Page 1

CMYK

6 k hrððkh k 14 LkðuBçkh k h010

sðknh÷k÷ LkunhwLku økk¤ku çkku÷Lkkhkyku {kxu...

£uLf÷eLk YÍðuÕx

nuhe x›{uLk

ykEÍLknkuðh

«u

rMkzuLx çkhkf ykuçkk{k ¼khíkLke {w÷kfkíku ykðeLku økÞk. yk {w÷kfkík hksLkiríkf ykuAe yLku ðuÃkkh÷ûke ðÄw níke. ykuçkk{k íku{Lke MkkÚku íku{Lke xe{{kt su rLk»ýkíkku ÷kÔÞk níkk íku{kt 37 ð»koLkk hkSð þkn Ãký níkk. hkSð ykuçkk{k Mkhfkh{kt ÞwyuMk yuEz yuzr{rLkMxÙuxh Au. íkuyku økwshkíke Au. íku{Lkk rÃkíkk økwshkíkLkk yLku {kíkk {wtçkELkkt Au. yk WÃkhktík íku{Lke MkkÚku ykðu÷k økuhe ÷kuf [kELkeÍ y{urhfLk Au. íkuyku ykuçkk{k MkhfkhLkk ðkrýßÞ {tºke Au. íkuyku MðåA «rík¼k Ähkðu Au. ºkeò {n¥ðLkk MkkÚke xku{ zkuLke÷kuLk Ãký ¼khík ykÔÞk níkk. íkuyku y{urhfkLkk hk»xÙeÞ Mkwhûkk Mk÷knfkh Au. íkuyku Ãkqðo «urMkzuLx S{e fkxoh MkkÚku Ãký fk{ fhe [qõÞk Au. ykuçkk{k MkkÚku [kuÚkk nuðe ðuEx MkkÚke xku{ rðMk÷ux Ãký ykÔÞk níkk. íkuyku ykuçkk{k MkhfkhLkk f]r»k{tºke Au. Ãkkt[{k MkkÚke xe{ økeÚkLkh níkk. íkuyku y{urhfkLkk Mku¢uxhe ykìV xÙuÍhe Au. xe{ yøkkW ¼khík{kt hne [qõÞk Au. ykuçkk{kLkk MÃke[ hkExh çkuLk hTnkuzMk Au. íku{Lkk fnuðk «{kýu 2009Lke Mkk÷{kt ¼khík y{urhfk ðå[uLkku ðuÃkkh 37.64 rçkr÷ÞLk zkì÷hLkku níkku. 2010{kt òLÞwykheÚke ykìøkMx MkwÄeLkku yk yktfzku 32.44 rçkr÷ÞLk zkì÷MkoLkku Úkðk ÃkkBÞku Au. ÔnkEx nkWMk y{urhfk ¼khík ðå[uLkk ykŠÚkf MktçktÄkuLku ¾qçk ÍzÃkÚke ðÄíkk yktfzk íkhefu swyu Au. ykuçkk{kLke {wtçkELke {w÷kfkík Ãký ËuþLke ykŠÚkf ÃkkxLkøkheLku s ÷ûÞ{kt hk¾eLku níke. y{urhfkLkk Ãkqðo «{w¾ku ¼khíkLku fE árüÚke òuíkk níkk íku òýðk suðwt Au. £uLf÷eLk YÍðuÕx y{urhfkLkk «urMkzuLx íkhefu £uLf÷eLk YÍðuÕxLkku Mk{Þøkk¤ku 1933Úke 1945 MkwÄeLkku níkku. rçkúxLk ¼khíkLku sÕkËe ykÍkËe ykÃku íku {kxu íku{Lkwt rçkúxLk Ãkh Ëçkký níkwt. y÷çk¥k, íku Ëçkký ÃkkA¤ íku{Lke ÔÞqnh[Lkk

