾe Ëu¾kíke níke. yuýu Ëktík …eMke™u fÌkwt, “½ze¼h …nu÷kt yu ÞkË ™nkuíke ykðe, ™nª?” “{™u íkku nS …ý ™Úke ykðíke.” rMkØkÚko™k [nuhk …h ÂM{ík yu{ s níkwt. yðks yufË{ MðMÚk, “yu™u nwt ÞkË ykÔÞku Awt. {U ™Úke ƒku÷kðe yu™u, yuýu {™u ƒku÷kÔÞku Au.” “™u sðk {kxu íkwt Wíkkð¤ku ™Úke?” “™k.” rMkØkÚko nMke™u Q¼ku ÚkÞku,

Mkkr{Þk™e ™Sf ykÔÞku, “ík™u „h{ [k …eðzkðe, íkkhwt {„s Xtzwt …kze™u …Ae sEþ.” “…ý sEþ ¾hku...” “nk.” “nwt ™k …kzwt íkku?” Mkkr{Þk rMkØkÚko™e ykt¾ku{kt òuE hne. Mkðk÷ …qAíkk íkku …wAkE „Þku níkku, …ý nðu yu™wt ÓËÞ òuhòuhÚke Äzfðk ÷køÞwt níkwt. …kuíku yk …qAe ™kÏÞk …Ae òu rMkØkÚko yu™e {hS™e W…hðx sþu íkku E„ku «kuç÷u{ ÚkE sþu yu™e Mkkr{Þk™u ¾ƒh níke. íkku ƒeS íkhV yu ™nª òÞ yuðwt ™nª ƒ™u yu ðkík …ý Mkkr{Þk™wt {™ Mk{síkwt níkwt. yu rMkØkÚko™e fÚÚkE ykt¾ku{kt yufexþu òuíke hne. yu þwt sðkƒ yk…þu yu™e Mkkr{Þk™u «íkeûkk níke. (¢{þ:) kaajalozavaidya@gmail.com


CMYK

4

hrððkh, 30 MkÃxuBçkh, h012

www.sandesh.com

{w

÷kÞ{®Mkn ÞkËðu fuLÿ{kt fkìtøkúuMkLkk Lkuík]íð nuX¤Lke ÞwÃkeyu MkhfkhLku yuf ðkh Lknª Ãkhtíkw çku çku ðkh çk[kðe ÷eÄe Au, Ãkhtíkw fuLÿeÞ hksfkhý{kt ÃkkuíkkLkwt MkL{kLk çk[kðe þõÞk LkÚke, yu Ãký ðkMíkrðfíkk Au! hksfkhý{kt fkÞ{e Ëw~{Lke fu fkÞ{e ËkuMíke nkuíke LkÚke yu ¾hwt, Ãký {w÷kÞ{®Mkn çku f÷kf Ãknu÷kt suLku rð÷Lk íkhefu [eíkhíkk nkuÞ yuLku s çku r{rLkx{kt ðnk÷k økýkððk {ktzu Au íÞkhu íku{Lke ð[LkçkØíkk ytøku «&™ku Lk QXu íkku çkeswt ÚkkÞ Ãký þwt! ÞwÃkeyu MkhfkhLkk ¾hk yÚko{kt ‘Mktfx{ku[Lk’ çkLku÷k {w÷kÞ{®Mkn ÞkËðLkk Þw-xLko yk{ íkku ÞwÃkeyu MkhfkhLku V¤íkk hÌkk Au. òufu, {w÷kÞ{®MknLke fkÞ{e VrhÞkË hne Au fu fkìtøkúuMk Ãkûku õÞkhuÞ íku{Lku ÞkuøÞ {n¥ð ykÃÞwt LkÚke fu íku{Lkwt MkL{kLk ò¤ÔÞwt LkÚke. {w÷kÞ{®Mkn yk ytøku ònuh{kt Lkkhksøke síkkðu Au, Ãký yk¾hu MkkurLkÞk økktÄe MkkÚku ytøkík r{®xøkku økkuXðeLku Mk{ÚkoLk ykÃkðk hkS Ãký íkhík ÚkE síkk nkuÞ Au. {w÷kÞ{®MknLke yk rVíkhíkLku fkhýu {erzÞk{kt íkuyku nktMkeÃkkºk Ãký çkLkíkk nkuÞ Au. W¥kh «Ëuþ{kt rðÄkLkMk¼kLke økík [qtxýeyku{kt {kÞkðíkeLku Mkßsz nkh ykÃkeLku {w÷kÞ{®MknLkku Mk{ksðkËe Ãkûk

{w÷kÞ{®Mkn þwt fhðk Äkhu Au? þkLkÚke Mk¥kk Ãkh ykÔÞku. {w÷kÞ{®Mknu Þwðhks yr¾÷uþLku nkUþu nkUþu ÷¾LkkiLke økkËeyu çkuMkkzâku. rðÄkLkMk¼k [qtxýe{kt {¤u÷e ßð÷tík MkV¤íkk ÃkkA¤ yr¾÷uþLke {nuLkík ykuAe Lknkuíke, Ãkhtíkw [qtxýe Síkðk {kxuLkwt fkiþÕÞ yLku þkMkLk [÷kððk {kxuLkwt

Íehku yðh rËÔÞuþ ÔÞkMk fkiþÕÞ, çkLLku ðå[u ÷k¾ økkzkLkku Vhf nkuÞ Au. W¥kh«Ëuþ{kt yr¾÷uþ ÞkËð xfkxf MkwþkMkLk ykÃkðk{kt òuEyu yuðk MkV¤ hÌkk LkÚke. íku{ýu ðkhtðkh ÃkkuíkkLke yÃkrhÃkfðíkkLkk Ãkwhkðk ykÃÞk Au. y÷çk¥k, yu [[koLkku rð»kÞ swËku Au, Ãký ynª {kºk yux÷wt s LkkUÄðwt Au fu W¥kh «Ëuþ{kt rðsÞ nktMk÷ fÞko ÃkAe {w÷kÞ{®MknLkku swMMkku

çkuðzkE økÞku níkku. fnuðkÞ Au fu W¥kh «ËuþÚke rËÕne Ëqh hnuíkwt LkÚke. ÞwÃke rðsÞ ÃkAe {w÷kÞ{®MknLku rËÕneLke økkËe nktMk÷ fhðkLkku [Mkfku [zâku yLku íku{ýu fuLÿeÞ hksfkhý{kt Mkr¢Þíkk ðÄkhe ËeÄe. {w÷kÞ{®Mkn ÞkËðLkku Mk{ksðkËe Ãkûk ÷kufMk¼k{kt 22 çkuXfku Ähkðu Au. íkuLkk {sçkqík MktÏÞkçk¤Lku «íkkÃku íku fuLÿ MkhfkhLku Ãkkzðk yLku xfkððk {kxu Mkûk{ Au s. òufu, õÞkhuf yuðwt Ãký ÷køku Au fu MkÃkkLkk yk MktÏÞkçk¤Lkku VkÞËku {w÷kÞ{ Ãkkuíku WXkðu yuLkk fhíkkt fkìtøkúuMk ðÄkhu ÷k¼ ¾kxe síke nkuÞ Au! íkksuíkh{kt {{íkkyu {ÂÕxçkúkLz rhxu÷{kt yuVzeykE, zeÍ÷{kt ¼kððÄkhku yLku hktÄý økìMk{kt huþ®LkøkLkku rðhkuÄ fÞkuo íÞkhu

fkìtøkúuMk Mkk{u ‘yÃkurûkík MkL{kLk’Lke fkÞ{e VrhÞkË Aíkkt W¥kh«ËuþLkk fw~íkeçkks Lkuíkk {w÷kÞ{®Mkn ÞkËð ÞwÃkeyu {kxu ¾hk yÚko{kt Mktfx{ku[Lk hÌkk Au. íku{Lku ÞwÃkeyuLkku hÚk xfkððk{kt hMk Au fu yxfkððk{kt yu f¤ðwt {w~fu÷ Au. õÞkhuf ðnu÷e [qtxýeLkk ðhíkkhk íkku õÞkhuf ºkeò {kuh[kLkwt íkqík, yk¾hu {w÷kÞ{Lkk {LkMkqçkk þwt Au?

{w÷kÞ{Lkwt {kRLz-y yuLkkr÷rMkMk J

J J

J

J J

ÞwÃke{kt yr¾÷uþLke Mkhfkh xfkxf [k÷íke LkÚke íÞkhu ÷kufMk¼kLke ðnu÷e [qtxýe RåAíkk LkÚke. fuLÿ Mkhfkh {kÞkðíkeLkku xufku Lk {u¤ðe ÷u, yuLke Mk¾ík fk¤S hk¾u Au. fku{ðkËe ˤkuLku Mk¥kkÚke Ëqh hk¾ðkLkk çknkLkk nuX¤ {wÂM÷{ {íkçkìLfLku hkS hk¾ðk Äkhu Au. fkìtøkúuMkLke ÞwÃkeyu MkhfkhLku Mk{ÚkoLkLkk çkË÷k{kt ÞwÃke {kxu {Mk{kuxk ykŠÚkf Ãkufus Ãkzkððk {køku Au. fkìtøkúuMkLku MkkÚk ykÃkðkLke MkkÚku MkkÚku ºkeò {kuh[kLkk {kuxk ¼k Ãký Úkðwt Au. rçkLk-fkìtøkúuMke, rçkLk-¼ksÃke MkhfkhLke h[Lkk fheLku ®føk {ufh Lknª Ãký ®føk yux÷u fu Ãkeyu{ çkLkðkLkk Ïðkçk swyu Au.

yLkwMktÄkLk huz hkuÍ fÞwO nkuÞ íku fk÷u hË fhðwt Ãkzu Au. yuf Ãký ðMíkw yks MkwÄe{kt Ãkk÷ko{uLxu Xufkýu Ãkkze nkuÞ íkuðku Ëk¾÷ku òuðk {éÞku LkÚke. {kuxk{kt {kuxk Mkðk÷kuLke [[ko Ãkk÷ko{uLx{kt [k÷íke nkuÞ íÞkhu íkuLkk {uBçkhku ÷ktçkk ÚkELku Ãkzu Au yÚkðk çkuXkt çkuXkt Íku÷kt ¾kÞ Au. fux÷kf Ãkk÷ko{uLxLkk MkÇÞku yuðk çkhkzk Ãkkzu Au fu Mkkt¼¤Lkkhk fkÞh ÚkE òÞ Au.” fkŠ÷Mku Lkk{Lkk $ø÷uLzLkk yuf {nkLk ÷u¾fu $ø÷uLzLke Ãkk÷ko{uLxLku ‘xkì®føk þkuÃk ykìV Ä ðÕzo’ Lkk{ ykÃÞwt Au. Ãkk÷ko{uLx{kt {uBçkhku su ÃkûkLkk nkuÞ íkuyku Ãkûk íkhV ÃkkuíkkLkku {ík ðøkh rð[khu ykÃku Au, ykÃkðk çktÄkÞu÷k Au. íku{ktÚke fkuE yÃkðkË Lkef¤e ykðu íkku íku {uBçkhLkku ¼kuøk Mk{sðk. sux÷ku ð¾ík yLku ÃkiMkk Ãkk÷ko{uLx økk¤u Au íkux÷ku ð¾ík yLku ÃkiMkk òu Úkkuzk Mkkhk {kýMkkuLku {¤u íkku «òLkku WØkh ÚkE òÞ. nk÷Lke yk Ãkk÷ko{uLx íkku «òLkwt {kºk h{fzwt s Au, yLku íku h{fzwt «òLku çknw ¾h[{kt Lkkt¾u Au. yk rð[khku {khk ytøkík Au yu{ Lk {kLkþku. {kuxk yLku rð[khþe÷ ytøkúuòu Ãký íkuðwt s rð[khu Au. yuf {uBçkhu íkku yu{ s fÌkwt fu Ãkk÷ko{uLx ÄŠ{c {kýMkLku ÷kÞf hne LkÚke. çkeò {uBçkhu fÌkwt fu Ãkk÷ko{uLx ‘çkuçke’ Au. çkå[kLku ík{u fËe MkËkÞu çkå[kt hnuíkkt òuÞkt Au? yksu 700 ð»ko ÃkAe òu Ãkk÷ko{uLx çkå[wt nkuÞ íkku íku õÞkhu {kuxe Úkþu. økktÄeSyu ykÍkËeLkkt ½ýkt ð»kkuo Ãknu÷kt $ø÷uLzLke Ãkk÷ko{uLxLkwt fhu÷wt ðýoLk øksçkLkkf Au. çkkÃkw suðe MkkiBÞ ÔÞÂõíkyu Ãký $ø÷uLzLke Ãkk÷ko{uLxLku ðktÍýe, ðu~Þk yLku {kºk ðkíkku fhíke ‘xku®føk þkuÃk’ fne níke. çkkÃkwLke yu ðkík ¼khíkLke yksLke Ãkk÷ko{uLx{kt [k÷íkkt á~Þku MkkÚku fux÷e ÷køkw Ãkzu Au, íku ÷kufkuyu rð[khðkLkwt Au. ¼khíkLke Ãkk÷ko{uLxLkwt [ku{kMkw Mkºk çkq{çkhkzk MkkÚku Ãkqhwt ÚkÞwt yLku fkuE fk{ s ÚkÞwt Lknª. çkkÃkw yksu nÞkík nkuík íkku ¼khíkLke Ãkk÷ko{uLx {kxu þwt ÷¾ík? økktÄeSLke sL{sÞtíke rLkr{¥ku çkkÃkwLkk yk rð[khku ËuþLku yÃkoý Au. www.devendrapatel.in

fur÷zkuMfkuÃk n{ýkt yuðwt ðkt[ðk{kt ykÔÞwt fu ðuLkuÍwyu÷k{kt çkk¤fe [kh ð»koLke ÚkkÞ íÞkhÚke s yuLku fuxðkìfÚke ÷ELku ËkYLkku ø÷kMk fE heíku Ãkfzðku yuLke íkk÷e{ ykÃkðk{kt ykðu Au. Mðk¼krðf Au fu yux÷e LkkLke çkk¤fe ykðe íkk÷e{ {u¤ððkLke RåAk Lk s hk¾íke nkuÞ. çkk¤feLkkt {kíkkrÃkíkk s yuLku ykðe íkk÷e{ yÃkkððk {kxu fkhý¼qík nkuÞ. ykðe çkk¤feykuLkwt ¼rð»Þ þwt? çkÄe s Akufheyku fktE r{Mk ÞwrLkðMko ÚkE þfíke LkÚke. ø÷u{hLke ËwrLkÞk{kt fuxðkìf fheLku fu VuþLk Ãkhuz{kt ¼køk ÷ELku fux÷e Þwðíkeyku xkuÃk MkwÄe ÃknkU[e þfe Au? yLku xkuÃk WÃkh ÃknkUåÞk ÃkAeLkwt yuLkwt SðLk Ãký þwt Mkw¾e fne þfkÞ yuðwt çkLÞwt Au ¾hwt? yu yuf yuðku hMíkku Au, suLkk WÃkh ykøk¤ ðæÞk ÃkAe ÃkkAk VhðkLkku yðfkþ hnuíkku LkÚke. ðkíkkðhý yLku MktMfkhLke ðkík fheyu Aeyu íÞkhu $ø÷uLzLkk hksfwxwtçkLke ðkík fhðkLkwt {Lk ÚkE òÞ Au. hksfwxwtçk çkuþh{ Úkíkwt òÞ Au. r«LMk nuhe yLku yuLke {tøkuíkhLkk LkøLk Vkuxkuøkúk^Mk «økx fhðk çkË÷ íkuyku {erzÞkðk¤kykuLkku Ëku»k fkZu

Au, Ãkhtíkw Ãkkuíku fhu÷ y¼ÿ ðíkoLk çkË÷ ÃkkuíkkLkk Ëku»k òuíkwt LkÚke. {kýMku ftEf {u¤ððk {kxu ftEf økw{kððwt Ãkzíkwt nkuÞ Au. hksfwxwtçkLkk MkÇÞ nkuðkLkk Lkkíku yu{ýu Ãký fux÷kf þku¾ síkk fhðk òuEyu. hksfwxwtçku fkuxo-f[uhe{kt Ãkzâk rðLkk ÃkkuíkkLkku {kLk{ku¼ku s¤ðkE hnu yu heíku Sðíkk þe¾ðkLke íkk÷e{ ÷uðe òuEyu. çknw MkMíkk{kt íkÏík {¤e òÞ Au yuLkwt yk fkhý Au. y{khe Mkkihk»xÙLke ¼k»kk{kt fnwt íkku, yk íkku çkÄk AíkLkk [k¤k Au. ykÃkýu íÞkt Ãký hkò-{nkhkòyku rð÷kMk-ði¼ð{kt zqçku÷k hnuíkk níkk. yux÷u s ykÍkËe ykðe íÞkhu zqçke økÞk yLku ÃkAe íkku ÃkqhuÃkqhk zqçke økÞk, fkhý fu þkMkLk-Äwhk Mkt¼k¤ðkLke yu{Lke fkuE þÂõík s hne Lknkuíke. ÃkuZe Ëh ÃkuZeLke rLkrùík ykðfkuyu yu{Lkwt ÃkíkLk LkkuíkÞwO níkwt. nk, íkku Vhe {q¤ ðkík Ãkh ykðeyu fu fkuE {kýMk {kºk ¾hkçk fu Ëwü s LkÚke nkuíkku. {kýMk Mkkhku Ãký Au yLku ¾hkçk Ãký Au. ËÞk¤w Ãký Au yLku ¢qh Ãký Au. fk{e Ãký Au yLku MktÞ{e yLku MktMfkhe Ãký Au. ¢kuÄe Ãký Au yLku MðMÚk-þktík Ãký Au. ÷ku¼e Ãký Au yLku WËkh-Mk¾kðíke Ãký Au. {kýMkLku {Ë [ze òÞ Au, Ãký yuLke Lkçk¤kEyku yuLke MkkLk Xufkýu Ãký ÷kðe Ëu Au. íkkswt sL{u÷wt çkk¤f íkku Mkkð rLkËkuo»k s nkuÞ Au, Ãký su{ su{ yu {kuxwt Úkíkwt òÞ Au íku{ íku{ Ëuð yLku ËkLkð çktLku yuLkk{kt ðMkðkx fhðk ÷køku Au yLku yu ð¾íku {kçkkÃk, fwxwtçk, þk¤k-{nkþk¤k yLku Mk{ksLke Vhs yuLku MðåA yLku MðMÚk ðkíkkðhý Ãkqhwt ÃkkzðkLke Au. ¾hkçk fu Ëqr»kík ðkíkkðhý{kt WAhu÷ {kýMk Ëwü fu ËwsoLk ÚkðkLke yLku Mkkhk ðkíkkðhý{kt WAhu÷ {kýMk MkßsLk ÚkðkLke yÃkkh þõÞíkkyku hnu÷e Au. ykÃkýu yksLkk çkk¤fLku, ÞwðkLkLku suðwt ðkíkkðhý Ãkqhwt Ãkkzeþwt yuðku s ¼rð»ÞLkku {kýMk ykÃkýLku {¤þu. yøkkWLkk {kýMkku fuðwt rð[khíkk yuLke yuf «ÏÞkík ðkík Au. EhkLkLkk çkkËþkn LkkiþuhðkLk yuf ðkh ÃkkuíkkLkk hMkk÷k MkkÚku sE hÌkk níkk. íÞkhu yu{ýu òuÞwt fu yutþe-Ãkt[kþe ð»koLkku yuf ¾uzqík ¾sqheLkkt ð]ûk ðkðe hÌkku níkku. ykÚke çkkËþknu yuLku ÃkqAâwt fu, “yk ð]ûkku õÞkhu V¤ ykÃkþu?” ð]Ø ¾uzqíku fÌkwt fu, “snktÃkLkkn, Íkz ðeMkuf ð»ko ÃkAe V¤ ykÃkþu.” LkkiþuhðkLku ÂM{ík fÞwO, “nS ík{Lku yux÷kt ðhMk SððkLke RåAk Au? yk ð]ûk ík{u fE ykþkÚke ðkðku Aku?” “{nkhks” ¾uzqíku fÌkwt, “yks MkwÄe {U suLkkt V¤ ¾kÄkt Au yu çkÄkt Íkz fktE {U s ðkðu÷kt Lknkuíkkt! fux÷ktf íkku {khk sL{ Ãknu÷kt s fkuEyu ðkðu÷kt nþu. fkuEyu ðkÔÞwt yLku y{u ¾kÄwt, nðu y{u ðkðeyu Aeyu íku çkeswt fkuE ¾kþu.” {kýMk su fktE ðkðu Au yu çkÄwt fktE ÃkkuíkkLkk {kxu nkuíkwt LkÚke. su fktE íku fhu Au yu çkÄwt s íku {kºk MðkÚkoÚke fhíkku LkÚke yLku yux÷u s yk søkík [k÷e hÌkwt Au. {kLkðMk{ks xfe hÌkku Au yLkuf íkkuVkLkku yLku ÍtÍkðkíkku ðå[u Ãký {kLkðSðLkLke Lkkð [k÷e hne Au. hkßÞ fu fkÞËkyku Lknª, Ãkhtíkw ÞkuøÞ ðkíkkðhýLke sYh Au. þu¾ Mkk’Ëe fnu Au fu, yuf ðkh íkuyku Lknkðk {kxu ‘n{k{’{kt økÞk íÞkhu yu{ýu yuf MkwøktÄe ðMíkw òuE. yu{Lku LkðkE ÷køke. ðMíkw Lknkuíke fMíkwhe, Lknkuíke ytçkh, Lknkuíke økw÷ (økw÷kçk) Aíkkt ¾qçk s MkwøktÄe níke. yuLke MkkÚku ðkík fhðkÚke yu{Lku ÏÞk÷ ykÔÞku fu yu {kºk {kxeLkku yuf xwfzku níkku, su ½ýk ð¾ík

{w÷kÞ{Lkk Mkqh Ãký {{íkk suðk s níkk. {w÷kÞ{u íkku çktÄ{kt xufku ykÃkðk WÃkhktík MkhfkhLku çknkhÚke Mk{ÚkoLk ÃkkAwt ÷uðk MkwÄeLkk rð[khku ÔÞõík fÞko níkk, Ãký fkuE ‘÷k¼’ [ku½rzÞu Vhe yuf ðkh Þw-xLko {khe ËeÄku yLku ònuh fÞwO fu fku{ðkËe ík¥ðkuLku Mk¥kk{kt ykðíkkt hkufðk {kxu y{u ÞwÃkeyuLku Mk{ÚkoLk òhe hk¾eþwt. {w÷kÞ{®MknLkku rðhkuÄ fhðkLke yLku yk¾hu ðnk÷k ÚkE sðkLke LkeríkLku fkhýu íku{Lkwt ¼÷wt Úkíkwt nþu fu Lknª, Ãký fkìtøkúuMkLkwt íkku fk{ Lkef¤e síkwt nkuÞ Au. òufu, AuÕ÷k fux÷kf Mk{ÞÚke {w÷kÞ{®MknLke Mkr¢Þíkk yLkuf {wÆkyku WÃkÂMÚkík fhu Au. yuf íkhV íkuyku fku÷Mkk fki¼ktzLkk rðhkuÄ{kt zkçkuheyku, xezeÃke MkkÚku {¤eLku ºkeòu {kuh[ku h[e

