Page 1

CMYK

k çkwÄðkh k 22 MkÃxuBçkh k h010

hkEx xw ELV{uoþLk yuõxLkkt Ãkkt[ ð»ko

{krníkeLke

y÷knkçkkË nkEfkuxLo kk [wfkËk ÃkAe {k{÷ku Wfu÷kþu Lknª, fu{ fu yMktíkku»k nþu yu Ãkûk Mkw«e{Lkkt îkh ¾¾zkðþu. fkLkqLke fkÞoðkne [k÷þu yu Ëhr{ÞkLk òufu hksfeÞ Ãkûkku ÃkkuíkkLkk hkux÷k þufðkLkk [k÷w fhe Ëuþu yLku þY Úkþu...

[wfkËk ÃkAeLkwt

hksfkhý

÷kufþkne fÞkhu

Ãkkt[ ð»ko Ãknu÷kt Ëk¾÷ ÚkÞu÷k {krníkeLkku yrÄfkh Lkk{Lkk fkÞËkyu Ëuþ{kt Äe{e Ãký {¬{ ¢ktrík fhe Au. yíÞkh MkwÄe ÷kufkuLku WÕ÷w çkLkkððk Mknu÷k níkk Ãký nðu Mkhfkhe rð¼køkkuyu ÃkkhËþof çkLkðwt Ãkzâwt Au. ðneðx{kt Ãký Úkkuzk «{ký{kt [kuϾkE ykðe Au, íku fËk[ yk fkÞËkLku yk¼khe Au. Ãkkt[ ð»kuo yu fkÞËkyu økwshkík{kt þwt rMkrØ {u¤ðe? õxkuçkh, 2005{kt y{÷e çkLku÷k þwt? ík{Lku yu{ Mkðk÷ ÚkkÞ fu MkzfLkk fk{{kt ykhxeykE yuõxLkk xqtfk Lkk{u ¼úük[kh [k÷u Au, yux÷u ík{khu Mkk{økúe fkuLke ÃkkMkuÚke yku¤¾kíkk yk fkÞËkyu þwt rMkrØ {u¤ðe ¾heËkE, Ãkqhe fhðkLke {wËík þwt Au, rMk{uLx õÞku, yu ðkík òýðk{kt çkÄkLku hMk nkuðkLkku. yuf fux÷ku ðÃkhkþu ðøkuhu {krníke Ãký {u¤ððe Au. ðkõÞ{kt fnuðwt nkuÞ íkku Mkhfkhe rð¼køkku Ãknu÷kt {krníkeLkk yrÄfkh nuX¤ fhu÷e yhSÚke yu Ãký fhíkkt Úkkuzk ðÄw (ÃkqhuÃkqhk Lknª) sðkçkËkh çkLÞk. òýðk {¤þu. òufu yk íkku çknq xqtfku sðkçk ÚkÞku.Ãký rMkrØ yåAk, yk{kt ÷k¼ õÞkt ÚÞku, ¾k÷e {krníke {¤e? {¤e yu Mkh¤íkkÚke Lk Mk{òÞ yuðe Au. rðøkíku ÷k¼ yuf Íkxfu Lknª Ãký Äe{u Äe{u Mkk{u ykðu Au. ðkík fheyu. ík{khk økk{ ÃkkMkuÚke Lkef¤íkku hMíkku Ãknu÷kt íkku ykðk Mkðk÷ku (ykhxeykE yuõx nuX¤) zk{h hkuz çkLkþu yuðe ònuhkík ÃkwAðkLke Lkkuçkík s Lk ykðu íku {kxu fðh Mxkuhe Mkhfkhe rð¼køk ÍzÃkÚke fk{ fhíkku ÚkE Au, Ãký nsw MkwÄe fk{ [k÷w LkÚke ÚkÞwt. ík{khu yu òýðwt Au. Úkþu. çkeswt fu {krníke Ãký ykÃkðe Ãkzíke ÷r÷ík ¾t¼kÞíkk {krníkeLkku yrÄfkh Lk níkku íÞkhu nkuðkÚke íkuLke çkhkçkh LkkUÄ hnuþu. yLku Mkhfkh ík{Lku yu sðkçk ykÃku Lknª. yLku ÃkqAðk «òLkk «ríkrLkrÄyku ‘ykÃkýu Ãký sðkçk ykÃkðku fkuE Mkhfkhe ykìrVMk{kt òð íkku yrÄfkhe Ãkzþu..’ yuðk zhÚke fk{ fhíkk Úkþu. íkuLke ËefheLkwt {ktøkw Lkk¾ðk ykÔÞk nku yu{ fkÞËku þk {kxu? yÃk{krLkík fhe fkZe {wfu. nðu? ík{u {køko yLku {krníkeLkku fkÞËku nfefík{kt {krníke ykÃkðk {kxu {fkLk rð¼køkLku yhS fhku fu y{khk økk{ Lknª Ãký ÷kufkuLke Mk{MÞk MkkuÕð fhðk {kxu Au. ÃkkMkuÚke Lkef¤íke Mkzf Ãkkfe çkLkkððkLke {tsqhe økwshkíkLkk {wÏÞ {krníke fr{þ™h ykh. yuLk. ËkMk ykx÷kt ð»ko Ãknu÷kt {¤e økE Au, íkku íkuLkwt fk{ yk ðkík Mk{òðíkkt fnu Au, ‘swyku fkuE rðÄðkLku õÞkt ÃknkUåÞwt? ík{Lku 30 rËðMkLke {ÞkoËk{kt ÃkuLþLk LkÚke {¤íkwt íkku yu {krníke {ktøku fu ÃkuLþLk fu{ sðkçk {¤þu fu fk{ ykx÷u ÃknkutåÞwt, yux÷u fu LkÚke {¤íkwt? MktçktrÄík Mkhfkhe rð¼køk {krníke Ãký Äkhku fu Mkhfkhu yu Mkzf {kxu YrÃkÞk {tsqh ykÃke Ëu fu V÷kýkt-Zªfýk fkhýMkh ÃkuLþLk LkÚke fhe ËeÄk nkuÞ íkku íkuLke rðøkíkku {¤þu. ÃkAe {¤íkwt. ykx÷e fkÞoðkne ÚkE yux÷u {krníke {¤e økE yLku {krníkeLkk fkÞËkLkku y{÷ Ãký ÚkE økÞku. yLku õÞkt çkw{hUøk Mkkrçkík ÚkÞku Au.. nfefík{kt Ãku÷e rðÄðkLku ÃkuLþLk {¤u íÞkhu s Mktíkku»k ÚkkÞ. yu {kxuLke fkÞoðkne Ãký òu MktçktrÄík rð¼køk «kuíkeh MkeÄwt Mkk{uðk¤kLku ÷køku ßÞkhu çkw{hUøk Lkk{Lkwt yuÂõxð ÚkELku fhu íkku fkÞËkLkku Mkk[ku y{÷ ÚkÞku nrÚkÞkh suýu ½k fÞkuo nkuÞ íkuLke ÃkkMku s ÃkkAwt ykðu. økýkþu.’ fux÷kf ÷kufku yu ykhxeykELkk WÃkÞkuøkÚke {krníke fkÞËkLke f÷{ 4-yu yk fkÞËkLkwt nkËo Au. yk fZkðe ¼úük[kh ¾wÕ÷ku ÃkkzðkLkku «ÞkMk fhíkkt íkuLke f÷{Lke fux÷ef òuøkðkE «{kýu Mkhfkhe rð¼køkku níÞkyku ÚkE Au. níÞkLkku AuÕ÷ku rfMMkku MðŠý{ ÷ku f ku RåAíkk nkuÞ yu {krníke Mkk{uÚke s ònuh fhíkk økwshkík{kt s LkkUÄkÞku Au. yr{ík suXðkLke níÞk ÚkkÞ íkku fkÞËkLkku ÃkkA¤ íkuLke ykhxeykE «ð]r¥k sðkçkËkh nkuðkLkwt yLkw ÃkkLkk Lkt: 4 fnuðkÞ Au.

yku

fkÞËkyu þwt íkeh {kÞkO Au? {krníkeLkk fkÞËkÚke fux÷ktf íkeh ÷køÞkt Au... LkuíkkykuLku MktÃkr¥k ònuh fhðkLkwt VhrsÞkík çkLÞwt. fux÷kf Mkhfkhe rð¼køkku Mkk{uÚke s {krníke ònuh fhíkk ÚkÞk. fkuxoLkk sòu {kxu Ãký ÃkkuíkkLke MktÃkr¥k ònuh fhðe VhrsÞkík çkLke. J

J

J

Xtze, økh{e fu ðhMkkËLke «ríkfq¤íkk ðå[uÞ MkhnËku Ãkh Ëw~{LkkuLkku Mkk{e Akíkeyu Mkk{Lkku fhíkk MkirLkfkuLku rLkð]r¥k çkkË Ãký nkþfkhku LkÚke. ¼khíkeÞ hksfkhýLke øktËe çÞwhku¢MkeLkk [÷ýu ÃkuLþLk suðe çkkçkíku íku{ýu yktËku÷Lk fhðwt Ãkzâwt Au. yðks WXkððku Ãkzâku Au. Ãký Mkt¼¤kÞ Au fkuLku? Mkkt¼¤u Au fkuý? yuf s MkirLkf 31 rzMkuBçkh, 2005Lkk hkus Vhs ÃkhÚke rLkð]¥k ÚkkÞ íkku íkuLkwt {krMkf ÃkuLþLk nkuÞ Y. 3917, Ãký òu íku 1 òLÞwykhe, 2006, yux÷u fu yuf rËðMk çkkË rLkð]¥k Úkíkku nkuÞ íkku íkuLkk {krMkf ÃkuLþLkLke hf{ ÚkkÞ Y. 6100! yuf rËðMkLkk Vfo{kt ykx÷ku çkÄku Vuh! yuðwt fu{? fkhý fu Ãknu÷e yur«÷, 2006Úke íku{Lkk Ãkøkkh ¼ÚÚkk Ãkh Aêk Ãkøkkh Ãkt[Lkku y{÷ þY ÚkE òÞ. yux÷u çkkÃk yLku Ëefhku çktLku ÷~fhLke yuf s hurs{uLx{kt, yuf s nkuÆk nuX¤, yufMkh¾kt ð»kkuo fk{ fheLku rLkð]¥k ÚkÞk nkuÞ, yuf s Aík Lke[u hnuíkk nkuÞ íkku Ãký rÃkíkkLku {¤íkwt ÃkuLþLk ËefhkLkk ÃkuLþLkÚke zçk÷ fhíkkt Ãký ðÄw nkuÞ! ¼khíkeÞ çÞwhku¢MkeLke yk íkku Ãkhkfkck Au! ðÄkhu Mk{sðk nðk÷Ëkh çkøøkk®Mk½Lke ðkík: 1997Lkk çkktø÷kËuþ ÞwØ{kt çkøøkk®Mk½ þqhðehLke su{ ÷zâk. Ãkøk{kt 12 çkw÷ux ðkøke nkuðk AíkktÞ Auf MkwÄe íkuyku zxâk hÌkk. çkkË{kt yk økkihðÃkqýo MkknMk çkË÷ íku{Lku MkuLkk {uz÷Úke LkðkòÞk. 1989Úke íkuyku rLkð]¥k Au

òu

ðLk huLf, ðLk ÃkuLþLk

rLkð]r¥k ÃkAeLkku støk yLku yk fk¤{w¾e {kU½ðkheLkk s{kLkk{kt Ëh {rnLku Mkkzk [kh nòh ÃkuLþLk {u¤ðu Au. økÞk ð»kuo {k[o {kMk{kt íkuyku hk»xÙÃkríkLku {éÞk yLku {¤eLku íku{Lku {¤u÷k {uz÷ Ãkhík ykÃke ykÔÞk, fkhý fu íkuyku ÃkkuíkkLkku rðhkuÄ LkkUÄðk {ktøku Au. çkøøkk®Mk½ íkku yuf WËknhý {kºk Au, yíÞkhu Ëuþ{kt fux÷kÞ çknkËwh MkirLkfku íku{Lku ÚkE hnu÷k yLÞkÞ yLku yÃk{kLk çkË÷ íku{Lkk {uz÷ Ãkhík fhe

hÌkk Au. Lkk, {wÆku LkkýktLkku LkÚke. Lkkýkt íkku økkiý çkkçkík Au. ðkík Au LÞkÞ yLku yLÞkÞLke. yuf s nkuÆk Ãkh, yufMkh¾e Vhs çkòðLkkh ÷~fhe MkirLkf fu yrÄfkhe MkkÚku fhðk{kt ykðLkkhk yLÞkÞLke yk ðkík Au. MkhfkhLke yk Lkerík ÷kursfÚke Ãkh Mkkð ðkrnÞkík Au. Ãkqðo yLku ðíko{kLk hk»xÙÃkrík, WÃkhk»xÙÃkrík, LÞkÞkÄeþku, ÄkhkMkÇÞku ðå[u òu yk «fkhLkk ¼u˼kð LkÚke íkku ÃkAe Ëuþ {kxu

CMYK

{e MkÃxuBçkhu y÷knkçkkËLke nkEfkuxo hk{[tÿLkku sL{ yk s MÚk¤u ÚkÞku níkku Ãkhtíkw yÞkuæÞkLkk hk{{trËh fu çkkçkhe {ÂMsËLkk 1528{kt r{h çkkfe Lkk{Lkk {kuøk÷ MkuLkkÃkríkyu yk MktçktÄ{kt þwt [wfkËku ykÃkþu? yk [wfkËkLkwt {trËhLkku æðtMk fheLku íÞkt {ÂMsË çkktÄe níke yLku ‘fkWLxzkWLk’ [wfkËku ykððkLkk ÃktËh rËðMk rËÕneLkk Ãknu÷k {kuøk÷ çkkËþkn çkkçkhLkk Lkk{Úke Ãknu÷ktÚke þY ÚkE økÞwt Au yLku [wfkËku ykðíkkt Ëuþ{kt íkuLkwt Lkk{ çkkçkhe {ÂMsË Ãkkzâwt níkwt. {wÂM÷{kuLkk 1992 VAe Vhe yuf ðkh fku{e ®nMkk Vkxe Lkef¤þu «ríkrLkrÄyku yLku MktMÚkkyku ykðk ËkðkLkku rðhkuÄ fhu íkku fuLÿ yLku hkßÞ Mkhfkhku íkuLku Au yLku fnu Au fu ykðwt fkuE {trËh ytfwþ{kt hk¾e þfþu fu fu{ íkuðk ÃkkÞkLke ðkík nkuðkLkk fkuE s Ãkwhkðk LkÚke. ykðk «&™kuLke [[ko ÚkE hne Au. ÃkqòËkðkyku yLku «ríkËkðkykuLkku y[oLkk-«kÚkoLkk fu çktËøke fhðkLkk Mkwfw{kh yu{. rºkðuËe rMk÷rMk÷ku Auf 1849Úke [k÷e hÌkku yuf MÚk¤ ytøkuLkk ËuþLke ykŠÚkf níkku yLku íku{kt yk s MÚk¤u hksfeÞ ðkMíkrðõíkkLkk Mkt˼o{kt íkÆLk ûkwÕ÷f yuðk hk{{trËhLke ÃkwLkho[Lkk ÚkkÞ íkuðe Mk{økú rnLËwykuLke rððkËLke çkkçkík{kt ykx÷wt {kuxwt òu¾{ yLku ¼Þ ÷køkýe Au yLku íku{ Úkðwt s òuEyu. yuðe {ktøkýe Q¼kt ÚkkÞ íku s fux÷e fhwý yLku Aíkkt nkMÞkMÃkË MkkÚku rðï rnLËw Ãkrh»kË, hk»xÙeÞ MðÞtMkuðf Mkt½ çkkçkík Au? Ãký yk Ëuþ{kt ‘ÄkŠ{f ÷køkýe’Lke ðkík (ykhyuMkyuMk), çkshtøk ˤ yLku Auðxu ¼khíkeÞ ykðu yux÷u çkeS çkÄe ÷køkýeyku yLku çkeò çkÄk sLkíkk Ãkûku (¼ksÃk) yk rððkË{kt ÍwfkÔÞwt íkuÚke rð[khku økkiý çkLke òÞ Au. yLku 24{e MkÃxuBçkhu yíÞkh MkwÄe su {k{÷ku fkuxo-f[uheyku MkwÄe s ykðLkkhku nkEfkuxoLkku [wfkËku yu «fkhLkku Au fu íku{kt Mker{ík hÌkku níkku íku hksfeÞ çkLke økÞku. yk ÃkAe fkt íkku rnLËw fkt íkku {wMk÷{kLk çku{ktÚke yufLke ‘ÄkŠ{f ¼ksÃku ÃkkuíkkLke yk {ktøkýeLku Wøkú çkLkkðe yLku íkuLkk ÷køkýe’ (ÄkŠ{f ÷køkýe þçËku yðíkhý r[öku{kt Lkuíkk ÷k÷f]»ý yzðkýeyu Mkku{LkkÚkÚke yÞkuæÞk {qfðk ÃkkA¤Lkw tfkhý yu Au fu nfefík{kt ykðe MkwÄeLke yuf ÷ktçke ÞkºkkLkwt ykÞkusLk fÞwO yLku rnLËw fkuE ÷køkýe {Lkw»Þ{kt nkuíke s LkÚke. suLku ÄkŠ{f ÷kufkuLku íku{kt òuzkðkLkwt yk{tºký ykÃÞwt su{kt nòhkuLke ÷køkýe fnuðk{kt ykðu Au íku fkuE ÷køkýe Lknª Ãkhtíkw MktÏÞk{kt rnLËw òuzkÞk yLku yk yk¾ku Mkt½ yÞkuæÞk Võík yuf {kLÞíkk s Au. yíÞkhu yÞkuæÞk{kt ßÞkt ÃknkUåÞku. ynª yzðkýe yLku çkeò ¼ksÃkLkk çkkçkhe {ÂMsË Au íku MÚk¤ Ãkh Ãknu÷kt yux÷u fu Lkuíkkykuyu hk{{trËh çkLkðwt s òuEyu íkuðe òuhËkh ÷øk¼øk Mkkzk [khMkku fhíkkt ðÄkhu ð»ko Ãknu÷kt fkuE {ktøkýe fhíkkt «ð[Lkku fÞkO yLku ÃkAe fkuEf ûkýu hk{{trËh níkwt fu Lknª íku rðþuLkku [wfkËku yk xku¤wt rðVÞwO yLku íkuýu çkkçkhe {ÂMsË Ãkh nw{÷ku y÷knkçkkËLke nkEfkuxo ykÃkþu. yux÷u yk [wfkËku fÞkuo yLku íkuLkku {kuxku ¼køk s{eLkËkuMík fhe LkktÏÞku. MÃkü heíku çku{ktÚke yuf ÃkûkLke íkhVuý{kt sþu. rnLËw ykLke MkkÚku s Ëuþ{kt XufXufkýu rnLËw yLku {wÂM÷{ku MktøkXLkkuLkku Ëkðku yuðku Au fu çkkçkhe {ÂMsË su MÚk¤u ðå[u nwÕ÷zku ÚkÞkt, yLkufu òLk økw{kÔÞk yLku yLkuf Au íÞkt {kuxwt hk{{trËh níkwt yLku yk {trËhLke MÚkkÃkLkk Eò ÃkkBÞk, Ãkhtíkw yk ½xLkkLkwt íkuLkkÚke Ãký ðÄkhu íku fkhýMkh fhðk{kt ykðe níke fu hk{kÞýLkk yLkw ÃkkLkk Lkt: 4

24

ÃkkuíkkLkk òLkLke çkkS ÷økkðe ËuLkkhk MkirLkfku MkkÚku rMkðkÞ fþwt s fkuL¢ex ÚkÞwt s LkÚke. ÃkkAe yk {ktøk ykuh{kÞwt ðíkoLk fu{? yksfk÷Lke nkuðkLke økuhMk{s Ãký fhðk suðe LkÚke. yk {wÆu Mk{Þu Mk{Þu fkUøkúuMkLkk «ðõíkkykuyu swËkt swËkt Auf EÂLËhk økktÄe «ÄkLk{tºke níkkt íÞkhÚke yk {wÆu {ktøk yLku Mkkð s çkusðkçkËkheÃkqðofLkkt çkÞkLkku fÞkO Au. Ãknu÷kt QXíke ykðe Au. yu Mk{Þu íkku EÂLËhk økktÄe yk çke÷Lku íkku íku{ýu ònuh fÞwO níktw fu sqLkk yLku Lkðk ÃkuLþLk{kt {tswhe ykÃkðk hkS Ãký ÚkÞkt níkkt, Ãký yu Mk{Þu 1Úke 8 xfkLkku s Vfo Au, su n¤n¤íktw swêkýwt Au. yk f{kLzh WËÞþtfh fu suyku Mku¢uxheLkk nkuÆkLke Yyu íkVkðík 50 xfkÚke Ãký ðÄkhu Au. yk rMkðkÞ yuf ðkh yk {kxuLkk ËMíkkðus íkiÞkh fhe hÌkk níkk, íku{Lku s fkuøkúuMk «ðõíkkLktw yu Ãký Mxux{uLx níkwt fu ÷~fhe yuf çÞwhku¢uxu Mk¼kLkk r{LkxTMk{ktÚke ‘ðLk huLf, ðLk sðkLkkuLku ykLkkÚke fþe Lkkhksøke LkÚke, ÃkuLþLk’ {wÆku nxkðe Ëuðk fnuðkÞwt níkwt. rðþu»k rðhkuÄ {kºk yrÄfkhe Míkhu s Au Ãký MkkÚku s ðkÞËku fhkÞku fu yk {wÆkLku íku{Lke yk ðkík Ãký Mkkð s çkuçkwrLkÞkË ÷uV.sLk. hks fËTÞLk y÷økÚke y{÷{kt {qfeþwt, Ãký ykðtw Au. ÷~fhLkk yrÄfkheyku yLku sðkLkku õÞkhuÞ ÚkÞwt s Lknª. ðå[u VkxVqx ÃkzkððkLkwt Ëu¾eíkwt fkðíkhtw Au. Úkkuzk Mk{Þ Mkhfkhku çkË÷kíke hne, Mk{Þ ðeíkíkku hÌkku Ãký Ãknu÷kt yuðe Ãký ònuhkík ÚkE níke fu Mkkík{k ÃkrhÂMÚkrík{kt fþku Vuh Ãkzâku Lknet. n{ýkt 8 {k[o, ÃkøkkhÃkt[{kt Mkhfkh rzVuLMk ÃkhMkkuLku÷ {kxu y÷øk Ãku 2010Lkk hkus rLkÞ{ku{kt su VuhVkhku ÚkÞk íku{ktÞ yuf fr{þLk çkuMkkzþu. yk Ãký fkuýeyu økku¤ ÷økkzðkLke yøkíÞLkk {wÆkLke ½kuh yðøkýLkk fhkE. rLkð]¥k ðkík Au, fkhý fu Mkkík{wt Ãku fr{þLk Auf 2018{kt yrÄfkheLkk ÃkuLþLk Ãkh íku{Lke rðÄðkykuLku fkuE Ãký y{÷{kt ykðþu, íÞkt MkwÄe þwt MkhfkhLke yk sw÷{fkhe òíkLkk n¬Úke çkhíkhV fhkE. yk {kxu Ãký Mkhfkh Lkerík Mknuíkk hnuðkLkwt? yLku Auf Ãkeyu{yku MkwÄe hs]ykíkku ÚkE, Ãkºk ÷¾kÞk. Lkk, nhøkeÍ Lknet. yux÷u s ÷~fhLkk rLkð]¥k Ãký fþwt Lk¬h Mkk{u LkÚke ykðíkwt. çkMk {¤u Au íkku f{o[kheyku, yrÄfkheyku, sðkLkkuyu {¤e AuÕ÷k ð[Lkku, sqXkt ð[Lkku! òu yk{ s [k÷íkwt hÌkwt íkku yk fux÷kf Mk{ÞÚke ‘ðLk huLf, ðLk ÃkuLþLk’ (yuf nkuÆku, ËuþLkku fkuE Lkkøkrhf íkuLkk ËuþLke Mkwhûkk ¾kíkh ÃkkuíkkLkk yuf Mk{kLk ÃkuLþLk) Lkk{Úke Íwtçkuþ WÃkkze Au, su{kt SðLku òu¾{{kt Lkk¾e ÷~fh{kt Lknª òuzkÞ! yíÞkh MkwÄe fux÷kÞ yrÄfkhe yLku sðkLkku òuzkÞk (÷u¾f rËÕne ÂMÚkík Ãkqðo zuÃÞqxe yk{eo [eV yLku Au. òufu Mkhfkh íkhVÚke íkku nsw Ãký Xk÷kt ð[Lkku MkŠðMk{uLk fr{þLkLkk Ãkqðo [uh{uLk Au.)


CMYK

k çkwÄðkh k 22 MkÃxuBçkh k h010

‘fkh’Lkk{k

{kE¢ku yuMkze fkzo {kuxk

MktøkeíkLke

LkkLkfze

hLkk ¾qýk{kt økúk{kuVkuLk nkuÞ yLku ½hLkk MkÇÞku Mkktsu fu hòLkk rËðMku ¼uøkk {¤eLku íku{kt yu÷Ãke rzMf {qfeLku íku{ktÚke Äe{u Äe{u hu÷kíkwt Mktøkeík Mkkt¼¤íkk níkk. íÞkhçkkË ykðe ykurzÞku fuMkux suLke yuf çkksw A Ty™u çkeS çkksw B ÷¾u÷wt nkuÞ íku{kt ykX ËMk sux÷kt økeíkku Mk{kðeLku ÷uðkíkkt, òu fu økúk{kuVkuLk {kºk Wå[ ðøkoLkk ½h Ãkqhíkku s rMk{eík níkku yLku íku ßÞkhu ½h{kt ðøkkzðk{kt ykðu íÞkhu ykMkÃkkMk hnuíkk ÃkkzkuþeykuLkuu Ãký {Lk{kt R»kko ÚkR ykðíke, Ãký ykurzÞku fuMkuxLkk s{kLkkyu økúk{kuVkuLkLke ík{k{ {kuLkkuÃkku÷eLku RríknkMk s çkLkkðe ËeÄe. ykurzÞku fuMkuxLkku Þwøk Ãkqhk çku Ëþfk [kÕÞku. íku{kt Ãký MÚkkrLkf ¼k»kkLkkt fux÷ktf yk÷çk{, íkku íku Mk{Þu rh÷eÍ ÚkÞu÷k fux÷ktf ®nËe rVÕ{Lkk Mktøkeíku hufkuzo çkúuf Mku®÷øk îkhk ykurzÞku fuMkuxLkk {kfuoxLku yuf Ÿ[kR Ãkh {qfe ËeÄwt. fkh{kt fuMkux Ã÷uÞh ðkøkíkwt nkuÞ íÞkhu íkuLku Vw÷ ðkuÕÞw{ Ãkh {qfeLku fk[ ¾wÕ÷k hk¾eLku ÷kufku ðå[u yuf y÷øk AkÃk ÃkkzðkLke Ãký y÷øk {ò níke, Ãký 1980 Úke 1999 MkwÄe ykurzÞku fuMkuxLkku ËçkËçkku yuðku níkku fu ½hLkk {wÏÞ Y{{kt fu fkuR Mkkhk ¾qýk{kt fuMkuxLku yuðe heíku økkuXððk{kt ykðíke níke fu ½h{kt ykðíkk {nu{kLkLkwt æÞkLk Ãkzu yLku íkuLkk {Lk{kt yuðe AkÃk Q¼e ÚkkÞ fu yk ½h{kt Ãký økeíkkuLkku Mkkhku Mktøkún Au. yk Mk{Þu yuf BÞwrÍf ftÃkLkeyu fuMkuxLkk {kfuox{kt yuðwt ¢ktríkfkhe Ãkøk÷wt ¼ÞwO fu fuMkuxLke ®f{ík yzÄe sux÷e fhe ËeÄe níke. suLkk ÷eÄu MktøkeíkLku ½h MkwÄe ÃknkU[íkwt fhðk{kt ¾qçk Mkh¤íkk hne. nðu yu fuMkuxku zÙku#øk Y{Lkk þkì-fuMk{ktÚke Mxkuh Y{{kt ÃknkU[e økE Au. ËMk-çkkh ð»koÚke ykurzÞku MkezeLkku s{kLkku ykÔÞku yLku íkuýu yuf Mktøkeík{kt Lkðe ¢ktríkLku ÷kðe ËeÄe. íku Mk{Þu fuMkux Ã÷uÞhu {kuxk¼køkLkkt ½hku{kt ÃkkuíkkLkwt MÚkkLk s{kðe ËeÄwt níkwt. ßÞkhu ykurzÞku Mkeze çkòh{kt ykðe íÞkhu íku þYykíkLkkt [kh ð»ko MkwÄe {kºk [ku¬Mk ðøkoLkk Mkeze Ã÷uÞh MkwÄe s ÃknkU[e níke, fkhý fu ykurzÞku MkezeLkku ¼kð fuMkux fhíkkt ½ýku ðÄkhu níkku ( RLVuõx.. yíÞkhu Ãký ykurzÞku MkezeLkku ¼kð {kuxk¼køkLkk ÷kufkuLku ðÄkhu s ÷køku Au). íÞkhÃkAe MktøkeíkLkk {kæÞ{Lku ½ýkt [Zkýku [ZðkLkkt níkkt. suLke þYykík ÚkR yu{ÃkeÚkúe îkhk.. nk yu{ÃkeÚkúeyu yuðku [Mkfku ÷økkzâku fu ykurzÞku MkezeLke ík{k{

Ä

{LkkuhtsLk rnhuLk WÃkkæÞkÞ

ÃÞkh Lknª ni Mkwh Mku SMkfku, ðku {wh¾ ELMkkLk Lknª ni... yuðwt ¼sLk ÷¾kÞwt Au, íkku [kh ðuË ÃkifeLkku yuf ðuË Mkk{ðuË íkku yk¾uyk¾ku Mktøkeík Ãkh s Au. xufTLkku÷kuSyu nðu MktøkeíkLku yufË{ LkkLkwt MðYÃk ykÃke ËeÄwt Au. {kE¢ku yuMkze Lkk{u yku¤¾kíkwt fkzo çkòh{kt ykðe økÞwt Au, su Mktøkeík {kxu ðÃkhkíke Mkeze-zeðezeLku Ãk˼úü fheLku s hnuþu...

økhs Ãkqhe ÚkR økR (yu{ÃkeÚkúeLkku ðÃkhkþ fhíkk ½ýk ¾hkLku ÃkkAku íkuLkku {÷íkçk íkku ¾çkh s Lk nkuÞ!). yuf yu{ÃkeÚkúe{kt 10 Úke 15 rVÕ{kuLkkt økeíkku Mkkt¼¤ðkt {¤íkkt.suÚke MktøkeíkLkk hrMkÞkyku {kxu nðu yuf ykuðhLkk A çkku÷{kt A A¬k {khðk sux÷e {kuf¤kþ {¤e økR Ãký... Ãký... yu{ÃkeÚkúeLke çkòh{kt ÚkÞu÷e Ä{kfuËkh yuLxÙeyu ÃkkÞhMkeLkk fkhkuçkkhLku Ãký hMíkku çkíkkðe ËeÄku níkku yLku þYykík{kt ytzh ðÕzoLkkt fux÷ktf {kuxkt {kÚkktykuyu ÃkkÞhMkeLkk {kfuox{kt ÃkkuíkkLkku Ãkøk s{kÔÞku yLku çkòh{kt nòhku ÷k¾kuLke MktÏÞk{kt yu{ÃkeÚkúe yLku ðerzÞku Mkeze îkhk rVÕ{kuLku {kuxe ËwfkLk{ktÚke hMíkk ÃkhLke ÷kheyku MkwÄe ðnU[íke fhe ËeÄe níke. yk Ëhr{ÞkLk ÃkkÞhMke{kt Ãký {krVÞkykuyu yLkuf MktþkuÄLk fÞkO! (yk{ íkku MktþkuÄLk rð¿kkrLkfku Ãký fhu Au.. Ãký {krVÞkykuyu ÃkkÞhMke {kfuox{kt ™kýkt f{kððk {kxu fÞwO). yk MktþkuÄLk{kt zeðeze (rzrsx÷ ðerzÞku

yu{uÍkuLk Ãkh yðíkkh suBMk fu{uhkuLkLke rVÕ{ yðíkkh yk¾k søkík{kt òýeíke çkLke Au. ¾Lkes {kxu ykrËòríkykuLku ¾Mkuze íkuLke s{eLk Íqtxðe ÷uðkLke ðkík rVÕ{{kt fhkE Au. søkíkLkk ½ýk ¼køkku{kt yk rVÕ{ ðkMíkrðf heíku ¼sðkE hne Au. ¾Lkes {kxu støk÷ku MkkV ÚkE hÌkkt Au yLku íÞkt hnuíkk ÷kufkuLku nxkððkLkk Ãký «ÞkMkku [k÷u Au. MÚkkrLkf ÷kufku s Lk hne þfu yuðku rðfkMk øk¤u Qíkhu yu{ LkÚke. Ërûký y{urhfkÂMÚkík LkËe yu{uÍkuLkLkkt støk÷ku Ãký yk heíku MkkV ÚkE hÌkkt Au. íÞktLkk ykrËðkMkeyku ð»kkuoÚke íkuLkku rðhkuÄ fhe hÌkk Au. nðu yu{uÍkuLkLke «þk¾k LkËe ͪøkw Ãkh yuf rðþk¤ çktÄ çktÄkððk sE hÌkku Au, suLkku ÷k¼ þwt Úkþu yu ¾çkh LkÚke Ãký LkwfMkkLk [ku¬Mk ÚkðkLkwt Au. suBMk fu{uhkuLkLkku yu{uÍkuLk «u{ òýeíkku Au. íku{ýu yk ½xLkk Ãkh yuf Úkúeze rVÕ{ çkLkkððkLkwt Lk¬e fÞwO Au. 16,000 ÷kufkuLku zu{Úke LkwfMkkLk ÚkðkLkwt Au. íku yxfkððk fu{uhkuLk yu ÷kufku Ãkh rVÕ{ çkLkkðþu...

{uLk ExMko ykuV rÃkr÷r¼ík W¥kh «ËuþLkk rÃkr÷r¼ík{kt AuÕ÷kt yufËkuZ ð»koÚke 3 ðk½u ykíktf {[kÔÞku Au. yk ðk½ íÞkt Mkíkík {kýMkku Ãkh nw{÷k fhe hÌkku Au. yk¾hu ykX ÷kufkuLku ¾kE økÞk çkkË Mkhfkhu yu ºkýuÞ ðk½Lku {uLk ExMko ({kýMk¾kô) ònuh fÞko Au. {kuxu ¼køku MÚkkrLkf ÷kufku støk÷{kt ½kut[-Ãkhkuýku fÞko fhíkk nkuÞ Au. ynªLkk ðk½kuyu støk÷{kt ˾÷økehe fhíkk ÷kufkuLku s ykzunkÚk ÷uðkLkwt [k÷w fÞwO Au. y÷çk¥k, fux÷kf rLkËkuo»k Ãký {hkÞk Au, Ãký ðk½LkuÞ ¾çkh nkuÞ Lku fu ÃÞkh ykuh støk{ut MkçkfqA òÞs ni. Ëhr{ÞkLk Ãkqðo{kt ðÄw ykøk¤ ðÄeyu íkku MkwtËhðLk ykðu Au. íÞktLkk ðk½ íkku Ãknu÷uÚke s ¾qt¾kh Au. çkktø÷kËuþe ðk½ MktþkuÄf {kuELkwh ¾kLku fhu÷k MktþkuÄLk «{kýu MkwtËhðLk{kt Ëh ËMk Ãkife yuf ðk½ {uLk-ExMko Au. yuðk íÞkt [khMkku ðk½ Au yux÷u yuxr÷Mx [k÷eMk ðk½Lkk {uLkw{kt MÚkkrLkf ÷kufkuLkku Mk{kðuþ ÚkkÞ Au. íÞkt Ëh ð»kuo Mkhuhkþ 50 ÷kufku ðk½Lkk Ãkux{kt òÞ Au.

