Issuu on Google+

CMYK

hrððkh, 25 rzMkuBçkh, h011

ykt¾ku A÷fkE òÞ yuðe MktðuËLkk¼he Ãk¤ku yLku nMíkhu¾k{kt fu fwtz¤e{ktÚke Lk Wfu÷e þfkÞ yuðk yýÄkÞko ð¤ktfku

Lke MktMfkh Ãkqríko{kt ÷kufr«Þ Lkð÷fÚkkfkhLke f÷{u xqtf Mk{Þ{kt Lkðe Lkð÷fÚkk www.sandesh.com

Lkuíkkyku, çÞwhku¢uxTMk yLku ¼k híkLkk ©e{tíkkuLkk Y. 22.5 ÷k¾ fhkuz

22.5 ÷k¾ fhkuz

rðËuþkuLke çkìLfku{kt s{k nkuðkLkwt {LkkÞ Au. ykÍkËe ÃkAeLkk A ËkÞfkyku Ëhr{ÞkLk ¼khík{ktÚke yk fk¤wt Lkkýwt rðËuþkuLke çkìLfku{kt síkwt hÌkwt Au. y{urhfkÂMÚkík ‘ø÷kuçk÷ VkRLkkLMk RrLxrøkúxe’yu fhu÷k ‘zÙkRðMko yuLz zkÞLkur{õMk ykìV Rr÷rMkx VkRLkkÂLMkÞ÷ ^÷kuÍ £ku{ RÂLzÞk 19482008’ yÇÞkMk{kt yk íkkhý çknkh ykÔÞwt Au. zkì÷h{kt yk yktfzku 500 rçkr÷ÞLk zkì÷h yÚkkoíkT ¼khíkLkk SzeÃke fhíkkt yhÄku Au. ykLku çkeò þçËku{kt ‘Äe økúux RÂLzÞLk hkuçkhe’ fne þfkÞ.

2000 ¼khíkeÞkuLkwt r÷Mx fux÷kf Mk{Þ Ãknu÷kt ÂMðMk çkìLfLkk yuf Ãkqðo yrÄfkheyu su 2000 sux÷k ¼khíkeÞkuyu fh[kuhe {kxu rðËuþku{kt Lkkýwt {kufÕÞwt Au íkuLkwt yuf r÷Mx rðrf÷eõMkLku ykÃke ËeÄwt níkwt. yuðe s heíku su ¼khíkeÞkuyu íku{Lkwt fk¤wt ÄLk s{oLke{kt {kuf÷e ykÃÞwt Au íkuðk 50 sux÷k ¼khíkeÞkuLkkt Lkk{ Ãký ¼khík MkhfkhLku ykÃke ËeÄkt nkuðkLkwt fnuðkÞ Au. ¼khíkLke Mkðkuoå[ yËk÷íku Ãký yk f]íÞLku ¼khíkLkk hk»xÙeÞ ÄLkLke ÷qtx íkhefu ðýoÔÞwt Au. Ëuþ{ktÚke ç÷uf {Lke AwÃkkððkLkwt ÃkkuÃÞw÷h zuÂMxLkuþLk ÂMðxTÍh÷uLz, ÷õÍ{çkøko, r÷MkuMxkRLk, [uLk÷ ykE÷uLzTMk yLku çknk{kÍ Au. yk yÇÞkMk{kt yuðwt sýkððk{kt ykÔÞwt Au fu ¼khíkeÞ yÚkoíktºkLke 72.2 xfk MktÃkr¥k yk heíku ËuþLke çknkh [k÷e økE Au. ¼khíkLkwt ytzhøkúkWLz yÚkoíktºk SzeÃkeLkk 50 xfkLke MkkRÍ Ähkðu Au. ¼khík{kt yÚkoíktºkLkk WËkhefhýu ¼khíkLkk fk¤k ÄLkLku çknkh ½Mkze sðk{kt {n¥ðLkku ¼køk ¼sÔÞku Au. rðËuþkuLke çkìLf{kt AwÃkkðkíkwt yk Lkkýwt xqtfk økk¤kLkwt yLku ÷ktçkk økk¤kLkwt yu{ çku «fkhLkwt hkufký Ähkðu Au.

[kxozo rð{kLkku îkhk fk¤kt LkkýktLke nuhVuh

ykùÞosLkf ðkík yu Au fu ¼khíkLkwt yk Lkkýwt {kºk nðk÷k îkhk s Lknª Ãkhtíkw fhLMkeLkk YÃk{kt s [kxozo rð{kLkku îkhk çknkh ÷E sðk{kt ykðu Au. {kuxu ¼køku fLk Ãknu÷e x{o {kxu «{w¾ íkhefu r÷t [qtxkELku ðkì®þøxLk sE hÌkk níkk íÞkhu hMíkk{ktt ðuÕMkrð÷u (ykunkRÞku){kt

hkufkÞk. ÷kufkuLkwt çknw {kuxwt xku¤wt yu{Lku òuðk yLku yu{Lkwt «ð[Lk Mkkt¼¤ðk ¼uøkwt ÚkÞwt níkwt. ®÷fLk «ð[Lk þY fhu yu Ãknu÷kt s ËkYLkk ½uLk{kt [f[qh yuf þhkçkeyu çkq{ ÃkkzeLku fÌkwt, “{U ík{Lku {ík ykÃÞku LkÚke. ík{khk fhíkkt ðÄw Ëu¾kðzk {kýMkLku {ík ykÃÞku Au.” çkkuÕÞk ÃkAe yu Úkkuzku øk¼hkE økÞku. ®÷fLku MðMÚkíkkÚke fÌkwt, “r{ºk, ík{u {Lku {ík LkÚke ykÃÞku Ãký nwt íkku [qtxkE økÞku Awt. nðu nwt y{urhfkLkku «{w¾ Awt. çknw fÃkhe fk{økehe çkòððk {kxu ðkì®þøxLk sE hÌkku Awt.yu{kt {Lku ík{khe {ËËLke Ãký sYh Au. ík{u {ËË fhþkuLku?” ®÷fLkLkk þçËkuÚke yk¼ku çkLke økÞu÷ku þhkçke ¼kLk{kt ykÔÞku. “sYh, r{. ®÷fLk, ykÃkLku nwt sYh {ËË fheþ.” rðhkuÄeLke {ËË {u¤ððkLke ykðe ykðzík ®÷fLk{kt níke. yktíkhrðøkún þY ÚkÞku íÞkhu su {ush sLkh÷ swËk swËk {kuh[u ÷zíkk níkk íku{kt yuf níkku sLkh÷ {uõ÷u÷Lk. yu þu¾e¾kuh níkku. y{urhfkLkk «{w¾ ®÷fLkLku yu ÃkkuíkkLkk fhíkkt Qíkhíke fûkkLkk {kLkíkku níkku. ÞwØLkk {kuh[uÚke su ¾çkhku yu {kuf÷íkku níkku yu{kt yuLke yk ykÃkðzkE Ëu¾kE ykðíke níke. ®÷fLku ÄehsÃkqðof ½ýwt MknLk fÞwO, ÃkAe yuLku ÞkuøÞ sðkçk ðk¤ðkLkwt þY fÞwO. ®÷fLku yuLkk yuf ÃkºkLkku sðkçk ykÃÞku. {ush sLkh÷ {uf÷u÷Lk,

fhLMke Lkkuxku rðËuþ ÷E sðk [kxozo rð{kLkkuLkku WÃkÞkuøk? {wtçkE yLku rËÕneLkk yuhÃkkuxoTMk ÃkhÚke ¾kMk rð{kLkku{kt Lkkuxku ¼hu÷e çkuøMk ÍwrhfLkk yuhÃkkuxo Ãkh Qíkhu Au. {wtçkELke yuf RÂõðxe V{oLkk MkeEykuLkk sýkÔÞk {wsçk ¼khík{kt ¾kLkøke rð{kLkkuLke MktÏÞk ðÄðkLkwt yk Ãký yuf fkhý Au. yk økkuh¾ÄtÄk{kt ÂMðxTÍh÷uLzLkwt MknwÚke ðÄw xkuÃk zurMxLkuþLk økýkÞ Au. ÂMðMk çkìLfkuu íku{Lkk ¾kíkuËkhkuLke økwÃíkíkk {kxu òýeíke Au. ¾kíkuËkhkuLke {krníke økwÃík hk¾ðk ÂMðMk Mkhfkhu fzf fkÞËk çkLkkðu÷k Au. yuf{kºk y{urhfkLkk «urMkzuLx çkhkf ykuçkk{kyu y{urhfLk LkkøkrhfkuLkk ÂMðMk çkìLfkuLkkt økwÃík yufkWLxTMk çknkh ÷kððk fzf Ëçkký fÞwO íÞkhu s ÂMðMk çkìLfu yLku ÂMðMk Mkhfkhu íku{Lkk fkLkqLk{kt Ze÷ {qfe y{urhfLk ¾kíkuËkhkuLkkt Lkk{ ònuh fhðkt Ãkzâkt níkkt. ÂMðMk çkìLfu fkuE Ëuþ íku{Lkk LkkøkrhfkuLkkt Lkk{ku {køku yux÷u ykMkkLkeÚke íku{Lkkt Lkk{ MkkUÃkíke LkÚke. su íku ¾kíkuËkhku ¾íkhLkkf økwLkuøkkhe{kt MktzkuðkÞu÷k Au, íkuðwt Mkkrçkík fÞko çkkË s ÂMðxTÍh÷uLzLke Mkhfkh ÂMðMk çkìLfku{kt su íku ËuþLkkt hkufkýfkhkuLkkt Lkk{ ykÃkðkLke

ÃkhðkLkøke ykÃku Au. ÂMðxTÍh÷uLz{kt fh[kuhe yu VkusËkhe økwLkku økýkíkku LkÚke. íkuÚke ÂMðMk çkìLfku{ktÚke fkuE Ãký {krníke «kÃík fhðe nkuÞ íkku su íku ÔÞÂõík økuhfkÞËu nðk÷k rçkÍLkuMk, ¼úük[kh, zÙøMk rçkÍLkuMk fu ykíktfðkËe «ð]r¥k{kt MktzkuðkÞu÷ku Au íku{ Mkkrçkík fhðwt Ãkzu Au.

MkLzu MÃkurþÞ÷ ËuðuLÿ Ãkxu÷

fh[kuhe zk{ðk fhkh

y{urhfkLkk 9/11Lke ½xLkk çkkË y{urhfLk Mkhfkh ykíktfðkËeyku Ãkh MkÏík çkLke Au. ½hyktøkýkLkk fkÞËk fzf çkLkkððk{kt ykÔÞk Au. y{urhfkLke LkkýkfeÞ yusLMkeykuyu y{urhfkLkk fkÞËk rð¼køkLku òuEíke ík{k{ {krníke Ãkqhe Ãkkzðe Ãkzu Au. rðïLke su çkìLfLke y{urhfk{kt þk¾k Lk nkuÞ íkuðe rðËuþe çkìLf{kt fkuE y{urhfLk hkufký fhe

þfíkku LkÚke. S-20 ËuþkuLkk «ríkrLkrÄykuLke ÷tzLk{kt çkuXf {¤e íÞkhu Ãký yk «&™Lke [[ko ÚkE níke. ‘xuõMk nuðLk’ íkhefu økýkíkk 40 sux÷k ËuþkuLke yuf ÞkËe íkiÞkh fhðk{kt ykðe níke. yk çkuXf{kt ÂMðxTÍh÷uLz Ãkh xuõMk RLV{uoþLk {kxu yktíkhhk»xÙeÞ ÄkuhýkuLku yLkwMkhðk Ëçkký fhðk{kt ykÔÞwt níkwt. yk nuíkw {kxu S-20Lkk Ëuþku Mkrník 95 sux÷k ËuþkuLkwt yuf Vkuh{ Ãký çkLkkððk{kt ykÔÞwt Au. y÷çk¥k, yk çkÄe {kLkrMkf fðkÞík ÃkAe rðrðÄ Ëuþku ðå[u 70 sux÷kt xuõMk RLV{uoþLk yurøkú{uLx ÚkÞk níkk. nðu yu yktfzku ðÄeLku 500Lkku ÚkÞku Au. yk çkÄk «ÞkMkku çkkË s{oLkeyu 5.4 rçkr÷ÞLk zkì÷h ykuðhrMkÍ xuõMk RðuzMko ÃkkMkuÚke ÃkkAk {u¤ÔÞk níkk. Þw.fu.{kt yk yktfzku 810 r{r÷ÞLk zkì÷hLkku níkku. £kLMku 1.6 rçkr÷ÞLk zkì÷h yLku Exk÷eyu 6.7 rçkr÷ÞLk zkì÷h ç÷uf {Lke fh[kuhku ÃkkMkuÚke yufºk fÞko níkk.

¼khíku fhkh Lk fÞko ¼khíkLku ÷køkuð¤øku Au íÞkt MkwÄe íku ø÷kuçk÷ Vkuh{Lke 15 MkÇÞkuLke Mk÷knfkh Mkr{rík{kt ¼khík Ãký Au. ykùÞoLke ðkík yu Au fu ¼khíku yks MkwÄe xuõMk RLV{uoþLk yuõMk[uLs {kxu yuf Ãký fhkh fÞko LkÚke. yk ytøku ¼khík Mkhfkh fnu Au fu, y{u 22 sux÷k Ëuþku MkkÚku ykðku fhkh fhðkLke rËþk{kt rð[khe hÌkk Aeyu. rðïLkk {kuxk{kt {kuxk xuõMk nuðLk økýkíkk ÂMðxTÍh÷uLz MkkÚku Ãký ykðku fhkh nsw ðkxk½kxkuLkk s Míkhu Au. rLk»ýkíkkuLkwt fnuðwt Au fu ÂMðxTÍh÷uLz{kt ¼khíkLkk WãkuøkÃkríkyku fhíkkt ¼khíkLkk hksfkhýeykuLkkt Lkkýkt ðÄw Au. yk hksfkhýeyku çku {wÏÞ hk»xÙeÞ Ãkûkku íkÚkk «kËurþf Ãkûkku MkkÚku Ãký Mktf¤kÞu÷k Au.

yçkúkn{ ®÷fLk rðþu Úkkuzwt ðÄw ík{khk íkhVÚke {¤u÷ Ãkºk{kt ík{u fq[ Lknª fhðk {kxu ÷~fhLkk Úkkfu÷k ½kuzkykuLkwt fkhý ËþkoÔÞwt Au. nwt ÃkqAe þfwt fu yuÂLxÞux{Lke ÷zkE ÃkAe ík{khk ÷~fhLkk ½kuzkykuyu þwt fÞwO Au fu yu Úkkfe økÞk Au? - yu. ®÷fLk. çkeòu yuf sðkçk: «urMkzuLx yçkúkn{ ®÷fLk, ðkì®þøxLk zeMke, y{u A økkÞku Ãkfze Au yu™wt y{khu þwt fhðwt yu sýkðþku. r÷. ßÞkuso çke.{uõ÷u÷Lk. Mkk{kLÞ heíku Ëw~{LkLkkt nrÚkÞkhku fu fuËeyku Ãkfzðk{kt ykðu íÞkhu «{w¾Lku yk heíku òý fhðk{kt ykðíke níke. ®÷fLku íkhík s sðkçk ykÃÞku.

÷kufþkne Ëuþ{kt ßÞkt «uMkLku ðkýeMðkíktºÞ nkuÞ Au íÞkt ykðwt s çkLku Au. ykÃkýkt ðíko{kLkÃkºkku{kt ðzk«ÄkLku yÚkðk íkku çkeò {nkLkw¼kðkuyu þwt fhðwt òuEyu yuðe Mk÷kn ÷øk¼øk Ëhhkus ðkt[ðk {¤u Au. yuðe xefk rðþu ®÷fLk fnuíkk :“ òu nwt yu ¾çkhku ðkt[wt y™u yu™k sðkçkku ykÃkwt íkku {khu çkeswt çkÄwt fk{fks Akuze Ëuðwt Ãkzu y™u yk ËwfkLk («{w¾Lke ykìrVMk) çktÄ s fhe Ëuðe Ãkzu. nwt íkku {Lku su Mkk[wt ÷køku íku fhe Aqxwt Awt. nwt su fhwt Awt yu òu Mkk[wt nþu íkku su ÷kufku {khe xefk fhu Au íkuLkwt fkuE {n¥ð Lknª hnu. òu yu ¾kuxwt nþu íkku ËMk Vrh~íkkyku MkkuøktË WÃkh Mkkûke ykÃkþu fu {U Mkk[wt fÞwO níkwt íkkuÃký fkuE yu Mðefkhþu Lknª.”

®÷fLk Ãkkuíku çknkËwh níkk yLku çknkËwh ÷kufkuLku [kníkk níkk. yu s heíku yu rþMíkLkk ykøkúne níkk, Ãkhtíkw çkeò {kxu yuðku ykøkún hk¾íkk Lknkuíkk.

fur÷zkuMfkuÃk {kunB{Ë {ktfz “ßÞkuso, çke. {uf÷u÷Lk, ík{u Ãkfzu÷e økkÞkuLku Ëkune ÷uþku. yu. ®÷fLk.” {ush sLkh÷ {uf÷u÷LkLkk ½ýk «Mktøkku Au. yu AkuzeLku çkeò yuf sLkh÷ økúktx rðþu ÷¾wt Awt. sLkh÷ økúktx yuf ÃkAe yuf ÷zkE Síkíkk níkk. ®÷fLkLku Ãknu÷kt yuLkk rðþu Ÿ[ku {ík Lknkuíkku ÃkAe Äe{u Äe{u yu{Lkku {ík çkË÷kÞku, yu{kt Ãký yuf çku «Mktøkku yuðk çkLÞk ßÞkhu sLkh÷ økúktxu ÷eÄu÷k Ãkøk÷kLkwt Ãkrhýk{ yMkkÄkhý heíku ykÔÞwt íÞkhu yu{Lkk {kxuLkwt {kLk ðÄe økÞwt. Mðk¼krðf heíku økúktxLkk Ëw~{Lkku ðÄe økÞk yuf «ríkrLkrÄ{tz¤u ®÷fLkLku {¤eLku VrhÞkË fhe fu økúktx r[¬kh ËkY Ãkeyu Au. ®÷fLkLku ¾çkh níke fu økúktx ËkY Ãkeyu Au, Ãkhtíkw ËkY ÃkeLku õÞkhuÞ íkuýu ¼kLk økw{kÔÞwt Lknkuíkwt. «ríkrLkrÄ {tz¤Lkk ykøkuðkLkLku yu{ýu fÌkwt, “sLkh÷ økúktx õÞktÚke þhkçk ¾heËu

Au? y™u fE òíkLkku þhkçk Ãkeyu Au yuLke íkÃkkMk fheLku {Lku fnuþku íkku ÷~fhLkk [eV õðkxoh {kMxhLku nwt Mkq[Lkk {kuf÷e þfeþ. yuðk þhkçkLke Ãkuxe çkeò sLkh÷kuLku Ãký {kuf÷u.” Ãku÷k ykøkuðkLkLke çkku÷íke çktÄ ÚkE økE. yu™u Mk{òE økÞwt fu yuýu ykðe VrhÞkË fhðkLke sYh Lknkuíke. ®÷fLku fÌkwt, “økúktx, yuf yuðk sLkh÷ Au, su ÷zkE SíkðkLke ºkuðz Ähkðu Au.” sLkh÷ økúktx {kxuLkku ¼kð Auðxu økúktx MkkÚkuLke {iºke{kt ÃkrhýBÞku. ®÷fLk Ãkkuíku çknkËwh níkk yLku çknkËwh ÷kufkuLku [kníkk níkk. yu s heíku yu rþMíkLkk ykøkúne níkk, Ãkhtíkw çkeò {kxu yuðku ykøkún hk¾íkk Lknkuíkk. yuf ðkh r÷tfLk ÷~fhLke {w÷kfkíku økÞk. yu ð¾íku íkkuÃk ¾kíkkLkku WÃkhe yuf ÞwðkLk fLko÷ níkku. ®÷fLk MkirLkfkuLke nhku¤ íkÃkkMkðk {kxu MkirLkfku ðå[u ½kuzk WÃkh çkuMkeLku ÃkMkkh Úkðk ÷køÞk. fLko÷Lku ÷køÞwt

fu «urMkzuLxLke Ÿ[kE yux÷e Au fu ½kuzk WÃkh çkuXu÷k «urMkzuLxLku Ëw~{Lkku íkhík s yku¤¾e sþu y™u økku¤eçkkh þY fhþu. yuýu ®÷fLkLku fÌkwt, “ykÃk Ëw~{LkLke nhku¤Úke Mkkð LkSf Aku yLku Ãkkt[Mkku çktËqfÄkheyku yk íkhV çktËqfku íkkfeLku s çkuXk nkuÞ Au. {nuhçkkLke fheLku ykÃk Mk÷k{ík søÞkyu ÃkkAk Vhe òyku.” Ãkhtíkw ®÷fLku yuLke ðkík WÃkh æÞkLk Lk ykÃÞwt. fLko÷u fÌkwt, “nðu ykøk¤ ðÄþku íkku nwt {khk {kýMkkuLku çkku÷kðeLku çk¤sçkheÚke ykÃkLku Ëqh ÷E sðkLkwt fneþ.” ®÷fLku nMkeLku fÌkwt, “íkkhe ðkík Mkk[e Au. yk rfÕ÷ku Mkk[ððkLke sðkçkËkhe íkkhe Au. {khu íkkhe ðkík {kLkðe s òuEyu. økuhrþMík yk[heLku nwt økuhrþMíkLkku Ëk¾÷ku Ãkqhku Lknª Ãkkzwt.” yktíkhrðøkún [k÷w níkku íÞkhu y{urhfkLkkt AkÃkktðk¤kyku yðkhLkðkh ®÷fLkLke ykfhe xefk fhíkk níkk.

{Lku fÞktÞ øk{íkwt LkÚke, þwt fhwt?

xkuÃk xuLk yuMkurMkLkuþLk: òuLk yuV. fuLkuzeLkku r{MxÙe {zoh fuMk xkuÃk xuLk

5

®[íkLkLke Ãk¤u

**** CMYK

8

¼khík Mkhfkh ÂMðxTÍh÷uLz fu íkuLkk suðk çkeò Ëuþku MkkÚku xuõMk RLV{uoþLk yuõMk[uLs yurøkú{uLx fhðk{kt ykx÷ku çkÄku rð÷tçk fu{ fhu Au íku Mk{S þfkÞ íku{ Au. ÂMðxTÍh÷uLzLke Mkhfkh MkkÚku ykðku fhkh ÚkkÞ íkku ÂMðMk çkìLfkuyu ¼khíkeÞkuLkkt Lkk{ku ykÃkðkt Ãkzu yLku ½ýk {kuxk LkuíkkykuLkk Ãkøk Lke[u hu÷ku ykðu íku{ Au. rLk»ýkíkku {kLku Au fu rðËuþkuLke çkìLfku{kt Ãkzu÷wt fk¤wt ÄLk ÃkkAwt ykðe òÞ íkku yk¾k Ëuþ{kt RL£kMxÙf[h økkuXððkLkwt ¾[o íku{ktÚke s Lkef¤e òÞ íku{ Au. ¼khíkLkk Ã÷krLktøk fr{þLku 2007Úke 2012Lkk ð»ko Ëhr{ÞkLk ¼khík{kt RL£kMxÙf[h Q¼wt fhðk {kxu 500 rçkr÷ÞLk zkì÷hLkku ÷ûÞktf hkÏÞku Au. òuøkkLkwòuøk ¼khíkeÞkuLkwt yux÷wt s fk¤wt Lkkýwt rðËuþkuLke çkìLfku{kt Ãkzu÷wt Au. yk ÄtÄku fhLkkhkyku{kt {kºk Lkuíkkyku s LkÚke Ãkhtíkw nðk÷kLkku ÄtÄku fhLkkh nMkLk y÷e suðk Ãký Au. nMkLk y÷e ÃkkMku ¼khíkLkwt ykðfðuhk ¾kíkwt Y. 50 nòh fhkuzLkku RLf{xuõMk çkkfe fkZu Au. nMkLk y÷eyu Íwrhf (ÂMðxTÍh÷uLz)Lke s ÞwçkeyuMk yuS çkìLf{kt ykX rçkr÷ÞLk zkì÷h s{k fhkÔÞk nkuðkLkwt {LkkÞ Au. nMkLk y÷eLke ÃkíLke he{kLke MktÃkr¥kLke Ãký íkÃkkMk ÚkE hne Au. nMkLk y÷e ¾kLkLkk fku÷fkíkkÂMÚkík MkkÚkeËkh fkþeLkkÚk íkkÃkwrhÞk yLku íku{Lkkt ÃkíLke [trÿfk íkkÃkwrhÞkLku Y. 20 nòh fhkuzLkku ykðfðuhku ¼hðk LkkurxMk ykÃkðk{kt ykðe Au. nMkLk y÷e ¾kLkLkk ½hu Ëhkuzk Ãkzâk íÞkhu yk Lkk{ku ¾qÕÞkt níkkt yLku íku{ktÚke s nMkLk y÷e ¾kLk yLku íkuLke MkkÚku Mktf¤kÞu÷k ÷kufkuLkkt Lkkýkt ÂMðxTÍh÷uLzLke çkìLfku{kt nkuðkLkwt çknkh ykÔÞwt níkwt. rðËuþkuLke çkìLfku{kt Ãkzu÷wt fk¤tw Lkkýwt fux÷wt Au íku {n¥ðLkwt Au íkuLkk fhíkkt yu Lkkýwt ykíktfðkË Vu÷kððk, þ†ku ¾heËðk, zÙøMkLke nuhkVuhe fhðk {kxu fux÷wt ðÃkhkÞ Au, íku {n¥ðLkwt yLku íku yuf økt¼eh çkkçkík Au. rðËuþkuLke çkìLfku{kt Ãkzu÷kt fk¤kt Lkkýkt ytøku ¼khík Mkhfkh økt¼eh LkÚke íku s yuf økt¼eh çkkçkík Au. www.devendrapatel.in

ÞwØ{kt rðsÞ {éÞku. yu ¾çkh {¤íkkt s furçkLkuxLke r{®xøk çkku÷kððk{kt ykðe. Úkkuzku ð¾ík «urMkzuLx fu furçkLkuxLkk fkuE MkÇÞ fþwt s çkku÷e þõÞk Lknª. ®÷fLkLke ykt¾{kt yktMkw ¼hkE ykÔÞkt y™u ½qtxrýÞu ÃkzeLku yktMkw¼he ykt¾u {qtøkk {qtøkk s EïhLkku yk¼kh {kLÞku. furçkLkuxLkk çkÄk s MkÇÞku ®÷fLkLku yLkwMkÞko. yu{Lke níÞk ÚkE yu Ãknu÷ktLkk Mkku{ðkhu rh[{tzÚke ÃkkAk Vhíke ð¾íku nkuÂMÃkx÷Lkk {wÏÞ MkßÞoLkLku çkku÷kðeLku Ãkkuíku Ëhuf ½kÞ÷ MkirLkf MkkÚku þuf nuLz fhðk {ktøku Au yu{ fÌkwt. MkßÞoLku fÌkwt, “ykÃkLku ¾çkh Au fu nkuÂMÃkx÷{kt Ãkkt[Úke A nòh ½kÞ÷ MkirLkfku Au. ykÃkLke íkrçkÞík òuíkkt yu fk{ fhðk suðwt LkÚke. (rðøkúnLkk AuÕ÷k rËðMkku{kt ®÷fLkLke íkrçkÞík çkøkze níke.) ®÷fLku nMkeLku fÌkwt ðktÄku Lknª. nwt ÃknkU[e ð¤eþ. MkßÞoLku ½ýwt Mk{òÔÞk Ãký ®÷fLk {kLÞk Lknª y™u Ëhuf ðkuzo{kt, Ëhuf yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh


CMYK

2

hrððkh, 25 rzMkuBçkh, h011

www.sandesh.com

Þw

hkuÃkLkk Ëuþku{kt {wÏÞíðu ºký «fkhLke swËe swËe MktMf]ríkyku «ðíko{kLk Au. økúux rçkúxLk, £ktMk, s{oLke, ykìMxÙur÷Þk, Ãkku÷uLz, [ufkuM÷kuðkrfÞk suðk Ãkrù{ yLku ÃkqðoLkk ÞwhkuÃkLkk ËuþkuLke MktMf]rík, ÂMðzLk, Lkkuðo, zuL{kfo suðk ËuþkuLke MfuÂLzLkurðÞLk MktMf]rík yLku MÃkuLk yLku Ãkkuxwoøk÷ suðk ËuþkuLke rnMÃkurLkf MktMf]rík, yk ºký «fkhLke MktMf]ríkyku{kt Ãký MkkiÚke ðirðæÞÃkqýo yLku çkeS MktMf]ríkyku fhíkkt yLkuf heíku y÷øk íkhe ykðíke MktMf]rík MÃkuLkLke MktMf]rík Au. MÃkuLkLkku RríknkMk yíÞtík «k[eLk nkuðkÚke yLku swËk swËk «Ëuþku{kt swËe swËe òríkykuLkk ðMkðkxkuLku fkhýu MÃkurLkþ ÷kufkuLkkt ÷ûkýku, SðLkþi÷e yLku ÃkhtÃkhkyku íkÚkk heíkrhðkòu{kt Ãký ÞwhkuÃkLkk çkeò Ëuþku fhíkkt ½ýwt ðÄkhu ðirðæÞ Au.

heíkrhðks

MÃkuLk swËe swËe MktMf]ríkyku Ähkðíkk swËk swËk «ËuþkuLkku çkLku÷ku Ëuþ Au. yk çkÄk «Ëuþku õÞkhuf Mðíktºk hkßÞku níkkt yLku ykÚke MÃkuLk{kt ÷øLk, fkixwtrçkf SðLk ðøkuhu çkkçkíkLkk heíkrhðks{kt Ãký ½ýwt ðirðæÞ Au. yk{ Aíkkt, fux÷ef ÃkhtÃkhkyku{kt Mkh¾kÃkýwt Ãký Au. ÷øLkLkk MktçktÄ{kt ÃkhtÃkhkøkík heíku ÞwðfLkk fkuE fLÞk MkkÚku ÷øLk Lk¬e ÚkkÞ ÃkAe Þwðf fLÞkLkk rÃkíkkLku yuf ½rzÞk¤Lke ¼ux ykÃku Au. yøkkW ÷øLkLke rðrÄ Mk{Þu ðhu su þxo ÃknuhðkLkku nkuÞ íkuLkk Ãkh fLÞk ÃkkuíkkLkk nkÚku ¼híkfk{ fu yuBçkúkuEzhe fhu íkuðe «Úkk níke. yuf s{kLkk{kt ÷øLk Mk{Þu fLÞk fk¤k ÷uMk yÚkðk rMkÕfLkku ðu®zøk økkWLk Ãknuhu íkuðe VuþLk níke, Ãkhtíkw nðuu MkVuË ðu®zøk zÙuMkLkwt [÷ý ðæÞwt Au. MÃkuLkLke ÷øLkrðrÄ{kt swËk swËk «Ëuþku{kt swËkt swËkt Vq÷kuLkku WÃkÞkuøk ÚkkÞ

Ã÷kÞk çkkr{LMk r{õMz LÞwrzMx çke[ (MxkLkMkçkkrhÞk ykRøkwykzkuÕMk) yur÷fuLx LÞqrzMx rhMkkuxo (yur÷fuLx) òufu, òíkeÞ{wÂõíkLke MkkÚku s MÃkuLk{kt rððkn rðåAuË, AqxkAuzkLkwt «{ký Ãký ðÄíkwt òÞ Au. MÃkuLkLke Mk{ksðkËe Mkhfkhu 2005{kt AqxkAuzkLku ðÄw Mkh¤ çkLkkðíkku fkÞËku ÃkMkkh fÞkuo íku ÃkAe íku{kt AqxkAuzkLke MktÏÞk{kt ÍzÃkÚke ðÄkhku ÚkE hÌkku Au. MÃkuLkLkk LkuþLk÷ EÂLMxxâqx ykuV MxurxÂMxõMkLkk sýkÔÞk «{kýu yk fkÞËku ÃkMkkh ÚkÞku íku ÃkAeLkk yuf s ð»ko{kt MÃkuLk{kt AqxkAuzkLke MktÏÞk{kt 74.3 xfk sux÷ku {kuxku ðÄkhku ÚkÞku níkku.

Au. Mkurð÷ «Ëuþ{kt fLÞkyku MkwøktÄeËkh LkkhtøkeLkkt Vq÷kuLke Mkòðx fhu Au. ßÞkhu yLËk÷wrMkÞk{kt økw÷kçke yLku MkVuË htøkLkkt økw÷kçk yLku fkÂMxr÷Þk{kt MkVuË Vq÷kuLkku WÃkÞkuøk ÚkkÞ Au. ÷øLkLke rðrÄLke ykøk÷e hkíku fLÞk ðhLku òuE þfu Lkne íkuðku rhðks Au yLku yk çkkçkíkLke ¾kíkhe fÞko ÃkAe s fLÞkLkk rÃkíkk íkuLku [[o MkwÄe Ëkuhe òÞ Au. ÷øLkrðrÄ Ëhr{ÞkLk yuf rðrþü Ãkuxe yÚkðk ÃkMko{kt 13 MkkuLkkLkk rMk¬kLke ykÃk-÷u ÚkkÞ Au. òu fu Ëu¾eíke heíku çkÄk s ðhLkk rÃkíkk MkkuLkkLkk rMk¬k ykÃkðkLke ÂMÚkrík{kt Lk nkuðkLku fkhýu çkLkkðxe (Er{xuþLk) rMk¬k Ãký ykÃke þfkÞ Au. yu{ fnuðkÞ Au fu yk 13 rMk¬k rsMkMk

MÃkurLkþ ¾kýeÃkeýe

rðrðÄ MktMf]rík Mkwfw{kh yu{. rºkðuËe ¢kEMx yLku íku{Lkk 12 ytíkuðkMkeyku (yuÃkkuMxÕMk)Lkk «íkef Mk{kLk Au. yk rMk¬kyku yuf «fkhLkwt Ënus Au. Ëhuf «Ëuþ{kt ÷øLkLkk s{ýðkhLke rðrþü ðkLkøkeyku «{kýu çkË÷kÞ Au. yk{ Aíkkt {kuxk ¼køkLkk s{ýðkh{kt Ãkkyu÷k Lkk{Lkk ËrhÞkE Sðku{ktÚke çkLkíke ðkLkøke íkÚkk MkUrøkhk Lkk{Lkku fzf ËkY ÃkehMkkÞ Au.