MkhfkhLkku rðhkuÄ fhu Au, Úkkuzk rËðMk ÃkAe ºkeòu {kuh[ku [qtxýe Ãknu÷kt Lknª, yuðwt ònuh fhu Au. õÞkhuf íkuyku fkìtøkúuMkLkk ½kuh rðhkuÄe çkLku÷k çkkçkk hk{ËuðLkk Ãk÷zkt{kt çkuMke òÞ Au. hk»xÙÃkríkLke [qtxýe Ãknu÷kt {{íkk «íÞu {{íkk Ëk¾ðu÷e yLku nðu rþhku{rý yfk÷e ˤ MkkÚku ËkuMíkeLkk Ëkð ¾u÷u Au. yk çkÄkLke ðå[u fkìtøkúuMke MkhfkhLke ykuçkeMkeLku «{kuþLk{kt yLkk{íkÚke {ktzeLku rhxu÷{kt yuVzeykE MkwÄeLkk {kuxk ¼køkLke LkeríkykuLkku ònuh{kt rðhkuÄ fhðk Aíkkt MkhfkhLkk þw¼uåAf íkku çkLke s hnu Au. {w÷kÞ{Lkk yk ËkðÃku[ òuíkkt «&™ ÚkkÞ Au fu yk¾hu íku{Lkku {LkMkqçkku þwt Au? íkuyku fhðk þwt Äkhu Au? {w÷kÞ{ yíÞkhu Ãký ÍkÕÞk Lk hÌkk nkuÞ òu ÞwÃke{kt íku{Lkk Ëefhk yr¾÷uþLke Mkhfkh xLkkxLk [k÷íke nkuík. ð¤e, ÞwÃke{kt Ãkkr÷fkykuLke [qtxýeyku{kt ¼ksÃkLke MkV¤íkk òuÞk ÃkAe ðnu÷e [qtxýeLkku EhkËku Xtzku Ãkze økÞku ÷køku Au. íkuyku {wÂM÷{ {íkçkìLfLku xfkðe hk¾ðk {kxu fku{ðkËeík¥ðkuLke Mk¥kkÚke Ëqh hk¾ðkLkwt çknkLkwt ykøk¤ ÄheLku fkìtøkúuMkLku xufku ykÃku Au. xufkLkk çkË÷k{kt MkeçkeykEÚke y¼Þð[Lk yLku ÞwÃkeLku rðþu»k Ãkufus {køkíkk nkuðkLkwt nðu AkLkwt hÌkwt LkÚke. {w÷kÞ{ fËk[ yuðwt rð[khu Au fu {sçkqh fkìtøkúuMk MkhfkhLku xufku ykÃkeLku yuf íkhV {kÞkðíke yLku fkìtøkúuMk ðå[u ½rLkcíkk Q¼e Lk Úkðk Ëuðe, MkkÚkkuMkkÚk Mkhfkh ÃkkMkuÚke rðþu»k ÷k¼ku {u¤ðeLku ÞwÃke{kt MkÃkk MkhfkhLkwt ÃkVkuo{oLMk MkwÄkhðwt. ð¤e, ykøkk{e ÷kufMk¼k [qtxýeyku Ãknu÷kt rçkLk-fkìtøkúuMke, rçkLk-¼ksÃke ÃkûkkuLkku s{kðzku fhðku yLku {kuh[k MkhfkhLke h[Lkk{kt yøkú¼qr{fk ¼sððe. {w÷kÞ{ nðu ®føk{ufh Lknª, Ãký ®føk yux÷u fu Ãkeyu{ çkLkðkLkkt Ïðkçk swyu Au. òuEyu, {w÷kÞ{Lkkt nMkeLk MkÃkLkkt V¤u Au fu ÃkAe {wtøkuhe÷k÷Lkkt MkÃkLkkt çkLkeLku hne òÞ Au? divyeshvyas.amd@gmail.com

MkwÄe økw÷kçkLke MkkÚku hÌkku níkku. Mkkuçkík-ðkíkkðhýLke yk yMkh Au. {kýMk ¾hkçk LkÚke, Mkkhku Ãký LkÚke. Vhe fnwt fu hkßÞ fu fkÞËkyku Lknª, Ãkhtíkw ðkíkkðhý, Mkkuçkík, fkixwtrçkf MktMfkh s yuLku Mkkhku fu ¾hkçk çkLkkðe þfu Au.

{uLkus{uLx fhe yu nuX¤, ‘rLkð]¥kku {kxuLkk ykðkMkku’, ‘Qòo-fkÞoûk{ ykðkMkku’, ‘þnuhe SðLkþi÷eLku yLkwYÃk yuðk yãíkLk ykðkMkku’Lkwt rLk{koý fÞwO. yu òýeLku ykùÞo Úkþu fu ‘õ÷eð÷uLz÷uEf-ÔÞq Mke{uxÙe’ ftÃkLkeyu ÷kufkuLku íku{Lkk ytrík{MktMfkh {kxu M{þkLk¼qr{{kt Ã÷kuxku Vk¤ÔÞk íku{ýu ‘Pay now, Die later’Lkwt Mkqºk MkSo ÷kufkuLke {hýku¥kh RåAkykuíku{Lke M{þkLkÞkºkk fuðe heíku Þkusðe, ðøkuhu òýe yu «fkhLkk Ã÷kuxkuLkwt ðu[ký fÞwO yLku Ã÷kuxku ykhrûkík fhðk {kxu ÷kufku{kt òýu MÃkÄko ò{e!! ‘you have made desires all your life, why stop now?’- suðkt rðÄkLkkuyu ÷kufkuLke {hýku¥kh RåAkykuLku çknufkðe. ykðe Lkðíkh rð¼kðLkkykuLkwt {kfuo®xøk Mkk{krsf ÷ûÞku nktMk÷ fhðk{kt Ãký Úkíkwt nkuÞ Au, su{ fu VLz huR®Íøk {kxu, fwxwtçkrLkÞkusLk {kxu, Mkkûkhíkk {kxu, ÔÞMkLk{wÂõík Íwtçkuþ{kt, ÃkÞkoðhýMkthûký{kt RíÞkrË. (÷u¾f RÂLMxxâqx ykìV {uLkus{uLx, rLkh{k ÞwrLkðŠMkxe{kt «kuVuMkh Au.) arvind@imnu.ac.in

õ÷krMkf òu rçkúrxþ Lknª íkku yLÞ íkkfkík ík{Lku ík{khe ¼k»kk{kt sðkçk ykÃke ík{Lku ÃkhkMík fhþu. ®nMkkLkku {køko s yuðku Au suLkwt økkihð ÷E þfkÞ yuðku fkuE ðkhMkku ík{u ík{khe s{oLk «ò {kxu Akuze síkk LkÚke yux÷u nwt {kLkðíkkLku ¾kíkh ík{Lku yÃke÷ fhwt Awt fu ík{u ÞwØ çktÄ fhku. økúux rçkúxLk MkkÚku rððkrËík {wÆkyku Au yu ík{u yktíkhhk»xÙeÞ rxÙçÞwLk÷Lku MkkUÃke Ëku íkku yu{kt ík{khu ftE økw{kððkLkwt LkÚke. ík{u ÞwØ{kt Síkþku, íkku yuLkku yÚko yu Lknª ÚkkÞ fu ík{u Mkk[k níkk {kxu SíÞk, Ãký ík{khe rðLkkþf íkkfkíkLkku rðsÞ ÚkÞku økýkþu. ík{Lku íkku ¾çkh Au fu {U ½ýk Mk{Þ Ãknu÷kt rçkúrxþ ÷kufkuLku Ãký y®nMkk yÃkLkkððk yÃke÷ fhe níke. nwt ¼÷u yuf çk¤ðk¾kuh Awt Ãký Auðxu íkku rçkúxLkLkku r{ºk Awt yu rçkúxLk Ãký òýu Auu. yíÞkhu ÞwhkuÃk{kt su MkeÍLk (r¢Mk{Mk) Au, íÞkhu ÷k¾ku ÞwhkurÃkÞLkku þktrík {kxu {qf Ãkkufkh fhu Au yu yðks ík{khk fkLku Ãkzu yuðwt RåAwt Awt. {khu {q¤ íkku ík{Lku Lku {wMkkur÷LkeLku MktÞwõík Ãkºk ÷¾ðku níkku, fu{ fu nwt yøkkW $ø÷uLz økÞu÷ku íÞkhu hku{{kt {wMkkur÷LkeLku {¤ðkLkwt ÚkÞwt níkwt. yk Ãkºk íku{Lku Ãký MktçkkuÄeLku ÷¾kÞu÷ku Au yu{ íkuyku økýe ÷u yu{ nwt RåAwt Awt. nwt Awt, ík{khku Ãkh{ r{ºk - yu{.fu. økktÄe

{Lkku ðr] ¥k yuðwt {¤e ykÔÞwt fu r{. ÃkkuÆkhu ºký {rnLkk Ãknu÷kt Ãký r{Mk íkkhkMkkuVLke níÞk fhðkLkku rð[kh ÔÞõík fhu÷ku. íku ð¾íku r{. ÃkkuÆkh zkì.økkurÕztøk Lkk{Lkk MkkRrfÞkrxÙMx ÃkkMku {kLkrMkf hkuøk {kxuLke Mkkhðkh ÷E hÌkku níkku. zkì.økkurÕztøku yk Mkt¼rðík níÞk yxfkððk {kxu Ãkku÷eMkLku Ëhr{ÞkLkøkehe fhðk Mkq[ðu÷wt Ãký Ãkku÷eMk rLkr»¢Þ hne yLku níÞk ÚkELku s hne. yk {krníkeLkk ykÄkhu fw. íkkhkMkkuVLkkt

MðsLkkuyu fur÷VkurLkoÞkLke ðze yËk÷ík{kt yÃke÷ fhe yLku yuf MkLkMkLkkxe¼Þko fuMkLke þYykík ÚkE. 1976Lkk ytík{kt yk fuMk Ãkqhku ÚkÞku íÞkhu fur÷VkurLkoÞkLke Mkðkuoå[ yËk÷íku ykÃku÷k y¼qíkÃkqðo [wfkËk{kt Lke[u {wsçkLkkt çku ÄkhkÄkuhýku Ãký Lk¬e ÚkÞkt. ‘íkkhkMkkuV 1’ Lkk{Lkk nkurÕztøk{kt sýkðkÞwt fu ËËeo MkkÚkuLkk fnuðkíkk ‘¾kMk’ MktçktÄkuLku fkhýu íkuLkk ÚkuhkrÃkMxLke yuðe Vhs ÚkE Ãkzu Au fu íkuLkk ËËeoLkk Mkt¼rðík ‘rðÂõx{’ (¼kuøk çkLkLkkh)Lku [uíkðýe ykÃkðe. ‘íkkhkMkkuV 2’ Lkk{Lkk nkurÕztøk{kt sýkðkÞwt fu ykðk þõÞ ‘rðÂõx{’Lku hûký ykÃkðk {kxuLkkt Ãkøk÷kt ÷uðkLke Ãký ÚkuhkrÃkMxLke Vhs Au. çkesu rËðMku Mkðkhu zkì. sufçku çkkfeLkkt çkÄkt fk{ku Ãkzíkk {qfe r{. òuLMkLkLkwt MkhLkk{wt þkuÄðk{kt Mk{Þ rðíkkÔÞku. Mku{Lkk çkkuMk yLku «kEðux VkRLkkLMkMko r÷r{xuzLkk {kr÷f r{. òuLMkLkLkku MktÃkfo fhíkk íku{Lku ¾kMMkku yuðku Mk{Þ ÷køÞku. íku{ AíkktÞ zkì. sufçkLku Ãkku÷eMkLku ðå[u ÷kððkLku çkË÷u MkeÄwt r{. òuLMkLkLku [uíkðýe ykÃkðkLkwt {wLkkrMkçk ÷køÞwt. ÃkkuíkkLkku fkuE ËËeo (Mku{) fkuE ºkeS ÔÞrõíkLke níÞk fhe Lk çkuMku íku {kxu íku yLÞ ÔÞrõík (Mku{Lkk çkkuMk, r{. òuLMkLk)Lku Ãkkuíku [uíkððk Ãkzu yuðku íku{Lkk yLkw¼ðûkuºkLkku yk Ãknu÷ku s «Mktøk níkku. yLku íku s rËðMkÚke íkuyku WÃkh ykðe ÃkzLkkh {w~fu÷eykuLkk ©eøkýuþ ÚkÞk. r{. òuLMkLku Ãkku÷eMk «kuxuõþLk {kxu fhu÷e yhS WÃkh MknerMk¬k fhðk íku{ýu sðwt Ãkzâwwt yLku ÃkkuíkkLkwt rLkðuËLk ykÃkðwt Ãkzâwt yux÷wt s Lknª, Mkkík rËðMk ÃkAe íku{ýu Mku{Lku ‘Vku÷kuyÃk’ {kxu çkku÷kðu÷ku, íkku íku rËðMku Mku{Lku çkË÷u Mku{Lkk ðfe÷Lke ÷ur¾ík LkkurxMk ykðe ÃknkU[e. zkì. sufçk ðÄw {qtÍðý{kt {wfkE økÞk. Mku{Lkk ðfe÷u {kuf÷u÷e LkkurxMk{kt zkì. sufçk WÃkh yuðku ykûkuÃk fhðk{kt ykÔÞku níkku fu íkuyku íku{Lkk ËËeo íkÚkk íkuLkk hkuøk ytøkuLke økwÃíkíkk (fkuÂLVzurLþÞkr÷xe) ò¤ððk{kt rLk»V¤ Lkeðzâk níkk. Ëhuf ËËeoLku yuðku nf nkuÞ Au fu íkuLkk Lkk{, MkhLkk{kt yLku íkuLkk hkuøk ytøkuLke ík{k{ {krníke zkìõxh Ãkqhíke s Mker{ík hnu. {kºk ËËeo Aqx ykÃku íkuðkt MðsLkkuLku s zkìõxh sýkðe þfu. zkìõxh çknw çknw íkku MkkhðkhLkk ¼køkYÃku fkuE zkìõxhLke Mk÷kn ÷uðk {kxu økwÃíkíkkLkku rLkÞ{ íkkuze þfu. Ãký yu rMkðkÞ çkeS fkuE Ãký ÔÞrõíkLku òu ËËeoLkk hkuøk fu Mkkhðkh ytøku sýkððwt nkuÞ íkku Ãknu÷kt ËËeoLke {tsqhe {u¤ððe Ãkzu, Lknª íkku ‘çkúe[ ykìV fkuÂLVzurLþÞkr÷xe’ ÚkÞku fnuðkÞ. zkì. sufçkLkku yk¾ku rËðMk ¾qçk yMðMÚkíkkÃkqðof ðeíÞku. Auðxu Mkktsu íku{ýu þnuhLkk MkkiÚke rMkrLkÞh MkkRrfÞkrxÙMxLkku MktÃkfo fÞkuo yLku íku{Lke ÃkkMkuÚke su òýðk {éÞwt íkuLkku Mkkh ftEf ykðku níkku. MkkRrfÞkrxÙMxLkk «kuVuþLk{kt ykðe ûkýku ½ýe ðkh ykðu Au fu su{kt ykÃkýu þwt fhðwt íku ytøkuLkk fkuE MÃk»x LkeríkrLkÞ{ku LkÚke nkuíkk. MkkRrfÞkrxÙMxu íkuLkk ËËeoyu fhu÷e ðkík W��khÚke Lk¬e fhðkLkwt nkuÞ Au fu íku ykðe rntMkk ¾hu¾h yk[hu yuðe þõÞíkk fux÷e Au? íÞkhçkkË ÃkkuíkkLkk MxuxLkk fkÞËk «{kýu rLkýoÞ ÷uðkLkku nkuÞ Au. su Mxux{kt ‘fÞk Mktòuøkku{kt fkuÂLVzuÂLþÞkr÷xe çkúe[ fhe þfkÞ’ yu ytøkuLke [ku¬Mk ¼uËhu¾kyku yrMíkíð{kt Lk nkuÞ íÞkt ykuhuøkLk, fku÷kuhkzku fu {uMkuåÞwMkuxTMkLkk fkÞËkLku ykÄkhu ðíkoðkLkwt nkuÞ Au Ãký {w~fu÷e íkku yu ðkíkLke Au fu fkÞËku su ¼k»kk{kt sðkçk {køku Au (Ëk. ík. yk ÔÞrõík ¾qLk fhþu fu Lknª?) íku ¼k»kk{kt sðkçk ykÃkðku þõÞ LkÚke nkuíkku. fu{ fu ykÃkýku rð»kÞ Âõ÷rLkf÷ Au, su{kt

CMYK

‘nk’ fu ‘Lkk’ fhíkkt ‘þõÞ Au fu’Lke ¼k»kk s ðÄw «Míkwík Au.

VkuhurLMkf MkkRrfÞkrxÙMx ÃkkuíkkLkwt ðe÷ çkLkkðíkku {kýMk, íku çkLkkðe þfu yux÷e MkkWLz {LkkurMÚkrík Ähkðu Au fu Lknª? ¾qLk fhLkkh {kýMkLku Ãkkuíku Mk{S rð[kheLku ¾qLk fÞwO Au fu ÃkkuíkkLkk Ãkkøk÷ÃkýkLku fkhýu? ykðk yLkuf «§ku su þk¾kyu rð[khðk Ãkzu Au íkuLkwt Lkk{ Au VkuhurLMkf MkkRrfÞkrxÙMx. fkÞËkLke ¼k»kk{kt {LkLku swËe heíku Mk{sðk{kt ykðu Au. {kýMk õÞkt íkku zkÌkku (MkuRLk) nkuÞ yÚkðk økktzku (ELMkuRLk) òu MkuRLk {kýMk ¾qLk fhu íkku íku MkòLku Ãkkºk Xhu yLku økktzku {kýMk yuðwt fhu íkku íku ¾qLk {kxu íkuLku Mkò Lk fhe þfkÞ Ãký {kLkrMkf hkuøkkuLkwt þk† {Lk sux÷wt s Mktfw÷ yLku fkuBÃ÷uõMk Au. {kýMkkuLku yuðk hkuøk ÚkkÞ Au fu suLku fkhýu ‘r¢r{Lk÷ ÷kÞurçkr÷xe’Lke ÔÞkÏÞkykuLku ðkhtðkh MkwÄkhðe Ãkzu Au. ‘ÃkuhuLkkuEz rzMkykuzoh’Lkku ËËeo Ãku÷k V÷kýk {kýMkLkwt ¾qLk fhe çkuMku íkku íkuLku MkuRLk økýðku fu RLMkuRLk? fu{ fu çkkfeLkk çkeò çkÄk s {kýMkku, Mk{ks ðøkuhu MkkÚkuLkku íkuLkku ÔÞðnkh íkÆLk MkkËku yLku Lkku{o÷ nkuÞ Au. yu s heíku ¾qLk fhLkkhk, {khk{khe, ÷qtxVkx fhLkkhk Mkkhk yuðk økwLkuøkkhku {kLkMkhkuøkþk†eLke ¼k»kk{kt ‘yuÂLxMkkurþÞ÷ ÃkMkoLkkr÷xe rzMkykuzoh’ Lkk{Lkk hkuøkLkk hkuøke nkuÞ Au yLku {Lkkuhkuøke økýkíkk nkuðk AíkktÞ íku{Lke yMkk{krsf «ð]r¥kyku {kxu íku{Lku sðkçkËkh økýðk s Ãkzíkk nkuÞ Au. «Míkwík «Mktøk{kt MkkRrfÞkrxÙMxkuLku ykðk ‘{urzfkur÷øk÷’ «§ku WÃkrMÚkík ÚkðkÚke fuðe íkf÷eVku Ãkzíke nkuÞ Au íkuLkwt rLkYÃký Au.