ËwrLkÞk

rzMf) MkkiÚke {kuxe MkV¤íkk çkLke hne yLku yuf zeðeze{kt Ãkkt[ rVÕ{kuu òuðk {¤íke níke. yk Mk{Þu BÞwrÍf RLzMxÙeÍLkkt ð¤íkkt Ãkkýe þY ÚkR økÞkt níkkt yLku ÃkkÞhMkeLkku fkhkuçkkh fhLkkh {krVÞkyku nðu ®føk çkLke hÌkk níkk. nðu ÃkkÞhMkeLkku ÄtÄku fhkuzkuLkk yktfzkLkuu yktçke økÞku níkku. ßÞkhu BÞwrÍf ftÃkLkeykuLke ¾kux ÷k¾{ktÚke fhkuzkuLkk yktfzk{kt fLðxo ÚkR hne níke... Au Lku...! QÕkxwt fkuÂBçkLkuþLk...yk Ëhr{ÞkLk yu{ÃkeÚkúeLke su{ yu{Ãke LkkRLk Lkk{Lke zeðeze Ãký ykðe.su{kt yuf MkkÚku 1000 sux÷kt nk.. Ãkqhkt yuf nòh sux÷kt økeíkku Mkkt¼¤ðkLke {ò níke. òu fu íku zeðeze Ã÷uÞh Ähkðíkk ÷kufku {kxu fk{Lke níke. Ãký yu{Ãke LkkRLkLku çkòh{kt {qfe íÞkhu ÃkkÞhMkeLkk {krVÞkykuLku s zh ÷køÞku fu íku {kfuox{kt ykðþu íkku yu{ÃkeÚkúeLkk {kuLkkuÃkku÷eLkk {kfuoxLku s ¾kux MknLk fhðe Ãkzþu. suÚke yu{Ãke LkkRLkLku çkòh{kt {ÞkorËík s hk¾e..òu yu{ÃkeLkkRLk qÃkkÞhMke çkòh{kt hk¾e nkuík íkku BÞwrÍfLkk hrMkÞkykuLku fuðe {ò Ãkze nkuík? Ãký, ÃkkÞhMke {kfuox{kt nðu fhkuzku f{kÞk çkkË {krVÞkyku ¾Mke økÞk yLku {kfuox MÚkkrLkf ík¥ðkuLkk nkÚk{kt ykðe økÞwt níkwt. Ãký ¼khíkLke {kuçkkR÷ ¢ktríkyu BÞwrÍfLku Ãký yuf Lkðwt õ÷uðh ykÃke ËeÄwt níkwt. 2000Lkku Ëþfku Ãkqhku Úkíkk Úkíkk íkku BÞwrÍf yu{ÃkeÚkúeÚke nðu ykRÃkkuz yLku {kR¢ku yuMkze fkzo MkwÄe ÃknkU[e økÞwt níkwt. suLku fBÃTÞwxhu ¾qçk s Mknu÷wt çkLkkðe ËeÄwt níkwt. nðu Lkðku Mkðuo yu{ fnu Au fu yu{ÃkeÚkúe fhíkkt ðÄkhu MkkUøk zkWLk÷kuz {kR¢ku yuMk ze fkzo{kt fhkÞ Au, fkhý fu BÞwrÍf ykuLk {kuçkkR÷Lkku xÙuLz íkuLke MkkiÚke ðÄw ÍzÃku Au yLku nsw Ãký ðÄþu. suÚke BÞwrÍf ftÃkLkeykuuyu s {kR¢ku yuMk ze fkzoLku ÃkkuíkkLke çkúkLzLkk Lkk{u çkòh{kt {qfeLku yuf Lkðíkh «Þkuøk þY fÞkuo Au. su{kt yuf {kR¢ku yuMkze fkzo{kt yuf MkkÚku 25 rVÕ{kuLkkt MkkUøMk, ðku÷ ÃkuÃkh, yLku hªøkxkuLk {¤e sþu. {kR¢ku yuMkze fkzo{kt nk÷ MkkiÚke ðÄkhu økuhfkÞËuMkh heíku zkWLk÷kuz fhðk{kt ykðu Au. yk{ BÞwrÍf ftÃkLke îkhk {qfðk{kt ykðu÷k çku SçkeLke ûk{íkkðk¤k LkkLkkt {kR¢ku fkzo çkË÷kíkk {kæÞ{Lkkuu MkkiÚke {kuxku Ëk¾÷ku Au. nðu 60 ð»koLkk ËkËk fu su{ýu yu÷Ãke{kt ík÷ík {nu{wËLku Mkkt¼éÞk nþu íku ËkËk nðu {kR¢ku yuMk ze fkzo îkhk yu ykh hnu{kLkLkwt ÃkÃÃkw fkLx zkLMk Mkk÷k... Ãký Mkkt¼¤þu. yk{ Ãký fnuðkÞ Au fu BÞwrÍfLkk fkuR Mke{kzk ™Úke nkuíkk íÞkhu {kR¢ku yuMkze fkzo ÃkAe MktøkeíkLke MkVh fR íkhV ð¤þu íku òuðkLkwt hÌkwt.

rçk÷ økuxTMk: rçk÷çkkçkw ¾kMk rzÍkRLk fhu÷e þuðú÷u fkuðuoxLke ç÷uf r÷{kurÍLk ðkÃkhu Au. rðïLke òýeíke yLku ÄLkkZâ nMíke nkuðkLku fkhýu yk{ íkku íku{Lke ÃkkMku yuf fhíkkt ðÄkhu fkh Au. økuxTMk ÃkkMku fkhLkku fkV÷ku Au íku{ktLke òýeíke fkh 1988Lke Ãkkuþo959 yLku ®÷fLk fkuÂLxLkuLx÷ Ãký Au. {kRf÷ þq{kfh: Mkkík ð¾ík VkuBÞwo÷k ðLkLkku [uÂBÃkÞLk çkLkLkkh {kRf÷ þq{kfh hu M k{kt ¼÷u Ãkq h Ãkkx yu V -1 hu M kh fkh Ëkuzkðíkku nkuÞ, Ãký íku huMk xÙufLke çknkh yuhÃkkuxo ÃknkU[e òÞ Au. ßÞkhu Mkk{kLÞ hMíkkyku WÃkh fkh rçkúxLke ÂMÃkÞMko: xuç÷kuRz øk÷o rçkúxLke ËkuzkððkLke ðkík ykðu íÞkhu íkku íku rVÞkx fkuE Lkkswf, Lk{ýwt {kuzu÷ ðkÃkhðkLku çkË÷u ¢ku{k ntfkhðe s ÃkMktË fhu Au. íkuLke R{usÚke rðÃkheík ¾zík÷ Ëu¾kðLke su r÷Lkku: fku{urzÞLk yLku xkuf þkìLkku nkuMx {ŠMkrzÍ-çkuLÍ ‘øku÷kLzðuøkLk’ ðkÃkhu Au. su r÷Lkku fkh ÃkkA¤ ¢uÍe Au. 17,000 [kuhMk rçkúxLkeyu ¾heËu÷e øku÷uLzðuøkLk-S550Lke Vqx{kt ÃkÚkhkÞu÷k íkuLkk økuhus{kt 1906Lke ®f{ík 75,000 ÃkkWLz Au. 2007{kt ykŠÚkf MxuLk÷e ÂMx{h, 1970Lke zkus [u÷uLshÚke heíku yLku ÷kufr«ÞíkkLku {k{÷u Ãký ¾kMMke ÷ELku Rfkusux suðe yíÞkÄwrLkf MkrníkLke ÃkeAunXLkk íkçk¬k{ktÚke ÃkMkkh ÚkÞk çkkË MkUfzku fkhLkku fkV÷ku Au. fkh«u{e r÷Lkkuyu rçkúxLkeyu 3.5 fhkuz zku÷hLke f{kýe MkkÚku ÃkkuíkkLke fkhLke rðøkíkku ykÃkíke ðuçkMkkRx þY økÞk ð»kuo VkuçÍoLke 2009Lke þÂõíkþk¤e fhe Au. Mkur÷rçkúxe{kt 13{wt MÚkkLk fçsu fÞwO níkwt. ðkuhuLk çkVux: ðkuhLk þuhLk MxkuLk: yr¼Lkuºke çkVu x Lkku ¾ e {kxeLkku ÷kEV N MxkE÷ þuhkuLk MxkuLkLku {kuxk ¼køkLkk {kLkðe Au . økÕÍo RLf ÷ku f ku ‘çku r Íf RÂLMxLõx’ nuík÷ MkkUËhðk Lkk{Lke Mkt M ÚkkLku ËkLk rVÕ{Lkk íkuLkk hku÷Lku fkhýu s fhðk {kxu 2001{kt ®÷fLk yku¤¾u Au. íkuLke yu®õxøkLke xkWLk fkh ðu[e ËeÄk çkkË íku{ýu furz÷uf fkhrfËeo L kku Mkq Þ o yMíkk[¤u nku ð k Aíkkt zexeyuMk ¾heËe. rðïLkk yk MkkiÚke MkV¤ Mk¾kðíke fkÞkuoLku fkhýu íku yðkhLkðkh hku f kýfkhu R÷u r õxÙ f Ônef÷ çkLkkðíke [[ko{kt hnu Au. þuhkuLku íkuLke Vkuzo yu÷xeze [kRLkeÍ ftÃkLke çkeðkÞze{kt økÞk ð»kuo 23 fLðŠxçk÷ ðu[eLku íku{ktÚke {¤u÷e hf{Lkwt ËkLk fhku z zku ÷ hLkw t hku f ký fÞw O . òu f u fkh fhe ËeÄwt níkwt. íkksuíkh{kt íkuýu íkuLke yu{Sçke ftÃkLke{kt ykx÷wt yÄÄÄ hkufký ¼÷u fÞwO, hkuzMxh Ãký Rçku Ãkh ðu[ðk {qfe níke. nk÷{kt Ãký íku{Lku yÄÄÄ ®f{íkLke fkh ¾heËðkLkku íku çkuLx÷e fkuÂLxLkuLx÷ SxeMke [÷kðu Au. fu ðkÃkhðkLkku rçk÷fw÷ þku¾ LkÚke. 79 ð»koLkk ßÞkuso õ÷qLke: õ÷qLke nkur÷ðqzLkk «Úk{ çkVux yksu Ãký ÃkkuíkkLke fkh òíku zÙkRð fhu nhku¤Lkk yr¼Lkuíkkyku{kt MÚkkLk Ãkk{u Au. Au yLku íku{Lke {w÷kfkíku ykðLkkhk MðsLkku fu ykuMfh yuðkuzo rðsuíkk õ÷qLke xuM÷k hkuzMxh r{ºkkuLku ÷uðk {kxu òíku s fkh ÷ELku yku{knk suðe MkwÃkh M÷ef MÃkkuxoTMkfkh Ähkðu Au. Ãkhtíkw íku Ãknu÷kt õ÷qLke ÃkkMku xUøkku-600 R÷uõxÙef fkh níke. xUøkku Võík [kh MkufLz{kt s 60 {kR÷ «ríkf÷kfLke MÃkez Ãkh Ãknkut[e òÞ Au! yk fkh nkuLzk økkuÕz®ðøk {kuxhMkkRf÷ fhíkkt yr{íkk¼ çkå[Lk - hkuÕMk hkuRMk VuLx{ Ãký Ãkkt[ $[ Mkktfze nkuðkLkku Ëkðku fhðk{kt MkwLke÷ þuèe - n{h yu[-3 ykðu Au. hkuz Ãkh [¬kò{ xÙkrVf ò{e økÞku ysÞ ËuðøkLk - {uÍhkxe, Vuhkhe, {ŠMkzeÍ nkuÞ íÞkhu yk fkh {kuxe fkhLku {wfkçk÷u ½ýe Íuz-õ÷kMk, xkuÞkuxk rMkr÷fk Mkh¤íkkÚke ykøk¤ ðÄe þfu Au. yk R÷uõxÙef Mk÷{kLk ¾kLk - ykuze-8 fkh 10 r{rLkx{kt 80 xfk sux÷e [kso ÚkE fuxrhLkk fiV - ykuze õÞq-7 òÞ Au. r«Þtfk [kuÃkhk - Ãkkuþo fuRLk fu x {ku M k: xu ç ÷ku R z{kt rLkÞr{íkÃkýu fheLkk fÃkqh - ÷uõMkMk yu÷yuõMk 470. [{fíke MkwÃkh {kuzu÷ fux {kuMkLku fkhLkwt sçkhwt yrLk÷ fÃkqh - çÕÞw r{íMkwrçkþe ÷uLMkh ½u÷wt Au. yøkkW íku 1964Lke hkuÕMk-hkuRMk òuLk yçkúkn{ - ykuze õÞq-7 rMkÕðh õ÷kWz, zçkÕÞw113 {ŠMkrzÍ-çkuLÍ þkrnË fÃkqh - huLs hkuðh yLku {ŠMkrzÍ yuMkyu÷ y™u yu{S r{zøkux yu{fu-3 [÷kðe çkuLÍ [qfe Au. yk ÃkifeLke fkuE Ãký fkhÚke íku xkuÃk þknhw¾ ¾kLk - r{íMkwrçkþe Ãksuhku yLku ykuze xuLkLke huMk{kt Mkk{u÷ ÚkE òík. Ãkhtíkw íkuLke MktsÞ Ë¥k - ÷uõMkMk yuMkÞwðe, {ŠMkrzÍ çkuLMk õ÷krMkf ç÷uf ÷tzLk fuçk íkuLku Lktçkh ðLk Ãkh yu{-õ÷kMk, Ãkkuþo yuMkÞwð, xkuÞkuxk ÷uLz ¢qÍh ÷kðe {qfu Au.

¼khíkLkk fkh ¢uÍeyku

MkLk{ fuçkuðVk Mk{Þ çkuðVk?

Mkku¢urxMkS, {æ{{ ðøkoLkku {kýMk Awt. {khk ½h{kt nwt yuf÷ku s ¼ýu÷ku Awt yLku Lkkufhe fhwt Awt. {khe Mk{MÞk yu Au fu nwt AuÕ÷kt Ãkkt[ ð»koÚke su AkufheLkk «u{{kt Awt, íku nðu {khe MkkÚku {Lku LkVhík fhíke nkuÞ yuðwt ðíkoLk fhu Au. íku ¾qçk s Ëu¾kðze yLku ÷køkýeþe÷ Au. íkuLkk{kt YÃkLke MkkÚku MkkÚku økwý Ãký Au. íkuLkk ÔÞÂõíkíðLke yk õðkìr÷xeLku fkhýu s {Lku íkuLkk «íÞu rðþu»k ÷køkýe ÚkE, su yk¾hu «u{{kt Ãkrhý{e. çkeS ðkík yu fu íku ½h{kt MkkiÚke LkkLke Au, Ãkhtíkw íkuLku {B{eLkku «u{ {¤íkku LkÚke yLku íkuLkk rÃkíkkLkwt yðMkkLk ÚkÞwt nkuðkÚke íku ÃkkuíkkLkk rË÷Lke ðkík ½h{kt fkuELku fne þfu yu{ LkÚke. fËk[ yux÷u s {khe MkkÚku íkuLkku MktçktÄ çktÄkÞku yLku ykx÷ku ÷ktçkku [kÕÞku. MkøkkE yLku ÷øLk ðå[uLkk Mk{Þ{kt y{u Ãkkt[ ð»koÚke yufçkeòLkku MkkÚk rLk¼kðíkk ykÔÞkt Aeyu. nwt s íkuLku «u{ fhwt Awt yuðwt LkÚke, íku Ãký {Lku «u{ fhíke ykðe Au. ßÞkhÚke Akufheyku MkuõMk çkkçkík{kt ½ýe MktðuËLkþe÷ íkuLkkt {B{eLku y{khe ðå[uLkk MktçktÄkuLke òý ÚkE Au, íÞkhÚke y{khk nkuÞ Au yLku fux÷ef AkufheykuLku su ÷øLk «u{Lkk ËrhÞk{kt ykuxLkk rËðMkku ykðe økÞk Au. íkuLkkt {B{eyu íkuLku yuðwt ÃkAe s Úkðwt òuEyu íku ÷øLk Ãknu÷kt fhðk Mkk{u íku þwt fne ËeÄwt fu fhe LkkÏÞwt fu nðu íku {khe MkkÚku ðkík fhðk Ãký Mk¾ík rðhkuÄ nkuÞ Au. òu ík{khkÚke ykðwt ÚkE íkiÞkh LkÚke. nwt íkuLku VkuLk Ãkh ðkík fhðk fnwt Awt, Ãký íku VkuLk fhíke íkku LkÚke, {khk VkuLk WÃkkzíke Ãký LkÚke. nwt ßÞkhu íkuLke Mkk{u ykðwt fu økÞwt nkuÞ íkku ík{u yuLku yuðe ¾kíkhe fhkðku fu íkuLku YçkY {¤ðkLke fkurþþ fhwt íÞkhu íku {khk Ãkh [ezkE òÞ Au. ík{u Vhe ykðwt Lknª fhku. økwMMku ÚkE òÞ Au. nwt íkuLku ½ýwt Mk{òðwt Awt Ãký íku xMkLke {Mk Úkíke LkÚke. íku Ãkkuíku nðu íkku fçkq÷u Au fu nðu íku {Lku LkVhík fhðk ÷køke Au. íku {Lku «u{ fhu fu LkVhík fhu, nwt íkku íkuLku [knwt Awt yLku [kníkku hneþ. íkuLkk {kxu nwt «ký ykÃkðk íkiÞkh Awt. íku {Lku Lkrn [knu íkku nwt fu{ Sðe þfeþ, yu s {Lku íkku Mk{òíkwt LkÚke. {Lku nðu ¾çkh Ãkze Au fu yufkË {rnLkk{kt íkku íkuLkkt ÷øLk ÚkðkLkkt Au. {khk nkÚk{kt nðu fþwt LkÚke, rMkðkÞ fu íkuLke ÞkË y™u Ãkezk. {Lku nðu õÞktÞ [uLk Ãkzíkwt LkÚke. íkuLkkt ÷øLk ÚkÞkt ÃkAe íku fkÞ{ {kxu Ãkkhfe ÚkE sþu yuðk rð[khu {khwt rË÷ ¼zfu çk¤ðk ÷køku Au. ík{u s fnku, nwt fE heíku rË÷Lke ykøk çkwÍkðwt? r÷. yrïLk r«Þ yrïLk, çknw ÷køkýeþe÷ ÚkÞk rðLkk nk÷Lke ÃkrhÂMÚkrík ík{khu ÞkiðLkLke Mk{MÞk Akufhe MkkÚku MktçktÄ çkktÄðk {kxu ík{khwt {Lk ¾wÕ÷wt Mðefkhe ÷uðe Ãkzu. íkuLkwt {wÏÞ fkhý yu Au fu íku Akufhe hk¾þku íkku ÃkrhÂMÚkrík Úkkuzk Mk{Þ{kt nfkhkí{f Mkku¢urxMk ¾wË fnu Au fu íku ík{Lku LkVhík fhu Au, Aíkkt íkuLkk {kxu heíku çkË÷kE sþu. ík{u {kºk ík{khk ¼krðLku æÞkLk{kt «u{Lke ÷køkýe Úkíke nkuÞ íkku íkuLku Mkk[ðe hk¾ðk rMkðkÞ hk¾eLku s rLkýoÞ fhku. ®sËøke ík{khe Au yLku fkuE rðfÕÃk LkÚke. ík{Lku yu{ ÷køku Au fu íkuLke {kíkkLku fkhýu íkuýu ík{khu s SððkLke Au. ík{khe MkkÚkuLkwt ðíkoLk çkËÕÞwt Au yLku òu íku{ nkuÞ íkkuÃký íkuLkk ðíkoLkLkku Mkku¢urxMkS, yÚko yu ÚkÞku fu íku íkuLke {kíkkLkk fnuðk «{kýu [k÷ðk {køku Au. ík{khe nwt Mkk{kLÞ ½hLkku ÞwðkLk Awt. fkì÷ MkuLxh{kt Lkkufhe fheLku {khk MkkÚku íku fkuE MktçktÄ hk¾ðk íkiÞkh LkÚke. y÷çk¥k, ík{u íkuLku «u{ fhku ÃkrhðkhLkwt økwshkLk [÷kðwt Awt. yksÚke A ð»ko Ãknu÷kt nwt ËMk{k Äkuhý{kt Aku yLku nðu íkuLkkt ÷øLk ÚkðkLkkt Au íkuÚke ík{Lku Ëw:¾ sYh ÚkkÞ, yu ¼ýíkku níkku íÞkhu {Lku yuf Akufhe MkkÚku «u{ ÚkE økÞku níkku. nwt òýwt Mk{S þfkÞ, Ãkhtíkw yk ÃkrhÂMÚkríkLku Mðefkhe ÷ELku ík{u ík{khe Awt fu {khe «u{ fhðkLke yu ô{h ½ýe LkkLke níke, Ãký rË÷Lku õÞkt Lkkufhe yLku fkhrfËeo íkhV ðÄkhu æÞkLk ykÃkþku yLku fkuE yLÞ fkuE W{úLke Mke{k Lkzu Au? yu Akufhe Ãký {Lku «u{ fhíke níke. y{khku

nwt

(

CMYK

)

Mk{k[khku ykðíkk hnuíkk nkuÞ Au, fu V÷kýk MkwÃkh Mxkh fu MÃkkuxTMko Mxkhu V÷kýe-®Zfýe fkh ¾heËe. íkku ð¤e rVÕ{ku{kt Ãký ði¼ðþk¤e økkzeyku Lkshu Ãkzíke nkuÞ Au. {kuxk ¼køkLke Mkur÷rçkúxeÍ ÃkkMku {kuxwt «kRÍ xuøk Ähkðíke fkh nkuÞ Au. yuMxLk {kŠxLkÚke ÷ELku n{h yu[-xw MkwÄeLke fkh íku{Lkk økuhusLke þkLk ðÄkhíke nkuÞ Au. Mkur÷rçkúxeLke økuhus{kt sE íkÃkkMk fheyu fkuLke ÃkkMku fE fkh Au..

yur÷òn ðqz: rðïLkk yk MkkiÚke ÷kufr«Þ nkurçkx (LkkLkk fËLke fkÕÃkrLkf òríkLkku {kýMk) {kxu r{rLk fqÃkh yufË{ rVx fkh ÷køku Au. yur÷òn ðqzLke fkh fk¤k htøkLke Au yLku íkuLkwt YV ÔnkRx Au. yk {kuzu÷Lke fkh yøkkW ½ýe Mkur÷rçkúxeÍ ðkÃkhe [qfe Au. su£e yk[oh, MÃkkRf r{r÷økLk, Ãkki÷ ÂM{Úk yLku {uzkuLkk íkuLku zÙkRð fhe [qfe Au. {uzkuLkkyu íkku íkuLkk økeík ‘y{urhfLk ÷kRV’{kt ‘ykR zÙkRð {kÞ r{Lke fqÃkh, yuLz ykR yu{ rV®÷øk MkwÃkh-zwÃkh’ yuðe ÃktÂõík Ãký {qfe níke. rðsÞ {kÕÞk: {kÕÞk ÃkkMku VuhkheÚke {ktzeLku søkwykh, çkeyu{zçkÕÞw, hkuÕMk hkuRMk yLku Ãkkuþo, Vkuzo, ykÕVk hkur{Þku MkwÄeLkkt yuf-yufÚke [rZÞkíkk õ÷krMkf {kuzuÕMk Au. íku{ktÞu 1913Lke hkuÕMk hkuRMk rMkÕðh ½kuMx íkku yk Mkki{kt rþh{kuh Au. ykuMxÙur÷ÞkLkk zku. ßnkuLMkLku íku ¾heËe níke yLku ßnkuLMkLkLkk yðMkkLk çkkË íkku yLkuf ÷kufku íkuLke {kr÷fe ¼kuøkðe [qõÞk níkk. {kÕÞkyu Úkkuzkt ð»kkuo Ãkqðuo s yk fkh ¾heËe níke.

søkíkLke MkkiÚke {kU½e ËMk fkh fE Au? fkh

rft{ík {uÂõMk{{ MÃkez (YrÃkÞk{kt) (rf{e «rík f÷kf) 5.36 fhkuz 250

{uçkuf 57 yuMk fhuhk Sxe 5.47 fhkuz {uçkuf 62 5.59 fhkuz {MkeorzMk 5.64 fhkuz {uf÷uhuLk fkrLksuMkeMk 6.94 Mxeð Mkk÷eLk 7.95 r÷çkUf r{hkçkw 8.03 yuMkyuMkMke 8.17 yÂÕx{ux ÃkøkkLke ÍkuLzk 8.31 ðkìõMkðuøkLk 15.17 çkwøkkxe

330 250 343 395 320 370 400 344 407

MktçktÄ ºkýuf ð»ko MkwÄe [kÕÞku. y{u ô{h÷kÞf Úkíkkt y{khk çkLLkuLkk ÃkrhðkhsLkkuLku yk MktçktÄLke òý Úkíkkt íku{ýu Mk{SLku y{khe MkøkkE fhkðe ËeÄe. nwt fux÷ku ¾wþrfM{ík Awt, yuðk ¾Þk÷{kt nwt ¾qçk nh¾kíkku níkku. {Lku òýu ®sËøkeLkkt ík{k{ Mkw¾ku {¤e økÞkt nkuÞ yuðe {Lku yLkw¼qrík Úkíke níke. òufu, MkøkkE ÃkAe y{khku MktçktÄ ðÄkhu økkZ çkLkðku òuEíkku níkku, Ãkhtíkw nðu íkuLkkÚke Q÷xwt ÚkE hÌkwt Au. y{khe ðå[u ͽzkyku ðÄe hÌkk Au. y{u ßÞkhu Ãký {¤eyu Aeyu íÞkhu fkuE Lku fkuE ðkíku y{khe ðå[u çkku÷k[k÷e ÚkE òÞ Au. nwt íkuLku ½ýe ðkh Mk{òðwt Awt fu yk rËðMkku ͽzðkLkk Lkrn, {kus{Míke fhðkLkk Au, Ãký íkuLku íkku òýu fþe Ãkze s LkÚke. nwt íkuLku õÞkhuf Mk{òðwt. íkuLkwt Úkkuzwt ½ýwt síkwt fhwt íÞkhu çku[kh rËðMk y{khe ðå[u Mkkhwt [k÷u Au, Ãký ÃkAe Vhe ͽzk þY ÚkE òÞ Au. nðu òuðkLke ðkík yu Au fu y{khk Ãkrhðkh ðå[uLkk MktçktÄku ¾qçk økkZ çkLke økÞk Au. nðu òu y{khk çku{ktÚke fkuE MkøkkE íkkuzðkLke ðkík fhu íkku fkuE {kLku yuðwt LkÚke. nwt íkuLku ¾qçk {Lkkðwt Awt fkhý fu íkuLku nswÞ «u{ fhwt Awt, Ãký íku fkuE ðkíku {khkÚke ¾wþ Lk nkuÞ yu heíku ͽzâk s fhu Au. {U íkuLku Ãký ÃkqAðkLkku «ÞkMk fÞkuo fu íkLku {khkÚke ðktÄku Au? {khkÚke fkuE ¼q÷ ÚkE økE Au? Ãký íku fnu Au fu yuðwt fþwt LkÚke. íkku ÃkAe {khu þwt fhðwt? yíÞkhu nwt ®sËøkeLkk yuðk {kuz Ãkh ykðe økÞku Awt fu LkÚke {Lku fþkLkwt Mkw¾ {¤íkwt, LkÚke fkuE Mk{kÄkLk, çkMk nðu ík{u s ftEf hMíkku MkqÍkzku. r÷. ykr{h r«Þ ykr{h, ík{khu yu ðkíkLke ¾kíkhe fhðe sYhe Au fu íku AkufheLku ík{khe MkkÚku ÷øLk fhðk{kt ¾hu¾h hMk Au fu fu{? ík{khu íkuLke ÃkkMkuÚke yk «&™Lkku sðkçk MÃkü þçËku{kt {køke ÷uðku òuEyu. yk WÃkhktík ík{khu ykí{rLkheûký fheLku þkuÄðwt òuEyu fu ík{khkÚke suLkku MktçktÄ MkuõMk MkkÚku nkuÞ yuðwt ðíkoLk fu {køkýe ÚkE økÞkt Au fu fu{? MkøkkE yLku ÷øLk ðå[uLkk Mk{Þ{kt Akufheyku yk çkkçkík{kt ½ýe MktðuËLkþe÷ nkuÞ Au yLku fux÷ef AkufheykuLku su ÷øLk ÃkAe s Úkðwt òuEyu íku ÷øLk Ãknu÷kt fhðk Mkk{u Mk¾ík rðhkuÄ nkuÞ Au. òu ík{khkÚke ykðwt ÚkE økÞwt nkuÞ íkku ík{u yuLku yuðe ¾kíkhe fhkðku fu ík{u Vhe ykðwt Lknª fhku. yk ÃkAe Ãký íkuLkwt ðíkoLk Lk çkË÷kÞ íkku ík{khu íkuLku MÃkü þçËku{kt sýkðe Ëuðwt òuEyu fu ykðwt ðíkoLk íku [k÷w hk¾þu íkku ík{u MkøkkE íkkuze Lkk¾þku. yk çkkçkíkLke òý ík{khu ík{khkt {kíkk-rÃkíkkLku Ãký fhðe òuEyu, suÚke íkuyku Ãký ík{Lku ÞkuøÞ {køkoËþoLk ykÃke þfu. ‘ÞkiðLkLke Mk{MÞk’ ÷¾e {kuf÷Lkkh Ëhuf ÔÞÂõíkyu ÃkkuíkkLkk Mkk[k Lkk{-MkhLkk{k yLku VkuLk Lktçkh MkkÚkuLke rðøkíkku {kuf÷ðe ykð~Þf Au.‘MktËuþ’ yk ytøkík rðøkíkkuLke økwÃíkíkk ò¤ðþu. yÃkqhíke fu yÞkuøÞ {krníkeðk¤e Mk{MÞkLku yk fku÷{{kt MÚkkLk {¤þu Lknª.


CMYK

k çkwÄðkh k 22 MkÃxuBçkh k h010

ÃkkrfMíkkLk rLkÞr{ík heíku ¼khík{kt Lkf÷e [÷ýe Lkkuxku ‘rLkfkMk’ fhíkwt hnu Au rLkÞr{ík heíku Ãkfzkíkk hnuíkk rLkfkMkfkhku íkuLkwt «{ký Au. økt¼ehíkkÚke Lk ÷uðkíke yk çkkçkík nfefík{kt yÚkoíktºkLku ¾ku¾÷wt fhíke WÄE Au.

fhðk{kt ykðu Au. ºkeS heík MkeÄuMkeÄk r«®LxøkLke Au. r«®Lxøk xufTLkku÷kuS Mkkhe Úkíkk zkÞhuõx Lkkuxku s AÃkkðk {ktze Au. òu fu, çkLkkðxe Lkkuxku MkkEÍ{kt Úkkuze LkkLke nkuÞ Au yLku òu íku Íuhkuûk ÚkÞu÷e nkuÞ íkku {kE¢ku {e÷e{exh{kt rhzâwMk Úkíke síke nkuðkÚke íkuLkk Lktçkhkuu Ãký Ëhuf ð¾íku Úkkuzk LkkLkk Úkíkk síkk nkuÞ Au. æÞkLkÃkqðof rLkheûký fhðk{kt ykðu íkku yu VuhVkh Ãkfze Ãkkzðku y½hku LkÚke. Lkkux yMk÷e Au fu Lkf÷e? fuðe heíku Ãkkh¾þku? fkuE Ãký [÷ýe Lkkux yMk÷e Au fu Lkf÷e? íkuLku Ãkkh¾ðk {kxu Vku h u  LMkf ÷u ç kku h u x he{kt fw ÷ 22 Vt õ þLk WÃkÞku ø k{kt ÷u ð k{kt ykðu Au . òu fu íku { kt Ú ke fu x ÷kt f Vt õ þLk yu ð kt Au su { kt yíÞkÄw r Lkf {þeLkheLke Ãký fku E sYh Ãkzíke LkÚke. Mkk{kLÞ {kýMk Ãkku í kkLkk MÃkþo Ú ke yÚkðk çkkhefkEÚke òu í kk Lkhe ykt ¾ u Ãký Mkk[k ¾ku x kLkku ¼u Ë Ãkkh¾e þfu Au . ykðkt fu x ÷kt f Vt õ þLk ynª ykÃÞkt Au . ..! rMkõÞw r hxe Úkú u z (Mk¤t ø k Q¼e ÷kELk) yÚko-yLkÚko Lkf÷e Lkkux{kt nkuíkku LkÚke yLku íku nkuÞ íkku Ãký íku{kt rnLËe ¼k»kk{kt ‘¼khík’ yLku yt ø kú u S {kt sÞhk{ {nuíkk ykh.çke.ykE. ÷¾u÷wt nkuíkwt LkÚke. su Mkk[e Lkkux{kt {kE¢ku r«®Lxøk{kt ÷¾kÞu÷wt nkuÞ Au. [÷ýe Lkkux{kt hk»xÙrÃkíkkLkk r[ºk{kt íku{Lkk fkLkLke çkksw {kE¢ku r«®Lxøk{kt ykh.çke.ykE. 50/100 fu 500 (íku sux÷kLke Lkkux nkuÞ íku yktfzku) ÷¾u÷ku nkuÞ Au, su «fkþ{kt hk¾íkk Ëu¾kE ykðþu. Lkf÷e Lkkux{kt íku Lknª Ëu¾kÞ. økktÄeSLkk r[ºkLke çkksw{kt su Q¼e òze Ãkèe {wfkÞ Au íkuLku xu÷uLx E{us fnu Au. íku{kt Ãký Lkkux ðk¤eLku òuíkkt su-íku yktfzku Mkk[e Lkkux{kt MÃküÃkýu òuE þfkÞ. LktçkhLke MkkEÍ rVõMk nkuÞ Au Ãký çkLkkðxe Lkkux{kt íku MkkEÍ Úkúuz Mk¤tøk ÷kELk{kt nkuðk Aíkkt íkqxf-íkqxf heíku økkuXðkE òÞ LkkLke ÚkE síke sýkE Au. Au. yk WÃkhktík ykÃkýe [÷ýe Lkkuxku{kt 90 xfk fkuxLk VkEçkMko ðkuxh {kfoMk{kt økktÄeS Ëu¾kÞ íku Lkkux Mkk[e Mk{sðe. Ãký WÃkÞkuøk{kt ÷uðk{kt ykðu Au. suLkkÚke Lkkux xfkW yLku {sçkqík ðkuxh {kfoMkLke çkksw{kt ðå[kuð[ Ëu¾kíkk ^÷kðMko (Vq÷)Lkk çkLku Au. ¼khíkeÞ [÷ýLke fkuE Ãký LkðeLk¬kuh Lkkux ík{u çku ykfkhLku «fkþLke íkhV ÄhðkÚke yu{kt Ãký su-íku Mkk[e nkÚkÚke {Mk¤e Lkk¾þku íkku Ãký íku yufË{ Vkxe Lknª òÞ. íkuLke LkkuxLkku yktfzku òuE þfkÞ Au. Mkk{u zku÷h fu ÃkkWLzLke Lkkux yu s heíku {Mk¤e òuòu. yuLku Vkxe nðu ÃkAe r«Lx Úkíke Lkðe Lkkuxku{kt ÃkkA¤Lke çkksw ðå[uLkk síkk ðkh Lknª ÷køku. ¼køk{kt r«®LxøkLkwt ð»ko Ãký AkÃkðkLkwt þY ÚkÞwt Au. Lkf÷e Lkkuxku çkLkkððk{kt yk heíkku ys{kðkÞ Au : økktÄeSLke økhËLk ÃkkMku Mkk[e Lkkux{kt su-íku [÷ýLkwt ðkuxh ykÃkýk ËuþLkk yÚkoíktºkLku íknMk-LknMk fhe Lkk¾eLku ykŠÚkf {kfoMk nkuÞ Au. fhkuzhßsw íkkuze Lkkt¾íke Lkf÷e [÷ýe LkkuxkuLkku fkhkuçkkh Mkk[k [÷ý{kt y{wf ÷¾ký WÃkMku÷wt nkuÞ Au. ykt¾ku çktÄ çkuhkufxkuf Ä{Ä{u Au. ykðe ò÷e Lkkuxku yLkuf «fkhu çkLkíke fheLku yktøk¤eLkk xuhðkÚke íku òýe þfkÞ. çkLkkðxe Lkkux{kt nkuÞ Au. su{kt LkkuxLke ykøk¤-ÃkkA¤ f÷h Íuhkuûk fhðk{kt ykðu ykðwt WÃkMku÷wt ÷¾ký nkuíkwt LkÚke. Au. fBÃÞqxh Ãkh MfuLk fheLku íkuLke r«Lx fkZeLku Ãký f{kýe J

J

ò÷e LkkuxkuLkwt sççkh Lkuxðfo híkLkk yÚko í kt º kLku ¾ku ¾ ÷w t fheLku ykŠÚkf ºkkMkðkË Vu÷kððk{kt ÃkkrfMíkkLk yLku ÚkkE÷uLz suðkt Ãkzkuþe hk»xÙku s hMk ÷E hÌkkt Au. fkuE Ãký Ëuþ çkeò ËuþLkwt [÷ý çknw ykMkkLkeÚke çkLkkðe þfu Au yLku yu çkkçkíkLkku ÃkkrfMíkkLku ykçkkË ÷k¼ WXkÔÞku Au. ÃkkrfMíkkLk{kt Ãkkt[ søÞkyu yLku ÚkkE÷uLz{kt yuf søÞkyu rnLËwMíkkLkLke [÷ýe Lkkuxku çkuhkufxkuf AÃkkE hne Au yLku yk ò÷e Lkkuxku ¼khík{kt ½wMkkzeLku {kfuox{kt {qfðk {kxuLkwt yuf yk¾wt ÔÞðÂMÚkík Lkuxðfo Vu÷kÞu÷wt Au. VkuhuÂLMkf MkkÞLMk ÷uçkkuhuxheLkk zkuõÞw{uLx rzÃkkxo{uLxLkk ðzk ykh.yuLk. økwýk fnu Au fu, yíÞkhu Ãký ykÃkýk Ëuþ{kt ykðe 1,69,000 fhkuz YrÃkÞkLke Lkf÷e Lkku x ku Vhe hne Au . økkt Ä eLkøkhLke yuV.yuMk.yu÷.{kt yíÞkh MkwÄe{kt MkUfzku ò÷e LkkuxkuLkwt Ãkheûký ÚkE [qõÞwt Au. ò÷e LkkuxkuLkwt Ãkheûký fuðe heíku ÚkkÞ Au? ík{u òýku Aku fu «fkþLkwt su rfhý ÃkËkÚko Ãkh yÚkzkÞk çkkË íku{kt ÃkhkðŠíkík ÚkkÞ yu s «fkhLkk htøkLkku yuf ÃkËkÚko ykÃkýLku ÷køku Au. yk rfhý 400Úke 750 LkuLkku{exh ðuð÷uLÚk Ähkðíkkt íkhtøkkuLkwt r{©ý Au. LkuLkku{exh yux÷u þwt? yu çknw MkkËe heíku Mk{S ÷Eyu. yuf LkuLkku{exh yux÷u þwt? yu çknw MkkËe heíku Mk{S ÷Eyu. yuf LkuLkku{exh yux÷u 0.000000001 {exh. ykðk 450Úke 750 LkuLkku{exhLke ðuð÷uLÚk{ktÚke rMk÷uõxuz Lktçkh fkZðk{kt ykðu Au. yLku ò÷e Lkkux{kt yÕxÙk ðkÞku÷ux rfhýku îkhk òt[ fhðk{kt ykðu Au yLku ò÷e Lkkux{kt yÕxÙk ðkÞku÷ux rfhýku îkhk òt[ fhðk{kt ykðu Au. fÞk htøkLke ÷kEx Lkk¾ðkÚke þwt á~Þ{kLk Úkþu íku çkkçkík yuûkÃkxo çk¾qçke òýíkk s nkuÞ Au yu{ yuV.yuMk.yu÷.Lkk ykrMkMxLx zkÞhuõxh ze.çke. ík÷kxeyu sýkÔÞwt níkwt. fuðe heíku çkLku Au [÷ýe Lkkuxku? rhÍðo çkUf ykuV EÂLzÞk îkhk nk÷Lke [÷ýe Lkkuxku ÷uxuMx xufTLkku÷kuS r«®LxøkÚke çkLkkððk{kt ykðu Au. [÷ýe Lkkux Ãkh Ëhuf #[u xLkçktÄ «uþh fhðk{kt ykðu Au. suLkkÚke rMkõÞwrhxe

¼k

J

J

J J

J

J

J

ÃkkrfMíkkLkLkk 4{ktÚke 3 rMkõÞkurhxe «uMk{kt ¼khíkLkwt Lkf÷e [÷ýe Lkkýwt AÃkkÞ Au J

J

J

J

J

W¥kh fkurhÞk Ãký Lkf÷e Lkkuxku çkLkkððk{kt {kMxh Au. íkuýu y{urhfLk zkì÷hLke yux÷e MkhMk Lkf÷ fhe Au, fu yu zkì÷hLke Lkkuxku MkwÃkh zkì÷h íkhefu yku¤¾kÞ Au! Lkf÷e LkkuxkuÚke Aqxfkhku {u¤ððk {kxu Ã÷kMxefLkwt [÷ý Ëk¾÷ fhðwt W¥k{ WÃkkÞ Au, fu{ fu íkuLke Lkf÷ þõÞ çkLke LkÚke nsw MkqÄe. 25 Ëuþku Ã÷kMxefLke [÷ýe Lkkuxku ðkÃkhu Au. Mkhfkh fËk[ Lkf÷e LkkuxkuLkwt »kzÞtºk yxfkððk {kxu økt¼eh LkÚke. ¼khík Lkkuxku çkLkkððk {kxu rMkõÞkurhxe ÃkuÃkh ¾heËu Au, íÞktÚke s ÃkkrfMíkkLk ¾heËu Au. Mkhfkh økt¼eh nkuÞ íkku íku{ýu ftÃkLke çkË÷kðe Lkk¾e nkuÞ Lku! yÚkðk íkku ¼khík Mkhfkh yu ftÃkLkeLku ¾w÷kMkku Ãký ÃkwAe þfu fu ÃkkrfMíkkLk sYheÞkík fhíkk yLkuføkýku rMkõÞkurhxe ÃkuÃkh ¾heËu Au, íkku ík{u íkuLku hkufíkk fu{ LkÚke? yuf s ftÃkLke nkuðkLku fkhýu ÃkkrfMíkkLk {kxu ¼khíkLke LkkuxkuLke Lkf÷ fhðe ðÄw Mkh¤ hnu Au. ÃkkrfMíkkLkLke sYheÞkík òuíkk yu Ëuþ ÃkkMku yuf s rMkõÞkurhxe «uMk nkuÞ íkku fk{ [k÷e òÞ. nk÷ ÃkkrfMíkkLk{kt [kh rMkõÞkurhxe «uMk{kt [÷ýe Lkkýwt AÃkkE hÌkwt Au. yuf{kt ÃkkrfMíkkLk {kxu 3{kt ¼khík {kxu [÷ýe Lkkux çkLkkððk {kxu ðÃkhkíkku rMkõÞkurhxe ÃkuÃkh Mkk{kLÞ ÔÞÂõík Lknª Ãký su-íku ËuþLke Mkhfkh s ¾heËe þfu. {ík÷çk fu ÃkkrfMíkkLkLke Mkhfkh s rMkõÞkurhxe ÃkuÃkh ¾heËe sYh Ãkwhíkku hk¾e çkkfeLkku ykEyuMkykELkk nðk÷u fhe Ëu Au. su ¼khíkeÞ [÷ý çkLkkðe ¼khík{kt ½qMkkzðkLkwt fk{ fhu Au. yíÞkhu íkku òýu W¥kh fkurhÞk yLku ÃkkrfMíkkLk Lkf÷e Lkkuxku çkLkkððk{kt Ãkeyu[ze ÚkE hÌkk Au, Ãký ykðku «Þkuøk fhLkkhku Ëuþ rçkúxLk níkku! 1776{kt y{urhfLk zkì÷hLku Lkçk¤ku Ãkkzðk {kxu rçkúxLku Lkf÷e zkì÷h y{urhfLk çkòh{kt ½qMkkzðkLkwt [k÷w fÞwO. y{urhfLk Mkhfkh íÞkhu ÄtÄu ÷køku÷e. çkeò rðïÞwØ ð¾íku s{oLkeyu Ãký rçkúxLkLkk yÚkoíktºkLku ¾ku¾÷wt fhðk fhkuzku ÃkkWLzLke Lkkuxku yu Ëuþ{kt rLkfkMk fhu÷e.