MÃkuLk yLku MkuõMk òíkeÞíkkLke çkkçkík{kt yíÞkhu MÃkuLkLke økýLkk ÞwhkuÃk{kt MfuÂLzLkurðÞkLkk Ëuþku ÃkAe MkkiÚke {wõík Ëuþ íkhefu ÚkkÞ Au. sLkh÷ £kLfkuLkk {hý ÃkAe Ëçkkðe hk¾ðk{kt ykðu÷e ®M«økLku AkuzðkÚke íku suðku WAk¤ku {khu íku{ MÃkuLkLkk ÷kufkuyu Ãký ÍzÃkÚke yk swLkðkýe ð÷ýLkku íÞkøk fheLku

MÃkurLkþ ÷kufkuLkwt htøkçkuhtøke SðLk MðåAtËíkkLke nËu òíkeÞ{wÂõík yÃkLkkðe ÷eÄe níke. MÃkuLkLkk ÷kufku{kt yu ÄkŠ{fíkk Mkíkík ykuAe Úkíke òÞ Au yLku íku{Lke Mðíktºkíkk yLku {wÂõík çkeS yLkuf heíkku WÃkhktík íkuLkk MkuõMÞwy÷ ðíkoLk{kt Ãký òuðk {¤u Au. yíÞkhu MÃkuLk{kt Mk{÷Irøkf (nku{kuMkuõMÞwy÷) ÷øLkLku Ãký fkÞËkLke {tsqhe {¤e Au yLku yk heíku MÃkuLk

÷tzLk ykur÷ÂBÃkõMk{ktÚke zkWLkku {kºk ÷kuøkku Lknet, Lkk{ s fkZe Lkk¾ku sw÷kE{kt ÷tzLk ¾kíku 20 12Lkk ÞkuòLkkhe ykur÷ÂBÃkõMk økuBMkLkk

{wÏÞ «kÞkusf zkW fur{fÕMkLkku RÂLzÞLk ykur÷ÂBÃkf yuMkkurMkyuþLku (ykEykuyu) rðhkuÄ LkkUÄkÔÞku níkku yLku yuðe Ä{fe ykÃke níke fu òu yk ftÃkLkeLku ykÞkusLk{ktÚke nxkðð{kt Lknª ykðu íkku ¼khík ykur÷ÂBÃkõMkLkku çkrn»fkh fhþu. yk¾hu íku ftÃkLkeyu ykur÷ÂBÃkõMkLkk MxurzÞ{{kt «kÞkusf íkhefu ÃkkuíkkLkku ÷kuøkku Lknª {qfðkLkku rLkýoÞ ÷eÄku Au. òufu, yk rLkýoÞÚke RÂLzÞLk ykur÷ÂBÃkõ yuMkkurMkyuþLk yLku ¼kuÃkk÷ økuMk nkuLkkhíkLkk ¼kuøk çkLku÷kyku MktÃkqýoÃkýu ¾wþ LkÚke. Võík ÷kuøkku Lknª Ãký MktÃkqýoÃkýu «kÞkusLk{ktÚke nxkððkLke íkuykuLke {køkýe íkku ÞÚkkðíkT s Au. y÷çk¥k, ÷zkELkk «Úk{ hkWLz{kt Sík ÚkE Au íkuÚke Úkkuze ¾wþe Au. rðï¼h{kt ßÞkt ßÞkt Ãký {kuxk ¾u÷kuíMkð Þkuòíkk nkuÞ Au íÞkhu fhkuzkuLkku ¾[kuo Úkíkku nkuÞ Au yLku íkuLku ÃknkU[e ð¤ðk {kxu {kuxe {kuxe ftÃkLkeyku yÚkðk WãkuøkkuLke «kÞkusf íkhefu {ËË ÷uðk{kt ykðu Au. òufu, íku{ ÚkkÞ íkku s MÃkÄkoyku Mkkhe heíku ÞkuS þfkÞ yLku íkuÚke íkuLkku rðhkuÄ fhðkLkku «&™ s Q¼ku Úkíkku LkÚke, Ãký ÷tzLk ykur÷ÂBÃkõMk økuBMkLkk {wÏÞ «kÞkusf Mkk{u ¼khíku yuf ¾kMk fkhýMkh íkuLkku rðhkuÄ fÞkuo íÞkhu ÏÞk÷ ykÔÞku fu ðkík fux÷e økt¼eh Au. 1984Lke ºkeS rzMkuBçkhLkk hkus ¼kuÃkk÷{kt økuMk nkuLkkhík ÚkE níke, su{kt nòhku ÷kufkuyu òLk økw{kÔÞk níkk yLku nòhku ÷kufku yÃktøk çkLke økÞk níkk. yhu, yk økuMkLke yMkh Ãký yux÷e ¼Þtfh níke fu íku Mk{Þu su {rn÷kyku øk¼oðíke níke íku{Lkk Ãkh Ãký yMkh ÚkE níke yLku ½ýkt çkk¤fku ¾kuz¾ktÃký MkkÚku ÃkuËk ÚkÞkt níkkt. yksu Ãký ¼kuÃkk÷{kt nòhku ÷kufku Ëku;{kt Sðu Au. fux÷kÞ ÷kufku Ë{, fuLMkh fu xeçke suðk hkuøkkuÚke ÃkezkÞ Au. su ftÃkLke{kt økuMk nkuLkkhík ÚkE níke íku ftÃkLkeLkwt Lkk{ níkwt ÞwrLkÞLk fkçkkoEz. nkuLkkhíkLkk çkeò rËðMku ftÃkLkeLkku {kr÷f yuLzhMkLk Vhkh ÚkE økÞku yLku yksu íku ðkík{kt ÃkkA¤ LkÚke yu yk ÃkýuMkkrçkíkfkuRfhðk fu ÃkAe {wtçkE suðk

þnuhLke yMkhLkk fkhýu økwshkík{kt Ãký r¢Mk{Mk Qsðkíke ÚkE økE Au. økwshkíkeykuLke r¢Mk{Mk Wsðýe yk¾e ËwrLkÞk{kt Lk Úkíke nkuÞ íkuðe yLkku¾e nkuÞ Au. MkkLíkk õ÷kuÍ r¢Mk{Mk Ãkh økwshkík ykðu yux÷u þktíkk çkLke òÞ Au. r¢Mk{Mk nkuÞ yux÷u MkVuË ËkZeðk¤ku þktík yLku ¼÷wt nkuÞ íkku ykMkkuÃkk÷ðLkk Íkz Ãkh þýøkkh, çk¥keyku fheLku r¢Mk{Mk xÙe çkLkkÔÞwt nkuÞ! nkMíkku, íknuðkh{kt íkku ykMkkuÃkk÷ð s nkuÞ Lku, r¢Mk{Mk xÙe õÞktÚke ÷kððwt? r¢Mk{MkLke hkíku økwßsuþfw{kh yuLke økwSþk yLku Søkk fu SøkeLku çkççku MðuxMko yLku çkwZeÞk xkuÃke Ãknuhkðe çkkEf Ãkh yktxku {khðk Lkef¤u. nkMíkku, AkufhktLku {qfeLku sðkLkku Sð Úkkuzku [k÷u? ÃkAe fkuE {kì÷Lke ytËh fu þku®Ãkøk MkuLxhLke çknkh Ã÷uxVku{o Ãkh [Ze ykÃkýk ‘þktíkk’ õ÷kuÍ ftEf ¾u÷ fhíkkt nkuÞ íÞkt ÃknkU[e òÞ. þktíkk ÃkkMkuÚke Søkk {kxu nkÚkkunkÚk [kuf÷ux ÷uðkLkwt fk{ Ãkíku yux÷u yzÄe r¢Mk{Mk

y{urhfk{kt yuþykhk{Úke ®sËøke Sðe hÌkku Au. Ãký økuMk ÃkerzíkkuLku íkuLkwt ðksçke ð¤íkh [qfÔÞwt LkÚke. ð¤e, íkuýu yk ftÃkLke 10 ð»ko Ãknu÷kt zkW fur{fÕMkLku ðu[e ËeÄe. yk zkW ftÃkLke ÷tzLk ykur÷ÂBÃkõMkLke {wÏÞ «kÞkusf Au. yLku yk fkhýu s ¼khík{kt çkÄe s h{íkkuLkwt Mkt[k÷Lk fhíke yLku

Ãkuður÷ÞLk yu. ze. ÔÞkMk RLxhLkuþLk÷ ykur÷ÂBÃkf yuMkkurMkyuþLk MkkÚku Mkt÷øLk MktMÚkk RÂLzÞLk ykur÷ÂBÃkf yuMkkurMkyuþLku íkuLkku rðhkuÄ fÞkuo yLku yuðe [e{fe Ãký ykÃke fu íku ftÃkLkeLkwt Lkk{ «kÞkusf{ktÚke Lknª nxkððk{kt ykðu íkku ¼khík ykur÷ÂBÃkf økuBMk{kt ¼køk Lknª ÷u. yk ftÃkLkeLkku rðhkuÄ Võík ¼khík{kt s Lknª $ø÷uLz{kt Ãký fhðk{kt ykÔÞku Au. $ø÷uLzu s MkkWÚk yurþÞLk fkìLVhLMku Ãký rðhkuÄ MkkÚku rÃkrxþLk VkE÷ fhe Au yLku íku{kt rçkúxLk{kt ðMkíkk 11000 yurþÞLkkuyu ÃkkuíkkLkk nMíkkûkh fÞko Au. yºku WÕ÷u¾LkeÞ Au fu 1960{kt Exk÷eLke yuf ¾ký{kt ¼Þtfh nkuLkkhík MkòoE níke, su{kt {hLkkhkykuLke MktÏÞk fhíkkt yÃktøk çkLku÷kykuLke MktÏÞk ðÄw níke. íku ½xLkk {k[o {rnLkkLkk ºkeò hrððkhu MkòoE níke yLku íkuÚke íÞkhçkkË rðï¼h{kt Ëh ð»kuo {k[o {rnLkkLkku ºkeòu QsðkE òÞ. íÞktÚke Lkef¤eLku sqLkkt VqxÃkkrÚkÞk ÷ku¾tzLkkt zøkw{økw xuçk÷ yLku Ã÷kÂMxrfÞk Xtze ¾whþeyku Ãkh çkuMke ¼kSÃkktô ¾kÞ yux÷u çkkfeLke r¢Mk{Mk Ãkqhe ÚkE òÞ. çkkfe nkuÞ íku Mkkzk ËMku ½uh ÃknkU[e xeðe Ãkh Mk{k[kh swyu, yuLkk Ãkh økwßsuþ yuõMkÃkxo fku{uLx ykÃku, yLku økwSþk Ënª s{kðu, yu{ rËðMk Ãkqhku ÚkE òÞ.

÷ku÷{-lol yÄeh y{ËkðkËe òufu y{wf, ¾kMk fheLku LkðÃkrhýeík yLku Akufhkt ÚkÞkt Lk nkuÞ íkuðkt, Ãkkxeo fhðk Ãký síkkt nkuÞ Au. økwßsuþu íkku {kuxu ¼køku ykurVMkuÚke ykðeLku fÃkzktÞ Lk çkËÕÞkt nkuÞ, yLku çkË÷u íkku çknw çknw íkku rsLMk xe-þxo ÃknuÞkO nkuÞ. WÃkh ríkçkurxÞLk {kfuox{ktÚke ÷eÄu÷wt økkuËzkt suðwt LkkÞ÷kuLk fkÃkzLkwt suufux [zkÔÞwt nkuÞ yLku

hrððkh rðï yÃktøk rËLk íkhefu {Lkkððk{kt ykðu Au. ¼kuÃkk÷Lke økuMk nkuLkkhík 3 rzMkuBçkhLkk hkus Mkòoíkkt ¼khík{kt Ëh ð»kuo 3 rzMkuBçkhLku rðï yÃktøk rËLk íkhefu {Lkkððk{kt ykðu Au. ykx÷e s ðkík WÃkhÚke ytËks ykðe òÞ Au fu íku nkuLkkhík fux÷e økt¼eh nþu. ð¤e, íkuLkk ¼kuøk çkLkLkkhkykuLku íkuLkwt ÞkuøÞ ð¤íkh Ãký {éÞwt LkÚke yLku íkuÚke zkW fur{fÕMk ftÃkLke ¼÷u MkeÄe heíku yk ½xLkk MkkÚku Mktf¤kÞu÷e Lk nkuÞ Ãký {kLkðíkkLkk Äkuhýu íkuLke Ãký Vhs çkLku Au fu yøkkWLke ftÃkLke{ktÚke ¼kuøk çkLkLkkhkykuLku ð¤íkh yÃkkðu. ykEykuyuLku yk {wÆu rðhkuÄ WXkÔÞku íku ¾qçk s ykðfkhËkÞf Au, Ãký MkkÚku MkkÚku fuLÿ MkhfkhLkk ¾u÷fqË {tºkk÷Þ îkhk Ãký yk çkkçkíku rðhkuÄ WXkððku òuEyu. ßÞkt nkuLkkhík çkLke níke íku rðMíkkhLkk s Lknª Ëuþ¼hLkk çkÄk s MkktMkËkuyu Ãký h{ík çkkçkíku rðhkuÄ WXkðeLku ½xíkwt fhðwt òuEyu. newsvnm@yahoo.com

Mkkík{ku çkku÷ ¼kuÃkk÷ økuMk nkuLkkhíkÚke yk¾ku Ëuþ ÚkhÚkhe økÞku níkku, yLku íkuLkk ykuÚkkh{ktÚke nsw Ãký ¼kuÃkk÷ðkMke çknkh LkÚke ykðe þfÞk, íÞkhu zkWLku nkW çkíkkðeLku ÷kuøkku nxkðzkðLkkhk RÂLzÞLk ykur÷ÂBÃkf yuMkkurMkyuþLku yuf Mkk[k ¼khíkeÞLku Aksu íkuðwt fÞwO. íku{Lku ÷k¾ ÷k¾ Mk÷k{.

òíkeÞíkkLke árüyu Ÿ[e fûkkLke {wÂõík Ähkðíkku Ëuþ Au. MÃkuLk{kt yLkuf søÞkyu LÞwrzMx fìBÃkMk Ãký Au. ÞwhkuÃkLkk MÃkuLkLkkt fux÷ktf LÞqrzMx fìBÃk ½ýkt òýeíkkt Au: fkuMxk Lku[whk LÞwrzMx rhMkkuxo (fkuMxku zu÷Mkku÷) çkurhLkuõMk LÞwrzMx çke[ (çkkMf fLxÙe) yu÷xkoLku çke[ (fuhu÷kurLkÞk)

MÃkurLkþ ¾kýeÃkeýe (õÞwrÍLk){kt yLkuf «fkhLke ðkLkøkeykuLkku Mk{kðuþ ÚkkÞ Au yLku ¼kiøkkur÷f ÂMÚkrík, MktMf]rík yLku ykçkkunðk «{kýu íku{Lkk{kt íkVkðík nkuÞ Au. yk{ Aíkkt, Mkk{kLÞ MÃkurLkþ ¾kýk{kt Mke-VqzLkwt {n¥ð ðÄkhu Au, fkhý fu yk¾k ËuþLke Vhíku ËrhÞku ÃkÚkhkÞu÷ku Au. MÃkuLkLkk ÷ktçkk RríknkMk yLku MkktMf]ríkf ðirðæÞLku Ãkrhýk{u òíkòíkLke þçËþ: nßòhku ðkLkøkeyku yLku íku{Lke V÷uðh «ðíko{kLk Au. MÃkuLk{kt Mkk{kLÞ heíku ÷uðkíkk ¾kuhkfLku ‘{urzxhurLkÞLk zkÞx’ fnuðk{kt ykðu Au. yk çkÄe ðkLkøkeyku{ktÚke fux÷ef MÃkuLkLkk çkÄk «Ëuþku yLku rðMíkkhku{kt òuðk {¤u Au su{kt Ãkkuxuxku yku{÷ux (xÙkurx÷kË Ãkxkxk), Ãkkyu÷k, fux÷kf «fkhLkk Mxw, r{økkMk, MkkuMkus, ò{kuLkMkuhkLkku yLku yLkuf òíkLke V÷uðhku Ähkðíkk [eÍLkku Mk{kðuþ ÚkkÞ Au. yk WÃkhktík swËk swËk «fkhLke þªøkku (r[fÃkeÍ, ÷uÂLxÕMk, ÷e÷e þªøkku){ktÚke çkLkíkk MkqÃk íku{s swËe swËe «fkhLke çkúuzLkku Mk{kðuþ ÚkkÞ Au. V÷uLk, fMxzo, hkEMk Ãkw®zøk, xkurhLkeMk, {uze÷uLku÷ yLku swËe swËe òíkLke fufLkku Mk{kðuþ MÃkurLkþ

r{XkEyku{kt ÚkkÞ Au. MÃkurLkþ ÷kufku {kxu yk¾k rËðMk{kt ‘çkúufVkMx’ MkkiÚke {n¥ðLkwt ¼kýwt Au. yLku ykÃkýk rhðksÚke rðÃkheík íkuyku ¼hÃkux çkúufVkMx fhu Au. MÃkurLkþ ÷kufku ¾kýeÃkeýeLkk yíÞtík þku¾eLk íkku Au s yLku MkkÚku yk çkkçkíkku{kt fkuE Wíkkð¤ fhíkk ™Úke. yux÷u ÷L[ ÷uðk{kt íkuyku ¾kMMkku f÷kf-ËkuZ f÷kfLkku Mk{Þ ÃkMkkh fhu Au. MÃkuLk{kt rËðMkLkwt fk{fks Mkk{kLÞ heíku hkºku ykX ðkøku Ãkqhwt ÚkkÞ Au yLku íku ÃkAe íkuyku fkuE ðkh Úkkuzku Mk{Þ ËkY Ãkeðk{kt økk¤u Au yLku ËkY Ãkeíke ðu¤k {kuxk ¼køkLkkt þnuhku{kt çkkhLkk {kr÷fku íku{Lku MÃkuLkLke MkkiÚke rðÏÞkík ðkLkøke ‘xkÃkkMk’ ykÃku Au. çkkMkeo÷kuLkk yLku {krzÙz suðkt þnuhku{kt íkku xkÃkkMk ÃkehMkíke ¾kMk huMxkuhkt Au. ËkY MkkÚku xkÃkkMk ÃkeÄk ÃkAe ½uh ÃkkAk VheLku íkuyku {kuzuÚke rzLkh ÷u Au.

MÃkurLkþ ÷kufkuLke ÷kûkrýfíkkyku

yLÞ ÞwhkurÃkÞLk «òykuÚke rðÃkheík MÃkurLkþ ÷kufku yÚkðk MÃkurLkÞkzkuo çkku÷ðk[k÷ðk{kt yíÞtík rððufe, rðLkÞe yÚkðk Lk{ú LkÚke. MÃkuLkLke MktMf]ríkÚke yÃkrhr[ík ÔÞÂõíkLku fËk[ íkuyku {kuxuÚke çkku÷íkk, ÃkkuíkkLkk yr¼«kÞ{kt çkktÄAkuz Lk fhLkkhk, økŠðc yLku yíÞtík ÔÞÂõíkðkËe (EÂLzrðzâwyr÷ÂMxf) sýkÞ íkuðe ÃkqhuÃkqhe þõÞíkk Au, Ãkhtíkw íkuyku {kÞk¤w, {ËË fhðkLke ð]r¥kðk¤k, yíÞtík ykþkðkËe Ãký nkuE þfu Au yu{ {kLkðk{kt ykðu Au. Mkifkyku MkwÄe ËwrLkÞkLkk yLkuf «Ëuþku{kt ÃkkuíkkLkk Mkk{úkßÞLkk rðMíkkh, Ërûký y{urhfk{kt yksu Ãký íku{Lke çknw{íke íku{s òríkøkík ðirðæÞLkk yr¼{kLkLku fkhýu MÃkurLkþ ÷kufku yr¼{kLke, íkkuAzk íku{s ykLkwðtrþf yLkwMktÄkLk ÃkkLk. Lkt. 4 Ãkh

y{tºk{T yûkh{T LkkÂMík, LkkÂMík {q÷{T yLkki»kÄ{T k yÞkuøÞ Ãkwhw»k: LkkÂMík, Þkusf: íkºk Ëw÷o¼: kk

yk MktMf]ík Mkw¼kr»kík ÞkusfLkku {rn{k çknw Mkw[khwYÃku ðýoðíkkt fnu Au fu ðkMíkð{kt çkeswt çkÄwt s Mkw÷¼ Au, {kºk Þkusf s Ëw÷o¼ Au. Mkk[u s yuðku fkuE s yûkh LkÚke fu su fkuE þÂõíkþk¤e {tºkLkku rnMMkku Lk çkLke þfu. {ík÷çk, yûkhku Mkw÷¼ Au, Ãkhtíkw íku{ktÚke {tºk MksoLk fhLkkh Ëw÷o¼ Au. íkuðe s heíku, yuðe fkuE s ðLkMÃkrík LkÚke suLkkt {qr¤ÞktLku yki»kÄ çkLkkððkLkk WÃkÞkuøk{kt ÷E Lk þfkÞ. {ík÷çk, ðLkMÃkrík Mkw÷¼ Au, Ãkhtíkw íku{ktÚke yki»kÄLkwt MksoLk fhLkkh Þkusf Ëw÷o¼ Au. íku s «{kýu, fkuE Ãký ÔÞÂõík yÞkuøÞ LkÚke, y¼kð Au {kºk ÞkuøÞ ÔÞÂõíkLku ÞkuøÞ fk{{kt òuzLkkh ÞkusfLkku. ËwrLkÞkLkk ykŠÚkf Lkfþk WÃkh ¼khíkLkwt WÃkMke ykððwt yu «{ký{kt íkksuíkhLke fne þfkÞ íkuðe ½xLkk Au. íku Ãknu÷kt ÔÞtøÞ{kt yu{ fnuðkíkwt fu ‘Mk{]Ø ¼khík{kt økheçkku ðMku Au.’ òÃkkLk suðk x[qfzk ËuþLke Mkh¾k{ýeyu WÃk¾tz suðk rðþk¤ yuðk ykÃkýk ËuþLke ÃkkMku rðÃkw÷ fwËhíke MktÃkËk nkuðk Aíkkt íku ykŠÚkf rðfkMk{kt ½ýku ÃkkA¤ hne økÞku níkku. íkuLkk {wÏÞ fkhý íkhefu ytøkúuòuLke þku»kýLke LkeríkLku sðkçkËkh Xuhððk{kt ykðíke, Ãkhtíkw ykÍkËe çkkË Ãký rðfkMkLke økrík ðÄe þfe Lknª. nðu fkuLku Ëku»k Ëuðku? òufu yk fkuE y½hku «&™ Lknkuíkku. ykÃkýk Mk{ksLke yuf ¾krMkÞík yu hne Au fu ykðk çkÄk s y½hk «&™kuLkku yuLke ÃkkMku Mkh¤ yuðku yuf s sðkçk hnuíkku fu Mkhfkh {k-çkkÃk fnu íkku ÚkkÞ, çkkfe ykÃkýu þwt fhe þfeyu? fËk[ ykÃkýu MkkLkwfq¤íkkÃkqðof ¼q÷e sEyu Aeyu fu yksu su xkxk Wãkuøkøk]nLkwt Mkk{úkßÞ Au íkuLke þYykík s{MkuËS xkxkyu xkxk ykÞLko yuLz Mxe÷ ftÃkLke MÚkkÃkðkLkk «ÞíLkku MðYÃku 1882{kt fhu÷e. íkuðe s heíku y{ËkðkËLku yurþÞkLkk {kt[uMxhLkku Ëhßòu yÃkkððkLke þYykík hýAkuz÷k÷ þuXu 1861{kt Äe yn{uzkçkkË MÃke®Lkøk yuLz ðe®ðøk ftÃkLke MÚkkÃkeLku fhu÷e. þwt yk Ëk¾÷kyku Mkw¼kr»kíkLke ðkíkLku [rhíkkÚko fhíkk LkÚke? Þkusf yux÷u fkuý yLku íku yuðwt íku þwt rðrþü fkÞo fhu Au fu suÚke íkuLke yMkh rðþk¤ sLkMk{wËkÞ WÃkh ðíkkoÞ Au? Þkusf yu {q¤ MktMf]ík þçË Au yLku íku økwshkíke þçËfkuþ{kt Ãký òuðk {¤u Au. yk{ Aíkkt økwshkíke{kt íku «[r÷ík ÚkE

økwssuþkuLke r¢Mk{Mk økwSþkykuyu Ãký yuf rËðMk Mk÷ðkh f{eÍ Akuze rsLMk-xe þxo ÃknuÞkO nkuÞ. Ãký SLMk{kt (htøkMkqºkku{kt) su ykÔÞwt nkuÞ yu Úkkuzwt çkË÷kÞ Au? yux÷u nkÚk{kt çkúuMk÷ux MkkÚku òíkòíkLke çkkÄkLkk Ëkuhk yLku øk¤k{kt {tøk÷Mkqºk MknyÂMíkíð Ähkðíkkt nkuÞ. økwSþk {kuzLko nkuÞ íkku yuLkwt xe-þxo Úkkuzwt xqtftw nkuÞ, çkkfe WÃkh Mðuxh íkku nkuÞ s. Lku rzMkuBçkhLke Xtze{kt yu Ãkkxeo{kt Ãký yËçk ðk¤eLku s Q¼e nkuÞ. nkMíkku, Ãkkxeo{kt òð yux÷u Xtze ÷køkíke çktÄ Úkkuze ÚkE òÞ Au? ½hu MkkMkwMkMkhk {kxu hMkkuE yLku çkeòt fk{ ÃkíkkðeLku Lkef¤ðkLkwt nkuE r÷ÃkÂMxf rMkðkÞ {ufyÃk fhðkLkku rðþu»k Mk{Þ {éÞku Lk nkuÞ yux÷u yuftËhu Zuçkhkt Ãkh [eÍ ÷økkzâwt nkuÞ yuðku Ëu¾kð ÚkkÞ. Ãký suýu økhçkk s fÞko nkuÞ yuLku

CMYK

{uLkus{uLx MkðoÔÞkÃke Au þõÞku LkÚke. økwshkíke ¼k»kk{kt ÞkusfLkk ÃkÞkoÞ íkhefu Wãkuøk MkknrMkf yLku Mkt[k÷f yuðk çku þçËku «[r÷ík Au. òu fu yk çkÄk s þçËkuLkk nkËo{kt {qÕÞ (ðuÕÞw r¢yuþLk) fkÞo fuLÿ MðYÃku hnu÷wt Au. ÞkusfLkwt fkÞo {kLkð MktMkkÄLk yLku yLÞ MktMkkÄLkkuLku yufXkt fheLku íku{ktÚke ðÄw WÃkÞkurøkíkk {qÕÞ MksoðkLke «r¢Þk MkkÚku MktçktÄ Ähkðu Au. yk «r¢ÞkLku Mkt[k÷Lk ({uLkus{uLx) þçËÚke yku¤¾e þfkÞ. yk{ Þkusf îkhk fhðk{kt ykðíkwt {qÕÞ MksoLkLkwt fkÞo íku Mkt[k÷Lk fkÞo ({uLkus{uLx) Au.

{uLkus{uLx «ku. ËeÃkf zýkf Mkt[k÷Lk fÞk {qÕÞLkwt MksoLk fhu Au? yk «&™Lkku sðkçk yu Au fu Mkt[k÷LkLku ÃkkuíkkLkku fkuE htøk LkÚke. íku íkku «fkþLkk rfhý Mk{kLk Au. íku su {kæÞ{{ktÚke ÃkMkkh ÚkkÞ Au, íkuðku íkuLkku htøk Ëu¾kÞ Au. yk{ ÄtÄkfeÞ Mkt[k÷Lk ykŠÚkf {qÕÞLkwt MksoLk fhu Au, íkku Mkk{krsf «ð]r¥kykuLkwt Mkt[k÷Lk Mk{ks÷ûke {qÕÞLkwt MksoLk fhu Au. òufu ykÃkýk Mk{ks SðLk{kt ykŠÚkf ÃkkMkkLkwt {n¥ð yrík rðþu»kÃkýu ðíkoíkwt nkuðkÚke Mkt[k÷LkLkku rðrLkÞkuøk ykŠÚkf {qÕÞ MksoLk {kxu ÔÞkÃkfÃkýu Úkíkku òuðk {¤u Au. íkuÚke Mkk{kLÞ sLkMk{wËkÞ{kt yuf yuðe øk÷íkVun{e «ðíkeo þfu fu Mkt[k÷Lk yux÷u {kºk Wãkuøk-ÄtÄkykuLkwt Mkt[k÷Lk. ðkMíkð{kt, Mk{ks SðLkLke Ëhuf MktMÚkkyku suðe fu fwxwtçk, hkßÞ ðneðxLke MktMÚkkyku, Mk{ks fÕÞkýLke MðiÂåAf MktMÚkkyku, Ä{o, WÃkkMkLkk MÚkkLkku, ðuMxLko zkLMkLkk MxuÃMk õÞktÚke Mkux ÚkkÞ? yu{ktÞ ÃkkAkt ykÃkýkt ¼ELku íkku økhçkkÞ Lk ykðzíkk nkuÞ. íkkuÞu ykÃkýwt yk nuÃke fÃk÷ çkku÷zkLMk fhðk òÞ. Ãku÷ku yuf nkÚk f{h Ãkh {qfu Ãký Ãku÷eyu sufux fu Mðuxh ÃknuÞwO nkuÞ yux÷u yuLkk nkÚk{kt f{hLkk çkË÷u sufux s ykðu yLku yu Lke[uLke íkhV ¾U[kÞ. Lku Ãku÷e íkhV ¼kELkk s{ýkt yLku çknuLkLkk zkçkk nkÚkLkku nMík{u¤kÃk ÚkkÞ. Ãký ¼kELkk nkÚk{kt {kuçkkE÷ nkuÞ fu çknuLku nkÚkY{k÷ Ãkfze hkÏÞku nkuÞ, yux÷u íÞkt Ãký Mku®xøk Lkk ÚkkÞ. yu{kt çkku÷zkLMk{kt Äe{u Äe{u nk÷ðkLkwt nkuÞ. yux÷u ½rzÞk¤ ÷ku÷fLke su{ çkuW çkksw Ÿ[kLke[k ÚkÞk fhu. yu{kt òu çktLkuLke MÃkez swËe nkuÞ íkku çku [kh ð¾ík økwSþkLkk Ãkøk Ãkh økwßsuþLkku ËMk LktçkhLkku çkqx Ãkzu. yLku òu Ãku÷eyu ÃkuÂLMk÷ rn÷ Ãknuhe nkuÞ íkku ËMk r{rLkx{kt s Ãkøk{kt Ëw¾kðku Úkíkkt yu zkLMk yurhÞk{ktÚke çknkh Lkef¤e ¾whþe þkuÄíke ÚkE òÞ. yk{ yuftËhu zkLMk Ãkkxeo{kt zkLMkV÷kuh Ãkh ykÃkýwt Ãkkxeo fÃk÷ ËMk r{rLkx {ktz xfu yLku rçk[khku økwßsuþ

MktMÚkkyku ðøkuhu{kt íku Mkh¾wt s {n¥ðLkwt çkLke hnu Au. Mkt[k÷LkLkwt fkÞo fkuý fhu Au? nfefíku, Ëhuf ÔÞÂõík òýu-yòýu Mkt[k÷f íkhefuLkku fkÞoÃkkX ¼sðíke s nkuÞ Au, fkhý fu Ëhuf ÔÞÂõík fkuE Lku fkuE MðYÃku {qÕÞ MksoLkLke «ð]r¥k fhíke s nkuÞ Au. ðMíkwík: {qÕÞ MksoLk yu yuf Mkqû{ «r¢Þk Au. ykÃkýu fwxwtçkSðLk{kt fwxwtçkLkk yLÞ MkÇÞku {kxu RÂåAík ÂMÚkríkLkk MksoLkLkku «ÞíLk fhíkk nkuEyu Aeyu. íkuðe s heíku Mk{ks SðLk{kt Mk{ksLkk MkÇÞku/MktMÚkkyku {kxu RÂåAík ÂMÚkríkLkk MksoLk{kt ykÃkýwt ÞkuøkËkLk ykÃkeLku {qÕÞ MksoLkLke «r¢Þk{kt ¼køkeËkh çkLkíkk nkuEyu Aeyu. yk{ Mkt[k÷Lk yu fkuE rðrþü ÔÞÂõík Mk{qnLku {kxu LkÚke, íku íkku MkðoLku {kxu Au, MkðoÔÞkÃke Au. nk÷{kt, ykÃkýk Mk{ks{kt Mkt[k÷Lkþk† Ãkhíðu ynku¼kð ðíkkoR hÌkku Au. Mk{ks{kt Mkt[k÷LkLke f¤k yLku rð¿kkLk Mk{sðkLke ¼q¾ ðíkkoE hne Au. yk ÷u¾{k¤k íku ¼q¾ Mktíkk»kðk {kxuLkku yuf «ÞkMk Au. íku{kt Mkt[k÷LkLkkt swËk swËk ÃkkMkkyku suðk fu ÄtÄkfeÞ Mkt[k÷Lk, Mkk{krsf MktMÚkkykuLkwt Mkt[k÷Lk ðøkuhu íkÚkk Mkt[k÷LkLkkt swËk swËk ½xf fkÞkuo suðkt fu çkòh{kt MkV¤íkk {u¤ððk þwt fhðwt, f{o[kheykuLke WíÃkkËfíkk Ÿ[e ÷E sðk þwt fhðwt, LkkýktfeÞ ÃkkMkkLkwt Mkt[k÷Lk fuðe heíku fhðwt ðøkuhuLku ykðhe ÷uðk{kt ykðþu. íkku ykðku, ykÃkýu MkkÚku {¤eLku ykÃkýu fhíkk ykÔÞk Aeyu íkuLku ðÄw yMkhfkhf yLku fkÞoûk{Ãkýu fuðe heíku fhe þfkÞ íkuLku ÃkØríkMkh Mk{sðkLkku «ÞíLk nðu ÃkAe fheþwt. (÷u¾f ErLMxxTÞxq ykuV {uLkus{uLx, rLkh{k ÞwrLkðŠMkxe, y{ËkðkË{kt «kuVuMkh Au) danak@imnu.ac.in