{qrð {t[ ‘VuþLk’ suðe ÃkËkoVkþ rVÕ{ku çkLkkðe nkuÞ íku ÃkkuíkkLke ‘rnhkuRLk’ ykx÷e ðkrnÞkík fu{ çkLkkðe þfu? {ÄwwhLke {kuxk¼køkLke rVÕ{ku Lkkhe«ÄkLk Au. y÷çk¥k, íku rVÕ{kuLku fkuE Lku fkuE heíku LkuþLk÷ yuðkuzo {éÞk Au. Lkkhe«ÄkLk rVÕ{ku çkLkkððk{kt {Äwh {ku¾hkLkwt MÚkkLk Ähkðu Au yLku ‘rnhkuRLk’ Lkkhe«ÄkLk rVÕ{ku{ktLke s yuf Au. çkkur÷ðqz{kt rnhkuRLk þwt Au? yu þwt fhe þfu Au? yLku þwt fhkðe þfu Au? yu rVÕ{ òuÞk ÃkAe yuðwt ÷køku Au fu yk {Äwh ¼tzkhfhLke rVÕ{ s LkÚke. YÃkðtíke fLÞkLkwt ík{u ÞkiðLk çkíkkðku Ãký [unhku Zktfe Ëku íkku yu þhehLkwt {qÕÞ þwt? yuðwt s ‘rnhkuRLk’Lkwt Au çkÄwt çkíkkððkLkku «ÞkMk fÞkuo Ãký rVÕ{Lkku [nuhku íkku Mktíkkze ËeÄku. Mkðk÷ yu ÚkkÞ fu þwt {Äwh ¼tzkhfh çkkur÷ðqz{kt hneLku rnhkuRLkkuLke ðkMíkrðfíkk òýíkk s LkÚke? rVÕ{Lke ðkíkko yux÷e ¾hkçk heíku ÷¾e Au fu ík{Lku Mke økúuzLke rVÕ{ òuíkk nkuÞ íkuðwt ÷køku. yhu, yk rð»kÞ íkku yuðku Au fu {Äwh ¼tzkhfhu Úkkuze-½ýe rVÕ{ku òuíkkt ËþofkuLku ÃkqAe ÷eÄwt nkuík fu rnhkuRLk fkuLku fnuðkÞ? íkku yu Mkkhe heíku ðýoLk fhe ykÃkík. Mkkhk fu{uhk yLku xufTLkku÷kuSLkk ÷eÄu rVÕ{Lkwt ø÷u{h s¤ðkE hnu Au. {Äwh Ãkkuíku s MÃkü LkÚke fu íkuyku þwt Ëþkoððk {ktøku Au. çkkur÷ðqz{kt rnhkuRLk MkkÚku çkLku÷e Ãkkt[Mkkík ½xLkkykuLke Ãkkxk®Ãkze fheLku õ÷kR{uõMk{kt ÷kððkÚke rnhkuRLk çkLke síke nþu? Lk s çkLku Ãký {Äwh ¼tzkhfhu íku s fÞwO Au. ËþofkuLku ðÄw yÃkuûkk yux÷k {kxu níke fu {ÄwhLke ÃkkA÷e rVÕ{ku íkuLkk ÔÞðnkhkuÚke y÷øk níke Aíkkt íku{ýu Ëhuf rVÕ{kuLku

þkLkËkh çkLkkððkLkku «ÞíLk fÞkuo Au íkku ‘rnhkuRLk’ rVÕ{Lkku rð»kÞ íkku íkuLke s RLzMxÙeÍLkku Au. çkkur÷ðqz{kt ykx÷e {Mk{kuxe rVÕ{ku çkLkkðLkkh ÃkkuíkkLke s ËwrLkÞkÚke yòý nkuÞ íkuðwt ÷køku Au. fheLkkLkk yr¼LkÞ rMkðkÞ rVÕ{{kt Ëhuf ðMíkw ËþofkuLku Íe÷ðe ÃkzfkhYÃk Au. MktðkËku, økeík-MktøkeíkÚke rËøËþoLk MkwÄe rVÕ{{kt þqLÞíkk Au. yiïÞko hkÞ {kxu ykhkæÞk ¾hu¾h LkMkeçkðtíke Mkkrçkík ÚkE fu íku ‘rnhkuRLk’{ktÚke çk[e økE. ‘rnhkuRLk’Lke Ëþk Ãký çktÄ íkk¤kLke ríkòuhe suðe Au. vekariadivyesh@gmail.com

®[íkLkLke Ãk¤u ®sËøke ykðe Au. Úkkuzef ¾khe, Úkkuzef {eXe. Mktík yu {kýMkLku çknkh ÷E økÞk. yuf ÍkzLkk Úkz LkSf fezeykuLkwt Ëh níkwt. Mktíku ¾ktz yLku {eXkLkwt r{©ý fezeykuLkk Ëh LkSf hk¾e ËeÄwt. Äe{u Äe{u fezeyku çknkh ykðe yLku ¾ktzLkk fýku WXkðe økE. AuÕ÷u {kºk {eXwt s çkåÞwt. Mktíku fÌkwt fu yk fezeykuLku òu, ®sËøkeLke Mk{s ykðe sþu. ®sËøke{kt {eXwt Ãký Au yLku ¾ktz Ãký Au, ík{Lku {kºk ¾ktz yku¤¾íkk ykðzðe òuEyu. Mkkhk yLku ¾hkçkLkk r{©ý{ktÚke ík{u su òuþku yu s Ëu¾kþu. ykÃkýu íÞkt fnuðík Au fu ßÞkt økk{ nkuÞ íÞkt Wfhzku nkuðkLkku s, Ãký ykÃkýu Wfhzk Mkk{u þk {kxu òuðkLkwt? økk{ Mkk{u swyku™u. suLke ÃkkMku Ãkrhýk{ LkÚke nkuíkwt yuLke ÃkkMku yuõMõÞwÍeMk nkuÞ Au. ykÃkýu çkÄk s ykÃkýk çk[kðLkkt fkhýku þkuÄíkkt Vheyu Aeyu. ¼q÷ Mðefkhðk sux÷e rLk¾k÷Mkíkk Ãký ykÃkýu fu¤ðe þfíkk LkÚke, ¼q÷ fuðe heíku ÚkE íku Mk{òððkLkku «ÞkMk fhíkkt Vheyu Aeyu. ÷kufku Ãknu÷kt yu rð[khu Au fu òu nwt ¾kuxku Ãkzeþ íkku þwt sðkçk ykÃkeþ? ÃkkuíkkLkku ðktf þkuÄðku yu MkkiÚke y½hwt fk{ Au. MkkiÚke Mknu÷wt fk{ Au fkuELku Ëku»k ËuðkLkwt. yk yuf {kýMk {Lku Lkzu Au. yu {Lku ykøk¤ ykððk Ëuíkku LkÚke. yuLku {khe E»Þko ÚkkÞ Au. nwt MkV¤ Lk Úkkô yuðwt s yu RåAu Au. ËhufLku fkuELke Mkk{u VrhÞkË Au. ®sËøke{kt yuf {kýMkLku {khe Lkk¾ðkLke òu ík{Lku Aqx ykÃkðk{kt ykðu íkku ík{u fkuLku {khe Lkk¾ku? yuf {kýMku Úkkuzkf ÷kufkuLku ¼uøkk fheLku ykðwt ÃkqAâwt. çkÄkyu íkuLkk Ëw~{Lk LktçkhðLkLkwt Lkk{ ykÃÞwt. «&™ ÃkqALkkh {kýMku ÃkAe yux÷wt s fÌkwt fu nðu ík{u {kºk yux÷wt s fhku fu yu™u {kV fhe Ëku, {kV fheLku yuLku ¼q÷e òð, fkhý fu ßÞkt MkwÄe ík{u yuLku ¼q÷e Lknª þfku íÞkt MkwÄe ík{u çkeswt ftE s ÞkË Lknª hk¾e þfku. {kýMk íkuLke {kuxk¼køkLke þÂõík ðuh ÷uðk{kt yLku çkíkkze Ëuðk{kt ðuzVu Au. ®sËøke{kt çkÄwt s Mkkhwt õÞkhuÞ Lknª nkuðkLkwt Ãký òu ík{u {kºk Mkkhwt s òuþku íkku ík{Lku çkÄwt Mkkhwt s Ëu¾kþu. ðktf òuðkðk¤kLku çkÄwt ðktfwt s Ëu¾kðkLkwt Au. [ktË{kt zk½ Au Ãký ík{khu òu [ktËLke hkuþLke s òuðe nkuÞ íkku ík{Lku zk½ Lkzíkkt LkÚke. ®sËøke Mkh¤ yLku Mkns s nkuÞ Au, ykÃkýu íkuLku y½he Mk{S ÷uíkk nkuEyu Aeyu yLku y½he çkLkkðe Ëuíkk nkuEyu Aeyu. ËwrLkÞk yksu sux÷e Mkkhe Au yux÷e yøkkW õÞkhuÞ Mkkhe Lk níke yuðwt MðefkhLkkhLku ËwrLkÞk Mkkhe s ÷køku Au. MkíkÞwøk y™u f¤Þwøk Ãký ykÃkýk fkhýu s nkuÞ Au, su Mkkhk Au íkuLkk {kxu Ëhuf Mk{Þ MkíkÞwøk s Au. AuÕ÷ku MkeLk: ykÃkýu òu ¼q÷ku rðLkkLkk nkuík íkku ykÃkýLku yu çkeò{kt þkuÄðk{kt ykx÷ku çkÄku ykLktË Lk ykðíkku nkuík. - ÷k hku[uVkWfkWÕz. kkantu@gmail.com


CMYK

5

hrððkh, 30 MkÃxuBçkh, h012

www.sandesh.com

nkuLzk MkfMkuMkLke økrík Au ÍwWWW{... þwt fnu Au rMkBçkku÷?

çku

fðzo RÂLxøkúuþLkÚke ftÃkLke fE ûk{íkkyku nktMk÷ fhe þfu yuLkwt ©uc WËknhý nkuLzk {kuxh ftÃkLke r÷r{xuz Au. ftÃkLkeLke þYykík rÃkMxLk ®høk çkLkkððkÚke ÚkE níke yLku yu{ktÚke yksu ftÃkLke ËwrLkÞkLke MkkiÚke ðÄw çkkRf çkLkkðíke ftÃkLke çkLke Au. fkhLkk ûkuºk{kt çknw {kuzuÚke yuLxh ÚkÞu÷e nkuLzk ftÃkLkeyu {kºk Ãk[eMk ð»ko{kt xku[Lkwt Mkkík{wt MÚkkLk «kÃík fhe ÷eÄwt Au. fkh yLku çkkRfÚke nkuLzkLke ðkík yxfe LkÚke síke. nkuLzk {kuxh ftÃkLke ËwrLkÞkLkkt y÷øk-y÷øk rMk¥kuh òíkLkkt {þeLk çkLkkðe hne Au. su{kt økkzoLkLke ÷kuLk Mkh¾e fhðkLkk {þeLkÚke {ktzeLku MÃkezçkkuxLkkt {þeLk yLku Ã÷uLk{kt ÷køkíkkt sBçkku {þeLkLkk {n¥ðLkk rnMMkkykuLkku Ãký Mk{kðuþ ÚkkÞ Au. yk rMk¥kuh {þeLk{ktÚke Mkwzíkk÷eMk {þeLk yuðkt níkkt fu suLkwt yk søkík{kt fkuE Lkk{kurLkþkLk Lknkuíkwt, yu çkÄkt {þeLkLkk sL{Ëkíkk MkkuÞkrfhku nkuLzk Lkk{Lkk yuf òÃkkLkeÍ níkk. {þeLk yLku yuÂLsLk íkku Xef rMkÞkrfhkuyu yksÚke MkkX ð»ko Ãknu÷kt {þeLkÚke [k÷íkkt {kýMkLke yux÷u fu hkuçkkuxLke fÕÃkLkk fhe níke, su 2000{kt nkuLzkyu ykurVr~Þ÷e ‘yrþ{ku’Lkk Lkk{u ÷kìL[ fÞkuo. yk yrþ{ku hkuçkkuxLku 18,000 fk{ku ykðzu Au. yk WÃkhktík ftÃkLkeLku ßÞkhu yrþ{kuLkku ykuzoh ykÃkðk{kt ykðu íÞkhu ¾heËLkkhk RåAu yuðkt ËMk fk{kuLkku «kuøkúk{ yuLkk{kt yÃk÷kuz fhe ykÃku Au. nkuLzkyu çkLkkðu÷ku yrþ{ku hkuçkkux yksu ËwrLkÞkLkk yuf nòh {kuMx RBÃkkuxoLx fnuðkÞ yuðk ÷kufkuLkk ½h{kt fk{ fhu Au. su{kt y{urhfe «{w¾ çkhkf ykuçkk{kÚke {ktzeLku nkur÷ðqzLkk MkwÃkhMxkh xku{ ¢wÍLkku Ãký Mk{kðuþ ÚkE òÞ. MkkuÞkrfhku nkuLzkyu fÌkwt níkwt fu, “W¥k{ «kuzõx yuLku fnuðkÞ suLku {kxu økúknf ÷kELk{kt Q¼k hnu. nkuLzk yu «fkhLkwt W¥k{ WíÃkkËLk çkLkkððk {kxu MkòoE Au.” 1957{kt fnuðkÞu÷k yk þçËku nkuLzk {kuxh ftÃkLke {kxu yûkhMk: Mkk[k Ãkzâk Au. yksu ËwrLkÞkLkk 77 Ëuþku yuðk Au fu ßÞkt nkuLzkLke «kuzõxLke þkuxuos [k÷íke hnu Au. nkuLzkLke «kE{ «kuzõx yuðku yrþ{ku

hkuçkkux íkku ¾heËLkkhLkk MxuxMk yLku ¾heËLkkhkLkk ÷uð÷Lku òuELku s yuLku ykÃkðk{kt ykðu Au. {k÷ ðu[ðk {kxu yksu íku su hkòþkne ¼kuøkðu Au, yu ftE hkíkkuhkík LkÚke ykðe, yuLku {kxu nkuLzkyu ¾hk yÚko{kt {nuLkík fhe Au.

MkkuÞkrfhku nkuLzkLkkt õðkuxTMk

yLkku¾e þYykík MkkuÞkrfhku nkuLzkyu ÃkkuíkkLke frhÞhLke þYykík yuf {kuxh økuhus{kt LkkufheÚke fhe níke. hVíkkhLkk þku¾eLk yuðk MkkuÞkrfhku nkuLzkyu [kh ð»koLkk yLkw¼ð ÃkAe ÃkkuíkkLkwt økuhus þY fÞwO. yk økuhus{kt ykðíke fkhLku ðÄw ÍzÃke çkLkkððk {kxu MkkuÞkrfhku òík-òíkLkkt ™¾hkt fÞkO fhíkkt níkk. ykðkt s Lk¾hktLkk Ãkrhýk{u nkuLzk çkkRf sL{e. yu rËðMkku{kt çkLku÷e yu Ãknu÷e fkh ¢qÍh-çkkRf xkEÃkLke yríkþÞ {kuxe yLku ðÄw nkuMko ÃkkðhLke níke yux÷u yu çkkRf ðu[ðkLku çkË÷u MkkuÞkrfhkuyu ÃkkuíkkLke ÃkkMku hk¾e yLku Lkðe çkkRf çkLkkððkLke rËþk{kt fk{ ykøk¤ ðÄkÞwO. nkuLzkLke Ãknu÷e [kh çkkRf íkiÞkh ÚkÞk ÃkAe MkkuÞkrfhkuLku yuðwt ÷køÞwt fu çkkRfLku Lkk{ ykÃkðwt òuEyu Ãký yuLku Lkðwt Lkk{ MkqÍu yu Ãknu÷kt íkku yk çkkRfLkk ¾heËËkh {¤e økÞk níkk yux÷u íkuýu çkkRfLku nkuLzk Lkk{ ykÃke ËeÄwt yLku yu{ MkkuÞkrfhkuLke çkkRfLkwt Lkk{ yfkhýu nkuLzk Ãkze økÞwt. y÷çk¥k, yu rËðMkku{kt Vkuzo çkúkLzLke fkh níke suLkk {kr÷fLkwt Lkk{ ßÞkuso Vkuzo níkwt Ãký MkkuÞkrfhkuLkku ykðe fkuE Lkf÷ fhðkLkku RhkËku níkku Lknª yux÷u íkuLku ßÞkhu Ãký yk çkkçkík{kt Mkðk÷ku ÃkwAkíkkt íÞkhu íkuLku Ëw:¾ Úkíkwt. yuf Mk{Þu ßÞkhu MkkuÞkrfhku MkkÚku ÃkkxoLkh íkhefu xurfyku VwSMkkðk òuzkÞku íÞkhu íku çkúkLz [uLs fhðk ytøku Ãký rð[khðk ÷køÞku níkku. òufu yu çkúkLz [uLs fhðkLkwt yux÷k {kxu þõÞ Lk çkLÞwt fu VwSMkkðkLku nkuLzk çkúkLzLke R{usLkk fkhýu s yuLke MkkÚku òuzkÞku níkku.

MkV¤íkk yuLku s {¤u suLkk{kt rLk»V¤ sðkLke ®n{ík nkuÞ. J MkV¤ Úkðk {kxu MkkiÚke ðÄw sYhe òu ftE nkuÞ íkku yu Au {nuLkík fhðkLke íkiÞkhe. òu ík{u {nuLkík fhðk {kxu íkiÞkh nku íkku ík{Lku ðnu÷e-{kuze MkV¤íkk [ku¬Mk {¤u. ÍzÃk yLku økwýð¥kkðk¤e ÍzÃk ðå[u su Vhf Au yu Vhf çkeS çkkRf yLku nkuLzk ðå[u Au. nkuLzk õÞkhuÞ Ã÷uLk çkLkkððkLkwt Lknª rð[khu, fkhý fu ykMk{kLk{kt QzLkkhk fhíkkt s{eLk Ãkh [k÷LkkhkykuLke MktÏÞk yçkòu økýe ðÄkhu Au. çkeò fkuELkk yr¼«kÞÚke ík{khk fkÞo{kt Vhf Lk Ãkzðku òuEyu. J

J

J

J

MkkuÞkrfhku nkuLzkyu ÃkkuíkkLke yxfLku ftÃkLkeLke çkúkLz çkLkkðe Au. yk çkúkLzLkk ÷kuøkkuLke rzÍkELk yíÞtík MkeÄeMkkËe yLku Mkh¤ Au Ãký yu MkeÄeMkkËe yLku Mkh¤ rzÍkRLk{kt yuf nuíkw Au - yk çkúkLzLke «kuzõxLkku ðÃkhkþ fhðku ykx÷ku s Mkh¤ Au. nkuLzk ftÃkLkeLkk ÷kuøkkuLkk ytøkúuS yûkhkuLke òzkE ftÃkLkeLke «kuzõxLkwt ¾zík÷Ãkýwt Mkq[ðu Au íkku Mkh¤ heíku ÷¾ðk{kt ykðu÷e MxkR÷ «kuzõxLke MÃkü rð[khÄkhk Ëþkoðe hne Au.

nuz õðkxoh MÚkkÃkLkk ykðf LkVku r{÷fík MxkV fw÷ «kuzõx fux÷k Ëuþ{kt fkÞohík

Þ r{ºk, nwt ík{Lku yuf r{ºk íkhefu MktçkkuÄLk fhwt Awt. yu fkuE ykiÃk[krhfíkk ¾kíkh LkÚke. fu{ fu nwt yòíkþºkw Awt. {khu fkuE Ëw~{Lk LkÚke. {khe ®sËøkeLkkt AuÕ÷kt 33 ð»koÚke fkuE Ãký òíkLkk Ä{o, òrík fu htøkLkk ¼u˼kð rðLkk Mk{økú {kLkðMk{ks MkkÚku r{ºkíkkLkku Mkuíkw çkktÄðkLkwt nwt fk{ fhe hÌkku Awt. rðïLkk {kLkðMk{wËkÞLkku yuf Mkkhku yuðku rnMMkku ðirïf r{ºkíkkLkk rMkØktíkLkk «¼kð nuX¤ SððkLkku árüfkuý Ähkðu Au. yu ík{khkt fkÞkuo, Ãkøk÷ktLku fuðe heíku rLknk¤u Au, {q÷ðu Au yu òýðk {kxu ík{khe ÃkkMku Mk{Þ yLku MkkÚku RåAk nþu yuðe {Lku ykþk Au. ík{khk þkiÞo yLku ík{khk Ëuþ (VkÄh÷uLz) «íÞuLke ík{khe rLkck ytøku y{Lku fkuE þtfk LkÚke. yu s heíku ík{khk rðhkuÄeyku ík{Lku yuf hkûkMk íkhefu [eíkhu Au, yu{kt Ãký y{u Mkt{ík LkÚke. Ãkhtíkw, ík{khk yLku ík{khk r{ºkku íkÚkk ík{khk «þtMkfkuLkkt ÷¾kýku íkÚkk ík{khkt ònuh rLkðuËLkku òuíkkt yu çkkçkík{kt fkuE þtfkLku MÚkkLk LkÚke fu ík{khkt {kuxk¼køkLkkt f]íÞku hkûkMke «fkhLkkt Au yLku {kLkðeÞ økkihðLku Aksu Lknª yuðkt Au. ðirïf {iºke{kt {kLkLkkhk {khk suðk {kýMkkuyu ík{khku su õÞkMk fkZâku Au íku ykðku Au. ík{u ÍufkuM÷kuðurfÞkLkwt su heíku

çku rËðMk ÃkAe Mk{økú Ëuþ hk»xÙrÃkíkk {nkí{k økktÄeLke sL{ sÞtíke Qsðþu. økktÄeSyu s{oLkeLkk Mkh{w¾íÞkh yuzkuÕV rnx÷hLku ðÄkoÚke 24 rzMkuBçkh, 1940Lkk hkus Ãkºk ÷¾eLku ÞwØLkku {køko AkuzðkLke yÃke÷ fhe þktrík y®nMkkLkk ÃkkX ¼ýkÔÞk níkk. ðkt[ku yu yiríknkrMkf ÃkºkLkk ytþku

Classic

Letters yÃk{kLk fÞwO, Ãkku÷uLz Ãkh yíÞk[kh økwòÞko yLku zuL{kfoLku ík{u heíkMkh (ysøkhLke su{) øk¤e økÞk yu Ëw¼koøÞÃkqýo Au. òufu, nwt òýwt Awt fu ík{khk SðLk ytøkuLkku yr¼øk{ ykðkt rðLkkþf f]íÞkuLku Mkíf]íÞ økýu Au. òufu, y{Lku íkku çk[ÃkýÚke s þe¾ððk{kt ykÔÞwt Au fu ykðkt Ëw»f]íÞkuLku {kLkðeÞ økrh{k-økkihðLku ÷ktALkYÃk Au yux÷u y{u ík{khkt þMºkku yLku MkuLkkLku MkV¤íkk {kxuLke þw¼uåAk ÃkkXðe Lk þfeyu yu Mðk¼krðf Au, Ãkhtíkw y{khe rðrþü ÂMÚkrík Au. y{u rçkúrxþ Mkk{úkßÞðkËLkku sux÷ku rðhkuÄ Lku «ríkfkh fheyu Aeyu yux÷ku s rðhkuÄ ík{khk LkkÍeðkË {kxu Au. òu yu{kt ftE Vhf nkuÞ íkku yu íkeðúíkkLkk ytþLkku Au. rðïLke 20 xfk {kLkð ðMkíkeLku rçkúrxþ Mkk{úkßÞðkËLke ÃkøkLke yuze Lke[u f[ze ËuðkE Au Lku yu {kxu yÃkLkkðu÷ku {køko yMðefkÞo Au. y{u rçkúrxþ Mkk{úkßÞðkËLkku rðhkuÄ fheyu Aeyu Ãký yuLkku {ík÷çk yu LkÚke fu y{u ¾wË rçkúrxþ «ò Ãkh «nkh fhðk {køkeyu Aeyu. y{u yu{Lkwt ÓËÞ ÃkrhðíkoLk-{kLkMk

: : : : : : : :

r{Lkkxku, xkurfÞku, òÃkkLk 24{e MkÃxuBçkh, 1948 231.46 r{r÷ÞLk zkì÷h (ð»ko 2011-12) 121.48 r{r÷ÞLk zkì÷h (ð»ko 2011-12) 7.948 rxÙr÷ÞLk zkì÷h (ð»ko 2011-12) 1,79,606 ÔÞÂõík 250Úke ðÄw (ËwrLkÞk¼h{kt) ËwrLkÞkLkk ík{k{ Ëuþku{kt.

ftÃkLkeLku òÃkkLk Mkhfkhu ¢wÍ çkkRf çkLkkððkLkku ykuzoh ykÃÞku níkku Ãký yux÷e çkÄe çkkRf çkLkkððe þõÞ Lknkuíke yux÷u MkkuÞkrfhkuyu økðLko{uLxLke çkkRfLkwt {kurzrVfuþLk fheLku çkkRfLke