LkðeLkk ¼rð»Þ{kt zkurfÞwt fhðk {kxu yLkuf ÃkØríkyku ðÃkhkíke ykðe Au. fkuE nMíkhu¾k òuELku ¼krðLkk ¼uË Wfu÷ðk «ÞíLk fhu Au, íkku fkuE fwtz¤e òuELku. fkuE [kLke ÃkktËzeLke økkuXðýe òuELku ¼rð»Þ Wfu÷ðkLkku Ëkðku fhu Au íkku fkuE ðktMkLke [eÃkLke økkuXðýe òuELku. ykðe rðrðÄ ÃkØríkLke MkkÚku ‘xuhkux-fkzo’ òuE íkuLke økkuXðýe ÃkhÚke ¼rð»Þ òýðkLke heík VheÚke ÷kufr«Þ çkLke hne Au. ÷ktçkk »kxfkuý{kt økkuXðkÞu÷k xuhkux fkzoLke ykMkÃkkMk ¼uøkk ÚkÞu÷k rnÃÃkeLkkt Ãkrhýk{u xuhkux ÃkØríkLkku rLk»ýkík çkLÞku níkku. yuf ðkh íku økqZðkËe xku¤kt ykuAkt ÚkE hÌkkt Au, Ãký íkÆLk yá~Þ ÚkÞkt LkÚke. ‘[iríkrMkf-{kæÞ{’ (r{rzÞ{) r{Mk yuð LkkE®xøku÷Lkk MktÃkfo{kt ykÔÞku. fux÷ktf rLk»ýkíkku xuxkux fkzoLku Ãk¥kkLke òuzLkwt yÄorðfrMkík «k[eLk r{Mk yuðu hkuLkLku «kuíMkknLk ykÃke sýkÔÞwt fu íkuLkk{kt yuðe {kLkrMkf MðYÃk økýu Au, Ãkhtíkw økqZðkËeLke ÃkhtÃkhk{kt swËe {kLÞíkk «[r÷ík Au. þÂõíkyku Au fu suLkku WÃkÞkuøk fheLku íku «ÏÞkík ¼rð»Þðu¥kk çkLke þfþu. íku{Lke {kLÞíkk «{kýu xuhkux fkzo {kLkðSðLk yLku çkúñktzLkkt økqZ þuLk ¼rð»Þðu¥kk çkLkðkLkk {køkuo ÃkkuíkkLke heíku ykøk¤ ðæÞku. hnMÞku ÔÞõík fhu Au. fçkk÷k{kt hnMÞku òýLkkh økqZðkËeLke {tz¤eyu rnÃÃkeLkk yœk suðe yuf nkuxu÷Lkk {kr÷fu hkuLkLku ÄtÄkËkhe Äkuhýu xuhkux fkzoLke h[Lkk fhe níke. ¼rð»ÞfÚkLk fhðk hkuõÞku. hkuLku xuhkux fkzo ¾heãkt. xuhkuxLkk fkuE Ãký çkúñktzLkkt økqZ hnMÞku fu ÔÞÂõíkLkk ¼rð»ÞLku òýðk {kxu ðÃkhkíkk òíkLkk yÇÞkMk ðøkh íkuýu ¼rð»ÞfÚkLkLke þYykík fhe! xuhkux fkzo xuhkuxLkkt Ãk¥kktLkku WËT¼ð fE heíku ÚkÞku íku [ku¬Mk heíku fnuðwt {w~fu÷ Au. òuíkkLke MkkÚku s íkuLku yu{ ÷køÞwt fu íkuLku Ãk¥kkLkwt yÚko½xLk fhíkk ykðzu yk Ãk¥kkLke þkuÄ ErsÃík{kt ÚkE níke yLku rsÃMke îkhk ÞwhkuÃkLkk çkeò Au. íkuýu ÃktåÞkMke xfk Mkk[e ykøkkne fheLku økúknfkuLku ykùÞo[rfík ¼køkku{kt Vu÷kE níke. [kiË{e MkËe{kt xuhkux fkzoLkku MÃkü WÕ÷u¾ ÚkÞu÷ku fhe ËeÄk. sýkÞ Au. 1392Lke Mkk÷{kt £kLMkLkk økktrzÞk hkò hkuLku xuhkuxLkku WÃkÞkuøk ÃkkuíkkLke heíku fÞko ÃkAe íkuLku [kÕMko AêkLku xuhkux fkzo ÷kðe ykÃkðk{kt ykÔÞkt níkkt. ÷økíkkt ÃkwMíkfku ¾kuÕÞkt. íkuLkwt yÚko½xLk {kuxk¼køku M¢uÃk çkwf xuhkux fkzoLke yk òuzLkkt Úkkuzkt Ãk¥kkt nk÷ £kLMkLkk rLk»ýkíkkuLkk suðwt s ykðíkwt níkwt. hkuLkLkwt yÚko½xLk «ku. hsLkefktík Ãkxu÷ rLk»ýkíkkuÚke r¼LLk ykðu íÞkhu íku ÃkkuíkkLkk yÚko½xLkLku Mktøkúnk÷Þ{kt Au. xuhkuxLke òuzLkkt Ãk¥kktLke MktÏÞk{kt fk¤¢{u VuhVkh ðÄkhu Mkkhwt økýu Au. íku yu{ {kLku Au fu xuhkux Ëþkoðu÷k ÚkÞu÷k Au. íkuLke WÃkh ËkuhkÞu÷kt r[ºkku{kt Ãký ¼rð»Þðu¥kk fu íkktrºkfkuyu {køkoLke Mkå[kE òýðkLkku ytrík{ {køko ykí{«íkerík Au. VuhVkh fhu÷ku Au. Ãkhtíkw økqZðkËeyku çkkðeMk Ãk¥kktLke çkLku÷e òuzLkku ‘Äe xuhkux’ Lkk{Lkk íkuLkk ÃkwMíkf{kt hkuLku ÃkkuíkkLke {kLÞíkkLke Aýkðx WÃkÞkuøk ðÄkhu fhu Au. yk çkkðeMk Ãk¥kkt Ãkh hkò, hkýe, [kuøkku fhe Au. íkuLkkt {tíkÔÞku «{kýu xuhkuxLkwt yÚko½xLk Mkk[e heíku fhðk {kxu (òufh), Ä{oøkwhw, MkqÞo, [tÿ, hkûkMk, «u{eyku, hÚk ðøkuhu szkE økÞkt xuhkuxLkk Ãk¥kktLke økkuXðýe, ykMkÃkkMkLkkt Ãk¥kkt yLku økúknf íkÚkk Au. xuhkuxLkk òýfkh Ãk¥kktLku yuðe heíku økkuXðu Au fu suÚke çkkðeMk Ãk¥kkt ¼rð»Þðu¥kkLke {LkkuËþk ðøkuhu yLkwfq¤ nkuðwt òuEyu. hkuLku rðÏÞkík rðrðÄ «fkhLkk çkkðeMk {køkkuo Ëþkoðu Au. çkkðeMk Ãk¥kkt{ktÚke yufðeMkLku ðuÃkkhe, yËkfkhku ðøkuhu nßòhku {kLkðeLkwt ¼krð MkV¤íkkÚke xuhkux îkhk Lktçkh yÃkkÞk Au Ãký òufhLku Lktçkh yÃkkÞku LkÚke. íkuLkku yktf (Lktçkh) òuÞwt Au Aíkkt íkuLkk {tíkÔÞ «{kýu xuhkux fhíkkt ¼rð»ÞfÚkLk {kxu fwtz¤e þqLÞ økýkÞ. Aíkkt íkuLku fÞk {køko{kt õÞkt økkuXððkt íku çkkçkík MknwÚke ðÄkhu [ku¬Mk MkkÄLk Au. Úkkf fu {LkLke ûkwçÄ yðMÚkk nkuÞ íÞkhu ðÄkhu {n¥ðLke çkLke økE Au. Mkk{kLÞ heíku [kuøkkLku yufðeMk{k {køkuo xuhkuxLkkt Ãk¥kktLkwt yÚko½xLk ¾kuxwt ykðu Au. ÃkkuíkkLkk WÃkÞkuøk {kxu xuhkux {qfðk{kt ykðu Au, Ãkhtíkw yu÷kuMxh ¢kW÷e suðk rLk»ýktík økqZ MkkÄfLke fkzoLkku hkus WÃkÞkuøk fhLkkh yÚko½xLk{kt íkxMÚk hne þfíkku LkÚke. heík{kt íkuLku «Úk{ {køko{kt {qfðk{kt ykðu Au. íku{s hksfkux çkLkkðku fu hk»xÙLkk ¼krðLku òýðk {kxu xuhkux xuhkuxLkkt Ãk¥kkt ÃkhÚke yÚko½xLk fhðkLke heíkku yLku íkuLkkt Ãkrhýk{ yMkhfkhf Lkeðzíkkt LkÚke. yux÷kt r¼LLk Au fu ¼rð»ÞfÚkLkLke yk heíkLku fux÷ktf rð¿kkLk Lknª Ãký xuhkuxLkkt Ãk¥kktLke ÃkMktËøke ÔÞÂõíkLkk ¼rð»ÞLku Aíkwt þe heíku fhe f¤k økýu Au. xuhkux fkzoLkk yÚko½xLk îkhk «kÃík ÚkÞu÷wt ¼krð fËk[ þfu? yk ytøku ËþkoðkÞu÷k rðrðÄ sðkçkku{kt æÞkLk ¾U[íke rðøkík yk Mkk[wt Ãkzu íkku íku{ þkÚke çkLku Au íkuLkku fkÞofkhý ¼uË fkuE Mk{òðe þfíkwt Au. Ãk¥kkt yufkøkúíkk MkkÄðk {kxuLkwt rLkr{¥k Au yLku ¼rð»ÞLku ÃkhkðŠíkík LkÚke! xuhkuxLkk ykÄwrLkf rLk»ýkík hkuLkLke SðLkÍkt¾e Ãký yk ðkíkLku fhíkku yheMkku Au. ¼rð»Þðu¥kk yLku {køkoËþoLk {køkLkkhLkk WÃkòøkúík Mk{ÚkoLk ykÃkíke nkuÞ yu{ fux÷uf ytþu fne þfkÞ. {Lk{kt ykfkh ÷E hnu÷e ½xLkkLku þkÂçËf fu ÔÞõík MðYÃku hsq fhðk xuhkux fkzo ÃkhÚke ¼rð»Þ òuE nßòhku ÷kufkuLku {køkoËþoLk ykÃkLkkh {kxu htøkçkuhtøke Ãk¥kktLke r[ºkkí{f ËwrLkÞk ykzfíkhe heíku WÃkÞkuøke hkuLk y{urhfkLkku rLk»ýkík ¼rð»Þðu¥kk økýkÞ Au. Aíkkt íkuýu fËe Lkeðzu Au. ¼rð»Þðu¥kk{kt ErLÿÞkíkeík þÂõíkyku sux÷e ðÄkhu íkux÷kt xuhkuxLkku ÔÞðÂMÚkík yÇÞkMk fÞkuo s Lknkuíkku! íku Mkw¾Ë yfM{kíkLkk xuhkuxLkkt Ãk¥kkt ðÄkhu WÃkÞkuøke Lkeðze þfu.

{k

xuhkux fkzo

ðkt[u økwshkík - ðu[u økwshkík

[u økwshkíkLkk yr¼ÞkLk{kt WíMkkne yuf çkk¤ ÷u¾fu yuf ðkík Lkef¤e íÞkhu ðkík ÚkE. y{khk rðMíkkh{kt çkqx-[tÃk÷Lke Lkðíkh «Þkuøk fÞkuo.. çkøke[kLke zk¤eyku WÃkh ÃkwMíkfku Mkkík-ykX ËwfkLkku Au Ãký ÃkwMíkfku ðu[íke yuf Ãký LkÚke. yu ytøku {khk ÷xfkÔÞkt. çkk¤fku ÷xfíkkt ÃkwMíkfku ðkt[þu íkuðe ykþk níke. yuf nkMÞfkh r{ºku fÌkwt yux÷u íkku ykÃkýu ‘ðkt[u økwshkík’Lke [¤ð¤ fhðe Ãkzu Au. çkqx-[tÃk÷ðk¤kLku ‘Ãknuhu økwshkík’Lke Ãký çkk¤fku {kxu fnuðkÞwt Au fu yu íkku ðzLkk ðktËhk çkkS VexkôMk [¤ð¤ LkÚke fhðe Ãkzíke. Wíkkhu íkuðkt nkuÞ Au. Íkz WÃkhLkkt ÃkwMíkfkuLke þe rðMkkík? fkuEfu fÌkwt yíÞkhu økwshkík{kt ‘[kðu økwshkík’ «uhýkËkÞe zk¤eyku WÃkh ÷xfkíkkt òuE çkk¤fkuLku rLkhtsLk rºkðuËe [k÷u Au. økwshkíkeyku ðkt[íkk LkÚke. ðkt[ðkLkk þku¾eLk «uhýk {¤e fu yk ÃkwMíkfku ‘V¤ËkÞe’ Au. yux÷u fu LkÚke Ãký [kððkLkk þku¾eLk Au. ËþuhkLkk rËðMku òuE yuLku ÃkMíke{kt ðu[eLku V¤ ¾heËe þfkÞ. çkk¤fkuyu «uhýkËkÞe ÃkwMíkfkuLku ðu[e {kÞkO. yk{kt íkku yu{Lku ðfhku yux÷ku LkVku s níkku. ÷uòu økwshkíkeyku fhkuzku YrÃkÞkLkk VkVzk - s÷uçke [kðe sþu. Ãký ÷u¾fLku ðkt[u økwshkík (ÃkwMíkfku)Lke yÃkuûkk níke. Ãký yu{Lkk xkhøkux ÷kϾku YrÃkÞkLkkt ÃkwMíkfku ðkt[u íku yÃkurûkík LkÚke. økqøk÷e økúwÃk’ çkk¤fkuyu yuLkku WÃkÞkuøk ‘ðu[u økwshkík’ íkhefu fÞkuo yu çkk¤fku ðkt[f Lk çkLÞkt Ãký ðu[kýfíkko çkLÞkt. yk{ íkku ð]ûkku AktÞzku ykÃku yuf íkhV VkVzk Ãký çkk¤ ÷u¾fLku MktíkkÃk ykÃÞku. çkeS íkhV ¾{ý - Zkuf¤kt. yu{kt ÃkwMíkfku õÞkt ykÔÞkt? (çkk¤ ÷u¾f yux÷u çkk¤fku {kxu ÷¾íkk ð]Ø ÷u¾fku yu{ Mk{sðku) sÞ sÞ økhðe økwshkík

ðkt

CMYK

nuðkíkk LkSfLkk ÷kufku ÃkkuíkkLkk ðíkoLk-ð÷ýÚke fux÷k ËqhLkk Mkkrçkík ÚkkÞ Au yu fzðe ðkMíkrðõíkkLku WÕ÷u¾íkku økÍ÷Lkku {í÷ku Au :

f

“ÃÞkh fhíku hnu, ðkh fhíku hnu, ¾u÷ fiMku {uhu Þkh fhíku hnu”. MLkunesLkkuLkku MLkun ¾íkhLkkf Au. íkuyku {khe ÃkkMku ykðu Au yLku {Lku ÃktÃkk¤u Au. Ãký ÷køk {¤u íÞkhu {khe WÃkh ðkh Ãký fhu Au. yu{Lkk yk ðíkoLkÚke nðu {khwt {Lk zhu Au, MLkunesLkkuÚke ytíkh hk¾wt yuðe {Lku rðLktíke fhu Au. “ÏðkrnþkU {U zqçku, ykih yiMku zqçku, rÍLËøkkLke fku Ëwïkh fhíku hnu”. {kÞLke AkÞk ÃkkA¤ fkÞkLku {U {nurV÷ ¼{íke {qfe ËeÄe òýu ÞkíkLkkLke nÚku¤e Ãkh SðLkLke ¾wþeykuLku {U yk{eLk E. Íeýk h{íke {qfe ËeÄe. Ãký yuLkwt Ãkrhýk{ {kXwt ykÔÞwt Au. SðLk{kt su Mkw¾ níkkt yu Ãký nýkE økÞkt Au yLku ykt¾ku{kt su MkÃkLkkt níkkt yu Ãký níkkþkLke Ëeðk÷{kt [ýkE økÞkt Au. “WLkfe ÞkËkU Mku ÷eÃkxu hnu hkík-rËLk, fk{ fiMkk Þu çkufkh fhíku hnu”. r«ÞÃkkºkyu «ríkÃk¤ {khe yÃkuûkkykuLke yðnu÷Lkk fhe Au. {U ßÞkhu r{÷Lk-{w÷kfkík {ktøÞkt Au íÞkhu {Lku swËkELke ûkýku Ähe Au. Aíkkt fkuý òýu fu{ Ãký yuLke M{]ríkykuLku Mkk[ðeLku yu M{]ríkykuLku ð¤økíkku hÌkku Awt, WÃkh WÃkhÚke íkku nMkíkku hÌkku Awt Ãký {Lk{kt Lk¾rþ¾ Mk¤økíkku hÌkku Awt. Ãký nðu ÷køku Au fu yuLke ÞkËkuLku {n¥ð ykÃkðk suðwt Lknkuíkwt. fkhý fu yíÞkhu {Lk suðwt Ëw:¾e Au Ãknu÷kt yuðwt Lknkuíkwt. “ÍÏ{ ¾k fu LkÞu ÍÏ{ fu ðkMíku, nh ½ze ¾wË fku íkiÞkh fhíku hnu”. ytøkík ÷kufku s¾{ ykÃkíkk økÞk, {khe MknLkþÂõíkLku {kÃkíkk økÞk. nwt ½kÞ÷ Úkíkku økÞku yLku Mkk[wt - ¾kuxwt nMkíkku hÌkku. {khe WÃkh ðkh fhíkk ÷kufkuLku {U hkuõÞk Lknª, yu{Lku XÃkfku Lkk ykÃÞku fu yu{Lku xkuõÞk Lknª. ykðwt ÚkÞwt yux÷u yu çkÄkLku Vkðíkwt {¤e økÞwt yLku s¾{ MknuðkLkwt Mkne síkkt òýu {Lku Ãký ¼kðíkwt {¤e økÞwt! “íkfou - rh~íkk nqðk WLkMku “yk{eLk” {økh, ykhÍq WLkfe Mkki çkkh fhíku hnu”. r«ÞÃkkºk òuzu MktçktÄ rðåAuË ÚkE økÞk ÃkAe [uLk Ãkzâwt Lknª, rË÷Lku hkník ykÃku yuðwt fktE szâwt Lknª. rË÷Lkku fktxku Vhe VheLku Vhe ÃkkAku yuLkk Lkk{ Ãkh yxfe økÞku yLku yk heíku rðÃkkºkLku Mkkð ¼q÷e sðkLkku Yzku yðMkh nkÚk{ktÚke Axfe økÞku!


CMYK

k çkwÄðkh k 22 MkÃxuBçkh k h010

ÔÞÂõíkÃkqòLke Ërûký{ktÚke þY ÚkÞu÷e ÃkhtÃkhk nðu yk¾k Ëuþ{kt Vhe ð¤e Au. su heíku Lkuíkk, yr¼LkuíkkykuLkkt {trËhku çkLke hÌkkt Au, yu heíku òuíkk fËk[ Ãku÷k «k[eLk ¼sLk ‘½zðiÞk {khu XkfhS LkÚke Úkkðwt, Ãkk¤eÞku ÚkELku Ãkwòðwt’{kt nðu VuhVkh fhðku Ãkzu fu ‘½zðiÞk {khu XkfkuhS LkÚke Úkkðwt, Lkuíkk ÚkELku Ãkwòðwt...’

yLkwMktÄkLk

økktze fqfheLkwt znkÃký

- [íkwhMkuLk

yku{h íkku nsw Akufhwt Au!

½zðiÞk {khu LkuíkkS ÚkE Ãkqòðwt

ÍkËeLkk støk{kt VLkk ÚkE sLkkhk sðkt{Ëkuo yLku hk»xÙLku ÃkkuíkkLkwt Lkðku hksfeÞ «ðkn Au. SðLk Mk{ŠÃkík fhe ËuLkkhk {qÕÞrLkc hksLkuíkkykuLkkt M{khfku, yøkkW Ërûký ¼khík{kt ½ýkt çkÄkt LkuíkkykuLkkt {trËhku çktÄkÞkt Au. «rík{kyku fu çkkð÷ktLkk ¾¼u ¼÷u fçkqíkhkuLkkt çkuMkýkt nkuÞ, íkkr{÷LkkzwÚke þY fheLku fuLÿ Mkhfkh MkwÄe su{Lke Ëku{Ëku{ MkkÌkçke Au çkufk¤SLku ÷eÄu ¼÷u yk {nkÃkwhw»kkuLkk M{khf Ãkh fqíkhkt- rçk÷kzkt íkuðk fk¤k [~{ktðk¤k fhwýkrLkrÄ Ãkkt[{e ð¾ík íkkr{÷LkkzwLk {wÏÞ{tºke Ãkuþkçk fhíkkt nkuÞ, {kºk Lku {kºk MðkÚko «þtMkk{kt økhfkð xufuËkhku - ÚkÞk Au. fhwýkrLkrÄ {qŠíkÃkqòLkk Mk¾ík rðhkuÄe Au. LkkÂMíkf Au õÞkhuf Mkuðfku yLku ¾wþk{ík¾kuhku nðu LkuíkkykuLkkt {trËhku çktÄkðe hÌkkt Au. LkkÂMíkõíkkÚke ¼hu÷kt rLkðuËLkkuLku fkhýu fhwýkrLkrÄ rððkË{kt ykÔÞk fhu su «ò fr¤Þwøke LkuíkkykuLke ¼hÃkux xefk fhðk xuðkÞu÷e Au LkuíkkLku Au. ¼økðkLk ©e hk{Lkk MkuíkwLku íkkuzðkLkk «Mktøku fhwýkrLkrÄyu hk{ {kxu ÃkøkLkku Vkthku, sçkkLkLkku sqêku yLku ð¾ík ykðu fk[tzkLke su{ htøk y¼ÿ ðkýeLkku «Þkuøk fÞkuo níkku, yk s fhwýkrLkrÄLkwt {trËh çkktÄðk{kt çkË÷Lkkhku nkuðkLke WÃk{k ykÃkíke nkuÞ ¼÷u «ò {kLkíke nkuÞ fu fnuíke ykðe hÌkwt Au. íkkr{÷LkkzwLkk çkuÕ÷kuh rsÕ÷kLkk ÄkhkMkÇÞ S.ykh. nkuÞ, ‘su ¼Þko ík¤kð{ktÚke fkuhku Lkef¤u íkuLkwt Lkk{ Lkuíkk. ykðk f]»ýk{qŠík fhwýkrLkrÄLkwt {trËh çktÄkðe hÌkk Au su {trËhLkwt Lkk{ LkuíkkykuLku xkuÃk÷k ¼he ¼heLku økk¤ku ¼ktzLkkhe yu s ¼ku¤e «ò ykÃkðk{kt ykÔÞwt Au, ‘õ÷EøkLkkh rÚkhwfkurð÷’ {trËhLkk {æÞ ¼køk{kt LkuíkkykuLkkt {trËh Ãký çkktÄu Au. rMkØktíkrLkc LkuíkkykuLkkt Akufhkt Äq¤ [kxu fhwýkrLkrÄLke yZe Vqx Ÿ[e {qŠík «MÚkkrÃkík fhðk{kt ykðLkkh Au yLku Au yLku Ë÷çkË÷eÞkykuLkkt {trËhku çktÄkÞ Au. hk{ {trËhLku íkku çkLkðwt nþu MkkÚku íku{Lkk ÃkrhðkhsLkkuLke «rík{kSyku økkuXððk{kt ykðþu. {trËhLkk íÞkhu Ãký LkuíkkykuLkkt zÍLkku {trËh sYh íkiÞkh ÚkE [qõÞkt Au.’ çknkhLkk Míkt¼ku hkßÞLkk WÃk {wÏÞ{tºke fhwýkÃkwºk yu{.fu. Mxkr÷Lk, hksfeÞ LkuíkkykuLkkt {trËhku çkktÄðkLke «Úkk. VuþLk fkÞËk{tºke ËwhE {whwøkLkLkkt r[ºkku {qfðk{kt ykðþu yÕÃkrðhk{ {kºk Ërûký ¼khík{kt «[r÷ík níke su nðu íÞktÚke yux÷u fu fhwýkSLkkt Mkøkktðnk÷kt, LkkLkk {kuxkt ykøk¤ Ãkøkhý fhe [qfe Au. «òLkku «u{, y¿kkLkíkk, hksfkhý{kt ykðe [qfu÷kt ÃkkuEhk-ÃkkuEheykuLku Ãký hksuLÿ hkð÷ yktĤe ©Øk fu MðkÚko su fnku íku Ërûký ¼khíkLke su{ {trËh{kt MÚkkLk {¤ðkLkwt Au. nðu W¥kh ¼khík{kt Lkuíkk {trËhkuLkkt ¾kík {wnqíko þY ÚkÞkt Au. LkËeLkwt {q¤ yk {trËhLkwt fk{fks þY ÚkE [qõÞwt Au yLku çku ÷k¾ YrÃkÞk sux÷ku LkuíkkLkwt fw¤ fËe ÃkwAkÞ Lknª Aíkkt LkuíkkykuLkkt {trËhku{kt Ãkkøk÷ÃkLkLke ¾[o Ãký ÚkÞku Au. yøkkW yuLk.xe. hk{khkðLkk Ãkkiºk swrLkÞh yuLk.xe. ½txzeyku hýfðk {ktze Au. W¥kh «ËuþLkk {iLkÃkwhe økk{u {q÷kÞ{ ®MknLkk hk{khkðu ÃkkuíkkLkk ËkËkLke ÞkË{kt íku{Lkk Ãkiíkwf økk{u s {trËh çktÄkÔÞwt Au. ¼õíkku {q÷kÞ{Lkwt {trËh çkLkkðe hÌkkt Au. {iLkÃkwhe økk{{kt s Mk{ksðkËe íkkr{÷LkkzwLkk çkeò yuf Lkuíkk - yr¼Lkuíkk Mð. yu{.S. ykh. Lkk ÃkkxeoLkk Lkuíkk {w÷kÞ{Lkwt {trËh íkiÞkh ÚkE hÌkwt Au - {trËh{kt {w÷kÞ{Lke xufuËkhkuyu MkLku 1984{kt íkkr{÷Lkkzw nkEfkuxoLkk fuBÃkMk{kt s yu{.S. SðíkuSð {qŠík MÚkkÃkLkk fhðk{kt ykðþu. {w÷kÞ{Lkk ËÞk¤w Mkuðfku ykhLkwt {trËh çktÄkÔÞwt Au. Mkðkh Mkkts {w÷kÞ{ «kÚkoLkk, ¼sLk, ykhíke yLku yuf MÚkkrLkf frðyu økík ð»kuo nur÷fkuÃxh Ëw½oxLkk{kt yðMkkLk Ãkk{u÷k yktÄú«ËuþLkk íkiÞkh fhu÷k ‘íkq{ hûkf fknw fku zhLkk’ {w÷kÞ{ [k÷eMkkLke hxýk {wÏÞ{tºke ðkÞ.ykh. hks þu¾h huœeLkwt yðMkkLk ÚkÞwt íÞkhu MkkiÚke fhðkLkk Au. {q÷kÞ{ {trËhLke Äò VhfðkLke Au. ðÄkhu ÷kufkuyu ykí{níÞkyku fhe níke. nðu huœeLkk xufuËkhku «òLke [uíkLkk yLku {kLkrMkfíkk {kºk MðkÚko{kt s ÷ÃkuxkÞu÷e Au. íku{Lke ÞkË{kt {trËh çkktÄkðe hÌkk Au. yk {trËh ríkhwÃkrík{kt Mk{k[kh ðnuíkk ÚkÞk fu {iLkÃkwhe{kt {q÷kÞ{ ®MknLkwt {trËh çkLku Au. çkLke hÌkwt Au. suLkku ¾[o Ãkå[eMk fhkuz ÚkðkLkku Au. {trËh{kt yux÷u íkwhtík s çknwsLk ÃkkxeoLkk Mkuðf, þÂõík WÃkkMkfkuyu «rík{k Ãkkt[ Vqx Ÿ[e nþu. {kÞkðíkeLkwt {trËh çkktÄðkLke ònuhkík ze.yu{.fu.Lke Lkðe s Vu÷kÞu÷e Lkuíkk ¾w~çkwLkwt Ãký fhe ËeÄe Au. LkuíkkykuLkkt {trËh {trËh çkktÄðk{kt ykðe hÌkwt Au. yk ¾w~çkwËuðe Ërûký çkktÄðkLke ½u÷Ak «òLke MðkÚkoÞwõík ¼khíkeÞ rVÕ{kuLke òýeíke yLku ÷kufr«Þ yr¼Lkuºke ¼ÂõíkLke økw÷çkktøk Ãkkufkhu Au. níke. su nðu Mkr¢Þ hksLkerík{kt «ðuþe Au. ¾w~çkwLkk ¼økðkLkLke {qŠíkLkk MÚkkLku LkuíkkLke xufuËkhku {trËh rLk{koý {kxu ÔÞMík Au. {qŠíkyku {wfkððkLke þY ÚkE Au Wíkh «Ëuþ, yktÄú, íkkr{÷Lkkzw ÃkAe nðu su{Lkk fkuLxÙkõx ÃkkMk ÚkÞk Au, {trËhku çkktÄðkLkku «ðkn fÞk hkßÞ íkhV ð¤u Au su{Lkkt xuLzhku {tsqh ÚkÞkt Au. íku òuðkLkwt hÌkwt Ãký yuf ðkík [ku¬Mk Au fu ð»kkuo su{Lku hksfeÞ ÃkAe ßÞkhu yk {trËhkuLkk ¼økðkLku fhu÷k {nkLkw¼kðku ÃkkMkuÚke yuf [{ífkhku rðþu ©Øk¤w ÷kufku ÃkqAþu íÞkhu? Þk çkeò çknkLku Mkuðk fk¤kt [~{ktðk¤k ¼økðkLk, fhðkLke íkf {¤e Au nkÚkeLkk ðknLkðk¤k, ¼økðkLk, íkuðk ¼õíkku ÃkkuíkkLkk MkkEfr÷Þkuðeh ðøkuhu ðøkuhu økhçkrzÞk ËuðLke Ãkqò yLkuf «fkhLkkt rðþu»kuuýku Lku fhu, ¼ÂõíkLkku yk yÕÃkrðhk{ku {wfkþu.

yk

WíMkðkuLke {n¥ðMk¼h Wsðýe fu {kºk {LkkuhtsLk

fk~{eh{kt ®nMkk yxfðkLkwt Lkk{ ÷uíke LkÚke íÞkhu yku{h yçËwÕ÷kÚke Mkki fkuE Lkkhks Au yLku íku{Lkk hkSLkk{k {kxu ík÷ÃkkÃkz Au, Ãký Þwðk LkuíkkykuLkk ykøkúne hknw÷u {kuxk ¼k nkuÞ íku{ yku{h íkku nsw ‘Akufhwt’ Au, íku{ íkuLkku çk[kð fheLku íkuLku ðÄw Mk{Þ ykÃkðkLke rn{kÞík fhe Au. hknw÷Lku fkuý Mk{òðu fu yku{hLke Akufh{íkLku fkhýu íkku yk hk{kÞý Au! ÃkeZ ÃkeXk÷k÷ íkku yk¾k {k{÷u Wf¤e QXu Au Lku fnu Au fu MkuõMk fki¼ktz{kt Lkk{ ykÔÞwt íÞkt {wÏÞ{tºke ÃkËuÚke hkSLkk{wt ykÃke ËuðkLke LkkËkLke fhLkkhk yku{hLke fk~{ehLke nk÷Lke ÃkrhÂMÚkríkLku Wfu÷ðkLke LkkMk{SLku fE heíku yðøkýe þfkÞ? yuf ÞwðkLk {wÏÞ{tºkeLku ò¤ðe hk¾ðk {kxu õÞkt MkwÄe ÞwðkLk fk~{eheyku yLku ÞwðkLk MkirLkfkuLkku ¼kuøk ÷uðkÞ? yku{hLku íkku Lk s çkûkkÞ, Ãký íkuLke íkhVËkhe fhLkkhk hknw÷Lku Ãký {kV Lk fhe þfkÞ. Äehøkt¼eh «f]ríkLkk Äehw¼kE íkhík çkku÷u Au, ¾B{k çkkÃk÷k, ½ýe ¾B{k! xkZk Ãkzku, xkZk Ãkzku, hknw÷ íkku rçk[khwt Akufhwt Au!

fk¤kt LkkýktLkku fkçkku Wfu÷ [qtxýe Ãkt[u íkksuíkh{kt ònuhkík fhe Au fu nðu ÃkAe [qtxýeyku{kt W{uËðkhu [qtxýe¾[o {kxu ¾kMk çkìLf ¾kíkwt ¾ku÷kððwt Ãkzþu. yk Ëuþ{kt fkuý þwt fhðk Äkhu Au, yu ¾çkh s LkÚke Ãkzíke. yuf íkhV MðeMk çkìLf{kt ¾kíkk{kt Ãkzu÷kt fk¤kt Lkkýkt fZkððk {kxu fðkÞík fhu Au íkku çkeS íkhV [qtxýe{kt ykÃkkuykÃk fk¤kt Lkkýkt çknkh ykðe òÞ Au, íkku íku hMíkku çktÄ fhðkLke Ãkuhðeyku [÷kððk{kt ykðu Au. yk yuMke{kt çkuMkeLku Lkerík ½zLkkhkykuLku õÞkt ¾çkh Au fu ðhMkkËLke fkuE ykþk Lk nkuÞ íÞkhu ÷kufku [qtxýeLke hkn òuELku çkuXk nkuÞ Au. yrÄf {kMk{kt ßÞkhu fkuE Mkk{krsf «Mktøk LkÚke ykðíkku íÞkhu ÷kufku yuðe ykþkyu çkuXk nkuÞ Au fu økúk{ Ãkt[kÞíkLke Ãký [qtxýe ykðe òÞ íkku yufkË s{ýðkhLke íkf Q¼e ÚkkÞ. zÙkR Mxux{kt [qtxýe ykðíkkt þku¾eLkkuLkwt {kU {÷f {÷f Úkðk ÷køkíkwt nkuÞ Au. [íkwhMkuLk Mkq[ðu Au fu fk¤kt LkkýktLke ¾hu¾h yux÷e çkÄe ®[íkk nkuÞ íkku çkÄe [qtxýeyku ºký ðhMku fhe Lkk¾ku.

h{uþLkk rË÷{kt hk{ õÞkhu ðMku? çkexe ®høkýLkku {k{÷ku nkuÞ fu ykurhMkkLkk ykrËðkMkeLkk rðhkuÄLku fkhýu ðuËktíkLkk «kusuõxLkku rðhkuÄ, ÃkÞkoðhý «ÄkLk sÞhk{ h{uþu AuÕ÷k ½ýk Mk{ÞÚke ÃkÞkoðhý «u{eykuLku ¾qçk ¾wþ fÞko Au. òufu, íkuLku fkhýu ¾wË øk]n«ÄkLk r[ËBçkh{Úke {ktzeLku yLkuf fkutøke LkuíkkykuLkkt Ãkux{kt s íku÷ huzkÞwt Au. ík{u þwt {kLkku Aku, ËrhÞk{kt íku÷ Zku¤kðkLku fkhýu Mk{wÿe SðkuLke ®[íkk fhLkkhk sÞhk{ h{uþu yk çkÄk LkuíkkykuLkkt Ãkux{kt huzkíkk íku÷Úke Úkíkkt LkwfMkkLkLke ®[íkk Lk fhðe òuEyu? ¾uh, ÃkÞkoðhý «u{eyku íkku fnu Au fu yu LkuíkkykuLkwt su Úkðwt nkuÞ íku ÚkkÞ (íku fkuE ÷wÃík«kÞ «òrík LkÚke) Ãký ÃkÞkoðhýLku fþwt Lk Úkðwt òuEyu. økwshkíkLkk ÃkÞkoðhý «u{eykuyu Ãký fåA{kt ykiãkurøkf «kusuõxLku fkhýu ykurhMkk suðe ÂMÚkrík «ðíkeo hne Au, yuðk çkq{çkhkzk Ãkkzðk þY fÞko Au. sÞhk{ h{uþ íkhV ykþkLke {ex {ktzeLku çkÄk çkuXk Au, Ãký yk LkkËkLkkuLku fkuý Mk{òðu fu Ãknu÷kt fåA{kt ykrËðkMkeykuLku ðMkkðku, ÃkAe hknw÷çkkçkkLku E-{u÷ fheLku íÞkt çkku÷kðku ÃkAe h{uþLkk rË÷{kt hk{ ðMkþu!