çkeòt fÃkÕMkLku (¾kMk fheLku Ãkkík¤e f{hðk¤e Akufhe nkuÞ yuðkt fÃk÷Lku) zkLMk fhíkkt òuE rLkMkkMkk Lkk¾íkku fkuf Mk{Ëwr¾Þk òuzu ðkíkku{kt økqtÚkkE òÞ. ykðe heíku Ãkkt[ A r¢Mk{Mk síkkt MkwÄe{kt yu çku Akufhkt ykðe økÞkt nkuÞ, ½hu yu AkufhktLku {qfðkLke Mk{MÞk, Ãku÷e çkksw økwSþkLkku f{hLkku ½uhkðku ðÄíkku nkuE (rzr÷ðhe ÃkAe íkku ðÄu s Lku?) yLku zkLMk

z-çkfk ðíkwo¤ fuLÿ{kt MÚkkrÃkík íkwt ÂMÚkh çkfk, Vhíku [fhkíkku [khufkuh nwt yÄeh çkfk. Ãkkxeo{kt sðkLkku hMk ykuAku Úkíkku nkuE, økwßsuþ fw{kh ònuh fhu fu, yk çkÄwt ykÃkýe MktMf]ríkLke rðhwØLkwt Au {kxu ykÃkýu ykðe Ãkkxeoyku{kt sðk fhíkkt ½uh çkuMke xeðe Ãkh fkÞo¢{ku òuðk òuEyu. yk{, ykðe heíku ykÃkýe MktMf]rík yLku ykÃkýe ÃkhtÃkhkyku s¤ðkE hnu Au. adhir.amdavadi@gmail.com


CMYK

3

hrððkh, 25 rzMkuBçkh, h011

www.sandesh.com

nkÚk íkU Ÿ[ku fÞkuo’íkku ykðòu fnuðk yLku ÷k÷ Ãkk÷ð fkuELkku yÄðå[u ÷nuhkÞku níkku ÷t

zLkÚke yuh RÂLzÞkLkwt Ã÷uLk QÃkzâwt. Ã÷uLk{kt AuÕ÷u «ðuþLkkh yLkk{e níkku. íku íkuLke su Ãk[eMk LktçkhLke Mkex Ãkh økÞku yLku òuÞwt fu íÞkt yuf ºkeMkuf ð»koLke Þwðíke yuf LkkLkk çkk¤f MkkÚku çkuXe níke. çkk¤f hzíkwt níkwt yLku Þwðíke íkuLku þktík hk¾ðkLkk «ÞíLkku fhíke níke. yLkk{eLku ÚkÞwt fu nðu {wtçkE MkwÄe yk Þwðíke yLku çkk¤f MkkÚku s çkuMkðwt Ãkzþu. çkeòu fkuE hMíkku Lknkuíkku. íku çkuXku. Ã÷uLk QÃkzâwt. ËMk r{rLkx ÃkAe yuhnkuMxuMk ykðe yLku ÞwðíkeLku fÌkwt,

ÃkkLk¾h{kt ðMktík zkì. «ËeÃk Ãktzâk “{uz{, ÃkkA¤ ºký Mkex ¾k÷e Au yLku ík{u íÞkt sE þfku Aku.” “ÚkUõMk” yLku Þwðíke Q¼e ÚkE yLku çkk¤fLku ¾¼k Ãkh ÷eÄwt yLku økE. yLkk{eyu hkníkLkku ïkMk ÷eÄku Ãký Úkkuze ðkh{kt su çkeS yuf Þwðíke íku çkuXf Ãkh ykðe. yLkk{eyu òuÞwt fu yk Þwðíke MkwtËh níke. íkuLku ÚkÞwt fu nðu òu Þwðíke Úkkuze íkf ykÃku íkku ðkík þY ÚkkÞ. íkuLku çknw hkn òuðe Lk Ãkze. íku Þwðíkeyu s ðkík þY fhe. “n÷ku” “n÷ku” yLkk{eyu ykùÞoÚke íku Þwðíke Mkk{u òuÞwt. “{khwt Lkk{ LkkøkeLk Au” “LkkøkeLk?” yLkk{eyu ÂM{ík MkkÚku ÃkqAâwt. “nk, fu{ LkkøkeLk Lkk{ Lk nkuE þfu?” “¾çkh LkÚke, LkkøkeLk Lkk{Lkkt çku-ºký rÃkõ[h ykðe økÞkt Ãký íku{kt Ãký rnhkuELkLkkt Lkk{ LkkøkeLk Lk níkkt.” “hkRx, Ãký LkkøkeLk Lkk{ {Lku øk{u Au. {khwt Lkk{ íkku LkÞLkk Au.” “ykufu, LkÞLkk fnwt fu LkkøkeLk, {Lku fkuE Vuh Ãkzíkku LkÚke. ík{u LkkøkeLk fnku Aku íkku r{Mk LkkøkeLk, ík{Lku {¤eLku ykLktË ÚkÞku. ík{u {wtçkE òð Aku?” “{Lku ¾çkh Au íÞkt MkwÄe yk Ã÷uLk {wtçkE s òÞ Au.” “Þw ykh hkEx” yLkk{eyu fÌkwt. nðu ðkík þwt fhðe íkuLke íkuLku ¾çkh Lknkuíke Ãkzíke. yLkk{eLku ÚkÞwt fu íku þwt fhu Au íkuLke s ðkík fhwt. “nwt y{ËkðkË hnwt Awt yLku Úkkuzk rËðMk Ãknu÷kt ËwçkE økÞku níkku yLku íÞktÚke ftÃkLkeLkk fk{u ÷tzLk ykÔÞku yLku yksu {wtçkE ÃkkAku òô Awt.” “ík{u ËwçkE níkk? ËwçkE fuðwt Au. {khu ËwçkE òuðwt Au.” “ËwçkE Võík ðuÃkkh {kxu Au yLku ¾heËe {kxu Au. ËwçkELke EfkuLkku{e yËT¼wík Au. ËwçkEyu ðuÃkkhLke Ãkrh¼k»kk s çkË÷e Lkk¾e Au. ËwçkEyu rðïLku þe¾ÔÞwt Au fu ík{khe ÃkkMku fkuE Wãkuøk Lk nkuÞ íku{ Aíkkt ðuÃkkh{kt Lktçkh ðLk fuðe heíku çkLkðwt. yLku íkuykuyu ykÞkík-rLkfkMkLke ÔÞkÏÞk yLku Ãkrh¼k»kk s çkË÷e Lkk¾e. Äkhku fu ¼khík, ÞwhkuÃk fu çkeò Ëuþ{kt su rLkfkMk fhu Au, íku s ðMíkwyku ËwçkE ykÞkík fheLku íku s Ëuþ{kt Mkkhe ykuVhÚke rLkfkMk fhu Au.

¼khíkLku fkuE Vuh Ãkzíkku LkÚke Ãký su Ëuþ íkuLku ykÞkík fhu Au íkuLku Lkkýkt ykÃkðk{kt ðÄw ÷ktçkk Mk{ÞLke Mkð÷ík {¤u Au. íkuykuyu yk{ çkÄk Ëuþ MkkÚku fÞwO Au. ËwçkE{kt Ãkw»f¤ Lkkýkt Au yLku ykðe heíku ðÄw ðuÃkkh yLku Lkkýkt ykðíkkt s hnu Au.” yux÷k{kt ¼kusLk yLku ®zÙõMk ykÔÞkt. yLkk{eyu ÔneMfeLkk çku Ãkuøk ÷eÄk íkku LkÞLkkyu huz ðkELk ÷eÄku. “nðu {Lku fnku fu ík{u ¼khík fu{ ykÔÞkt Aku?” “nwt y{urhfLk Awt yLku ¼khík ÷øLk {kxu òô Awt.” “íkku ík{u Þwðf Lk¬e fhe ËeÄku Au?” “Lkk, Ãký Úkkuzk ÞwðfkuLkwt r÷Mx Au yLku íku{ktÚke Lk¬e fhðkLke Awt.” yLku çkeS ðkíkku ÚkE. ¼kusLk ÃkAe yLkk{eLku rLkÿk ykðe yLku íku MkqE økÞku. íkku LkÞLkk Ãký rLkÿkÄeLk ÚkE økE.

yuLkkWLMk{uLx ÚkÞwt, {wtçkE ykðe økÞwt níkwt. çkLLkuyu íÞktÚke çkeS VT÷kEx ÷eÄe yLku y{ËkðkË ykÔÞkt. Lke[u Qíkhíkkt Ãknu÷kt yLkk{eyu íkuLke çkuøk{ktÚke yuf fkøk¤ fkZâku yLku LkÞLkkLku ykÃÞku. “r{Mk LkkøkeLk, yk{kt {khku çkkÞkuzuxk Au yLku {U Ãký ÷øLk fÞkO LkÚke. ík{Lku ÞkuøÞ ÷køku íkku {Lku çkku÷kðòu.” “[ku¬Mk” yLku çkLLku Aqxkt Ãkzâkt. yLkk{eLku ykþk Lk níke fu LkÞLkk íkuLku çkku÷kðþu Ãký ºký rËðMk ÃkAe VkuLk ykÔÞku fu {Lku {¤e òð yLku LkÞLkkyu yuf fkìVe nkWMk{kt {¤ðkLkwt fÌkwt. “r{. yLkk{e, {U çkÄk Þwðfku òuE ÷eÄk Au Ãký fkuE ÞkuøÞ ÷køÞku LkÚke. {Lku ÷køku Au fu ík{u {khk {kxu ÞkuøÞ Aku.” “ÚkUõMk, {Lku ykLktË ÚkÞku, {khu {khe frhÞh çkLkkððe Au yLku y{urhfk sðwt Au.” LkÞLkk rð[kh{kt Ãkze økE. “þwt rð[khku Aku?” “yk{kt yuf s {w~fu÷e Au. {khu ¼khík{kt hnuðwt Au. nwt y{urhfkÚke ftxk¤e økE Awt yLku {khu {khkt çkk¤fkuLku y{urhfk{kt sL{ ykÃkðku LkÚke fu WAuhðkt LkÚke. yux÷u Mkkuhe Ãký ykÃkýkt ÷øLk

þõÞ LkÚke.” yLku çkLLku Aqxkt Ãkzâkt. çkLLkuyu hkíku yufktík{kt rð[kh fÞkuo yLku çkesu rËðMku LkÞLkkyu Vhe VkuLk fÞkuo. çkLLku {éÞkt. LkÞLkkyu þYykík fhíkkt fÌkwt, “{U rð[kh fÞkuo Au yLku ík{khu frhÞh çkLkkððe Au yLku {khu ¼khík{kt hnuðwt Au íkku ykÃkýu ÷øLk fheyu, ík{u y{urhfk ykðku. nwt ík{Lku Ãkkt[ ð»ko ykÃkwt Awt. ík{u Lkkýkt f{kð yLku þe¾ku yLku Ãkkt[ ð»ko ÃkAe ykÃkýu MktíkkLk rðþu rð[kh fheþwt yLku ¼khík ykðeþwt. {tsqh Au?” yLkk{eyu ûkýLkku rð[kh fÞko ðøkh fÌkwt, “{tsqh Au.” yLku íkuykuyu ÷øLk fÞkO. yLkk{e y{urhfk økÞku. Mk{Þ ÃkMkkh Úkíkku økÞku. Ãkkt[ ð»ko òuíkòuíkk{kt ÃkMkkh ÚkÞkt. “{Lku ÷køku Au fu nðu ykÃkýu ¼khík sEyu” “{Lku Úkkuzku Mk{Þ ykÃk. yuf fk{

fheyu. íkwt «uøLkLx Úkk, çkk¤fLkku sL{ ¼khík{kt Úkþu.” “ð[Lk ykÃku Au?” “nk” yLku LkÞLkk «uøLkLx ÚkE. Ãkkt[ {rnLkk ÃkAe LkÞLkkyu fÌkwt, “nðu ykÃkýu íkiÞkhe fhðk ÷køkeyu.” “LkÞLkk, {khu ¼khík ykððwt LkÚke.” “íkku ÃkAe?” “íkkhu sðwt nkuÞ íkku íkwt ò, ykÃkýu zkÞðkuMko ÷Eyu.” LkÞLkk yLkk{eLku òuE hne. ykðku ð¤ktf ykðþu íkuLke fÕÃkLkk Lk níke. LkÞLkk ¼khík ykððk{kt {¬{ níke. zkÞðkuMko ÚkÞk. LkÞLkk ¼khík ykðe. íkuLke ÃkkMku Lkkýkt íkku níkkt s. yLkk{e y{urhfk hne økÞku, íkuýu Vhe ÷øLk fÞkO. LkÞLkkLku fkuE yVMkkuMk Lk níkku Ãký ¼khíkeÞ ÞwðfkuLke {kLkrMkfíkk Ãkh íkuLku ËÞk ykðe. íkuýu çkk¤fLku sL{ ykÃÞku. yksu íku y{ËkðkË{kt hnu Au. yuf V{o{kt Lkkufhe fhu Au. íkuLku Mktíkku»k Au fu yk çkk¤f ¼khík{kt WAhþu. (þe»kof ÃktÂõík : ¾÷e÷ ÄLkíkusðe) pandya47@hotmail.com

çkku#øk yuðhux Vuõxhe ßÞkt rðïLkkt MkkiÚke {kuxkt rð{kLkku çkLku Au!

ðkì

®þøxLk{kt ykðu÷e çkku#øk yuðhux Vuõxhe rðïLke MkkiÚke {kuxe Vuõxhe Au. 1,33,85,378 ½Lk {exh yÚkðk 47,23,70,319 ½Lk Vex{kt Vu÷kÞu÷k yk fkh¾kLkk{kt çkku#øk rzÙ{ ÷kELkh MkrníkLkkt rð{kLkku çkLku Au. 1966{kt çkku#øk ftÃkLkeLku ÃkkLk y{urhfLk yuh÷kELMku 25 ‘747’ rMkrhÍLkkt rð{kLkku {kxu ykuzoh ykÃÞku. 52.5 fhkuz zkì÷hLkku yu ykuzoh çkku#øk {kxu Ãknu÷ku MkkiÚke {kuxku ykuzoh níkku. yu ykuzoh Ãkqhku fhðk òufu ftÃkLkeLku rðþk¤ ðfoþkuÃkLke sYrhÞkík níke. Ãkrhýk{u ftÃkLkeyu yuhðux rðMíkkh{kt 780 yufh s{eLk ¾heËe. òLÞwykhe 1967{kt Ãknu÷ku fk{Ëkh ynª fk{u ÷køÞku yLku yuf s ð»ko{kt yuMkuBçk÷e rçk®Õzøk íkiÞkh ÚkE økÞwt. yu s ð»kuo ftÃkLkeyu fk{ [k÷w fhe ËeÄwt. ftÃkLke òuufu MkÃxuBçkh 1968{kt yk¾k søkík{kt [{fe ßÞkhu íkuýu Ãknu÷wt 747 rð{kLk çkLkkðeLku ÷kufku Mkk{u hsq fhe ËeÄwt. yu ÃkAe yksrËLk MkwÄe{kt íÞkt 1,400 çkku#øk 747 «fkhLkkt rð{kLkku çkLke [qõÞkt Au. nðu ftÃkLke 747-8 £uExh yLku 747-8 ELxhfkuÂLxLkuLx÷ Ãkh fk{ fhu Au. 747 MkerhÍ WÃkhktík ftÃkLkeyu 767, 777, 787 MkrníkLkkt MktÏÞkçktÄ rð{kLkku çkLkkÔÞkt Au yLku yksu Ãký çkLkkðu Au. 1916{kt rðr÷Þ{ çkku#øku ykht¼ fÞkuo íÞkhÚke yk ftÃkLke MÚkÃkkE Au. yíÞkh MkwÄe{kt ftÃkLke fw÷ 12,100 rð{kLkku ðu[e [qfe Au. ðkì®þøxLk hkßÞLkk rMkyux÷Úke 50 rf÷ku{exh Ëqh W¥kh{kt yk Vuõxhe ykðu÷e Au. ftÃkLke{kt nk÷ fw÷ 60,000 f{o[kheyku fkÞohík Au. 2009{kt ftÃkLkeLke fw÷ huðLÞq 34 yçks zkì÷h níke. ðkì®þøxLk WÃkhktík y{urhfk{kt s yuf zÍLk MÚk¤kuyu çkku#økLkkt fkh¾kLkkt

Mkur÷rçkúxe rðrÍxh y{urhfkLkk Ãkqðo «{w¾ rçk÷ Âõ÷LxLk hrþÞLk Ãkqðo «{w¾ çkkurhMk ÞuÕíkrþLk y{urhfkLkk Ãkqðo WÃk «{w¾ y÷ økkuh òuzoLkLkk rftøk nwMkiLk [eLkLkk «{w¾ rÍÞktøk su{eLk [tÿ Ãkh «Úk{ Ãkøk {qfLkkh yðfkþÞkºke Lke÷ yk{oMxÙkUøk fkÞohík Au. çkku#øk Vuõxhe yuf LkkLkfzk þnuh suðze Au. yux÷u s íkku íÞkt VkÞh VkExh rMkMx{, rMkõÞwrhxe VkuMko, {urzf÷ ÞwrLkx, ðes MxuþLk yLku ðkìxh xÙex{uLx Ã÷kLx MkrníkLke MkwrðÄkyku ykðu÷e Au. VuõxheLkk «kuzõþLk rð¼køk{kt yuMke LkÚke. yux÷k {kxu fu rMkyux÷Lkwt ðkíkkðhý yku÷huze Xtzwt Au. ßÞkhu økh{eLke sYh Ãkzu íÞkhu yuMkeLku çkË÷u Vuõxhe{kt çkÕçk Au yu [k÷w fhe Ëuðk{kt ykðu Au. {ík÷çk fu íÞkt çkÕçkÚke íkkÃk{kLk rLkÞtrºkík fhe þfkÞ Au. çkÕçkÚke íkkÃk{kLk ðÄkhe þfkÞ Au, fu{ fu Vuõxhe{kt 10 ÷k¾ sux÷k çkÕçk Au! «kuzõþLk Ëhr{ÞkLk çkLke hnu÷k Ã÷uLkLkk {k¤¾kLku {qð fhðk {kxu fw÷ 6 ykuðhnuz ¢uELk rVx fhkÞu÷e Au. s{eLk Ãkh Mkk{kLkLke nuhkVuhe {kxu. f{o[kheykuLku Vuõxhe{kt s yuf søÞkyuÚke çkeS søÞkyu sðk {kxu 1300 MkkRf÷ (xÙkÞrMkf÷ Mkrník) hk¾ðk{kt ykðe Au. VuõxheLkk Ëhðkò Ãkh fhkÞu÷kt ÃkuE®LxøMk rðï{kt MkkiÚke {kuxkt ÃkuE®LxøMk fu økúkrVõMk nkuðkLke LkkUÄ røkLkuMk ðÕzo hufkuzuo fhe Au. yuf økýíkhe «{kýu yuðhus MkkEÍLkkt

{kuíkeLke fe{íke ðkíkku

{ku

íke {kxu Ãk÷o þçË òýeíkku Au. Ãkhtíkw yk WÃkhktík hexk, {køkohux, {køkkuox, {uøke, økúux÷, {kòuohe suðkt þçËku Ãký {kuíke {kxu ðkÃkhðk{kt ykðu Au. Ãk÷o yux÷u fu {kuíkeLkku rðrðÄ «fkhLkku WÃkÞkuøk nòhku ð»ko ÃkqðuoÚke fhðk{kt ykðu Au. Âõ÷ykuÃkuxÙk íkuLkk «u{e {kfo yuLxkuLke íkhV ÃkkuíkkLkku «u{ ÔÞõík fhðk ðkELk{kt {kuíke ykuøkk¤eLku Ãkeíke. hku{Lk sLkh÷ rðþur÷yMku íkuLke {kíkkLke yu®høMkLkwt fe{íke {kuíke ðu[eLku íku{ktÚke WÃksu÷e ®f{ík{ktÚke íkuLkk MkiLÞLkku ¾[o fkZâku níkku. r{fe{kuíkku ðeMk ð»koLke ô{hÚke rËðMkLkk hkus çku {kuíke øk¤e síkkt. íku{Lkwt {kLkðwt níkwt fu {kuíkeLku fkhýu MðkMÚÞ íktËwhMík hnu Au.

CMYK

rðïLkk MkkiÚke òýeíkk {kuíkeLkwt Lkk{ Au ÷k ÃkuhuøkúeLkk. yk {kuíke y{urhfk{ktÚke {¤e ykÔÞwt níkwt yLku íku fçkqíkhLkk #zk sux÷wt fË Ähkðu Au. yk {kuíke nk÷{kt õÞkt Au íkuLkk rðþu {ík{íkktíkh Au. òufu MÃkuLkLkk ®føk rVr÷Ãk çkeò, #ø÷uLzLkk {uhe xâwzh, LkuÃkkur÷ÞLk ºkeò rðrðÄ

2142 {fkLkku yk VuõxheLke søÞk{kt Mk{kE þfu yu{ Au. f{o[kheyku {kxu Vuõxhe{kt 19 fkVuxurhÞk Au, su{kt hkusLkwt 17,000 rzþeMk ¼kusLk çkLku Au. Mkk{kLÞ heíku {kuxk fËLkk Ã÷uLkLku htøkðk{kt 272 rf÷kuøkúk{ ÃkuELx (htøkku) ðÃkhkíkwt nkuÞ Au. xqrhMx MÃkkux 1967{kt nsw íkku Vuõxhe ÃkqhuÃkqhe [k÷w ÚkkÞ yu Ãknu÷kt s ÷kufku òuðk ykððk {ktzâk fu rð{kLkku çkLkkðíkwt fkh¾kLkwt fuðwtf

MEGA

Vuõxhe Au? VuõxheLke rçkLkMk¥kkðkh xqh íkku 1967Úke s þY ÚkE økE. yu ð»kuo s íÞkt 13,000 sux÷k {w÷kfkíkeyku ÃknkUåÞk. ÷kufkuLkku «ðkn Mkíkík ðÄíkku síkku òuE ftÃkLkeyu s 1968Lkk ð»ko{kt çkku#øk VuõxheLke {Vík xqh fhkðe þfu yuðe ÔÞðMÚkk ykht¼e ËeÄe. Mk¥kkðkh xqh [k÷w ÚkE yu ð»kuo «ðkMkeyku ðÄeLku 39,401 ÚkÞk. ðhMkkuðhMk «ðkMke ðÄíkkt òÞ Au. nðu Ëh ð»kuo yuf ÷k¾ fhíkkt ðÄkhu «ðkMkeyku ynª ykðu Au. íÞkt ÃknkU[Lkkhk Ëhuf òuE þfu Au fu r��ïLkk MkkiÚke {kuxk fkh¾kLkk{kt fE heíku støke fËLkkt rð{kLkku çkLku Au! «ðkMkeykuLkk ðÄíkk «ðknLku fkhýu ð¤e 1984{kt çkku#øku yuf Ãkh{uLkLx xqh MkuLxh ¾ku÷e LkkÏÞwt. yu xqh MkuLxh Ãkkuíku s 5,500 [kuhMk Vex{kt Vu÷kÞu÷wt Au. íÞkt çkku#økLkkt {kìzÕMk MkrníkLke yiríknkrMkf [eòu «ËŠþík fhkE Au. íkku ð¤e yuf 100 MkexLkwt rÚkÞuxh Ãký Au. 2005{kt çkku#øku ^Þw[h ykuV ^÷kEx yurðyuþLk MkuLxh Ãký ¾wÕ÷tw {qõÞwt Au. Mk{Þu {kuíkeLkk {kr÷f hÌkk níkk. AuÕ÷u yk {kuíke yur÷ÍkçkuÚk xu÷hu ¾heãwt nkuðkLkwt {kLkðk{kt ykðu Au. ÃkŠþÞkLke ¾kze fe{íke {kuíke {u¤ððkLkku yLkLÞ †kuík økýðk{kt ykðu Au.

AMAZING

VuõxTMk [{f yLku Ëu¾kðLku fkhýu nehkLke ÷kufr«Þíkk ðÄe níke. suLke yMkh {kuíkeLkk WÃkÞkuøk Ãkh Ãkze níke. 1700Lkk økk¤k{kt {kuíkeLkku WÃkÞkuøk Mkkð LkrnðíkT «{ký{kt Úkðk ÷køÞku níkku. òÃkkLkLke yfkuÞk Ãk÷o {kxu òýeíke çkúkLz r{fe{kuíkku fkufe[e r{fe{kuíkkuLkk Lkk{ ÃkhÚke òýeíke çkLke Au. 1900Lkk økk¤k{kt r{fe{kuíkkuyu {kuíkeLke ¾uíke fhðkLke þYykík fhe níke. yk yfkuÞk {kuíkeLku r{fe{kuíkku çkúkLz nuX¤ yktíkhhk»xÙeÞ Míkhu òýeíkk çkLÞk.


CMYK

4

hrððkh, 25 rzMkuBçkh, h011

www.sandesh.com

fkuELkkuÞ «u{ ykuAku LkÚke nkuíkku. çkMk, rLk¾k÷Mk W»{kLkk MÃkþoÚke, ÚkeS økÞu÷e ÷køkýeykuLku ðnkððkLke nkuÞ Au

økheçkLkwt ¼÷wt ÚkÞwt LkÚke. fkìtøkúuMkLkk Þwðhks W¥kh «ËuþLke ¼ku¤e sLkíkkLku ¼h{kðe hÌkk Au. ynª fkuý ¼h{kðíkwt LkÚke, yu Þûk«&™ Au!

200{wt yk®÷økLk!

{k

hk rÃkíkk nkuÂMÃkx÷{kt níkk. íku{Lku ÃkurL¢ÞkMkLkwt fuLMkh Au íkuðwt rLkËkLk ÚkÞwt níkwt. fuLMkh ykøk¤ ðÄe økÞwt níkwt. zkìõxhku ¼hÃkqh fkurþþ fhe hÌkk níkk, Ãký íku{ýu þYykíkÚke s y{Lku sýkðe ËeÄwt níkwt fu nðu zuzeLke ®sËøke ºkýÚke A {rnLkkLke s økýkÞ. ÃkurL¢ÞkMkLkk fuLMkh{kt hurzÞuþLk fu fu{kuÚkuhkÃke yÃkkíkkt LkÚke íkuÚke ykþk íkku ykuAe s níke. nkuÂMÃkx÷Lkk RLxuÂLMkð fuh ÞwrLkx{kt íkuyku yuf s ÂMÚkrík{kt [¥kk MkqE hnuíkk, fu{ fu þheh{kt RLxÙkrðLkMk xâqçkku ÷økkzu÷e níke. Mkíkík {kurLkxh Ãkh íku{Lke ÂMÚkrík sýkðkíke yLku Mkíkík íkuLke LkkUÄ hnuíke. yu{Lkwt MkwáZ yLku {ktMk÷ þheh Úkkuzk s rËðMk{kt yzÄwt ðsLk økw{kðe [qõÞwt níkwt. Úkkuzk rËðMk ÃkAe yuf ðkh rÃkíkkLku ßÞkhu çkuXk fhðk{kt ykÔÞk íÞkhu {khkÚke hnuðkÞwt Lknª. nwt íku{Lke ÃkkMku sE çkkuÕÞku, “zuze, ík{khe MkkÚku su ÚkÞwt Au íkuLkkÚke {Lku Ãký ¾qçk Ãkezk ÚkkÞ Au. {khu ík{khe LkSf ykððwt Au, ík{Lku «u{Úke ¼uxðwt Au, ík{Lku ¾kíkhe ykÃkðe Au fu {Lku ík{khe fux÷e sYh Au - {Lku ík{khe ÃkkMku ykððk Ëku.” nwt ÍqõÞku yLku nkÚk Ãknku¤k fhe íku{Lku ¼uxðk økÞku, Ãký íku{Lkk ¾¼k yLku nkÚk y¬z ÚkE økÞk. “õ{ ykuLk zuze, {khu Mkk[u s ík{Lku ¼uxðwt Au.” íku{Lkk [nuhk Ãkh ykùÞo níkwt, MíkçÄíkk

yLkwMktÄkLk fur÷zkuMfkuÃk

ÃkÚkkhe ÃkkMku sELku ½kÞ÷ MkirLkfku MkkÚku nkÚk r{÷kÔÞku. yu fk{ fhðk{kt f÷kfku ðeíke økÞk. Úkkfu÷k ®÷fLk yk¾hu MkßÞoLk MkkÚku yuLke ykìrVMk{kt ÃkkAk VÞko. yu ð¾íku yuf {kýMku ykðeLku fÌkwt fu “yuf ðkuzo çkkfe hne økÞku níkku y™u íÞktLkk ½kÞ÷ MkirLkfku «urMkzuLxLku {¤ðk {køku Au. ®÷fLk íkku ÚkkfeLku ÷kuÚk ÚkE økÞk níkk. yux÷wt s Lknª MkßÞoLk Ãkkuíku Ãký Úkkfe økÞk níkk. yuýu «urMkzuLxLku ykhk{ fhðkLke Mk÷kn ykÃke, Ãký ®÷fLku fÌkwt fu MkirLkfku rLkhkþ ÚkE sþu y™u MkßÞoLk MkkÚku sELku Ëhuf MkirLkf MkkÚku nMíkÄqLkLk fÞwO. ®÷fLkLke ÃkíLkeyu yu{Lku ÃkqAâwt, “ík{u MkÃkLkk{kt {kLkku Aku?” ®÷fLku fÌkwt, “nwt {kLkwt Awt fu Lknª yu ðkík sðk ËEyu Ãký økE hkíku {Lku yuf MkÃkLkwt ykÔÞwt níkwt. su {Lku ÞkË ykÔÞk s fhu Au.” r{rMkMk ®÷fLku yu fnuðkLkku ykøkún fÞkuo. (yu ÷ktçkk MkÃkLkkLkwt ®÷fLku rðMíkkhÚke ðýoLk fÞwO yuLkku Mkkh nwt xqtf{kt ÷¾wt Awt.) yu{ýu fÌkwt fu “yu MkÃkLkk{kt Ãknu÷kt M{þkLk suðe þktríkLkku yLkw¼ð ÚkÞku. ÃkAe yufkyuf s ½ýk {kýMkkuLku zqMkfkt ¼heLku hzíkkt Mkkt¼éÞk. ÃkÚkkhe AkuzeLku yu Lke[u økÞk. zqMkfkt Mkt¼¤kÞkt Ãký fkuE {kýMkLku yu{ýu òuÞku Lknª... Ãkqðo íkhVLkk Y{{kt yu{ýu MkirLkfkuLku [kufe fhíkk òuÞk yLku ½ýk {kýMkkuLku òuhÚke hzíkkt òuÞk. yuf MkirLkfLku yu{ýu ÃkqAâwt, “ÔnkEx nkWMk{kt fkuý økwshe økÞwt Au?” “«urMkzuLx” yuýu fÌkwt, yuf níÞkhkyu yu{Lke níÞk fhe Au. ®÷fLk yu{Lke ÃkíLkeLku fÌkwt,“òufu, yk{ íkku yk yuf MkÃkLkwt s níkwt. Ãký fkuý òýu fu{ yu {khku fuzku Akuzíkwt s LkÚke.” yktíkhrðøkúnLkku ytík ykÔÞku níkku. nðu ®÷fLk yu{Lke íkrçkÞík MkwÄkhðk RåAíkk níkk. yk{ íkku yu{Lku Lkkxfku yLku ¾kMk fheLku h{qS Lkkxfku øk{íkkt níkkt. yLku su hkºku yu{Lke níÞk ÚkE yu hkºku rÚkÞuxh{kt ‘yðh y{urhfLk frÍLMk’ Lkk{Lkwt h{qS Lkkxf níkwt, Ãkhtíkw yu Lkkxf yu{ýu òuÞwt níkwt y™u çkeS ðkh òuðkLkwt yu{Lku øk{íkwt Lknkuíkwt, Ãkhtíkw yu{Lke ÃkíLkeLkku ykøkún níkku fu yu{Lku ftÃkLke ykÃkðk {kxu ®÷fLku Lkkxf òuðk ykððwt. ®÷fLku ½ýe ykLkkfkLke fhe Ãký ÃkíLke {uhe {kLku yu{ Lknkuíke. ®÷fLk íkiÞkh ÚkÞk. yu ð¾íku s sLkh÷ økúktx yLku yu{Lkkt ÃkíLke {¤ðk ykÔÞkt. ®÷fLkLku ÚkÞwt

níke. y{u çkLLku yuðk níkk fu ÷køkýeyku {wõíkÃkýu ËþkoððkLkwt y{khk Mð¼kð{kt Lknkuíkwt. {U fÌkwt, “òu ík{u Úkkuzk ðÄw Ÿ[k Úkkyku íkku nwt {khk nkÚk ík{khe ykMkÃkkMk ðªxe þfwt.” Vhe {U «ÞíLk fÞkuo. yk ð¾íku íkuyku ðÄkhu íktøk ÚkE økÞk. íku{kt íku{Lkku sqLkkuÃkwhkýku økwMMkkuÞ níkku íku {U òuÞwt. {Lku ÚkÞwt yk {Lku Lknª øk{u. òu íkuyku {]íÞw Ãkk{þu yLku y{khe ðå[u nt{uþkt níke yuðe Xtze s ÷køkýeyku hnuþu íkku Xef Lknª. {khu Xtzk MktçktÄkuLke yk Ëeðk÷ íkkuzðkLke Ãknu÷ fhðe s Ãkzþu.

xqtfe ðkíkko nuhkuÕz yu[. ç÷q{rVÕz ð»kkuoÚke nwt {khk rÃkíkkLke Ëhuf ðkíkLku íku{Lkk yýøk{k fu ríkhMfkh íkhefu s òuíkku yLku íkuLkkÚke ¾hkçk ÷økkze {Lkku{Lk íku{Lkk Ãkh ykûkuÃk {qfíkku, ‘íku{Lku {khe Ãkhðk s LkÚke.’ yíÞkhu {Lku [kuϾwt Mk{òíkwt níkwt fu íku{Lku ¼uxe ÷uðwt yu ^õík íku{Lkk {kxu Lknª, {khk {kxu Ãký yux÷wt s sYhe níkwt. {khu íku{Lku sýkððwt níkwt fu nwt íku{Lku ¾qçk [kníkku níkku, [knwt Awt yLku {khu íku{Lkk rðhkuÄLku Ãký ykuøkk¤ðku níkku. {khk rÃkíkk økt¼eh, sðkçkËkh yLku ¾k{kuþ ÔÞÂõík níkk. íku{Lkk çkk¤Ãký{kt fËk[ fu nðu Lkkxf òuðk sðk{ktÚke çk[e þfkþu, Ãký {uhe {kLku yu{ Lknkuíke. ®÷fLk rðLkk yu sðk {ktøkíke s Lknkuíke. yk¾hu Lk Aqxfu ®÷fLku fÌkwt, “Xef Au, {uhe, nwt ykðeþ. Ãký òu RríknkMk{kt y{urhfkLkk ‘þneË «{w¾’ íkhefu {khku WÕ÷u¾ Lk ÚkkÞ íkku {khe Äkhýk{kt nwt ¾kuxku níkku yu{ nwt {kLkeþ.” yLku yu{Lke Äkhýk Mkk[e Ãkze. rÚkÞuxh{kt s yu{Lke níÞk ÚkE.