ík{u hkûkMk LkÚke Ãký ík{khkt f]íÞku hkûkMke «fkhLkkt Au: økktÄe r«

ÃkrhðíkoLk fhðk {køkeyu Aeyu, Ãký íkuyku ÞwØ{uËkLk Ãkh nkhu yuðwt y{u RåAíkk LkÚke. y{khku rçkúrxþ þkMkLk Mkk{u rLk:þMºk (y®nMkf) rðÃ÷ð Au. y{u yu{Lkwt ÓËÞ Lku {kLkMk ÃkrhðíkoLk fhe þfeyu fu Lknª yu y÷øk ðkík Au Ãký y{u yMknfkh yLku y®nMkkLkk {køkuo íku{Lku þkMkLk fhíkk hkufðk {kxu Ãkqhk frxçkØ Aeyu. fkuE þkMkf y{wºk {kºkkLkk Mknfkh rðLkk þkMkLk Lk fhe þfu yuðe y{khe {kLÞíkk Au. y{khk þkMkfkuLkku y{khe ¼qr{ Lku y{khk þheh Ãkh nwf{ [k÷íkku nþu Ãký y{khk ykí{k Ãkh Lknª. y{khk Ëuþ{kt ½ýkt Mºke-Ãkwhw»kku Lku çkk¤fku yuðkt Au fu suyku þkMkfkuLku ½qtxrýÞu ÃkzðkLku çkË÷u ÃkkuíkkLkk SðLkLke yknwrík ykÃkðkLkwt ÃkMktË fhþu. íkuyku ®nMkkLkk yíÞk[khÚke {wõík ÚkðkLkku {køko Ëþkoðþu. y{khk Ëuþ{kt ykðkt Mºke-Ãkwhw»kku çkuMkw{kh Au yuLkku íkkuxku LkÚke yu{ nwt ík{Lku fnuðk {køkwt Awt yLku {khe ðkík ík{khu {kLkðe Ãkzþu. y{khu íÞkt ykðe yMknfkh yLku y®nMkkLke ÷zíkLke íkk÷e{ AuÕ÷kt 20 ð»koÚke ÷kufkuLku yÃkkE hne Au.y{u AuÕ÷kt 50 ð»koÚke rçkúrxþ þkMkLke ÄqtMkhe{ktÚke {wõík Úkðk ÷zík [÷kðeyu Aeyu. y{khe Mðíktºkíkk {kxuLke ÷zík yøkkW Lknkuíke yux÷e yksu òuhËkh ÚkE økE Au. RÂLzÞkLkwt MkkiÚke þÂõíkþk¤e hksfeÞ MktøkXLk RÂLzÞLk LkuþLk÷ fkìtøkúuMk ykÍkËe {u¤ððk {kxu ÷zík [÷kðu Au yLku y{khk nuíkw{kt y®nMkkLkk {køkuo ½ýu ytþu MkV¤ ÚkÞk Aeyu. rçkúrxþ þkMkLk îkhk [÷kðkíke MkwMktøkrXík ®nMkk Mkk{u ÷zðkLkwt MkkÄLk y{u yks MkwÄe þkuÄíkk hÌkk níkk. ík{u rçkúrxþ íkkfkíkLku Ãkzfkh VUõÞku Au. nðu òuðkLkwt yu Au fE MktøkrXík ®nMkf íkkfkík rðsÞe çkLku Au - rçkúrxþ fu s{oLk? y{u yLku rçkLkÞwhkurÃkÞ «ò rçkúrxþ þkMkLkLke yuze Lke[u fuðk f[zkÞ Au yu y{u òýeyu Aeyu, Ãký y{u s{oLkeLke MknkÞ ÷ELku rçkúrxþ þkMkLkLkku ytík ÷kððkLkwt fËe ÃkMktË Lknª fheyu. y{Lku y®nMkk{kt ©Øk Au yLku MktøkrXík y®nMkf «ríkfkh Mkk{u ËwrLkÞkLke ík{k{ MktøkrXík ®nMkf þÂõík Ãký xqtfe Ãkzu Au. y{khe y®nMkf ÷zkE fhku Þk {hku «fkhLke Au, su{kt fkuELku {kÞko ðøkh fu Eò ÃknkU[kzâk ðøkh rðhkuÄe íkkfkíkLku ÃkhkMík fhðkLkku {køko Au. yk y®nMkkLke ÷zkE{kt ÃkiMkkLke fu ík{u su rð¿kkLk-xufTLkku÷kuSLkk WÃkÞkuøkÚke þMºkku ÷E ykÔÞk Aku yuLke sYh Ãkzíke LkÚke. yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh

hÂ~{Lk þkn

VuõxTMk yuLz rVøkMko

rðïÞwØ VéÞwt nkuLzkLku MkufLz ðÕzoðkuh Mk{Þu {kfuo®xøk fhðk {kxu çkkRfLke ÍzÃk Ãkw»f¤ fk{ ÷køke níke. çkeò rðïÞwØ Ëhr{ÞkLk ßÞkhu SÃkLke Mkøkðz Lknkuíke íÞkhu nkuLzkLke çkkRf òÃkkLk økðLko{uLxLku çknw fk{ ÷køke níke. ðÕzoðkuh Mk{Þu nkuLzk

çkkRf ykøk¤, rððkË nt{uþkt ÃkkA¤

Ãkqhwt Lkk{ sL{ íkkhe¾ nkuÆku Ãkûk

: : : :

ÍzÃkLku ðÄkhe ykÃke níke. nkuLzk {kuxh ftÃkLke îkhk fhðk{kt ykðu÷k fk{Lkku VkÞËku ftÃkLkeLku òÃkkLk{kt rðfkMk {kxu ÚkÞku. yk s fkhýu 1951Úke 1960 ðå[u ftÃkLkeyu MkhfkhLke hnu{Lksh nuX¤ sçkhËMík rðfkMk fÞkuo, suLku fkhýu rððkË Ãký sçkhËMík ÚkÞku níkku. yuf Mk{Þu 1959{kt íkku yk ftÃkLkeLkk Ã÷kLxLke Lkuðwt xfk søÞk økðLko{uLxu r÷Í íkhefu ykÃke níke, su yk¾k ËuþLke çkeS çkÄe ftÃkLkeyku fhíkkt yíÞtík ykuAk ¼kðLke níke. yk rððkËLku fkÞ{ {kxu Akuzðk {kxu MkkuÞkrfhkyu 1961Lke þYykík{kt Ãknu÷e ð¾ík ònuhkík fhe fu nkuLzk {kuxh nðu ÃkAe õÞkhuÞ Mkhfkhe MknkÞ ÷uþu Lknª. yu rËðMk ÃkAe nkuLzk ßÞkt yLku ßÞkhu Ãký rðfkMkLkk hMíku [k÷e Au íÞkhu çkìLf ÷kuLk fu {kuøkuos Ã÷kLk MkkÚku ykøk¤ ðÄe Au.

MkkuÞkrfhku nkuLzkLkk Lkk{Úke þY ÚkÞu÷k nkuLzk Ãkh xufTLkku÷kuS [kuhðkLkk ykX fuMk fhðk{kt ykÔÞk níkk. yk ykXuykX fuMk y÷øk-y÷øk ÔÞÂõíkyku îkhk ÚkÞk níkk. nkuLzkyu ßÞkhu 1984{kt Ãknu÷e ðkh Mfqxh çkLkkÔÞwt íÞkhu ÚkÞu÷k fuMk {kxu íkku ftÃkLkeyu fuMk fhLkkhk rfhku {kMkwfeLku 1,00,000 zkì÷h Ãký [qfððk Ãkzâk níkk. nkuLzk ftÃkLke Ãkh ÚkÞu÷k ík{k{ fuMk nfefíku MkkuÞkrfhku Ãkh ÚkÞk níkk. MkkuÞkrfhkuyu xufTLkku÷kuSLkku Ã÷kLk [kuÞkuo yuðku ykûkuÃk Úkðk ÃkkA¤ nfefíku íkku MkkuÞkrfhkuLkku ¼w÷fýku Mð¼kð fkhý¼qík níkku. MkkuÞkrfhku ÄqLke níkk. íku ÃkkuíkkLke rzÍkRLk çkLkkððk {kxu fkuE Ãký søÞkyu fk{u ÷køke síkk. suLku fkhýu çkLkíkwt yuðwt fu MkkuÞkrfhkuLke rzÍkRLk {wsçkLke «kuzõx {kfuox{kt ykðu yux÷u Ãku÷ku fkøk¤ suLku {éÞku nkuÞ íku òÃkkLk fkuxo{kt fuMk fhu yLku nkuLzk {kuxh rçk[khe yu fuMkLku MkkuÕð fhðk{kt ÷køke òÞ. yuf Mk{Þu íkku nkuLzk {kuxh ftÃkLkeyu yuf ¾kMk rzÃkkxo{uLx çkLkkÔÞku níkku yLku yu rzÃkkxo{uLx {kºk yk «fkhLke fkuLxÙkuðMkeo Ãkh fk{ fhíkku. òufu, yk fkuLxÙkuðMkeoLkk fkhýu ftÃkLkeLkk rðfkMk{kt fkuE yðhkuÄ ÃkuËk ÚkÞk Lknkuíkk. yksu ËwrLkÞkLkk [k÷eMk fhkuz ÷kufku nkuLzk îkhk çkLku÷e fkuE Lku fkuE «kuzõx ðkÃkhe hÌkk Au. yuf Mkk{kLÞ økuhus r{furLkf nkuLzkLkk yksu ËwrLkÞk{kt çkuíkk÷eMk Ëuþku{kt Ã÷kLx fu yuMkuBçk÷ ÞwrLkx Au. caketalk@gmail.com

{{íkk «ur{÷uïhËuð çkuLkhS 5 òLÞwykhe, 1955 {wÏÞ{tºke, Ãkrù{ çktøkk¤ ík ý ] {q÷ fkìtøkúuMk

çktøkk¤Lkkt þrõíkþk¤e ËeËe

{{íkk çkuLkhS çkkÞkuøkúkVe J

J J

J

J

J

J

J

J

J

{{íkk çkuLkhSLkku sL{ fku÷fkíkk{kt {æÞ{ðøkeoÞ Ãkrhðkh{kt ÚkÞku níkku. {kíkkLkwt Lkk{ økkÞºkeËuðe íkÚkk rÃkíkkLkwt Lkk{ «ur{÷uïhËuð níkwt. {{íkkyu LkkLkÃký{kt s rÃkíkkLke AºkAkÞk økw{kðe ËeÄe níke. {{íkk ßÞkhu þk¤k{kt ¼ýíkkt íÞkhÚke s íku{Lku hksfkhý{kt yLku ònuh «ð]r¥kyku{kt Mkr¢Þ hnuðwt øk{íkwt níkwt. {{íkk çkuLkhS Ërûký fku÷fkíkk{kt ykðu÷e òuøkB{kËuðe fkì÷usLkkt MLkkíkf Au. fku÷fkíkk ÞwrLkðŠMkxe{ktÚke íku{ýu {kMxh rzøkúe RM÷k{Lkk RríknkMk rð»kÞ Ãkh nktrMk÷ fhu÷e Au. yk WÃkhktík íku{ýu òuøkuþ[tÿ [kiÄhe ÷ku fkì÷us{ktÚke fkÞËkLke rzøkúe Ãký {u¤ðe Au. rÃkíkk fkìtøkúuMke níkk yux÷u íku{Lke hksfeÞ fkhrfËeo Ãký fkìtøkúuMkÚke s ÚkE níke. ÃkkuíkkLke «rík¼k yLku «¾h ðõíkÔÞLke ÷kûkrýfíkkLku ÷eÄu 1970{kt çktøkk¤Lke {rn÷k fkìtøkúuMkLkkt yæÞûk çkLÞkt. sÞ«fkþ LkkhkÞýLke økkzeLkk çkkuLkux Ãkh [zeLku íku{ýu Ãknu÷e ðkh MkkiiLkwt æÞkLk ¾UåÞwt níkwt. 1984{kt Mkku{LkkÚk [uxhS suðk ÄwhtÄh hksfeÞ LkuíkkLku òËðÃkwhLke Mkex ÃkhÚke nhkðeLku Þwðk MkktMkË íkhefu Ëuþ{kt òýeíkkt çkLÞkt níkkt. 1989{kt yk¾k Ëuþ{kt fkìtøkúuMk rðhkuÄe {kuswt Vhe ð¤u÷wt íÞkhu [qtxýe nkhe økÞkt níkkt, Ãkhtíkw yu ÃkAe 1991, 1996, 1998, 1999, 2004 yLku 2009Lkk ð»ko{kt ÞkuòÞu÷e ËuþLke Mkk{kLÞ [qtxýeyku{kt õÞkhuÞ nkÞkO Lknª. MkkWÚk fku÷fkíkk rðMíkkh íku{Lkk {íkûkuºk íkhefu òýeíkku Au. 1991{kt íku{Lku LkhrMktn hkð Mkhfkh{kt {kLkðMktMkkÄLk {tºke WÃkhktík Þwðk, çkk¤fkuu, {rn÷krðfkMkLke Ãký sðkçkËkhe MkkUÃkðk{kt ykðe níke. Mkhfkh MkkÚku hksfeÞ {ík¼uË Úkíkkt íku{ýu ÃkËíÞkøk fhe ËeÄku níkku. 1990{kt 16 ykuøkMx{kt çktøkk¤ çktÄ Ëhr{ÞkLk fku÷fkíkkLkk nkshk hkuz Ãkh MkeÃkeykE fkÞofíkko ÷k÷w yk÷{u {{íkkLkk {kÚkk Ãkh ÷kfze Vxfkhíkk £uf[hLkk ÷eÄu yuf {rnLkk MkwÄe nkuÂMÃkx÷{kt hnuðwt Ãkzâwt níkwt. yk çkLkkðLke MkeÃkeykEyu Ãký ®LkËk fhe níke. {{íkk çkuLkhSyu fkìtøkúuMkÚke y÷øk ÃkzeLku 1÷e òLÞwykhe, 1998Lkk hkus Ãkrù{ çktøkk¤{kt ík]ý{q÷ fkìtøkúuMk Lkk{Lkk ÃkûkLke MÚkkÃkLkk fhe. 1999{kt yuLkzeyu Mkhfkh{kt ðksÃkuÞeLkk ðzk«ÄkLkÃkýkt nuX¤ hu÷ðu{tºke íkhefuLkk nkuÆk Ãkh ykYZ ÚkÞkt níkkt. íku{ýu hu÷ðu{tºke íkhefu çktøkk¤ hkßÞ «íÞu ðÄw {{íkk

CMYK

J

J

J

J

J J

J

J

J

Ëþkoðíkk íkuyku {kºk çktøkk¤Lkkt hu÷{tºke nkuðkÚke hksfeÞ rðhkuÄeyku îkhk xefkyku Úkíke níke. 2001{kt yuLkzeyu Mkhfkh{kt Ãký ðktfwt Ãkzíkkt hkSLkk{wt ykÃke ËeÄwt níkwt. 2004Lke ÷kufMk¼k [qtxýe çkkË fkìtøkúuMkLkk Lkuík]íð{kt ÞwÃkeyu Mkhfkh h[kE íku{kt {{íkkLku fku÷Mkk yLku ¾Lkes {tºkk÷Þ MkkUÃkðk{kt ykÔÞwt. ÞwÃkeyuLke çkeS x{o{kt {Lk{kunLk®MknLkk ðzk«ÄkLkÃkË nuX¤ Vhe hu÷ðu{tºke çkLÞkt níkkt. {Lkíkk çkuLkhS 20 {u, 2011Úke Ãkrù{ çktøkk¤ hkßÞLkkt 11{k {wÏÞ{tºke íkhefu ykYZ ÚkÞu÷kt Au. íku {wÏÞ{tºke ÃkËu çkuMkLkkh çktøkk¤Lkkt «Úk{ {rn÷k Ãký Au. íku{ýu 34 ð»ko MkwÄe ysuÞ økýkíke fkuBÞwrLkMx ÃkkxeoLku nhkðeLku íku{Lkk Ãkûku 294{ktÚke 228 Mkexku Ãkh fçkòu {u¤ÔÞku. {{íkk÷nuh yuðe [k÷e fu fkuBÞwrLkMx {wÏÞ{tºke çkwØËuð ¼èk[kÞo Ãký ÃkkuíkkLke Mkex çk[kðe þõÞk Lknª. 2009{kt LktËeøkúk{{kt ykiãkurøkfefhý {kxu ¾uzqíkku ÃkkMkuÚke s{eLk MktÃkkËLk fhðkLke «ð]r¥kLkku òuhþkuhÚke rðhkuÄ fÞkuo níkku. {{íkk çkuLkhS nt{uþkt fkuxLkLke MkVuË Mkkze Ãknuhu Au. íkuyku ËkøkeLkk íkÚkk fÃkzktLke ¾heËe fhðkLkkt fu ÃknuhðkLkkt shk Ãký þku¾eLk LkÚke. Mð¼kðÚke Wøkú {{íkk ø÷u{hMk s{kLkk{kt MkkËøkeLke r{Mkk÷ suðkt Au. {{íkkLku íkqxu Lknª yuðkt hççkhLkkt [ÃÃk÷ Ãknuhðkt øk{u Au. {{íkkyu 1998{kt {rn÷k yLkk{ík rçk÷Lkku rðhkuÄ fhíkk Mk{ksðkËe ÃkkxeoLkk MkktMkË Ëhkuøkk«MkkË MkhkusLkku fku÷h ÃkfzeLku çknkh fkZâk níkk. {{íkkyu økwMMkku fÞkuo nkuÞ yuðe hksfkhý{kt yLkuf ½xLkkyku LkkUÄkÞu÷e Au. 1997{kt hu÷ðu «ÄkLk hk{rð÷kMk ÃkkMkðkLku çktøkk¤Lku yLÞkÞ fÞkuo nkuðkLkwt ºkkøkwt fheLku hkSLkk{wt ykÃkðk íkiÞkh ÚkE økÞkt níkkt. ÞwÃkeyu Mkhfkh{kt ÃkkuíkkLkk ÃkûkLkk hu÷ðu {tºke rËLkuþ rºkðuËeyu hu÷¼kzk{kt 2 YrÃkÞkLkk ðÄkhkÚke Lkkhks ÚkELku {{íkkyu íku{Lkwt hkSLkk{wt ÷uðzkðe ÷eÄwt. 1996{kt Ãkkuíku Mkhfkh{kt nkuðk Aíkkt ÃkuxÙku÷Lkk ¼kððÄkhkLkk rðhkuÄ{kt MktMkË{kt Ähýkt Ãkh çkuMke økÞkt níkkt. nk÷{kt ÞwÃkeyu Mkhfkhu ÃkuxÙku÷,zeÍ÷ íkÚkk hMkkuEøkuMk{kt ¼kððÄkhku fhíkkt íku{ýu Mkhfkh{ktÚke Mk{ÚkoLk ÃkkAwt ¾U[e ÷ELku y÷øk ÚkE økÞkt Au. yk{ íku{Lke hksfeÞ fkhrfËeo Ãkh árüÃkkík fhíkkt {k÷w{ Ãkzu Au fu íkuyku økheçk íkÚkk {æÞ{ðøkoLkk Ãknu÷uÚke s ÃkûkÄh hÌkkt Au.


CMYK

6

hrððkh, 30 MkÃxuBçkh, h012

www.sandesh.com

nkusheLkwt Lk YÍkíkwt [ktËwt fuLMkh nkuE þfu MkuõMk yLku «u{ yuf rMk¬kLke çku çkksw Au. çktLku ðå[u ¾qçk s Ãkkík¤e ¼uËhu¾k Au. çktLku yufçkeò ðøkh yÄqhkt Au. ÃkkxoLkh ðå[u «u{ Lknª nkuÞ íkku MkuõMk yu {kºk r¢Þk çkLke òÞ Au y™u «u{ nþu íkku íku ykLktË ÷qtxðkLke ¾ký çkLke sþu

she ÃkuxLkk WÃkhLkk ¼køk{kt WËhÃkx÷Lke Lke[u ykðu÷e nkuÞ Au. íkuLkwt fk{ ¾kÄu÷k ¾kuhkfLkku çkuÚke ºký f÷kf MkwÄe Mktøkún fhðkLkwt yLku ð÷kuððkLkwt Au. nkushe{kt ÷ktçkk Mk{ÞÚke Lk YÍkíkwt [ktËwt yu fuLMkhLke «çk¤ þõÞíkk Ähkðu Au. nkusheLkwt fuLMkh Mkk{kLÞ heíku 40Úke 50 ð»koLke ô{h ÃkAe òuðk {¤u Au. ¼khík{kt nkusheLkk fuLMkhLkwt «{ký Ërûký ¼khík{kt ðÄkhu òuðk {¤u Au ßÞkhu Ãkrù{ ¼khík{kt íkuLkwt «{ký ykuAwt Au. økwshkík{kt fw÷ fuLMkhLkk ËËeoyku{kt 1Úke 2 xfk ËËeoyku{kt nkusheLkwt fuLMkh òuðk {¤u Au.

nku

÷ûkýku ÷ktçkk Mk{ÞLkku yÃk[ku. Mkíkík økuMkLke Mk{MÞk hnuðe yÚkðk Mkíkík íkuðe yLkw¼qrík hnuðe. ðsLk{kt Mkíkík ½xkzku Úkíkku hnuðku. þheh{kt ÷kuneLkwt «{ký ½xðwt.

fk{Mkqºk{kt «u{Lkwt ðýoLk

‘fk

{Mkqºk’ íkÚkk íÞkhçkkËLkkt ½ýkt fk{þk†ku{kt «u{Lkk [kh ¼uË sýkÔÞk Au. òufu yuf ðkík Mkk[e Au fu «u{ íkku «u{ s nkuÞ Au, íku{kt ð¤e ¼uËLke Ãkt[kík þwt? y÷çk¥k, ¼khík{kt «k[eLk fk¤{kt fk{ (MkuõMk)Lku yuf f¤kLkk YÃk{kt rðfrMkík fhðk WÃkh ðÄkhu ¼kh ykÃkðk{kt ykÔÞku níkku, íkuLkkÚke ÃkríkÃkíLkeLkk SðLk{kt LkehMkíkk õÞkhuÞ WíÃkLLk Úkíke Lknkuíke yLku íku{Lkk SðLk{kt «u{Lke {eXkþ{kt ðÄkhku Úkíkku níkku. fk{Mkqºk Mkrník yLkuf fk{þk†kuyu «u{Lku [kh ¼køk{kt ðnU[ðkLkku «ÞíLk fÞkuo Au. «u{Lkk yk MðYÃkLku ykÄwrLkf Ãkrh«uûÞ{kt Mk{Syu. fk{Mkqºk Mkrník yLÞ fk{þk†ku{kt ytík:r¢Þk, yr¼{kLk, Mðef]rík yLku yLkw¼ð yu{ [kh YÃk{kt «u{Lku ðnU[ðk{kt ykÔÞku Au. yk [khuÞ YÃkLku òýe ÷ku suÚke «u{e«ur{fk fu Ãkrík-ÃkíLke ðå[uLkku «u{hMk õÞkhuÞ MkwfkÞ Lknª.