ðk[fkuLke f÷{u

{khe {hS

íMkðku {Lkw»Þ SðLkLkwt nkËo Au. su{ {eXk ðøkhLkwt ¼kusLk Lkfk{wt Au íku{ WíMkðku ðøkhLkwt SðLk yÚkoneLk Au. rçkLkMkkt«ËkrÞf yuðk ¼khík Ëuþ{kt swËk swËk WíMkðku ÃkhtÃkhkøkík heíku Wsððk{kt ykðu Au. yíÞkhu ¾qçk s [[ko - rð[khýk {ktøke ÷u íkuðku yøkíÞLkku {wÆku Au fu, WíMkðkuLke WsðýeÚke íkuLkwt {n¥ð Mk{òÞ Au? íkuLke Mk{s fu¤ðkÞ Au? fu WíMkðku {kºk {LkkuhtsLk s Ãkqhwt Ãkkzu Au? yksLke ÞwðkÃkuZe WíMkðkuLke Wsðýe ¾qçk òuhþkuhÚke yLku htøk[tøku fhu Au. Ãký íkuLkwt {n¥ð s¤ðkíkwt LkÚke. íkuLkku ykLktË ¾qwçk s økÛÞkøkktXâk ÷kufku Ãkqhíkku s hnu Au. yLku íku {kºk yLku {kºk {LkkuhtsLk s Ãkqhwt Ãkkzu Au. WíMkðkuLkk ÄkŠ{f yLku ykæÞkÂí{f {qÕÞLku çkË÷u ¼kiríkf yLku ÔÞðMkkrÞf {qÕÞ ðÄe økÞwt Au. ðze÷ku, ð]Øku fu suykuyu ¾hu¾h WíMkðkuLku Sðe òÛÞk Au. íkuLkku ykLktË ¼uøkk {¤e {kÛÞku Au. yu{Lkk ÓËÞ{ktÚke yuf rLk:ïkMk Mkhe Ãkzu Au! ykðe heíku íkku WíMkðku Wsðkíkk nþu? yk çkÄwt õÞkt sELku yxfþu? þwt Úkkþu yk ÃkuZeLkwt? yk ËuþLkwt? þwt ykÃkýe ¼khíkeÞ MktMf]ríkLkk ¼ÔÞ ðkhMkkMk{k yk WíMkðkuLku ykÃkýu çk[kðe þfeþwt? Lkïhíkk íkhVÚke Mkkïh MktçktÄku íkhV ÷E síkkt yk íknuðkhkuLkwt {qÕÞ Mk{Sþwt? fuðe heíku? yíÞkhu MðŠý{ økwshkíkLke WsðýeLkk ¼køkYÃku yLkuf fkÞo¢{ku suðk fu ÃkwMíkfkuLkwt ðkt[Lk, ðkt[u økwshkík, ðkt[u økwshkíke, yufíkk, MðåAíkk, ¼kE[khku

W

- ÞkurøkLkeçknuLk su. Ãkxu÷, ¼Y[

yu{ ½ýkt çkÄk {wÆk ykðhe ÷E ¾qçk s Mkkhku «ÞíLk ÚkE hÌkku Au. su «þtMkLkeÞ íku{s ykðfkhËkÞf Au. þwt ík{u yu{ {kLkku Aku fu ykÃkýe ÞwðkÃkuZe ÷k[kh, þÂõíkrnLk, rð[kneLk Au? Lkk shkÞ Lknª. su{ fu økwshkíkLkku MkkiÚke {kuxku Lk]íÞLkku íknuðkh ‘Lkðhkrºk’ su{kt yksLke ÃkuZe Lkð - Lkð rËðMk wMkÄe su økhçku ½q{u Au yu su òu{-swMMkkÚke {k ËwøkkoLke ykhkÄLkk fhu Au íkku íku{Lkk{kt hnu÷e yk þÂõík - swMMkkLkku [ufzu{ çkLkkðe, íku{kt Mktøkún fhðk{kt ykðu yLku Mk{Þ ykðu yk þÂõíkLkku ÄkuÄ Mk{ksLke Lkðh[Lkk{kt, ËuþLkk hûký {kxu, ðze÷kuLke sðkçkËkhe - Mkt¼k¤ ÷uðk{kt WÃkÞkuøk fhðk{kt ykðu íkku ykðLkkh ÃkuZeLkwt ¼rð»Þ Wßsð¤ ÚkE þfu. yLku íknuðkh Mkk[k yÚko{kt Qsðe þfkÞ. su{ xufTLkku÷kuSLkku íkzfku þYykík{kt «fkþ ykÃku Ãký Mk{Þ síkkt ËÍkzu Au yu{ yk n÷fe fûkkLkk {LkkuhtsLkYÃke WíMkðkuLke Wsðýe fwMktMfkh, ykztçkh yLku yMkÇÞíkkLkk Ãkku»kf Lkk çkLke hnu íkuLke fk¤S hk¾ðe sYhe Au. Mk{sýÃkqðofLke WsðýeÚke íknuðkhLkwt {n¥ð íku{s ykLktË íku{s {LkkuhtsLk {kýe þfkÞ yLku ykðLkkh ÃkuZeLku WíMkðkuLkk {n¥ðÚke {krníkeøkkh fhe þfkÞ.

LkkuÄ: Mkkhku ðk[f [ku¬MkÃkýu Mkkhku ÷u¾f çkLke þfu. ík{u Ãký ÷u¾f çkLke þfku Aku. fkuEÃký «ðíko{kLk {wÆk Ãkh ík{khku {krníke«Ë ÷u¾ 500 þçËkuLke {ÞkoËk{kt y{Lku {kuf÷e ykÃkku. økwýðíkkLke yuhý Ãkh ¾hkt Wíkhu÷k ÷u¾kuLku ynª Ëh MkÃíkknu MÚkkLk {¤þu. {krníkeLke ¾hkE fÞko ðøkhLkk ÷u¾ku {kuf÷ðkLkwt xk¤òu. MkhLkk{wt: ðk[fkuLke f÷{u, yÄo MkkÃíkkrnf ÃkqŠík, MktËuþ ¼ðLk, ÷kz MkkuMkkÞxe, ð†kÃkwh, y{ËkðkË.

ÃkkrfMíkkLkLku yktíkhhk»xÙeÞ r¢fux{ktÚke fkZe {qfðwt òuEyu? ÃkkrfMíkkLkLke nfk÷Ãkèe fhku

çkÄk s ÃkkrfMíkkLke ¾u÷kzeyku LkeríkLkk çkqhk LkÚke rfMíkkLk nt{uþkt fkuE Lku fkuE {wÆkLku ÷ELku [[ko{kt hÌkwt s Au. íku ÃkAe ykíktfðkË, ÔÞkðnkrhf ðkík fu yLÞ fkuE çkkçkík fu{ Lk nkuÞ! yk ð¾íku íku r¢fuxLke h{íkLku ÷ELku rðï{kt ðøkkuðkÞwt Au. suLkk «íkkÃku ÃkkrfMíkkLkLkwt {Míkf þh{Úke ðÄw yuf ðkh Lke[wt Íqfe økÞwt Au. fhðk suðwt fk{ Lk fÞwO Lku Lk fhðk suðwt fk{ fÞwO yux÷u íkuLke Mkò íkku ÃkkrfMíkkLkLku {¤ðe s òuEyu. íkku s yktíkhhk»xÙeÞ Míkhu r¢fux íkuLke Ãkrðºkíkk y¾tz hk¾e þfþu. íkkuÞu yux÷wt fnuðwt ½xu fu ÃkkzkLkk ðktfu Ãk¾k÷eLku zk{ Lk Ëuðku òuEyu. ½eLkk Xk{{kt ½e Ãkze hnu yu heíku suýu fwf{kuo fÞkO Au yuLku s yuLke Mkò {¤ðe òuEyu. ÃkkrfMíkkLkLkk çkÄkt s ¾u÷kzeyku LkeríkLkk çkqhk Au yu{ ykÃkýu Lknª fne þfeyu. fux÷kf yuðk ¾u÷kzeyku Ãký Au fu su ËuþLku ¾kíkh, íku{Lke «ríkckLku ¾kíkh Ãkqhe rLkckÚke r¢fux h{ík MkkÚku Lkk¼e-LkkzLkk MktçktÄ òuzkÞu÷k Au. Ãkqhe «ríkçkØíkkÚke íku{Lku ð¤øke hÌkkt Au yLku ð¤øke hnuþu yuðe {Lku ©Øk Au. íkku ykðk ËuþrníkuåAwLku æÞkLk{kt ÷ELku Ãký ÃkkrfMíkkLkLku yktíkhhk»xÙeÞ r¢fux{ktÚke fkZe {qfðwt Lk òuEyu. su{ýu yktíkhhk»xÙeÞ r¢fux h{íkLke «k{krýõíkkLku þtfkLkk ËkÞhk{kt {qfe Au yuðk ËuþËkÍrðnkuýk ¾u÷kzeykuLku xe{{ktÚke fkÞ{Lku {kxu nktfe fkZðk òuEyu. yu WÃkhktík fkLkqLke fkÞoðkne nkÚk Ähðe òuEyu. suÚke fheLku yuf Lk{qLkkYÃk Ëk¾÷ku çkuMkkze þfkÞ. r¢fux søkík{kt ykðwt zªzðkýwt rçk÷fw÷ LkÚke [k÷íkwt íkuLkwt áüktík ËwrLkÞk Mk{ûk «MÚkkrÃkík fhe þfkÞ. yu s LÞkÞMktøkík økýkþu. - {økhk Lkhuþ {kÄðS, sqLkkøkZ.

Ãkk

yk{Lku

ykt

íkhhk»xÙeÞ r¢fuxh{ík{kt çkÄk s Ëuþku ÃkkrfMíkkLkLkk r¢fuxhkuÚke fkÞ{ {kxu Ëw:¾e Úkíkk sýkÞk Au. íkuyku nt{uþkt MÃkkuxoMk{uLkrþÃkLku çkkswyu nzMku÷eLku ÃkkuíkkLkk MðkÚkoLke s ðkíkku fhu Au. fkuE Ãký ðMíkw{kt r÷r{x nkuÞ íÞkt MkwÄe ðktÄku Lk ykðu. fnuðík Au Lku fu ‘Lkeríkyu ‘LkkhkÞý ðMku.’ yLkeríkyu fqíkhkt ¼Mku’. ÃkkrfMíkkLku r¢fuxsøkík{kt yríkþÞ yLkerík yk[he Au. íkuÚke íkuLku yktíkhhk»xÙeÞ r¢fux{ktÚke fkZe {qfðwt s òuEyu. r¢fux{kt {u[rV®õMkøkyu Lkðe ðkík LkÚke. yu fktz ð»kkuoÚke [kÕÞku ykðu Au. Mkki «Úk{ ¼khíkeÞ Ãkku÷eMku Ë. ykr£fkLkk nuLMke ¢kuLÞu Mkk{u {u[ rV®õMkøkLkku fuMk fÞkuo níkku íÞkhu r¢fuxsøkík{kt ¾¤¼¤kx {[e økÞku níkku. ykðku yufkË fuMk nkuÞ íkku Ãký Mk{ßÞk Ãký ÃkkrfMíkkLkLkku ¼køÞu s yufkË ¾u÷kze ykðk fwf{oÚke yr÷Ãík hnuíkku nþu. çkeS ðkík yu fu Lk ÃkfzkÞ íkuðe heíku [kuhe fhðe yu MkÇÞíkkLke rLkþkLke økýkÞ Ãký ynª íkku ÃkkrfMíkkLkeyku ¾wÕ÷uyk{ W½kzuAkuøk {u[-Â^®õMkøk{kt MkÃkzkÞ Au. r¢fuxhku ðu[kE òÞ Ãký yufkË çku r¢fuxhku ykðwt fhu íkku íku{Lku xe{{ktÚke Ãkzíkk {qfðk ÞkuøÞ Au. yu™k {kxu r¢fux xe{Lku Ãkzíke {qfðe ÞkuøÞ LkÚke. Ãký ynª íkku Mk{økú xe{Lkk çknwÄk ¾u÷kzeyku ðu[kE òÞ yLku íkuLkk MktÃkqýo Ãkqhkðk nkÚk ÷køku íÞkhu íkku nË ÚkE økE fnuðkÞ. ykÚke ÃkkrfMíkkLkLku fkÞ{e ÃkkX ¼ýkððku òuEyu íkku s r¢fuxLkku y™u hk»xÙTLkku rðsÞ ÚkÞu÷ku økýkþu. - rfþkuh yu{. hks, Mkwhík.

Mkk{Lku

LkkuÄ: rzÞh hezMko, ykðk fux÷kÞ {wÆkyku Ãkh ík{khu Ãký ík{khku Mkqh ÔÞõík fhðku Au, yu y{Lku ¾çkh Au. y{u ynª Ëh MkÃíkknu yuf {wÆku hsq fheþwt. íkuLke íkhVuý yÚkðk rðhwØ{kt ík{khk rð[khku MÃkü heíku y{Lku Ãk rËðMk{kt ÷¾e {kuf÷ku. íkfoçkØ Ë÷e÷kuLku ynª MÚkkLk {¤þu. yk ð¾íkLkku rð»kÞ Au, ‘MkeçkeykE ÃkkuíkkLke Mk¥kkLkku ËwhwÃkÞkuøk fhe hne Au?’ ÞkË hnu ík{khe ðkík 250 þçËkuÚke ðÄw ÷ktçke Úkðe Lk òuEyu. MkhLkk{wt: yk{Lku-Mkk{Lku, yÄoMkkÃíkkrnf ÃkqŠík, MktËuþ ¼ðLk, ÷kz MkkuMkkÞxe,ð†kÃkwh, y{ËkðkË.

CMYK

fðh Mxkuhe

y{÷ ÞkuøÞ heíku ÚkÞku økýkþu. Ãký ÷kufku fE {krníke RåAu Au, yu fu{ òýðw?t økwshkíkLkk {krníke rð¼køku íkÃkkMk fhe íkku ¾çkh Ãkze fu økk{, íkk÷wfk, rsÕ÷k, hkßÞ yu{ çkÄe fûkkyu ÷kufkuLke {krníke {u¤ððkLke RåAk y÷øk y÷øk Au. {ík÷çk fu økúkBÞ ÷uð÷u su {krníke{kt hMk Au yu {krníke{kt íkk÷wfk fûkkyu ÷kufkuLku hMk LkÚke. yux÷k {kxu Ãknu÷kt íkku fE fûkkLkk ÷kufku fE {krníke yøkkWÚke s {¤e þfu yuðtw RåAu Au yu òýðwt òuEyu. ËkMk yk Ãknu÷Lke rðøkík ykÃkíkkt fnu Au, ‘y{u Ãkt[{nk÷ rsÕ÷kLkkt 22 økk{zkt ÃkMktË fÞkO. íÞkt ÷kufkuLku fE {krníke Ãknu÷Úu ke s ònuh ÚkE òÞ (yux÷u fu Mkhfkhe rð¼køk s ònuh fhe Ëu íkku ykhxeykE nuX¤ yhS s Lk fhðe Ãkzu) íkuLke íkÃkkMk fhe. íkÃkkMk{kt ¾çkh Ãkze fu íÞktLkk ÷kufku {kxu yktøkýðkze rðþuLke òýfkhe çknw {n¥ðLke Au, fu{ fu rþûký ykuAtw Au. nðu y{u yu{ Lk¬e fÞwO fu yktøkýðkze ytøkuLke {krníke ònuh fhe s Ëuðe yux÷u ÷kufkuLku òýfkhe {¤e òÞ. {krníkeLkk Ãký ð¤e ÃkkAk y÷øk y÷øk «fkh nkuÞ yux÷u fux÷ef {krníke su{kt VuhVkh ÚkðkLkku Lk nkuÞ (su{ fu MxkVLke MktÏÞk) yu Ëeðk÷ Ãkh þkneÚke ÷¾e ËuðkLke. fux÷ef {krníke çkË÷kíke hnuíke nkuÞ (su{ fu Ëh {rnLku ðÃkhkíkwt yLkks) íku [kuf ðzu çkkuzo Ãkh ÷¾e hk¾ðe. nðu yk WÃkhktík Ãký fux÷ef {krníke nþu su ÷kufku {ktøkðkLkk Au, Ãký çkkuzo fu Ëeðk÷ Ãkh Mk{kðe þfkÞ íku{ Lk nkuÞ íkku? yuðe {krníke økúk{ Ãkt[kÞík fu yktøkýðkze ykurVMk fu yuðe fkuE Mkhfkhe søÞkyu ËMíkkðuòu MðYÃku hk¾e ËuðkLke suÚke ÷kufku ßÞkhu òuEyu íÞkhu {u¤ðe þfu. yk heíku fkÞËkLkku y{÷ çknw Mkh¤ ÚkkÞ yLku fkÞËkLkku «kÚkr{f WÆuþ Ãký MkV¤ ÚkkÞ. ÷kufkuLku su {krníke òuEíke nkuÞ {ktøkðe s Lk Ãkzu! {krníkeLkk yrÄfkhLkku AuÕ÷ku íkçk¬kuu Au ÷kufkuLke ¼køkeËkhe rLkýoÞfhý{kt. {ík÷çk fu Mkhfkh fkuE rLkýoÞ ÷u íku{kt s ÷kufku ¼køkeËkh ÚkkÞ. yuf rfMMkku swyku. y{hu÷e rsÕ÷kLkk rþÞk¤ çkux{kt ðes¤e LkÚke. Mkhfkhu íÞkt ðes¤e ÃknkU[kzðkLkwt Lk¬e fÞw.O Ãknu÷kt yLzhðkìxh fuçk÷ rçkAkððkLkwt Lk¬e ÚkÞw.t rþÞk¤ çkux{ktÚke fkuEyu yk «kusõu x rðþu {krníke {ktøke. çkkË{kt yuðtw Mkq[Lk Ãký fÞwO fu îkhfk ÃkkMku yLzhðkìxh fuçk÷ òuEyu yux÷k MkV¤ LkÚke ÚkÞk. íkku ynª Ãký ykuðhnuz fuçk÷Lke ÞkusLkk çkLkkðkE. yk rLkýoÞ «òLke ¼køkeËkhe çkkË ÷uðkÞku. ÷kufþkneLkku yu íkçk¬ku MkkiÚke W¥k{ nþu, Ãký íkuLku ÔÞkÃkf çkLkíkk ¾kMMkku Mk{Þ ÷køkþu. {krníke fkux:o fkLkqLk fu nkÚk çknwík ÷tçku ni {krníke yrÄfkhLkk fkÞËk nuX¤ fkuE Mkhfkhe rð¼køk {krníke Lk ykÃku íkku íkuLke VrhÞkË yLku {krníkeÚke Mktíkku»k Lk nkuÞ íkku yÃke÷ fhðk {kxu økktÄeLkøkh ¾kíku {krníke fr{þ™hLke f[uhe Au. íÞkt fw÷ 3 {krníke fr{þ™hku Au, su çkLLku ÃkûkLke ðkík Mkkt¼¤e [wfkËk ykÃku Au. yuf «fkhLke fkuxo s Mk{òu Lku. Ãkkt[ ð»ko{kt yk f[uhe ÃkkMku fw÷ 16031 (ykìøkMx, 2010 MkwÄeLkk yktfzk) VrhÞkËku ykðe Au. íku{ktÚke 8393Lkku rLkfk÷ ÚkE [qõÞku Au. yk fw÷ VrhÞkËku{kt ð¤e 9705 yÃke÷ níke su{ktÚke 4732 Wfu÷kE økE ßÞkhu 6326 VrhÞkËku ykðe níke su{ktÚke 4208Lkwt rLkhkfhý ÚkÞwt Au. nsw Úkkuzk {rnLkk Ãknu÷kt MkwÄe økwshkík ÃkkMku {kºk yuf s {krníke fr{þ™h níkk. nðu 3 fr{þ™h ÚkÞk Au, yux÷u fuMkkuLkku rLkfk÷ ÍzÃke çkLkþu. fkÞËkLke f÷{ 4(1)(çke) «{kýu 17 rðøkíkkuLke ÞkËe yÃkkE Au. Ëhuf Mkhfkhe rð¼køku yu ònuh fhðkLke nkuÞ Au. yu ònuh Úkíke òÞ íkku ÷kufkuLke {krníke ¼q¾ Mktíkku»kkíke ÚkkÞ. yk¾k Ëuþ{kt yk fkÞËku ykÔÞk ÃkAe Xuh Xuh rçkLkMkhfkhe MktøkXLkku yLku yuÂõxrðMxku fk{ fhíkkt ÚkÞk Au. íkuyku yhSyku fhu Au yLku ÷kufkuLku yhS fu{ fhðe íkuLkwt {køkoËþoLk Ãký ykÃku Au. økwshkík{kt Ãký ykhxeykELkkt ½ýkt MktøkXLkku yLku nuÕÃk÷kELkku [k÷u Au. ykhxeykE rðþu rðøkíkku ykÃkíke ðkLk Ãký Vhíke hnu Au. fkÞËkLke MkkÚkofíkk yuf s ðkõÞ{kt Mk{òðíkkt ËkMk fnu Au, ‘srx÷ fuMk rMkðkÞ y{khe ÃkkMku fkuE VrhÞkË fu yÃke÷ s Lk ykðu íÞkhu fkÞËku Mkku xfk y{÷e ÚkÞku økýkþu.’ ykÃkýu yu rËðMkkuLke hkn òuðe hne..

ÃkkÞkLke ðkík

¾hkçk Ãkrhýk{ yu ykÔÞwt fu çktLku fku{ku{kt {kýMkku ðå[uLkkt ðuhÍuh ðæÞkt yLku íkuyku yuf s ËuþLkk Lkkøkrhfku nkuðk Aíkkt yufçkeòLku Ëw~{Lk økýðk ÷køÞk yLku yk s ÂMÚkrík yíÞkhu Ãký Ëuþ{kt {nËT ytþu «ðíko{kLk Au. nðu nkEfkuxLo kku [wfkËku ykðþu íkuÚke çku{ktÚke yuf Ãkûk rðVhþu, fkhý fu çktLku ÃkûkLkk yk¢{f yÚkðk WøkúðkËe Lkuíkkyku íkku MÃküÃkýu ònuh fhe [qõÞk Au fu ÄkŠ{f çkkçkíkku{kt þwt fhðwt Lku þwt Lknª yLku íkuLkk rððkËku fuðe heíku Wfu÷ðk íku yËk÷íkkuLkk fkÞoûkuºkLke çknkhLke çkkçkík Au. yux÷u fu çkeò yÚko{kt fkuxo fnu íku Mkk[wt yu{ Mðefkhðk y{u çktÄkÞu÷k LkÚke. y÷çk¥k, yíÞkhLke ÂMÚkrík{kt íkku çktLku ÃkûkLkk Lkuíkkyku ÷kufkuLku yuðe yhs fhe hÌkk Au fu nkEfkuxLo kku fkuE Ãký [wfkËku ykðu íkuLke Mkk{u ÷kufkuyu ®nMkf «rík¼kð ykÃkðk Lknª Ãký yËk÷íkLkk [wfkËk Ãknu÷ktLke yLku ÃkAeLke ÂMÚkrík íkÆLk y÷øk s nkuðkLke Au íku Ãký çkÄk òýu Au. ð¤e, yk [wfkËku fkuE yk¾he [wfkËku LkÚke. yk nkEfkuxLo kku [wfkËku Au yLku íkuLke Mkk{u Mkw«e{ fkux{o kt yÃke÷ fhðkLke Aqx Ãký ykÃkðk{kt ykðþu suLke rðhwØ{kt [wfkËku Ãkzþu íku Ãkûk Mkw«e{ fkux{o kt Ãký sþu íku Ãký Lk¬e s Au. yíÞkhu íkku MkkiÚke {n¥ðLke sYrhÞkík fuLÿ y™u çkÄe s hkßÞ MkhfkhkuLku {kxu yu Au fu íku{Lke Mk{økú íkkfkík íku{ýu fkÞËku yLku ÔÞðMÚkkLke ÂMÚkrík ò¤ðe hk¾ðk {kxu fk{u ÷økkzðe. yuf ðkh {k{÷ku Mkw«e{ fkux{o kt sþu íku ÃkAe Mkw«e{ fkuxLo kku [wfkËku ykÃkðkLkku ÚkkÞ íÞkt MkwÄe yk {k{÷k{kt ®nMkf çkLkkðku çkLkðkLke þõÞíkk ½ýe ykuAe ÚkE sþu, Ãkhtíkw yk{ Aíkkt yk¾k {k{÷k{kt su hksfeÞ htøk W{uhkÞku Au íkuLku òuíkkt ykðe þõÞíkkLku ÃkqhÃu kqhe Lkfkhe þfkÞ Lknª. nðu {wÏÞ yLku ÃkkÞkLkku «&™ yu Au fu y÷knkçkkËLkk [wfkËkLku Ãkøk÷u ¼khíkeÞ hksfkhý{kt fkuE nfkhkí{f ÃkrhðíkoLk ykðþu? yux÷u fu su heíku ÄkŠ{õíkk hksLkerík{kt ½qMke økE Au íkuLkkÚke hksLkerík {wõík çkLkþu? yk «&™Lkk Mkt˼o{ktt fux÷kf ykþkðkËe rLk»ýkíkkuLkku yr¼«kÞ yuðku Au fu 18 ð»ko Ãknu÷kt çkLku÷e çkkçkhe {ÂMsËLkk æðtMkLke ½xLkk yLku íku ÃkAe yk{kt Ëuþ{kt ÚkÞu÷kt fku{e íkkuVkLkku{ktÚke rnLËw yLku {wMk÷{kLk çktLku fku{Lke «òLkk ÷kufku Úkkuzk fqýk Ãkzâk Au. íku{Lku Mk{òÞwt Au fu yuf {trËh fu {ÂMsË suðe çkkçkíkLku ykx÷wt {kuxtw MðYÃk ykÃkðwt yLku íku{kt ykx÷ku rðLkkþ ðnkuhðku íku ÞkuøÞ LkÚke. ð¤e 20 ð»ko Ãknu÷kt yk «&™ fu rððkË sux÷ku íkus yLku ÄkhËkh níkku íkux÷ku nðu hÌkku LkÚke. {kuxk ¼køkLkk ÷kufku nðu íkuLkk «íÞu çkuÃkhðk çkLke økÞk Au. nðu yíÞkhLke ÃkrhÂMÚkrík{kt ÷kufkuLkwt ð÷ý ykðwt s Au íku{ Mkkrçkík fhðk íku{Lke ÃkkMku fkuE Lk¬h Ãkwhkðku LkÚke yLku nkuE þfu Ãký Lknª. Mkk{kLÞ ÂMÚkrík{kt {kuxk¼køkLkk ÷kufku ÃkkuíkÃkkuíkkLkk ytøkík SðLk yLku íkuLkk «&™ku{kt håÞkÃkåÞk hnu Au, Ãkhtíkw ÃkrhÂMÚkrík yMkk{kLÞ çkLku íÞkhu íku{Lkwt {q¤ ð÷ý yLku {kLÞíkkyku MkÃkkxe Ãkh ykðu Au. yk ËuþLkk hksfkhý{kt hksfkhýeykuLkk Ëhuf rLkýoÞku ðkux çkuLfLke økýíkheykuLku ykÄkhu s ÷uðkÞ Au íÞkhu nkEfkuxLo kk [wfkËk ÃkAeLke ÂMÚkríkLkku ÷k¼ ÷uðk fkuE Ãký hksfeÞ Ãkûk yk rððkËLku ðÄw AtAzu u íkuðe þõÞíkkLku Lkfkhe þfkÞ Lknª. Ëk¾÷k íkhefu {tz÷ðkËeyku AuÕ÷kt çku ð»koÚke {wÂM÷{ku MkkÚkuLkk íku{Lkk MktçktÄku VheÚke {sçkqík ÚkkÞ íku {kxuLkku fkuE ÷køkýe«ÄkLk {wÆku þkuÄe hÌkk Au íkku 2009Lke [qxt ýe ÃkAe ÷øk¼øk rËþkþqLÞ çkLke økÞu÷k ¼ksÃkLku Ãký ÃkûkLku VheÚke MktøkrXík fhðkLke yuf {kuxe íkf y÷knkçkkËLkk [wfkËk ÃkAe Ëu¾kÞ íkku íkuyku íkuLkku ÷k¼ ÷uíkkt y[fkþu íku{ {kLkðkLku fkuE fkhý LkÚke. yux÷u ÃkkÞkLkk «&™Lkku sðkçk yu Au fu y÷knkçkkËLke nkEfkuxLo kk [wfkËk ÃkAe hksfkhý{ktÚke fku{ðkË yÚkðk fku{kuLke ðkuxçkuLf nMíkøkík fhðkLke h{íkku ykuAe Úkþu íku{ {kLkðkLkwt fkuE fkhý LkÚke. Auðxu ykÃkýu íkku (EïhuåAk) çk÷ðkLk fneLku fu fÌkk ðøkh çkÄwt Mðefkhe s ÷uðkLkwt Au.