®÷fLkLkk Mkwrð[khku SðLk¼h fktxk Ëqh fheLku, ßÞkt Ãký Vq÷ Qøke þfu íku{ nkuÞ íÞkt íku Akuz ðkððkLkku {U «ÞíLk fÞkuo Au. nwt fkuELkku økw÷k{ ÚkðkLkwt ÃkMktË Lk fhíkku nkuô íkku {khu fkuELkk {kr÷f ÚkðkLkwt ÃkMktË Lk fhðwt òuEyu. òu þktrík [kníkk nku íkku ÷kufr«ÞíkkÚke Ëqh hnku. Ãkøk {qfíke ð¾íku ÞkuøÞ søÞkyu {qfku Aku fu Lknª íkuLke ¾kíkhe fhku. ÃkAe {¬{ ÚkELku Q¼k hnku. fkuxo frsÞk rLkðkhðkLkku «ÞíLk fhku. Ãkkzkuþeyku ðå[u Mkw÷un fhkððkLkwt ÃkMktË fhku. ðfe÷kuyu Mkw÷un fhkðeLku þktrík MÚkkÃkðkLkwt fk{ fhðwt òuEyu. íkkuÃký yu{Lke ðfe÷kík Mkkhe heíku [k÷þu. [krhºÞ ð]ûk suðwt Au. «ríkck yuLkku ÃkzAkÞku Au. Aíkkt ykÃkýu ÃkzAkÞkLkku s rð[kh fheyu Aeyu. Ãkkur÷rxrþÞLkku (hksfkhýeyku) Äkhu Au yu fhíkkt ÷kufku MkíÞLke ðÄw LkSf nkuÞ Au. ßÞkhu fkuELku nwt {khku r{ºk çkLkkðwt íÞkhu nwt þwt yuf þºkwLkku Lkkþ LkÚke fhíkku? yuðk rLkùÞ MkkÚku ykÃkýu ¾zk Aeyu fu ÷kufkuLke, ÷kufku îkhk [k÷íke, ÷kufku {kxuLke yk MkhfkhLkwt yk hk»xÙ Ähíke WÃkhÚke Lkkþ Lk Ãkk{u. (rðïrðÏÞkík økurxMkçkøkoLkk «ð[Lk{ktÚke) y{urhfk òu Ãkkuíku ÃkkuíkkLkku rðLkkþ Lknª fhu íkku çknkhLke fkuE þÂõík íkuLkku Lkkþ Lknª fhe þfu.

rðrðÄ MktMf]rík r{ÚÞkr¼{kLk (hurMkMk) Ähkðíkk ÷kufku Au. íkuyku Wã{eyku níkk yLku ÷nuhe ðÄkhu Au íku{ Ãký Mkk{kLÞ heíku {kLkðk{kt ykðu Au. MÃkurLkþ ÷kufku yk¾k ÞwhkuÃk yLku Ërûký yLku W¥kh y{urhfk{kt {kuxe MktÏÞk{kt MÚk¤ktíkh fheLku økÞk nkuðk Aíkkt çkeò ËuþkuLkk ÷kufkuLku ÃkkuíkkLkk Ëuþ{kt MÚkkÞe Úkðk nku ð kLkw t ÃkMkt Ë fhíkk LkÚke.

{kLkrMkfíkk MÃkurLkþ ÷kufkuLke {kLkrMkõíkk rð»ku

íku{Lku íku{Lkkt {kíkkrÃkíkkyu ÷køkýeyku Ãkh fkçkq hk¾ðkLke íkk÷e{ ¾qçk ykÃke nþu. y{khe ðå[uLkk ðÄe økÞu÷k ytíkh {kxu íku{Lku sðkçkËkh XuhððkLke {khe sqLke ykËík yíÞkhu õÞktf økkÞçk ÚkE økE níke. {khu íku{Lku {khk «u{Lke ðkhtðkh ¾kíkhe ykÃkðe níke. {U fÌkwt, “f{ ykuLk, zuze. ík{khk nkÚk ¾ku÷ku, íkuLku {khe ykswçkksw ðªxk¤ku.” nwt íku{Lke ÃkÚkkhe Ãkh ÍqõÞku. íku{Lkk nkÚk {khe Vhíku ðªxkÞk. “nðu nkÚkLku ðÄkhu ¼ezku. {Lku LkSf ÷ku. nk zuze, yk{ s.” yuf heíku òuíkkt nwt {khk rÃkíkkLku yk®÷økLk fu{ ykÃkðwt íku çkíkkðe hÌkku níkku. íku{ýu {Lku økkZ yk®÷økLk ykÃÞwt yLku yuf [{ífkh ÚkÞku. íku{Lkk «íÞuLkk «u{Lkku Ãkkhkðkh {khk ÓËÞ{kt Q{xâku. ð»kkuoÚke y{u {¤íkk íÞkhu Võík nkÚk {u¤ðíkk yLku yufçkeòLku ÃkqAíkk, “nÕ÷ku, nkW ykh Þw?” yksu y{u çkLLku yk rLkfxíkk {kýe hÌkk níkk yLku ðkhtðkh {kýðk {køkíkk níkk. íkkuÃký {U òuÞwt fu íku{Lkk{kt ykLktË yLku ÷køkýeLkwt {kuswt QXíkwt íÞkhu íku{Lkk Ãkux{kt fþwtf íkhVze QXíkwt yLku y{khwt yk®÷økLk íkqxe síkwt. íkuykuLku MðMÚk Úkíkkt {rnLkkyku ÷køÞk. Auðxu yuðku Mk{Þ ykÔÞku ßÞkhu íkuyku ÃkkuíkkLkk{kt òøkíke ÷køkýeykuLku íku{Lkk nkÚk îkhk {khk{kt ðnkðe þõÞk. íkuyku ÃkkuíkkLke {u¤u {Lku ¼uxðkLke RåAk Lk fhu íÞkt MkwÄe Ëhuf ð¾íku {U Ãknu÷ fhe yLku íku{Lku ¼uxíkku hÌkku, ðkhtðkh-ðkhtðkh. Ëhuf ð¾íku íku{Lku {LkÚke ykÄkh ykÃkíkku hÌkku. ð»kkuoLke íku{Lke xuð Akuzðk{kt íku{Lku Ãký ðkh íkku ÷køku Lku! Ãký yk¾hu ÃkzËku nxâku, Ëeðk÷ku íkqxe. y{u çkLLku {wõíkÃkýu «u{ ðnkðíkkt þe¾e økÞk. y{khe ðå[u yuf Lkðe W»{k òøke QXe. ÷øk¼øk 200 ðkh nwt yu{Lku ¼uxâku nkuEþ yLku yuf rËðMk y[kLkf íku{Lkwt ÓËÞ VkzeLku çkku÷íkk nkuÞ íku{ íkuyku ®sËøke{kt Ãknu÷e ðkh çkku÷e QXâk, “ykE ÷ð Þw”

÷kMx ÷kRLk «u{ MðkMÚÞ ykÃku Au, rLkhkuøke çkLkkðu Au : ykÃkLkkhLku Ãký, Ãkk{LkkhLku Ãký. - zkì. fk÷o {urLkLsh (‘MLkunLkwt MkkIËÞo’ ÃkwMíkf{ktÚke, «fkþf: ykh. ykh. þuX, y{ËkðkË) ðkík fhðkLkwt íku{Lkk {kLkrMkf çktÄkhý{kt hku{Lk fuÚkkur÷f [[uo su ¼køk ¼sÔÞku Au íkuLku æÞkLk{kt ÷eÄk rMkðkÞ þõÞ LkÚke. yk ‘fuÚkkur÷rMkÍ{’ MÃkuLkLke «òLkwt yuf hk»xÙeÞ ð÷ý Au yLku íkuLke MkkÚku s ykí{MkL{kLkLke íkeðú ¼kðLkk (ykuLkh) íku{s çknkËwhe yLku Ãkwhw»kíð ({urfM{ku)Lke ¼kðLkkLkku ykŠð¼kð Ãký íku{Lkk Mð¼kð{kt sýkÞ Au. yk çkÄkt ÷ûkýku MÃkurLkþ MkkrníÞ, f÷k yLku rVÕ{ku{kt yLkuf heíku «fx ÚkkÞ Au. yk¾e ËwrLkÞk{kt MÃkuLk òu fkuE çku s çkkçkíkLku fkhýu òýeíkwt nkuÞ íkku íku Au çkw÷VkE®xøk yLku V÷u{uLfku Mktøkeík. çkwVkE®xøk{kt MÃkurLkþ ÷kufku{kt «ðíko{kLk «çk¤ Ãkwhw»kíð yLku çknkËwheLkku økwý «rík®çkrçkík ÚkkÞ Au íkku íku{Lkk Mktøkeík{kt íku{Lke ðirðæÞíkk íkÚkk ÃkkuíkkLke MktMf]rík {kxuLkwt økkihð «rík®çkrçkík ÚkkÞ Au. yk{ Aíkkt, Mk{økú árüyu òuíkkt çkeS ÞwhkurÃkÞLk «òLke íkw÷Lkk{kt MÃkurLkþ ÷kufku{kt ÔÞÂõíkðkËe ð÷ý yíÞtík ðÄkhu Ëu¾kÞ Au. 1975 ÃkAe íku{Lku {¤u÷e ðiÞÂõíkf Mðíktºkk òríkøkík rðr¼LLkíkkLku yrík¢{eLku íku{Lke {kLkrMkfíkkLkku yuf ¼køk çkLke økE Au. ykÚke Ëhuf MÃkurLkÞkzo{kt fux÷kf Mkk{kLÞ økwýku nkuðk Aíkkt Ëhuf MÃkurLkÞkzo çkeòÚke íkÆLk swËku yLku y÷øk ÔÞÂõíkíð Ähkðíkku sýkÞ Au. smt2@rediffmail.com

ðkíkLkwt ðíkuMkh ÃkuþLxLke ykøk¤ ËkYLkkt Ëq»kýkuLkwt ÓËÞÿkðf ðýo™ fÞwO. yu{Lkku WÃkËuþ yux÷ku yMkhfkhf níkku fu ËkYrzÞk ËhËeLkwt íkífk÷ ÓËÞ ÃkrhðíkoLk ÚkE økÞwt. “Mkknuçk, çkÄk zkìõxhku ÃkkMku ík{khk suðe ðkýe nkuÞ. Mk{òððkLke þÂõík nkuÞ íkku ËwrLkÞk{kt yuf ËkYrzÞku Lk hnu.” ÃkAe W{uÞwO “nwt íkku yk ½zeÚke s ËkY Akuze Ëô Awt, Ãký ½h{kt 24 çkkux÷Lkwt yuf fkxqoLk Ãkzâwt Au yuLkwt þwt fhwt? VUfe Ëô?” zkìõxh søkíkLkwt Íuh ÃkeLkkhk þtfhLke su{ øk¤u LkkøkLke su{ MxuÚkkuMfkuÃk ÷Ãkuxíkkt çkkuÕÞk, “yu{ fh Lku, {khu íÞkt {kuf÷e ykÃk.” frðykuyu y{wf þuhku íkku y{khk MkkErfÞkrxÙMxku {kxu s ÷ÏÞk Au. f¼ef¼e Þqt ¼e n{Lku yÃkLku rË÷ fku çkn÷kÞk ni rsLk çkkíkkU fku ¾wË Lknª Mk{Íu ykihku fku Mk{ÍkÞk ni fnu ð kÞ Au fu MkkErfÞkrxÙ M xku L ku ¼økðkLku rðrþü þÂõík ykÃke Au. yu çkeòLkku {qz Ãkkh¾e þfu Au. çku Lkku{o÷ {kýMkku fþuf {¤u íkku yufçkeòLku ÃkqAu fu, “nwt {ò{kt Awt, ík{Lku fu{ Au?”

¼tðhe fuMk : hksMÚkkLk{kt hksfeÞ fxkufxe

rþÞk¤w Mkºk

[[koMÃkË {wÆku : ÷kufÃkk÷ [[koMÃkË Lkuíkk : r[ËBçkh{T r[ËBçkh{T nkÞ nkÞ!

sLkíkkLku fkuý ¼h{kðu Au?

rþÞk¤w Mkºk{kt yÃkuûkk yLkwMkkh s {kU½ðkhe, fk¤wt Lkkýwt yLku y{wf rðÄuÞfkuLke [[koLke MkkÚku MkkÚku ÷kufÃkk÷Lkku {wÆku MktMkË{kt MkkiÚke ðÄw [[ko{kt hÌkku níkku, Ãkhtíkw MkkiÚke [[koMÃkË LkuíkkLke ðkík fhðe nkuÞ íkku fuLÿeÞ øk]n{tºke r[ËBçkh{T rþÞk¤w MkºkLkk Ãknu÷k rËðMkÚke s rððkËku ðå[u ½uhkÞu÷k hÌkk. 2011{kt MkkiÚke økksu÷ xw-S MÃkuõxÙ{ fki¼ktz{kt xur÷fku{ {tºke yu. hkòLke MkkÚku MkkÚku íkífk÷eLk Lkkýk{tºke Ãke. r[ËBçkh{T Ãký yux÷k s Ëkur»kík nkuðkLkk ykhkuÃk MkkÚku yu L kzeyu îkhk r[ËBçkh{T L kku çkrn»fkh fhðk{kt ykÔÞku níkku yLku íku{Lkk hkSLkk{kLkk QnkÃkkunu MktMkËLkk yLkuf rËðMkkuLke fkÞoðkneLku ¾kuhðe Lkk¾e níke. MktMkË{kt ‘r[ËBçkh{T nkÞ nkÞ’ yLku ‘r[ËBçkh{T hkSLkk{w t ykÃkku’Lkk Lkkhkyku çkw÷tË çkLkíkk hÌkk níkk. yu{ktÞ ð¤e, rËÕneLkk nkux÷ {kr÷f yuMk.Ãke. økwÃíkkLkk Auíkh®ÃkzeLkk fu M k{kt r[ËBçkh{u Ãkku í kkLkk ÃkËLkku Ëw h w à kÞku ø k fhðkLkku {k{÷ku ykðíkkt ¼ksÃkLkk LkuíkkykuLku r[ËBçkhLkku rðhkuÄ fhðkLkku Lkðku {wÆku {¤e økÞku níkku. yÄq h k{kt Ãkqhwt r[ËBçkh{u yk ytøku MktMkËLke çknkh {erzÞk{kt rLkðuËLk ykÃkíkkt òýu çk¤íkk{kt ½e nku{kÞwt yLku ¼ksÃku r[ËBçkh{ rðhwØ rðþu»kkrÄfkh nLkLkLkku «Míkkð ÷kððkLkku rLkýoÞ fÞkuo níkku. rðÃkûkLke fkuE fkhe Vkðe Lknkuíke, Ãký ÷køku Au, Mðk{e s r[ËBçkh{TLku Ãknkut[þu!

[qtxýe Ãkt[ Vuçkúwykhe{k[o{kt s Ãktòçk, W¥khk¾tz, økkuðk yLku {rýÃkwhLke MkkÚku MkkÚku s W¥kh «Ëuþ{kt Ãký [qtxýe Þkusðk Äkhu Au. yk{ íkku hksfeÞ Ãkûkkuyu [qtxýeykuLke íkiÞkheyku fux÷kÞ {rnLkkÚke ykht¼e ËeÄe Au. {kÞkðíkeyu ÃkkuíkkLkku ‘íkks’ ò¤ðe hk¾ðk {kxu W¥kh «Ëuþ rð¼ksLkLkku {kMxhMxÙkuf {kheLku ík{k{ ÃkûkkuLku A¬z ¾ðzkðe ËeÄe níke. fkììtøkúuMk {nk{tºke hknw÷ økktÄe Ãký W¥kh «Ëuþ Ãkh æÞkLk furLÿík fhe hÌkk Au. íkksuíkh{kt íku{ýu {kÞkðíke MkhfkhLkk

çku MkkErfÞkrxÙMx {¤u íkku yufçkeòLku ÃkqAu, “Ëu¾kÞ Au fu ík{u íkku {ò{kt Aku, {Lku fu{ Au?” ðk¤tËLkk ðk¤ fkuý fkÃku? yLku ËhSLkwt {kÃk fkuý ÷u? yuðku «&Lk çkk¤Ãký{kt çkk¤Mkns ¼kðu ÚkÞu÷ku. nðu MkkErfÞkrxÙTMxLke Mkkhðkh fkuý fhíkwt nþu, yu «&Lk ÚkkÞ Au, fu{ fu Ëhuf MkkErfÞkrxÙMx Ãkkuíku s yuf rzrVfÕx fuMk nkuÞ Au Ãký yux÷k [çkhkf nkuÞ Au fu ËhËeLku yuLke ¾çkh Ãkzðk Ëuíkk LkÚke. {khk yuf rðîkLk MkkErfÞkrxÙMx r{ºkLku {U ÃkqAâwt fu, “ík{u òuÞu÷ku MkkiÚke rzrVfÕx fuMk fÞku?” yu{ýu sðkçk ykÃÞku... “nk níkku, yuf Ãkkøk÷ Ãkqhku Ãkkøk÷! rçk÷fw÷ VuLxMkeLke ËwrLkÞk{kt, fÕÃkLkkMk]rü{kt Sðíkku níkku. yu yuðwt {kLkíkku fu ykr£fk{kt fku E yu L kk fhkuzÃkrík fkfk hnu Au. suLku yu fËe {éÞku LkÚke. Ãký yuLku ©Øk níke fu yu rçkLkðkhMk {he sðkLkk Au Lku yuf rËðMk yu{Lkwt ðe÷ ÷uxh{kt ykðþu yLku yuLku fhkuzkuLkku ËÕ÷ku {¤þu.” {Lku hMk Ãkzâku, {U ÃkqAâwt. “ÃkAe?” zkìõxhu ðkík ykøk¤ [÷kðe, “ÃkAe þwt, ð¤e fu{u fhe yu rð[kh yuLkk {Lk{ktÚke Lk Lkef¤u. fk{ÄtÄku Akuze yu ÷uxhLke çkMk hkn òuÞk fhu. Mke®xøMk fhe, Ãký yu s ðkík ÷uxh{kt ðe÷ ykðþu, fhkuzku {¤þu. yk ¼qík Wíkkhðk òíkòíkLke Ëðkyku ykÃke fkuE Vhf Lknª. ELsuõþLkku ykÃÞkt... yu s nk÷ík. Mkøkktykuyu ¼qðk¼økík çkÄwt fhkðe òuÞwt Auðxu ftEfux÷k Mkkux (EMkexe) {qõÞk íÞkhu {ktz Mkkhku ÚkÞku. ÃkAe íkku çkÄwt yufË{ Mkkhwt s níkwt. xÙex{uLx ðkuÍ yu ç Mku Õ Þw x ÷e MkõMku M kVw ÷ , fhku z ku YrÃkÞkLkk ðkhMkkLkwt ¼qík Qíkhe økÞwt {øks ÃkhÚke. zkÌkku ÚkE Mkkzk Ãkkt[ nòhLkk ÃkøkkhLke Lkkufhe Ãký fhðk {ktzâku...” {U ÃkqAâwt. “ÃkAe?” zkìõxhu yk{ ðkík Ãkqhe fhe, “ÃkAe þwt.. çkÄwt çkhkçkh s níkwt. yuðk{kt ykr£fkÚke Ãku÷ku MxwrÃkz suðku ÷uxh ykÔÞku fu ík{khk fkfk ík{khu {kxu fhkuzkuLke òÞËkË {qfe økÞk Au yLku rçk[khku Vhe Ãkkøk÷ ÚkE økÞku . yk½kíkÚke...” òýe økÞku Awt yks fþwt òýíkku LkÚke þwt ËËo þwt E÷ks fþwt òýíkku LkÚke.??

íkuLkk r{ºkku yLku MktçktÄkuLku [uf fhe ÷uòu. ík{Lku íkuLke Mkk[e yku¤¾ {¤e sþu. {kýMk ÃkkuíkkLke ËkuMíke yLku ÃkkuíkkLkku MktçktÄ fux÷ku ò¤ðu Au íkuLkk WÃkhÚke Ãký íkuLkwt {kÃk Lkef¤u Au. MktçktÄku ðkhtðkh çkLkkððk yLku íkkuzðk çkhkçkh LkÚke. {kýMkLku Mkhðk¤u ÃkkuíkkLkk MktçktÄ s fk{ ÷køkíkk nkuÞ Au. fk{ ÷køkðwt yux÷u sYh Ãkzâu ykŠÚkf {ËË fhðe fu {u¤ððe yu LkÚke. fk{ ÷køkðwt yux÷u ßÞkhu sYh Ãkzu íÞkhu Lkiríkf heíku MkkÚku Q¼k hnuðwt. {kýMkLku {kýMkLke ykŠÚkf sYh Ãkzu Au íkuLkk fhíkkt ðÄw {kLkrMkf sYh Ãkzu Au. Ëhuf ÃkkMku fkuE yuðe ÔÞÂõík nkuðe òuEyu suLke ÃkkMku yu ÔÞõík ÚkE þfu. suLke ÃkkMku ¾k÷e ÚkE þfkÞ, Q¼hku Xk÷ðe þfkÞ yLku n¤ðkþ rV÷ fhe þfkÞ íkuðk ÷kufkuLke nt{uþkt yAík nkuÞ Au. òu ík{khe ÃkkMku yufkË-çku ykðk ÷kufku nkuÞ íkku yu Ãkqhíkkt Au. çkkfe ®sËøke{kt fkuE íkf÷eV fu Ëw:¾Úke níkkþ Lk Úkðwt, WËkMk Lk Úkðwt, yu áZíkk s ík{Lku ík{khk {køkoÚke rð[r÷ík Úkíkkt hkufþu. {w~fu÷e, Ëw:¾ y™u rLkhkþk íkku ®sËøke{kt ykððkLkkt s Au. yuf {k¤e níkku. íkuLkk r{ºkyu íkuLku yuf ðkh ÃkqAâwt fu, ®sËøke{kt ½ýwtçkÄwt ykÃkýLku Lk øk{íkwt nkuÞ yuðwt þk {kxu ÚkkÞ Au? {k¤eyu MkhMk ðkík fhe. íkuýu fÌkwt fu nwt Vq÷Akuz WAuhwt Awt. {Lku yu™k ÃkhÚke yuf ðkík þe¾ðk {¤e Au fu, Lk øk{u yuðwt íkku Ëhuf MkkÚku nkuÞ s Au. økw÷kçkLkk Akuz{kt fktxk Au Ãký fkuE økw÷kçk fktxkÚke zheLku ¾eÕÞwt Lk nkuÞ yuðwt òuÞwt Au? f{¤ íkku fkËð{kt s ¾e÷u Au. fkuE f{¤u õÞkhuÞ {Lku VrhÞkË LkÚke fhe fu y{khk {kxu ykðe søÞk fu{? fkuE ðu÷u y{Lku LkÚke fÌkwt fu y{u xèkh fu{ LkÚke? «f]ríkLke Ëhuf h[Lkk{kt Ãkzfkh Au Ãký Vq÷ õÞkhuÞ WËkMk LkÚke Úkíkkt. {kºk {kýMk s VrhÞkËku fhíkku hnu Au yLku WËkMkeLku ÃktÃkk¤íkku hnu Au. ík{khe ðuËLkkLku sux÷e ðnu ÷ e ¾t ¾ u h þku yu x ÷e Mkt ð u Ë Lkk rðfMkþu, ík{khe WËkMkeLku sux÷e ðnu÷e nxkðþku yux÷e ÍzÃkÚke ykLktË ykðþu yLku ík{khkt Ëw:¾Lku sux÷wt Ëqh hk¾þku yux÷wt s Mkw¾ LkSf hnuþu.

amiraeesh@yahoo.co.in

®[íkLkLke Ãk¤u yuðk s íkuLkk MktçktÄku nkuÞ Au. yux÷u s yuðwt fnuðkÞ Au fu ík{khu fkuE ÔÞÂõíkLke Mkk[e yku¤¾ {u¤ððe nkuÞ íkku

CMYK

Íehku yðh rËÔÞuþ ÔÞkMk ¼úük[kh ytøku rLkðuËLk ykÃÞwt níkwt fu {kÞkðíkeyu ÷¾Lkki{kt yuf nkÚke ÃkkéÞku Au. yk nkÚke ½kMk[khku Lknª Ãký ÃkiMkk ¾kÞ Au! hknw ÷ Lku szçkkíkku z sðkçk ykÃkíkkt {kÞkðíkeyu fÌkwt W¥kh «Ëuþ{kt hknw÷Lku Ëk¤ øk¤íke Ëu¾kíke LkÚke yux÷u íku{Lku nkÚke ÃkiMkk ¾kíkku nkuÞ yuðwt Ëu¾kðk {ktzâwt Au. {kÞkðíkeyu ðÄw{kt hknw÷Lku yuðwt Ãký Mkt¼¤kÔÞwt níkwt fu íkuyku fnu Au fu y{u Ãkkt[ ð»ko{kt W¥kh «ËuþLkku [nuhku çkË÷kðe Lkk¾eþwt, Ãký fkìtøkúuMku ynª [k÷eMk [k÷eMk ð»ko MkwÄe hks fÞwO Au, Ãký fkuE

AuÕ÷ku MkeLk Ëw:¾e Mkw¾Lke RåAk fhu Au, Mkw¾e ðÄw Mkw¾Lke RåAk hk¾u Au. ðkMíkð{kt Ëw:¾ «rík WÃkuûkk¼kð hk¾ðku íku s Mkw¾ Au. - rðMkwrØ{øøk kkantu@gmail.com

{qrð {Mkk÷k ÷uðk{kt ykðu Au. LkðMksoLk fhðk fhíkkt Lkf÷ fhðkLkwt yksLkk rVÕ{

hksMÚkkLk Mkhfkh ¼tðhe ËuðeLkk ¼tðh suðk fuMk{kt VMkkíke s òÞ Au. hksMÚkkLkLkk {tºke {rnÃkk÷ {Ëuhýk ÃkAe økÞk yXðkrzÞu ÷qýe {íkûkuºkLkk ÄkhkMkÇÞ {÷¾kLk®Mkn rð~ýkuELke Ãký MkeçkeykE îkhk ÄhÃkfz fhe ÷uðk{kt ykðe Au. fkìtøkúuMk Ãkûku ÃkkuíkkLke Lkiríkfíkk Ëu¾kzðk{kt {kxu yk çkLLku LkuíkkykuLku ÃkûkLkk «kÚkr{f MkÇÞ ÃkËuÚke íkku Ëqh fhe LkkÏÞk Au Ãký íku{Lku nsw MkwÄe rðÄkÞf ˤ{ktÚke nktfe fZkÞk LkÚke. ykLkwt {q¤ fkhý fkìtøkúuMkLke hksfeÞ {sçkqhe Au. rðÄkLkMk¼k{kt fkìtøkúuMk rðÄkÞf ˤLke MktÏÞk 102 s Au. yk çku ÄkhkMkÇÞkuLku fkZe {qfðk{kt ykðu íkku 201 rðÄkLkMkÇÞkuðk¤k øk]n{kt yæÞûkLku çkkË fhíkkt fkìtøkúuMkLkwt MktÏÞkçk¤ {kºk 99 hnu yLku yk ÂMÚkrík{kt Mkhfkh xfe þfu Lknª. çkMkÃkkLkk A MkÇÞku fkìtøkúuMk{kt ¼¤e òÞ íkku {w~fu÷e x¤u Ãký yLkuf ‘òu yLku íkku’ ðå[u hksMÚkkLkLkwt hksfkhý nk÷fzku÷f Au.

[LÿkçkkçkwLku Ãký òuzwt Ãkzâwt yktÄú «Ëuþ{kt [Lÿkçkkçkw LkkÞzwyu nk÷{kt ¾uzqíkkuLkk «&™kuLku ðk[k ykÃkðkLkk WÆuþÚke ÃkËÞkºkk fkZe Au. íku{Lke ÃkËÞkºkk íku÷tøkýk{kt «ðu~ÞkLkk çkeò rËðMku s rLkÍk{kçkkË rsÕ÷k{kt yuf ònuhMk¼k{kt íku{Lkk Ãkh sqíkwt VUfðk{kt ykÔÞwt níkwt. sqíkwt VUfLkkhu yuðe Ë÷e÷ fhe níke fu LkkÞzw y÷øk hkßÞLkk ÃkkuíkkLkk ykïkMkLkÚke Vhe økÞk Au íku{Lku yk rðMíkkh{kt «ðuþðkLkku Lkiríkf yrÄfkh LkÚke. y÷çk¥k, yk MkkÚku [Lÿkçkkçkw LkkÞzw sqíkwt ¾kLkkhe ‘yur÷x õ÷çk’{kt Mkk{u÷ ÚkE økÞk Au!

¼ÚÚkkðÄkhku VøkkðkÞku!