RÂLx{Mke fkr{Lke {kuxðkýe

ytík:r¢Þk Ëhuf «u{MktçktÄ ÃkhMÃkhLke ytík:r¢Þk yux÷u fu yufçkeòLkk MktÃkfo{kt ykððwt, ðkhtðkh fu yðkhLkðkh n¤íkkt-{¤íkkt hnuðwt yLku ðÄkhu Mk{Þ MkkÚku rðíkkððkÚke WíÃkLLk ÚkkÞ Au. fux÷kf fk{þk†eykuLkku {ík Au fu †eÃkwhw»k ÃkAe íku «u{e-«ur{fk nkuÞ fu ÃkríkÃkíLke sux÷ku ðÄkhu{kt ðÄkhu Mk{Þ yufçkeòLke MkkÚku ðeíkkðþu, íku{Lke ðå[uLkku «u{ yux÷ku s «økkZ çkLkþu. ÷øLk Ãknu÷kt: ÷øLk Ãknu÷kt «u{e«ur{fk fu Ãkrík-ÃkíLke nhðk-Vhðk{kt, MkkÚku ¼ýðk{kt, ÃkwMíkfk÷Þ{kt Mk{Þ ðeíkkððk, ykÄwrLkf Mk{Þ{kt þku®Ãkøk {kì÷{kt þku®Ãkøk fhðk íkÚkk {ÂÕxÃ÷uõMk{kt rVÕ{ òuðk{kt ðÄkhu{kt ðÄkhu Mk{Þ yufçkeòLke MkkÚku ðeíkkðe þfu Au. yk rMkðkÞ økkzoLk, huMxkuhkt, rÚkÞuxh, þku®Ãkøk {kì÷ rÃkfrLkf MÃkkux ðøkuhu suðe søÞkyku MkkÚku Mk{Þ ðeíkkððk {kxu çknw W¥k{ hnu Au. ÷øLk ÃkAe: yhuLs {uhus{kt çku yòÛÞkt ÷kufku ÷øk¼øk Ãknu÷e s ðkh {¤íkkt nkuÞ Au. MkøkkE ÃkAe y™u ÷øLk ÃkAe Ãký íku{Lke ðå[u «u{ Äehu-Äehu ðÄíkku òÞ Au. ßÞkhu ÷ð {uhus{kt ÃkhMÃkh Ãkrhr[ík «u{e-«ur{fk ÷øLkLkk çktÄLk{kt çktÄkÞ Au. ÷øLk Ãknu÷kt çktLku hkus-hkus {¤ðk {kxuLke Lkðe søÞk yLku çknkLkkt þkuÄíkkt nkuÞ Au, ÷øLkLkk þYykíkLkk rËðMkku{kt yk ¢{ [k÷íkku s hnu Au, Ãkhtíkw su{ su{ Mk{Þ ðeíkíkku òÞ Au íku{ íku{ çktLku ½h-øk]nMÚke, çkk¤fku yLku LkkufheÔÞðMkkÞLku fkhýu yufçkeòtLku ykuAku Mk{Þ ykÃke þfu Au, íkuLku fkhýu íku{Lke ðå[u «u{Lke {eXkþ Mk{kÃík ÚkE þfu Au. yk s fkhý nkuÞ Au fu {kuxk¼køkLkkt

fÃkÕMkLkk SðLk{kt Ãknu÷kt suðku ykLktË fu ¾wþe nkuíke LkÚke. ÷øLk ÃkAe Ãký MkðkhLke [k MkkÚku Ãkeðe, hMkkuE çkLkkððe, MkkÚku xeðe òuðwt, zeðeze Ãkh rVÕ{ òuðe, MkkÚku çkk¤fLku Mfq÷{kt {qfðk sðwt, ¼kusLk fhðwt íkÚkk MkkÚku {¤eLku ½hLkwt fk{fks fhðkÚke çktLku ÃkkxoLkh yufçkeòLke nqtV y™u LkSf nkuðkLkku yLkw¼ð fhu Au. yk rMkðkÞ hòLkk rËðMkku{kt MkkÚku fkuE h{ík h{ðe, ½hLke LkSf{kt [k÷íkkt-[k÷íkkt yktxku {khðk sðwt, ykuAk{kt ykuAwt ð»ko{kt yuf ðkh Vhðk sðkLkku «kuøkúk{ çkLkkððku ðøkuhu sYhe Au, suÚke ËktÃkíÞSðLk{kt Ãký ytík:r¢ÞkLke Mkktf¤ ðÄkhu {sçkqík çkLku Au.

yr¼{kLk Ãkríkyu ÃkíLkeLku yux÷ku «u{ ykÃkðku òuEyu fu íku{kt yuf {eXkþðk¤wt yr¼{kLk ykðe òÞ yux÷u fu «u{e fu Ãkríkyu nt{uþkt ÃkkuíkkLke «ur{fk fu ÃkíLkeLkkt ð¾ký fhðkt òuEyu. fkuE ðkh øk{u íÞkhu n¤ðwt [wtçkLk ykÃkðwt òuEyu yk heíku íku{Lku yr¼{kLk{kt çkktÄe ÷ku. [wtçkLk {kÚkkÚke ÷ELku Ãkøk MkwÄe øk{u íÞkt fhe þfku Aku. su{ fu ÃkíLkeyu ÃkøkLke yktøk¤eykuLkk Lk¾ htøÞk nkuÞ yLku íku ÃkríkLku Mkkhk ÷køku íkku íkuýu «ur{fkLkk Ãkøku [wtçkLk fhðk {kxu Íqfðwt òuEyu. yk{ fhðkÚke ÃkíLkeLku økðoLkku yLkw¼ð ÚkkÞ Au y™u íku nt{uþkt ÃkríkLku øk{u íkuðwt ftEf Lku ftEf Lkðwt fhðkLkku «ÞíLk fhíke hnuþu. ykðwt fhðkÚke Ãkrík-ÃkíLke «u{Ãkqýo hríkr¢Þk{kt íkhçkíkh ÚkE þfþu.

Mðef]rík {kºk yuf-çkeòLke ¾qçkeykuLku s Lknª, Ãkhtíkw ¾k{eykuLkku Mðefkh Ãký fhðku òuEyu. su «u{Lku MÚkkÞeíð «ËkLk fhu Au. òu çktLku ÃkkxoLkh yLkw¼ðu fu íkuyku yufçkeò fhíkkt yÄqhkt Au, yuf Mk{Þ ÃkAe yuðwt ÷køkðk ÷køku fu çktLkuLkku MkkÚk õÞkhuÞ Lk Aqxu, sLk{kusLk{ MkwÄe yufçkeòLku SðLkMkkÚke íkhefu {u¤ðu, yk s y{h «u{ Au. Mk{køk{Lke ðkík fheyu íkku íku{kt Ãký ík{u ÃkkxoLkhLke ¾k{eyku fu yýøk{kLku Mðefkhe ÷ku íkku Mk{køk{Lkku Mkk[ku ykLktË {kýe þfku Aku.

y™w¼ð «u{Lkkt WÃkhkuõík YÃk †e-Ãkwhw»kLku yLkw¼ðþe÷ çkLkkðu Au. yufçkeòtLku Mkkhe heíku yku¤¾ðwt, [wtçkLk, yk®÷økLk, Mk{køk{ ðøkuhu y™w¼ðLku Mk{]Ø çkLkkðu Au y™u «u{Lke «økkZíkk ðÄkhu Au. {kuxk¼køkLkk ÷kufku yuf þkherhf r¢Þk {kLkeLku «u{, [wtçkLk, yk®÷økLk yLku Mk{køk{ fhu Au, suLku fkhýu MkuõMk nt{uþkt «u{ Ãkh nkðe hnu Au. su ÃkkxoLkMko ðå[u Mk{køk{ «u{Lku ðþe¼qík nkuÞ, íku{Lkk {kxu Mk{køk{ økkiý çkLke òÞ Au yLku «u{ s¤ðkE hnu Au. Mðk¼krðf s Au fu su ÃkkxoLkMko ðå[u yLknË «u{ nþu, íku{Lke MkuõMk÷kRV Ãký íkux÷e s hku{kt[f nþu.

fkhýku ík{kfw y™u økwxfkLkwt MkuðLk fhðwt. ykÕfkunku÷Lkwt ðÄkhu Ãkzíkwt MkuðLk fhðwt. rðxkr{Lk çke-12Lke QýÃk.

íkÃkkMk y™u rLkËkLk nkusheLkk fuLMkhLkk yfMkeh rLkËkLk {kxu ËqhçkeLkLke íkÃkkMk fu su {kºk

Ãkkt[Úke ËMk r{rLkx{kt yLku ËËeoLku çku¼kLk fÞko ðøkh ÚkE þfu Au. íkuLkwt Lkk{ ðerzÞku økuMxÙkuMfkuÃke Au. rLkËkLk {kxu xwfzku yux÷u fu çkkÞkuÃMke ÷uðk{kt ykðu Au yLku fÞk «fkhLkwt fuLMkh Au íkuLke Mk[kux ¾kíkhe fhðk{kt ykðu Au. yk rMkðkÞ Mkexe MfuLk yLku ÷u«kuMfkuÃkeLke íkÃkkMk rLkËkLk yLku Mkkhðkh {kxuLkk ¾qçk s yøkíÞLkk xuMx Au. Mkexe MfuLkÚke fuLMkh fÞk Mxus{kt Au íkuLke ¾kíkhe fhðk{kt ykðu Au y™u òu fuLMkh Ãknu÷k, çkeò fu ºkeò Mxus{kt nkuÞ íkku ykuÃkhuþLkLke Mk÷kn ykÃkðk{kt ykðu Au. yk xuMx ykþhu 15 r{rLkx{kt ÚkE òÞ Au y™u íkuLkku rhÃkkuxo yu s rËðMku {¤e òÞ Au.

ykx÷wt æÞkLk{kt hk¾ku çkÄk s «fkhLke Mkkhðkh ÃkAe ËËeoyu Mkkhðkh fhLkkh zkìõxhLke Mk÷kn «{kýu Mk{Þktíkhu íkÃkkMk fhkðe ÷uðe òuEyu y™u sYh «{kýuLkk xuMx Ãký fhkðe ÷uðk yrLkðkÞo Au. ík{kfw yLku ykÕfkunku÷Lkwt MkuðLk çktÄ fhðwt òuEyu. rðxkr{Lk çke-12Úke ¼hÃkqh ¾kuhkf ÷uðku òuEyu. yk hkuøkLkwt yuf Ãký ÷ûký òuðk {¤u íkku íkhík zkìõxhLke {w÷kfkík ÷uðe òuEyu. yktíkhzkt{ktÚke Lkðe nkusheLkwt rLk{koý fhðk{kt ykðu Au. íku {kxu ykÄwrLkf ÃkØríkLkwt MxuÃk÷h Ãký ðkÃkhðk{kt ykðu Au. ykìÃkhuþLk {kxu ËËeoLku Mkk{kLÞ heíku Ãkkt[Úke Mkkík rËðMk {kxu nkuÂMÃkx÷{kt Ëk¾÷ Úkðwt Ãkzu Au. ykìÃkhuþLk çkkË ËËeo Mkk{kLÞ íktËwhMík ÔÞÂõíkLke su{ s Ëhuf «fkhLkku ¾kuhkf Mkh¤íkkÚke ¾kE þfu Au. yk hkuøk WÃkh fkçkq {u¤ððk {kxu yLku ÷ktçkk Mk{Þ MkwÄe {xkzðk {kxu ykìÃkhuþLk Ãknu÷kt ½ýe ð¾ík rf{kuÚkuhkÃkeLke Mkkhðkh fhðk{kt ykðu Au. yk rf{kuÚkuhkÃke 1Úke 3 {rnLkk {kxu

nuÕÚk RÍ ðuÕÚk zkì. fkiMíkw¼ Ãkxu÷

Mkkhðkh nkusheLkk fuLMkhLku {xkzðk {kxu ykìÃkhuþLk yuf{kºk fkhøkh WÃkkÞ Au. sYrhÞkík {wsçk 50Úke 100 xfk MkwÄeLke nkushe fkZe Lkk¾ðk{kt ykðu Au y™u y{wf Mk{Þ ÃkAe LkkLkk

ykÃkðk{kt ykðu Au yLku íkuLkk {kxu 4Úke 6 rËðMk ËËeoLku ºký-[kh f÷kf {kxu Ëk¾÷ ÚkðkLke sYh Ãkzu Au. y{wf Mktòuøkku{kt rf{kuÚkuhkÃke WÃkhktík ykìÃkhuþLk Ãknu÷kt hurzÞkuÚkuhkÃkeLke Mkkhðkh Ãký ykÃkðk{kt ykðu Au. hurzÞku ÚkuhkÃke Mkk{kLÞ heíku Ãkkt[ yXðkrzÞkt {kxu nkuÞ Au yLku íkuLkk {kxu ËËeoLku Ëk¾÷ ÚkðkLke sYh nkuíke LkÚke. hurzÞkuÚkuhkÃkeLke Mkkhðkh yíÞtík ykÄwrLkf {þeLk ðzu fBÃÞwxhÚke Ã÷k®Lkøk fheLku fhðk{kt ykðu Au. íkuLkk fkhýu ykzyMkhLkwt «{ký Ãký ¾qçk s ykuAwt òuðk {¤e hÌkwt Au. yk ÃkØrík òu¾{e LkÚke.

rÃk¥kLke Q÷xeLkkt fkhýku yLku WÃk[kh rLkËkLk ÃkrhðsoLk

ð»koÚke Q÷xeLke yk þhuíkf÷eV[kh-ÃkktAu. [Q÷xe øk{u íÞkhu

íkuLkku ÷e÷ku-Ãke¤ku htøk yk çkÄkt ÷ûkýku «f]rÃkík ÚkÞu÷k rÃk¥kLkkt s Au.

fkuE Ãký hkuøk{kt su {q¤¼qík fkhýkuÚke hkuøk WíÃkLLk ÚkÞku nkuÞ íku hkuøkkuíÃkkËf {q¤¼qík fkhýkuLkk íÞkøkLku ykÞwðuoË{kt ‘rLkËkLk ÃkrhðsoLk’ fnuðk{kt ykðu Au. yux÷u ðMkwÄkçknuLk ík{Lku su fkhýkuÚke yk hkuøk WíÃkLLk ÚkÞku Au, íku fkhýkuLkku yux÷u fu ík{khu ¾kxk,¾khk, íke¾k, ík¤u÷k, íkeûý, W»ý ðøkuhu økwýÄ{kuoðk¤kt ÿÔÞkuLku yknkh{ktÚke íÞkßÞ fhðkt Ãkzu. ykÞwðuoË{kt hkuøk WíÃkLLk ÚkðkLke «r¢ÞkLku Mkt«krÃík fnuðk{kt ykðu Au. òu yk Mkt«krÃík ¼tøk fhðk{kt ykðu yux÷u hkuøkLku WíÃkLLk fhíke «r¢ÞkLku íkkuzðk{kt ykðu íkku yk hkuøk MðÞt þktík ÚkE òÞ Au. yux÷u fu ík{khu rÃk¥kLkku «fkuÃk fhu yuðk yknkh rðnkhLkku íÞkøk fhðku Ãkzu.

fkhýku

ykÞwðuorËf WÃkkÞ

íke¾k, ¾khk, ¾kxk yLku W»ý, íkeûý íkÚkk Mkqû{ økwýkuðk¤k yknkhLkku Mkíkík fu ðkhtðkh WÃkÞkuøk fhðkÚke íkÚkk rÃk¥kLku fkuÃkkðLkkh ¢kuÄ, ®[íkk suðkt {kLkrMkf fkhýkuÚke «f]rÃkík ÚkÞu÷wt rÃk¥k yk¾k yk{kþÞLku ¾¤¼¤kðeLku Q÷xeyku fhkðu Au. ykÞwðuoË{kt yk Q÷xeLku ‘rÃk¥ks Q÷xe’ fnuðk{kt ykðu Au.

sw y ku ðMkw Ä kçknu L k, yki » kÄ ÞkusLkk{kt ík{Lku {kºk çku s MkeÄk MkkËk Mkh¤ «Þkuøk Mkq[ðwt Awt. yk yki»kÄku Au, (1) þíkkðhe + yk{¤kt + MkkfhLkwt Mk{¼køku çkLkkðu÷wt [qýo. yk [qýo yuf yuf [{[e sux÷wt Mkðkhu, çkÃkkuhu yLku hkºku ËqÄ MkkÚku ÷uðwt. (2) ykÞwðuoË{kt rÃk¥kLke þwrØ-rLkfk÷ {kxu rðhu[LkLku

ÚkkÞ. sBÞk ÃkAe Ãký ÚkkÞ yLku yzÄe hkºku òu Ÿ½ Qze økE nkuÞ íÞkhu Ãký ÚkkÞ. Q÷xe ÚkÞk ÃkAe íkhMk yufË{ ÷køku, {kuZwt, S¼, øk¤wt ðøkuhu MkwfkÞ. ykt¾, íkk¤ðwt, øk¤wt, Akíke yLku Ãkux ðøkuhu{kt çk¤íkhk ÚkkÞ. fkuE fkuE ð¾ík [¬h Ãký ykðu. Q÷xe ÚkÞk ÃkAe Úkkuzku íkkð nkuÞ íkuðe yLkw¼qrík ÚkkÞ. Q÷xe{kt su ÿð Lkef¤u íku ¾kxwt, íke¾wt yLku ÷e÷k Ãke¤k htøkLkwt nkuÞ. «k[eLk yLku yðko[eLk

ykÞwðuoË ðiã {Lkw¼kE økkiËkLke rLk»ýkíkkuLkk {køkoËþoLk «{kýu WÃk[kh ½ýkt fÞko Au Ãký Ãkrhýk{ {¤íkwt LkÚke. nðu íkku yk íkf÷eVÚke íktøk ykðe økE Awt yu{ fneLku ðMkwÄkçknuLku ÃkkuíkkLkwt ðõíkÔÞ Ãkqhwt fÞwO. swyku ðMkwÄkçknuLk, ík{khk ykx÷k MÃkü yLku xqtfk ðõíkÔÞ ÃkhÚke nwt fne þfwt fu ík{Lku rÃk¥kËku»kLkk «fkuÃkÚke Úkíke Q÷xeLke íkf÷eV Au. Q÷xeLkk ÿð{kt yB÷íkk, W»ýíkk yLku íke¾kþ ðøkuhu íkÚkk

yk

ÄwrLkf SðLkþi÷e fk{Lke yrÄfíkkLku fkhýu çknw s ÔÞMík ÚkE økE Au. ¾kðkLkku Ãký xkR{ {¤íkku LkÚke. {kýMk ÃkkhtÃkrhf ¼kusLkLku ¼q÷e økÞku Au yLku fuð¤ Ãkux ¼hðk{kt s rðïkMk fhðk {ktzâku Au. VkÞËkLkwfMkkLkLkku fkuE yÚko hÌkku LkÚke. Ãkrù{e þi÷eLkkt VkMxVqz yLku stfVqz yksLkwt {wÏÞ ¼kusLk çkLke økÞwt Au. fkuELku Ãký ¾çkh LkÚke fu VkMxVqz yLku stfVqzÚke þheh {ktËwt ÚkE òÞ Au yLku fux÷kÞ «fkhLkk hkuøkku suðkfu, xuLþLk, ç÷z«uþh, {Äw«{un, rfzLkeLkku «kuç÷u{, nkzfktLkk Ëku»k, Mºkeyku{kt MíkLk fuLMkh yLku MÚkq¤íkk ðøkuhu Mkk{kLÞ ÚkE økÞk Au. ykLkwt fkhý þkherhf ©{ yLku fk{ yLkwMkkh sYhe Ãkkirüfíkk yLku

MkkiÚke W¥k{ økýkÔÞwt Au. yu {kxu yzÄe [{[e nhzu [qýo, çku çku [{[e ½e MkkÚku r{© fhe Mkðkhu yLku hkºku ÷uðwt. suÚke «f] r Ãkík ÚkÞu ÷ k rÃk¥kLkw t yÄku { køku o rLknohý Úkþu. yk çku yki»kÄ «ÞkuøkÚke s rÃk¥kLke Q÷xe{kt VkÞËku ÚkkÞ Au. fu x ÷kÞ ËËeo y ku yk MkkËk yki » kÄ «ÞkuøkÚke hkuøk{wõík ÚkÞk Au. yux÷u yuLkk Ãkrhýk{ rðþu {Lku þtfk LkÚke. [kh-Ãkkt[ rËðMk{kt s ík{khe yk rÃk¥kÚke Úkíke Q÷xeyku þktík ÚkE sþu.

½høkÚÚkw WÃk[kh økwshkíke{kt ykÃkýu su ðLkMÃkrík yki»kÄLku ‘þhÃkt¾ku’ fneyu Aeyu íkuLku ykÞwðuoË{kt þhÃkt¾ fnuðk{kt ykðu Au. yk þhÃkt¾Lkwt çkeswt Lkk{ ‘Ã÷enþºkw’ Au. ykÞwðuoË{kt çkhku¤Lku Ã÷en fu Ã÷enk fnuðk{kt ykðu Au. yux÷u fu þhÃkt¾ku Ã÷enkLkk hkuøkLkku þºkw Au. {u÷urhÞk fu fkuE Ãký fkhýÚke su{Lku Ã÷enk çkøkze økE nkuÞ, íku{Lku {kxu þhÃkt¾ku W¥k{ yki»kÄ Au. ykðk ËËeoyu 5Úke 6 økúk{ þhÃkt¾kLkk {q¤Lkwt [qýo Mkðkhu yLku hkºku Akþ MkkÚku Ãkeðw t òu E yu . çkhku ¤ çkøkzðkÚke, s¤kuËhLke rðf]rík ÚkE nkuÞ íku{Lku {kxu Ãký yk ½høkÚÚkw WÃk[kh rníkkðn Au.

stfVqzLkku sðkçk ÞkuøkkÇÞkMk {LkhÕMk {¤íkk LkÚke. VkMxVqz yLku stfVqz{kt Ãkkirüf ík¥ðku nkuíkkt LkÚke, çkÕfu MkkurzÞ{, Mkwøkh, fur{fÕMk yLku fkçkkuonkRzÙux ½ýk «{ký{kt nkuÞ Au. su MÚkq¤íkk ðÄkhu Au yLku çkeò hkuøk Ãký ÚkkÞ Au. MÚkw¤íkkLku fkhýu Ãký fux÷kf þkherhf yLku rz«uþLk suðk {kLkrMkf hkuøk Úkíkk òuðk {¤u Au. stfVqz ykÄwrLkf ®sËøkeLkku rnMMkku çkLke økÞku Au íÞkhu íkuLke ¾hkçk yMkhkuÚke çk[ðwt sYhe Au. Þkuøk îkhk ík{u stfVqzÚke ÃkuËk Úkíkkt hkuøkkuLku

Þkuøk ¼økkðu hkuøk çkkçkk hk{Ëuð szçkkíkkuz sðkçk ykÃke þfku Aku.