CMYK

k çkwÄðkh k 22 MkÃxuBçkh k h010

«fhý

28

rsMk zkLMk çkkh fe ÷zrfÞkt EíkLkk f{kíke nkuøke WMkfu ykuLkh fe ELf{ õÞk nkuøke?: y[oLkk fne hne níke

EÂLzÞkÍ {kuMx ðkìLxuz ÷uze zkìLkLke ðkMíkðfÚkk

ykþw Ãkxu÷ çk÷w ©eðkMíkðLkk fnuðkÚke VÍ÷-Wh hnu{kLk WVuo VÍ÷w yLku y[oLkkyu {wtçkELkk {heLk zÙkEð rðMíkkh{ktÚke yuf {kuxk WãkuøkÃkríkLkwt yÃknhý fheLku YrÃkÞk h0 fhkuz ÃkzkððkLkku ¾u÷ økkuXÔÞku níkku. Ãký {wtçkE Ãkku÷eMkLku yu rðþu {krníke {¤e økE níke. VÍ÷w ßÞkhu íkuLkk MkkÚkeËkhku Ãkhkøk siLk WVuo rLk÷uþ yLku þkneË çktxe íkÚkk yLÞ økwtzkyku MkkÚku {kuxk WãkuøkÃkríkLkwt yÃknhý fhðkLke ÞkusLkkLku yk¾he ykuÃk ykÃke hÌkku níkku íÞkhu {wtçkE Ãkku÷eMkLke yuf xe{ íku{Lkku yu ¾u÷ ŸÄku Ãkkzðk {kxu MkkçkËe ÚkE [qfe níke. VÍ÷w yLku íkuLkk MkkÚkeËkhku Ãku÷k WãkuøkÃkríkLkwt yÃknhý fhðk {kxu {heLk zÙkEð rðMíkkh{kt økkuXðkÞk níkk íÞkhu s {wtçkE Ãkku÷eMkLke xe{ íku{Lke Mkk{u ykðe økE. {wtçkE Ãkku÷eMkLkk yrÄfkheyu íku{Lku ÃkzfkÞko íÞkhu yu yýÄkÞko Mktòuøkku{kt VÍ÷w yLku íkuLkk MkkÚkeËkhkuyu Ãkku÷eMk xe{ Ãkh økku¤eçkkh fheLku LkkMke AqxðkLke {Úkk{ý fhe. VÍ÷w yLku íkuLkk çkeò MkkÚkeËkhku íkku ¼køke Aqxðk{kt MkV¤ ÚkÞk, Ãký çkçk÷w ©eðkMíkð økUøkLkk çku þqxh þkneË çktxe yLku Ãkhkøk siLk Ãkku÷eMkLke økku¤eykuLke ÍÃkx{kt ykðeLku f{kuíku {kÞko økÞk. {wtçkE Ãkku÷eMkÚke çk[ðk {kxu VÍ÷w fkX{tzw síkku hÌkku. ÷¾Lkki Ãkku÷eMk yLku rËÕne Ãkku÷eMk Ãký VÍ÷wLku þkuÄe hne níke. yux÷u LkkAqxfu VÍ÷wyu LkuÃkk¤¼uøkk ÚkE sðwt Ãkzâwt. yk ÂMÚkrík{kt y[oLkkyu {wtçkE s hnuðkLkwt ÃkMktË fÞwO. {wtçkE Ãkku÷eMkLkk [kuÃkzu y[oLkkLkwt Lkk{ [zâwt Lknkuíkwt yux÷u y[oLkk {kxu {wtçkE Mk÷k{ík níkwt. çkçk÷wLke çkeS «ur{fk ÃkqLk{ ¼økíkLke ÄhÃkfz ÃkAe y[oLkkLku rËÕne yLku ÷¾Lkki Mk÷k{ík ÷køkíkkt Lknkuíkkt. yu s heíku y÷knkçkkË, çkUøk÷kuh yLku fku÷fk¥kk suðkt þnuhku{kt Ãký íkuýu ½ýkt “ykuÃkhuþLMk” Ãkkh Ãkkzâkt níkkt yux÷u yu þnuhkuÚke Ãký íku Ëqh hnuðk {køkíke níke. y[oLkkyu {wtçkE{kt Lkðhk çkuMke hnuðk fhíkkt Lkðk rþfkh þkuÄðkLkwt Lk¬e fÞwO. y[oLkkyu yk ð¾íku íkÆLk Lkðe s {kuzMk ykuÃkhuLze ys{kððkLkku Ã÷kLk ½zâku níkku. yu Mk{Þ Ëhr{ÞkLk y[oLkkyu ¼kuÃkk÷ yLku ELËkuh{kt íkuLkk sqLkk MktÃkfkuo íkkò fÞko níkk yLku ¼kuÃkk÷ íkÚkk ELËkuhLkk ½ýkt {n¥ðkfktûke yLku fçkkze ÞwðkLkkuLku íkuýu çkçk÷w ©eðkMíkð økUøk{kt ¾U[ðk {ktzâk níkk. y[oLkkyu íkuLkk fwxwtçkLku yuðwt fÌkwt níkwt fu íku ËwçkEÚke ÃkkAe {wtçkE ykðe økE Au yLku {wtçkE íku Mkkhe heíku Mkux ÚkE økE Au yLku íkøkze f{kýe fhðk {ktze Au. y[oLkk ðå[u ðå[u íkuLkk fwxwtçkLku {¤ðk síke yu ð¾íku òíkòíkLke ¼ux ÷E síke níke. y[oLkkyu ¼kuÃkk÷ yLku ELËkuh{kt íkuLkk sqLkk MktÃkfkuo íkkò fÞko yLku yu MktÃkfkuo îkhk {n¥ðkfktûke íkÚkk ¾uÃkkLke ÞwðkLkkuLku ÃkkuíkkLke MkkÚku ytzhðÕzoLke ËwrLkÞk{kt ¾UåÞk yuLke ÃkkA¤ íkuLke yuf økýíkhe yuðe Ãký níke fu ¼rð»Þ{kt {wtçkE Ãkku÷eMkÚke Ãký íkuýu AwÃkkðwt nkuÞ íkku ¼kuÃkk÷ yLku ELËkuh íkuLkk {kxu Mk÷k{ík yk©ÞMÚkkLk çkLke þfu. yk çkÄe íkiÞkheyku ÃkAe y[oLkkyu {wtçkE{kt yu “rþfkh” Ãkh Lksh Xuhðe. ˆˆˆ

çk

“çkBçkE fu òLku{kLku zkLMk çkkh fk ykuLkh ni ykih fLMxÙõþLk rçkÍLkuMk {U ¼e ni ðku”, y[oLkk íkuLkk xkøkuox rðþu çkçk÷w ©eðkMíkðLku VkuLk Ãkh fne hne níke. “WMkfu zkLMk çkkh {U þhkçk ßÞkËk rçkfíke ni Þk þçkkçk (çkkh zkLMkMko) ðku fnLkk {w~fe÷ ni. çkBçkE fe xkuÃk{kuMx çkkh zkLMkMko WMkfu zkLMk çkkh {U ykíke ni ykih WLk{U Mku fwA zkLMkMko íkku {rnLku fu ËMk çkeMk ÷k¾ YrÃkÞk EÍe÷e f{k ÷uíke ni. yøkh WMkfu zkLMk çkkh {U Lkk[íke ÷zrfÞkt EíkLkk f{kíke nkuøke íkku ðku zkLMk çkkh ykuLkh fe õÞk ELf{ nkuøke?” y[oLkk yufïkMku çkku÷e hne níke. “fiMku WXkykuøke WMku?” çkçk÷wyu {wÆkLkku Mkðk÷ fÞkuo. “yhu! ELðkEx fhwtøke WMku {uhu MkkÚk rzLkh Ãku!” y[oLkkyu {òfLkk ÷nufk{kt fÌkwt. òu fu ÃkAe íkhík íku økt¼eh ÚkE økE yLku íkuýu çkçk÷wLku ÃkkuíkkLke yk¾e ÞkusLkk Mk{òðe. “÷urfLk, íkw{ ¾wË Þu rhMf õÞwt WXk hne nku?” y[oLkkLke Ãkqhe ðkík Mkkt¼éÞk ÃkAe çkçk÷wyu ÃkkuELx ç÷uLf Mkðk÷ fÞkuo. “yhu! EMk {U rhMf fe õÞk çkkík nI! çknkuík rMkBÃk÷ Ã÷kLk ni. ykih ðiMku ¼e yÃkLkk fkuE ÷zfk fku÷ fhuøkk íkku

WMku zkWx òÞuøkk. fkuE ÷zfe fku÷ fhu íkku ykË{e EíkLkk ßÞkËk Lknª Mkku[íkk ni...” y[oLkkyu Ë÷e÷ þY fhe. ˆˆˆ ÷ktçke {kÚkkfqx ÃkAe y[oLkkyu çkçk÷wLku Mk{òðe ÷eÄku. çkçk÷wyu íkuLku ËwçkELke xe{Lke {ËË ÷uðk fÌkwt. ËwçkE{kt EhVkLk økkuøkk yLku çkçk÷wLkku çkeòu {n¥ðLkku MkkÚkeËkh MktsÞ ¾LLkk çkuXk níkk. íku{ýu {kºk yuf LkkLkfzwt fk{ fhðkLkwt níkwt. {wtçkELkk fwÏÞkík zkLMk çkkhLkku {kr÷f ËwçkE{kt íkuLkk yuf r{ºkLku VkuLk fhu íkku MktsÞ ¾LLkk yLku EhVkLk økkuøkkyu ËwçkELkk íku {kýMk ÃkkMku ÃkkuÃkxLke su{ fux÷ktf ðkõÞku çkku÷kððkLkkt níkkt. yÚkðk íkku íku {kýMkLku Úkkuzk f÷kfku {kxu fkuE søÞkyu hkufe hk¾ðkLkku níkku, suÚke {wtçkELkk zkLMkçkkh {kr÷fLkku íkuLke MkkÚku MktÃkfo Lk ÚkE þfu. òu fu y[oLkkLku ¾kíkhe níke fu yu çkÄe ÍtÍx{kt ÃkzðkLke sYh Lknª Ãkzu. y[oLkk ÃkkuíkkLke òík Ãkh yLku ÃkkuíkkLkk Ã÷kLk Ãkh {wMíkkf níke. su rËðMku {wtçkELkk fwÏÞkík zkLMk çkkh {kr÷fLku VMkkððkLkku níkku yu rËðMk {kxu y[oLkkyu Lkõ÷e Lktçkh Ã÷uxðk¤e fkhLke ÔÞðMÚkk fhe yLku {wtçkEÚke #ËkuhLke [kh yuhrxrfx çkwf fhkðe. yk Ëhr{ÞkLk y[oLkkyu íkuLkk MkkÚkeËkhkuLke {ËËÚke Ãku÷k zkLMkçkkh {kr÷fLke Ãkqhe fh{ fwtz¤e yLku fwxwtçk rðþuLke {krníke ¾zkðe ÷eÄe níke. y[oLkk ÃkkMku íkuLkk fwxwtçkLkk ík{k{ MkÇÞkuLkkt Lkk{, ô{h yLku ðýoLk Mkrník ykðe økÞkt níkkt. yu zkLMkçkkh {kr÷fLkk þku¾, íkuLke Lkçk¤kEyku, íkuLkk r{ºkku, {wtçkE Ãkku÷eMk{kt íkuLkk MktÃkfo Mkrník ík{k{ {krníke y[oLkk ÃkkMku ykðe [qfe níke. íku zkLMkçkkh {kr÷fLke {wtçkE Ãkku÷eMkLkk fux÷kf yrÄfkheyku MkkÚku ËkuMíke níke yLku ytzhðÕzo{kt Ãký íkuLkk Xef Xef MktçktÄ níkk. yu WÃkhktík fux÷kf MÚkkrLkf hksfkhýeyku Ãký íkuLkk r{ºkku níkk. yu çkÄwt òÛÞk ÃkAe Ãký y[oLkkyu íkuLku “Mkku^x xkøkuox” økýeLku íkuLke ÃkkMkuÚke ÃkiMkk ykufkððkLke ÞkusLkk ½ze níke. íku zkLMkçkkh {kr÷f ÃkkMkuÚke ytËksu fux÷k YrÃkÞk f{kðe þfkÞ yu{ Au yuLke økýíkhe Ãký y[oLkkyu {ktze ÷eÄe níke. y[oLkkyu yøkkW rËÕneLkk yuf ©e{tík rçkÍLkuMk{uLkLkwt yÃknhý fheLku, íkuLke Lkçk¤kELkku (íkuLkk ÃkíLkeÚke AqÃkk ÷ð yVuhLkku) VkÞËku WXkðeLku íkuLku ¾t¾uhe ÷eÄku níkku yuðe s heíku Ãku÷k zkLMkçkkh {kr÷fLke Lkçk¤kELkku ÷k¼ WXkðeLku y[oLkkyu íkuLku VMkkððkLkwt Lk¬e fÞwO níkwt. {wtçkELkk yu fwÏÞkík zkLMkçkkh {kr÷fLke fkuE [ku¬Mk «ur{fk Lknkuíke, Ãký YÃkk¤e Akufheyku íkuLke Lkçk¤kE níke. ˆˆˆ “nuÕ÷ku r{Mxh ÔÞkMk?” y[oLkk {wtçkELke yuf VkEðMxkh nkuxu÷{ktÚke Ãku÷k zkLMkçkkh {kr÷f MkkÚku VkuLk Ãkh ðkík fhe hne níke. “MÃke®føk...” çkhkçkh #Âø÷þ çkku÷íkk ykðzíkwt Lk nkuðk Aíkkt zkLMkçkkh {kr÷fu ytøkúuS{kt çkku÷ðkLke fkurþþ fhe. “ykÞ’{ {Lke»kk yøkúðk÷..” y[oLkkyu ytøkúuS{kt þYykík fhe Ãký ÃkAe íkuLku ÞkË ykÔÞwt fu íku zkLMkçkkh {kr÷fLku ytøkúuS{kt çkku÷ðkLkk VktVkt Au yux÷u íkuýu ykøk¤ rnLËe{kt [÷kÔÞwt, “ËwçkE Mku ykÃk fu ËkuMíkLku ykÃkfu r÷Þu yuf ÃkkMko÷ ¼uò ni...” y[oLkkyu zkLMkçkkh {kr÷fLkk ËwçkEÂMÚkík ËkuMíkLkwt Lkk{ ykÃkeLku {Ä{eXk yðks{kt fÌkwt. y[oLkkLke Äkhýk Mkk[e Ãkze. zkLMkçkkh {kr÷f y[oLkkLku {¤ðk íkiÞkh ÚkE økÞku. “yuf fk{ fhíku ni, {I Þu nkuxu÷ {U nqt. ykÃk Þnkt yk òEÞu MkkÚk {U rzLkh ÷Uøku...” y[oLkk çkku÷e hne níke yLku Ãku÷ku (¢{þ:) zkLMkçkkh {kr÷f íkuLke ðkfTò¤{kt VMkkE hÌkku níkku. (íkMkðeh «íkefkí{f Au.)

çku ½ze {kus yV½krLkMíkkLk{kt ÷k¾ «ÞkMk fhðk Aíkkt íkkr÷çkkLkkuLkwt ð[oMð MktÃkqýo ¾ík{ fhðk{kt y{urhfkLku MkV¤íkk {¤e LkÚke. ËMk ð»koÚke yV½krLkMíkkLk Ëuþ {xeLku Mk{hktøký çkLke økÞwt Au. íÞktLkk ÍLkqLke íkkr÷çkkLkku Ãkh fkxqoLMk...

½ýe søÞkyu hMíkku {¤u yux÷u Lkfþku {qõÞku nkuÞ yLku ík{u ßÞkt Q¼k nku yu søÞk Lkfþk{kt ‘ík{u ynª Aku’ yu{ ÷¾e çkíkkðe nkuÞ. ynª 3 yV½kLkkuLku hMíkku çkíkkðkÞku Au, Ãký Lkfþku VkÞ®høk huLsLkwt rLkþkLk Au. ßÞkt {kuíkLku MkkÚku ÷ELku øk{u íÞkhu økku¤e fu økku¤ku ykðe þfu Au.

yV½kLk íkku Ãknkze Ëuþ Au. rðþk¤ {uËkLkku yLku íkuLkk Auzu Ãknkzku yuðkt á~Þku yV½krLkMíkkLk{kt XuhXuh Ëu¾kÞ Au. ynª y{urhfe MkirLkf yuf Ãknkz íkhV sE hÌkku Au, su çkeLk ÷kËuLk suðku Ëu¾kÞ Au. {ík÷çk fu ÷kËuLk y{urhfk {kxu Ãknkz suðze Mk{MÞk Au.

y{urhfk yV½krLkMíkkLk{kt íkkr÷çkkLkkuLku øk{u íkux÷k ¾kuéÞk fhu Ãký {¤ðkLkk LkÚke, fu{ fu ÃkkrfMíkkLk íkuLku Mktíkkððk søÞk ykÃku Au. ÷kufr«Þ fkxqoLk fuhuõxh xku{ yuLz suheLku ÷ELku ynª MkhMk heíku ËþkoðkÞwt Au fu íkkr÷çkkLk-ÃkkrfMíkkLk ¼uøkk ÚkELku y{urhfkLku fuðe heíku WÕ÷w çkLkkðu Au.

{urzõ÷uE{ ELMÞwhLMkLkk õ÷uE{ yLðÞu ðe{uËkhLku r«-yuÂõÍ®Mxøk rzMkeÍ nkuðkLkwt Ãkwhðkh fhðkLkku çkkuòu ðe{kftÃkLkeLkk rþh Ãkh Au fq÷ xe™usMkoLku ÷køÞku

‘y{khk s{kLkk{kt y{u ÚkkufçktÄ ðkt[íkk níkk, yLku õÞkhuf-õÞkhuf ÷¾ðk WÃkh Ãký nkÚk ys{kðe ÷uíkk, Ãký yksfk÷Lkkt rfþkuhku íkku ÷¾ðk-ðkt[ðkLkwt Lkk{ Mkkt¼¤íkktðUík ¼zfu Au’ nk÷Lke sLkhuþLkLkkt rfþkuhkuLke ykðe ftEf R{us WÃkMke Au, Ãký, r[ºk Mkkð rLkhkþksLkf LkÚke. çkwfMxkuhLke {w÷kfkík ÷uþku íkku Mk{òþu fu íkhwýku ÷u¾Lkf¤k{kt Ãký fux÷wt fkXwt fkZe hÌkk Au

f÷{Lkku {kun

økwshkíkLke Ãký LkkLke ðÞLke yuf rðãkŠÚkLkeyu íkksuíkh{kt s ÃkkuíkkLkku fkÔÞMktøkún çknkh yÂM{íkk økkuÞuLfk Ãkkzâku Au. ykËhÃkkºk MkkrníÞfkh hÂMfLk çkkuLz fnu Au, “÷¾ðk {ktøkíkk çkk¤fkuLke ð»koLkk ytþw{Lk MktÏÞk{kt AuÕ÷kt Ãkkt[ ð»ko{kt {kunLku 13 ð»koLke ðÄkhku ÚkÞku Au. yøkkW ðÞu ‘Ãkkuxuxku r[ÃMk’ Lkk{Lkwt çkk¤fku {kºk Mfq÷ {uøkurÍLk{kt ÃkwMíkf ÷¾eLku ÷u¾Lk-søkíkLku ÷¾íkkt níkkt, Ãký yksu íkku y[tçkk{kt Lkkt¾e ËeÄwt Au. Ëhuf çkk¤f ÃkkuíkkLkwt ÃkwMíkf ‘Ãkkuxuxku r[ÃMk’Lku rfþkuhðÞ{kt «fkrþík fhðkLkkt Ïðkçk òuíkwt QXíkk fkÕÃkrLkf íkhtøkku Lk ÚkÞwt Au! fËk[ rðÍTÞwy÷ {erzÞk{kt ÷u¾fkuLku {¤íkk ÚkÞu÷k hkuLkuLk [uxSo {n¥ðLku fkhýu yk ûkuºk ø÷u{hMk çkLÞwt nkuðkÚke Ãký çkk¤fku yLku {kLke ÷uþku, fkhý fu ÃkwMíkf{kt íkuýu LktrËøkúk{ yLku LkuLkku suðk rfþkuhku íku íkhV ykf»kkoÞkt nkuÞ íkuðwt çkLke þfu Au.” rð»kÞLku ykðÞko Au, yLku ‘Ãktøkk, nðuLke sLkhuþLk ðÄw xuf-Mkìðe, Lkux-Mkìðe çkLke Au. ÃkrVLk {wøkko, xkuÃke ÃknuLkkyku’ suðk ÃkÂç÷fuþLkLkkt yurzxkurhÞ÷ rzhuõxh MkwËuþLkk Mkku{ ½ku»ku yksLkk ÞwðkLkkuLkk çkku÷[k÷Lkk xeLkush ¼kE-çknuLk - rh»ke yLku Mkwhðe Úkku{MkLkwt ÃkwMíkf ¼k»kk«Þkuøkku fÞko Au. R{uR÷ ‘yuzðuL[Mko RLk yuLxkfTorxfk’ 2007{kt ÃkÂç÷þ fÞwO níkwt. yk îkhk r{ºkku ðå[u Úkíke ðkík[eíkLku WÃkhktík yk ð»kuo 17 ð»kou yk ÞkËe{kt MkkiÚke LkkLke ô{hu Ãký íkuýu ½ýku Mkknrsf x[ ykÃÞku yuðhuMx Mkh fhLkkh ¼khíkeÞ íkhefuLkwt çknw{kLk {u¤ðLkkh 17 Au. íkuLke çkwfLku «{ký{kt ½ýkt ð»keoÞ Ãkðoíkkhkunf yswoLk çkksÃkuÞeLkwt Lkk{ Ãký rfþkuh ðÞLkk Mkkhk fne þfkÞ íkuðk rhÔÞq {éÞk ÷u¾fkuLke ÞkËe{kt Mkk{u÷ ÚkE sþu. Lkðk-Mkðk ÷u¾f çkLku÷k yk ð u Au. ytþw{Lk nk÷ çkeòt çku ÃkwMíkfku íkhwýkuLkkt ÃkwMíkfku MkknMk, y¤ðeíkhkÃkýkt, Ä{k÷-{MíkeMkË ðk YØ yrLk ÷¾e hÌkku Au. íku xurLkMk, Mõðkuþ Ä{k[fzeLke ðkíkku, MkòLke ðkíkku yLku fux÷ef ð¾ík hku{kLMkÚke yLku økkuÕV h{u Au, zÙ{ ðøkkzu Au, ¼ýu Au yLku £e xkR{{kt ÃkwMíkfku A÷fkÞ Au. 15 ð»koLke yÂM{íkk økkuÞLfk 10 ð»koLke níke, íÞkhu íkuýu ÷¾u Au. ‘r{ÂMxf xuBÃk÷’ ÷¾e níke. MksoLk $Âø÷þ r÷xhu[hLkku MkufLz ÞhLkku MxwzLx hkuLkuLk [uxSoLke çkeS Lkð÷fÚkk ‘huze xw hkuf’Lke yrLkhwØ ðkMkËuð yøkkW xqtfe ðkíkkoyku Ãkh nkÚk ðkíkko LkirLkíkk÷Lke þuhðqz fkì÷us{kt ykfkh ÷u Au. ys{kðe [qõÞku Au yLku çkeswt ÃkwMíkf ÷¾e hÌkku Au. ‘ykuV ½kuMxTMk, çkkuLz fnu Au, “12Úke 14 ð»koLke ðÞu, ík{u fkt íkku ík{khk rðþu ÷¾ku, rðÍkzoTÍ yuLz yÄh VuLxMkeÍ’ Lkk{Lke yk [kuÃkze økÞk ð»kuo ÷tzLk yÚkðk ÃkAe ík{khe fÕÃkLkkþÂõíkLkk ½kuzkykuLku ytfwþ{wõík fheLku çkwf Vuh{kt ÷kuL[ ÚkE níke. ÃkwMíkf ÷¾ðk Ëhr{ÞkLkLkk yu rËðMkku rðnhðk Ëku. íku {kxu ík{khu ík{khe s ðÞLkk ðk[fku MkkÚku íkkËkíBÞ yrLkhwØLku yksu Ãký ÞkË Au, “÷¾ðk {kxu nwt ÷uõ[h çkLf fhíkku MkkÄðwt yu sYhe LkÚke, fkhý fu ðk[fkuLku íkku rðþk¤ V÷fLku ykðhe níkku. {Lku ®[íkk Mkíkkðíke níke fu {khe [kuÃkze fkuE ðkt[þu fu Lknª?” ÷uíkk MkðkOøke ÷u¾fku ðÄw øk{u Au.” ftEf ykðku s rfMMkku 12{k ÄkuhýLkk MxwzLx rþð÷ økwókLkku Au. çkeS íkhV ÃkÂç÷fuþLk nkWMkLkk íktºkeyku {kxu yuf nfkhkí{f rþð÷ yøkkW çku ÃkwMíkfku ÷¾e [qõÞku Au - VuLxMke Lkkuðu÷ ‘rzMfðhe çkkçkík yu Au fu íku{ýu Mkq[ðu÷k VuhVkhkuLku rfþkuh ðÞLkk ÷u¾fku ykuV Ä Mkkuzo fuMk’ yLku 2009{kt ykðu÷e hku{uÂLxf fku{uze ‘Ônuh nfkhkí{f heíku ykðfkhu Au. ð¤e íku{Lku ð¤íkh Ãký Mkkhwt {¤e hnuíkwt yursÍ {ex’. nk÷{kt rþð÷ fkuxk{kt ykRykRxe-SRRLke nkuÞ Au. xeLkusMko{kt òuðk {¤u÷ku yk Lkðku xÙuLz «kuíMkknf nkuðkLke íkiÞkheyku{kt ÔÞMík Au. MkkÚku-MkkÚku yksLke ÃkuZeLku Lkðku hkn [ªÄu Au.

15

rzf÷ xÙex{uLx ðÄw Lku ðÄw ¾[ko¤ çkLkíke òÞ Au. suÚke {urzf÷ xÙex{uLxLkk ¾[o MktçktrÄík {urzõ÷uE{ ELMÞwhLMk íkhefu yku¤¾kíkku ðe{ku ÷uðkLkwt ð÷ý ðÄíkwt òÞ Au.yu sYhe Ãký Au.,Ãkhtíkw {urzõ÷uR{ RLMÞwhLMk ÷eÄk ÃkAe Ãký ðe{uËkhLkk LkMkeçk{kt þktrík hnuíke LkÚke. {urzõ÷uE{ ELMÞwhLMk yLðÞu õ÷uE{ fhðkLke sYhík Q¼e ÚkkÞ íÞkhu fux÷ktÞ rfMMkk{kt ðe{k ftÃkLkeyu ûkwÕ÷f yLku xufTrLkf÷ fkhýMkh Lkfkhe Lkkt¾íke nkuÞ Au. {uzeõ÷uE{ ELMÞwhLMk yLðÞuLkk õ÷uE{ku{kt ðe{ku ÷uíke ð¾íku ðe{uËkhLku r«yuÂõÍ®Mxøk çke{khe níke yLku íkuðe çke{kheLke rðøkík ðe{ku ÷uíke ð¾íku AwÃkkððk{kt ykðe níke yuðk fkhýMkh ðe{kftÃkLkeyku {uzeõ÷uE{ ELMÞwhLMk yLðÞuLkk õ÷uE{ku Lkfkhíke nkuÞ Au, ðe{kftÃkLke Ãkwhkðkyku Úkfe Ãkwhðkh Lk fhe Ãkhtíkw ðe{kftÃkLkeLkk ykðk Lkfkhkí{f þfu÷ nkuðkLkwt Xhkðe ðe{uËkhLku Yk. ð÷ý Mkk{u økúknf yËk÷íkkuyu ðkhtðkh yLku 1,35,000/- ðkŠ»kf 12 xfkLkk ÔÞks Mkrník ð¾íkkuð¾ík Lkkhksøke ÔÞõík fhe Au yLku [qfððkLkku Mkk{kðk¤k ðe{kftÃkLkeLku nwf{ ðe{kftÃkLke Mkk{u ð¤íkhLkk nwf{ku fhkÞk Au. fhu÷. {sfwh nwf{ rðhwØ ðe{kftÃkLkeyu yk ytøkuLkk yuf {n¥ðLkk fuMk LÞw fhu÷ yÃke÷ Mxux fr{þLku Ãký Vøkkðe ËeÄu÷. EÂLzÞk RLMÞwhLMk rðhwØ yhwý suÚke Mkk{kðk¤k ðe{kftÃkLkeyu LkuþLk÷ rfþLkÃkwheLke rðøkíkku òuEyu íkku yk fuMk{kt fr{þLk Mk{ûk rhrðÍLk rÃkrxþLk Ëk¾÷ VrhÞkËe yhwý rfþLkÃkwhe 1997Úke fhu÷e. Mkk{kðk¤k LÞw EÂLzÞk ELMÞwhLMk ftÃkLke VrhÞkËeLku Mkh øktøkkhk{ nkuÂMÃkx÷ îkhk r÷.Lkku {urzõ÷uE{ ELMÞwhLMk ykÃkðk{kt ykðu÷ rzM[kso íkhefu yku¤¾kíkku ðe{ku òøkku økúknf òøkku Mk{he{kt VrhÞkËeLku Ähkðíkk níkk. {sfwh ðe{ku yuLÍkELkkLke çke{khe 1996Úke ©uÞMk ËuMkkE y{÷{kt níkku íku Ëhr{ÞkLk (yux÷u fu ðe{ku ÷eÄku íku 12/7/02Lkk hkus Akíke{kt yøkkWÚke) nkuðkLke Ëw¾kðku Úkíkkt íku{Lkku E.Mke.S. fhkððk{kt nkuÂMÃkx÷Lkk íkçkeçku LkkUÄ fhe níke yLku {sfwh ykðu÷. íÞkhçkkË íku{Lku LÞw rËÕneLke Mkh LkkUÄÚke VrhÞkËðk¤ku ðe{ku ÷eÄku íku yøkkW øktøkkhk{ nkuÂMÃkx÷{kt yuzr{x fhðk{kt VrhÞkËeLku ÓËÞ MktçktrÄík çke{khe nkuðkLkwt ykðu÷. yLku {sfwh nkuÂMÃkx÷{kt VrhÞkËeLke Ãkwhðkh Úkíkwt níkwt yuðe hsqykík ðe{kftÃkLkeLke nkxoLke çkkÞÃkkMk Mksohe fhðk{kt ykðu÷e yLku LkuþLk÷ fr{þLk Mk{ûk hne níke. VrhÞkËeLku íkk. 22/7/02Lkk hkus {sfwh LkuþLk÷ fr{þLkLke r«MkkE®zøk {uBçkh nkuÂMÃkx÷{ktÚke hò ykÃkðk{kt ykðu÷e. sÂMxMk ©e ykh.fu. çkèk yLku MkÇÞ ©e {sfwh nkuÂMÃkx÷kEÍuþLk, Mksohe ðøkuhuLkku yuMk.fu. LkkÞfLke çkuL[u ykÃku÷k [wfkËk{kt ¾[o Yk. 1,35,000/- ÚkÞu÷ku. su ytøkuLkku sýkÔÞwt níkwt fu {kºk rzM[kso Mk{he zkuõxhu õ÷uE{ ðe{kftÃkLkeyu Lkfkhíkkt VrhÞkËeyu fhu÷e LkkUÄLku ykÄkhu çke{kheLkwt yLkw{kLk ÚkE rsÕ÷k økúknf yËk÷ík{kt VrhÞkË þfu Lknª.rzM[kso Mk{he{kt {sfwh LkkUÄ fhu÷e,rsÕ÷k økúknf yËk÷íku ÃkkuíkkLkk fhLkkh zkuõxh îkhk rzM[kso Mk{he ytøku [wfkËk{kt ðe{uËkhLku r«-yuÂõÍ®Mxøk rzMkeÍ fkuE ðurhrVfuþLk fhðk{kt ykÔÞwt Lk níkwt. nkuðkLkwt Ãkwhðkh fhðkLkku çkkuòu ðe{kftÃkLkeLkk ðÄw{kt VrhÞkËeLke Mkkhðkh fhLkkh zku. rþh Ãkh nkuðkLkwt yLku {sfwh nfefík rðLkkuË þ{ko yLku zku. yuMk. ÄðLkLke

{u

CMYK

yurVzurðx Ãký ðe{kftÃkLke îkhk fhkððk{kt ykðe Lk níke. su Mktòuøkku{kt ðe{kftÃkLke VrhÞkËeLke VrhÞkËðk¤ku ðe{ku ÷uíkk yøkkWÚke çke{khe nkuðkLkwt Ãkwhðkh fhðk{kt rLk»V¤ økE nkuðkLkk rsÕ÷k Vkuh{ íkÚkk Mxux fr{þLkLkk íkkhý MkkÚku LkuþLk÷ fr{þLku Mkt{rík ÔÞõík fhe níke yLku ðe{uËkhLku ð¤íkh [qfððkLkku Mxux fr{þLkLkku nwf{ fLV{o fhe ðe{kftÃkLkeLke rhrðÍLk rÃkrxþLk hË fhe níke. yu s «{kýu yk ytøkuLkk yuf {n¥ðLkk fuMk LkuþLk÷ ELMÞwhLMk ftÃkLke r÷. rðhwØ çkk÷¾ktze÷k÷ þ{ko LkuþLk÷ fr{þLkLke r«MkkE®xøk {uBçkh çke.yuLk.Ãke. ®Mkn yLku MkÇÞ ©e zku. Ãke.ze. rMkLkkuÞLke çkuL[u zkuõxhLkk rhÃkkuxoLkk ykÄkhu ðe{uËkhLku ðe{ku ÷uíkk yøkkWÚke EÂM[r{f nkxo rzMkeÍLkwt yÂMíkíð níkwt. yux÷u fu r«-yuÂõÍ®Mxøk rzMkeÍ níkwt yLku {sfwh nfefík ðe{ku ÷uíke ð¾íku AwÃkkððk{kt ykðe Au yuðwt sýkðe õ÷uE{ Lkk{tsqh fhLkkh ðe{kftÃkLkeLke Mkuðk{kt ûkrík ÚkE nkuðkLkwt XhkÔÞwt níkwt. su zkuõxhLkk rhÃkkuxoLku ykÄkhu ðe{kftÃkLkeyu r«yuÂõÍ®Mxøk rzMkeÍLkwt yLkw{kLk fÞwO níkwt. íku zkuõxhLke yurVzurðx fhkððk{kt ykðe Lk nkuðkÚke rhÃkkuxoLkwt ÃkwhkðkLke Ërüyu {n¥ð hnuíkwt Lk nkuðkLkwt Xhkðe LkuþLk÷ fr{þLku VrhÞkËeLku VrhÞkËðk¤e MkkhðkhLkku õ÷uE{Lkk Yk. 1,00,000/- [qfðe ykÃkðkLkku ðe{kftÃkLkeLku ykËuþ ykÃkíkku Mxux fr{þLkLkku nwf{ fLV{o fÞkuo. yk{ {urzõ÷uE{ ELMÞwhLMk yLðÞuLkku õ÷uE{ ðe{kftÃkLke òu ðe{uËkhLku ðe{ku ÷uíke ð¾íku çke{kheLkwt yÂMíkíð níkwt yux÷u fu r«yuÂõÍ®Mxøk rzMkeÍ níkku yux÷u zkuõxhu {sfwh nfefík ðe{ku ÷uíke ð¾íku AwÃkkðe níke íku fkhýÚke Lkk{tsqh fhe íkku íkuðk Mktòuøkku{kt ðe{uËkhLku r«-yuÂõÍ®Mxøk rzMkeÍ nkuðkLkwt Ãkwhðkh fhðkLkku çkkuòu ðe{kftÃkLkeLkk rþh Ãkh Au. yLku ðe{kftÃkLkeyu {sfwh nfefík zkuõxhLke yurVzurðx suðk Mk[kux Ãkwhkðkyku Úkfe Ãkwhðkh fhðe hne.

fuLz÷ ÷kEx hMíkku Lknª szu íkku hMíkku fhe sðkLkk, Úkkuzk y{u {wtÍkE {Lk{kt {he sðkLkk!

- ‘y{]ík ½kÞ÷’


CMYK

k çkwÄðkh k 22 MkÃxuBçkh k h010

r[¥kk: hVíkkhLkk hkò r[¥kk, rðÚk ÷ð £ku{ Lkkr{rçkÞk 1947Lke ðkík Au. {æÞ «ËuþLkkt Ëuþe hsðkzkt fkurhÞkLkk hkò hk{kLkws «íkkÃk ÃkkuíkkLkk MkkÚkeËkh MkkÚku hkíku støk÷{ktÚke ÃkMkkh ÚkE hÌkk níkk. økkzeLke ÷kEx{kt íkuLku 3 r[¥kk Ëu¾kÞk. ºkýuÞ r[¥kk nsw íkku ÞwðkLke{kt «ðuþe hÌkk níkk. støk÷e MkSð òuE {nkhkòyu nkÚk{kt çktËqf ÷eÄe yLku ðÄw støk÷e Mkkrçkík ÚkE ºkýuÞ r[¥kkLku Ãkíkkðe ËeÄk. yu ¼khík{kt Ëu¾kÞu÷k yk¾he r[¥kk níkk. õÞktÞ r[¥kk Ëu¾kÞ íkuLke hkn Ãkkt[ ð»ko MkwÄe Mkhfkhu òuE. yk¾hu 1952{kt ònuh fÞwO fu ¼khík{kt r[¥kkLkwt yÂMíkíð LkÚke hÌkwt. nðu VheÚke 63 ð»ko çkkË fuLÿeÞ ÃkÞkoðhý {tºke sÞhk{ h{uþu ¼khík{kt r[¥kk Lkkr{rçkÞkÚke ÷kððkLkwt Lk¬e fÞwO Au. çku Lkh yLku çku {kËk

yu{ fw÷ [kh r[¥kk ¼khík{kt «kÞkurøkf Äkuhýu ðMkkððkLkk Au. yu [khLkku ðtþðu÷ku ykøk¤ ðÄu yLku ¼khík{kt r[¥kkLke MktÏÞk ðÄu yuðku þw¼ ykþÞ MkhfkhLkku Au. yk Ãknu÷kt r[¥kk ÷kððk {kxu EhkLk ÃkkMku xnu÷ Lkt¾kE níke yLku EhkLku íkiÞkhe Ãký çkíkkðe níke. yu ð¾íku ¼khíku yktíkhhk»xÙeÞ {t[ Ãkh Ãkh{kýw Qòo {k{÷u RhkLk rðhwØ {íkËkLk fhíkk EhkLku ¼khíkLku r[¥kk ykÃkðkLke Lkk Ãkkze ËeÄe. nðu Lkkr{rçkÞk r[¥kk ykÃkðk íkiÞkh ÚkÞwt Au. íÞkt MkkiÚke ðÄw yZe nòh sux÷k r[¥kk Au. ð¤e yu Ëuþ ykŠÚkf heíku çknw Mk{]Ø LkÚke yux÷u íkuLku r[¥kk ykÃkðk{kt fþku ðktÄku Lk nkuE þfu.

VkMxuMx yurLk{÷ ykuLk Ä yÚko r[¥kku «kýeþk† «{kýu rçk÷kze fw¤Lkwt «kýe Au. rMktn, ðk½, ËeÃkzk yu{ fw÷ 37 òíkLkk MkSðku yk ðøko{kt ykðu Au. r[¥kkLkk þhehu 2-3 MkuÂLx{exhLkk ÔÞkMkLkkt fk¤kt xÃkfkt nkuÞ Au. yu xÃkfkt {kxu MktMf]ík þçË r[ºkfkÞk ÃkhÚke r[¥kku þçË ykÔÞku Au. r[¥kkLke ÍzÃk {kýMkLke Mkh¾k{ýe{kt fux÷e Au? MkkiÚke ykuAk Mk{Þ{kt Mkku {exhLke Ëkuz Ãkqhe fhðkLkku rð¢{ suLkk Lkk{u Au yu WMkiLk çkkuÕxLku 100 {exh Ëkuzíkk 9.58 MkufLz ÚkE níke. r[¥kkLku yu Ëkuz Ãkqhe fhíkkt 3 MkufLz s ÷køku.

ykÃkýLku íkkð ykðu íÞkhu õÞkhuf íkkÃk{kLk 102 rzøkúe VuhLkrnx MkwÄe ÃknkU[íkwt nkuÞ Au. r[¥kku ykhk{ fhíkku nkuÞ íÞkhu íkuLkk þhehLkwt íkkÃk{kLk ykx÷wt nkuÞ Au. rþfkh ÃkkA¤ Ëkuzu yux÷u íkkÃk{kLk ðÄeLku 105 rzøkúe MkwÄe ÃknkU[u. yu økh{eLkk íkífk¤ rLkfk÷Lke fkuE MkwrðÄk r[¥kkLkk þheh{kt LkÚke. Ãkrhýk{u r[¥kkyu ÷ktçke Ëkux ¼q÷e sðe Ãkzu. yu heíku rþfkh nkÚk{kt ykðe økÞk ÃkAe íkuýu yzÄku f÷kf ykhk{ fhðku Ãkzu íÞkhu íkuLkwt ÓËÞ Lkku{o÷ MÃkezu Äçkfíkwt ÚkkÞ. yu ÃkAe s r[¥kku rþfkh ¾kE þfu.