Lkk, [kUfþku Lknª, {tºkeykuyu ËirLkf ¼ÚÚkk{kt ðÄkhku [ku¬Mk VøkkÔÞku Au, Ãkhtíkw íkuLke ÃkkA¤Lkwt fkhý yu Lknkuíkwt fu íku{Lku ¼ÚÚkk{kt ðÄkhku Lknkuíkku òuEíkku, çk÷fu íku{Lku ðÄkhku ykuAku Ãkzâku níkku! {æÞ«ËuþLke furçkLkuxu {tºkeykuLkk ËirLkf ¼ÚÚkk{kt Ãkkt[ økýk ðÄkhkLkku «Míkkð Vøkkðe ËeÄku níkku. {tºkeykuLkwt fnuðwt níkwt fu òu ¼ÚÚkk{kt ðÄkhku fhðku s nkuÞ íkku MkL{kLksLkf heíku ðÄkhku!! divyeshvyas.amd@gmail.com

MksofkuLku ðÄw Mk÷k{ík ÷køku Au. rðËuþ{kt Ãký MkV¤ yLku ÞkËøkkh rVÕ{Lke rh{uf çkLkkððkLkku [e÷ku hÌkku Au. 1960{kt ykÕ£uz rn[fkufu çkLkkðu÷e MkMÃkuLMk rÚkú÷h ‘MkkÞfku’Lke 1998{kt ykðu÷e rh{uf {q¤ rVÕ{Lkk yÃk{kLk suðe níke. 1972{kt çkLku÷e ‘Ä ÃkkuMkkRzkuLk yuzðuL[h’Lkkt Ãkkºkku sux÷kt Sðtík yLku MktðuËLkþe÷ ÷køkíkkt níkkt íkuLkkÚke Q÷xwt 2006{kt çkLku÷e íkuLke rh{uf ‘ÃkkuMkkEzkuLk’{kt Ãkkºkku rV¬kt ÷køkíkkt níkkt. 1935{kt çkLku÷e ‘BÞwxeLke ykuLk Ä çkkWLxe’Lku ©uc rVÕ{ {kxuLkku ykuMfh yuðkuzo {éÞku níkku. 1962{kt {k÷kuoLk çkúkLzkuLku ÷ELku yLkuf økýk ¾[uo çkLkkððk{kt ykðu÷e íkuLke rh{uf {q¤Lke íkku÷u ykðe þfíke LkÚke. ytøkúuS ÷u¾f [kÕMko rzfLMkLke Lkð÷fÚkk ‘økúux yuõMkÃkuõxuþLMk’ WÃkhÚke zurðz ÷eLku çkLkkðu÷e rVÕ{ Mkk{u 1998{kt çkLku÷e íkuLke rh{uf Íkt¾e ÷køku Au. ykÃkýu íÞkt Ëuðfe çkkuÍu 1952{kt çkLkkðu÷e rVÕ{ ‘híLkËeÃk’ Mkk{u íkuLke rh{uf nu{k{kr÷Lke yLku røkrhþ fLkkoz suðkt f÷kfkhku nkuðk Aíkkt Mkkð Lkçk¤e ÷køku Au. MktsÞ ÷e÷k ¼ýMkk÷eLke ðÄw Ãkzíke ¼ÔÞíkkÚke A÷fíke {kU½eËkx ‘ËuðËkMk’ fhíkkt rçk{÷ hkuÞu 1956{kt çkLkkðu÷e ‘ËuðËkMk’ ½ýe heíku [rzÞkíke níke. rhíkwÃkýkuo ½ku»k suðk çktøkk¤Lkk {kíkçkh rVÕ{ Mksofu ßÞkhu LkðfuíkLkLke ‘økkEz’Lke rh{uf çkLkkððkLkku rð[kh fÞkuo íÞkhu LkðfuíkLkLkk MkðuoMkðko MkËkçknkh yr¼Lkuíkk Ëuð ykLktËu ¾qçk s fzf þçËku{kt íkuLkku rðhkuÄ fÞkuo níkku yLku rhíkwÃkýkuoLku yk rð[kh {ktze ðk¤ðku Ãkzâku níkku. MkkWÚkLke rVÕ{kuLke yLku sqLke MkV¤ ®nËe rVÕ{kuLke rh{ufLke «ð]r¥k yíÞkhu íkku Ãkqhòuþ{kt [k÷e hne Au. sqLkkt rVÕ{ku økeíkkuLkk fZtøkk rhr{õMk Ãký yux÷ku s ftxk¤ku ykÃku Au. þwt rnLËe rVÕ{ MksofkuLku Lkðk rð»kÞku LkÚke þkuÄðk fu ÃkAe fhkuzkuLkk ¾[uo çkLkíke rVÕ{Lke çkkìõMk ykìrVMk ÃkhLke MkV¤íkkLke økuhLxeLku æÞkLk{kt hk¾eLku Mk÷k{íke ¾kíkh íkuyku rh{ufLkku ykþhku ÷E hÌkk Au? rLk{koíkkyku Er{xux{ktÚke r¢Þux WÃkh ykðu íkuLke hkn òuðe hne.

yLku AuÕ÷u... yrLk÷ fÃkqhLke yr¼Lkuºke Ãkwºke MkkuLk{ fÃkqh fnu Au, “nwt Mðex fhíkkt MkuõMke ðÄw Awt. fkLMk VuÂMxð÷{kt {khk Ãkkuþkf yLku Lk¾hkt fhíkkt {khk fw÷kLku ðÄw fkuBÃk÷e{uLxTMk {éÞk níkk! atshah13@gmail.com


CMYK

hrððkh, 25 rzMkuBçkh, h011

www.sandesh.com

ËwrLkÞkLke yuðe ËMk çkkçkíkku su òýðkLkku ËhufLku #íkòh yLku hku{kt[ nkuÞ Au. yk ©uýe{kt MkkiÚke Ãknu÷k «Míkwík Au rðïLkkt xkuÃk xuLk MkuLMkuþLk÷ {zoh

òuLk yuV. fuLkuzeLke níÞkLkk ykhkuÃkLke þtfk yLku MkktÞkurøkf ÃkwhkðkykuLku ykÄkhu ÃkfzkÞu÷k økwLkuøkkhLku ¾wË fuLkuzeLkk s [knfu {khe LkkÏÞku yLku yu s fkhýu yk níÞkLkwt fkhý õÞkhuÞ òýðk Lk {éÞwt

òuLk yuV. fuLkuze

yuf ÞwøkLkku ytík ykðe [qõÞku níkku. y÷çk¥k, yk ytík ykðu yu Ãknu÷kt fuLkuzeLkk Ãký yýÄkÞko ytík {kxu sðkçkËkh {kLkðk{kt ykðíkkt yuðk ÷e nkuðou Lkk{Lkk yêkðeMk ð»koLkk ÞwðkLkLke yuhuMx fhðk{kt ykðe. òufu ÷eLku yk ðkík {tsqh Lknkuíke. ÷eyu yuðku Ëkðku fÞkuo níkku fu íku {kºk fuLkuzeLku òuðk {kxu íÞkt ykÔÞku níkku. ÷eLke yk Ë÷e÷ fkuEyu {kLke Lknª yLku çkLÞwt Ãký yuðwt fu fkuxo ÷eLke yk Ë÷e÷ Mkkt¼¤u fu íkuLkk Ãkh íkÃkkMk fhðkLkku nwf{ fhu yu Ãknu÷kt 24{e LkðuBçkhu yux÷u fu fuLkuzeLkk {zohLkk yzíkk÷eMk f÷kf{kt s

íkuLke Ãký níÞk fhe Lkk¾ðk{kt ykðe. ÷eLke níÞk suf Lkk{Lkk çkºkeMk ð»koLkk yuf ÞwðkLku fhe níke. ÷eLku ßÞkhu Ãkku÷eMk «kuxuõþLk ðå[u ½xLkk MÚk¤u ÷E ykððk{kt ykðíkku níkku íÞkhu s sufu íkuLkk Ãkh VkÞ®høk fheLku íkuLkwt Mkhkònuh {zoh fhe LkkÏÞwt. {zoh fheLku sufu Mkk{uÚke MkhLzh s fhe ËeÄwt. yufåÞwy÷e, suf fuLkuze yLku fuLkuzeLke fkÞoþi÷eLkku sçkhËMík «þtMkf níkku. fuLkuzeLke su heíku níÞk fhðk{kt ykðe yu òuRLku suf yÃkMkux ÚkE økÞku níkku yLku íkuýu ÷eLkwt {zoh fhðkLkwt Lk¬e fhe ÷eÄwt níkwt. {zoh {kxu rÃkMx÷ ÷uðk sufu

{nkMk¥kk ÃkkuíkkLkk s «urMkzuLxLkku {zoh-ffuMk MkkuÕð Lk fhe þõÞwt

xkE{÷kELk J

J

J

J

29 {u, 1917 : y{urhfkLkk çkúwÂõ÷Lk ¾kíku sL{ 1941 : 24 ð»koLke ô{hu y{urhfLk LkkiMkuLkk{kt òuzkÞk 1 {k[o, 1954 : MðuåAkyu LkkiMkuLkk{ktÚke rLkð]r¥k ònuh fhe. 12 MkÃxuBçkh, 1953 : suÂõ÷Lk ÷e çkkurðyh MkkÚku ÷øLk. 13 sw÷kE, 1960 : zu{ku¢urxf Ãkkxeo íkhVÚke «urMkzuLx {kxu Lkkur{LkuþLk 8 LkðuBçkh, 1960 : rLkõMkLkLku nhkðeLku 49. 75 xfk ðkux {u¤ðeLku y{urhfkLkk 35{k hk»xÙ«{w¾ çkLÞk 20 òLÞwykhe, 1961 : 43 ð»koLke ô{hu y{urhfkLkk hk»xÙ«{w¾ íkhefu þÃkÚk 22 LkðuBçkh, 1963 : xuõMkkMk ¾kíku fuLkuzeLke økku¤e {khe níÞk 25 LkðuBçkh, 1963 : yk‹÷øxLk ¾kíku ËVLkrðrÄ

íkhefu íkqxðk ÷køÞwt yu çkÄkLku Ëu¾kÞwt Ãký heíku {qtÍkhku yLkwðíkk níkk. íku{Lke øk¼oðíke íkqxe hnu÷e fu ¾tzuh çkLkðk sE hnu÷e yu ÃkíLke suf÷eLkLke RåAk níke fu òuLk yu {nkMk¥kkLke Mkk{u y{urhfk ðÄw MxÙkUøk rËðMku xuõMkkMk sðkLkwt xk¤e Ëu. LkðuBçkh, çkLkðkLkwt fk{ ÷øk¼øk yuf Ëþfk Ãknu÷uÚke 1965{kt ‘ðku®þøxLk ÃkkuMx’Lku ykÃku÷k yuf fhðk ÷køke níke yuLkk Ãkh fkuELkwt æÞkLk ELxhÔÞw{kt Ãký suf÷eLk fuLkuzeyu fÌkwt níkwt økÞwt Lknkuíkwt. æÞkLk Lk òÞ yu Mðk¼krðf fu, “yu rËðMku òuLkLke su{ s {Lku {qtÍðý níkwt. fkhý fu fuLkuzeLkk Ãkkur÷rxf÷ÚkE hne níke. {khe Ãký RåAk níke fu EfkuLkkur{õMkLkk rMkØktíkkuLku íkuýu òuLk yu rËðMku Lk òÞ Ãký òuLk ssinatio nt{uþkt xkR{ yLku Ãkkuíku ykí{MkkíkT fhe ÷eÄk níkk. a s yk rMkØktík níkku, ‘ík{u ykÃku÷k «kur{Mk{kt Ãkk¬k {nkMk¥kk çkLkeLku çkeòLkk hnuíkk. çkMk, òuLku «kur{Mk fkÞoûkuºk{kt íÞkhu s nMíkûkuÃk ÃkkéÞwt yLku fux÷kf ÷kufkuyu fhe þfku ßÞkhu ík{khe ÃkkMku ÃkkuíkkLku su fhðwt níkwt yu fÞwO. r[¬kh Vtz yLku yZ¤f ÞuMk, yk yu rËðMk Au su rËðMku Vks÷ Mk{Þ nkuÞ.’ y{urhfkLkk {kuMx fr{xuz yLku òuLk fuLkuzeyu Mk¥kk Ãkh hÂ~{Lk þkn {kuMx zkÞLkur{f «urMkzuLx òuLk ykÔÞk ÃkAe yk çkÄwt Ëqh fÞwO fuLkuzeLkwt {zoh ÚkÞwt. yuf yuðe yLku yu s fkhýu y{urhfk Ãk]ÚðeLkk níÞk fu suLke {kxu ËwrLkÞkLke MkkiÚke ©uc yuf{kºk MkwÃkhÃkkðh íkhefu W¼he ykÔÞwt. {Lkkíke òMkqMke MktMÚkk Vuzh÷ çÞwhku ykìV òufu þh{Lke ðkík íkku yu Ãký Au fu yk s RLðuÂMxøkuþLk (yuVçkeykE)yu Ãký MkwÃkhÃkkðh ÃkkuíkkLkk {kuMx Vuðrhx ÃkkuíkkLke ík{k{ íkkfkík ðkÃkhe ÷eÄk ÃkAe «urMkzuLxLkk {zoh-fuMkLkku Wfu÷ þkuÄe LkÚke yuðe LkkUÄ {qfe níke fu níÞkLkwt Mkk[wt fkhý þfe. [k÷ku, yu fuMk{kt yuf zkurfÞwt òýðk {¤e þõÞwt LkÚke. fheyu... ½xLkk Ãký ftEf yu s «fkhLke çkLke 22{e LkðuBçkh, 1963 níke. nkÚk{kt fkuE Ãkwhkðkyku Lknkuíkk yLku su òuLk fuLkuzeLku MkðkhÚke s ftEf rðr[ºk fkuE ykAk Ãkkík¤k Ãkwhkðkyku {éÞk níkk yu

ÃkwhkðkykuLku ¾wË òuLk fuLkuzeLkk s [knfkuyu Lkkþ fhe LkkÏÞk níkk. xuõMkkMk{kt fkÞo¢{ zu{kur¢xf ÃkkxeoLkku níkku yLku ÃkkxeoLkk yu fkÞo¢{{kt nksh hnuðwt yu òuLk {kxu yuf VhsLkku ¼køk Ãký níkku. íÞkt fux÷ef MÚkkrLkf hksfeÞ Ãkkxeoyku zu{ku¢urxf Ãkûk MkkÚku òuzkðkLke níke. fuLkuzeLku xuõMkkMk yuhÃkkuxoÚke MkeÄk hu÷e{kt Mkk{u÷ ÚkðkLkwt fnuý {kuf÷e ykÃkðk{kt ykÔÞwt níkwt. Mkðk çkkh ðkøÞu òuLk fuLkuze yuhÃkkuxoÚke ÃkkuíkkLke ykuÃkLk r÷{kurÍLk{kt økkuXðkÞk. yuõÍuõx 12 ðkøkeLku ºkeMk r{rLkx yLku [kiË MkufLzLkk Mk{Þu ¼ez{ktÚke ykuÃkLk r÷{kurÍLk Ãkh çku VkÞ®høk ÚkÞkt. su çku{ktÚke yuf økku¤e òuLk fuLkuzeLku ÃkeX ÃkkA¤ ÷køke yLku çkeS økku¤e {kÚkkLkk ¼køk Ãkh ÷køke. òuLk fuLkuzeLkk rMkõÞwrhxe økkzoMk yLku yu V çkeykELkk fu x ÷kf yku r VMkMku o {k{÷ku Mkt¼k¤eLku yu s r÷{kurÍLk MkeÄe xu õ MkkMk økðLko { u L x nku  MÃkx÷ Ãkh ÃknkU[kze ËeÄe. [kiË r{rLkx{kt fuLkuze nkuÂMÃkx÷ ÃknkU[kzk Ãký yuõÍuõx 12 ðkøkeLku 58 r{rLkxu íku{Lku {]íÞw Ãkk{u÷k ònuh fhðk{kt ykÔÞk. caketalk@gmail.com

‘Ëuþ ík{khk {kxu þwt fhþu yuLke hkn òuðkLku çkË÷u ík{u Ëuþ {kxu þwt fhe þfþku yuLkk Ãkh rð[kh fhku.’ ‘ßÞkhu Ãký {Lk{kt {qtÍðý yLkw¼ðku íÞkhu ÓËÞ su [ªÄu yu {køko Ãkh [k÷ku. VkELk÷e, íÞkt s ÃknkU[þku ßÞkt ík{khe RåAk nþu.’ ‘Þw Ø Úke st ø k Síke þfkÞ, ÷ku f ku L kkt rË÷ Lkne. {U Þw Ø fheLku st ø k SíÞku Au yu x ÷u yk ðkík {khkÚke ðÄw yMkhfkhf heíku çkesw t fku E Lknª fne þfu . ’

níÞkhku fkuý?

níke yu òuELku yu ÷kuf÷ ÃkkxeoLkk fkuE rníkuåAwLkku Sð çk¤e økÞku nþu yLku íkuýu yk ½kíkfe f]íÞ fÞwO nþu. òufu ykLkk Ãký fkuE Ãkwhkðkyku Lknkuíkk. yuf rÚkÞhe yu «fkhLke Ãký fk{ fhíke hne fu òuLk fuLkuzeLkk yktíkhhk»xÙeÞ Ëw~{Lk økýkíkkt hrþÞkyu yk níÞk {kxu fkuELke {ËË ÷eÄe nkuÞ Ãký yk þtfk ÃkkÞkrðnkuýe níke yLku yux÷u s yuVçkeykEyu õÞkhuÞ yu þtfkLku ònuh{kt ykððk ËeÄe Lknª. 1971Lkk LkðuBçkh {rnLkk{kt yux÷u fu òuLk fuLkuzeLkk {zohLkkt yrøkÞkh ð»ko ÃkAe VkELk÷e òuLk fuLkuzeLkwt {zoh fhLkkhkLku þkuÄðkLkwt yLku yu

{zoh ÃkkA¤Lkk {kurxðLku þkuÄðkLkwt fk{ y{urhfe nku{-r{rLkMxÙeyu Ãkzíkwt {qõÞwt. yk fk{ ßÞkhu Ãkzíkwt {wfkÞwt íÞkt MkwÄe{kt y{urhfk yk yuf {zoh fuMk ÃkkA¤ ytËksu ËMk ÷k¾ r{r÷ÞLk zkì÷h yux÷u fu yksLkk Ãkkt[ fhkuz YrÃkÞk ¾[eo [qõÞwt níkwt. yk ykuAwt nkuÞ yu{ òuLk fuLkuzeLke níÞk ÚkE yu rËðMkÚke ÷ELku Auf 1971 MkwÄe{kt yk yuf fuMkLkk fkhýu y÷øk-y÷øk 195 yrÄfkheykuLkkt hkSLkk{kt Ãký ÷uðk{kt ykÔÞkt níkkt. yu çkÄwt ÷u¾u ÷køÞwt nkuík, òu fuLkuzeLke níÞk fhðkLkwt Mkk[wt fkhý çknkh ykÔÞwt nkuík.

TOP

n

Lk yuV. fuLkuze ÃkMkoLkkr÷xe s yuðe níke. {kºk 46 ð��koLkwt ykÞw»Þ ¼kuøkðLkkhk yk hk»xÙ«{w¾Lku fkhýu s yksLkwt yk MkwÃkh Ãkkðh økýkíkwt y{urhfk ½zkÞwt Au. y{urhfk ÃkkMku íkkfkík níke Ãký íku íkkfkíkLku árü ykÃkðkLkwt fk{ fuLkuzeyu fÞwO níkwt. 29{e {u, 1917{kt y{urhfkLkk çkw¢÷kELk{kt sL{u÷k òuLk yuV. fuLkuze LkkLkÃký{kt íkkuVkLke níkk. nkðozo ÞwrLkðŠMkxe{kt Ãkkur÷rxf÷ MkkÞLMk{kt økúußÞwyuþLk Ãkqhwt fhLkkhk òuLk hksfkhý{kt ykÔÞk Ãknu÷kt y{urhfkLkk LkkiMkuLkkLkk òtçkkÍ sðkLk íkhefu Ãký ÏÞkrík {u¤ðe níke. MkknrMkfíkk çkË÷ y÷øk-y÷øk ykX [tÿfku {u¤ÔÞk níkk. Ãký Lkuðe Akuzâk ÃkAe 1946{kt òuLk fuLkuzeyu çkkuMxLkLkk {uÞh ÃkË {kxu zu{ku¢urxf Ãkkxeo{ktÚke W{uËðkhe LkkUÄkðe yLku yu Sík MkkÚku íku{Lke Ãkkur÷rxõ÷ frhÞhLkku þw¼kht¼ ÚkÞku ÃkAe hksfeÞ fkhrfËeo{kt õÞkhuÞ ykux Lk ykðe yLku y{urhfkLkk hk»xÙ«{w¾ çkLke økÞk. òuLk fuLkuzeyu ÃkkuíkkLkk fkÞofk¤ ËhBÞkLk Ìkw{Lk hkExMkLku ðÄw Âõ÷Þh çkLkkÔÞk níkk. rMk¥kuhLkk ËkÞfk ÃkAe hrþÞk {nkMk¥kk

òu

As

5

10

ÃkkuíkkLkwt ½h Ãký røkhðu {qfe ËeÄwt níkwt. sufu ÃkkuíkkLkku økwLkku fkuxo{kt Ãký fçkq÷ fhe ÷eÄku. yk økwLkk çkË÷ sufLku VktMkeLke Mkò ykÃkðk{kt ykðe Ãký sufLku VktMke {¤u yu Ãknu÷kt s íku 1967, òLÞwykhe{kt fuLMkhLke çke{kheLkk fkhýu {he økÞku. suf {Þkuo íÞkt MkwÄe{kt y{urhfkLke y÷øk-y÷øk íkÃkkMk yusLMke, y{urhfe fkuÃk ÷e nkuðou

yLku y{urhfe òMkqMke MktMÚkk yuVçkeykE MkrníkLkk fw÷ 165 Mkhfkhe ykurVMkh yk fuMkLke íkÃkkMk{kt ÷køku÷k hÌkk Ãký õÞkhuÞ fkuE MkíÞ òýe Lk þõÞwt. yÂÕx{ux÷e çkÄk yuf s ðkík Ãkh ykðeLku Q¼k hnuíkk níkk fu zu{ku¢urxf Ãkkxeoyu su heíku ÷kuf÷ ÃkkxeoLku ÃkkuíkkLkk{kt ¼¤e sðk {kxu Mk{òðe ÷eÄe

J

J

J

J

J

fuLkuzeLkkt yðíkhýku

yku«k rðL£u

r{rMkrMkÃke {Mkk÷k yk¾wt Lkk{: yku«k øku÷ rðL£u sL{ íkkhe¾: òLÞwykhe 29, 1954

Wã{eLke ykÃkðeíke 4

sw÷e {Lku ðkhtðkh ¼uxeLku hzíke hne...

sw÷eLkk ËkËkLkk AuÕ÷k þçËku çknw s ÓËÞMÃkþeo níkk, “çkuxk, ðnu÷ku ÃkkAku ykðsu. íkwt ÃkkAku ykðeþ íÞkt MkwÄe y{u íkkhe hkn òuíkkt Sðíkkt hneþwt.”

fu.

Ãke.®MknLkku sw÷e MkkÚkuLkku «økkZ MktçktÄ ÷øLkLke ðkík MkwÄe ykøk¤ ðÄe [qõÞku níkku. Ãký íku Ëhr{ÞkLk fu. Ãke. ®MknLkk SðLk{kt y[kLkf Lkðku s xLko ykÔÞku. fu.Ãke. Lku ËnuhkËqLkLke RÂLzÞLk r{r÷xhe yufuzu{e{kt yuzr{þLk {¤e økÞwt yLku yÃkðkËYÃk ¾kMk rfMMkk íkhefu íku{Lku $ø÷uLzÚke ¼khík ÃkkAk VhðkLke yuh rxrfx Ãký Mkhfkh íkhVÚke {kuf÷kE. yu Mktòuøkku{kt $ø÷uLzLkwt ¼ýíkh yÄqhwt AkuzeLku ¼khík ÃkkAk Vhðwt fu Eø÷uLz{kt s ¼ýíkh Ãkqhwt fÞko çkkË sw÷e MkkÚku ÷øLk fheLku íÞkt s Mkux÷ Úkðwt? fu. Ãke. ®Mkn Mkk{u SðLkLkku yk {nk«&™ Mkk{u ykðeLku Q¼ku níkku. ¼khíkÚke ÷~fhLkk fux÷kf yrÄfkheyku zuÃÞwxuþLk Ãkh $ø÷uLz økÞu÷k, íku ÃkifeLkk çku-ºký yrÄfkheyku íku{Lkk fkixwtrçkf Ãkrh[Þ{kt LkeféÞk. yux÷u fu.Ãke.yu íku{Lke Mk÷kn ÷eÄe fu {khu þwt fhðwt? ynª #ø÷uLz{kt hneLku yÇÞkMk Ãkqhku fhðku fu ¼khík sE ËnuhkËqLkLke r{r÷xhe yufuzu{e{kt òuzkE sðwt? çkÄkyu fu.Ãke. Lku Mk÷kn ykÃke fu íkkhu ynªLkku yÇÞkMk AkuzeLku ¼khík sðwt òuEyu. íÞkt íkkhwt ¼rð»Þ Ws¤wt Au. íÞkt ËnuhkËqLkLke yufuzu{e{kt ¼ýeLku ÃkAe sw÷e MkkÚku ÷øLk fhðwt nkuÞ íkku fhsu Ãký yíÞkhu íkku íkwt ¼khík ÃkkAku ò. ykðe Mk÷kn {éÞk ÃkAe fu.Ãke.Lke {qtÍðý

½xðkLku çkË÷u ðÄe økE. sw÷e yLku ¾kMk fheLku íkuLkkt ËkËk- ËkËeLku, ¼khík ÃkkAk sðkLkk ÃkkuíkkLkk rLkýoÞLke ðkík Mk{òððkLkwt fk{ çknw fÃkhwt níkwt. Ãký MkËT¼køÞu íkuyku {kLke økÞkt. sw÷eLkk ËkËkLkk AuÕ÷k þçËku çknw s ÓËÞMÃkþeo níkk, “çkuxk, ðnu÷ku ÃkkAku ykðsu. íkwt ÃkkAku ykðeþ íÞkt MkwÄe y{u íkkhe hkn òuíkkt Sðíkkt hneþwt.” SðLkLke yu yíÞtík Lkkswf ûkýkuLku ÞkË fhíkkt fu.Ãke. ÷¾u Au fu ÷tzLk yuhÃkkuxo Ãkh sw÷e {Lku ðkhtðkh ¼uxeLku hzíke hne.

RLMkkRx rðLkkuË ze. ¼è ¼khík ÃkkAk ykðeLku nwt RÂLzÞLk r{r÷xhe yufuzu{e{kt òuzkÞku. íÞkt Mk¾ík r{r÷xhe xÙu®Lkøk ÷eÄe yLku yk{eo{kt MkkíkykX ð»ko Lkkufhe fhe. yk{eoLke íku{Lke fkhrfËeo çknw Wßsð¤ çkLke níke. yk ð»kkuo Ëhr{ÞkLk fu.Ãke.Lkk SðLk{kt ðÄw yuf yýÄkÞkuo xLko ykÔÞku. sw÷e MkkÚkuLkk «u{ MktçktÄ Ãkh Ãkqýorðhk{ {wfkE økÞwt yLku ðze÷kuyu ÃkMktË fhu÷e RÂLËhk Lkk{Lke Lk{ýe Þwðíke MkkÚku fu.Ãke.yu ËktÃkíÞSðLk{kt ÃkËkÃkoý fÞwO. Ãkhtíkw, ÷øLk ÃkAe MkMkhk MkkÚku zeyu÷yuVLkk rçkÍLkuMk{kt òuzkðk {kxu

r{r÷xheLke Lkkufhe Akuze ËeÄe. zeyu÷yuV{kt çknw [zíke-Ãkzíke ykðe. yuf íkçk¬u íkku zeyu÷yuV MkkÚkuLkku Lkkíkku ÃkqhuÃkqhku íkkuze Lkkt¾ðk MkwÄeLke Lkkuçkík ykðe økE níke, Ãkhtíkw SðLkLkk Ëhuf {n¥ðLkk xLko{kt fu.Ãke. Lku òýu fkuE Ëiðe Mktfuík Úkíkku yLku íku{Lkkt ÃkkMkkt Ãkkuçkkhkt Ãkzíkkt økÞkt. çkkfe íkku íku{Lkk SðLk{kt yuðk Ãký fÃkhk rËðMkku ykÔÞk níkk fu íku{Lke søÞkyu òu çkeòu fkuE fk[kuÃkku[ku rçkÍLkuMk{uLk nkuík íkku rðfx Mktòuøkku{kt fu.Ãke. sux÷e ¾w{kheÚke yLku íku{Lkk sux÷e {wMkÆeÚke ÃkrhÂMÚkríkLkku Mkk{Lkku fhe þfík Lknª. yuf íkçk¬u íkku nrhÞkýkLkk íkífk÷eLk {wÏÞ{tºke çktMke÷k÷u íku{Lku {kuZk{kuZ fne ËeÄwt níkwt fu “ík{u {khk Ëw~{Lk ¼sLk÷k÷Lkk r{ºk Aku. ík{khk rËðMkku nðu ¼hkE økÞk Au. ík{Lku íkku nwt Úkkuzk rËðMkku{kt s su÷{kt Äfu÷ðkLkku Awt.” çktMke÷k÷Lkk þkMkLkfk¤ Ëhr{ÞkLk zeyu÷yuVLku çknw LkwfMkkLk ðuXðwt Ãkzâwt. ftÃkLkeLkk çkÄk «kusuõx yxfkðe ËuðkÞk yLku nrhÞkýk Mkhfkhu íkku y¾çkkhku{kt AÃkkðzkÔÞwt fu zeyu÷yuVLkkt ÷kRMkLMk fuLMk÷ fhkÞkt nkuðkÚke hkufkýfkhkuyu íkuLke Mfe{ku{kt Lkkýkt hkufðk Lknª.! ykx÷k Mkt½»ko ðå[u Ãký fu. Ãke. xfe økÞk, yux÷wt s Lknª, òuhËkh «økrík Ãký MkkÄe íkuLke ðkík ykðíkk hrððkhu... vinod.bhatt@sandesh.com

çkå[Lk MkrníkLkk MxkMko xeðe þku yk ÃkýunkuMxíÞktfhuyr{íkk¼ Au, ßÞkhu yku«k rðL£u xeðe þkuLku nkuMx

fheLku Mkur÷rçkúxe çkLke økÞkt Au. y{urhfk{kt yku«k rðL£uLkk Lkk{Úke [k÷íkku xeðe þku yíÞtík ÷kufr«Þ níkku. íku{Lkk þku{kt rðï¼hLke Mkur÷rçkúxeÍ ykðíke níke. ¼khík{ktÚke {kºk yuïÞko hkÞ yLku hksÃkeÃk¤kLkk r«LMk {kLkðuLÿ®Mkn suðk sqs ÷kufkuLku s íku{kt çkku÷kðkÞkt Au. y{urhfk{kt yïuík ÷kufkuLku yksu Ãký htøk¼uËLkku Mkk{Lkku fhðku Ãkzu Au. yku«k htøk¼uË MkrníkLkk ík{k{ rðÎLkku ÃkMkkh fheLku ykøk¤ ykÔÞkt Au. yksu 20{e MkËeLkk MkkiÚke ÄLkðkLk

çkkÞkuøkúkVe ykr£fe-y{urhfLk{kt íkuyku Ãknu÷k Lktçkhu ykðu Au. {kfo xTðuELkLke ‘yuzðuL[h ykuV nf÷çkhe rVLk’ ßÞkt ykfkh Ãkk{e Au yu r{rMkrMkÃke LkËeLkk fktXu yíÞtík økheçk fwxwtçk{kt yku«kLkku sL{ ÚkÞu÷ku. 1971{kt íku{Lku hurzÞku{kt Mk{k[kh ðkt[ðkLke Lkkufhe {¤e yu íku{Lkku {erzÞk MkkÚkuLkku Ãknu÷ku MkçktÄ. yïuík nkuðk Aíkkt íku{Lkwt MkkIËÞo ykf»koýLkwt fuLÿ Au. LkkLke-{kuxe çÞwxe fkuLxuMx{kt íkuyku rðsuíkk hne [qõÞkt Au. 1976Úke íkuyku xur÷rðÍLk MkkÚku òuzkÞkt yLku yksu íkku ÃkkuíkkLke [uLk÷Lkkt {kr÷f Au. xur÷rðÍLk Ãkh MkkiÚke MkV¤ ÷uze íkhefu ‘xkE{’ {uøkurÍLku íku{Lku fðh Ãkh [{fkÔÞkt níkkt.

yu{Lke ÷kEV Ãkh yuf Lksh.. J

J

J

J

J

J

yku«kLkkt {kíkk-rÃkíkkyu õÞkhuÞ ÷øLk fÞkO Lk níkkt. íkuyku MkkÚku hnuíkkt yLku yku«kLkk sL{ çkkË Lkku¾kt Ãkze økÞu÷kt. yku«k he®zøkLkkt þku¾eLk Au. ¼ýðk{kt Ãký íku{ýu ½ýeçkÄe Mfku÷hrþÃk {u¤ðe níke. yuf Mk{Þu yku«kLkk MkkÚkeËkh Mxez{kLk økúunk{ níkk. 1986{kt íkuyku y÷øk Ãkze økÞk. þk {kxu y÷øk Ãkzâk íkuLkk rðþu fkuELku ¾çkh LkÚke. yu ÃkAeÚke rðL£u yuf÷kt s Au. rðrðÄ [urhxeyku îkhk íku{ýu fw÷ 5.1 fhkuz zkì÷h suðe hf{ ¼uøke fhe ykÃke Au. íkku ð¤e íku{Lke ytøkík MktÃkr¥k (MkÃxuBçkh, 2010 «{kýu) 2.7 yçks zkì÷h Au. íkuyku fur÷VkuŠLkÞk{kt ykðu÷k 42 yufh (1,70,000 [kuhMk {exh) {kt Vu÷kÞu÷k ÃkkuíkkLkk ‘Ä «kur{Mz ÷uLz’ Lkk{Lkk {nu÷ suðk {fkLk{kt hnu Au. yku«kLkwt fkuE fkÞ{e MkkÚkeËkh nkuÞ íkku yu{Lkwt zkuøke Au. {k[o 2008{kt yku«kLkk 13 ð»koLkk fqíkhk MkkuVeLkwt {kuík ÚkÞwt íÞkhu yku«kLkk Lkeyh-rzyhu MkkuVeLku ytsr÷ Ãký ykÃku÷e.

CMYK

J

J

J

J

J J

J J

nku÷ezu ÃkhLkku íku{Lkku fkÞo¢{ ‘yku«k’Mk Vuhrðx ®ÚkøMk’ MkkiÚke ðÄw òuðkíkku fkÞo¢{ níkku. nkÃkoh ÷eyu ÷¾u÷e fÚkk ‘xe rf÷ y {ku®føkçkzo’ íkuLke Vuðrhx çkqf Au. íkuLke «kuzõþLk ftÃkLkeLkwt Lkk{ nkÃkkuo «kuzõþLk (Harpo Productions) Au, su{kt íkuLkwt ÃkkuíkkLkwt Lkk{ (Oprah) Q÷xwt ykðu Au. íkuLkk {uøkurÍLkLkwt Lkk{ {kºk ‘yku (‘O’,)’ Au. yu {uøkurÍLkLkk Ëhuf fðh Ãkh yku«kLkku Vkuxku nkuÞ s Au. yuf s ð¾ík yku«kLku çkË÷u VMxo ÷uze r{þu÷ ykuçkk{kLku MÚkkLk {¤u÷wt. ÂxTðxh Ãkh íku{Lkk 85,72,385 Vku÷kuyMko Au. íku{ýu ÃkkuíkkLkk ðsLk{kt 41 rf÷kuøkúk{ sux÷ku støke ½xkzku fhðk{kt MkV¤íkk {u¤ðe Au. økúeLk yku«kLkku Vuðrhx f÷h Au. íku{Lkk Ãkh LkkLkÃký{kt çk¤kífkh ÚkÞu÷ku yux÷u 14 ð»koLkkt níkkt íÞkhu s íku{ýu yuf çkk¤fLku sL{ ykÃkðku Ãkzu÷ku. òufu yk çkk¤fLkwt xqtf Mk{Þ{kt s {kuík ÚkE økÞu÷wt.