ßnkuLk yuV. fuLkuze r÷LzLk ßnkuLkMkLk

rh[kzo rLkõMkLk

S{e fkxoh

hkuLkkÕz huøkLk

rMkrLkÞh çkwþ

rçk÷ Âõ÷LxLk

ßÞkuso çkwþ

y{urhfe «urMkzuLxTMkLkkt RrLzÞk fLkufþLMk çkeò rðïÞwØ ÃkAe ÞwhkuÃkLkk Mkk{úkßÞLkku ytík ÷kððk {kxuLke níke. íku ð¾íkLkk rçkúxLkLkk ðzk«ÄkLk rðLMxLk [[eo÷ MkkÚku ¼khíkLku ykÍkËe yÃkkððk íku{ýu økh{køkh{e Ãký fhe níke. íku{Lkkt ÃkíLke ©e{íke yur÷Lkkuh YÍðuÕx ¼khíkLke MktMkËLku MktçkkuÄLkkh «Úk{ y{urhfLk níkkt. nuhe x›{uLk nuhe x›{uLku 1945Úke 1953 MkwÄe y{urhfkLkk «urMkzuLx níkk, íku{ýu ¼khík {kxu yLkks ¼hu÷wt ËrhÞkE snks {kufÕÞwt níkwt. x›{uLk y{urhfkLkk LkkLkfzk xkWLkÚke ykðu÷k nkuE «urMkzuLx çkLÞk ÃkAe ðkì®þøxLk ykÔÞk Ãkhtíkw ðkì®þøxLkLku íkuyku VkuhuLk ftxÙe Mk{síkk níkk. «urMkzuLx çkLÞk ÃkAe íku{Lkk Vur{÷eLku ðkì®þøxLk ÷kÔÞk Lknkuíkk. x›{uLk «urMkzuLx çkLÞk íku Ãknu÷kt ¼khíkeÞkuLku y{urhfk{kt «ðuþ Lknkuíkku. yk «ríkçktÄ nxkðe ÷eÄku yLku yksu ÷k¾ku ¼khíkeÞku y{urhfk{kt ðMku Au. íku nuhe x›{uLkLku yk¼khe Au. ykEÍLknkuðh ze.ze. ykEÍLknkuðh 1953Úke 1961 MkwÄe y{urhfkLkk «urMkzuLx níkk. 1959{kt íku{ýu ¼khíkLke {w÷kfkík ÷eÄe níke. íkuyku ¼khíkLke rçkLkòuzkýðkËe rðËuþLkeríkLkk fzf yk÷ku[f níkk, Ãkhtíkw {kykuLke Ãkfz nuX¤ [eLkLku ðÄw yk¢{f çkLkíkwt òuE ¼khík «íÞu íku{ýu ð÷ý çkËÕÞwt níkwt. íkuyku

sðknh÷k÷ LkunhwLkk «þtMkf níkk. íkuyku Ãkqhk Mkkík rËðMk MkwÄe ¼khíkLke {w÷kfkíku ykÔÞk níkk. yu ð¾íku íku{ýu fÌkwt níkwt fu ¼khík þÂõíkþk¤e Úkþu íkku s y{urhfk Ãký þÂõíkþk¤e Úkþu. íkuyku fk~{eh ¼khík MkkÚku s hnu íkuðwt {kLkðkðk¤k níkk. ßnkuLk yuV. fuLkuze ßnkuLk yuV. fuLkuze 1961Úke 1963 MkwÄe y{urhfkLkk «urMkzuLx hÌkk níkk. íkuyku [eLkÚke zhíkk nkuE yLku ¼khík rçkLkòuzkýðkËe Ëuþ nkuðk Aíkkt íkuyku ¼khík MkkÚku Mkw{Äwh MktçktÄku hk¾íkk níkk. [eLkLkk yk¢{ý ð¾íku íkuyku ¼khíkLke Ãkz¾u hÌkk níkk. íku{Lkk fkÞofk¤ Ëhr{ÞkLk íku{Lkk ytøkík r{ºk yLku Mkw«rMkØ yÚkoþk†e ßnkuLk fuLkuÚk økk÷çkúuÚkLku y{urhfkLkk ¼khík ¾kíkuLkk hksËqík íkhefu {kufÕÞk níkk. fuLkuze rðÞuíkLkk{ ÞwØLkku ytík ¼khíkLke Ëhr{ÞkLkøkehe yLku {ËË îkhk ÷kððk {ktøkíkk níkk Ãkhtíkw íku{Lkku yu Ã÷kLk furçkLkux Mk{ûk {qfu íku Ãknu÷kt íku{Lke níÞk ÚkE økE níke.