Lkkr{rçkÞkÚke ¼khík{kt r[¥kk ‘ykÞkík’ fhe {æÞ«ËuþLkk Ãkk÷Ãkwh-fwLkku (ßÞkt rMktnLku ÷E sðkLkk nw{÷k fuLÿ MkhfkhLku Ëh Úkkuzk Mk{Þu ykðu Au) y¼ÞkhÛÞ{kt ðMkkððkLkwt Lk¬e ÚkÞwt Au. fkuE VuhVkh Lknª ÚkkÞ íkku ykðíkk ð»kuo íÞkt r[¥kk ykðe ÃknkU[þu. A ËkÞfk Ãknu÷kt ¼khík{ktÚke Lkk{þu»k ÚkÞu÷k r[¥kk VheÚke Ëkuzíkk ÚkkÞ yu çkuþf økqz LÞqÍ Au, Ãký ynª yu ¾hu¾h Ëkuzíkk Úkþu?

r[¥kuðkLke: r[¥kk Ãkh fkçkq {u¤ððkLkku fMkçk

çkBÃk ynuz

hkò-hsðkzktyku rþfkh {kxu r[¥kk Ãkk¤íkk. r[¥kkLku rþfkh {kxu xÙuELk fhLkkhk r[¥kuðkLkku fnuðkíkk. Lkðuf {rnLkk íkk÷e{ ykÃÞk çkkË r[¥kku rþfkh fhðk {kxu íkiÞkh Úkíkku yux÷u suíku çkkËþkn Mkk{u íkuLkwt rþfkh «ËþoLk Þkuòíkwt. ¼kðLkøkh hksLkk hkòyku ykðk r[¥kk hk¾íkk. r[¥kk {kxu ¾kMk çkLkkðu÷kt økkzkt{kt r[¥kkLku çkuMkkze ¾wÕ÷k {uËkLk{kt íkuLke ÃkkMku fkr¤ÞkhLkku rþfkh fhkðkíkku. ¼khík{kt r[¥kk Lkkþ ÃkkBÞk íkku ykr£fkÚke ÷kðeLku Ãký rþfkhLkku ykLktË ÷uðkLkwt [qfíkk Lknª. rËÕne Mkw÷íkkLk yfçkh ÃkkMku ykðk yuf nòh r[¥kkyku níkk. rËÕneLkwt Ãkk÷{ yuhÃkkuxo Au, yu MÚk¤u íku rþfkh s÷Mkku Þkuòíkku. fkuELkku Sð ÷E ÷uðku yu hkò{nkhkòyku {kxu ykLktË-«{kuËLke «ð]r¥k níke! 3700 ð»ko Ãknu÷kt Rrsó{kt Ãký r[¥kuðkLke Úkíke, su ynª íkMkðeh{kt Ëu¾kÞ Au.

r[¥kk ¼khík{kt ykðu yu Mkkhe ðkík Au, Ãký Mkhfkhu fux÷kf Mkðk÷kuLkk sðkçkku þkuÄðk òuEþu.. ykr£fk r[¥kkLkwt nku{ økúkWLz Au, íÞkt r[¥kkLke ðMkíke ½xe hne Au, íkku ¼khík{kt fu{ ðÄþu? y¼ÞkhÛÞ{kt h¾kÞ íkku Ãký yu r[¥kkLkwt {q¤ ðíkLk Lk fnuðkÞ. yu Mktòuøkku{kt r[¥kk ðtþðu÷ku ykøk¤ ðÄkhþu? {kuøk÷fk¤Lkkt 350 ð»ko{kt íkuLkk r[¥kkyku{kt ¾k÷e yuf s ð¾ík yuf çkå[kLkku sL{ ÚkÞu÷ku. r[¥kku ¾wÕ÷k ðøkzkLkwt «kýe Au. shk-íkhk Ãký økkZ nkuÞ yuðk støk÷{kt íkuLku Vkðu Lknª. ¼khík{kt økkZ støk÷{kt hnuíkk ðk½ yLku ðøkzk{kt hnuíkk rMktnLkku rþfkh ÚkÞku Au, íkku Mkh¤íkkÚke yLku ËqhÚke Lkshu [ze síkk r[¥kkLkku Lknª ÚkkÞ íkuLke fkuE ¾kíkhe? - yk rMkðkÞ Ãký ½ýe Mk{MÞkyku Au. yu çkÄe çkBÃkLke {kVf Xufkze Ëuðk{kt ykðu íkku fËk[ r[¥kkLke Ëkuz òhe hnu Ãký ¾hkt.

¼køÞu s ËþoLk ykÃkíkku rftøk r[¥kku Vkuxk{kt Ëu¾kÞ Au yu r[¥kkLkk þheh Ãkh fkuE f÷h LkÚke fÞkuo Ãkhtíkw yu íkuLke fwËhíke rzÍkELk Au. ykðk r[¥kk rftøk r[¥kk fnuðkÞ Au. yu «fkhLkk r[¥kk Ëw÷o¼ Au. 1926{kt Ãknu÷e ð¾ík ykðku r[¥kku rÍBçkkçðu{kt òuðk {éÞku níkku. 1926 çkkË Ãkkt[ s ð¾ík yk «fkhLkk r[¥kkLkkt ËþoLk ÚkÞkt Au. Ëw÷o¼ nkuðkLku fkhýu rþfkheyku{kt Ãký yu Vuðrhx Au.

[t[÷ ‘r[¥kk’ðLk, Ãkík÷k Mkk çkËLk, MÃkez Mku íkuhk Þu Ëkuz ÷økkLkk... r[¥kku ËkuzðkLkwt þY fhu yux÷u 3 MkufLz{kt 110 rf÷ku{exhLke fÕÃkLkkíkeík ÷køkíke MÃkez nktMk÷ fhe ÷u Au. Ëkuzíke ð¾íku íku yuf sBÃk{kt 22Úke 26 VexLkwt ytíkh fkÃke Lkk¾u Au. yu MÃkez {kýðe nkuÞ íkku r[¥kkLku Ëkuzíkku òuðku hÌkku. r[¥kkLkwt þheh MÃkez{kt Ëkuzðk {kxu çkLÞwt Au. íkuLkwt ðsLk Mkhuhkþ 60 rf÷kuøkúk{ sux÷wt s nkuÞ Au, ßÞkhu ÷tçkkE Ãkkt[ Vex. y÷çk¥k, íkuLke yk hkufuxðuøke MÃkez yzÄku rf÷ku{exh MkwÄe [k÷u. yux÷e ðkh{kt òu rþfkh nkÚk{kt Lk ykðu íkku Vhe «ÞkMk fhðku hÌkku. yk fkhýu r[¥kkLkk 50 xfk «ÞkMkku rLk»V¤ síkk nkuÞ Au. íkuLkk nkÚk{kt su rþfkh ykðu íku{ktÚke Ãký ËMkuf xfk rþfkh sh¾ suðk çkeò {ktMkknkhe MkSðku ykt[fe ÷uíkk nkuÞ Au. r[¥kku íkuLke Mkk{u ÷zkE fhíkku LkÚke, fu{ fu ÷zkE fhðk {kxu íkuLkwt þheh yLkwfq¤ LkÚke. r[¥kkLke Ëkuz õÞkt MkwÄe?: 1. r[¥kku A÷ktøk ÷økkðe ËkuzðkLkwt [k÷w fhu Au. 2. MÃkez Ãkfzu Au. 3. Ëkuzíke ð¾íku r[¥kkLkk ykøk÷k çku yLku ÃkkA÷k çku Ãkøk yufçkeòLku ¢kuMk ÚkE Awèk Ãkzu Au. íÞkhu íku MkkiÚke ðÄw sBÃk yLku ÍzÃk nktMk÷ fhu Au. çkksw{kt yu ½xLkk¢{Lkku MkkEz ÃkkuÍ swyku.

ELVkuøkúkrVf

3

1 2

r[¥kkLke Ëkuz õÞkt MkwÄe?: 1. r[¥kku A÷ktøk ÷økkðe ËkuzðkLkwt [k÷w fhu Au. 2. MÃkez Ãkfzu Au. 3. Ëkuzíke ð¾íku r[¥kkLkk ykøk÷k çku yLku ÃkkA÷k çku Ãkøk yufçkeòLku ¢kuMk ÚkE Aqèk Ãkzu Au. íÞkhu íku MkkiÚke ðÄw sBÃk yLku ÍzÃk nktMk÷ fhu Au. çkksw{kt yu ½xLkk ¢{Lkku MkkEz ÃkkuÍ swyku.

økýíkh-¼ýíkh-14

2 8 10 9 11 3 17

1. zkçke çkksw ykÃku÷ fkuüf{kt 2Úke 17 MkwÄeLkk ykÃku÷ ytfku rMkðkÞLkk ¾qxíkk ytfkuLku yuðe heíku økkuXðku fu fkuüfLke ykze, Q¼e yLku ºkktMke nhku¤Lkk ytfkuLkku Mkhðk¤ku 38 ÚkkÞ. yuf ytfLkku yuf ð¾ík s WÃkÞkuøk fhðkLkku Au. 2. yk çkÄk yûkhku{kt yuf MkkBÞíkk hnu÷e Au. yu MkkBÞíkk þwt Au?

BCDEIKOXH

LxhLkuxLkk Þwøk{kt fuðe heíku «uøLkLx ÚkðkÞ íkuLke {krníke Ãký økqøk÷ WÃkh þkuÄðk{kt ykðu Au. {kLkðk{kt Lknª ykðu Ãkhtíkw MkkiÚke ðÄkhu ÷kufku yk rðþuLke {krníke {u¤ððk økqøk÷ Ãkh VktVkt {kÞko fhu Au. s{eLk fku ¾kuË fu Lku ykMk{kLk fku Vkzfu ZqtZ rLkfk÷qtøkk íkuðk yk rVÕ{e zkÞ÷kuøkLku Ëhuf {krníke þkuÄeLku Mkk[ku Mkkrçkík fhe ykÃkíkkt økqøk÷ Mk[o yuÂLsLkLke {w÷kfkík ÷uðkLkwt yksLkku yufuÞ ELxhLkux ÞwÍh xk¤e þfu íku{ LkÚke. LkkLke rzhuõxhe ðuçkMkkExÚke [k÷w ÚkÞu÷e yk ðuçkMkkEx yksu {nkMk[o yuÂLsLk çkLke çknkh ykÔÞwt Au. Mk[o yuÂLsLkLke AkÃk Akuze økqøk÷u yux÷k «kusuõx çkLkkÔÞk Au su {kLkðeLke «kÚkr{f sYrhÞkíkku{kt Ãký WÃkÞkuøke Lkeðze þfu Au. ðu÷, íku{ Aíkkt økqøk÷ Lkk{ Ãkzu yux÷u ykÃkýk {kxu íkku ftE Ãký þkuÄðkLkku MkMíkku yLku Mkh¤ hMíkku s fnuðkÞ. Google.com ykuÃkLk fhíkkt s yufË{ MkeÄwt yLku MkkËwt økqøk÷Lkk htøkçkuhtøke ÷kuøkkuðk¤wt nku{Ãkus ¾q÷u Au. íÞkhu {Lk{kt yuðe ¼kðLkk ÃkuËk ÚkkÞ fu fux÷wt Mkh¤ Ãkus çkLkkÔÞwt Au yLku fËk[ yk {kxu íkku økqøk÷Lku çkuf yuLz{kt Mkðoh, nkzoðuh fu yLÞ fkuE {kxu ðÄw ¾[o Lknª fhðku Ãkzíkku nkuÞ. òu ík{khk {Lk{kt ykðk «fkhLke fkuE Ãký ¼kðLkk ykðíke nkuÞ íkku íkÆLk ¾kuxe Au, fkhý fu yk {kxu økqøk÷Lku Úkíkku ¾[o yLku MkuxyÃk fËk[ ík{khe fÕÃkLkk çknkhLkku Au. økqøk÷Lkk Ëhuf ykuLk÷kELk «kusuõx {kxu yLku ¾kMk fheLku íkuLkk Mk[o yuÂLsLkLku ÄÃkkðíkwt hk¾ðk {kxu Äh¾{ heíku yk¾e ËwrLkÞk{kt íku{ s rðþk¤ søÞk{kt Mkux fhðk{kt ykÔÞkt Au zuxk MkuLxMko yLku íkuLkk fkhýu s økqøk÷ Sðíkwt hnu Au MkËtíkh yLku VkMx. zuxk MkuLxh yu yuf fBÃÞwxh MkðoMkoLkk fkV÷kLke søÞk Au ßÞkt MkUfzku Mkðoh rðþk¤ «{ký{kt Mkux fhkÞu÷kt nkuÞ Au. su{kt økqøk÷Lkku Ëhuf zuxk Mkuð íku{ s xÙkLMkVh Úkíkku nkuÞ Au. økqøk÷Lke ðuçkMkkEx Ãkh ykðíke yrðhík rðrÍxTMkLku ÞkuøÞ heíku ÷kuz çku÷uLMk fheLku rðLkk yxfu ÄøkÄøkíkwt hk¾ðkLke sðkçkËkhe yk MkðoMkoLkk rþhu nkuÞ Au. çkMk, íkku yksu ðkík {ktzeyu økqøk÷Lku ÷kufku MkwÄe ÃknkU[kzLkkh íku{ s íkuLkk{kt Sð huzLkkh zuxk MkuLxMkoLke.

E

¼ýíkh økýíkh 13Lkk sðkçk

15 22 9 16 ¼ýíkh økýíkh 12Lkk rðsuíkk çkkð¤eÞk ½Lk~Þk{ ðÕ÷¼¼kE, 3 çkkuxkË, ¼kðLkøkh

1. s{ýe çkkswLkk fkuüf{kt ykze, W¼e yLku ºkktMke Ëhuf Ëhuf nhku¤Lkku Mkhðk¤ku 65 ÚkkÞ yu heíku 1Úke 25 MkwÄeLkk ytfku rhrÃkx fÞko ðøkh økkuXððkLkk níkk. sðkçk ynª òuE ÷ku. 2. çkeò Mkðk÷{kt ynª ykÃÞk Au, íku ytfku ykÃÞk níkk suLke ðå[u MkkBÞ þkuÄe fkZðkLkwt níkwt. 8, 5, 4, 4, 9, 1, 7, 6, 10, 3, 2, 0 çkÄk ytfku ðå[u MkkBÞ: Ëhuf ytfLkku ytøkúuS MÃku®÷øk yuçkeMkezeLkk ¢{{kt ykðu Au. su{ fu yuEx (EÚke þY ÚkkÞ Au), VkEð (yuVÚke þY ÚkkÞ Au)..

2 14 21 8 20

19 1 13 25 7

6 18 5 12 24

23 10 17 4 11

çkÄk Mkk[k sðkçkku nþu íku{Lku RLkk{ yÃkkþu. yufÚke ðÄw rðsuíkkLkk rfMMkk{kt ÷fe zÙku îkhk rðsuíkkLkwt Lkk{ Lk¬e Úkþu. sðkçk {kuuf÷ðkLkwt MkhLkk{wtøkýíkh-¼ýíkh 12, ÃkqŠík rð¼køk, MktËuþ ¼ðLk, ðMºkkÃkwh, y{ËkðkË-54

Lku økríkþe÷ hk¾íkkt zuxk MkuLxMko fnuðkÞ Au fu òu økqøk÷ ík{Lku þkuÄe Lk þfu íkku Mk{sðwt fu ík{khwt yk ËwrLkÞk{kt yÂMíkíð LkÚke, fkhý fu yksu rÃkLk xw rÃkÞkLkku Lknª Ãkhtíkw ÃkeÍk þkuÃkÚke {ktze LÞqÂõ÷Þh çkkuBçk MkwÄeLke {krníke {kxu ‘økqøk÷ Ëuðíkk’Lkku Mknkhku ÷eÄk rðLkk Aqxfku LkÚke hÌkku. ßÞkhu yk¾e ËwrLkÞk økqøk÷ Ãkh ykÄkrhík ÚkE økE Au íkuðk{kt su økqøk÷Lku Sðíkwt hk¾u Au íkuðkt zuxk MkuLxMkoLku Ãký ¼w÷kÞ íku{ LkÚke.

¾qçk s ykuAk ÷kufkuLku ¾çkh nþu fu økqøk÷Lkkt zuxk MkuLxh yux÷u þwt? MkeÄe Mkh¤ ¼k»kk{kt ðkík fheyu íkku zuxk zuxk MkuLxh nkuÞ Au yLku nkuÞ Au íkku õÞkt ykðu÷kt MkuLxh yux÷u fBÃÞwxh MkðoMkoLkku yœku. ßÞkt Au? økqøk÷ {kLku Au fu íkuLkk zuxk MkuLxhLkwt ykuÃkhuþLk MkUfzku fBÃÞwxh Lknª Ãkhtíkw MkðoMkoLku yuf s íku{ s MkuxyÃk yLÞ MÃkÄofku {kxu VkÞËkfkhf søÞkyu {qfðk{kt ykðu Au íku{ s íkuLku çkLke þfu Au. nk, fkhý fu ðuçkMkkExLke MÃkez íku{ s zuxk rzr÷ðhe ík{khk MkðohLkk MkwÔÞðÂMÚkík heíku [÷kððk {kxu Lkux Lkku÷us MkuxyÃk íku{ s ykuÃkhuþLk WÃkh s ðkíkkðhý Ãkqhwt Ãkkzðk{kt ykðu Au. rLkÄkorhík hnu÷e Au. ftÃkLke {kLku Au fu nßòhkuLke MktÏÞk{kt fBÃÞwxh 24 x fwýk÷ Ãktzâk 7 [k÷w hk¾ðk {kxu yrðhík MkðohLkku ðes ðÃkhkþ yLku íkuLkk fËLke ðes¤eLke sYrhÞkík hnu Au. zuxk MkuLxMko{kt Ëhuf òýfkhe MÃkÄofku {kxu VkÞËkfkhf Lkeðze þfu Au. Mkðoh yufçkeòÚke òuzkÞu÷kt nkuÞ Au íku{ s økwÃíkíkk ò¤ððk økqøk÷ íkuLkk zuxk MkuLxMkoLkk «kusuõx ÃkkuíkkLke {wsçk zuxkLkku Mxkuhus fhe hk¾u Au íku{ {kxu ¾kMk fheLku Limited Liability s {krníkeLkwt rðíkhý fhðk{kt Mkh¤íkk yLku Corporations (LLCs) Ãkhr{þLk ÷uíkkt nkuÞ ÍzÃkLkku ÏÞk÷ hk¾u Au. rðþk¤ fq®÷øk xkðMko Au su økqøk÷Lkk Lkk{Lkku WÕ÷u¾ Lk fhe Lapis Ãký Q¼kt fhðk{kt ykðu Au. zuxk MkuLxh{kt LLC (W¥kh fuhkur÷Lkk) yÚkðk Tetra LLC zuxkLke MkwhûkkLku ÷ELku fkuE Ãký rðLkkþfkhe (÷kuðk) íkhefu òýeíkwt nkuÞ Au. fux÷kt MkðoMkoÚke [k÷u Au økqøk÷Lke økkze? ½xLkkÚke çk[ðk {kxuLkwt ðkíkkðhý Ãký Q¼wt yk{ íkku fkuE [ku¬MkÃkýu LkÚke òýíkwt fu økqøk÷ fhðk{kt ykðu Au. økqøk÷Lkwt zuxk MkuLxh Mk¾ík heíku økkuÃkLkeÞ fux÷kt MkðoMko Ähkðu Au. Ãkhtíkw íku{ Aíkkt y{wf òýfkhe {wsçk Ãkqhk rðï{kt 15Úke ðÄw sux÷kt nkuÞ Au, fkhý fu?

CMYK

rðþk¤ zuxk MkuLxMko Q¼kt fhe 10,00,000Úke Ãký ðÄw MkðohLke Vkus økqøk÷u MktÃkqýo rðï{kt Vu÷kðe ËeÄe Au. su{kt Mk{økú þnuhku {wsçk MkðoMkoLkku Vu÷kðku fhðk{kt ykðu÷ku Au. su{kt MkkiÚke ðÄw fkÞohík zuxk MkuLxh y{urhfkLkk Ä z÷kMk þnuh{kt fku÷ÂBçkÞk LkËe rfLkkhu ykðu÷wt ‘«kusuõx 02’ Au. õÞkt ðMku÷kt Au økqøk÷ MkðoMkoLkkt økk{? y{urhfk{kt 12 ¼ÔÞ rðþk¤ zuxk MkuLxMko ykðu÷kt Au yLku yLÞ ÞwhkuÃk, LkuÄh÷uLz, ykuMxÙur÷Þk yLku çkuÂÕsÞ{ suðk Ëuþku{kt Au. y{urhfk{kt Ä z÷kMk, yux÷kLxk, ðŠsrLkÞk, r÷LkÞkuh, LkkuÚko fuhkur÷Lkk, MkkWÚk fuhkur÷Lkk íku{ s ßÞkuŠsÞk suðkt þnuhku{kt MkkiÚke {kuxkt zuxk MkuLxMko ykðu÷kt Au. ßÞkhu yLÞ þnuhkuLke ðkík fheyu íkku ÃkurhMk, ÷tzLk, nkUøkfkUøk, çkuE®søk, xkurfÞku, {kuMfku, ÍTÞwrh[ (ÂMðíÍh÷uLz), £uLfVxo (s{oLke), çkŠ÷Lk (s{oLke) suðkt þnuhku{kt Ãký MkðoMkoLkku yœku s{kðu÷ku Au. fux÷kt rðþk¤ nkuÞ Au zuxk MkuLxMko? òu fu økqøk÷ íkuLkk zuxk MkuLxhLke rðþk¤íkk õÞkhuÞ ònuh LkÚke fhíkwt. íku{ Aíkkt {¤u÷ {krníke yLkwMkkh z÷kÍÂMÚkík zuxk MkuLxh 68,680 [ku.VqxLke yuðkt ºký rçk®ÕzøMk ¾zuÃkøk Q¼kt Au. su{kt 20,000 [ku.Vqx yuzr{rLkMxÙuþLk, 16,000 [ku.Vqx f{o[kheykuLkkt fk{fks {kxu íku{ s 18,000 [ku.Vqx fqr÷tøk xkðMko {kxu Vk¤ðkÞu÷e Au. ßÞkhu r÷LkÞkuh yLku LkkuÚko fuhkur÷Lkk{kt ykðu÷k þnuh{kt yLkw¢{u 1,39,797 yLku 3,37,008 [ku.VqxLkku rðMíkkh Ähkðu Au. su økqøk÷Lku ytËksu 67 fhkuz{kt Ãkzâwt Au yu{ fnuðkÞ Au. zuxk MkuLxMko ÃkkA¤ fux÷ku ¾[o? ð»ko 2007{kt økqøk÷Lkk zuxk MkuLxhLku ÷økíkkt Ëhuf «kusuõx {kxu ytËksu Y.27 yçksLkku {kíkçkh ¾[o ÚkkÞ Au. su{kt çku rçk®ÕzøkLkk çkktÄfk{, ykuÃkhuþLk fkuMx, EL£kMxÙõ[h, VurMkr÷xeÍ, fBÃÞwxMko ðøkuhuLkku Mk{kðuþ ÚkkÞ Au. økqøk÷Lkk yLkwMkkh ð»ko 2006{kt zuxk MkuLxh ÃkkA¤Lkku ¾[o Yk.90 yçks sux÷ku ÚkÞku níkku ßÞkhu ð»ko 2007{kt Yk.98 yçksLkku ¾[o økqøk÷u ¼kuøkÔÞku níkku.

íktËwhMíkeLke Ëw~{Lk rMkrhÞ÷ku xeðe rMkrhÞ÷kuLku fkhýu {rn÷kykuLkk SðLk{kt nðu Lkðku ÂxTðMx ykÔÞku Au. {rn÷kykuLke VuþLk yLku ðkík[eík fhðkLke þi÷e s Lknª, íku{Lke ¾kýe-Ãkeýe yLku Mkqðk-QXðkLkku Mk{Þ Ãký nðu rMkrhÞ÷ku Ãkh rLk¼oh nkuÞ Au. íkuLkk Ãkrhýk{u {rn÷kykuLku hkºku Mk{ÞMkh Ÿ½ ™Úke ykðíke, Mkðkhu {kuzk QXu Au, yk¤Mk ÚkkÞ Au yLku Mð¼kð [erzÞku ÚkE òÞ Au. íkuLku ¢kurLkf Vurxøk rMkLzÙku{ fnu Au. íkuLkkÚke MkkiÚke ðÄw ÃkhuþkLke ¼kuøkððe Ãkzu Au nkE ç÷z«uþh yLku MkwøkhLkk ËËeoykuyu. nuÕÚk rnLxTMk rËÕne zkÞkrçkxeMk rhMk[o MkuLxhLkk yuf yÇÞkMk{kt yk Ãkrhýk{ku òuðk {éÞkt níkkt. ykðk 140 ÷kufku Ãkh fhðk{kt ykðu÷k yÇÞkMk{kt 100 {rn÷kyku Ãký Mkk{u÷ níke. rLkÞr{íkÃkýu Ëðkyku ÷uðk Aíkkt íku{Lkwt ç÷z«uþh yLku Mkwøkh fLxÙku÷{kt ykðíkwt Lknkuíkwt. MkuLxhLkk yæÞûk zku. yu. fu. ®ÍøkLku sýkÔÞwt níkwt fu, “½ýkt {rnLkkykuÚke y{khe ÃkkMku hkºku Ÿ½ Lk ykðíke nkuÞ, Mð¼kð çkË÷kE hÌkku nkuÞ, Mð¼kð [erzÞku ÚkE hÌkku nkuÞ íkuðe VrhÞkË MkkÚku ËËeoyku ykðíkk níkk. ykðk ËËeoyku Mkðkhu {kuzu MkwÄe Ÿ½íkk hnuíkk nkuðkÚke {ku‹Lkøk ðkuf {kxu LkÚke sE þfíkk. yk¾ku rËðMk {kÚkwt Ëw¾u Au yLku þheh{kt f¤íkh ÚkkÞ Au. MkwMíkeLkku yLkw¼ð ÚkkÞ Au. ç÷z «uþh, Mkwøkh yLku þhehLkwt ðsLk Ãký ðÄe òÞ Au.” Ëðkyku ykÃkðk Aíkkt fkuE VkÞËku Lk ÚkÞku íÞkhu yk ËËeoykuLkk ÃkrhðkhsLkku MkkÚku ðkík fhðk{kt ykðe. íÞkhu ¾çkh Ãkze fu ík{k{ {rn÷kyku hkíkLkk ykX ðkøÞkÚke 12 ðkøÞk MkwÄe Mk¤tøk xeðe rMkrhÞ÷ku òuíke níke yLku íku{Lku xeðe rMkrhÞ÷ òuðkLke Lkk Ãkkzðk{kt ykðu, íkku íku Lkkhks ÚkE síke níke. íku{Lku yk rMkrhÞ÷kuLke ÷ík ÷køke [qfe níke. zku. ®ÍøkLk fnu Au, “yk {rn÷kyku hkíkLkk 12 ðkøÞk MkwÄe rMkrhÞ÷ òuíke níke. yLku íÞkh ÃkAe yuf f÷kf MkwÄe rMkrhÞ÷{kt [k÷e hnu÷e ½xLkkyku rðþu rð[khíke hnuíke níke, suLkk fkhýu Ÿ½ ykðíkkt-ykðíkkt yuf-ËkuZ ðkøke síkku níkku. íkuLkk fkhýu íku{Lkk þhehLke yk¾e rMkMx{ rzMxçko ÚkE økE níke. íkrçkÞík çkhkçkh Lk nkuðkÚke Ãkrhðkh MkkÚkuLke íku{Lke ðíkoýqtf Ãký ¾hkçk ÚkE økE níke, suLke yMkh fkixwtrçkf MktçktÄku Ãkh Ãký Ãkze níke.” ßÞkhu yk {rn÷kykuLkwt fkWLMku®÷øk fhðk{kt ykÔÞwt yLku hkºku 9 ðkøÞu s{eLku 11 ðkøÞk MkwÄe{kt MkqE sðkLkwt yLku rLkÞr{íkÃkýu {ku‹Lkøk ðkuf yLku yuõMkhMkkRÍ fhðkLke Mkq[Lkk ykÃkðk{kt ykðe, íkku 10 rËðMk{kt s çkÄwt Lkku{o÷ Úkðk {ktzâwt. zku. ®ÍøkLk fnu Au fu, “nk÷Lkk Mk{Þ{kt xeðe WÃkh Ëþkoðkíke {kuxk¼køkLke rMkrhÞ÷ku{kt xuLþLk Ëu¾kzðk{kt ykðu Au yLku {rn÷kyku ÃkkuíkkLke òíkLku íkuLke MkkÚku Mkktf¤e ÷u Au. yk rMkrhÞ÷ òuðk yLku Ÿ½ðkLke ðå[u ykuAk{kt ykuAwt çku f÷kfLkwt ytíkh nkuðwt òuEyu.”


CMYK

k çkwÄðkh k 22 MkÃxuBçkh k h010

3P hks{k

yk fku÷{{kt hks{kLkkt ðkhtðkh ð¾ký Mkkt¼¤eyu Aeyu. íkuLke rðrðÄ ðkLkøkeyku Mkq[ðþku. (5LLkk, h{k, rLkhw íkÚkk yLÞ çknuLkku, rðh{økk{) 3P yux÷u Power Paked Pulse. nk, fXku¤{kt òu MkkuÞkçkeLkLkwt MÚkkLk «Úk{ Au íkku hks{kLkwt sYh rîíkeÞ MÚkkLk økýe þfkÞ. íku Wå[ fûkkLkwt Ãkku»ký Ãkqhwt Ãkkzu Au. yk “nkE rf[Lk õðuheÍ «kuxeLk fXku¤” Ãknu÷kt íkku økwshkík{kt ¾kMk Lknkuíkwt ðÃkhkíkwt «ku.hu¾k {nuíkk (Vqz LÞqqrxÙþLk) Ãkhtíkw nðu MkkuÞkçkeLk yLku hks{k yk çktLku fXku¤ òýeíkkt çkLke økÞkt Au. [kELkeÍ yLku {uÂõMkfLk ðkLkøkeykuLke MðefkÞoíkkLke MkkÚku MkkÚku yk fXku¤Lkku ðÃkhkþ ðÄíkku økÞku Au. þkfknkh{kt «kuxeLk ðÄkhðk {kxu yk Mkkhe ¾kã [es Au. rçkLMk ykuLk xkuMx, hks{k Mku÷kz, xkfkuÍ, çkuEõz zeþ, rçkhÞkLke yk{ yLkuf ðkLkøkeyku{kt hks{kLkku WÃkkuÞøk fhe þfkÞ Au. hks{kLkku çkkÞkuzuxk yk «{kýu Au. ¾qçk MkhMk «kuxeLk (23 økúk{), LknªðíkT [hçke (1.3 økúk{), Mkkhk «{ký{kt VkEçkh (4.8 økúk{), 346 fu÷he, ¾qçk Mkkhk fu÷~Þ{ íkÚkk VkuMVhMk (260 r{. økúk{ yLku 410 r{. økúk{), Mkkhk «{ký{kt ykÞLko (5.1 r{r÷økúk{). LkkUÄ ÷uðe ½xu fu hks{k{ktÚke fkuE rðxkr{Lk {¤íkkt LkÚke.

Mkk{økúe : (1) 1kk ðkzfe hks{k (8 f÷kf Ãk÷k¤eLku «uþh fqf fhu÷k) (2) 4 Lktøk {kuxk çkxkfk. (3) 1 fktËku, 1 xk{uxwt, 1 xe. MÃkqLk Aeýu÷wt ykËw, 1 ÷e÷wt {h[wt, 0k xe. MÃkqLk ÷k÷ {h[wt, h ÷®ðøk, h xwfzk íks, ¼¼hkððk {kxu [e÷e ^÷uõMk, 5 f¤e ÷Mký. (3) h xu. MÃkqLk x{kxku fu[Ãk, 3 xu. MÃkqLk Aeýu÷wt [eÍ, 1 xe. MÃkqLk çkxh, 1 xu. MÃkqLk íku÷ (4) 5 Lktøk Ãkk÷fLkkt ÃkkLk. (5) 0kk fÃk ÔnkEx MkkuMk. heík : (1) shk fzf hnu íku heíku çkxkfkLku çkkVðk. Aku÷eLku òze M÷kEMk fhðe. WÃkh íkÚkk Lke[uLkku økku¤kfkh ¼køk fkÃke Lkkt¾e çkkhef Mk{khðku. (2) fktËkLku Aku÷eLku Íeýkt Mk{khðk. xk{uxkLkk LkkLkk fxfk fhðk. (3) íku÷ økh{ {qfe íks, ÷®ðøk Lkkt¾eLku fktËk Mkktík¤ðk. Úkkuze ðkh çkkË xk{uxkt íkÚkk Íeýwt Mk{khu÷wt ÷Mký, ykËw Lkkt¾ðk. (4) Mkktík¤ðkLkwt [k÷w hk¾e Mk{khu÷e Ãkk÷f W{uhðe. (5) AuÕ÷u çkkVu÷k hks{k íkÚkk çkxkfkLkk Íeýkt fxfk Lkkt¾e «{kýMkh {eXwt, ÷k÷ {h[wt, ¾ktzu÷wt ÷e÷wt {h[wt Lkkt¾e {ìþh ðzu hks{kLku yÄf[hk fhe Lkkt¾ðk. (6) LkkuLk Mxef{kt Úkkuzwt íku÷ {qfe çkxkfkLke M÷kEMk ykAe økw÷kçke þufðe. (7) ykuðLkLke xÙu{kt çkxh ÷økkðe çkxkfkLke M÷kEMk økkuXðeLku {qfðe. (8) Ëhuf WÃkh hks{kLkwt Úkkuzwt Ãkqhý {qfe x{kxku fu[Ãk íkÚkk ÔnkEx MkkuMk Lkkt¾ðk. WÃkh Aeýu÷wt [eÍ ¼¼hkðe økh{ ykuðLk{kt ðkLkøke çkuEf fhðe. økw÷kçke ÚkkÞ yux÷u çknkh fkZe íkhík Mkðo fhðe.

hks{k zeÃk

hks{k rðÚk fkuLko r[ÃMk

Mkk{økúe : (1) 1 ðkzfe hks{k zeÃk çkkVu÷k hks{k (8 f÷kf Ãk÷kéÞk çkkË). (2) 1 Lktøk LkkLkku fktËku (çkkhef Mk{khu÷ku) (3) {eXwt, h xu. MÃkqLk x{kxku fu[Ãk, h xu. MÃkqLk Aeýu÷wt [eÍ, 0kk xe. MÃkqLk ÷k÷ {h[wt, 0k xe. MÃkqLk {heLkku ¼qfku. (4) 0kk xe. MÃkqLk çkxh 0kk xe. MÃkqLk rðLkuøkkh. (5) h xe. MÃkqLk çkkhef Mk{khu÷wt ÷e÷wt ÷Mký. heík : (1) çkxh økh{ {qfe fktËku Mkktík¤ðku. (h) Úkkuze ðkh çkkË çkkVu÷k hks{k íku{kt W{uhðk. (3) {eXwt, ÷k÷ {h[wt íkÚkk {heLkku ¼qfku Lkkt¾e n÷kððwt. (4) íÞkhçkkË ÷e÷wt ÷Mký, x{kxku fu[Ãk íkÚkk [eÍ Lkkt¾e Lke[u Wíkkhe ÷uðwt. (5) Xtzwt Ãkzu yux÷u ç÷uLzh{kt ¢þ fhe Mkwtðk¤wt çkLkkððwt. rðLkuøkkh W{uhðku. (6) çknkh fkZe LkkLkk çkkW÷{kt {qfðwt. çkkW÷Lku {kuxe zeþLke {æÞ{kt {qfe ykswçkkswyu Ãkxuxku ðuVMko fu¤kLke ðuVh fu MkkuÕxuz rçkÂMfx {qfeLku Mkðo fhðwt. LkkUÄ : hks{kLkwt r{©ý ½è ÷køku íkku Úkkuzwt Ãkkýe W{uhðwt.

zkÞkrçkxeMk rðþuLke ¼ú{ýktyku økhLku zkÞkrçkxeMkLkwt fkhý {kLkðk{kt ykðu Au. ßÞkhu nfefík yu Au fu Mkwøkh ‘yuBxe fu÷uhe’Lkku Mkúkuík Au. yux÷u yuðe fu÷uhe suLkkÚke Wòo íkku {¤u Au, Ãkhtíkw Ãkku»ký LkÚke {¤íkwt. íku{ Aíkkt yuf ðkík Mk{sðe sYhe Au fu - ykÃkýwt rË{køk ÞkuøÞ heíku fk{ fhu íku {kxu ø÷qfkuÍ sYhe Au yLku ø÷qfkuÍLke ÃkqŠík MkwøkhÚke s ÚkkÞ Au. zkÞkrçkxeMk Úkðk ÃkkA¤Lkwt MkkiÚke {kuxwt fkhý Mkwøkh {LkkÞ Au, Ãkhtíkw ðkMíkð{kt ÃkurL¢ÞkMk çkhkçkh fk{ Lk fhu íkuLkk fkhýu zkÞkrçkxeMk ÚkkÞ Au. MkwøkhLku yuLkSo{kt YÃkktíkrhík fhðk {kxu ÃkurL¢ÞkMk{kt RLMÞwr÷Lk çkLku Au. òu RLMÞwr÷Lk çkhkçkh heíku Lk çkLkíkwt nkuÞ, fu ÃkAe íkuLkku çkhkçkh WÃkÞkuøk Lk ÚkE þfíkku nkuÞ, íkku hõík{kt {kuxk¼køkLke Mkwøkh VÞko hk¾u Au, suLkk fkhýu ÷kune ½è {urzf÷ fuÃMÞw÷ ÚkELku fkurþfkykuLku LkwfMkkLk ÃknkU[kzu Au yLku íku s zkÞkrçkxeMk Úkðk ÃkkA¤Lkwt {wÏÞ fkhý Au. {kLÞíkk : ðÄw Ãkzíkwt øk¤Ãký ¾kðkÚke zkÞkrçkxeMk ÚkkÞ Au. íkÚÞ : RLMÞwr÷Lk çkLkkðLkkhe 90 xfkÚke ðÄkhu fkurþfkyku ¾hkçk nkuðkÚke xkRÃk-1 zkÞkrçkxeMk ÚkkÞ Au, su ÃkurL¢ÞkMk{kt {kusqË nkuÞ Au. íkuLku øk¤Ãký MkkÚku fþe ÷uðkËuðk LkÚke. íkuÚke ík{u EåAku íkux÷wt øk¤Ãký ¾kE þfku Aku. ÃkurL¢ÞkMk õÞkhuf Mkk{kLÞ fhíkkt ðÄkhu «{ký{kt RLMÞwr÷Lk çkLkkððk {ktzu, íÞkhu xkRÃk-xw zkÞkrçkrxMk ÚkðkLke þõÞíkk ðÄe òÞ Au. {kLÞíkk : zkÞkrçkxeMkLkk ËËeoyku øk¤Ãký LkÚke ¾kE þfíkk. íkÚÞ : zkÞkrçkxeMkLkk ËËeo y{wf {ÞkoËk MkwÄe Mk{íkku÷ yknkhYÃku {eXe [esðMíkwyku ¾kE þfu Au. çkMk, íku{ýu {kºk íku{Lkk zkÞux{kt fkçkkuonkEzÙuxLkk «{kýLku çku÷uLMk fhðkLke sYh nkuÞ Au. yk{ íkku, øk¤e ðMíkwyku Võík fu÷uhe ykÃku Au, íkuLkkÚke þhehLku fkuE Ãkku»ký LkÚke {¤íkwt. íkuÚke økéÞwt ykuAwt ¾kyku, Ãký MktÃkqýoÃkýu çktÄ Lk fhe Ëku. {kLÞíkk : zkÞkrçkxeMkLkk ÃkuþLxu ykuAk fkçkkuonkRzÙuxÞwõík ¾kuhkf ÷uðku òuEyu. íkÚÞ : fkçkkuonkRzÙuxÞwõík ¾kuhkf{ktÚke yuLkSo {¤u Au, íkuÚke þheh {kxu íku yíÞtík sYhe Au. òu Mk{íkku÷Ãkýu íku yknkh{kt ÷uðk{kt ykðu, íkku íkuLkkÚke þhehLku fkuE LkwfMkkLk LkÚke Úkíkwt. ykuAk fkçkkuonkRzÙuxÞwõík ¾kuhkf «kuxeLk yLku VuxÚke ¼hÃkqh nkuÞ Au. Ãkhtíkw ðÄkhu Vux yLku «kuxeLkÞwõík yknkhÚke ÓËÞ yLku rfzLkeLku ÷økíke rçk{kheykuLkwt òu¾{ ðÄe òÞ Au. zkÞkrçkxeMkLkk ËËeoykuyu fkçkkuonkRzÙux «{kýMkh {¤e hnu íkuðku yknkh ¾kðku òuEyu.