CMYK

6

hrððkh, 25 rzMkuBçkh, h011

www.sandesh.com

yu

Mk{køk{ Ãknu÷kt VkuhÃ÷u sux÷ku sYhe Au, Mk{køk{ fÞkO ÃkAe íkuLke Mkw¾Ë y™w¼qrík {kxu yk^TxhÃ÷u Ãký íkux÷ku s sYhe Au. MknðkMk fÞkO ÃkAe yk^TxhÃ÷u þk {kxu sYhe Au íku òýeyu...

yk^TxhÃ÷u Mk{køk{Lkwt Mkw¾Ë Mk{kÃkLk

ÂõÍ{k íð[kLkku Ëkhwý hkuøk Au. su{kt íð[k Ãkh çk¤íkhk, ¾hsðwt yLku Ëkýk Lkef¤u Au. yuÂõÍ{k hkuøk íð[k hkuøk{kt MkkiÚke ðÄkhu füËkÞe hkuøk Au. yk [uÃke hkuøk Au. suLkkt fkhýku ÷øk¼øk y¿kkík Au. yk hkuøk çkk¤f, ÞwðkLk yLku ð]ØkðMÚkk{kt Ãký ÚkE þfu Au. yk hkuøk ½qtxý yLku fkuýeLke Lke[u nkÚk fu Ãkøk{kt íkÚkk [nuhk Ãkh ðÄkhu ÚkkÞ Au. yk hkuøk fkuE Ãký Éíkw{kt ÚkkÞ Au. yuxkurÃkf yuÂõÍ{k fkuLxuõx z{koxkErxMk. nkÚkLkku yuÂõÍ{k. LÞw{w÷h yuÂõÍ{k. yuMxzâuxkurxf yuÂõÍ{k MxuxTMk z{koxkErxMk r÷[uLk ®MkÃ÷uõMk ¢kurLkõMk. MkeçkkuhonzTf z{koxkErxMk.

zkì. ÄLktsÞ Ãkxu÷

÷ûký

RÂLx{Mke fkr{Lke {kuxðkýe yk^xhÃ÷u : Mk{køk{Lkku {n¥ðLkku rnMMkku Mk{køk{{kt yk^xhÃ÷uLkwt yux÷wt s {n¥ðÃkqýo MÚkkLk Au sux÷wt VkuhÃ÷uLkwt Au, Ãkhtíkw Mk{køk{ ytøkuLke yÃkqhíke fu yÄqhe {krníke nkuðkLku fkhýu {kuxk¼køkLkk ÷kufkuLku yk þçËLkku yÚko s LkÚke ¾çkh. íkuÚke yuðwt fne þfkÞ fu ykðk ÷kufku {kxu Mk{køk{Lkku yÚko Au fux÷ef r{rLkxkuLkku ytíkhtøk MktçktÄ yLku [h{Mke{k ÃkAe Aqxk ÃkzeLku MkqE sðwt. ßÞkhu Mk{køk{Lkwt Mkk[wt Mkw¾ {u¤ððk {kxu Mk{køk{ Ãknu÷kt VkuhÃ÷u yLku íÞkhçkkË yk^xhÃ÷u sYhe Au. fux÷ef {rn÷kyku [h{Mke{kLke yÃkuûkkyu Mk{køk{ ÃkAe fux÷ef {eXe ûkýkuLke sYrhÞkík ðÄkhu y™w¼ðu Au, Ãkhtíkw {kuxk¼køkLkk Ãkwhw»kkuLku {rn÷kLke yk sYrhÞkík rðþu òýfkhe nkuíke LkÚke. íkuÚke íkuyku íkhík s Mktíkwrü ÃkAe MkqE òÞ Au. {rn÷kykuLke Mktíkwrü {kxu yk^xhÃ÷u ¾qçk s sYhe Au. íkuLkkÚke «u{ MktçktÄku{kt «økkZíkk ykðu Au. {rn÷kLke ÃkMktË ½ýkt fÃkÕMk [wtçkLk, yk®÷økLk suðe yLkuf heík ys{kðeLku MkuõMk ÷kEVLkku ¼hÃkqh ykLktË {kýðk {køku Au, Ãkhtíkw {kuxk¼køkLke †eykuLku rLkhkþk s nkÚk ÷køku Au, fkhý fu íku{Lkk ÃkkxoLkh M¾÷Lk ÃkAe íkhík s MkqE òÞ Au. rð¿kkLkeyku y™wMkkh íkuLkwt {wÏÞ fkhý Ãkwhw»kkuLke Mk{køk{Lke RåAk þheh «ÄkLk íkÚkk {rn÷kykuLke ¼kðLkk «ÄkLk nkuÞ Au, íkuÚke {rn÷kyku VkuhÃ÷u yLku yk^xhÃ÷uLku

÷ku

fku òíkòíkLkk Ãkqðoøkúnku hk¾íkk nkuÞ Au. Ãkqðoøkúnku yux÷u ÔÞrõíkLkk økwýËku»kku òÛÞk-[fkMÞk ðøkh s íkuLkkt yLÞ ÃkkMkktyku (suðk fu LÞkík-òík, htøkYÃk hnuXký, çkku÷[k÷) ðøkuhuLku ykÄkhu íkuLkk rðþu Ãknu÷uÚke s fu¤ðkE síkwt Lkfkhkí{f ð÷ý. hMíku LkkLkfzku yfM{kík òu fkuE Ãkwhw»k fhu íkku íkuLku ÃkÂç÷f Zeçke Lkk¾u, Ãký òu fkuE rLkËkuo»k Ëu¾kíke YÃkk¤e fLÞkÚke yfM{kík ÚkE òÞ íkku fËk[ íkuLkk {kxu çkÄkLku MknkLkw¼qrík òøke QXu íkku LkðkE Lknª. yk r÷tøk ykÄkrhík sL{u÷k Ãkqðoøkúnku fnuðkÞ. ykðk s ô{h ykÄkrhík, Ãkûk ykÄkrhík ðøkuhu

Mk{køk{Lke r¢ÞkLke yÃkuûkkyu ðÄkhu {n¥ð ykÃku Au. yuf Mkðuo y™wMkkh Ãk[kMk ð»koÚke ðÄkhu ô{hLke {rn÷kykuLkwt òíkeÞSðLk nsw Ãký ðÄkhu Mktíkku»ksLkf Au, fkhý fu íku{Lkk Ãkríkyku íku{Lke MkkÚku VkuhÃ÷u yLku yk^xhÃ÷u{kt ðÄkhu Mk{Þ rðíkkðu Au. íkuLkkÚke {rn÷kykuLku MÃkþo Mkw¾ ðÄkhu {¤u Au. ykðe {rn÷kykuLkwt {kLkðwt Au fu ßÞkhÚke íkuyku Mk{køk{Lke ûk{íkk{kt Lkçk¤k Ãkzâk Au, íÞkhÚke íku{Lke yk r¢Þkyku{kt ðÄkhu ÃkkuíkkÃkýwt yLku Mk{ÃkoýLkku ¼kð ykÔÞku Au. fnuðkLkwt íkkíÃkÞo yu Au fu VkuhÃ÷u ík{Lku Mk{køk{{kt [h{Mke{k MkwÄe ÃknkU[kzu Au ßÞkhu yk^xhÃ÷u Mk{køk{ fuðku hÌkku íkuLkku rLk[kuz Au. Úkkf çknw {kuxwt fkhý Au {kuxk¼køkLkk Ãkwhw»kkuLku [h{Mke{kyu ÃknkUåÞk ÃkAe Úkkf y™w¼ðkÞ Au, suLku fkhýu íkuyku íkhík s MkqE òÞ Au, Ãkhtíkw íkuLku fkhýu {rn÷kyku{kt yMktíkku»k ÃkuËk ÚkkÞ Au. íkuÚke sYhe Au fu Ãkwhw»k Mk{køk{Lku ytíku yu òýðkLkku «ÞíLk fhu ÃkkuíkkLke ÃkkxoLkh þwt RåAu Au? íkuLku Mk{køk{ fuðwt ÷køÞwt? Mk{køk{Lkku ykLktË nsw Ãký fuðe heíku ðÄkhe þfkÞ? yk çkÄwt s yk^xhÃ÷uLkk {kæÞ{Úke s òýe þfkÞ Au. fux÷kf Ãkwhw»kku íkku yuðk Ãký nkuÞ Au fu suyku Mk{køk{Lke ÃkAeLke r¢Þk (yk^xhÃ÷u) fhðkLkwt íkku Ëqh, íkuyku Mk{køk{ Ëhr{ÞkLk s MkqE òÞ Au. ykðk Ãkwhw»kkuyu íkhík s MkuõMkku÷kursMxLku rLk:Mktfku[ {¤ðwt òuEyu. VkuhÃ÷u yLku yk^xhÃ÷uLkwt MktðuËLkkí{f {n¥ð nkuÞ Au, su çku ÔÞÂõík ðå[uLkk «u{Lku ðÄkhu økkZ çkLkkðu Au. MðkMÚÞLke árüyu Ãký yk^xhÃ÷u sYhe Mk{køk{Lke r¢Þk Ëhr{ÞkLk Ãkwhw»kLkk M¾÷LkÚke †eyku{kt MVqŠík yLku MðkMÚÞLkku Lkðku Mkt[kh ÚkkÞ Au. íku s «{kýu †eLkk M¾÷Lk (rzM[kso)Úke Ãkwhw»k Mkkhwt yLkw¼ðu Au. òu Mkkhe heíku Mk{køk{ fhðk{kt ykðu íkku þheh Úkkf yLkw¼ððkLku çkË÷u íkksøke yLkw¼ðu Au. Mk{køk{ fÞkO ÃkAe ßÞkhu †e-Ãkwhw»k yufçkeòLke «þtMkk, «u{¼Þkuo MÃkþo yLku yk®÷økLk{kt Mk{Þ rðíkkðu Au íÞkhu íku{Lkk Mk{køk{Lkku ykLktË çku økýku ðÄe òÞ Au. Mk{køk{{kt Ãký VkuhÃ÷u yLku yk^xhÃ÷u ½ýwt {n¥ð Ähkðu Au. òu ík{u ík{khe ÃkkxoLkhLku ¾hu¾h Mkk[ku «u{ fhíkk nku íkku Mk{køk{ çkkË íkuLku Ëþkoððku. Mk{køk{{kt «u{ Ëþkoððk {kxu yk^xhÃ÷u suðwt W¥k{ MkkÄLk çkeswt fkuE LkÚke.

yuÂõÍ{k çke{khe Úkðk{kt yu÷SoLkku çknw {kuxku nkÚk nkuÞ Au. þhehLkk su ¼køk{kt yuÂõÍ{k ÚkÞku nkuÞ íÞkt Ëkýk Lkef¤e ykðu Au. Ëkýk LkeféÞk nkuÞ íku ¼køk{kt ¾qçk s çk¤íkhk yLku ¾hsðwt ÚkkÞ Au. òu Ëkýk Vkxe òÞ íkku íku{ktÚke Ãkhwt Lkef¤u Au y™u þhehLke yLÞ íð[k Ãkh Vu÷kELku yuÂõÍ{kLku

÷uxuMx rhMk[o s{oLkeLke økwxuLkçkøko ÞwrLkðŠMkxeLkk rzÃkkxo{uLx ykuV fu{uMxÙeLkk MktþkuÄfkuyu fhu÷k MktþkuÄLk{kt òýðk {éÞwt Au fu fux÷kf ÷kufkuLku yuðk «kf]ríkf MkwøktrÄík íku÷kuÚke Ãký yu÷So ÚkE þfu Au, suLku Mkk{kLÞ heíku WÃkÞkuøkLke árüyu yufË{ Mkwhrûkík {kLkðk{kt ykðu Au. íkuLkwt fkhý yu Au fu yk íku÷ yÚkðk MkwøktÄ (y¥kh)Lku ÷økkÔÞk ÃkAe ßÞkhu íku ÔÞÂõík nðkLkk MktÃkfo{kt ykðu Au íÞkhu íkuLkkÚke yuf hkMkkÞrýf «r¢Þk ÚkkÞ Au, suLkkÚke yuÂõÍ{kLku ðÄkhLkkhe yu÷So ÃkuËk ÚkkÞ Au. ßÞkhu «kf]ríkf MkwøktÄ fu íku÷ íkiÞkh fhLkkhkyku íkÚkk yLÞ ÷kufku íkku yuðwt s {kLku Au fu yk íku÷{kt hnu÷kt ík¥ðku þhehLku nðkLkk MktÃkfoÚke ÚkLkkhe hkMkkÞrýf «r¢ÞkÚke çk[kðu Au MkkÚku íkuLke MkwøktÄ ÷ktçkk Mk{Þ MkwÄe hnu Au, Ãkhtíkw MktþkuÄLkLku æÞkLk{kt hk¾íkk «kf]ríkf íku÷ fu MkwøktÄÚke çk[ðwt òuEyu. ykÔÞk fhu Au. ßÞkhu íku nkÚkÚke ¾ýu íÞkhu íku{ktÚke Ãkhwt Lkef¤u Au yLku þheh{kt yLÞ søÞkyu Vu÷kÞ Au. íkuLku fkhýu çkÄkt s ¼køkku{kt yuÂõÍ{k ÚkkÞ Au.

ðÄkhu Au. yuÂõÍ{k ÚkÞku nkuÞ íku ¼køk ÷k÷ ÚkE òÞ Au yLku MkqÍe òÞ Au. ðÄw Ãkzíke økh{e fu Xtze{kt yuÂõÍ{k ðfhu Au. íð[k þw»f yLku ¾hçk[ze ÚkE òÞ Au. íð[kLkk fux÷kf ¼køkLkk htøk{kt ÃkrhðíkoLk ykðu Au yLku íku íð[k ÃkhLkk ðk¤ Qíkhe òÞ Au. yk hkuøk{kt ËhËeLku Mkíkík ¾ý

fkhýku yuÂõÍ{k yu÷SoLku fkhýu ÚkkÞ Au. Mkkçkw yÚkðk rzxsoLxLku fkhýu Ãký yuÂõÍ{k ÚkkÞ Au. þkherhf «r¢Þk{kt økhçkze ÚkðkÚke

Mkkhðkh zkìõxh yuÂõÍ{k hkuøkLkwt rLkËkLk fheLku ykøk¤Lke Mkkhðkh þY fhu Au. yuÂõÍ{kÚke «¼krðík íð[k Ãkh ÷økkððk {kxu yuf fkuŠxfkuÂMxhkuEz yÚkðk {÷{Lkku rLkËuoþ fhu Au. yuxkurÃkf z{koxkErxMk{kt Mkk{kLÞ heíku ykuAk yÚkðk {æÞ{ ÃkkðhLkk xkurÃkf÷ (íð[k Ãkh ÷økkððk{kt ykðíkk) MxuhkuEzLkku WÃkÞkuøk fhðk{kt ykðu Au. ßÞkhu yu÷SoLku fkhýu ÚkÞu÷k yuÂõÍ{kLkk WÃk[kh{kt ðÄkhu ÃkkðhLkk MxuhkuEz yLku yuÂLxrÚkMxu{kELMkLke sYh Ãkzu Au. òu íku{kt SðkýwLku fkhýu íð[kLkk Mkt¢{ýLkk Mktfuík {¤u, íkku Mkk{kLÞ heíku yuÂLxçkkÞkurxf Ëðkyku ykÃkðk{kt ykðu Au.

yuÂõÍ{kÚke çk[ðkLkk WÃkkÞ yuÂõÍ{kLke yMkhLku ykuAe fhðk íkÚkk íkuLkk fü{ktÚke çk[ðk {kxu rþÞk¤kLke þw»f (Mkqfe) nðk, Mkkçkw, MkwøktrÄík ÃkËkÚkkuoÚke çk[ðwt òuEyu. QLk, Ãkkur÷Mxh ðøkuhu suðkt fÃkzktLku çkË÷u fkuxLkLkkt fÃkzkt Ãknuhðkt. MLkkLk fÞko ÃkAe þhehLku Y{k÷ ½MkeLku Lknª, Ãkhtíkw n¤ðu nkÚku MÃkþo fheLku fkuhwt fhku. suLku fkhýu íð[k Aku÷kþu Lknª. íð[k{kt Mknus ¼eLkkþ hnu íku {kxu {kuEùhkEÍh ¢e{ yÚkðk ÷kuþLk ÷økkðku. fkuE Ãký heíku rþÞk¤kLkk Mkqfk ðkíkkðhý y™u nðkÚke çk[ðkLkku «ÞíLk fhku.

¼Þ yLku þtfkÚke ½ýe rðf]ríkyku ÚkkÞ

ðuoË{kt yu{ fnuðkÞwt Au fu fkuE yk Þw¼ÞÚke ykþtfk çkLke hnu íkku íkuLku

®[íkk fnuðk{kt ykðu Au. ®[íkk ¼ÞÚke yÚkðk fkuE ykþtrfík ¼ÞÚke WíÃkLLk ÚkkÞ Au. {kLkrMkf Ëwçko¤íkk nkuÞ íkku, yk ®[íkk ðÄkhu «{ký{kt hnu Au. yrík ®[íkkLke yðMÚkk{kt yufkøkúíkk, rð[khþÂõík, rLkýoÞþÂõík íkÚkk M{]ríkþÂõík ðøkuhu rþrÚk÷ Ãkze òÞ Au. 20Úke 40 ð»koLke ÔÞÂõíkyku{kt íku ðÄkhu òuðk {¤u Au. yk hkuøk{kt LkkLkkt fkhýkuÚke Ãký yrÄf ¼Þ¼eík yÚkðk ®[ríkík ÚkE Mkkhe heíku Lk Ãk[ðwt yu ¼ku sLk ykÄwrLkf SðLkLkku Mkk{kLÞ hkuøk

ÚkE økÞku Au. ÔÞÂõík su Ãký fktE ¾kÞ, íkuLkwt Ãkk[Lk Lk ÚkkÞ íkku þheh Lkçk¤wt Ãkzíkwt òÞ Au yLku yu fkhýu íkuLku çkeò Ãký hkuøk ÚkE òÞ Au. ¼kusLk{kt [efkþðk¤k ÃkËkÚkkuoLkwt fkÞ{ MkuðLk fhLkkhk ÷kufkuLku ¼kusLk Lk Ãk[ðkLke VrhÞkË ðÄw hnuíke nkuÞ Au. çkuXkzwt SðLkþi÷e, sYrhÞkík fhíkkt ðÄw Ãkkýe Ãkeðwt, rËðMku Ÿ½ðwt yLku hkíkLkk Wòøkhk íku{s Mkkhe heíku [kÔÞk rðLkk ÍzÃkÚke ¼kusLk ÷uðkLke xuðLku fkhýu ¼kusLkLkwt Ãkk[Þ Mkkhe heíku ÚkE þfíkwt LkÚke. ¼q¾ Lk ÷køku, ¾kxk ykuzfkh ykðu Au íkÚkk {kÚkwt ¼khu hnu, [¬h ykðu, Q÷xe suðwt ÚkÞk fhu, Ãkux Vq÷e òÞ, ÓËÞLkk Äçkfkhk ðÄe òÞ ðøkuhu ÷ûkýku nkuÞ íkku Mk{sðwt fu ík{khwt Ãkk[Lkíktºk ÞkuøÞ heíku fk{ fhíkwt LkÚke. WÃkÞkuøke ÞkuøkkMkLkku frx[¢kMkLkku yÇÞkMk fheLku

Ãkkh rðLkkLkk Ãkqðoøkúnku yLkuf Ãkqðoøkúnku «ðíkoíkk òuðk {¤u Au. Ãkqðoøkúnku ÄhkðLkkh {kýMkkuÞ [ku¬Mk yLku rðrþü «fkhLkk nkuÞ Au. MkkEfku÷kursMxku suLku «ußÞwrzLk «kuLk ÃkMkoLkkr÷xe fnu Au íku ÷kufku ÷køkýeþqLÞ, Xtzk, [ku¬Mk [kufXk {wsçk s rð[khLkkhk, Mk¥kk fu «¼kð MkkÚku Mktf¤kLkkhk yLku {kLkðMkns Lkçk¤kEyku (ÃkkuíkkLke fu yLÞkuLke) Lku Mkkt¾e Lk þfLkkh ÷kufku nkuÞ Au. òu çkk¤fLkwt ÔÞrõíkíð ÞkuøÞ heíku rðfMÞwt Lk nkuÞ íkku íku Ãkqðo økúnÃkerzík {kýMk çkLke hnu Au. õÞkhuf òuE òuELkuÞ ÷kufku ÃkqðoøkúnÞwõík çkLke síkkt nkuÞ Au. 1966{kt {wÍVVh þheV íkÚkk yLÞ {Lkkurð¿kkLkeykuLke xe{u yuf MkwtËh «Þkuøk fÞkuo níkku. íkuýu çkkhuf ð»koLke ô{hLkkt íktËwhMík çkk¤fkuLkk yuf Mk{qnLku çku ¼køk{kt ðnU[e LkkÏÞk. ÃkAe çktLku Mk{qnkuLku ðkhkVhíke swËkt swËkt fk{ku fhðk ykÃÞkt. ÷ktçkk økk¤k MkwÄe [k÷u÷k yk «ÞkuøkLku ytíku íkuykuyu LkkUæÞwt fu yk íkhwýkuLku ßÞkhu

füËkÞf íð[k hkuøk

«fkh

nuÕÚk RÍ ðuÕÚk

þwt Au yk^xhÃ÷u? Mk{køk{ Ãknu÷kt yk®÷økLk, [wtçkLk, MÃkþo ðøkuhu r¢ÞkykuÚke {rn÷kykuLku fk{ku¥kursík fhðk{kt ykðu Au yLku íku{Lkk{kt fk{uåAkLku òøk]ík fhðk{kt ykðu Au. íkuLku VkuhÃ÷u fnuðk{kt ykðu Au yLku yk s r¢Þk ßÞkhu Mk{køk{ fÞkO ÃkAe fhðk{kt ykðu Au íÞkhu íkuLku yk^xhÃ÷u fnuðkÞ Au. VkuhÃ÷u Mk{køk{Lke Ãknu÷e Mkeze Au yLku yk^xhÃ÷u AuÕ÷e. íkuÚke †e-Ãkwhw»k ßÞkhu þkherhf MktçktÄ çkLkkððkLkwt RåAu Au yLku Mk{køk{Lkku MktÃkqýo ykLktË WXkððk {køku Au íÞkhu íku{ýu VkuhÃ÷u Ãkh ÃkqhuÃkqhwt æÞkLk ykÃkðwt òuEyu. yk heíku Mk{køk{ ÃkAe Ãký «u{k÷kÃk, yk®÷økLk ðøkuhu îkhk íku{ýu ÃkkuíkkLke ÃkkxoLkhLku Mktíkwü fhðe òuEyu.

yuÂõÍ{k

rðfkhÞwõík ík¥ðku çknkh Lk Lkef¤ðkLku fkhýu. fux÷uf ytþu íkýkðLku Ãký sðkçkËkh {kLkðk{kt ykðu Au. Ãkkirüf ¼kusLkLkku y¼kð. fçkrsÞkík fu yÃk[ku. {eXwt, {h[wt yLku øk¤e ðMíkwLkwt MkuðLk. f]r{ hkuøk, {Lkkurðfkh íkÚkk yB÷ rÃk¥k.

yuf{ufLkk MknfkhLke sYh Ãkzu yuðwt fk{ MkkUÃkkíkwt níkwt íÞkhu íkuyku Wã{e, ¾tíke÷k yLku rLk»Ãkûk çkLke hnuíkk níkk, Ãkhtíkw ßÞkhu ßÞkhu íkuykuLku MÃkÄkoí{f, fkuÂBÃkrxrxð ðkíkkðhý{kt ykðíkk níkk íÞkhu íÞkhu íkuyku ÃkqðoøkúnÞwõík, ÃkûkkÃkûkeðk¤k, «ußÞwrzMz çkLke síkk níkk. yk{ ðkíkkðhý Ãký ykÃkýk Ãkqðoøkúnku{kt ðÄkhku½xkzku fhe þfu Au.

{Lkkuð]r¥k h[Lkk fkuXkhe ÃkqðoøkúnkuLku Mk{síkkt Ãknu÷kt MkkurþÞ÷ LkkuBMko yLku hkuÕMkLku Mk{sðk Ãkzu. MxuLVzo ÞwrLkðŠMkxeLkk MkkRfku÷kursMx rVr÷Ãk rÍBçkkzkuoyu yuf rðr[ºk «Þkuøk fÞkuo. íku{ýu ÞwrLkðŠMkxeLkk økúußÞwyux yLku Mkh¾k nkurþÞkh íkÚkk R{kuþLk÷e Mxuçk÷ yuðk ðeMk rðãkÚkeoykuLku íkiÞkh fÞko. fuËeykuLkk {kLkMkLku Mk{sðk {kxu yk «Þkuøk fhkE hÌkku nkuðkLke {krníke MkkÚku yu økúqÃk{ktLkk yzÄkLku fuËeyku yLku çkkfeLkk yzÄkLku

sðkÚke {kLkrMkf Ëwçko¤íkk s {kuxk¼køku òuðk {¤u Au. su Ãkwhw»kku fhíkkt †eyku{kt ðÄkhu òuðk {¤u Au. {kuxk¼køkLkk ykðk hkuøkeykuLku fkuE hkuøk suðk fu ÓËÞhkuøk, ðtæÞíð, yurMkrzxe, nkE ç÷z «uþh, ÷ku ç÷z «uþh, ûkÞ hkuøk, LkÃkwtMkfíkk, XtzkÃkýwt, yrLkÿk ðøkuhu yÚkðk fkuE hkuøk fu hkuøkLkku ¼Þ yÚkðk fkuE ðkíkLkku ¼Þ Mkíkík hnu Au. íku yuf ÃkAe yuf r[rfíMkf ÃkkMku VÞko s fhu Au yLku yLkuf Ãkheûký fhkðu Au. fnuðwt òuEyu fu íkuLku yLkuf «fkhLkk ¼ÞkuLkku ¼ú{ Úkíkku nkuÞ Au. íkuÚke s íkuLkwt r[¥k rËðMk-hkík yþktík, ÔÞkfw¤ yLku øk¼hkÞu÷wt hnu Au. íku ðÄkhu Ãkzíkwt çkku÷u Au yLku ÃkkuíkkLkk ¼Þ rðþu s çkku÷u Au. íkuLku hkºku ®[íkk ðÄu Au. íkuÚke Ÿ½ ykðíke LkÚke yÚkðk {kuze Ÿ½

ykÔÞk ÃkAe Ÿ½ Qze síkkt ÃkwLk: r[¥k ÔÞkfw¤ çkLke òÞ Au, yLku íkuLku Mkíkík ¼Þ [k÷w ÚkkÞ Au. r[¥k Ëwçko¤ nkuÞ íkku Lkfk{e ðkíkku Ãkh {Lkw»Þ ¼Þ¼eík yuðt ®[ríkík hnu Au. r[¥kLkk Úkkfu÷k hnuðkÚke ®[íkkÞwõík ÔÞÂõíkLkk Mð¼kð{kt rðûkku¼íkk fu [erzÞkÃkýwt ykðe òÞ Au. yk heíku

ykÞwðuoË ðiã {Lkw¼kE økkiËkLke rLkhtíkh ®[íkkøkúMík fu yþktík hnuðkÚke íku fkuE fk{ r[¥k ÷økkzeLku fhe þfíke LkÚke. íkuLku çku[uLke, ¼Þ, þtfkÚke fkuE ðkík fu fk{{kt æÞkLk Lk ÷køkðwt, ÓËÞLkk Äçkfkhk ðÄe síkkt rþh:þq¤ ðøkuhu yk hkuøkLkkt {wÏÞ ÷ûkýku Au. ykðk ËËeoLke LkkzeLke økrík, ÓËÞLke økrík yLku ïkMkkuåATðkMkLke økrík íkeðú hnu Au. ÃkhMkuðku ðÄkhu ykðu Au. yk ÃkhMkuðku

Ãkk[Lkr¢ÞkLku íktËwhMík hk¾íkkt ÞkuøkkMkLkku

Ëqh fhe yktíkhzktLku þÂõík ykÃku Au. {Äw«{un yLku f{hLkk Ëw¾kðk{kt Ãký íku ÷k¼ËkÞf Au. ð@kMkLkLkku yÇÞkMk ½ýku WÃkÞkuøke Mkkrçkík ÚkkÞ Au. ¼kusLk ÃkAe fhLkkhwt yk yuf{kºk ykMkLk Au. økuMk,

¾kMk fheLku nkÚkÃkøkLke nÚku¤eyku yLku íkr¤Þu ðÄkhu ÚkkÞ Au. íkuLkwt ÷kuneLkwt Ëçkký Úkkuzwt ðÄkhu hnu Au. ðeÞoLkwt ÃkíkLk þe½ú ÚkE òÞ Au. {qºk «ð]r¥k Ãký ðkhtðkh Úkðk ÷køku Au. ykt¾Lke fefeyku Úkkuze Ãknku¤e hnu Au. ®[íkkLku ÷eÄu þhehLke {ktMkÃkuþeyku{kt íkýkð hnu Au. suÚke þheh{kt ðuËLkk-Ãkezk, {øks-{kÚkwt ¼khu hnuðwt, nkÚk{kt ftÃk, LkuºkkuLkwt Úkkfe sðwt, fkuE fk{{kt r[¥k Lk ÷køkðwt, WíMkkn MVqŠíkLkku y¼kð, {kuZwt MkwfkÞu÷wt hnuðwt, yk{kþÞ †kð ½xe sðku, ¼q¾ ykuAe ÚkE sðe, fçkrsÞkík, {tËkÂøLk, yhwr[, ykVhku ðøkuhu ÷ûkýku hnu Au. íkuLku fkuE {fkLk fu Y{{kt yuf÷k hnuðkÚke ¼Þ ÷køku Au yLku yk ¼ÞLkk Ãký ðÄíkk ykuAk yLkuf «fkhku nkuÞ Au. íkuLku fkuE {uËkLk{kt yuf÷k sðkLkku fu yuf÷k «ðkMk fhðkLkku ¼Þ hnu Au. yk ¼Þ s yLkuf rðf]ríkyku WíÃkLLk fhu Au. yk íkf÷eV{kt n¤ðe þk{f ËðkykuLke Mkkhku VkÞËku ÚkkÞ Au. ykÃkýu íÞkt ¼Þ fu ®[íkkÚke WíÃkLLk Úkíke MkuõMk MktçktrÄík yLkuf rðf]ríkykuLkk ËËeoyku òuðk {¤u Au. Mkkhku ÔÞkÞk{ ÚkE òÞ Au. suLku ¼q¾ Lk ÷køkðkLke VrhÞkË nkuÞ íkuLku {kxu {fhkMkLk ¾qçk s WÃkÞkuøke Au. ÃkðLk{wõíkkMkLkLkku yÇÞkMk fhðkÚke ÃkuxLkk ðkÞw rðfkhLkku Lkkþ ÚkkÞ Au. yB÷rÃk¥kLke VrhÞkË Ëqh ÚkE ¼kusLkLkwt Mkkhe heíku Ãkk[Lk ÚkkÞ Au. ÃkuxLke ðÄu÷e [hçke ykuAe ÚkkÞ Au.

Þkuøk ¼økkðu hkuøk çkkçkk hk{Ëuð

Ãkk[LkíktºkLku Mkçk¤ çkLkkðe þfkÞ Au. òLkwrþhkMkLkLkk yÇÞkMkÚke Ãký ËhËeLku Ãkqhíkku ykhk{ {¤u Au. sXhkÂøLk «ßðr÷ík ÚkkÞ Au. ÃkuxLke Ãkuþeyku{kt Mktfku[Lk ÚkkÞ Au íkuLkkÚke íku{Lkwt ykhkuøÞ ðÄu Au. yÄo{íMÞUÿkMkLkLkku yÇÞkMk Ãký ¾qçk s VkÞËkfkhf Au. íku ÃkuxLkk rðfkhkuLku su÷Lkk MxkV {uBçkMko çkLkkððk{kt ykÔÞk. yuf y÷kÞËk {fkLk{kt su íku økúqÃkLkkt fÃkzkt íkÚkk ykEfkzo ykÃkeLku íku{Lku y÷kÞËk hk¾ðk{kt ykÔÞk. ykùÞosLkf heíku yuðwt çkLÞwt fu fux÷kfu heíkMkhLke rntMkk yk[he yLku Auðxu yýÄkhe heíku s A rËðMk{kt yk «Þkuøk yÄðå[u Ãkzíkku {qfe Ëuðku Ãkzâku, MktþkuÄfkuLku ykùÞo níkwt fu Lkku{o÷ {kýMkku Ãký fux÷e Mknu÷kEÚke ½kíkfe, rLkËoÞ Þk MkurzrMxf ðíkoLk fhe þfíkk nkuÞ Au? yk hku÷ Ã÷u$økLkwt {n¥ð níkwt fuËeyku íkÚkk økkzoTÍu ÃkkuíkÃkkuíkkLkk Mkk{krsf ÃkkX rLk¼kððkLkk níkk yLku íku{ýu íku rLk¼kðe çkíkkÔÞk. ykÃkýu Ãký MkðkhÚke QXeLku øk]nMÚk, rþûkf, rÃkíkk, «u{e, rðãkÚkeo Þk xe¾¤e suðk yLkufkLkuf ÃkkXku ¼sðíkk nkuEyu Aeyu. ykÃkýe ÃkkMku Ãký ykÃkýu suðk Aeyu íkuðk Lknet çkË÷u suðk sYh Aeyu íkuðk Ëu¾kðkLke yÃkuûkk hk¾ðk{kt ykðu Au. yk{ Mkk{krsf yÃkuûkkykuLkku sL{ ÚkkÞ Au. yÚkkoíkT rðãkÚkeo yux÷u su yk{ ðíkuo íku yLku ðuÃkkhe yux÷u íku{ ðíkuo íku, ÃkAe ÷kufkuLkk {kLkMk{kt Äe{u Äe{u [kuh, frzÞku, rLkckðkLk Wã{e ðøkuhuÚke áZ AkÃk ytrfík Úkíke òÞ Au. Ãkqðoøkún ykÃkýk {Lk{kt XMke òÞ Au. rðhwØ rËþk{ktLkk yLkw¼ð íkÚkk ¾wÕ÷k rË{køkLke rð[khMkhýe s ykÃkýLku Ãkqðoøkún{ktÚke Akuzkðe þfu.