ÞkuøkkÇÞkMkLke xuð Ãkkzku

þÂõík «{kýu MkðkOøkkMkLk, W¥kkLkÃkkËkMkLk, LkkifkMkLk, ÃkðLk {wõíkkMkLk, ftÄhkMkLk, MkqÞo Lk{Mfkh, Þkuøk {wÿkMkLk, {íMÞkMkLk, ð@kMkLk, MkwÃík ð@kMkLk, þþfkMkLk ðøkuhuLkku yÇÞkMk fhku. yk çkÄkt s ykMkLk ÃkuxLke þÂõíkLkku

rðfkMk fhu Au yLku ÃkuxLke çke{kheyku Ëqh ÚkE òÞ Au. yk ykMkLkkuLku fkhýu þheh{kt MVwŠík s¤ðkÞ hnu Au, Ãkux ðÄíkwt LkÚke. ykSðLk þheh Mkwzku¤ yLku rLkhkuøke hnu Au. [¢kMkLk, MkuíkwçktÄ ykMkLk, {fhkMkLk, frxW¥kkLkkMkLk, ¼wstøkkMkLk, ÄLkwhkMkLk, þ÷¼kMkLk, rðÃkheík LkkifkMkLk, W»xÙkMkLk, rºkfkuýkMkLkLkku yÇÞkMk fhðkÚke fhkuzhßswLkk hkuøk Úkíkk LkÚke. þe»kkoMkLk, rMkØkMkLk, øk¼koMkLk, ÃkðoíkkMkLk, WífxkMkLk, ®MknkMkLk, {kòohkMkLk, fkuýkMkLk, íkkzkMkLkLkku yÇÞkMk fhðkÚke þkherhf MðkMÚÞ{kt ð]rØ ÚkkÞ Au. fÃkk÷¼krík, LkkzeþkuÄLk, ¼rMºkfk ðøkuhu «kýkÞk{kuLkku Ãký yÇÞkMk fhðku. yktíkrhf rVxLkuMk {kxu ykLkku yÇÞkMk sYhe Au.

zkìõxh sufçk {kxu Äh{ fhíkkt Äkz Ãkze!

(zkìõxh sufçkLke fLMk®Õxøk [uBçkh{kt yuf Mku{ Lkk{Lkku ÞwðkLk y[kLkf ykðe [zu Au yLku ‘nwt {khk çkkuMkLkwt ¾qLk fhe Lkk¾eþ...’ suðe W~fuhýesLkf ðkíkku fhðk {ktzu Au. zkì. sufçk {qtÍkÞ Au fu Mku{Lku fE {kLkrMkf çke{khe nþu? ðkt[ku ykøk¤) sufçkLku íkhík s fur÷VkurLkoÞk{kt 1976{kt çkLku÷ku, yk¾k ÞwLkkExuz MxuxTMk{kt MkLkMkLkkxe {[kðe ËuLkkh ‘íkkhkMkkuV’ fuMkLkku rfMMkku ÞkË ykðe økÞku ’íkkhkMkkuV’ Lkk{Lke yuf rðãkrÚkoLke níke, ‘ÃkkuÆkh’ Lkk{Lkk yuf ËËeoyu yuf rËðMk íkuLkk MkkRrfÞkrxÙMxLku fÌkwt fu íku Ãkkuíku íkkhkMkkuVLkwt ¾qLk fhðk {ktøku Au. íkuLkk yk rðÄkLkÚke [kUfe QXu÷k íkuLkk {Lkkur[rfíMkfu Ãkku÷eMkLku yk ytøku òý fhe. Ãkku÷eMku r{. ÃkkuÆkh MkkÚku ðkík[eík fhe, Ãký ÃkkuÆkhLkku

{Lkkuð]r¥k h[Lkk fkuXkhe

zkì.

Ãkku÷eMk hufzo [kuϾku níkku yLku íku ¾qLk fhe þfu yuðku Lk sýkíkk Ãkku÷eMku fkuE Ãkøk÷kt Lk ÷eÄkt. yk Ëhr{ÞkLk ÃkkuÆkh hò WÃkh Qíkhe økÞku yLku çkesu Vhðk [kÕÞku økÞku. Äe{u Äe{u yk¾e ðkík ¼w÷kE sðk ykðe. Ãký çkLÞwt yuðwt fu ºký {rnLkkLke hò ÃkAe ÃkkuÆkh ÃkkAku VÞkuo yu ÃkkAkt Vhíkkt íkhík s íkuýu fw. íkkhkMkkuVLke níÞk fhe Lkkt¾e. fw. íkkhkMkkuV ¾qçk s «rík¼kþk¤e yLku ÷kufr«Þ nkuðkÚke

CMYK

fur÷VkurLkoÞk ÞwrLkðrMkoxe{kt yLku rþûkýsøkík{kt nknkfkh {[e økÞku. yuÚkeÞ ðÄw [f[kh íkku fkÞËkLkk, Ãkku÷eMkLkk, LÞkÞLkk, íkçkeçkkuLkk yLku {Lkkur[rfíMkfkuLkk søk{kt òøke. fw. íkkhkMkkuVLke níÞkLkk çku rËðMk{kt s yux÷wt þkuÄe fZkÞwt fu íkuLkk níÞkhk rðãkÚkeo r{. ÃkkuÆkhLku fw. íkkhkMkkuV «íÞu fkuE s ðuh, R»kko fu ÷økkð Lknkuíkkt. íkuyku çktLku yuf{ufLku õÞkhuÞ {éÞkt MkwæÄkt Lknkuíkk. ð¤e ÃkkuÆkhu níÞk ÃkAe fu Ãknu÷kt fkuE s WXktíkhe, [kuhe, çk¤kífkh fu ÷qtxVkx fÞkO Lknkuíkkt. yk {krníkeÚke {k{÷ku økqt[ðkE økÞku. Ãký MkkiLku {kuxku ykt[fku íkku íÞkhu ÷køÞku ßÞkhu ºkesu rËðMku íÞktLkk ÷kuf÷ Ãkku÷eMk hufzo{ktÚke yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh


CMYK

7

hrððkh, 30 MkÃxuBçkh, h012

www.sandesh.com

n

Mkw¼kELkwt økk{{kt ½h, ½hLke Mkk{u yuf ÄkŠ{f MÚk¤Lke ÃkkA¤Lke Ëeðk÷ ÷køku. yk çku r{÷fíkLke ðå[u øk÷e suðku rLksoLk hMíkku. çktLku r{÷fíkLkk {kr÷fku (¼økðkLk yLku nMkw¼kE) økuhnksh Au yu{ {kLke ÷kufku yk fu íku Ëeðk÷Lkku þki[k÷Þ íkhefu WÃkÞkuøk fhíkk. íkuÚke Ä{oMÚk¤Lkk xÙMxeykuyu çkkuzo r[íkhkÔÞwt. “ÄkŠ{f MÚk¤ nkuðkÚke øktËfe fhðe Lknª, øktËfe fhLkkh Ãkh ¼økðkLk fkuÃkkÞ{kLk Úkþu.” íkuÚke ykÃkýk ËuþLke Ä{o¼ehw «òyu yu ÄkŠ{f Ëeðk÷ Ãkh øktËfe fhðkLkwt çktÄ fhe nMkw¼kELke Ëeðk÷ Ãkh s¤ËkLk, s¤®Mk[Lk, s¤kr¼»kuf su fnku íku fhðkLkwt ðÄkhe ËeÄwt. yux÷u hòyku{kt økk{ síkkt nMkw¼kELku ÷køÞwt fu ¼qøk¼os¤Lkwt «{ký ðÄe sþu íkku {fkLkLkk ÃkkÞk ¾ku¾÷k ÚkE sþu yux÷u nMkw¼kEyu Ãký çkkuzo [eíkhkÔÞwt. “yk ÄkŠ{f MÚk¤ Lknª nkuðkÚke øktËfe fhe íkku þfkþu Ãký øktËfe fhLkkh MkkÚku yÄkŠ{f ðíkoLk fhðk{kt ykðþu.” Ä{oMÚk¤Lke ykøk¤Lke ykhMkLke Ëeðk÷ Ãkh fkuíkhkðeLku þkMºkkuõík &÷kuf ÷ÏÞk níkk Ãký ÃkkA¤Lke Ëeðk÷Lku Akufhkykuyu fku÷MkkÚke ÃkkuíkkLku ÃkkuíkkLkk s ðze÷ku ÃkkMkuÚke ðkhMkk{kt {¤u÷k økk{Xe &÷kufÚke rð¼qr»kík fhe níke. íkuÚke xÙMxeykuLke ð»ko{kt yuf ðkh {¤íke r{®xøk{kt çkeò yuf çkkuzoLkwt çksux ÃkkMk fhðk{kt ykÔÞwt yLku Ëeðk÷ Ãkh çkkuzo {qfðk{kt ykÔÞwt, “ynª yÃkþçË ÷¾ðk Lknª, ÷¾Lkkh Mkk{u Ãkøk÷kt ÷uðk{kt ykðþu.” fkuEf Akufhkyu yk ðkõÞ{kt yÕÃkrðhk{Lke søÞk çkË÷e Lkk¾eLku nMkw¼kELke Ëeðk÷ Ãkh ÷ÏÞwt. “ynª yÃkþçË ÷¾ðk, Lknª ÷¾Lkkh Mkk{u

çk[e sLkkh Mkk{u Ãkøk÷kt ÷uðk{kt ykðþu Ãkøk÷kt ÷uðk{kt ykðþu.” nMkw¼kEyu ÃkkuíkkLke r{÷fíkLke Ëeðk÷ Ãkh ykðe yMktMfkhe «ð]r¥kLke Mkk{u ÃkwÛÞ«fkuÃk Xk÷ðíkkt ÷ÏÞwt, “Mkk÷kyku, fux÷e ðkh feÄwt fu ynª yÃkþçË ÷¾ku Lknª, Ãký ík{khe íkku...” Ëhuf ÔÞÂõík ÃkkuíkkLkk ÄtÄkLke ònuhkík {kxu õÞkhuf ònuhkík fhu Au. ònuhkík fhLkkhLkk nuíkw øk{u íku nkuÞ Ãký ½ýe ðkh yÚkoLkku yLkÚko Úkíkku nkuÞ Au. y{u LkkLkk níkk íÞkhu ‘÷ku{k nuh ykuE÷’Lke ònuhkík AkÃkk{kt ykðíke. ònuhkík íku÷ ðu[ðk {kxu níke Aíkkt ònuhkík “íku÷ ÷ku” yu{ fnuðkLku

ðkíkLkwt ðíkuMkh zkì. hEþ {Lkeykh çkË÷u fnuíke, “÷ku {k!” yux÷u fu ÷uþku Lknª! þwt fk{ ÷uðwt Lknª? yuLkku ¾w÷kMkku çkeS ÷exe{kt ykðíkku. “MkVuË ðk¤ ~Þk{ fhu Au.” yÚkkoíkT MkVuË ðk¤ Úkðk yu íkku ~Þk{ ¼økðkLkLke ÷e÷k Au yu{kt rçk[khwt íku÷ þwt fhe þfu? yuf ðkh y{khk {fkLkLkku ¾k÷e hnuíkku WÃkhLkku {k¤ ¼kzu ykÃkðk {kxu yku¤¾eíkk Ë÷k÷Lkku MktÃkfo fÞkuo. yuýu Mð¾[uo yLku MðçkwrØÚke ònuhkík ykÃke. “zkìõxhLkku WÃk÷ku {k¤ ¾k÷e Au, Lkk¾e ËuðkLkk ¼kðu ¼kzu ykÃkðkLkku Au.” su MkíÞLke {khe ÃkíLke

rMkðkÞ fkuELku ¾çkh Lknkuíke, yu søkònuh ÚkE økÞwt! {khk yuf økkÞLkufku÷kursMx r{ºkLku çkk¤fku ftfkMk fhu íku rçk÷fw÷ Lk øk{u, fku÷kn÷Úke yuLkwt {kÚkwt [ze òÞ íkuÚke yuýu yuLkk nkuÂMÃkx÷Lkk rzr÷ðheLkk ðkuzo{kt þktrík s¤ðkE hnu íku {kxu çkkuzo {kÞwO, “ynª çkk¤fkuLku ykððkLke {LkkE Au.”

MkkELkk Mkki «Úk{ ðkh 2004{kt RLzkuLkurþÞk ¾kíku swrLkÞh xwLkko{uLx{kt h{ðk økE níke. íku Mk{Þu ¼khíkeÞ çkuzr{LxLk xe{Lkk fku[ níkk - økwshkíke sÞuþ ¼k÷kðk÷k. LkuþLk÷ swrLkÞh [uÂBÃkÞLkrþÃk{kt økwshkíkLke ðiËune Ëðu Mkk{u MkkELkk õÞkhuÞ Síke þfe Lk níke

Ãkuður÷ÞLk yu. ze. ÔÞkMk MkkELkk, MktÄw, ßðk÷k yLku yrïLke niËhkçkkË{kt Ãkw÷u÷k økkuÃke[tËLke çkuzr{LxLk yufuzu{e{kt xÙu®Lkøk ÷u Au. 1980{kt ykì÷ $ø÷uLz çkuzr{LxLk [uÂBÃkÞLkrþÃk SíkLkkh «fkþ ÃkËwfkuý ÃkAe Ãkw÷u÷kyu yk rMkrØ «kÃík fhe níke. «fkþ çkUøk÷whwLkk Au, yrïLke Ãký çkUøk÷whwLke Au Ãký nk÷{kt niËhkçkkË{kt MÚkkÞe ÚkE Au. yk [khuÞ ¾u÷kzeykuLke þkherhf ûk{íkk sçkhËMík Au. h{ðk Qíkhu Au íÞkhu Lkux Ãkh ÞkuøÞ rzÙçk®÷øk fhu Au. fkuxo fðhus, M{uþ yLku zÙkuÃk þkuxTMk{kt {kMxhe Au yLku yk çkÄkt {sçkqík ÃkkMkktykuLku ÷eÄu yksu rðïLke xku[Lke ¾u÷kzeyku çkLke þfe Au. xurLkMkLke ËwrLkÞk{kt niËhkçkkËLke MkkrLkÞk r{hÍkyu suðwt Lkk{ fkZâwt Au, íkuðwt çkuzr{LxLk{kt MkkELkk Lkunðk÷u fkZâwt Au. ¼khík{kt Võík r¢fuxhkuLke s çkku÷çkk÷k Au, íku ðkík yk ¾u÷kzeykuyu ¾kuxe Xuhðe Au. {kuxe {kuxe ftÃkLkeyku nt{uþkt r¢fuxhku MkkÚku fhkh fhíke níke. yksu íkuyku MkkrLkÞk yLku MkkELkkLkk çkkhýu xfkuhk {khu Au. ¼khíkeÞ ¾u÷fqËLkk RríknkMk{kt {rn÷k ¾u÷kze íkhefu Ãke.xe. W»kk yLku ð÷MkB{k ÃkAe MkkrLkÞk yLku MkkELkkyu {uËkLk økòÔÞkt Au. yk çktLku MkkÚku xku[Lke ftÃkLkeyu

MkkELkk Lkunðk÷Lkwt økwshkík fLkuõþLk fhkh fÞko Au. økÞk MkÃíkknu MkkELkk MkkÚku yuf ftÃkLkeyu 40 fhkuzLkku fhkh fÞkuo íÞkhu RríknkMk MkòoÞku. ¼khíkLkk RríknkMk{kt yøkkW õÞkhuÞ fkuE {rn÷k ¾u÷kzeLke ykx÷e ®f{ík yktfðk{kt ykðe Lk níke. yøkkWLkk LkkLkk {kuxk fhkhkuLkku rnMkkçk ÷økkðeyu íkku yktfzku 100 fhkuz Ãkh ÃknkUåÞku Au. MkkELkk f{kÞ Au íku{ktÚke Mkkhk fk{ {kxu ðkÃkhu Ãký Au. íku Rfku£uLz÷e yLku økúeLkhLk Lkk{f MðÞtMkuðe MktMÚkkyku MkkÚku òuzkÞu÷e Au. fLÞk ¼úqýníÞk Mkk{u Ãký fk{ fhðk RåAu Au. íku ½ýk VuþLk þkì{kt Ãký fuxðkìf fhu Au. ¼khíkLkk Ãkqðo r¢fux fÃíkkLk Mkkihð økktøkw÷eLke {kVf íkuLku Ãký fkhLkku þku¾ Au. Mkkihð ÃkkMku 12 fkh Au íkku MkkELkk ÃkkMku A fkh Au. MkkELkkLkk økwshkík fLkuõþLkLke ðkík fheyu íkku íku Mkki «Úk{ ðkh 2004{kt RLzkuLkurþÞk ¾kíku swrLkÞh xwLkko{uLx{kt h{ðk økE níke. íku Mk{Þu ¼khíkeÞ çkuzr{LxLk xe{Lkk fku[ níkk sÞuþ ¼k÷kðk÷k. hkßÞ Mkhfkh nMíkf MÃkkuxoTMk ykìÚkkurhxe ykìV økwshkíkLkk çkuzr{LxLk fku[ ¼k÷kðk÷kyu MkkELkkLku h{ðkLke xufTrLkf{kt MkwÄkhk fhkÔÞk níkk. yrïLke yLku ßðk÷k Ãký swrLkÞh xe{{kt níke. 2008{kt Mkwhík ¾kíku ÞkuòÞu÷ ykì÷ RÂLzÞk hu®Lføk «kEÍ{Lke xwLkko{uLx{kt MkkELkk h{e níke. LkuþLk÷ swrLkÞh [uÂBÃkÞLkrþÃk{kt økwshkíkLke ðiËune Ëðu Mkk{u MkkELkk õÞkhuÞ Síke þfe Lk níke. ðiËune ½ýkt ð»kkou MkwÄe swrLkÞh LkuþLk÷ [uÂBÃkÞLk hne níke. ¼k÷kðk÷k

heík

Ãkk÷f - 500 økúk{ xk{uxkt - 3-4 Lktøk ykËwt - 1 #[ {eXwt - MðkË «{kýu Mkt[¤ - 1/2 xeMÃkqLk ÷ªçkwLkku hMk - 1 xuçk÷MÃkqLk çkxh - 2 xuçk÷MÃkqLk ¢e{ - 2 xuçk÷MÃkqLk fkuÚk{eh Mk{khu÷e - 1 xuçk÷MÃkqLk

Ãký ¼khíkLke yLzh-19 xe{Lkk fku[ yLkuf ð¾ík hne [qõÞk Au. {rn÷k çkuzr{LxLk{kt økwshkíkLkku ËçkËçkku ½ýkt ð»kkuo MkwÄe hnu÷ku Au. y{e r½Þk yLku yÃkýko ÃkkuÃkx fux÷eÞ ðkh LkuþLk÷ [uÂBÃkÞLk çkLke [qõÞkt Au. økktÄeLkøkhLke nuÂLzfuÃk Ãkkhw÷ Ãkh{khLku íkku ©uc {rn÷k çkuzr{LxLk ¾u÷kze {kxu hk»xÙÃkríkLkk nkÚku yswoLk yuðkuzo {¤u÷ku Au. yk «fkhLkwt {kLk {u¤ðLkkh íku yuf{kºk {rn÷k ¾u÷kze Au. ðzkuËhk{kt MÚkkÞe ÚkÞu÷ ÃkkÚkko økktøkw÷e yLku yrLkíkk økktøkw÷eLkwt Ãký økwshkíkLkk çkuzr{LxLk{kt {kuxwt ÞkuøkËkLk Au. yksu Ãký økwshkíke çkk¤kykuLkwt hk»xÙeÞ ûkuºku ¾qçk {kuxwt ÞkuøkËkLk Au. sÞuþ ¼k÷kðk÷kLkk {køkoËþoLk{kt íkiÞkh ÚkÞu÷e y{ËkðkËLke y™w»fk Ãkhe¾ swrLkÞh ðÕzo [uÂBÃkÞLkrþÃk{kt fktMÞ[tÿf Síke Au. MkwhíkLke ytsr÷ hkðík, ðzkuËhkLke rhÞk økßsh, {iºke ¾ºke, {kLkMke Ãktrzík yLku VhLkkÍ sMkËýðk÷k LkuþLk÷ h{e [qfe Au, ßÞkhu ðiþk÷e çkkheÞk RLxhLkuþLk÷ xwLkko{uLx{kt ¼køk ÷E [qfe Au newsvnm@yahoo.com

Mkkík{ku çkkì÷ niËhkçkkË yux÷u [kh r{Lkkh, su yuf R{khík Au, Ãkhtíkw yk R{khíkLkk Sðtík [kh Míkt¼ su niËhkçkkËLkk ÃkÞkoÞ çkLÞk Au - MkkrLkÞk r{hÍk, MkkELkk Lkunðk÷, ßðk÷k økèk yLku Ãke.ðe MktÄw yLku yux÷u s íkku fÌkwt Au Lkkhe íkwt LkkhkÞýe!

Ãkk÷f MkqÃk

Mkk{økúe 1. Ãkk÷f, xk{uxkt yLku 2. 3. 4.

5.

ykËwtLkk fxfk fhe íkuLku çkkVe ÷ku. íÞkhçkkË íkuLke ÃÞqhe çkLkkðe ÷ku. nðu ÃÞqhe{kt 5-6 fÃk Ãkkýe Lkk¾e øk¤ýeÚke økk¤e ÷ku. íkuLku Äe{k íkkÃku {eXwt, Mkt[¤ yLku {he Lkk¾e 2-3 r{rLkx Ãkfðku. MkqÃkLku íkkÃk ÃkhÚke Wíkkhe íku{kt çkxh yLku ÷ªçkwLkku hMk W{uhe økh{ økh{ Mkðo fhku.