Mkw

õðuheÍ

hks{k Ãkxuxku çkuEõz zeþ

Mkk{økúe : (1) 1 ðkzfe çkkVu÷k hks{k (8 f÷kf Ãk÷kéÞk çkkË «uþh fqf fhu÷k)(. (2) 1 Mkqfku fktËku, fxfku fkuçke[, LkkLkwt fuÃMkef{, 1 xk{ux,tw 1 ÷e÷ku fktËku. (3) {eXw,t 0k xe. MÃkqLk {heLkku ¼qfku, 0k xe. MÃkqLk ÷k÷ {h[w,t 1 Lktøk ÷e÷wt {h[w,t 1 xe. MÃkqLk rðLkuøkkh. (4) 1 xe. MÃkqLk íku÷, 3 xu. MÃkqLk Aeýu÷tw [eÍ (fq®føk [eÍ ÷uð.tw ) heík : 1) fkuçke[Lku Ãkkík¤wt ÷ktçkwt fkÃkðwt. fuÃMkef{Lkk LkkLkk fxfk fhðk. ÷e÷k fktËkLkk ÷e÷k ¼køk MkkÚku Íeýkt fxfk fhðk. xk{uxktLkk LkkLkk fxfk fhðk. (h) íkiÞkh fhu÷kt çkÄkt þkf ¼uøkkt fhe çkkhef Mk{khu÷wt ÷e÷wt {h[wt, {he íkÚkk rðLkuøkkh Lkkt¾ðk. n÷kðeLku £es{kt hk¾ðwt. (3) fktËkLku Aku÷eLku çkkhef Mk{khðku. íku÷ økh{ {qfe Mkktík¤ðku. çkkVu÷k hks{k W{uhe {eXwt íkÚkk ÷k÷ {h[wt Lkkt¾ðk. (4) n÷kðeLku Lke[u Wíkkhe {ìþh ðzu yÄf[hk fhðk. (5) £es{ktÚke Mk÷kz fkZe [Ãkxe {eXwt Lkk¾ðwt. Xtzk ÚkÞu÷k hks{k ¼u¤ððk. (6) fkuLko r[ÃMk WÃkh [eÍ ÃkkÚkhe ykuðLk xÙu{kt økkuXððe. ykuðLk{kt WÃkhÚke økh{e ykÃke Úkkuze ðkh çkuEf fhðe. (7) çknkh fkZe {kuxe zeþ{kt økkuXððe. WÃkh hks{k Mk÷kz ÃkkÚkhe ðkLkøke íkhík Mkðo fhðe. fkuLko r[ÃMk : 0-kk ðkzfe {fkELkku ÷kux + 0kk ðkzfe {UËku, {eXwt, 0kk xe. MÃkqLk ykuhuøkLkku, 0kk xe. MÃkqLk [e÷e ^÷uõMk, 1 xe. MÃkqLk .íku÷. heík : çkÄwt ¼uøkwt fhe ÃkkýeÚke fXý ÷kux çkktÄðku. Úkkuze ðkh çkkË {Mk¤eLku {kuxk Ãkkík¤k hkux÷k ðýðk. íku{ktÚke {kuxk rºkfkuý fkÃke økh{ íku÷{kt økw÷kçke ík¤eLku Lkk[kuÍ íkiÞkh fhðk.

«&™ : nwt 47 ð»koLkku Ãkrhýeík Awt. {khu çku MktíkkLk Au. AuÕ÷k yufkË ð»koÚke {khwt rþ&™ çkhkçkh fzf LkÚke Úkíkwt. Mkt¼kuøk fhíke ð¾íku Ãký fzf LkÚke nkuíkwt yLku M¾÷Lk Ãký íkhík s ÚkE òÞ Au. Ãký Lkh{ yðMÚkk{kt s ðeÞo Lkef¤e òÞ Au. Mkt¼kuøk fhðk{kt {ò LkÚke ykðíke. þwt fhðwt? {Lku MkòíkeÞ Mk{køk{ Ãký øk{u Au. MkòíkeÞ MktçktÄLku fkhýu íkku ®÷øk WíÚkkLk Lk ÚkkÞ yuðwt Lknª nkuÞ Lku? s÷ËeÚke rðøkíkðkh sýkðþku. rþ&™ W¥kuSík hk¾ðk þwt WÃkkÞ fhðku? Mkt¼kuøk fhíke ð¾íku òuhËkh Mkt¼kuøk fhðkLkwt {Lk nkuÞ Au Ãký ÞkurLk «ðuþ çkks íkwhtík M¾÷Lk ÚkE òÞ Au. íkuLkk fkhýu Mkt¼kuøkLkku ykLktË ÷E þfkíkku LkÚke. sðkçk : ík{khe {wÏÞíðu íkf÷eV yu Au fu ðeÞo s÷Ëe Aqxe òÞ Au yLku ík{khwt rþ&™ Mkt¼kuøk ð¾íku fzf LkÚke hnuíkwt. ík{khe ô{h Ãký 47 ð»koLke Au. yk ô{h{kt þkherhf íkf÷eVku ½ýe nkuÞ yLku yuLku ÷ELku Ãký rþ&™ xèkh Lk hnu. íkku Ãknu÷kt Mkkhk zkuõxh MkkÚku fLMk®Õxøk fhe, ÞkuøÞ ÷kune ðøkuhuLkku rhÃkkuxo fZkððk sYhe Au. íÞkhçkkË rLkËkLk fhe þfkÞ fu ík{Lku LkÃkwtMkfíkkLke íkf÷eV Au fu þe½úÃkíkLkLke. çktLku {kxu ÞkuøÞ E÷ks Au. ®[íkkLke sYh LkÚke. nðu çkeòu {qtÍðíkku Mkðk÷ yu Au fu þwt MkòíkeÞ MktçktÄLku fkhýu ®÷økLkwt WíÚkkLk Lk ÚkkÞ yuðwt íkku Lknª nkuÞ Lku? yuLkk sðkçk{kt yux÷wt s fnuðkLkwt fu nMík{iÚkwLk, MkòíkeÞ fu rðòíkeÞ Mkt ç kt Ä Úke rþ&™ fzf hnuðk{kt fkuE Vhf LkÚke Ãkzíkku

hks{k ZkUMkk Mkk{økúe : (1) 2 ðkzfe ZkUMkkLkwt ¾ehwt. (2) 0kkk ðkzfe hks{k, 1 Lktøk çkxkfku, 1 fktËku. (3) {eXwt, 1 xe. MÃkqLk ðkxu÷k ykËw-{h[kt, 0kk xe. MÃkqLk ÷k÷ {h[wt, 1 xe. MÃkqLk ÷ªçkwLkku hMk, [Ãkxe íks, ÷®ðøk, {heLkku ¼qfku, 1 xu. MÃkqLk Mk{khu÷e fkuÚk{eh (4) 1 xu. MÃkqLk íku÷. ZkUMkk ík¤ðk {kxu íku÷, h xe. MÃkqLk çkxh. heík : (1) hks{kLku 8Úke 9 f÷kf Ãk÷kéÞk çkkË «uþh fqf fhðk. [k¤ýe{kt fkZe rLkíkkhðk. (h) çkxkfkLku çkkVe Aku÷eLku Íeýku Mk{khðku. fktËkLku Ãký Aku÷eLku Íeýku Mk{khðku. (3) íku÷ økh{ {qfe fktËku Mkktík¤ðku. Úkkuze ðkh çkkË hks{k W{uhðk. {ìþhÚke ËçkkðeLku Úkkuzk yÄf[hk fhðk. (4) hks{k{kt Mk{khu÷ku çkxkfku Lkkt¾e {eXwt, ykËw-{h[kt, ÷k÷ {h[wt, ÷ªçkwLkku hMk, íks-÷®ðøkLkku ¼qfku íkÚkk fkuÚk{eh Lkkt¾ðk. (5) çkhkçkh n÷kðeLku ZkUMkkLkwt Mx®Vøk íkiÞkh fhðwt. (6) ZkUMkkLke íkðe økh{ {qfe Mknus íku÷ ÷økkððwt.ZkUMkkLkk ¾ehk{kt {eXwt íkÚkk [Ãkxe nªøk Lkkt¾ðk. (7) yuf ZkUMkku ÃkkÚkhe Lke[uÚke Mknus økw÷kçke Úkðk Ëuðku. yzÄk ¼køk{kt Ãkqhý ÃkkÚkhe íkuLkk WÃkh çkxhLkku LkkLkku fxfku {qfðku. (yk MkkÚku Úkkuztw Aeýu÷wt [eÍ Ãký ¼¼hkðe þfkÞ. ÞwðkÃkuZeLku sYh øk{þu.) (8) çkkfeLkku ZkUMkkLkku ¼køk íkuLkk WÃkh ðk¤eLku ZkUMkku íkiÞkh fhðku. (9) çktLku çkkswyuÚke økw÷kçke ÚkkÞ yux÷u zeþ{kt ÷ELku [xýe íkÚkk Mkt¼kh òuzu Mkðo fhðku.

MkòíkeÞ MktçktÄku Mk{køk{{kt Lkzu?

yux÷u {Lk{kt ðnu{, ¾kuxe Äkhýk, {eÚk nkuÞ fu MkòíkeÞ MktçktÄÚke Mk{MÞk Q¼e ÚkE Au íkku yu ðnu{ fkZe Lkk¾òu. nwt yuf rððkrník Ãkwhw»k Awt. {khk ÷øLkLku çku ð»ko ÚkÞkt Au. {U ðå[u yuf {rnLkk Ãknu÷kt çknkh òíkeÞ Mkw¾ {kÛÞwt níkwt yLku yu ð¾íku {U fkuLzku{ ðkÃkÞwO níkwt Aíkkt {khu òýðwt Au fu {Lku yu[ykEðe ÚkE þfu? yu {kxu {khu õÞkt íkÃkkMk fhkððe? nwt {khe ÃkíLke MkkÚku Mk{køk{ LkÚke fhe þfíkku. sðkçk : yu [ ykEðe yu f ðkEhMk Au . su E÷u õ xÙ k u L k {kE¢kuMfkuÃkeÚke òuE þfkÞ Au.yuf

ÔÞÂõík Ãkwhw»k fu †e yu[ykEðeÚke Ãkezkíke nkuÞ yLku íku òu çkeS ÔÞÂõík MkkÚku Mkt ¼ ku ø k fhu íkku yu f ÔÞÂõík{ktÚke çkeS ÔÞÂõík{kt ðkEhMk «ðu þ e þfu , su L ku yu [ ykEðeLkw t ELVu õ þLk fu [u à k ÷køÞku yu { fnuðkÞ. Mkt¼kuøkÚke yuf Ãkerzík ÔÞÂõíkÚke çkeS ÔÞÂõík{kt yu[ykEðe ðkEhMk Lk «ðuþu yu {kxu Mknu÷ku WÃkkÞ Au fkuLzku{ ðkÃkhðwt. ík{khk fuMk{kt ík{u fkuLzku{ ðkÃkÞwO Au yu Mkkhe ðkík Au. ík{u Mkt¼kuøk fkuLke MkkÚku fÞkuo? ÃkiMkk ykÃkeLku? suLku ykÃkýu ðu~Þkøk{Lk fneyu Aeyu yÚkðk yksfk÷ ðu ~ Þk yÚkðk çkòhw †e {kxu ykÃkýu fku{ŠþÞ÷

{krMkf Ãknu÷kt yLku {krMkf ð¾íku Úkíke íkeðú Ãkezk

Ãkýu òuE þfeyu Aeyu fu, ðíko{kLk Þwðíkeyku{kt {krMkf MktçktrÄík Mk{MÞkykuLkwt «{ký Ãknu÷ktLkk Mk{Þ fhíkkt ðæÞwt Au. yk Mk{MÞkyku{kt yrLkÞr{ík {krMkf[¢, {krMkf Ãkqðuo ÃkuxLkk Lke[uLkk ¼køk{kt íkeðú Ãkezk, þkherhf-{kLkrMkf f{òuhe, {kLkrMkf [erzÞkÃkýwt, {kÚkkLkku Ëw¾kðku, {krMkf †kðLkwt yíÞrÄf {kºkk{kt ykððwt, yÚkðk yíÞÕÃk {kºkk{kt ykððwt, {rMkf Mk{Þu Ëkn çk¤íkhk Úkðe ðøkuhuLkku Mk{kðuþ ÚkkÞ Au. yk çkÄe Mk{MÞkyku{kt yk ð¾íku {krMkf Ãkqðuo íku{s {krMkf Mk{Þu Úkíke íkeðú Ãkezk rðþu òuEþt. Mkk{kLÞ heíku 12-13 ð»koLke ô{hu rfþkuheyku{kt {krMkfLke þYykík ÚkkÞ Au. þYykíkLkkt yuf - çkuð»kkuo MkwÄe yk {krMkf yrLkÞr{ík heíku Úkíkwt nkuÞ Au. suLkwt {wÏÞ fkhý çkesøkútÚkeykuLke yrðfrMkík yðMÚkk nkuÞ Au, Ãkhtíkw ßÞkhu çkesøkútÚkeyku ÃkqýoYÃkÚke rðfrMkík ÚkE òÞ Au íÞkhu {krMkf[¢

yk Mk{Þ{kt

rLkÞr{ík ÚkE òÞ Au. íku{Lku ykðwt yÃkuûkkf]ík ykuAwt Úkíkwt òuðk {¤u r[rfíMkkþk†ku{kt 27Úke 32 rËðMk{kt Au. yk WÃkhktík †eLke {kLkrMkf ÂMÚkrík yk {krMkf[¢Lku Lkku{o÷ økýkðkÞ Au. Aíkkt «fkhLke rðf]rík WíÃkLLk fhðk{kt fkhý¼qík ykËþo Mk{Þøkk¤ku 28 rËðMkLkku Au. çkLke þfu Au. su †eyku {kLkrMkf yLku íkuLkk {krMkf†TkðLkku Mkk{kLÞ fk¤ ºkýÚke Ãkkt[ MðYÃk rðþu y¿kkLk Au yÚkðk yk «r¢Þk rËðMkLkku økýðk{kt ykðu Au. yLku íku{kt «Úk{ «íÞu ½]ýk Mkuðu Au fu íkuLku hkuøkYÃk {kLku Au çku rËðMk Ëhr{ÞkLk MkðkorÄf hõík†kð Úkíkku íku{Lku {kLkrMkf yMðMÚkíkk WíÃkLLk ÚkE òÞ nkuÞ Au. yk 3Úke 5 rËðMk Ëhr{ÞkLk Mkk{kLÞ Au. yLku íkuLkku MkeÄku «¼kð {krMkf[¢ Ãkh heíku 60Úke 250 r{r÷. hõíkLkku †kð ÚkkÞ Au. Ãkzíkku òuðk {¤u Au. ¼kðLkkí{f W¥kusLkkyku ykLkkÚke òu ðÄkhu hõík†kð ÚkkÞ íkku íku Ãký íku{kt MknkÞf fkhýYÃku òuzkíke nkuÞ Au. †e{kt hõíkkÕÃkíkkøk¼koþÞLke çke{kheyku yuLkur{Þk WíÃkLLk ÚkE ykhkuøÞ yLku yki»kÄ yÚkðk íkuLkk rðfkMk{kt þfu Au.{krMkf[¢Lke yz[ýku ykððkÚke Ãký ðiã «þktík yu{. økkiËkLke MkkÚku Ãkezk Úkíke nkuÞ íkuðwt {krMkf Ãkqðuo Ãkezk WíÃkLLk yLkuf rfþkuheyku{kt òuðk Úkíke nkuÞ Au. ykðe Ãkezk {¤u Au. yk Ãkezk Mkk{kLÞÚke ÷ELku íkeðú {krMkf ykððkLkk ½ýk rËðMk Ãknu÷ktÚke þY «fkhLke nkuÞ Au. Ãkezk {wÏÞíðu ÃkuxLkk ÚkE òÞ Au yLku f{h íkÚkk st½kyku{kt Lke[uLkk ¼køk{kt yLku f{hLkk ÃkkA¤Lkk yrÄf «{ký{kt yLkw¼rðík ÚkkÞ Au. ¼køk{kt òuðk {¤íke nkuÞ Au. su †eyku{kt «e {uLMx›y÷ xuLþLkÚke Ãkerzík †eyku{kt çkesøkútÚkeyku Ãkqýo YÃkÚke rðfrMkík ÚkE òÞ Au {krMkf Ãkqðuo [kh-Ãkkt[ rËðMkÚke ÃkuzwLkk

¼køk{kt ÃkezkLkku ykht¼ ÚkE òÞ Au. ÃkuxLkk Lke[uLkk ¼køk{kt nðk ¼hkE økE nkuÞ yuðwt ÷køku Au. yk WÃkhktík MíkLk-ðûk «Ëuþ{kt ¾U[ký, øk¼koþÞ MktçktÄe fkhýku hnu÷kt nkuÞ Au. íkuÚke ðÄkhu Ãkzíke íkf÷eVLkk Mk{Þu rLk»ýkík ðiã zkuõxhLke Mk÷kn yð~Þ ÷uðe òuEyu. su{Lku ykðe VrhÞkË hnuíke nkuÞ íku{ýu ¾kuhkf{kt {eXk-Lk{fLkwt «{ký ½xkze Ëuðwt òuEyu. yrÄf Ãkezk{kt Ãkezkþk{f yki»kÄeykuLkku «Þkuøk fhe þfkÞ. {krMkf yu †eLkk SðLkLke rLkÞr{ík, yrík ykð~Þf yLku «kf]ríkf «r¢Þk ½xLkk Au. íku MðMÚk SðLkLkku yuf MðMÚk ÔÞðnkh Au. Ëhuf †eyu yk ðkíkLkku Mk{SLku Mðefkh fhðku òuEyu. ykx÷e ðkík Mk{S ÷uðkÚke s ½ýe ðkh {krMkf MktçktÄe {kuxe {kuxe íkf÷eVku Ëqh ÚkE síke òuðk {¤u Au. yLku rððknkuÃkhktík Ãký ykðe Mk{MÞkyku ykÃkkuykÃk Mk{kÃík ÚkE síke òuðk {¤u Au.

CMYK

«&™ : ç÷uLz zkÞx yux÷u þwt? ç÷uLz zkÞx yk{ íkku Ãkku»kýLke árüyu Mk{íkku÷ s nkuÞ Au, Ãkhtíkw íku{kt {he, {Mkk÷k, íkuòLkkLke íkÆLk økuhnkshe nkuÞ Au. MxÙkUøk fkuVe fu [kLkku Ãký íku{kt Mk{kðuþ Úkíkku LkÚke. W»ýíkk{kLkLke árüyu Ãký çknw økh{, çknw Xtze ðkLkøkeykuLkku íÞkøk fhðk{kt ykðu Au. Ãkk[Lk yðÞðku{kt yLku ¾kMk fheLku sXh{kt íkf÷eV nkuÞ íÞkhu ykðk ç÷uLz zkÞx yÃkkÞ Au. íkeðú MkwøktÄðk¤k ¾kãkuLku Ãký yknkh{ktÚke çkkfkík hk¾ðk{kt ykðu Au. Ëk.ík. fktËk, ÷Mký. «&™ : {¾kýkLkwt Ãkku»ký{qÕÞ þwt? {¾kýk yu f{¤Lkk Lke[uLkk ¼køk{ktÚke Lkef¤íkk çkeÞkLke Äkýe VkuzeLku çkLkkððk{kt ykðíke ¾kã[es Au. íku Ëu¾kð{kt MkwtËh, ðsLk{kt yufË{ n÷fk yLku Ãk[ðk{kt Mkh¤ Au. ¾kMk fheLku WÃkðkMk{kt íkuLkku rðþu»k «{ký{kt WÃkÞkuøk ÚkkÞ Au. 100 økúk{ {¾kýk{ktÚke 9.7 økúk{ «kuxeLk {¤u Au. su «{ký ¾qçk Mkkhwt fnuðkÞ. 77 økúk{ fkçkkuorËík yLku 347 fu÷he WÃk÷çÄ Au. fu÷~Þ{ íkÚkk VkuMVhMk yLkw¢{u, h0 r{. økúk{ íkÚkk 90 r{. økúk{ Au. Úkkuzwt ykÞLko Ãký nksh Au. (1.4 r{. økúk{) yuftËhu {¾kýkLkku WÃkÞkuøk sYh fhðk suðku. «&™ : ËqÄeLkk n÷ðkLkku htøk ÷e÷ku LkÚke çkLkíkku Ãkhtíkw WÃkh shk fk¤kþ ykðe òÞ Au. WÃkkÞ? ËqÄeLkk AeLkLku Wf¤íkk Ãkkýe{kt Lkkt¾e Úkkuze ðkh hk¾eLku íkhík s [k¤ýe{kt rLkíkkhe ÷uðwt. ËçkkðeLku Ãkkýe fkZe Lkkt¾ðwt. íÞkhçkkË n÷ðku çkLkkððku. økwýð¥kkLke árüyu ©uc ÃkØrík yk «{kýu Au. 1 ðkzfe çkkVu÷wt ËqÄeLkwt AeLk, 3 ðkzfe ËqÄ, h rËðMkLke {÷kE (ËqÄ WÃkhÚke WíkkheLku £eÍh{kt ¼uøke fhu÷e), 0kkkÚke 1 ðkzfe ¾ktz, E÷kÞ[e rð. ËqÄLku Wfk¤eLku çkkMkwËe suðwt çkLkkððwwt. íku{kt çkkVu÷wt AeLk Lkkt¾e n÷kÔÞk fhðwt. ¾ktz Lkkt¾e ÷[fk Ãkzíkwt ÚkkÞ yux÷u {÷kE ¼u¤ððe. AuÕ÷u 1 xe. MÃkqLk ½e {qfe n÷kðeLku Lke[u Wíkkhe ÷uðwt. E÷kÞ[e rð. Lkkt¾ðk. {kðku LkktÏÞk ðøkhLkku yk n÷ðku n÷fku çkLkþu.

nMík{i Ú kw L k fhþu íkku «ku M xu x Lke íkf÷eV {xe sþu . Ãku þ kçkLkk zkuõxhLku çkíkkÔÞwt níkwt. ½ýe Ëðkyku fhe Ãký VkÞËku LkÚke Úkíkku. íku{Lku MkuõMkðfoh fneyu Aeyu íkuLke MkkÚku? fuLMkh LkÚke. òu fku { ŠþÞ÷ Mku õ Mkðfo h MkkÚku sðkçk : nMík{iÚkwLkÚke «kuMxuxLke «kuxuõþLk rðLkkLkwt MkuõMk fÞwO nkuÞ íkku íkf÷eV {xe LkÚke þfíke. yuf yu[ykEðeLkk ðkEhMk ÷køkðkLkk rhÃkkuxo «{kýu {kuxe ô{hu rLkÞr{ík [kLMk ðÄe òÞ Au. Mkt ¼ ku ø k fu nMík{i Ú kw L k fhðkÚke fkuLzku{ yu Mkt¼kuøk îkhk «kuMxuxLkwt fLsuõþLk ykuAwt hnu Au. yu[ykEðeLkwt Ãkw h w » k Ãkkt [ {k ELVuõþLk Lk ÷køku yu ËkÞfk{kt ykðu MkuõMk Mk{MÞk {kxu Mkh¤ WÃkkÞ Au, íÞkhu {ku x k fk{þk†e Ãký þhík yu Au fu ¼køkLkk Ãkw h w » kku L ku fkuLzku{ çkhkçkh «kuMxux Ãkh Mkkuòu ðkÃkÞwO Au fu Lknª. òu fkuLzku{ ðkÃkhíkkt fu «kuMxux fuLMkh ÚkkÞ yux÷u Ãkkt[{k Lk ykðzíkwt nkuÞ íkku ËwrLkÞkLkwt {kU½k{kt ËkÞfk{kt «ðuþíkkt Ãknu÷kt Ëh ðhMku {kU½wt fkuLzku{ Ãký ík{Lku yu[ykEðe Ãkeyu M kyu («ku M xu x MÃku r MkrVf Mkk{u Mkwhûkk LkÚke ykÃke þfíkwt. yuÂLxsLk) Lkk{Lkku ÷kuneLkku rhÃkkuxo fkuLzku{Lkk Ãkufux{kt fkuLzku{ fuðe heíku fhkððku. «kuMxux ðÄðkÚke, Mkkuòu ðkÃkhðwt yuLke {krníke ykÃku÷e nkuÞ Au. ykððkÚke Ãkuþkçk fhíkkt íkf÷eV ík{khk òýfkh r{ºk fu ík{khk Vur{÷e Ãkzu, xeÃku-xeÃku Ãkuþkçk çknkh Lkef¤u, zkuõxhLku ÃkqAeLku fkuLzku{ fuðe heíku Ãkuþkçk fhíkkt òuh ykÃkðkÚke Ãkuþkçk ðkÃkhðwt yu þe¾ku. yxfe Ãkzu, ÞwrhLkLkwt ELVuõþLk ÚkkÞ ík{khk ¼ÞLku xk¤ðk {wtçkE{kt yLku yu ÷ktçkk Mk{Þ {kxu ½h fhe yuEzTMkLkkt MkuLxh Au yÚkðk fkuE Ãký òÞ. BÞwrLkrMkÃk÷ nkuÂMÃkx÷ fu «kEðux Mkki «Úk{ íkku ELVuõþLkLku fkçkq{kt ÷u ç kku h u x he{kt sþku íkku ÷ku n eLkk ÷uðk zkuõxhLke Mk÷kn «{kýu ÷ktçkk ÃkheûkýÚke ík{Lku yu[ykEðe Au fu Mk{Þ MkwÄe ÞkuøÞ yuÂLxçkkÞkurxõMk Lknª yÚkðk çkeS xuMx fu Lkðe xuMx ÷uðe. «kuMxuxLkk Mkkuò {kxu Ëðkyku þwt fhðe yu sýkðþku. {khe Mk÷kn ykðu Au, Ãký yk {ufurLkf÷ «kuç÷u{ Au fu yuEzTMk fLxÙku÷ MkuLxh{kt òyku nkuðkÚke òu {urzf÷e rVx nkuÞ íkku íkku Mkkhwt. ykuÃkhuþLk fhkððkÚke «kuç÷u{Lkku «&™ : {khk yuf r{ºkLke ô{h yt í k ykðþu . Ãknu ÷ kt yku à khu þ Lk 60 ð»koÚke ðÄw Au. íku{Lku ðÄu÷k fhkððk{kt su íkf÷eVku Ãkzíke níke «kuMxuxLke íkf÷eV Au. Ãkuþkçk xeÃku- yu yksfk÷ Lkðe xu f rLkfÚke xeÃku ykðu Au. hkºku çku-ºký ð¾ík ykuÃkhuþLk fhkððkÚke LkÚke Ãkzíke Ãkuþkçk fhðk QXðwt Ãkzu Au. íku{Lku MkkuLkkuøkúkVe fhe Mkkhk Þwhku÷kursMxLku fkuEfu Mk÷kn ykÃke Au fu íkuyku çkíkkðku.


CMYK

k çkwÄðkh k 22 MkÃxuBçkh k h010

Wíkkhíkku hÌkku yu ÃkAe [wLktËk rLkþkLkçkkòuLke yu VkusLku s{oLku ÃkkAe ¾U[e níke. ðurMk÷eLke fkçkur÷ÞíkLkwt yuf «{ký swyku, íkuýu ËkuZ {rnLkk Ëhr{ÞkLk 273 økku¤eyku ðkÃkhe níke yLku íkuLkkt ¾kíku 227 s{oLk MkirLkfkuLkk {kuík çkku÷íkk níkk! íkuLke rnt{ík yLku òtçkkÍeLku rçkhËkðíkk íkuLku ‘rnhku ykuV Ä LkuþLk’ íkhefuLkku ¾kMk EÕfkçk Ãký yÃkkÞku níkku. rLkþkLkçkkòuLke ËwrLkÞk{kt ¼khu ykËhÃkqðof ÷uðkíkwt Lkk{ yux÷u fk÷kuoMk nuÚkfkuf. ðurMk÷eLke {kVf yu Ãký çknw s LkkLke ô{hÚke rLkþkLkçkkS{kt {knuh ÚkELku y{urhfLk ÷~fh{kt òuzkÞku níkku. rLkþkLkçkkSLke «uÂõxMk{kt fkÞ{ ËMk{ktÚke ËMk rLkþkLk Mk[kux Ãkkze òýíkk yk {kuíke{khLke rðþu»kíkk Mk{SLku y{urhfLk ÷~fhu íkuLku MÃkurþÞ÷ rMLkÃkhLkku rðþu»k Ëhßòu ykÃÞku níkku. rðÞuíkLkk{ MkkÚkuLkk ÞwTØ{kt ½xkxkuÃk støk÷ku{kt AwÃkkÞu÷k rðÞuíkkLkk{e økurh÷kyku y{urhfkLkk Lkkfu Ë{ ÷kðe hÌkk níkk íÞkhu MÃkurþÞ÷ r{þLk Ãkh fk÷kuoMkLku {kuf÷ðk{kt ykÔÞku. fk÷kuoMku nur÷fkuÃxh {tøkkÔÞwt. su rðMíkkh økurh÷kykuLkk yk©ÞMÚkkLk íkhefu òýeíkku níkku íkuLkku yurhÞ÷ ÔÞqÚke yÇÞkMk fÞkuo yLku ÃkAe ÃkkuíkkLke hkEV÷{kt þÂõíkþk¤e xur÷MfkuÃk ÷økkðeLku ykfkþ{ktÚke s rLkþkLk íkkfðkLkwt þY fhe ËeÄwt. ÃktËh rËðMk{kt íkku íkuýu yuðku fuh ðíkkoÔÞku fu økurh÷kykuLkk fuBÃk{kt f^Þqo ÷køke økÞku. fk÷kuoMkLku íkku òýu ykt¾{kt s xur÷MfkuÃk Vex fÞwO nkuÞ íku{ íkuýu çkeòu Þ yuf yfÕÃkLkeÞ fhíkçk fhe çkíkkÔÞku. íkuýu çkw÷ux«qV økkze {tøkkðe. Ãkkuíku çkw÷ux«qV ykðhýLkk hûký nuX¤ çkuXku yLku økkzeLke Aík{ktÚke hkEV÷Lkwt Lkk¤[wt çknkh fkZâwt yLku økurh÷kykuLkk fkV÷k ðå[u økkze {khe {qfe. ºký rf÷ku{exh ÷ktçke yu yríkþÞ òu¾{e {wMkkVhe{kt fk÷kuoMku 33 çkw÷ux çkøkkzeLku 21 rðÞuíkLkk{e økurh÷kykuLku Xkh {kÞko níkk. fw÷ 90Úke ðÄkhu Ze{ Zk¤e ËuLkkh fk÷kuoMk su hkEV÷ ðkÃkhíkku níkku yu nðu íkuLkkt Lkk{u yku¤¾kÞ Au. fk÷kuoMkLke MkkiÚke {kuxe rðþu»kíkk níke íkuLke çkksLksh yLku ËkuZ-çku nòh {exhLke Ÿ[kEyu Qzíkk nur÷fkuÃxh{ktÚke y[qf rLkþkLk íkkfe þfðkLke ykðzík. yk {k{÷u íkku yksuÃký fk÷kuoMkLkku òuxku szu íku{ LkÚke Ãkhtíkw çkhkçkh yuf ð»ko Ãknu÷kt yV½krLkMíkkLkLku Ä{hku¤e hnu÷kt y{urhfkLk ÷~fhLkk yuf MÃkurþÞkr÷Mx fkuÃkkuoh÷u s{eLk ÃkhLke rLkþkLkçkkSLkku yËT¼qík ¾u÷ Ãkkze çkíkkÔÞku. fkçkw÷Úke Ërûkýu çkkr{ÞkLkLke økwVkykuLke Ãku÷u Ãkkh fçkòu s{kðeLku çkuXu÷k íkkr÷çkkLkkuLku Lk~Þík fhðkLke sðkçkËkhe ÞwyuMk yk{eoLkk yu ËMíkkLku MkkUÃkkÞu÷e. yu yk¾k rðMíkkh{kt íkkr÷çkkLkkuyu XuhXuh Mkwhtøkku ÃkkÚkhe hk¾e níke yux÷u íÞkt Ãkøk {qfðkLkwt s þõÞ Lk níkwt. Auðxu y{urhfLkkuyu ÷ku¾tzLkku yuf íkkuMíkkLk r{Lkkhku Q¼ku fÞkuo. þkÃkoþqxh íkhefu rðþu»k Vhs Ãkh ynª çkku÷kðkÞu÷k ¢uøk nurhMkLku ºkýMkku {exh Ÿ[k xkðhLke xku[u [zeLku þÂõíkþk¤e xur÷MfkuÃk ðzu Lksh {ktze íkku yZe rf÷ku{exh Ëqh ÃknkzeykuLke ÃkkA¤ íkkr÷çkkLke fkV÷ku Ëu¾kíkku níkku. íkuýu yu÷-11 «fkhLke ÷kUøk huLs hkEV÷Lke {ËËÚke rLkþkLk íkkõÞwt yLku s÷k÷wrÆLk ¾khMkkLkk Lkk{Lkk ¾wt¾kh íkkr÷çkkLke LkuíkkLku çkhkçkh øk¤kLke ðå[u økku¤e {kheLku Zk¤e ËeÄku níkku. 2475 {exh AuxuÚke íkuýu MkkÄu÷wt yk ykçkkË rLkþkLk rLkþkLkçkkSLke ËwrLkÞkLkku rð¢{ çkLke [qõÞwt Au. çkkýkð¤e yswoLkLkk ykÄwrLkf yðíkkh suðk yk [wLktËk rLkþkLkçkkòuLku yksu ÞkË fhðkLkwt fkhý yu Au fu 25 MkÃxuBçkhÚke yuf {rnLkk {kxu rMðíÍh÷uLz ¾kíku yk Ëhuf rLkþkLkçkkòuyu ðkÃkhu÷k nrÚkÞkhkuLkwt «ËþoLk yLku rðrðÄ ËuþkuLkk rLkþkLkçkkòu {kxu rLkËþoLkLkku yuf Mkur{Lkkh ÞkuòE hÌkku Au. ¼khíkeÞ ÷~fhLkk Mkku¤ rLkþkLkçkkòu Ãký íku{kt ¼køk ÷E hÌkk Au íÞkhu ykþk hk¾eyu fu fkuEf rËðMk ynª yu{Lkkt Ãkhk¢{ rðþu Ãký ÷¾ðkLke íkf {¤u.