CMYK

yB÷rÃk¥k yLku ¼kusLkLkwt Ãkk[Lk Lk ÚkðkLkk rðfkh (yÃk[ku)Lkku Lkkþ ÚkkÞ Au. yk ykMkLk fhðkÚke ¼q¾ ðÄu Au yLku ¾kÄwt ÃkeÄwt Ãk[ðk ÷køku Au. ¼wstøkkMkLkLkku yÇÞkMk fhðkÚke ÃkuxLkk çkÄkt s rðfkhku Ëqh ÚkkÞ Au yLku ¼q¾ ¾q÷u Au. fhkuzhßswLkwt ykhkuøÞ ðÄu Au. {fhkMkLkLkku yÇÞkMk fhðkÚke ÃkuxLkku

«kýkÞk{ òu Ãkk[Lk rðfkhLkku {q¤{ktÚke Lkkþ fhðku nkuÞ íkku «kýkÞk{ çknw sYhe Au. yÂøLkMkkh r¢ÞkLkk yÇÞkMkÚke Ãkk[Lk Mkkhe heíku ÚkkÞ Au yLku fçkrsÞkík, økuMk, ykuzfkh, yÕMkh ðøkuhu ÃkuxLkk çkÄk rðfkh Ëqh ÚkE òÞ Au.

r÷ðh xÙkLMkÃ÷kLxLkk MkV¤ rðfÕÃkÚke Lkðe ykþk su

Lkwt r÷ðh ¾hkçk ÚkE økÞwt nkuÞ íku ÷kufku nðu r÷ðh xÙkLMkÃ÷kLxLkk {Mk{kuxk ¾[o{ktÚke çk[e þfþu yLku r÷ðh çkËÕÞk rðLkk Võík fkurþfkyku çkË÷eLku ¾hkçk r÷ðh Mkkhwt ÚkE þfþu. ðkMíkð{kt yk MkV¤íkk ‘yur÷økLx’ Lkk{Lkk ÃkËkÚkoLku fkhýu zkuõxMkoLku {¤e Au. rçkúxLk{kt zkuõxhu r÷ðh çkËÕÞk rðLkk s yuf çkk¤fLkk ûkríkøkúMík ÚkE økÞu÷k r÷ðhLku Mkkhwt fhðk{kt MkV¤íkk {u¤ðe Au. ÷tzLk ®føMk fkì÷us nkuÂMÃkx÷Lkk zkuõxhu RÞkË Lkk{Lkk çkk¤ËËeoLkk r÷ðh{kt ËkLkfíkkoLkk r÷ðhLke fkurþfkykuLkwt «íÞkhkuÃký fÞwO níkwt. yk fkurþfkykuLku fkhýu RÞkËLkk þheh{kt {n¥ðLkkt «kuxeLk íkÚkk hMkkÞý çkLkðk ÷køÞkt. yLku ¾hkçk r÷ðhLkk fkhýu yxfe Ãkzu÷wt çkÄwt fk{ [k÷ðk ÷køÞwt. ÷øk¼øk çku yXðkrzÞkt{kt RÞkËLkk þheh{kt MkwÄkhku ykððk ÷køÞku níkku. ðkMíkð{kt r÷ðhLke Mkkhðkh fhíke ð¾íku fkurþfkykuLku ËËeoLkk þheh{kt Lkkt¾íkk Ãknu÷kt yuf ¾kMk ÃkËkÚko

nuÕÚk rhMk[o yur÷økLx{kt zwçkkzeLku ¼eLke fhðk{kt ykðu Au. yur÷økLx Lkk{Lkku yk ÃkËkÚko r÷ðhLke fkurþfkykuLku ¾hkçk Úkíkk hkufu Au. yLku yk ÃkËkÚkoLkk ÷eÄu s r÷ðhLke fkurþfkykuLku þheh {kxu sYhe hMkkÞý íkÚkk «kuxeLk çkLkkððk{kt Mkh¤íkk hnu Au. nðu yk Mkkhðkh yuðk ÷kufku {kxu ¾qçk s VkÞËkfkhf hnuþu su{Lktw r÷ðh ¾hkçk ÚkðkLke þYykík ÚkE nkuÞ.!


CMYK

7

hrððkh, 25 rzMkuBçkh, h011

www.sandesh.com

rLk

Lò! òu ík{u çkkEfLkk ËeðkLkk nku íkku yk Lkk{ ík{khkÚke ¼køÞu s yòÛÞwt nkuÞ. ykìxku ðÕzoLkk RríknkMk{kt y{wf ftÃkLkeyku Mkku-ËkuZMkku ð»koÚke {[e Ãkzu÷e nkuÞ yLku Aíkkt íkuLkkt {kìzÕMk yux÷kt çkÄkt rnx Lk òÞ sux÷kt Lkðe-Mkðe ftÃkLke [k÷eMk-Ãk[kMk ð»kkuo{kt ÃkkuíkkLkk Lkk{u LkkUÄkðu yuðwt çkLku, íkuLkwt fkhý yuf s Au fu ÷kufkuLku þkLkËkh, òLkËkh yLku çkÄe heíku rË÷Lku s[e òÞ yuðwt {kìz÷ ¾Ãku. ykðwt s yuf {kìz÷ yux÷u fkðkMkkfe rLkLò. ftÃkLkeLkk Lkk{ fhíkkt {kìz÷Lkk Lkk{Úke çkkEf ðÄkhu ÷kufr«Þ ÚkkÞ yuðk çkLkkð ykuAk çkLku yLku rLkLò yu{ktLkwt yuf {kìz÷ Au, su Ãkqhkt 28 ð»koÚke yux÷u fu 1984Úke çkkRfLke ËwrLkÞk{kt fkðkMkkfeLku Yykçk¼uh Ëkuzkðu Au. ykðe þkLkËkh çkkEfLke ftÃkLke fkðkMkkfeLkk MÚkkÃkf þkuÍku fkðkMkkfeLkku sL{ 1837{kt òÃkkLkLkk fkøkkuþe{k{kt ÚkÞu÷ku. ðkhMkk{kt çkuþw{kh Ëki÷ík yLku Äefíkku ÄtÄku {¤u÷ku. 17 ð»koLke ðÞu íkku yu ÔÞkÃkkh fhíkk þe¾e økÞu÷ku. 27 ð»koLke Wt{hu íkuýu ÃkkuíkkLke rþ®Ãkøk ftÃkLke MÚkkÃke, Ãkhtíkw {ÄËrhÞu yuLkwt yuf rþÃk zqçke økÞwt yLku ÄtÄk{kt ¾kux ykðe Ãkze íkku yu ÄtÄku Mk{uxe yuýu yuÂLsLk, Mxe÷rþÃk, yuh¢kVTxLkkt WíÃkkËLkku{kt ÍtÃk÷kÔÞwt yLku çkkË{kt fkðkMkkfe ftÃkLke yuf rðþk¤ ftÃkLke çkLke su fux÷eÞu [eòuLkwt WíÃkkËLk fhðk ÷køke níke. yu Mk{Þøkk¤ku yu yhMkkLkku níkku ßÞkhu yLÞ òÃkkLkeÍ {kuxhMkkRf÷ ftÃkLkeyku ÃkkuíkkLkk W{Ëk çkkEõMkLkwt rðï¼h{kt sççkh ðu[ký fhe hne níke íkuÚke fkðkMkkfe Ãký {kuxhMkkRf÷

28 ð»koÚke Yykçk¼uh Ëkuzíke çkkEf

fkðkMkkfe

ykuxku-ðÕzo rníkuþ òu»ke

çkLkkððk íkhV ¾U[kýe. yLku 1956{kt íkuýu ÃkkuíkkLkwt Ãknu÷wt {kìz÷ r{nkíMkw çkLkkÔÞwt Ãký çkkEf{kt fktE s ¼÷eðkh Lk nkuðkÚke yuLke LkkUÄ fþu ÷uðkE Lknª. fkðkMkkfeyu ÃkAe òÃkkLkLke s yuf sqLke çkkRf ftÃkLke {uYøkkuLku nMíkøkík

MkkErfÞkrxÙMxLke

Mkkhðkh fkuý fhíkwt nþu?

n

{ýkt {Lku yuf fkÞo¢{{kt yuf hksfkhýe suðk Ëu¾kíkk ¼kE {¤e økÞk. yu{ýu rs¿kkMkkðþ ÃkqAâwt, “þwt fhku Aku?” {U fÌkwt, “frðíkk fhwt Awt.” Ãku÷k ¼kE fnu, “yux÷u, {khku ÃkqAðkLkku {ík÷çk yu Au fu ík{u þuLkwt fhku Aku?” {U fÌkwt, “frðíkkLkwt fhwt Awt.” {Lk{kt çkkuÕÞku fu ËuþLkwt fhe Lkk¾ðkÚke íkku ÃkuZeyku huZe h¾zu yLku ÃkíLke xuZe ÚkELku çkk¾zu. yu{Lke rs¿kkMkk [ez{kt YÃkktíkrhík ÚkE. ¼kE fnu, “yhu Þkh, nwt yu{ ÃkqAwt Awt fu fk{ÄtÄku þwt fhku Aku?” {U fÌkwt, “zkìõxh Awt. AuÕ÷kt 20 ðhMkÚke «uÂõxMk fhwt Awt.” íkku yu fnu.. “nsw «uÂõxMk s fhku Aku?” nwt çkk¤fkuLkk {øksLkku zkìõxh Awt. nwt {khk ËhËeykuLke rË÷ ËELku yLku rçk÷ ÷ELku Mkkhðkh fhwt Awt. {khk fux÷kf ËhËeyku... Mkkhk Ãký ÚkkÞ Au. MkkÞfku÷kuS{kt íkku yuðwt Au Lku fu y{u [kuÚkk fLMkÕxLx nkuEyu Aeyu. ËhËe Ãknu÷k yufkË çku òuþeLku, ÃkAe yufkË çku

½kx ÚkÞku yLku {kfuox{kt [kÕÞkt Lknª. 1969{kt fkðkMkkfeyu nuðe çkkEf Ãkh nkÚk ys{kÔÞku yLku 500 ccLkwt H-1 {kìz÷ ykÔÞwt su Úkkuzwt ½ýwt [kÕÞwt ¾hwt, Ãkhtíkw íÞkhu {knku÷ yuðku fu òu ftÃkLke rnx fhðe nkuÞ íkku çkkEf y{urhfLMkLku øk{ðe òuEyu yLku y{urhfk, ÞwhkuÃk{kt [k÷ðe òuEyu. yk xÙuLzLku æÞkLk{kt hk¾eLku 1973{kt su Z-1 Lkk{Lkwt {kìz÷ ÷kìL[ ÚkÞwt yuýu fkðkMkkfeLke MkV¤íkkLkkt îkh ¾ku÷e LkkÏÞkt. yk {kìz÷ y{urhfk, ÞwhkuÃk{kt Äq{ ðu[kÞwt. yu ÃkAe fkðkMkkfeyu çkòhLke Lkkz

ÃkkzkuþeLku yLku AuÕ÷u yufkË çku zkuþeLku fLMkÕx fÞko ÃkAe s {khe ÃkkMku ykðu Au. ËhËe {khe ÃkkMku ykðu íÞkt MkwÄe fux÷ef çke{kheyku ykÃkkuykÃk {xe òÞ Au yLku fux÷ef Lk {xu yuðe ÚkE òÞ Au. çkLLku rfMMkk{kt {khu ¾kMk ftE fhðkLkwt hnuíkwt LkÚke íkuÚke yk{ ÷u¾ku ÷¾íkku yLku fkÞo¢{ku fhíkku Vhwt Awt. yuf ðkh MkkErfÞkrxÙMxLkk rõ÷rLkf{kt

ðkíkLkwt ðíkuMkh zkì. hEþ {Lkeykh yuf {kýMk ykÔÞku. yk{ íkku {kýMkku s ykðu. yuýu fÌkwt, “zkìõxh Mkknuçk! {Lku ÷køku Au fu nwt fqíkhwt Awt.” MkkErfÞkrxÙMxu «kuxkufku÷ «{kýu ÃkqAâwt, “õÞkhÚke yuðwt ÷køku Au?” yu fnu “nwt øk÷qrzÞwt níkwt íÞkhÚke.” yuf ðkh yuf ËËeo yuf MkkErfÞkrxÙMx ÃkkMku ykÔÞku. yLku fnu, “yk «kuç÷u{ Au. çkÄwt ¼q÷e òô Awt. yk «kuç÷u{Lkwt ftE fhku..” MkkErfÞkrxÙMxu yuLku Ãký «kuxkufku÷

{÷kR fkuVíkk fhe

fhe suÚke yuLkk yLkw¼ðLkku ÷k¼ fkðkMkkfeLku {¤u yLku çkkEf rnx ÚkkÞ. 1962{kt {uYøkku Úkfe fkðkMkkfeLke Ãknu÷e çkkEf çkLke B8 su 125 cc xw MxÙkuf yuÂLsLk Ähkðíke níke, Ãkhtíkw økkze ðsLk{kt nkÚke suðe yLku [k÷ðk{kt «{kýu ÃkqAâwt, “yk «kuç÷u{ fux÷k ð¾íkÚke Au?” yu fnu, “fÞku «kuç÷u{?” ík{u MkkErfÞkrxÙMxkuLke ònuhkíkku ðkt[e nþu, “ËkY Akuzkðku... ËkY Akuzkðku.” yuf MkkErfÞkrxÙMxLkk rõ÷rLkf Ãkh yuf ðkh yuf ¼kE ÍzÃkÚke ykÔÞk. fnu, “ËkY Akuzkððku Au. çkÄkt fnu Au, ík{u ËkY Akuzkðku Aku.” MkkErfÞkrxÙMx çkkuÕÞk, “yhu, yu s íkku {khwt fk{ Au. ík{u ËkY Akuzkððk {køkku Aku íkku nwt [ku¬Mk {ËË fheþ. çkÕfu yu ¼÷kELkwt fk{ Au yux÷u ík{khe ÃkkMku Ve Ãký Lknª ÷ô.” Ãku÷k ¼kEyu fÌkwt, “ík{u ËkY Akuzkðþku? íkku [k÷ku, yXðk Ãkku÷eMk MxuþLk. íÞkt Ãkku÷eMku {khku Ãk[kMk çkkux÷ ËkY sÃík fÞkuo Au. yu AkuzkððkLkku Au.” yuf ðkh yuf ËkYrzÞkLku nwt WÃkËuþ ykÃkðk økÞku. {U fÌkwt, “yk{ ËkY ÃkeLku hMíku Ãkze hnu íku fuðwt ÷køku?” yu fnu, “Lkþk{kt nkuÞ Au Mkw¾ Ëw:¾ SðLkLke yuf fûkk Ãkh þhkçkeLku s ykðu Au {ò MkqðkLke hMíkk Ãkh” {U fÌkwt, “SðLk{kt ÃkrhðíkoLk ÷kð ÄkŠ{f ÚkE ò.” íkku fnu, “yMkh ykðe LkÚke òuE {U ð»kkuoLke EçkkËík{kt Võík çku ò{{kt íkwíko s SðLk çkË÷kÞ Au Mkkfe” Auðxu øk{u íku{ fhe ËkY Akuzðk fLðeLMk fÞkuo ÃkAe yuLku ËkY fuðe heíku AkuzkÞ íku þe¾ððk økÞku. yux÷u {Lku yxfkðeLku fnu, “¾çkh Au, çkÄe ¾çkh Au {Lku. Mk¥kh ðkh ËkY Akuze [qõÞku Awt.” [knwt íkku rstËøkeLku VheÚke çkLkkðwt nwt Ãký yu Vhe çkøkkzðk VwhMkË Lknª hnu ËhËeykuLke ðkík Akuzku MkkErfÞkrxÙMx Ãkkuíku ËwrLkÞkLkwt rðrþü «kýe Au. y{khk yuf MkkErfÞkrxÙMx r{ºkyu yuf ËkYrzÞk yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh

Lkªçkwðk÷u [kð÷

Mkk{økúe: ÃkLkeh 150 økúk{, r{rzÞ{ MkkRÍLkkt xk{uxkt - 3 Lktøk, fksw - 1/4 fÃk, {øksíkheLkkt çke - 2 xuçk÷MÃkqLk - ¾Mk ¾Mk 1 xeMÃkqLk, ykËwtLkk Íeýk ffzk - 1 xeMÃkqLk, ÷e÷e yu÷[e - 2 Lktøk, ÷k÷ {h[k Ãkkðzh - 1 xeMÃkqLk, Lk{f MðkËkLkwMkkh, íku÷ - 1 xuçk÷MÃkqLk yLku ík¤ðk {kxuLkwt íku÷, {Mkfku Ënª - 1/4 fÃk, ÷e÷e yu÷[eLkku Ãkkðzh - 1/4 xeMÃkqLk, {UËku - 2 xeMÃkqLk, íkkS {÷kR - 2 xuçk÷MÃkqLk, økh{ {Mkk÷k Ãkkðzh - 1/4 xeMÃkqLk. heík: 1. «uþh fqfhLku økh{ fhku. xk{uxktLku yÄf[hkt ÃkeMke ÷ku yLku íkuLku fksw, {øksíkheLkkt çke, ¾Mk¾Mk,ykËwt, ÷e÷e yu÷[e, ÷k÷ {h[k Ãkkðzh, Lk{f yLku yuf xuçk÷MÃkqLk íku÷Lke MkkÚku fqfh{kt W{uhku yLku Mkkhe heíku r{õMk fhku. MktSð fÃkqh 2. íku{kt {Mkfku Ënª W{uhku yLku Mkkhe heíku r{õMk fhku. íku{kt yuf fÃk Ãkkýe W{uhe yLku fqfhLku çktÄ fhe Ëku, [kh ÂÔnMk÷ ÚkkÞ íÞkt MkwÄe Ãkfðku. 3. sYh Ãkqhíkwt íku÷ fzkR{kt økh{ fhku. 4. ðkxfk{kt ÃkLkehLku Aeýe ÷ku, íku{kt ÷e÷e yu÷[eLkku Ãkkðzh, Lk{f, ÷kux W{uhku yLku Mkkhe heíku r{õMk fhku. íkiÞkh ÚkÞu÷k r{©ý{ktÚke Úkkuzk ¼køk ÷RLku íkuLku fkuVíkkLkku ykfkh ykÃkku. íkuLku híkkþ Ãkzíkk ÚkkÞ íku heíku ík¤e ÷ku. ÃkAe rLkíkkhðk {kxu íkuLku rxMÞw ÃkuÃkh{kt {qfku. 5. fqfh{ktÚke ðhk¤Lku fkZe ÷ku ÃkAe fqfhLkwt Zktfýwt ¾ku÷e yLku r{©ý nuLz ç÷uLzhÚke r{õMk fhe ÷ku. 6.r{©ýLku økk¤e ÷ku yLku íkuLku çkeS LkkuLkÂMxf fzkR{kt huze Ëku yLku økh{ fhku. íku{kt Úkkuze {÷kR yLku økh{ {Mkk÷k Ãkkðzh W{uhku yLku Mkkhe heíku r{õMk fhku. 7. Mk‹ðøk çkkW÷{kt fkuVíkk økkuXðku, íkuLkk Ãkh økúuðe huzku, íkuLkk Ãkh {÷kE ÷økkðku yLku íkhík s Mkðo fhku.

Mkk{økúe: ÷ªçkwLkku hMk - 1 Lktøk, hktÄu÷k ¼kík - 2 fÃk, r{rzÞ{ MkkRÍLkk økksh - 1 Lktøk, £uL[ çkeLMk (VýMke)10Úke12 Lktøk, r{rzÞ{ MkkRÍLkk ÷e÷k fuÂÃMkf{ - 1 Lktøk, ÷e÷k ðxkýk - 1/4 fÃk, Lk{f MðkËkLkwMkkh, íku÷ - 1 xuçk÷MÃkqLk, Shwt - 1/2 xeMÃkqLk, ykËwtLke ÃkuMx - 1 xeMÃkqLk, ÷e÷kt {h[ktLke [eheyku - 2 Lktøk, íkkS fkuÚk{ehLkkt ÃkkLk - 2 xuçk÷MÃkqLk. heík: 1. LkkuLkÂMxf fzkR{kt Ãkkýe økh{ fhku, økkshLku rºkfkuý ykfkh{kt yLku VýMkeLku {kuxk xwfzk MkkÚku fkÃke ÷ku. 2. økh{ fhu÷k Ãkkýe{kt økksh Lkk¾ku, fuÂÃMkf{Lku rºkfkuý ykfkh{kt fkÃkku. 3. VýMke yLku ÷e÷k ðxkýkLku økh{ Ãkkýe{kt W{uhku yLku íku{kt Lk{f W{uhku yLku þkf¼kS ðÄkhu Ãkzíkk [ze òÞ íÞkt MkwÄe Ãkfðku yLku yuf çkksw {qfe Ëku. 4. LkkuLkÂMxf fzkR{kt íku÷ økh{ fhku, íku{kt Shwt yLku ykËwtLke ÃkuMx W{uhku, íku{kt Úkkuzwt Ãkkýe Lkk¾ku yLku Úkkuze r{rLkx {kxu Mkktík¤ku, íku{kt ÷e÷kt {h[kt W{uhku yLku Mkkhe heíku r{õMk fhku. çkkVu÷k þkf¼kSLku yLku fuÂÃMkf{Lku W{uhku yLku Mkkhe heíku r{õMk fhku. 5. hktÄu÷k ¼kík, Lk{f, fkuÚk{eh, ÷ªçkwLkku hMk W{uhku yLku WAk¤ku yLku ¼kík çkhkçkh økh{ ÚkR òÞ íÞkt MkwÄe økh{ fhku. 6. økh{ økh{ Mkðo fhku.

¾kLkk ¾òLkk

÷u¾f {kMxh þuV yLku xur÷rðÍLk nkuMx Au. MktÃkfo :

Email : enquiry@sanjeevkapoor.com.

fk[çkk suðe nkuðkÚke rLk»V¤ økE. Vhe «ÞkMk þY ÚkÞk Lku 250 cc Mkk{whkE yLku 350 cc yuðuLsh Lkk{Lkkt {kuz÷ ykÔÞkt. Vhe yk çktLku nehkyku Ãký zu÷eyu nkÚk ËELku ÃkkAk VÞko suðku

òýu çkhkçkhLke Ãkkh¾e nkuÞ yu{ yV÷kíkqLk çkkEõMkLkwt WíÃkkËLk þY fÞwO. yuf ÃkAe yuf {kìz÷ MkV¤ ÚkÞkt, Ãkhtíkw fkðkMkkfeyu çkkEfLkk swøkkh{kt nwf{Lkk yu¬k suðwt su Ãk¥kwt VUfeLku çkkS {khe ÷eÄe yu níkwt 1984Lkwt {kìz÷ GP2900-R. 16 ðkÕð yLku [kh rMkr÷LzhLkwt yu çkkEf yk¾e ËwrLkÞk{kt AðkE økÞwt. fkðkMkkfeLku hkíkkuhkík yuýu Ëu{kh MÃkezu ÃknkU[kze {qfe. yu ð»koÚke {ktze çkeòt fux÷ktÞu ð»kkuo MkwÄe yuýu MkkiÚke ÍzÃke çkkEfLkku r¾íkkçk ¼kuøkÔÞku íkku ËwrLkÞkLkk Ëhuf {uøkurÍLku yuLku ‘çkkEf ykìV Ä Þh’ ònuh fÞwO. yu {kuz÷ yux÷u s yksLkwt {kuMx Vu{Mk ‘rLkLò’. íÞkhÚke {ktze yks MkwÄe yuLkkt yMktÏÞ {kìz÷ ÷kìL[ ÚkÞkt yLku Ëhuf MkV¤ Ãký hÌkkt. yu ÃkAe ‘rLkLò’ òýyu fkðkMkkfeLke Ãknu[kLk çkLke økÞwt.

yuõMke÷uxh

¼khík{kt íkksuíkh{kt rLkLò 650-R ÷kìL[ ÚkÞwt. 649 cc, 4 MxÙkuf, ®f{ík 4.57 ÷k¾. 1978Lkk {kìz÷ KZI-300Lkwt yuÂLsLk òuÞwt nkuÞ íkku [¬h ykðe òÞ. suLkkt A MkkE÷uLMkh Lkk¤[k A rMkr÷Lzh MkkÚku òuzkÞu÷kt níkkt yLku yu Ëhðkò ðøkhLke fkh íkhefu òýeíkwt ÚkÞu÷wt. 90Lkk ËþfLkwt ZZR-1100 {kìz÷ MkkiÚke VkMxuMx {kìz÷ níkwt. H rMkheÍ, K rMkheÍ, KR rMkheÍ yLku rLkLò rMkheÍLke çkkEõMk {n¥k{ MkV¤ hne. fkðkMkkfe 1986Úke ¼khík{kt ðu[ký fhu Au. rLkLò rMkðkÞLkkt yLÞ {kìz÷ Ãký [kÕÞkt yLku ÍzÃke {kìzÕMk ðzu fkðkMkkfeyu hu®Mkøk{kt Ãký ÍwfkÔÞwt yLku fux÷eÞu [uÂBÃkÞLkrþÃk Ãký ytfu fhe çkíkkðe. ykìxku ðÕzo{kt Mkkhe yuðe Lkk{Lkk {u¤ððk MkkÚku fkðkMkkfe {kuxe ftÃkLke íkhefu Ãký W¼he ykðe yLku yksu yk Lkk{ økkihððtíkwt økýkÞ Au, Ãkhtíkw fkðkMkkfeyu su heíkLke ÃkAzkxku ¾kÄe yuLke søÞkyu yLÞ ftÃkLke nkuÞ íkku þkÞË íkk¤kt s ÷køke [qõÞkt nkuík Ãký yLÞ fux÷eÞu ftÃkLkeyku [÷kðíke fkðkMkkfe {kxu {kuxhMkkEf÷ WíÃkkËLk ½kMkLke øktS{kt MkkuÞ Mk{kLk níkwt yLku fkðkMkkfe xfe þfe õÞwt fe Þu ÃkiMkk çkku÷íkk ni! hitujoshi07@gmail.com

Exk÷eLkku ykuAku òýeíkku [nuhku

suLkkuðk

fku÷tçkMkLkwt sL{MÚk¤

yu

{ s yuf rËðMk Rxkr÷ÞLk þnuh suLkkuðkLku «ðkMk{kt Mkk{u÷ fhðkLke ðkík [k÷e íkku ÚkÞwt fu ÂMðíÍh÷uLzLkk rsrLkðkÚke íkku Ãkrhr[ík Aeyu Ãký yk Rxkr÷ÞLk þnuh suLkkuðk{kt ð¤e þwt nþu? Ãký suðe ¾çkh Ãkze fu suLkkuðk {kºk r¢MxkuVh fku÷tçkMkLkwt sL{MÚk¤ s Lknª, Rxkr÷ÞLk ¾kýeÃkeýe{kt ¾kMk {n¥ð Ähkðíkk ÃkuMíkkuLkwt WËT¼ð MÚk¤ Ãký Au, yux÷u íkuLku «ðkMkLkku ¼køk çkLkkðe ÷eÄwt. suLkkuðk yuf s{kLkk{kt Rxk÷eLkk {n¥ðLkk çktËh íkhefu ½ýwt ykøk¤Ãkzíkwt níkwt. íku AíkktÞ yksu yk þnuh xqrhMx r÷Mx{kt çkkfeLkkt Rxkr÷ÞLk þnuhku sux÷wt {n¥ð Ãkk{íkwt LkÚke. íkuLku hku{, ðurLkMk fu r{÷kLk sux÷wt ¼ÔÞ íkku Lk økýe þfkÞ, Ãký òu hMíkk{kt ykðíkwt nkuÞ íkku suLkkuðk Ãký [qfðk suðwt LkÚke. yuf ðkh suLkkuðk ÃknkUåÞk ÃkAe íÞktLkk hu÷ MxuþLk r«rLÍÃke ÃkkMku ykðu÷e yk¾e øk÷e rðÞk çkkÕçke Ãkh huMxkuhktLke ¼h{kh Ëu¾kE. WLkk¤ku nkuðkÚke ynª xqrhMxLkkt xku¤kt Ãký {kuxe MktÏÞk{kt nksh níkkt. y{Lku yu{ fu çkkfeLkk Rxk÷e fhíkkt íkku ynª ykuAe ¼ez {¤þu, Ãký suLkkuðk çkkfeLke ËwrLkÞk {kxu ¼÷u ykuAwt òýeíkwt nkuÞ, ¾wË Rxkr÷ÞLkkuLkwt yk r«Þ nku÷ezu MÃkkux Au. rðÞk çkkÕçkeÚke Úkkuzu ykøk¤ síkkt s {heLkk ykðe òÞ Au. ynª ÷õÍhe ÞkxLkkt Íqtz òuELku yu Ãký òýðk {éÞwt fu LkSf{kt ykðu÷k r{÷kLkLke Vu þ Lk yLku {Lkku h t s Lk RLzMxÙeLke ½ýe Þkx Ãkkxeoyku ynª suLkkuðk{kt s ÞkuòÞ Au. suLkkuðk{kt çkÄk s MkkRxMke$økLke þYykík ‘Ãkkuxkuo yuÂLxfku’ íkhefu yku¤¾kíkk yk {heLkkÚke s fhu. {heLkkLku yuf Auzu rðþk¤ yuõðurhÞ{ ykðu÷wt Au. çkk¤fku MkkÚku Vhðk ykðu÷k Ãkrhðkhku ynª rxrfx ¾heËðk yux÷e ÷ktçke ÷kRLk ÷økkðeLku Q¼k níkk fu íÞkt

CMYK

MkVh «íkeûkk ÚkkLkfe Q¼ktQ¼kt s yzÄku rËðMk Lkef¤e òÞ. íkuLku çkË÷u y{u ynªLkk ykuÕz xkWLk íkhV Lksh fhe yLku rÃkÞkÍk MkkLk ÷kuhuxku íkhV Lkef¤e Ãkzâkt. ynª ykðu÷wt ÷kuhuxku furÚkzÙk÷ Auf Lkð{e MkËeÚke Q¼wt nkuðkLke ðkík Au. íÞktÚke Úkkuzk ykøk¤ síkkt s rÃkÞkÍk zu Vuhkhe ykÔÞwt. (Vuhkhe fkh MkkÚku íkuLku fkuE

õÞkt, þwt yLku fuðe heíku?