{khk yuf MkßÞoLk r{ºku çkkuzo {kÞwO “ynª yíÞtík ykuAe ®f{ík yLku fwþ¤íkk MkkÚku Mksohe fhe ykÃkðk{kt ykðþu. {kºk ®f{ík ykuAe fu fwþ¤íkkÞ ykuAe? yuf fkŠzÞku÷kursMx r{ºkyu ÷ÏÞwt níkwt “çkesu Auíkhkþku Lknª, yuÂLsÞkuøkúkVe ynª fhkðku.” y{khk yuf huMxkuhktðk¤kLkku Ãkwºk

{k

ïLke «Úk{ Ãkkt[ {rn÷k ¾u÷kzeyku{kt MÚkkLk «kÃík fhLkkh {q¤ nrhÞkýkLke Ãký niËhkçkkË MÚkkÞe ÚkÞu÷e çkuzr{LxLk çkk¤k MkkELkk Lkunðk÷Lku økwshkík MkkÚku Ãký økkZ Lkkíkku Au. yksu Ãkw÷u÷k økkuÃke[tË íkuLkk fku[ Au Ãký íku h{íkLke ABCDLkk ÃkkX økwshkíkLkk fku[ ÃkkMku ¼ýe níke. ð¤e, swrLkÞh Míkh Ãkh íku økwshkíkLke yuf çkk¤k Mkk{u õÞkhuÞ Síke þfe Lk níke. çkuzr{LxLkLke ËwrLkÞk{kt [eLke {rn÷k ¾u÷kzeykuLkku ËçkËçkku Au. [eLkLke çkk¤kyku Mkk{u x¬h ÷uðe yuf Mk{Þu y½hwt økýkíkwt níkwt Ãký yksu íkMkðeh çkË÷kE økE Au. ¼khíkLke MkkELkk Lkunðk÷, Ãke.ðe. MktÄw, yrïLke ÃkkuLkÃÃkk yLku ßðk÷k økèkyu íku{Lke LkªË nhk{ fhe Lkk¾e Au. ÷tzLk ykur÷ÂBÃkf{kt MkkELkkyu ¾qçk MkwtËh h{ík Ëk¾ðeLku fktMÞ[tÿf SíÞku níkku. ßÞkhu Ãke.ðe.MktÄwyu íkksuíkh{kt [eLk{kt ÞkuòÞu÷ xwLkko{uLx{kt ykur÷ÂBÃkf rðsuíkk ¾u÷kzeLku ÃkAzkx ykÃke níke.

LÞqhku÷kursMx yux÷u fu ¾U[-ykt[feLkku zkìõxh ÚkÞku. Ãkwºku ònuhkíkLkwt fk{ rÃkíkkLku MkkUÃÞwt. rÃkíkkyu huMxkuhkt {kxu su ònuhkíkLkwt fuÃþLk MkV¤íkkÃkqðof ðkÃkhu÷wt yuLkk Ãkh s ¼hkuMkku fÞkuo. “çkMk, ynª yuf ðkh ykðku, ÃkAe ðkhtðkh ¾U[kELku ykðþku.” yuf ykuÚkkuoÃkurzf zkìõxhu WíMkknÚke ÷ÏÞwt. “f{ ykuLk ÔneÕMk, økku ykuLk neÕMk!” yÚkkoíkT ynª MxÙu[h Ãkh ykðLkkh Mkkhðkh {u¤ðe síke ðu¤k Ãkøku [k÷íkk òÞ Au. yuf ËhËeyu Lke[u W{uÞwO. “ynª fkh{kt ykðLkkh rçk÷ [qfðe Ãkøku [k÷íkk ÚkE òÞ Au.” yuf nkuÂMÃkx÷u yuLke ònuhkík{kt ÷ÏÞwt níkwt. “ynª ykððk {kxu yuBçÞw÷LMk íku{ s sðk {kxu þçkðkrnLkeLke Mkøkðz Au.” y{khk MkwhíkLkk fkuÍðu Ãkh Mk¥kkðk¤kykuyu çkkuzo {kÞwO níkwt. “zqçke sðkLkku ¼Þ nkuðkÚke Ãkkýe{kt ÃkzðkLke {LkkE Au. çk[e sLkkh Mkk{u Ãkøk÷kt ÷uðk{kt ykðþu.” y¾çkkhku{kt AÃkkÞu÷k LÞqÍ{kt þe»kof xqtfkt hk¾ðkLke ÕkkÞ{kt ½ýe ðkh økhçkz ÚkkÞ Au. yuf ðkh yuðk LÞqÍ ykÔÞk níkk. “çku çkMk yÚkzkE, yufLkwt {hý.” y{khk nMkw¼kE íkku ykðwt çkÄwt ðkt[ðk {kxu s ÃkuÃkh {tøkkðu Au (¾heËeLku Lknª, ÃkkzkuþeLku íÞktÚke) yuf ðkh {U fÌkwt, “nMkw¼kE, yk hkus hkus yuf s «fkhLkk [kuhe[Ãkkxe, ÷qtxVkx yLku hksfkhýLkk (yòýíkkt ºký Mk{kLkkÚkeo þçËku ÷¾kE økÞk!) Mk{k[khku ðkt[e ftxk¤ku LkÚke ykðíkku?”

hkt ËkËe {Lku ËuðËqíkku rðþu fnuíkkt fu ËuðËqíkku ykðu Au yLku ykÃkýkt ÓËÞLkkt çkkhýkt ¾¾zkðu Au. íku{Lke ÃkkMku ykÃkýk {kxu fkuE MktËuþ nkuÞ Au. íÞkhÚke nwt fÕÃkLkk fhíke fu ¾¼k Ãkh xÃkk÷Lkku Úku÷ku ÷E, {kÚkk Ãkh ÃkkuMx ykìrVMkLke fuÃk Ãknuhe ËuðËqíkku ÃkkuíkkLke ykt¾ku VVzkðíkk Ãk]Úðe íkhV ykðu Au. {Lku Úkíkwt íku{Lkk Ãkºkku Ãkh þwt ÷¾u÷wt nþu - nuðLk yuõMk«uMk? ËkËe fnuíkkt, “íkuyku ík{khk ÓËÞ{kt «ðuþðk íkiÞkh s nkuÞ Au. çkMk, shk Ëhðkòu ¾ku÷ku yLku íkuyku ík{khk ÓËÞ{kt «ðuþþu. çkMk, ík{khu íkuLkku yðks Mkkt¼¤ðkLkku yLku îkhk ¾ku÷ðkLkwt.” {Lku yk ðkík çknw øk{íke. nwt ÃkqAíke, “íÞkh ÃkAe ËuðËqíkku þwt fhu?” “íkuyku fËe “nÕ÷ku” fnuíkk LkÚke. ík{khu íku{Lkku MktËuþku Mk{sðku Ãkzu. ík{Lku ík{khk ÓËÞ{ktÚke s íku{Lkku yðks Mkt¼¤kÞ fu, ‘QXku, òøkku, ykøk¤ ðÄku’ yLku ÃkAe íkuyku Qze òÞ. íÞkh ÃkAe þwt fhðwt íku ík{khu Lk¬e fhðkLkwt.” ßÞkhu {erzÞkyu {khe {w÷kfkík ÷uðk {ktze íÞkhu {Lku ðkhtðkh ÃkwAkíkwt fu {U ykuAwt rþûký ÷eÄwt nkuðk Aíkkt nwt yktíkhhk»xÙeÞ ÔÞkÃkkhku fuðe heíku Mkt¼k¤wt Awt? fuðe heíku {U yufzu yufÚke þY fÞwO? çkk¤fkuLku MkkÚku ÷E nwt fuðe heíku fk{ fhíke? nwt Ãknu÷kt íkku fnwt Awt fu yXðkrzÞkLke ÷øk¼øk A [kuÃkze nwt ðkt[wt Awt yLku íku Ãký ßÞkhÚke ðkt[íkk þe¾e íÞkhÚke ðkt[wt Awt. rðï{kt su{ýu su{ýu {nkLk fkÞkuo fÞkO, su{ýu Mkkhe ðkíkku Mk{òðe íku çkÄwt nwt {khk {Lk{kt Wíkkhwt Awt.

xqtfe ðkíkko Ëkuèe ðkuÕxMko íÞkh ÃkAe nwt fnwt Awt fu {U Ëhuf ð¾íku ËuðËqíkLkkt Ãkøk÷kt Mkkt¼éÞkt Au yLku Ëhðkòu ¾kuÕÞku Au. Ëhuf ð¾íku ËuðËqík Lkðku rð[kh ykÃke òÞ Au, suLkkÚke nwt Lkðku ÄtÄku þY fhwt Awt fu Lkðe [kuÃkze ÷¾wt Awt fu ÃkAe Lkðe heíku Mk{MÞkyku™k Wfu÷ þkuÄwt Awt. ËuðËqíkku ðkhtðkh ykðu Au, rð[khkuLkku «ðkn [k÷íkku s hnu Au. Ãký yuf ðkh yuðwt çkLku÷wt fu ËuðËqíkku ykðíkk çktÄ ÚkE økÞk. ÓËÞLkk Ëhðksu Ãkzíkk xfkuhk çktÄ ÚkE økÞk. íÞkhu {khe Ëefhe ÷e÷eLku yfM{kík ÚkÞku níkku. íku yLku ÃkkzkuþLkkt çku çkk¤fku ½kuzuMkðkhe fhðk {køkíkkt níkkt. ÃkðoíkLkk Zku¤kð Ãkh yfM{kík ÚkÞku. ÃkkzkuþeLke yuf AkufheLkku nkÚk íkqxe økÞku. ÷e÷eLkk rÃkíkk çknuhk ÚkE økÞk. ÷e÷eLkk nkÚk Ãkh ðÄw Ãkzíkwt ðsLk ykðe økÞwt. ÃkkzkuþeLkk çkeò yuf AkufhkLku fkuE Eò

{Äwh{T

CMYK

amiraeesh@yahoo.co.in

yuýu fÌkwt, “{khwt Lkk{ xkuLke zurLkÞ÷ Au. nwt yÃktøkku {kxuLke þk¤k{kt òô Awt. {Lku Ãkkur÷Þku Au. {khu ðkhtðkh ykìÃkhuþLk fhkððkt Ãkzu Au.” íkuLke ®n{ík òuE nwt rËø{qZ ÚkE økE. {khk {kU{ktÚke {ktz þçËku LkeféÞk. “íkwt íkku yÃktøk LkÚke.” “nk, y{Lku þk¤k{kt þe¾ðkÞ Au fu ÃkkuíkkLku yÃktøk Lk Mk{òu yLku ßÞkt MkwÄe fkuELku {ËË fhe þfeyu íÞkt MkwÄe ykÃkýu yÃktøk LkÚke

ËuðËqíkku {kxu ÓËÞLkwt çkkhýwt MkËk ¾wÕ÷wt hk¾ku

Lknkuíke ÚkE, íkuýu Ëkuze sELku ðknLkku yxfkÔÞkt. íkhík ÷e÷eLku nkuÂMÃkx÷{kt ÷E økÞkt. ½ýkt çkÄkt ykìÃkhuþLk fhðkt Ãkzâkt. zkìõxhkuyu fÌkwt fu íkqxu÷ku nkÚk fkÃke Lkðku çkuMkkzðku Mknu÷ku Au, Ãký íkqxu÷kt nkzfkt òuzðkt y½hkt Au. ÷e÷eyu rÃkÞkLkku þe¾ðkLke íÞkhu þYykík fhe níke. ÷ur¾fk nkuðkLkk fkhýu íku fk{{kt hMk ÷u íku {Lku øk{íkwt yLku íkuLkk fhíkktÞ {Lku íkuLku xkRÃk þe¾ððkLkku WíMkkn ðÄkhu níkku. ÷e÷eLku yfM{kík ÚkÞku íÞkhu nwt ¼ktøke Ãkze níke, Ãký çkeòyku Mkk{u nwt hzíke Lknª. ðkt[ðk fu ÷¾ðkLke yufkøkúíkk {khk{kt hne Lknkuíke. íÞkhu ËuðËqíkku Ãký {khwt ½h ¼q÷e økÞk níkk. ÓËÞ{kt MkLLkkxku AðkE økÞku níkku. ÷e÷e nðu þwt Lknª fhe þfu íku s çkkçkíkku {khk {Lk{kt ðkhu ðkhu ykðíke. ykX ykìÃkhuþLk ÃkAe nkuÂMÃkx÷{ktÚke íkuLku ½hu ÷E økÞkt íÞkhu nwt ¾qçk níkkþ

níke. {Lk{kt Úkíkwt níkwt, ‘íku xkRÃk Lknª fhe þfu.’ nS y{u nkuÂMÃkx÷{ktÚke Lkef¤ðkLke íkiÞkhe{kt níkkt íÞkt yuf ÃkÚkkhe{ktÚke yuf íkhwýeLke çkq{ku Mkkt¼¤e, “ík{khe s hkn òuíke níke. Lke[u òyku, zkçke çkkswÚke ºkeòu Y{ - yuf Akufhku {kuxhMkkRf÷ yfM{kík{kt ½kÞ÷ ÚkE Ãkzâku Au. íÞkt sE íkuLku ®n{ík ykÃkku, n{ýkt s.” íkuLkk yðks{kt yk¿kk níke. y{u íkhík Lke[u økÞkt. Ãku÷k AkufhkLku rnt{ík ykÃke Lku ÃkAe ÷e÷eLkk Y{{kt ykÔÞkt. Ãku÷e íkhwýeLku ÃkqAâwt, “íkwt fkuý Au?” yuýu fÌkwt, “{khwt Lkk{ xkuLke zurLkÞ÷ Au. nwt yÃktøkku {kxuLke þk¤k{kt òô Awt. {Lku Ãkkur÷Þku Au. {khu ðkhtðkh ykìÃkhuþLk fhkððkt Ãkzu Au.” íkuLke ®n{ík òuE nwt rËø{qZ ÚkE økE. {khk {kU{ktÚke {ktz þçËku LkeféÞk. “íkwt íkku yÃktøk LkÚke.” “nk, y{Lku þk¤k{kt þe¾ðkÞ Au fu ÃkkuíkkLku yÃktøk Lk Mk{òu yLku ßÞkt MkwÄe fkuELku {ËË fhe þfeyu íÞkt MkwÄe ykÃkýu yÃktøk LkÚke. y{Lku su xkRÃk þe¾ðu Au íku rþrûkfkLku fkuýe MkwÄeLkk s nkÚk Au Aíkkt íku y{Lku xkRÃk þe¾ðu Au. íku íkuLkk Ëktík{kt ÷kfze suðwt MkkÄLk Ãkfze xkRÃk fhu Au.” {khk ÓËÞLkku Ëhðkòu ¾¾zâku. ËuðËqík ykÔÞku níkku. yksu ÷e÷eyu yktíkhhk»xÙeÞ ÏÞkrík«kÃík çku ÃkwMíkfku ÷ÏÞkt Au. y{khk MxkVLku yuÃk÷ fBÃÞwxhLkku WÃkÞkuøk fhíkkt íkuýu s þe¾ÔÞwt níkwt. yhu! Mkkt¼¤ku, çkkhýwt ¾¾zu Au - îkh ¾ku÷ku. {Lku ÞkË fhku. Lku ÞkË fhku yu ðkík, fu ËuðËqíkku ‘nÕ÷ku’ fnuíkk LkÚke. fnu Au Võík yux÷wt s, ‘QXku, òøkku, ykøk¤ ðÄku.’ (‘ykþkLkk ytfwh’ ÃkwMíkf{ktÚke, «fkþf: ykh. ykh. þuX, y{ËkðkË)

fuhx yuLz økúeLk ÃkeÍ MkuLzrð[

Mkk{økúe Mknus çkxh ÷økkðu÷e çkúkWLk çkúuz - 8 Lktøk økkshLkwt çkkVu÷wt Aeý - Mkðk ºký fÃk çkkVu÷k ÷e÷k ðxkýkLkku {kðku ËkuZ fÃk Aeýu÷wt ÃkLkeh - ËkuZ fÃk økkŠ÷f ^÷uðh [eÍ - 1/4 fÃk Íeýkt Mk{khu÷kt {h[kt - 1/4 xeMÃkqLk Lk{f - MðkË {wsçk

nMkw¼kE fnu, “ík{Lku ykðu Au?” {U fÌkwt, “nk ð¤e ½ýe ðkh ykðu.” nMkw¼kE fnu, “{khe su{ fhe swyku fËe ÃkuÃkh ðkt[ðkLkku ftxk¤ku Lknª ykðu!” {U nMkw¼kELke ðkfTò¤{kt nkÚku fhe VMkkíkkt fÌkwt, “þwt fhe òuô?” nMkw¼kEyu V¤ÿwÃk rð[kh ðnuíkku {qõÞku, “çku LÞqÍ ¼uøkk fhe ðkt[e swyku..” nwt nsw {ktz “yux÷u?” ÃkqAwt íÞkt íkku nMkw¼kEyu Mkk{u Ãkzu÷k ÃkuÃkh{ktÚke çku ykswçkksw AÃkkÞu÷k LÞqÍ yufXk fhe ðkt[ðkLke þYykík fhe. “AqxkAuxk {kxu fkuxofuMk{kt yMkÌk rð÷tçk, ºkkMku÷e çknuLkku {kxu ðtËk-[kt[z{ktfzÚke {wÂõíkLkku yfMkeh R÷ks çkuøkkuLk M«u.” “Mk{økú økwshkík{kt ¼qftÃkLkku n¤ðku ykt[fku, ðkRçkúLx økwshkíkLke òuþ¼uh Wsðýe.” “økwshkíkLkku Ãkíktøk [øÞku, Wíkhký Ãkh ÄkçkuÚke ÃkxfkÞk.” “yAkuzku íkkuze ¼køÞk, «ÄkLk{tºke rðËuþ Þkºkkyu.” “hknw÷ økktÄeLkwt ¼rð»Þ Wßsð¤, 80 ðhMku ðh½kuzu [zþu.” “Ãkku÷eMkLke MktÏÞkçktÄ xwfzeyku [œe çkrLkÞkLkÄkheLke íkÃkkMk{kt, «ÄkLkLke ykøkkuíkhk ò{eLkLke yhS.” “{tºke©e þnuhLke Qzíke {w÷kfkíku, ykt¾{kt {h[ktLke ¼qfe Lkk¾e ÷qtxe økÞk.” “yksu rðïMkkrníÞ rËðMkLke XuhXuh Wsðýe, Ãkku÷eMk Ëhkuzk{kt Mkèk-swøkkhLkwt MkkrníÞ ÃkfzkÞwt.” “yksu Mkwhík{kt frð Mkt{u÷Lk, MkwhíkÚke QÃkzíke xÙuLkku r[¬kh.”

1. økksh, ðxkýk, ÃkLkeh,

2.

3.

4. 5.

økkŠ÷f ^÷uðh [eÍ, Mk{khu÷kt ÷e÷kt {h[k yLku íku{kt Lk{f W{uheLku çkÄwt r{õMk fhe Ëku. yk r{©ýLkk [kh y÷øk y÷øk ¼køk fheLku yuf çkksw {qfe Ëku. íkiÞkh fhu÷ r{©ýLku çkúuzLke yuf M÷kRMk Ãkh ÃkkÚkhe Ëku. íkuLkk Ãkh çkeS çkúuz {qfku. yk heíku çkkfe hnu÷ çkÄe s MkuLzrð[ íkiÞkh fhku. nðu xk{uxkt MkkuMk MkkÚku yÚkðk ÷e÷e [xýe MkkÚku Mkðo fhku.


CMYK

8

hrððkh, 30 MkÃxuBçkh, h012

www.sandesh.com

Mkk{ ðkìÕxLk ykuõ÷knku{kLkk ¾uzqíkLkku Ëefhku níkku yLku yuLkwt çk[Ãký økkÞku Ëkunðk{kt ðeíÞwt. MkiLÞ{ktÚke ÃkkAk ykÔÞk ÃkAe yuýu yuLke çk[ík yLku MkMkhk ÃkkMkuÚke ÷kuLk ÷ELku Ãknu÷e ËwfkLk [÷kððk ÷eÄu÷e. yu ð¾íku yuLke ô{h 26 ð»koLke níke yLku yu ð¾íku yuýu rnMkkçk økkuXðu÷ku fu MkMíkk{kt {k÷ ðu[ðkLkku {ík÷çk ðÄw {k÷ ðu[ðku yLku ðÄw ÃkiMkk çkLkkððk

{

ÂÕxçkúkLz rhxu÷{kt 51 «ríkþík rðËuþe hkufkýLku {tsqhe ykÃkeLku Mkhfkhu ðkì÷{kxo suðe ftÃkLkeyku {kxu ¼khíkeÞ çkòhLkk Ëhðkò ¾ku÷e LkkÏÞk Au. MkhfkhLkku yk rLkýoÞ MÚkkrLkf ÄtÄkÚkeoyku {kxu Sð÷uý Au, yuðe VrhÞkË rðhkuÄ Ãkûkku yLku yLÞ MktøkXLk fhe hÌkkt Au. {{íkk çkuLkhSyu yk s {wÆk Ãkh MkhfkhLku Mk{ÚkoLk ÃkkAwt ¾U[e ÷eÄwt Au. ðkrýßÞ {tºke ykLktË þ{koyu s ykÃku÷k yktfzk {wsçk ¼khíkLkku rhxu÷ fkhkuçkkh 475 yçks zkì÷hLkku Au. Mðk¼krðf heíku s, yk fkhkuçkkhLku nMíkøkík fhðk ðkì÷{kxo yuLke çknw sqLke yLku òýeíke yk¢{f {kfuo®xøk Ãkkur÷Mke y¾íÞkh fhþu. rðhkuÄeykuLkku íkfo Au fu ðkì÷{kxoLke ‘ÃkiMkk çk[kðku, çknuíkh Sðku’ (Mkuð {Lke, ÷eð çkuxh) rV÷kuMkkuVe{kt ¼khíkeÞ ËwfkLkËkhkuLkwt {kuík ÚkE sþu. ðkì÷{kxoLkk yktfzk çkíkkðu Au fu yu þwt [es Au. ðkì÷{kxo MxkuMko RLfkuÃkkuohuþLk ËwrLkÞkLke MkkiÚke {kuxe rhxu÷ ftÃkLke Au. yuLkku ðkŠ»kf fkhkuçkkh 21 ÷k¾ fhkuz YrÃkÞkLkku Au. ËwrLkÞk{kt ¾kðk-ÃkeðkLkk Mkk{kLkLkku MkkiÚke ðÄw fkhkuçkkh ðkì÷{kxo{ktÚke ÚkkÞ Au. 15Úke ðÄw Ëuþku{kt, 8 nòhÚke ðÄw MxkuMko{kt 21 ÷k¾ ÷kufku fk{ fhu Au. yuLkku ðkŠ»kf fkhkuçkkh MðezLkLke yÚkoÔÞðMÚkkÚke Ãký {kuxku Au! ¼khíkLkk y¼ý hksfkhýeLkk {kuZu

Ãkw

hw»k«ÄkLk Ëuþ{kt yLku {uLk RLzMxÙeÍ økýkíkk çkkur÷ðqz{kt AuÕ÷kt ð»kkuo{kt Mkkhe Lkkhe «ÄkLk rVÕ{ku çkLke Au yLku Mkkhe yuðe MktÏÞk{kt rVÕ{ku çkLkðk ÷køke Au. ‘RÂ~fÞkt’, ‘Lkku ðLk rfÕz surMkfk’, ‘Ä zxeo rÃkõ[h’ yLku ‘fnkLke’ {kºk rnx rVÕ{ku s Lknkuíke Ãký ykurzÞLMk rðLkh rVÕ{ níke. yk rVÕ{ku{kt {qÏÞ MkqºkÄkh íkhefu rðãk çkk÷Lk níke. yk ðkík fnuðk{kt fkuE yríkþÞkuÂõík Lknª ÚkkÞ fu