‘yurLk{e yux Ä økux’ Lkk{Lke nkur÷ðqzLke rVÕ{ òuE nþu íkku ðurMk÷e ÍuíMkuðLkwt Lkk{ ÞkË nþu. ‘Ä zu ykuV suf÷’ rVÕ{ æÞkLkÚke Mkkt¼¤e nþu íkku íku{kt Úkíkku rMk{kuLk nkÞkLkku WÕ÷u¾ sYh fkLku Ãkzâku nþu. yuf÷u nkÚku Ëw~{LkkuLkk yk¾k ÷~fhLku ntVkðLkkhk yk rð÷ûký rLkþkLkçkkòuLkk rðrþü þ†ku yLku íkuLku rðþu»k çkLkkðLkkhe íku{Lke xufTrLkf rðþu rMðíÍh÷uLz ¾kíku yuf {rnLkkLkku Mkur{Lkkh ÞkuòE hÌkku Au. ¼khíkeÞ ÷~fhLkk [wLktËk rLkþkLkçkkòu Ãký íku{kt ¼køk ÷E hÌkk Au íÞkhu «Míkwík Au yswoLkLkk ykÄwrLkf yðíkkh suðk yk ÷ûÞðuÄeykuLkk Ãkhk¢{kuLke yuf Í÷f... sLkËkh çkqxLke yuze Lke[u [tÃkkíkk Mkqfkt ÃkktËzktLkku ¾¾zkx nðu íkuLku ÃkkuíkkLku s yf¤kðe hÌkku níkku. íkuýu ÚkzLkk xufu økLk xufðe yLku rûkríks Ãkh {ktze hk¾u÷e Lksh nxkÔÞk ðøkh s MkÃkkxk¼uh çkqx-{kuòt fkZe LkktÏÞk. ÃkuLxLkk ÃkkÞMkk ®Z[ý MkwÄe [zkðeLku íkuýu VheÚke økLk QXkðe. òu Mkk{uLke xufhe MkwÄe ÃknkU[e þfkÞ íkku... íkuýu ykfkþ{kt Lksh fhe. ykÚk{e hnu÷k MkwhsLkku ykAku íkzfku íkuLke ÃkeX ÃkkA¤Úke «fkþe hÌkku níkku. çkMk, nðu ËMk s r{rLkx{kt íkuýu xufhe Ãkh ÃknkU[eLku ÃkkurÍþLk ÷E ÷uðe òuRyu. yk søÞkyu çkuMkeLku ÷køk÷økkx Mkku¤ f÷kfÚke íku {kufkLke ík÷kþ{kt níkku. ÃkeX ÃkkA¤ çkktÄu÷ku hfMkuf n¤ðuÚke s{eLk Ãkh {qfeLku ¢kW®÷øk fhíkku íku MkzMkzkx xufheLke ykzþ{kt ÃknkU[e økÞku. yuf {kuxk ¾zfLke ykuÚk{kt s{ýku Ãkøk ®Z[ý{ktÚke ðk¤eLku íkuýu xufku {u¤ÔÞku yLku s{ýk ¾¼k Ãkh íkuLke {kLkeíke ÂMÃkíÍ hkEV÷Lkku fqtËku çku-ºký ðkh VuhðeLku Mkux fÞkuo. xÙeøkh Ãkh Ãknu÷e yktøk¤eLke Mknus ¼ªMk ykÃkeLku xÙeøkhLkk «uþh MkkÚku íkkËkíBÞ {u¤ÔÞwt yLku hkEV÷Lke WÃkh szu÷k çkkÞLkkuõÞw÷h{kt ykt¾ Ãkhkuðe. 400-450 {exh Ëqh fk[e Mkzf Ãkh ÷~fhe ¾xkhkLke nkh ÃkMkkh ÚkE hne níke. íku ÷ÃkkÞku níkku íku xufhe yLku MkzfLke ðå[u r[LkkhLkk Ÿ[k ð]ûkkuLkwt ykðhý AðkÞu÷wt níkwt. íkuýu ÍkzLkk çku Úkz yLku ykzuÄz Vqxe Lkef¤u÷k ðu÷kykuLke ðå[uLke [tË VqxLke ¾k÷e søÞk{kt {ex {ktze. ÞMk, ynªÚke xÙf ÃkMkkh ÚkkÞ yLku su Ãknu÷wt {kÚkwt Ëu¾kÞ yu økÞwt fk{Úke. økku¤e Aqxu yu MkkÚku s íkuLke nkshe Aíke sðkLke níke Ãkhtíkw íkuLke ÃkkMku íkuLkku Þ sðkçk níkku. yuf Ëw~{LkLkku Sð ÷uðk {kxu íkku íkuýu fhu÷wt Mkku¤ f÷kfLkwt íkÃk çknw {kU½wt Ãkzu. Ëqh Íkz Ãkh çkku÷e hnu÷k ÃkûkeykuLku rMkMkfkhkÚke ¼økkzeLku íkuýu MktÃkqýo yufkøkúíkkÚke xkøkuox Ãkh æÞkLk ÃkhkuÔÞwt. ËMkuf r{rLkx ÃkAe Ãknu÷ku xÙf íkuLku çkkÞLkkuõÞw÷hLkk ÔÞq VkELzh{kt Ëu¾kÞku. ÷e÷k htøkLkk òzk {kËhÃkkx çkktÄu÷k xÙfLkk Ãkz¾kLku xufku ËELku çkuXu÷k MkirLkfkuLkk {kÚkk íkuLku Ëu¾kíkk níkk. íkuýu yu xÙf sðk ËeÄku. yu heíku ºkýuf xÙf ÃkMkkh ÚkÞk ÃkAe íkuLke ykt¾ çkhkçkh xuðkE økE níke. [kuÚkku xÙf ÃkMkkh ÚkÞku yu MkkÚku íkuLke yktøk¤eyu rxÙøkh ËçkkÔÞwt. MkkÞ÷uLMkh {Zu÷e hkEV÷u Mknus Aqtfkhku fÞkuo yLku yu s ûkýu xÙf{kt nhku¤{kt çkuXu÷k Mkkík{k ¢{Lkku MkirLkf {kÚkwt Zk¤e økÞku. íkuýu ÍÃkkxk¼uh hkEV÷Lke Lkez÷ ¾U[eLku fkhíkwMk VUõÞku yLku Lkðwt rLkþkLk íkkõÞwt. çkeòu Awtfkhku yLku çkeòu MkirLkf. nðu íkuýu søÞk çkË÷ðe hne. xufhe Ãkh ÷uxu÷e nk÷ík{kt s íkuýu ÍzÃkÚke xÙfLkk ykððkLke rËþk{kt ykX-ËMk økzÚkku÷k ¾kÄk yLku VheÚke rLkþkLk MkkæÞwt. yk ð¾íku Lksh {ktzðkLkku Mk{Þ Lk níkku. ÔÞqVkELzh{ktÚke su Ãknu÷wt Lkshu [zâwt íkuLku íkkfeLku íkuýu çkw÷ux

ð

ðurMk÷e ÍuíMkuuð

rMk{kuLk nkÞk

fk÷kuoMk nuÚkfkuf

þkÃkoþwxhLkk þ†ku{kt yuf zkurfÞwt

yswoLkLkk yðíkkh Akuzðk {ktze. ËMk r{rLkx ÃkAe íkuýu ïkMk ÷eÄku Þ hrþÞLkkuLku ytËks ykðíkku Lk níkku. rMk{kuLku íÞkhu íku ykX MkirLkfLkku ¾kí{ku fhe [qõÞku fux÷ef ð¾ík íkku MkkíkMkku-ykXMkku {exhLkk níkku. ytíkhuÚke økýíkheLke r{rLkxku{kt Ãkkt[-Mkkík ÷kþku íkuLkwt Lkk{ rMk{kuLk nkÞk. rVLk÷uLzLkku yu yuf Zk¤e ËuðkLkwt yfÕÃkLkeÞ Ãkhk¢{ Ãký fhe MkkÄkhý ¾uzqík. hrþÞk yLku rVLk÷uLzLke çkíkkÔÞwt níkwt. Auðxu hrþÞLkkuyu xufheykuLkk MkhnË Ãkh ykðu÷k íkuLkkt ¾uíkhLke ykMkÃkkMk òu¾{e MÚkkLkLku Ãkkh fhíke ð¾íku Q¼k {ku÷Lku [ýe síkk ÃkûkeykuLkku ¼khu {þeLkøkLk{ktÚke xufheykuLke rËþk{kt yktĤwt ykíktf. ÃkûkeykuLkk ºkkMkLku ykuAku fhðk íkuýu VkÞ®høk fhíkk sðkLke Lkerík yÃkLkkðe. yu rLkþkLkçkkS þe¾e yLku ÃkAe íkku ÃkAe Þ ÃkkuíkkLke Vhs Ãkh zxu÷k rðM{Þ íku{kt yuðku {knuh ÚkE økÞku fu hnu÷k rMk{kuLkLku yuf økku¤e Qzíkk Ãkt¾e ÃkkzðkLke íkuLke szçkkLke ykhÃkkh Lkef¤e økE. Äiðík rºkðuËe fkçkur÷Þík yk¾k ÃktÚkf{kt yk¾ku [nuhku ÷kuneÍký ÚkÞk ÃkAe {þnqh ÚkE økE. yu s yhMkk{kt çkeò yLku [nuhkLkk nkzfkLkku få[h½ký Lkef¤e rðïÞwØLkk ËwËwt¼e økkS QXâk yLku hrþÞkyu økÞk ÃkAe Þ rMk{kuLku ÃktËh hrþÞLkkuLkk {kÚkk rVLk÷uLz Ãkh nw{÷ku fhe ËeÄku. íkku®íkøk hrþÞLk Zk¤e ËeÄk níkk yLku rMktøk÷ rxÙÃk{kt yu íkuLkku ÷~fh rVLk÷uLzLke MkhnË Ãkkh fheLku ÄMk{Mkíkwt MkkiÚke {kuxku Mfkuh níkku. ykøk¤ ðÄe hÌkwt níkwt íÞkhu fkuEf heíku rVrLkþ yuðwt s çkeswt Lkk{ ðurMk÷e ÍuíMkuð. Ãkkt[ yk{eoLku rMk{kuLk nkÞkLke rLkþkLkçkkS rðþu ð»koLke ô{hu çkeò Akufhk røkÕ÷e-Ëtzk h{íkk {krníke {¤e. íku{Lku yuðk {kýMkLke íkeðú sYh nkuÞ íÞkhu ðurMk÷eLkk nkÚk{kt íkuLkk ËkËkyu çktËqf níke su yk rðMíkkhLke ¼qøkku¤Úke {krníkøkkh ÃkfzkðeLku ÃkkuíkkLke MkkÚku støk÷e yLku ¾wt¾kh yLku rLkþkLkçkkS{kt yÔð÷ nkuÞ. rMk{kuLk ðYLkk rþfkhu ÷E sðkLkwt þY fÞwO. çkeò nkÞkLku yu sðkçkËkhe MkkUÃkðk{kt ykðe. íkuýu rðïÞwØ{kt {Ë{kíkwt s{oLke Auf hrþÞkLkk ÃkkËhu hrþÞLkkuLkk ykøk{LkLkk {køko Ãkh s Lkkfwt ÄMke økÞwt íÞkhu s{oLk yk¢{ýLku hkufðk {kxu ËçkkðeLku {kuh[ku s{kðe ËeÄku yLku MkhnË Ãkkh hrþÞLkku ¼qhkÞk çkLÞk níkk. yu ð¾íku sðkLk fheLku ykðíkk hrþÞLk MkirLkfkuLku rLkþkLk ÚkE [qfu÷k ðurMk÷eLku Míkkr÷LkøkúkË{kt s{oLk çkLkkððkLkk þY fÞko. ºký s {rnLkk{kt íkuýu MkuLkkLku rLkþkLk çkLkkððkLke sðkçkËkhe MkkUÃkkE Ãkkt[Mkku MkirLkfkuLkk Ze{ Zk¤e ËeÄk níkk. ÂMLkÃkh níke. ðurMk÷eyu s{oLk fçkò nuX¤Lkk ÞkLku þkÃkoþqxhLke ËwrLkÞk{kt yk rð¢{sLkf rðMíkkhku{kt ÷ÃkkELku xur÷MfkurÃkf hkEV÷Úke yuðe yktfzku økýkÞ Au. rMk{kuLkLke fkçkur÷Þík Äkf {[kðe fu Mk÷k{ík søÞkyuÚke {kÚkwt rLknk¤eLku íkuLku ¾kMk Mkçk{þeLkøkLk ykÃkðk{kt Ÿ[fðk {kxu Þ s{oLkkuLku zh ÷køkðk {ktzâku ykðe níke Ãkhtíkw íkuLku íkku ÃkkuíkkLke s{kLkk swLke níkku. ËkuZ {rnLkkLkk økk¤k{kt íkuýu yuf÷u nkÚku hrþÞLk çkLkkðxLke ÂMÃkíÍ hkEV÷ Ãkh s ðÄw MkUfzku s{oLk MkirLkfkuLku {kuíkLku ½kx WíkkÞko ÃkAe ¼hkuMkku níkku. yuf MkkËw nkÚk çkLkkðxLkwt yk yuf÷ðeh rLkþkLkçkksLku Bnkík fhðk çkkÞLkkuõÞw÷h szeLku íkuýu yuðku íknu÷fku s{oLkkuyu Ãký yuðk {kuíke{kh rLkþkLkkykuLke Vkus {[kÔÞku fu hrþÞk {kxu rVLk÷uLz{kt «ðuþðwt s {uËkLk{kt Wíkkhðe Ãkze níke. y÷çk¥k, ¼khu ÚkE Ãkzâwt níkwt. rMk{kuLk rLkþkLkçkkS ½hyktøkýkLke ¼qøkku¤Úke {krníkøkkh ðurMk÷e WÃkhktík [Ãk¤íkkÚke MÚk¤ çkË÷ðk{kt Ãký WMíkkË ÃkkuíkkLkk AqÃkk hnuXký rðþuLke ¾kuxe {krníke níkku. yux÷u støk÷Lke Ãku÷u Ãkkh xufheykuLke «MkhkðeLku yuf-yuf rLkþkLkçkksLku ÷÷[kðíkku ykzþ{ktÚke fux÷kt ÷kufku økku¤eyku Akuzu Au íkuLkku hÌkku yLku yuf ÃkAe yuf MkkiiLku {kuíkLku ½kx

xÙkðkuÕxk ¼khíkLke Qzíke {w÷kfkíku ßnkuLk xÙkðkuÕxkLkk ¼khíkeÞ [knfku ykLktËku! nkur÷ðqzLkku yk Lkk{e yuõxh ¼khík ykðe hÌkku Au. yu ßnkuLk xÙkðkuÕxk Au, yux÷u íkuLkwt ykøk{Lk Ãký þkne s nkuÞ Lku! yu ÃkkuíkkLkk «kEðux sux{kt ¼khíkLke ÃkkðLk ¼qr{{kt ÃkÄkhðk Äkhu Au. yk {kxu íku{ýu {wtçkE MkhfkhLke ÃkhðkLkøke Ãký {ktøke Au. ßnkuLk xÙkðkuÕxk ¾wË MkŠxVkEz ÃkkE÷x Au. íku{Lke yk «Úk{ ¼khíkÞkºkk{kt íkuyku òufu yuf÷k LkÚke, íku{Lke MkkÚku íku{Lke Mku¢uxhe, nuh rzÍkELkh, zkÞrxrþÞLk yLku yLÞ fux÷kÞ Lkk{e ÷kufku Ãký ykðþu. ÃkíLke fu÷e «uMxLk Ãký yk ÷eMx{kt nkuík, Ãký nk÷ íku{Lku Mkkhk rËðMkku sE hÌkk nkuðkÚke (íku{Lkk ½hu ÂxTðLMk ykððkLke þõÞíkk Au) íkuyku MkVh fhe þfu íku{ LkÚke. xÙkðkuÕxkLke yk ¼khík {w÷kfkíkLkwt fkhý yuf r«r{Þ{ ½rzÞk¤ ftÃkLkeLkk çkúkLz yuBçkuMkuzh çkLkðkLktw Au. {w÷kfkík Ëhr{ÞkLk íkuyku ½ýe çkÄe çkkur÷ðqz Mkur÷rçkúxeLku Ãký {¤þu yLku íkwhtík hrþÞk Qze sþu.

ðÕzo fÃkLke yk^xh EVuõx Mkkufh ðÕzo fÃk 2010{kt ÃkkuÃÞq÷h çkLku÷e ÷urhMkk rhõðu÷{ ÞkË Au? ÞkË s nkuÞ Lku, çku MíkLk ðå[u {kuçkkE÷ ¼hkðe WA¤íke ÞwðíkeLku fkuý ¼q÷u? ðÕzo fÃk Ëhr{ÞkLk yk MkwtËhe íkuLkk nwMLkLkku yuðku íku òËw ÃkkÚkhíke hne fu [k÷w {u[u «uûkfkuLkwt æÞkLk {u[ fhíkkt ÷urhMkk rhõðu÷{Lkkt ytøkWÃkktøkku Ãkh ðÄkhu hnuíkwt níkwt, yLku ÷urhMkkyu Ãký ykLkku ¼hÃkqh VkÞËku WXkÔÞku. ðÕzo fÃk ð¾íku ‘òu Ãkuhkøðu Síku íkku LkøLk ÚkELku Vheþ’Lke ònuhkík fhe ¾kMMke yuðe [[ko søkkðLkkhe MkwtËheLkwt hMkÃkkLk íkku ÷kufku Lkk fhe þõÞk (fkhý fu Ãkuhkøðu nkhe økÞwt, yVMkkuMk!), Ãký ðÕzo fÃk çkkË íkhík s íku çkúkrÍ÷ Ãknku[e økE, ßÞkt fkuE [kuh ÷urhMkkLkku {k÷Mkk{kLk [kuhe økÞku, suLkkÚke Ãký ÷urhMkkLku yuõMxÙk ÃkÂç÷rMkxe {¤e økE. çkkË{kt íkku íkuLke ykMkÃkkMk ònuhkíkkuLkku íkkuxku ÷køke økÞku. yk rMkðkÞ ð†rðrnLk Vkuxku þqx íkku yu fhkðíke s hne Au, yuLkku íkku íkuLku õÞkt AkuA s Au! n{ýkt n{ýkt Ã÷uçkkuÞLke Úkúe-ykð]r¥kLkk fðh Ãkus Ãkh Ãký íku [{fe, su Ãký hrMkfçktÄwyku{kt ¼khu r«Þ ÚkE Ãkze Au!

MkrhíkkLke fkr{Lke {ehk LkkÞhLke rVÕ{ ‘fk{Mkqºk - y xu÷ ykuV ÷ð’ suýu Ãký òuE nþu íkuyku yu rVÕ{Lke LkkrÞfk Mkrhíkk [kiÄhe yLku EÂLËhk ð{koLku Lknª ¼qÕÞk nkuÞ. yk{ktLke yuf Mkrhíkk [kiÄhe fu su ÷tzLk{kt sL{u÷e nkV çktøkk¤e çÞwxe Au, íku fk{Mkwºk Ãknu÷kt Ãký yuf yËT¼wík rVÕ{ ‘r{rMkrMkÃke {Mkk÷k’ fhe níke, Ãký ËþofkuLku ÞkË íkku hne økE yu EÂLËhk ð{ko MkkÚkuLkk ÷uÂMçkÞLk MkeLkÚke. yk Mkrhíkk [kiÄheLke çknw ÷ktçkk økk¤k çkkË yk þw¢ðkhu ykih yuf rVÕ{ ‘Vkuh rhÞ÷’ ykðe, suLkk r«r{Þh{kt nkur÷ðqzLke fux÷eÞ Lkk{e nMíkeyku ykðe níke, su{ktÚke yuf níke yuLsu÷eLkk òu÷e. yk çktLku LkkrÞfkykuLku yufçkeò «íÞu ¼khku¼kh {kLk yLku çktLku yufçkeò {kxu yux÷kt rLk¾k÷Mk Ãký ¾hk. yux÷u s Ãkºkfkhku MkkÚkuLkk ELxÔÞwo{kt Mkrhíkk ÃkkuíkkLkk {LkLke ðkík fnuðk{kt hkuE Lkk þfe. íkuýu ¾wÕ÷{ ¾wÕ÷k ònuh fÞwo, yuLsu÷eLkk ËwrLkÞkLke MkkiÚke ¾qçkMkqhík †qe Au. òu {Lku fkuE †eLku rfMk fhðkLkwt fnuðk{kt ykðu íkku nwt yuf s Lkk{ ÷W, yuLsu÷eLkk! MkrhíkkLke yk rLk¾k÷Mkíkk yuLsu÷eLkkyu íkku Mðk¼krðfíkkÚke ÷eÄe, Ãký WÃkÂMÚkík Mkki {kLÞøký{kt MkkuÃkku Ãkze økÞku.

nehku çkku÷u íkku? {kºk ËkuZ ÷k¾Lke ðMíke Ähkðíkk yuf LkkLkk økk{{kt yuf rMkLku{k nku÷{kt Mk÷{kLk ¾kLkLke rVÕ{ ‘ðkuLxuz’Lkku þku [k÷e hÌkku Au, rVÕ{Lkk yuf á~Þ{kt Mk÷{kLk Wðk[ : ‘’yuf çkkh {U òu fr{x{uLx fh Ëqt, WMkfu çkkË {U yÃkLku ykÃkfe ¼e Lknª MkwLkíkk’ yLku «uûkfkuLke r[r[ÞkheykuÚke Ãkqhku nku÷ økkS QXu Au. 1996{kt Lkshu òuÞu÷e ½xLkk «{kýu MkLLke Ëuyku÷Lke rVÕ{ ‘½kíkf’ [k÷e hne Au, MkLLke Ëuyku÷ zuLkeLku fnu Au, ‘Þu {ÍËwh fk nkÚk ni fkríkÞk, ÷kunk rÃk½÷k fh WMkfk ykfkh çkË÷ Ëiíkk ni!’ yLku ÷kufku heíkMkh r[Õ÷h VUfu Au! hsLkefktíkLke [k÷çkkÍ, Ë÷Ãkrík, Ãkkufehe, hkò rþðkS ðøkuhu ðøkhuu Ëhuf{kt yuf ðkík ík{Lku fku{Lk {¤u... þwt? Ãku÷e {V÷hLku ¼hkððkLke MxkE÷, {uLÚkku÷Lke økku¤e ¾kðkLke yËk, økkuøkÕMk ÃknuhðkLke Axk! yufË{ y÷øk s, Ãkqhe rVÕ{e yLku yðkMíkrðf Aíkkt õÞktf {LkLku ykf»kuo íkuðe. ˆˆˆ nðu yk Ãký swyku, Mkðkhu 6.30 ðkøÞu {nkuÕ÷kLke ÃkkýeLke ÷ktçke÷[f ÷kELk{kt {kºk 6 çkk÷Ëe Ãkkýe ¼hðk yuf Mkk{kLÞ {kýMk (ykh.fu. ÷û{ýLkk fku{Lk{uLk fhíkkt Ãký yuf Mkhuhkþ ¼khíkeÞ) sÆkusnË fhu Au. ðes¤e-ÃkkýeLkku fkÃk yðøkýe ykurVMk sðk {kxu yk¾hu yu íkiÞkh ÚkkÞ Au, 8.30 ðkøÞu rMkxe çkMk{kt çkMkLke ÷kELk{kt Q¼k hne, Auðxu {ktz {ktz çkMkLke ÃkkA¤ ËkuzeLku çkMk Ãkfzu Au. ykurVMk{kt Ãkkur÷rxõMk yLku çkkuMkÚke ‘{kLkrMkf ykuzku{Mk’ ÷økkze [qÃk[kÃk yu ÃkkuíkkLkwt fk{ fÞuo òÞ Au. Mkktsu ÃkkuíkkLkk Mkku fkuÕz ¼khu r¾MMkk{kt nsw íkuLku ½hLke økúkuMkhe, þkf¼kS, çkk¤fkuLkkt ÃkkXâÃkMíkfku Ãký ÷uðkLkkt Au. Aêku Ãkøkkh Ãkt[, MðeMkçkUfLkwt Lkkýwt, MkuLMkuõMk 19000Lke Ãkkh yk çkÄe yuLkk {kxu AkÃkkLke nuz÷kELk {kºk Au. hkºku yu ÃkkuíkkLke òík {kxu fu Vur{÷eLkk ^Þw[h {kxu ftE rð[khu yu Ãknu÷kt yu ÚkkfÚke nkhe MkqE òÞ Au. íkku Ãký Lk òýu fu{, Ãký yuLku õÞkhuÞ Võík ÄrLkfkuLkku s Eòhku nkuÞ ykðku zkÞkrçkxeMk LkÚke Úkíkku, Ÿ½Lke økku¤e LkÚke øk¤ðe Ãkzíke, {LkLke þktrík {kxu {kWLx ykçkwLke rþrçkhku{kt LkÚke sðwt Ãkzíkwt fu ÃkAe fkuE MkkRfkrxÙMxLke fLMk®Õxøk Ve LkÚke [qfððe Ãkzíke. Mk{òuLku Ãku÷ku ‘hçk Lku çkLkk Ëe òuze’ rVÕ{Lkk MkwrhLËh MkknLke suðku Au! ˆˆˆ [k÷ku, çkuf xw rnLËe rMkLku{k. 1989{kt ykðu÷e xeLkwt ykLktËu rzhuõxh fhu÷e ‘{U ykÍkË nwt’{kt yk s ðkík níke. £uLf fkÃkhkLke ‘{ex òuLk zku’Lkwt òðuË yÏíkhu fhu÷wt yuzÃxuþLk ‘{uLk ykuV Ä {kMk’Lke s ðkík fnuíkwt níkwt. su Mkk{kLÞ {kýMk íkhefu Ãkkuíku Lk ÚkE þfu yLku fkuE nfefík{kt fu rVÕ{e ÃkhËu fhe çkíkkðu íÞkhu Mkk{kLÞ {kýMkLku yuLkk{kt ÃkkuíkkLke Açke Ëu¾kÞ. ynªÞkt hMk«Ë ðkík yu Au fu ÷kufkuLku çktLku «fkLkhk nehku øk{u Au. yuf fu su yuf {w¬kÚke økwtzkykuLkk Ëkík heíkMkh nkÚk{kt ykÃke Ëu Au, Lku çkeòu rðLkÞ ÃkkXf fu hýðeh þkuhe fu y¼Þ Ëuyku÷ «fkhLkku nehku su fkuE çkkuze rçkÕzh fu ‘MxkE÷w’ LkÚke Ãký yuf yk{ykË{e Au su çkÄe ¼q÷ku fhu Au, MktòuøkkuÚke hkus {kh ¾kÞ Au. MkuõMk {kxu ÷÷[kÞ ÞtrøkMíkkLk Au. ÃkiMkk f{kððk WÄk{k fhu Au, r÷{kuÍeLk{kt LkÚke Vhíkku ¼krðLk yæÞkhw Ãký Mfqxh [÷kðu Au, ELMÞkuhLMk Ãkkur÷Mke ðu[u Au. (ÞkË Au ‘ykun {kÞ økkuz’Lkku rðLkÞ ÃkkXf? su ÃkiMkk f{kððk yLku çk[ík fhðkLke ÷kÞ{kt Ãkqhe ®sËøke rðíkkðe yLku ytíku MkkÞfku çkLke òÞ Au.) rn{uþ huþr{ÞkLkku yðks, hsLkefktíkLkkt [~{kt yLku rðrðÄ suùMko, Ëçktøk MkÕ÷wLkku ‘{wLLke çkËLkk{ zkLMk’ xÙuELkLke Mkk{u [w÷çkw÷ ÃkktzuLkku økwtzkLku VxfkhðkLkku Mxtx çkÄwt s yk{ swyku íkku yçkkuð yuðhus {kýMkLku Mkkð Ãkex õ÷kMkLkwt ÷køkþu, Ãký ytËhÚke çkÄkLku yk {Mkk÷ku øk{þu! nkur÷ðqz{kt yk ‘ÃkhMÞqx ykuV nurÃkLkuMk’, ‘MkuðLk ÃkkWLzTMk’, ‘÷kuMx ELk xÙkLMk÷uþLk’, ‘rhðkuÕÞwþLkhe hkuz’ suðe yZ¤f rVÕ{ku çkLke Au su{kt ftE Lk nkuðkÚke ÷ELku SðLk{kt çkÄwt s nkuðk Aíkkt yuf ¾k÷eÃkk, yuf ¾r÷þ™e ðkík fhðk{kt ykðe Au. yuf s rËðMku ‘íkkhu Í{eLk Ãkh’Ãký rh÷eÍ ÚkkÞ yLku yu s rËðMku ‘ðu÷f{’ suðe Mkkð LkkuLkMkuLMk rVÕ{ Ãký rh÷eÍ ÚkkÞ. çktLku MkwÃkhrnx òÞ, íkku çkku÷ku rnLËe rMkLku{kLkk xÙuLz rðþu þwt fnuðwt? ÷kufkuLkku xuMx íkku nt{uþkt LÞq÷e {urhz fÃk÷ suðku MÃkkuLxurLkÞMk yLku yLkr«rzõxuçk÷ s hnuðkLkku. rn{uþ huþr{Þk ÃkkuíkkLke rVÕ{ rh÷eÍ Ãkkh nt{uþkt heûkkðk¤k ¼kEyku {kxu AkÃkktyku{kt yuf y÷øk ònuhkík AÃkkðu íkku ‘Ëçktøk’, ‘økËh’, ‘ðkuLxuz’, ‘økrsLke’ suðe ðkÞku÷uLx rVÕ{ku õÞkhuÞ ykuðh MkkurVÂMxfuxuz õ÷kMkLku ykf»keo Lk þfu. Vhe VheLku {q¤ ðkík yuf s, fkuý Au Mkk[ku MkwÃkh nehku? su yufË{ ®nMkf Au Ãký yuLku økheçkku {kxu nt{uþkt n{ËËeo Au. ÷kufku yuLku ¼økðkLkLke su{ [knu Au. ([ktÃk÷e Akufheyku çkku÷þu ‘÷kEf fhu Au’, rf®zøk!) òu nt{uþkt þknY¾ fu hýçkeh s òu Mxkh fnuðkíkk nkuÞ íkku ÃkAe EhVkLk, fu.fu. {uLkLk yLku y¼Þ Ëuyku÷Lkku Ãký fu{ yuf y÷kÞËku [knf ðøko Au? LkkELxeÍLke økku®ðËk fu yr{íkk¼Lke rxrfxçkkhe Ãkkh ^÷kuÃk Lkeðzu÷e fkuE Ãký rVÕ{ òuE ÷ku, yhu, rV^xeÍLkk ËkÞfkLke hks fÃkqhLke ‘òøkíku hnku’, ‘©e 420’, ‘ykðkhk’, ‘yLkkze’ þwt níke? yu s níke, økheçkku{ktLkku yuf «kuxkøkkurLkMx su yðks WXkðu Au, su çkeò f[zkíkkt ÷kufku LkÚke WXkðe þfíkk! Vhe hsLkefkLíkLke ‘hkuçkkux’ ykðe hne Au íÞkhu ðkMx fuLkðkMk Ãkkh rð[khe òuòu, ¼khík ËuþLku Ãký ykðk fkuE ‘Ëçktøk’Lke sYh Au Lke øk¤[èe fÕÃkLkk ík{khwt rË÷ Ãký çknu÷kðe Ëuþu! ÃkkEz ÃkkEÃkh

nk

'If life isn't all that you expected, put aside all those wouldas, couldas and shouldas and Get over-it!' - rVÕ{ ÷ksoh ÄuLk ÷kEVLkku MktðkË

(1996)

yk ð¾íku ¼khík [tÿfkuLke MkËe ðxkðe sþu hík{kt yktíkhhk»xÙeÞ fûkkLkk íkku ½ýk çkÄk h{íkkuíMkð ÞkuòE økÞk Au. 1959{kt Mkki «Úk{ ð¾ík rËÕneLkk LkuþLk÷ MxurzÞ{ Ãkh yurþÞLk økuBMkLkwt ykÞkusLk fhðk{kt ykÔÞwt níkwt su{kt A h{íkku {kxu 11 ËuþLkk ¾u÷kzeykuyu ¼køk ÷eÄku níkku, su{kt ¼khíkLku 16 [tÿf {éÞk níkk. 1982{kt fw÷ 21 h{íkku {kxu 18 ËuþkuLkk ¾u÷kzeykuyu ¼køk ÷eÄku níkku. 1987{kt yLku 1996{kt r¢fux ðÕzo fÃk 1980 yLku 2010Lk{kt nkufe ðÕzo fÃk WÃkhktík fçkœe ðÕzofÃk xuçk÷ xurLkMk ðÕzo [uÂBÃkÞLkrþÃk yLku rçkr÷ÞzoMk ðÕzo [uÂBÃkÞLkrþÃkLkwt Ãký ykÃkýu MkV¤íkkÃkqðof ykÞkusLk fÞwO Au. r¢fux ðÕzofÃk nkufe ðÕzofÃk yLku xuçk÷ xurLkMk ðÕzo [uÂBÃkÞLkrþÃk{kt {ÞkorËík ËuþkuLkk ¾u÷kzeyku ¼køk ÷u Au yLku íkuÚke íkuLkk ykÞkusLk{kt ¾kMk {w~fu÷eyku Ãkzíke LkÚke Ãký yurþÞLk økuBMk fu fku{LkðuÕÚk økuBMk {kxu ¾qçk {kuxwt ykÞkusLk fhðwt Ãkzu Au. rðïLkk MkkiÚke ºký {kuxk h{íkkuíMkð{kt «Úk{ ykur÷ÂBÃkf økuBMk økýkÞ Au, íkuLkwt ykÞkusLk fhðkLkwt ykÃkýLku õÞkhu {¤þu íku íkku fne þfkÞ Lknª Ãký çkeò MÚkkLkðk¤k yurþÞLk økuBMk çkkË fku{LkðuÕÚk økuBMk {kxu ykÃkýu yksu íkku Mkßs Aeyu. ¼khík 1928Úke ykur÷ÂBÃkf økuBMk{kt ¼køk ÷u Au. yurþÞLk økuBMkLke íkku þYykík s ¼khíku fhe Au. ßÞkhu ykÍkËe çkkË fku{LkðuÕÚk økuBMk{kt Ãký ¼køk ÷uðkLkwt þY fÞwO níkwt Ãký yk ºkýuÞ h{íkkuíMkð{kt ¼khíku fku{LkðuÕÚk økuBMk{kt ¾qçk Mkkhku Ëu¾kð fÞkuo Au. ykur÷ÂBÃkf økuBMk{kt nt{uþkt y{urhfk, hrþÞk yLku [eLk - òÃkkLkLkku ËçkËçkku hÌkku Au. yurþÞLk økuBMkLke ðkík

¼k

fheyu íkku ykÃkýu ¼÷u íkuLkk «ýuíkk nkuEyu Ãký yÔð÷ MkkÚku íkku [eLk yLku òÃkkLk hnu Au. ykÃkýu yktíkhhk»xÙeÞ Míkh Ãkh ßÞkhu ßÞkhu fkuE h{íkku{kt ¼køk ÷eÄku Au íÞkhu fku{LkðuÕÚk økuBMk{kt ¾qçk Mkkhku Ëu¾kð fÞkuo Au. ykur÷ÂBÃkf økuBMk{kt íkku {ktz yufkË [tÿf {¤u Au. yux÷u MÚkkLkLkku íkku «&™ s LkÚke ykðíkku, yurþÞLk økuBMkLke ðkík fheyu íkku 1951{kt Mkkík{k MÚkkLku yLku 1982{kt 13 Mkwðýo [tÿf MkkÚku Ãkkt[{k MÚkkLku hÌkwt níkwt, 2006Lke yurþÞLk økuBMk{kt 10 Mkwðýo[tÿf MkkÚku ykX{k MÚkkLku hÌkwt níkwt. ykur÷ÂBÃkf økuBMk yLku yurþÞLk økuBMkLke Mkh¾k{ýe{kt fku{LkðuÕÚk økuBMk{kt ¾qçk Mkkhku Ëu¾kð ÚkÞku Au. 2006{kt ykuMxÙur÷Þk {u÷çkkuLko ¾kíku ÞkuòÞu÷ fku{LkðuÕÚk økuBMk{kt ¼khík 22 Mkwðýo[tÿf MkkÚku [kuÚkk MÚkkLku hÌkwt níkwt, ykur÷ÂBÃkf økuBMk{kt ykÃkýk fhíkkt Mkkhku Ëu¾kð fhLkkh Ërûký ykr£fk, s{ifk yLku fuLÞk suðk Ëuþku {u÷çkkuLko{kt ykÃkýe ÃkkA¤ níkk, çku ð»ko çkkË rçkStøk ykur÷ÂBÃkf økuBMk{kt ¼khíku Võík yuf s Mkwðýo[tÿf (yr¼Lkð rçkLÿk îkhk) SíÞku níkku.

CMYK

ËuþLkk MkkiÚke {kuxk h{íkkuíMkðLku ykzu nðu fku{LkðuÕÚk rðþu»k økýíkheLkk rËðMkku hÌkk Au. yLkuf «fkhLkk rððkËku ðå[u Ãký íkiÞkheyku ÃkqýoíkkLku ykhu Au. nðu fkuE yuf ÔÞÂõík, Ãkûk fu ¾u÷fqË MktøkXLkLke Lknª Ãký Mk{økú ËuþLke «ríkckLkku Mkðk÷ Au, yu.ze.ÔÞkMk çku yurþÞLk økuBMkLkk MkV¤ ykÞkusLk çkkË yk h{íkkuíMkð Ãký MkwtËh ykÞkusLk MkkÚku rðïLku ykÃkýu Akíke XkufeLku [ku¬Mk fne þfeþwt fu n{ ¼e fwA f{ Lknª ni. fku{LkðuÕÚk{kt ¼khíkLku õÞk ð»kuo fux÷k {uzÕMk {u¤ÔÞk? ð»ko fw÷ økkuÕz rMkÕðh çkúkuLÍ

2006 2002 1998 1994 1990 1982 1978 1974 1970 1966 1958

2006Lke {u÷çkkuLko fku{LkðuÕÚk økuBMk{kt ¼khíku Síku÷ fw÷ hh Mkwðýo [tÿfku{ktÚke 17 íkku þqxhkuLku Vk¤u økÞk níkk, Mk{þuh støku íkku Ãkkt[ Mkwðýo SíÞk níkk, íkuLku íkku çkuMx MÃkkuxTMko{uLkLkku yuðkuzo {éÞku níkku. sþÃkk÷ hkýk, yr¼Lkð rçkLÿk yLku Mk{þuhu hsík yLku fktMÞ [tÿf Ãký SíÞk níkk. rËÕne fku{LkðuÕÚk økuBMk{kt Ãký ykÃkýu

50 69 25 25 32 16 15 15 12 10 3

22 30 7 6 13 5 5 4 5 3 2

17 22 10 12 8 8 5 8 3 4 1

11 17 8 7 11 3 5 3 4 3 0

þq®xøk{kt ðÄkhu [tÿf {u¤ðe þfeþwt yuðwt yksu íkku ÷køku Au. 12 rËðMkLkk yk h{íkkuíMkð{kt ¼khík çkÄe s h{íkku{kt 100 WÃkhktík [tÿf Síkþu yuðe ykþk h¾kÞ Au. ¼qíkfk¤Lkk RríknkMk ÃkhÚke íkku yu ðkík [ku¬Mk Au fu 12 rËðMk{kt yuf Ãký rËðMk yuðku Lknª nkuÞ fu rðõxhe MxuLz Ãkh rËðMk{kt ºkýÚke [kh ð¾ík hk»xÙøkeík MkkÚku rºkhtøkku ÷nuhkíkku Lknª nkuÞ.

22-09-2010 Ardh Saptahik  

yLku õÞkt çkw{hUøk Mkkrçkík ÚkÞku Au.. ÃkkÞkLke ðkík LkuíkkykuLku MktÃkr¥k ònuh fhðkLkwt VhrsÞkík çkLÞwt. y÷knkçkkË nkEfkuxoLkk [wfkËk ÃkAe...