{wÏÞ ykf»koýku r¢MxkuVh fku÷tçkMkLkwt sL{MÚk¤, Ãkkuxkuo yuÂLxfku {heLkk, rÃkÞkÍk zu Vuhkhe, MkkLk ÷kuhuxku furÚkzÙk÷ fE heíku ÃknkU[ðwt ¼khíkÚke r{÷kLk fu hku{ síke ^÷kRx ÷R íÞktÚke xÙuLk{kt suLkkuðk ÃknkU[e þfkÞ. õÞkt hnuðwt 60Úke 100 Þwhku ðå[u Mkkhe Úkúe Mxkh nkux÷ {¤e þfu. ¾kýeÃkeýe suLkkuðeÍ ÃkuMíkku, fkufkrþÞk çkúuz, [uhe ÃkkE

÷uðkËuðk LkÚke!) yk rÃkÞkÍk suLkkuðkLkk {kuxk ¼køkLkk RríknkMk MkkÚku Ãký òuzkÞu÷wt Au. þnuhLkku {wÏÞ zwf÷ Ãku÷uMk, R.Mk 1741{kt MÚkÃkkÞu÷e VkRLk ykxoTMk yufuzu{e, 1912{kt çktÄkÞu÷wt Rxkr÷ÞLk Mxkuf yuõMk[uLsLkwt rçk®Õzøk yLku ykðe çkeS Ãkkt[uf R{khíkku rÃkÞkÍkLku yiríknkrMkf ¼ÔÞíkk ykÃku Au. ð¤e ykt¾Lku Xtzf ykÃkíkku Vwðkhku Ãký rÃkÞkÍkLke {æÞ{kt {kusqË Au. ynªÚke yuf LkkLkfze øk÷e rðÞk økkheçkkÕze íkhV òÞ Au. Auf 14{e MkËeÚke yk øk÷e{kt çkktÄfk{ Úkíkwt ykÔÞwt Au. ynªLkwt Ëhuf {fkLk fkuR LkkLkfzk Ãku÷uMkLkk MðYÃk{kt çktÄkððk{kt ykÔÞwt nkuÞ íkuðwt ÷køÞwt. rðÞk økkheçkkÕze Ãkh ðknLkkuLkku «ðuþ ðßÞo Au yLku íÞktÚke Vtxkíke Ãkku¤Lke Mkktfze þuheyku suðe øk÷eyku{kt ðknLk ÷E sðwt fËk[ þõÞ s LkÚke. ykðe ¾kMk Mkktfze þuheyku ‘fkhwÍe’ íkhefu yku¤¾kÞ Au. LkkLkfze øk÷eyku ðxkðíkkt y{u {kuxe MxÙex rLkÞk ËkLíku Ãkh ykÔÞkt. ynª yuf {kuxk [kuf{kt yuf LkkLkfzwt rçkM{kh ¾tzuh Au. ßÞkt xqrhMxLkkt xku¤kt Vkuxk Ãkkzðk {Úke hÌkkt níkkt. òu fkuR çkkuzo yk MÚk¤Lkwt {n¥ð Lk çkíkkðíkwt nkuÞ íkku çkkfeLkk ykÄwrLkf þnuh ðå[u yk LkkLkfze R{khík Mkh¤íkkÚke [q f e sðkík, Ãký íku r¢MxkuVh fku÷tçkMkLkwt ½h níkwt. yux÷u suLkkuðk ykðeLku íkuLku íkku fu{ [wfkÞ? òufu, fku÷tçkMkLke rðþu»k {krníke fu ðMíkwyku òuðk {¤e Lknet yux÷u Úkkuze rLkhkþk WÃksu÷e. yk WÃkhkt í k Ãký su L kku ð k{kt òuðk÷kÞf ½ýwtçkÄwt Au. su{kt rÃkÞkÍk fkuhðuxku, ykfkuo zu÷k rðxkurhÞk yLku fkhkðu÷u çkkøk Ãký òuðk÷kÞf Au. yk çkkøk{kt WLkk¤k{kt yuf íkhV {kºk ÷k÷ Vq ÷ ku L kku WÃkÞku ø k fhe fku ÷ t ç kMkLkk ðnkýLkwt r[ºk çkLkkðkÞwt níkwt. pratikshathanki@gmail.com


CMYK

8

hrððkh, 25 rzMkuBçkh, h011

www.sandesh.com

ßÞkuso ðkÕfh çkwþ ðkìh ykuLk xuhhÚke ðkìh r¢r{Lk÷ MkwÄe øk

Þk MkÃíkknu y{urhfkLkk Rhkfe ÞwØLkku Mk¥kkðkh ytík ykÔÞku. y{urhfkLkk RríknkMk{kt yk MkkiÚke ÷ktçkwt, 9 ð»ko [k÷u÷wt ÞwØ níkwt. 2003{kt þY ÚkÞu÷k yk ÞwØ{kt 40 ÷k¾ fhkuz YrÃkÞk yLku Ãk[eMk ÷k¾ MkirLkfku Ëkð Ãkh ÷køÞk níkk. ÞwØ Ãkqhwt ÚkÞwt íÞkhu 4,500 MkirLkfku {kÞko økÞk yLku 30,000 ½kÞ÷ yðMÚkk{kt níkk. y{urhfLk MkirLkfkuLke ðkÃkMke [qÃk[kÃk yLku ¾k{kuþ níke. 2003{kt yu{ýu Äkðku çkkuÕÞku íÞkhu ‘þkuf yuLz ykuð’Lkku {knku÷ níkku. 1998{kt rðËuþ Mkr[ð {uzur÷Lk yk÷çkúkRxu fÌkwt níkwt, “RhkfLku y{urhfk çkLkíkk ½ýe ðkh ÷køkþu, Ãkhtíkw íÞkt su ftE ÚkE hÌkwt Au yu ykÃkýk {kxu {n¥ðLkwt Au. yrzÞ÷, ykðkhk ËuþLkk Lkuíkkyku LÞwrõ÷Þh, fur{f÷ fu çkkÞku÷kursf÷ ðuÃkLMkLkku ykÃkýe fu ykÃkýk r{ºkku Mkk{u WÃkÞkuøk fhu yu ®[íkkLkku rð»kÞ Au.” yk÷çkúkRx ÃkAe ÔnkRx nkWMkLkk çkkuMk çkLku÷k ßÞkuso çkwþu yk ®[íkkLkku rLkfk÷ MkÆk{ nwMkuLkLkk {zËk MkkÚku fhe LkkÏÞku níkku. ßÞkuso ðkÕfh çkwþ y{urhfLk RríknkMk{kt MkkiÚke çkËLkk{ hk»xÙ«{w¾ Au. Ähíke Ãkh ÃkÞkoðhý yMktíkw÷LkLke ðkík nkuÞ fu y{urhfkLke ykŠÚkf {tËe, ø÷kuçk÷ ðkì‹{øk{kt ¼køkeËkhLke ðkík nkuÞ fu ËwrLkÞkLkk MkkiÚke {kuxk {kLkð yrÄfkh nLkLkLkku WÕ÷u¾ nkuÞ, Ãkqðo hk»xÙ«{w¾ ßÞkuso zçkÕÞw. çkwþLkwt Lkk{ MkkiÚke Ãknu÷k, MkkiÚke WÃkh ÷uðk{kt ykðu Au. ykíktfðkË rðhwØ ÞwØ (ðkìh ykuLk xuhh)Lkwt yu÷kLk yu{ýu 9/11Lkk nw{÷k ÃkAe ykÃÞwt níkwt. yu ÃkAe y{urhfkLke yÚkoÔÞðMÚkkLkk su nk÷ ÚkÞk níkk yu yksu ËwrLkÞkLke Lksh Mkk{u Au. yu{Lkk W¥khkrÄfkhe çkhkf ykuçkk{kLku Rhkf yLku yV½krLkMíkkLk{kt ÞwØLkkt øktËkt ÷qøkzkt MkqfððkLkku ðkhku ykÔÞku Au. yÚkoÔÞðMÚkkLku Ãkzu÷ku økkuçkku íkku ykðLkkhk ½ýk hk»xÙ«{w¾kuLku Lkzíkku hnuðkLkku Au. çkwþLkk 30 ð»ko Ãknu÷kt MkktE yk sÚke ÃkhktsÃkuyu çkLkkðu÷e fku{uze rVÕ{

‘[~{u-çkËTËqh’ ¾qçk MkV¤ yLku ÷kufr«Þ hne níke. VkYf þu¾, hkfuþ çkuËe yLku Mð. hrð çkkMkðkLke íku{s r{Mk [{fku! yux÷u fu rËrÃík Lkð÷ ËþofkuLkkt {kLkeíkkt çkLke økÞkt níkk. ÃkkLkLkk økÕ÷kðk¤kLke ¼qr{fk{kt MkiÞË òVhe íku{s rËÕneLkkt ÷kufuþLMk Ãký MkkiLku ¾wþ fhe økÞkt níkkt. økku®ðËk çkúkLz fku{zu e rVÕ{ku çkLkkðeLku ¾qçk MkV¤ ÚkÞu÷k rLkËuþ o f zurðz ÄðLk «{ký{kt Mkkð LkðkMkðk y÷e òVh, rËÔÞuLËw, rMkØkÚko yLku ËrûkýLke yr¼Lkuºke íkkÃkMke ÃkLLkwLku ÷ELku ‘[~{u-çkËTËhq ’Lke rh{uf çkLkkðe hÌkk Au. ÃkkLkðk¤k MkiÞË òVheLku çkË÷u nk÷eo-zurðzMkLk çkkEf [÷kðíkku fkVuLkku {kr÷f Ér»k fÃkwh yLku rËÕneLku çkË÷u økkuðkLkkt ÷kufþ u LMk ykðe sþu. zurðz ÄðLk rVÕ{Lke {q¤ ðkíkkoLku su{Lke íku{ hk¾e Lkðk «Mktøkkuðk¤e ÃkxfÚkk íkiÞkh fhkðe hÌkk Au. rVÕ{Lku Lkðwt xkRx÷ ykÃkðk{kt ykðþu. Ãkwýu rVÕ{ RÂLMxxÞqx{kt yuf Mk{Þu hkfuþ çkuËeLkk MknÃkkXe hne [qfu÷k zurðz ÄðLk yk rVÕ{ ytøku MkktE ÃkhktsÃkuLkku MktÃkfo Ãký MkkÄðk {køkíkk LkÚke. yr{íkk¼ çkå[LkLke ‘yÂøLkÃkÚk’Lke rh{uf ÉÂíðf hkuþLkLku ÷ELku çkLke hne Au, su{kt zuLkeðk¤wt Ãkkºk MktsÞ Ë¥k fhe hÌkku Au. MktSðfw{kh yLku ËuðuLk ð{ko çktLkuLku zçk÷ hku÷{kt [{fkðíke økw÷ÍkhLke fku{uze ‘ytøkqh’Lke rh{uf çkLkkððkLke ònuhkík ÚkE Au. Ér»kfuþ {w¾hSLke ‘økku÷{k÷’, çkkMkw [uxhSLke ‘þkifeLk’, hks rMkÃÃkeLke ‘Mk¥ku Ãku Mk¥kk’ ðøkuhuLke rh{uf çkLkkððkLke ðkíkku [k÷e hne Au. rVÕ{ Mksofku sqLke ÞkËøkkh MkV¤ rVÕ{kuLke rh{uf çkLkkðu yu Mkk{u fkuE ðktÄku Lk nkuÞ Ãký ð»kkuo Ãknu÷kt çkLku÷e rVÕ{kuLke Mkh¾k{ýe{kt ßÞkhu yk rVÕ{ku Qýe Qíkhu íÞkhu yVMkkuMk ÚkkÞ. ¼khíkeÞ MkkrníÞ{kt òu zkurfÞwt fheyu íkku yuðe Zøk÷kçktÄ f]ríkyku {¤þu suLkk WÃkhÚke Mkkhe rVÕ{ íkiÞkh ÚkE þfu. sqLke rnLËe rVÕ{ku WÃkhktík MkkWÚkLke MkV¤ rVÕ{kuLke rh{uf Ãký Zøk÷kçktÄ ykðe hne Au yLku íku{kt çkkìõMkykìrVMkLke MkV¤íkkLke økuhuLxe s {wÏÞ ykþÞ Ëu¾kÞ Au. ykr{h ¾kLkLku ÷ELku çkLku÷e MkV¤ rVÕ{ ‘øksLke’Úke ysÞ ËuðøkLkLku ÷ELku çkLku÷e ‘®Mk½{’ MkkWÚkLke MkV¤ rVÕ{kuLke rh{uf Au. Mk÷{kLk ¾kLku íkku ‘ðkìLxuz’, ‘huœe’, ‘çkkuzeøkkzo’ ðøkuhu MkV¤ rVÕ{kuLke ÷kRLk ÷økkðe ËeÄe Au yLku yk çkÄe rVÕ{ku MkkWÚk{kt íÞktLkkt nehku-rnhkuRLk MkkÚku MkV¤ ÚkE [qfe Au. MkkWÚkLke rVÕ{kuLkkt Lk]íÞku yLku Mxtx á~Þku ykøkðkt yLku rðþu»k nkuÞ Au.

Ãkqhk fkÞofk¤{kt y{urhfkLke Açke rðï{kt su heíku [kuÃkx ÚkE Au yLku ËwrLkÞk{kt {Lk{kLke yLku ËkËkøkehe fhðkLkwt su ÷uçk÷ y{urhfkLku {éÞwt Au yuLku MkkV fhíkk ËkÞfkyku Lkef¤e sþu. 9/11Lkk ykíktfe nw{÷kLku 10 ð»ko ÚkE økÞkt Au, Ãkhtíkw çkwþ Ãkh Mkðkh ÚkÞu÷wt ÞwØ yÃkhkÄ (ðkìh ¢kR{)Lkwt ¼qík nsw Ãký yu{Lkku ÃkeAku Akuzíkwt LkÚke. yu hk»xÙ«{w¾ níkk íÞkhu ÔnkRxnkWMk Mk{ûk yLku fux÷ktÞ y{urhfLk þnuhku{kt çkwþ rðhkuÄe

çkúu®føk ÔÞqÍ hks økkuMðk{e «ËþoLk ÚkÞkt níkkt. yu{Lkkt Ãkqík¤kt s÷kðkÞkt níkkt. yu{Lke rðhwØ òík-òíkLkk yÃk{kLksLkf Lkkhk ÃkkufkhkÞk níkk. MðÞt y{urhfLk Lkkøkrhfku yuðkt çkuLkh ÷ELku yu{Lke r¾÷kV Q¼k ÚkE økÞk níkk su{kt Mkqºkku níkkt: 'Ähíke{kLke hûkk {kxu çkwþLke níÞk fhku’,'ÞwØ yÃkhkÄku {kxu çkwþLku VktMke ykÃkku’,'çkwþ çke{khe Au yLku yu{Lkwt {kuík s yu{Lkku R÷ks Au.’, 'ËwrLkÞkLkku yuf LktçkhLkku ykíktfðkËe çkwþ Au’ ðøkuhu.

çkwþ yksu Ãký su su Ëuþku{kt òÞ Au íÞkt íÞkt yu{Lke r¾÷kV «ËþoLk ÚkkÞ Au yLku yu{Lke Mkk{u LÞkrÞf fkÞoðkneLke {køk ÚkkÞ Au «íkefkí{f YÃku fkuE ßÞkuso çkwþLkwt fÃkkÞu÷wt {kÚkw ÷ELku «ËþoLk fhíkku níkku, íkku fkuE yu{Lkkt Ãkqík¤kLku sqíkkt {khíkku níkku yÚkðk ykøk [ktÃkíkku níkku. çkwþ Ãknu÷kt çkeò fkuE hk»xÙ«{w¾Lku ykx÷ku yk¢kuþ MknLk fhðku Ãkzâku nkuÞ fu ÃkAe ykx÷k yÃk{kLksLkf Ëkuh{ktÚke ÃkMkkh Úkðwt Ãkzâwt nkuÞ yuðwt çkeswt fkuE WËknhý LkÚke. ykLkwt fkhý yuf s fu y{urhfLkku çkwþLke ykíktfðkË rðhwØ ÞwØLke ÷÷fkhLku Mkqû{ árüÚke òuE yLku Mk{S hÌkk níkk yLku yuLkk ík{k{ Ãknu÷wÚke çk¾qçke ðkfuV níkk. sLkíkkLku yu Ãký ¾çkh níke fu 'ðuÃkLMk ykìV {kMk rzMxÙõþLk`Lkk Lkk{u Rhkf suðk íku÷ Mk{]Ø Ëuþ{kt MkirLkf nMíkûkuÃk nfefík{kt ykíktfðkË Lknª Ãký íku÷Lkku ¾u÷ níkku. çkwþLke çkËLkk{e yu nfefík ÃkhÚke Mkkrçkík ÚkkÞ Au fu y{urhfkLkku yuf ðøko yu{ {kLku Au fu 9/11Lkku nw{÷ku yu çkwþLke

fhkuzkuLkk ¾[uo rVÕ{ku çkLkkðíkk

MksofkuLku þwt Lkðk rð»kÞku LkÚke {¤íkk?

s Mkkrsþ níke. y{urhfLk rVÕ{fkh {kRf÷ {qh íkku yk Mkkrsþ Ãkh ‘VkLko nkRx 9/11’ Lkk{Lke rVÕ{ çkLkkðe [qõÞku Au. yk rð»kÞ Ãkh ÃkwMíkfku ÷¾kÞkt Au. yk ðøko MÃkü {kLku Au fu Rhkfe íku÷Lku nMíkøkík fhðk {kxu s 9/11Lke Mkkrsþ h[kE níke yLku çkuðsn çkeò hk»xÙkuLku fktX÷uÚke ÃkfzeLku yV½krLkMíkkLk yLku RhkfLkk ÞwØ{kt sw÷Mke ËuðkÞk níkk. ßÞkuso çkwþLkk rðhkuÄ yLku ðkìh ¢kR{ {kxu MkòLke {ktøkýeLkku rMk÷rMk÷ku nS ¾ík{ ÚkÞku LkÚke. çkwþ yksu Ãký su su Ëuþku{kt òÞ Au íÞkt íÞkt yu{Lke r¾÷kV «ËþoLk ÚkkÞ Au yLku yu{Lke Mkk{u LÞkrÞf fkÞoðkneLke {ktøk ÚkkÞ Au. yktíkhhk»xÙeÞ MðÞtMkuðe MktMÚkk yuBLkuMxe RLxhLkuþLk÷ Ãký çkwþLku ÞwØ yÃkhkÄe-ðkìh r¢r{Lk÷ økýu Au. yuBLkuMxeLkwt {kLkðwt Au fuu çkwþ {kºk ÞwØ yÃkhkÄku {kxu s Ëku»ke LkÚke, Ãkhtíkw Rhkf yLku yV½krLkMíkkLk ÞwØ ËhrBkÞkLk røkh^íkkh ÷kufku Ãkh ÞkíkLkk økwòhðkLkku Ãký Ëku»k Au. çkwþ yuf Lknª, Ãkhtíkw ©uýeçkØ {kLkðkrÄfkh W÷t½LkLkku Ëku»ke Au. yuBLkuMxeLkk ÃkËkrÄfkheyku íkku çkwþLke røkh^íkkheLke Ãký {køkýe fhe hÌkk Au. çkwþ Ãkh ík{k{ Ãkrù{e ËuþkuLku ykíktfðkËLkk Lkk{u økw{hkn fheLku ËMk nòhÚke ðÄw Ãkrù{e MkirLkfkuLku {hkðe Lkk¾ðkLkku íkÚkk ÷k¾ku çkuøkwLkkn ÷kufkuLke fí÷Lkku ykhkuÃk Au. ÞwØ{kt røkh^íkkh ÷kufkuLku õÞwçkkLke øðktxuLkk{ku-çkì Lkk{Lke su÷{kt 2002Úke 2009 MkwÄe ¼ÞkLkf ÞkíkLkk ÃknkU[kzðk{kt ykðe níke. ykuçkk{k [wLkkð SíkeLku ÔnkRx nkWMk{kt ykÔÞk íÞkhu hk»xÙ«{w¾Lke Yyu yu{ýu Ãknu÷ku nMíkkûkh yk fuËeykuLkk rh÷eÍ ykuzoh Ãkh fÞkuo níkku. ðkìh ¢kR{ {kxu ykx÷ku {kuxku sðkçkËkh fkuE çkeò ËuþLkku Lkuíkk fu íkkLkkþkn nkuÞ íkku rLkrùík YÃku yuLke ð÷u MkÆk{ nwMkuLk fu økÆkVe suðe ÚkE nkuík. Ãký ðkík rðïLkk MkkiÚke íkkfkíkðh ËuþLkk hk»xÙ«{w¾Lke Au. yux÷u yu{Lkk fkhLkk{kuLkk ¼kuøk çkLku÷kykuLku LÞkÞ {¤þu fu Lknª íkuLke fkuE ¾kºke LkÚke, Ãkhtíkw yuf ðkík sYh Au fu ßÞkuso ðkÕfh çkwþLke ®sËøke{kt yu{Lkk ðkìh ¢kR{Lkwt ¼qík õÞkhuÞ ÃkeAku Lknª Akuzu. goswami_raj@yahoo.co.in

½ýe f]ríkykuLku yk Mksofkuyu YÃkuhe Ëun ykÃÞku Au. fÚkk, ðkíkko, Ã÷kìx fu ÃkxfÚkk yu rVÕ{Lkku ykí{k Au. rVÕ{Lkk Ã÷kìx{kt yLku Ãkkºkku{kt ËþofkuLku hMkíkhçkku¤ fhðkLke ûk{íkk nkuÞ íkku ÃkAe çkeswt þwt òuEyu? yk {nkLk Mksofku ÃkAe ykðu÷k Þþ [kuÃkhk, Mkw¼k»k ½kE, {Lkkus fw{kh, Mkqhs fw{kh çkhòíÞk ðøkuhuyu Ãký ykurhrsLk÷ Lku ÞkËøkkh rVÕ{ ykÃke ËþofkuLkkt rË÷ Síke ÷eÄkt Au. fhkuzkuLke rVÕ{ku çkLkkðíkk yLku rðrðÄ xufTLkku÷kuSLkku Mknkhku ÷uíkk yksLkk MksofkuLku fËk[ Ã÷kìx{kt hMk LkÚke. íku{Lkk «{kuþLk{kt xÙex{uLx þçË Mkkt¼¤ðk {¤u Au. y{khe rVÕ{ shk nxfu Au yu{ yk ÷kufku fnu Au. ykurhrsLkkr÷xe, r¢Þurxrðxe ðøkuhu þçËkuLku çkË÷u íku{Lku f÷uõþLk rVøkh{kt ðÄw hMk Au. yøkkW Ãký rðËuþe rVÕ{ku{ktÚke ðkíkko, «Mktøkku yLku ÃkkºkkuLke WXktíkhe Úkíke níke. yksu yk «{ký ðÄe økÞwt Au. ytøkúuS, VuL[ fu fkurhÞLk rVÕ{ku{ktÚke «uhýk ÷uðkÞ Au. Ãknu÷kt Ã÷kìx fu fÚkkLke [kuhe Úkíke nðu íkku f÷kfkhLku fkuE rðËuþe rVÕ{Lkk [ku¬Mk Ãkkºk suðku ÷wf ykÃkðk{kt ykðu Au. økuxyÃk ykÃkðk{kt ykðu Au. ÃkkuMxhLke rzÍkRLk yLku «ku{ku {kxu íkiÞkh Úkíkkt xÙu÷h{kt Ãký «uhýk yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh

yksu fkuÃkkuohux ûkuºkLkk ÷kufkuyu rVÕ{ rLk{koý{kt ÍwfkÔÞwt Au. Mkkhe yu økúuzLke rVÕ{Lkwt çksux Y. 30Úke 50 fhkuz ðå[u nkuÞ Au. EhkuÍ, Þwxeðe, huz r[÷eÍ, yürðLkkÞf, Ä{ko ðøkuhu {kuxe {kuxe rVÕ{ku çkLkkðu Au. yk rVÕ{kuLkk {kfuo®xøk yLku «{kuþLk ÃkkA¤ çkeò fhkuzku YrÃkÞk ¾[koÞ Au. xufTLkku÷kuSyu nhýVk¤ ¼he Au. ÷kufuþLMk WÃkh fu MxwrzÞkuÍ{kt ÚkkÞ Au

{qrð {Mkk÷k yu. xe. yuÚke ðÄw fk{ fBÃÞwxh WÃkh ÚkkÞ Au. yuf á~ÞLkwt þq®xøk ÚkkÞ fu íkhík f÷kfkhku yLku rLkËuoþf {kurLkxh WÃkh yu á~Þ òuE þfu Au. rðrðÄ MÃku~Þ÷ EVuõxMk {kxu rLk»ýkíkku {¤u Au. rðËuþÚke xufTrLkrþÞLkku çkku÷kððkLkwt Mkk{kLÞ ÚkE Ãkzâwt Au. rVÕ{Lkk yurz®xøk{kt yøkkW ðÃkhkíkk {qrðyk÷k yLku MxuLkçkufLku MÚkkLku yuðez suðkt ÍzÃke yLku yLkuf Mkøkðzkuðk¤kt {þeLk ykðe økÞkt Au. rçk{÷ hkuÞ, Ône þktíkkhk{, økwhw Ë¥k, hks fÃkqh, {nuçkqçk ¾kLk ðøkuhu ÄwhtÄhku yLkuf ÞkËøkkh rVÕ{kuLkku ðkhMkku Akuze økÞk Au. ¼khíkeÞ MkkrníÞLkk ¾òLkk{kt Ãkzu÷e

CMYK

{Lku fÞktÞ øk{íkwt LkÚke, þwt fhwt? SðLkLke Mk{e Mkktsu {khu sÏ{kuLke ÞkËe òuðe’íke, çknw ykuAkt ÃkkLkkt òuE þõÞku, çknw ytøkík ytøkík Lkk{ níkkt. - MkiV Ãkk÷LkÃkwhe

{k

ýMkLku ðuËLkk, ËËo y™u Ãkezk MkkÚku yk¾k ykÞ¾kLkku MktçktÄ Au. yu ºký MkkÚku sux÷ku MktçktÄ Au yux÷ku s MktçktÄ Mkw¾, ¾wþe yLku þktrík MkkÚku Au. ík{k{ ÷kufku ÃkkMku yk çkÄwt s Au. {kýMk yk{ktÚke suLku ÃktÃkk¤u hk¾u yu yuLkku Mð¼kð çkLke òÞ Au. yuðku fÞku {kýMk Au suLku fkuE s ðuËLkk LkÚke? Ëhuf ÔÞÂõík ÃkkMku ÃkkuíkkLke ðuËLkk nkuÞ Au. Mkw¾e yLku þktík Ëu¾kíkk {kýMkku ¾hu¾h fux÷k Mkw¾e nkuÞ Au? nfefíku Ëhuf {kýMkLke ytËh ðuËLkkLkku ËrhÞku ½q½ðíkku nkuÞ Au, Ãký Mk{sw {kýMk ðuËLkkLku Mk{su Au, Mðefkhu Au yLku nMkíkk {kuZu MknLk fhe ÷u Au. ykøk LkSf nkÚk [kÕÞku òÞ íkku ykÃkýu íkhík s ykÃkýk nkÚkLku ¾U[e ÷Eyu Aeyu. ykðwt ykÃkýu ðuËLkk MkkÚku þk {kxu LkÚke fhíkk? su ðMíkw, su ðkík fu su ÂMÚkrík ykÃkýk {kxu yMkÌk nkuÞ íkuLkkÚke ykÃkýu Ëqh fu{ LkÚke Úkíkkt? Mkw¾ yux÷u Ëw:¾Lkku yMðefkh. {khu Ëw:¾e LkÚke Úkðwt, {khu Ëw:¾Lku MÃkþoðk LkÚke Ëuðwt. ykðwt rð[khðkLkku {ík÷çk yuðku LkÚke fu MðkÚkeo ÚkE sðwt y™u Võík ykÃkýwt yLku ykÃkýkt Mkw¾Lkwt s rð[khðwt. Mk{sðkLkwt yux÷wt s Au fu Ëw:¾ íkku ykððkLkwt s Au, ðuËLkk íkku ÚkðkLke s Au. yu ðuËLkkLku ykÃkýk WÃkh fux÷e nkðe Úkðk Ëuðe? ðuËLkkLku òu ÃktÃkk¤u hk¾eyu íkku yu VrhÞkË çkLke òÞ Au. {kýMk ÃkAe VrhÞkËku s fhíkku hnu Au. ykÃkýe ÃkkMku Ãký õÞkt ykuAe VrhÞkËku nkuÞ Au? {khe MkkÚku s ykðwt ÚkkÞ Au yuðwt Ëhuf ÔÞÂõík {kLkíke nkuÞ Au. nfefíku çkÄkLku ftE Lku ftE Úkíkwt nkuÞ Au. Ëhuf ÔÞÂõíkLku yuðwt s Úkíkwt nkuÞ Au fu òu yk yuf ðkík Mkkhe nkuík íkku ®sËøke ftEf swËe s nkuík! ®sËøkeLku Ëhuf ÂMÚkrík y™u Ëhuf Mktòuøk MkkÚku SððkLke nkuÞ Au. Ëhuf ÂMÚkrík y™u Mktòuøk ykÃkýe RåAk {wsçkLkk Lknª nkuðkLkk, ½ýe ÂMÚkrík ykÃkýe RåAk rðhwØLke y™u øk{u Lknª yuðe nkuðkLke. yk ÂMÚkríkLku {kýMk fuðe heíku Sðu Au íkuLkk ÃkhÚke s íkuLke Mk{sý, ykðzík, znkÃký yLku çkwrØ {ÃkkÞ Au. Ëw:¾ yLku ðuËLkkLkk Ãkkux÷kLku su{ çkLku yu{ s÷Ëe {kÚkuÚke Wíkkhe Ëuðwt òuEyu. òu íkuLku Wíkkhe Lk ËEyu íkku yu ¼khuLku ¼khu Úkíkwt òÞ Au y™u yuf ð¾ík yu yux÷wt çkÄwt ¼khu ÚkE òÞ Au fu ykÃkýu íkuLku MknLk Lk fhe þfeyu. ËwrLkÞk{kt Ëhuf ËËoLke Ëðk Au. Ëhuf Ãkezk {kxu ÃkuRLk rf÷h Au, Ãký ðuËLkk {kxu fkuE Ëðk LkÚke. rË÷Lku fkuE XuMk ÃknkU[kzu yLku ykÃkýu rzMxçko nkuEyu íÞkhu fkuE Ëðk fk{ fhíke LkÚke. WËkMkeLkwt fkuE ykuMkz LkÚke. WËkMke íkku {kýMku ¾t¾uhðe Ãkzu Au. ykðk Mk{Þu {kýMkLke Mk{s s ‘ÃkuRLk rf÷h’Lkwt fk{ fhu Au. Ëhuf {kýMkLku õÞkhuf íkku yuðwt ÷køku s Au fu õÞktÞ {ò LkÚke ykðíke, ftE s øk{íkwt LkÚke, WËkMke ykÃkýLku ½uhe ÷u Au. þk {kxu {ò LkÚke ykðíke íkuLke Ãký

ykÃkýLku ¾çkh nkuÞ Au, Ãký fux÷k ÷kufku ÃkkuíkkLke WËkMkeÚke ‘yðuh’ nkuÞ Au? WËkMkeLku Mk{sLkkhk fux÷k ÷kufku WËkMkeLku ¾t¾uhe þfu Au? ík{Lku ßÞkhu ¾çkh Ãkzu fu ík{u {ò{kt LkÚke íkku ík{u þwt fhku Aku? nk, WËkMke ¾t¾uhðe Mknu÷e LkÚke. ¼eLkk fÃkzktLku Atxfkuheyu yux÷e ykMkkLkeÚke rË÷Lke WËkMkeLku ¾t¾uhe þfkíke LkÚke. WËkMke ¾t¾uhðk {kxu «ÞíLkku fhðk Ãkzu Au. «ÞíLkku fhðkÚke yu WËkMke nxe þfíke nkuÞ íkku nxkððe s òuEyu, íkuLku ÃktÃkk¤ðe Lk òuEyu. rð[khkuLke rËþkLku shkf çkË÷ðkLkku «ÞíLk fhe òuòu. nðk çkË÷kÞ íÞkhu Lkkrðf MkZLke rËþk çkË÷e Lkk¾u Au. ykðwt s WËkMke ð¾íku fhðkLkwt nkuÞ Au. ftEf øk{íkwt fheLku y™u Úkkuzkf Mkkhk

®[íkLkLke Ãk¤u f]»ýfktík WLkzfx rð[khku fheLku {kýMk ÃkkuíkkLke Ëþk çkË÷e þfu Au. ík{u Ëw:¾{kt ðÄw Mk{Þ håÞkÃkå[k Lk hnku yu s ík{khe Mk{sËkhe Au. WËkMke, rLkhkþk yLku níkkþk yu SðLkLkku Mðk¼krðf ¢{ Au. {kýMk øk{u íku fhu íkku Ãký yu õÞkhuf Lku õÞkhuf ykðe s òÞ Au. ykÃkýu íkuLku fux÷ku Mk{Þ xfðk Ëuðe íku ykÃkýk nkÚkLke ðkík Au. WËkMke y™u rLkhkþk ykÃkýku Mð¼kð Lk çkLke sðku òuEyu. yuf {kýMk Mktík ÃkkMku økÞku. íkuýu ÃkqAâwt fu ®sËøke{kt WËkMkeLku fE heíku xk¤ðe? Mktíku fÌkwt fu, {kýMku ®sËøkeLke ºký çkkçkíkku rðþu õÞkhuÞ VrhÞkË Lk fhðe òuEyu, fkhý fu yu ºkýu çkkçkíkku ykÃkýLku ykÃkýe ÃkMktËøkeÚke {¤íke LkÚke. yk ºký ðMíkw Au, Ãkrhðkh, ¿kkrík y™u Ä{o. nwt fu{ yk Ãkrhðkh{kt sLBÞku? {khkt {k-çkkÃk fu ¼kEçknuLk fu{ ykðkt Au? ykðk «&™kuLkku fu VrhÞkËLkku fkuE {ík÷çk nkuíkku LkÚke. yk ðkíkLku shkf swËe heíku yu{ Ãký fnuðkÞ fu, õÞkhuÞ yuðku rð[kh Lk fhðku fu {khku sL{ fkuE ÄLkkZâ fu RßsíkËkhLku íÞkt ÚkÞku nkuík íkku Mkkhwt nkuík! {nkLk {kýMkLkkt MktíkkLk Ãký {q¾o nkuE þfu y™u ÄLkkZâLkkt MktíkkLk Ãký ¼e¾ {ktøkíkkt ÚkE økÞkt nkuÞ íkuðk yLkuf rfMMkk Au. yuf Mkk[e ðkík yu Ãký Au fu {kýMkLkku rðfkMk õÞkhuÞ sL{Úke LkÚke, f{oÚke ÚkkÞ Au. Ëhuf {kýMkLkku rðfkMk ÃkkuíkkLkk nkÚk{kt Au. {kýMk Äkhu yu heíku ÃkkuíkkLke ®sËøkeLku Mktðkhe yLku rðfMkkðe þfu Au. ík{u {kuxk yLku {nkLk ÷kufkuLkwt ‘çkuf økúkWLz’ òuE sòu, çkÄk s MxÙøk÷ fhe y™u Ãkzfkh Íe÷eLku ykøk¤ ykÔÞk Au. {kýMk yux÷ku LkMkeçkËkh [ku¬Mk Au fu íku ÃkkuíkkLkk r{ºkku y™u MktçktÄ Ãkkuíku Lk¬e fhe þfu Au. {kuxk ¼køku {kýMk suðku nkuÞ Au, yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh


25-12-2011 Sanskar