{qrð {t[ rËÔÞuþ ðufrhÞk Lkkhe«ÄkLk rVÕ{ku{kt rðãk çkk÷Lk ykr{h ¾kLkLkku hku÷ fhe hne Au! rVÕ{kuLke ÃkMktËøkeÚke ÷ELku rVÕ{Lke MkV¤íkk MkwÄe rðãkLke yk rVÕ{kuyu çkkS {khe Au. økÞk ð»kou Ãký Mxus yuðkuzoÚke LkuþLk÷ yuðkuzo MkwÄe rðãkLke ‘Ä zxeo rÃkõ[h’ økwtsíke níke. nS MkwÄe íkku fkuE yuðwt rnhkuRLk{kt ÃkhVku{oLMk òuðk LkÚke {éÞwt su ‘fnkLke’Lku {kík ykÃke þfu. hkLke {w¾Soyu íkku íkuLke

ðkì÷{kxo þwt Au? ðkì÷{kxoLkwt Lkk{ Mkkt¼¤ðk {¤u Au yuLkwt ðkì÷{kxoLkk rðhkuÄeykuLkwt økrýík Au fu fkhý nheV ftÃkLkeykuLku Lk ÃkkuMkkÞ yuðk ðkì÷{kxo òu yk økríkÚke rðMíkkh Ãkk{u íkku MkMíkk ¼kðu [esðMíkwyku ðu[ðkLke yuLkku yuf Mxkuh 1300 rhxu÷ ðkì÷{kxoLke Ãkkur÷Mke Au. ËwrLkÞkLke fw÷ ËwfkLkËkhkuLkku ÄtÄku çktÄ fhkðþu. ykçkkËe 700 fhkuzÚke ðÄw Au yLku rðhkuÄeyku fnu Au fu 2000Úke 2009 ðå[u 2010{kt 770 fhkuz ÷kufkuyu ðkì÷{kxo{ktÚke fkurhÞk, ®MkøkkÃkwh, íkkEðkLk, [eLk, ¾heËe fhe níke! {÷urþÞk yLku y{urhfkLkk Ãkkuýk nkUøkfkUøk{kt ¼køkLkk ÷kufku «rík {ÂÕxLkuþLk÷ rhxu÷ MkÃíkkn ftÃkLkeykuyu íÞktLkk hks økkuMðk{e ðkì÷{kxo{ktÚke MÚkkrLkf Awxf ¾heËe fhu Au. ðuÃkkheykuLku çkufkh ðkì÷{kxoLkku yuf Mxkuh Mkhuhkþ 80 nòh çkLkkðe ËeÄk níkk. ðkì÷{kxo (yLku çkeS [kuhMk VexLkku nkuÞ Au. ðkì÷{kxo ºký-[kh çkúkLz) çkkçkíku Ãký ykðe s ËwrLkÞk¼h{kt 15,300 Vqxçkkì÷Lkk {uËkLk ykþtfk ÔÞõík fhðk{kt ykðe hne Au. sux÷e søÞk Ähkðu Au. yuLkku Ãkk‹føk ÷kìx fkuý Au yk ðkì÷{kxo? yksu ÷øk¼øk 450 [kuhMk rf÷ku{exhLkku nkuÞ ËwrLkÞk¼h{kt ykX nòhÚke ðÄw Mxkuh Au, su{kt LkkuEzk suðkt çku þnuh ðMke þfu. [÷kðíke yk hkûkMke ftÃkLkeLkk MÚkkÃkf Mkk{ ðkì÷{kxuo ¼khík{kt ykøkk{e ºký ð»kkuo{kt ðkìÕxLk (1918-1992) ÃkkMku {kºk 50 ð»ko 40 ÷k¾ ÷kufkuLku hkusøkkhe ykÃkðkLke Ãknu÷kt s ‘VkEð yuLz zkE{’Lkku yuf s ònuhkík fhe hk¾e Au. yuLkk {kxu yuLku Mxkuh níkku. ðkìÕxLku yu ð¾íku rzMfkWLx ¼khík{kt ËwrLkÞk{kt fw÷ Mxkuh Au, yuLkk Ãkh [k÷íke ËwfkLkkuLkwt yuf MðÃLk òuÞu÷wt Ãký fhíkkt çku økýk Mxkuh ¾ku÷ðk Ãkzu. íÞkhu çkÄkLku yu nkMÞkMÃkË yLku ¾kuxLkku

çkúu®føk ÔÞqÍ

ÄtÄku ÷køku÷ku. Mkk{ ðkìÕxLk ykuõ÷knku{kLkk ¾uzqíkLkku Ëefhku níkku yLku yuLkwt çk[Ãký økkÞku Ëkunðk{kt ðeíÞwt. yu fkì÷us{kt ¼ýíkku níkku íÞkhu ÃkkxoxkR{ Lkkufheyku fhíkku níkku. ÃkkA¤Úke yu y{urhfLk MkiLÞ{kt ¼híke ÚkE økÞu÷ku yLku fuÃxLkLke hUf MkwÄe ÃknkU[u÷ku. MkiLÞ{ktÚke ÃkkAk ykÔÞk ÃkAe yuýu yuLke çk[ík yLku MkMkhk ÃkkMkuÚke ÷kuLk ÷ELku Ãknu÷e ËwfkLk [÷kððk ÷eÄu÷e. yu ð¾íku yuLke ô{h 26 ð»koLke níke yLku yu ð¾íku yuýu rnMkkçk økkuXðu÷ku fu MkMíkk{kt {k÷ ðu[ðkLkku {ík÷çk ðÄw {k÷ ðu[ðku yLku ðÄw ÃkiMkk çkLkkððk. Mkk{ ðkìÕxLkLke fkhŠfËe s rzMfkWLxÚke þY ÚkÞu÷e. ðkìÕxLk íÞkhu fnuíkku fu Ÿ[e ®f{íku ðMíkw ðu[ðk fhíkkt yuLku yux÷k Lke[u ¼kðu ðu[ðe fu yuLkwt ðu[ký yux÷wt çkÄwt ÚkkÞ fu yu Ÿ[k ¼kð fhíkkt ðÄw LkVku h¤e ykÃku. MkMíktw þwt fnuðkÞ yuLke ðkìÕxLkLke ÃkkuíkkLke ÔÞkÏÞk níke. ’80Lkk ËkÞfk{kt yu ÄLkkZâ ÷kufkuLke ÞkËe{kt níkku yLku AíkktÞ yu Ãkkt[ zkì÷h{kt s ðk¤ fÃkkðíkku níkku. yuLkwt fkuMxf®xøk Ãkøkkh{kt Þ níkwt. 1992{kt ykðu÷e ‘{uz RLk y{urhfk’ ykí{fÚkk{kt Mkk{u ÷¾u÷wt, “rhxu÷Lkk fkhkuçkkh{kt ík{u øk{u íkux÷e fkÃk-fqÃk fhku, ÃkøkkhLkku [kuÃkzku yu ík{khku MkkiÚke {kuxku ¾[o Au yLku yu{ktÚke s ík{khwt «kurVx {kSoLk Lkef¤u Au.” Mkk{ ðkìÕxLk {kxu økúknf MkkiÚke {kuxku, Ãknu÷k Lktçkhu níkku. yuýu fnu÷wt, “¾hku çkkuMk íkku õMx{h Au. yu çkeS fkuE ËwfkLku sELku ðkì÷{kxoLkk [uh{uLkÚke ÷ELku MkuÕMk{uLk MkwÄeLkk ík{k{ {kýMkkuLku Ãkkýe[wt Ãkfzkðe þfu Au.” yksLke {wõík yÚkoÔÞðMÚkk{kt Mkk{ ðkìÕxLk LkkÞf yLku ¾÷LkkÞf çktLku heíku W¼Þkuo Au. yuýu LkkLkk-LkkLkk ËwfkLkËkhkuLku çkufkh fhe ËeÄk Au yuðku ykûkuÃk yuLkk ðíkLk y{urhfk{kt Þ ÚkkÞ Au. ¼khíku rhxu÷ çkòh ¾wÕ÷wt {qõÞwt yu rËðMku s Mk{k[kh níkk fu çkúqf÷eLk, LÞqÞkìfo{kt MÚkkrLkf ðuÃkkheykuLkk rðhkuÄLku fkhýu ðkì÷{kxuo Mxkuh ¾ku÷ðkLkwt {ktze ðkéÞwt Au. ðkì÷{kxo yksu su Au yuLke fÕÃkLkk íkku Mkk{ ðkìÕxLku Ãký fhe Lknª nkuÞ. yuLke fnkLke MkMíkk ¼kðu ÷ªçkw ðu[íkk yuðk AkufhkLke Au, su yuf rËðMk ÷ªçkwLke MkkiÚke {kuxe ftÃkLke çkLke økÞku. ðkì÷{kxo yu ykÄwrLkf yÚkoÔÞðMÚkkLke yuðe fnkLke Au, su{kt Mkk{ ðkìÕxLk yfM{kíku LkkÞf (yÚkðk ¾÷LkkÞf) çkLke økÞku níkku. yu ¼qr{fk fkuE íkku fhðkLkwt níkwt yu rLkrùík níkwt. nðu ¼khík{ktÞ yu fnkLke ËkunhkðkLke Au. goswami_raj@yahoo.co.in

rVÕ{{kt ‘rnhkuRLk’ nkuÞ Au?

rVÕ{e þYykík s Lkkhe«ÄkLk rVÕ{ ‘hkò fe ykÞuøke çkkhkík’Úke s fhe níke. ‘Lkku ðLk rfÕz surMkfk’, ‘rË÷ çkku÷u nrzÃÃkk’ yLku xqtf Mk{Þ{ktt rh÷eÍ ÚkLkkhe ‘yiÞk’ Ãký hkLkeLke ðLk ÷uze rVÕ{ s Au. yiïÞko hkÞu ‘«kuðkuõz’ yLku‘Ä r{MxÙuMk ykìV MÃkkRMkeMk’ suðe Mkkhe Lkkhe«ÄkLk rVÕ{ku fhe Au. r«Þtfk [kuÃkhkyu Ãký rðþk÷ ¼khîksLke ‘Mkkík ¾qLk {kV’ yLku ‘VuþLk’ suðe Lkkhe«ÄkLk rVÕ{ ykÃke Au. ËeÃkk {nuíkkLke ‘VkÞh’, ‘ðkìxh’ fu ‘nuðLk ykuLk yÚko’ yLku {ehkt LkkÞhLke ‘fk{Mkqºk’ yLku ‘{kuLkMkqLk ðu®zøk’ suðe rVÕ{kuLkku ykÄkh s Lkkhe nkuÞ Au. þçkkLkk ykÍ{eyu ‘ytfwh’, ‘{tze’,

‘rnhkuRLk’ rVÕ{Lkku «ku{ku òuÞku íÞkhu s ÷køkíkwt níkwt fu rVÕ{{kt ¾kMk {ò Lknª nkuÞ Ãký yuðe yÃkuûkk Lknkuíke fu {Äwh ¼tzkhfh ykx÷e rLkhkþksLkf rVÕ{ çkLkkðþu. rVÕ{ òuÞk ÃkAe yuðwt ÷køku Au fu fheLkkyu ‘rnhkuRLk’ LkuþLk÷ yuðkuzoLku æÞkLk{kt hk¾eLku s MkkRLk fhe nþu Ãký yk rVÕ{Lku øk÷e yuðkuzo {¤ðkLkkt VktVkt Ãkze sþu!!

‘VkÞh’ suðe Lkkhe rVÕ{kuÚke WÃkh sELku ‘økkuz{Äh’ rVÕ{ fheLku rnhkuRLkku{kt økkuz{Äh çkLke økÞkt. ÂM{íkk Ãkkrx÷u ‘rLkþktík’, ‘¼qr{fk’, ‘{tÚkLk’, ‘[¢’ yLku ‘r{[o {Mkk÷k’ fheLku MºkeykuLke ÔÞÚkk ÃkhLke çkuMx rVÕ{ku ykÃke Au. ‘W{hkð òLk’, ‘¾qLk ¼he {ktøk’ yLku ‘fk{Mkqºk’yu hu¾kLku Lkkhe«ÄkLk rVÕ{kuLke hkýe çkLkkðe

ËeÄe. òufu yk{ktLke {kuxk¼køkLke rVÕ{ku ~Þk{ çkuLkuøk÷MkknuçkLkk rËøËþoLk{kt çkLke Au. íku{Lke rVÕ{ku{kt nehku LkkheLke fÚkk s nkuÞ Au. ÏÞk÷ yuðku níkku fu rðãk çkk÷LkLku yk ð»kou ‘[{u÷e’ çkLkLkkh fheLkk fÃkqh ‘rnhkuRLk’ {kík ykÃkþu Ãký rVÕ{ yux÷e Lkçk¤e çkLke Au fu fheLkkLkku Mkkhku yr¼LkÞ ËþofkuLke Lkshu s Lk ykÔÞku. ‘rnhkuRLk’ Lkkhe«ÄkLk{kt Mkkhe rVÕ{ nþu íkuðe WíMkwfíkk yux÷k {kxu níke fu íkuLku çkLkkðLkkh {Äwh ¼tzkhfh níkk. (Ãký çkLÞwt yuðwt fu {Äwh ËþofkuLku çkLkkðe økÞk) su{ýu ‘[ktËLkeçkkh’, ‘Ãkus-3’, ‘fkuÃkkuohux’ y™u yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh

rVÕ{ yLku rhMk[o!

Mkk

he yiríknkrMkf rVÕ{ çkLkkððkLke nkuÞ íkku íkuLkk {kxu íkku rhMk[o fhðwt ¾qçk yrLkðkÞo Au. çkkur÷ðqz rVÕ{ku{kt rhMk[o Ãkh çknw ykuAwt æÞkLk ykÃkðk{kt ykðu Au Ãký ykþwíkku»k økkuðkrhfhu ‘òuÄk yfçkh’ rVÕ{ çkLkkðíkk Ãknu÷kt ykøkúk, rËÕne, ÷¾Lkki yLku sÞÃkwhLke Vu{Mk rhMk[o xe{Lku nkÞh fhe níke. yk rVÕ{ òuíkk nkuÞ íÞkhu ÷køku Au fu rVÕ{ ÃkkA¤ ¾qçk {nuLkík fhðk{kt ykðe Au yLku íkuLke MkV¤íkk{kt íkuLkku {kuxku nkÚk Au. rhMk[o rVÕ{Lku rh[ çkLkkðe þfu Au, yu ðkík ‘òuÄk yfçkh’ òuÞu÷e nkuÞ yuLku fnuðkLke sYh ¼køÞu s hnu.

CMYK

çkÄwt s Mkkhwt õÞkhuÞ Lknª nkuðkLkwt yhs yuðe Au õÞkt fu V¤ ÷¾e Ëu, fhwt çkMk f{o yuðwt çk¤ ÷¾e Ëu. çk¤eLku Ãký Lk Aqxu çktÄLkku su, y{khk «u{Lku yu ð¤ ÷¾e Ëu. - Søkh xtfkhðe

rst

ËøkeÚke Ëhuf {kýMkLku fkuE Lku fkuE VrhÞkË íkku nkuðkLke s Au. ËhufLku yuðwt ÷køkíkwt s nkuÞ Au fu nsw ®sËøke{kt ftEf ¾qxu Au. çkMk, yk yuf «kuç÷u{ Lk nkuík íkku ®sËøke ftEf swËe s nkuík yuðwt çkÄkLku Úkíkwt s nkuÞ Au. Ëhuf ÔÞÂõík ykïkMkLk þkuÄíke Vhu Au. Wfu÷, rLkhkfhý yÚkðk Mk{kÄkLk {kxu {kýMk VktVkt {khu Au. {kýMkLkk {kuxk¼køkLkkt Ëw:¾Lkwt fkhý íkuLkk Mkw¾ {u¤ððkLkk Ä{ÃkAkzk{kt AwÃkkÞu÷wt nkuÞ Au. Mkw»kwó ßðk¤k{w¾e suðku {kýMk ytËhÚke Mkíkík ÄøkÄøkíkku hnu Au yLku íkf {¤íkkt s Äzkfk¼uh Vkxu Au. çkÄkLku çkÄwt s òuEyu Au yLku ¾qçk ÍzÃkÚke òuEyu Au. çkÄk {kufkLke hkn swyu Au, ykÃkýku Mk{Þ ykðþu íÞkhu òuE ÷uþwt. ËhufLku ftEf yLku fkuEf Lkzu Au. Ëhuf {kýMk hkuËýkt hzu hk¾u Au. fkuELke MkV¤íkk Ãký ykÃkýkÚke MknLk Úkíke LkÚke. fux÷k ÷kufku ¾hu¾h rË÷Úke yr¼LktËLk ykÃkíkkt nkuÞ Au? ykÃkýk Mkw¾Lkku ykÄkh ykÃkýu çkeò ÷kufkuLkk Mkw¾Lku fuðe heíku Mðefkheyu Aeyu íkuLkk WÃkh Ãký hnuíkku nkuÞ Au. {kuxk¼køku {kýMk fkuELkwt Mkw¾ òuELku ðÄw Ëw:¾e Úkíkku nkuÞ Au. fkuELku ftE {éÞwt nkuÞ íkku òýu ykÃkýwt AeLkðe ÷eÄwt nkuÞ yuðwt ykÃkýLku ÷køku Au. LkMkeçkLkku çkr¤Þku Au nkU yuðwt fneLku ykÃkýu fkuELke {nuLkík fu ®n{íkLku ËkË ykÃkðkLkk çkË÷u yuLku LkMkeçkÚke {¤e økÞwt nkuÞ yuðe ÷køkýe ÔÞõík fheyu Aeyu. ®sËøkeyu ËhufLku Ãkqhíkwt ykÃÞwt s nkuÞ Au Aíkkt ËhufLku yuðwt Úkíkwt hnu Au fu, Úkkuzk ni, Úkkuzu fe sYhík ni... RåAk hk¾ðe, MkÃkLkkt Mkuððkt y™u çknuíkh ®sËøkeLke yÃkuûkk hk¾ðk{kt ftE s ¾kuxwt LkÚke Ãký ftEf {u¤ðe ÷uðkLke ÕkkÞ{kt ®sËøke SððkLkwt ¼w÷kE Lk sðwt òuEyu. ®sËøke yu Mkw¾ yLku Ëw:¾Lkku Mkhðk¤ku Au. økw÷kçkLkwt Vq÷ òuEíkwt nkuÞ íkku fktxkLku Ãký Mðefkhðk Ãkzu Au. ®sËøke{kt Ãkzfkhku íkku ykððkLkk s Au. ykÃkýe RåAk {wsçk çkÄwt õÞkhuÞ [k÷ðkLkwt LkÚke. rð[kh fhku fu ®sËøke yuf s ½huz{kt [k÷íke nkuík íkku fuðe ftxk¤ksLkf çkLke òík. suLku su òuEíkwt nkuÞ yu {¤e òÞ Au íkuðk ÷kufkuLkk SðLk{kt Mkíkík ftE ¾qxíkwt hnu Au. ftEf {u¤ððkLke y™u ftEf çkLkðkLke RåAk s {kýMkLku

SððkLkwt ík¥ð Ãkqhwt Ãkkzu Au. fkuE ÷zkE ÷zâk ðøkh Síke þfkíke LkÚke. ÷zâk ðøkh SíkðkLkwt íkku Ëqh, nkhe Ãký þfkíkwt LkÚke. su fkuE rËðMk nkÞkuo LkÚke yuLku SíkLkku Mkk[ku ykLktË õÞkhuÞ ykðíkku LkÚke. ®sËøke Mkk{u õÞkhuÞ VrhÞkË Lk fhku. nk, ½ýe ð¾ík ®sËøke yuðk {wfk{ Ãkh ÷kðeLku ykÃkýLku Akuze Ëu Au fu ykÃkýLku fkuE hMíkku LkÚke MkqÍíkku. ykðwt ftE ÚkkÞ íÞkhu ®sËøkeLku ðnuðk Ëuðe òuEyu. ®sËøkeLkk {kuxk ¼køkLkk sðkçk ®sËøke s ykÃke Ëuíke nkuÞ Au. ®sËøke ÃkkMku {kºk Mkðk÷ku s LkÚke nkuíkk, sðkçkku Ãký nkuÞ Au, ykÃkýu çkMk yu sðkçkLke hkn òuðkLke nkuÞ Au. ykÃkýu sðkçk Ãký ÍzÃkÚke òuEíkku nkuÞ Au. sðkçk Lk {¤u íÞkhu ykÃkýk «&™ku s VrhÞkË çkLke òÞ Au. {khe MkkÚku s ykðwt ÚkkÞ Au. ykÃkýu ¼økðkLkLku Ãký ÃkqAðk ÷køkeyu Aeyu fu íkwt Au fu Lknª? yLku íkwt Au íkku Ëu¾kíkku fu{ LkÚke? Ëhuf {kýMk ÃkkuíkkLke Lkshku{kt rLkËkuo»k s nkuÞ Au. [kuh, ÷qtxkhk y™u ¾qLkeyku Ãký ÃkkuíkkLku rLkËkuo»k s

®[íkLkLke Ãk¤u f]»ýfktík WLkzfx økýkðíkk nkuÞ Au. fÞku økwLkuøkkh yuðwt fnu Au fu {U økwLkku fÞkuo Au yLku {Lku Mkò Úkðe òuEyu! Ëhuf ÃkkMku ÃkkuíkkLke rLkËkuo»kíkkLkkt fkhýku Au yLku Ãkwhkðk Ãký yu Q¼k fhe Ëu Au. {kýMk ßÞkhu ftE s LkÚke fhe þfíkku íÞkhu yu çkeòLku Ëku»k ËuðkLkwt þY fhe Ëu Au. yuf {kýMk Mktík ÃkkMku økÞku. íkuýu fÌkwt fu nwt yk¾e ËwrLkÞkÚke Úkkfe økÞku Awt. ËwrLkÞk{kt Mkkhwt fþwt Au s Lknª, çkÄk s MðkÚkeo, ÷wå[k, çkË{kþ y™u ÷u¼køkw Au. {Lku ®sËøke{kt Lkk÷kÞf ÷kufku s {éÞk Au. Mktík ftE s çkkuÕÞk ðøkh íkuLke ðkík Mkkt¼¤íkk hÌkk. yu {kýMku çkku÷ðkLkwt Ãkqhwt fÞwO íÞkhu Mktíku fÌkwt fu [k÷ {khe MkkÚku. Mktík ÍqtÃkzk{kt økÞk. yuf ðkxfe{kt Úkkuzef ¾ktz ÷eÄe, ÃkAe Úkkuzwtf {eXwt ÷eÄwt yLku ðkxfe{kt LkkÏÞwt. ðkxfe{kt ¾ktz yLku {eXwt r{õMk ÚkE økÞwt. ðkxfe çkíkkðeLku Mktíku fÌkwt fu òu yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh


30_09_2012_Sanskar