r÷LzLk çke. ßnkuLkMkLk y{urhfkLkk «urMkzuLx íkhefu r÷LzLk çke. ßnkuLkMkLkLkku Mk{Þøkk¤ku 1963Úke 1969 MkwÄeLkku níkku. þYykík{kt íku{ýu fuLkuzeLke Lkeríkyku [k÷w hk¾e níke Ãkhtíkw ÃkkA¤Úke íkuyku çkË÷kE økÞk níkk. ¼khík rðÞuíkLkk{ ÞwØLkku ytík [kníkwt níkw.t ¼khík rðÞuíkLkk{{kt y{urhfLk MkiLÞLkk swÕk{kuLke xefk fhíkwt níkw.t yk fkhýÚke r÷LzLk çke. ßnkuLkMkLk ¼khík Ãkh økwMMku ¼hkÞk níkk. yLku íku fkhýu íku{ýu ¼khíkLku {kuf÷kíke yLLkLke MknkÞ çktÄ fhe ËeÄe níke. yk yÃk{kLk ÃkAe ¼khíkLku nrhÞk¤e ¢ktrík MkSo nkuðkLke Vhs Ãkze. yu {kxu ¼khík r÷LzLk çke. ßnkuLkMkLkLkku yk¼kh {kLku Au. rh[kzo rLkõMkLk E.Mk. 1969Úke 1974 MkwÄe rh[kzo rLkõMkLk y{urhfkLkk «urMkzuLx hÌkk níkk. 1969{kt s íku{ýu ¼khíkLke {w÷kfkík ÷eÄe níke. íkuyku {kºk 22 f÷kf {kxu s ¼khík{kt hkufkÞk níkk. íku{ýu [eLk MkkÚku MktçktÄku MkwÄkhðkLke yLku [eLk MkkÚku ËkuMíke fhðkLkwt ð÷ý yÃkLkkÔÞwt níkwt yLku [eLku y{urhfk Ãkh íkuLkk çkË÷k{kt ÃkkrfMíkkLkLku y{urhfk {ËË fhu íkuðtw økkuXÔÞwt níkw.t 1971Lkk ÞwØ{kt y{urhfk ÃkkrfMíkkLkLkk Ãkz¾u hÌkwt níkwt Ãký íku ÃkkrfMíkkLkLku rsíkkze þõÞwt Lknkuíkw.t RÂLËhk økktÄe MkkÚkuLke {e®xøk çkkË rLkõMkLku ÷¾e Lk þfkÞ íkuðe ¼k»kkLkku WÃkÞkuøk fÞkuo níkku.

S{e fkxoh S{e fkxoh 1977Úke 1981 MkwÄe y{urhfkLkk «urMkzuLx hÌkk níkk. íkuyku ¼khíkLku fkuE Ãký òíkLke Ãkh{kýw xufTLkku÷kuSLke fu çk¤íký ykÃkðkLkk rðhkuÄe níkk. íku{ýu íkksuíkh{kt ¼khíky{urhfk ðå[u ÚkÞu÷k Ãkh{kýw fhkhLkku Ãký Z¤íke ô{hu rðhkuÄ fÞkuo níkku. 1978{kt íku{ýu ¼khíkLke {w÷kfkík ÷eÄe níke. S{e fkxohLkk çk[ÃkýLkku fux÷kuf Mk{Þ ¼khík{kt nrhÞkýk ¾kíku økwsÞkuo níkku. yu ð¾íku íku{Lke {kíkk ¼khík{kt þktrík xwfze{kt MðÞtMkurðfk níkkt. ¼ktøke økÞu÷k yuf økk{Lku ‘fkxohÃkwhe’ íkhefu ðMkkðe ykÃkðkLke S{e fkxohu 1978{kt ykuVh fhe níke, Ãkhtíkw {kuhkS ËuMkkEyu yu «Míkkð Xwfhkðe ËeÄku níkku. òufu {kuhkhS¼kEyu Ãký yu økk{ Vhe ðMkkððkLkku fkuE «ÞkMk fÞkuo Lk níkku. yLkw ÃkkLkk Lkt: 4

y{urhfkLkk Ãkqðo «{w¾ku ¼khíkLku fE árüÚke òuíkk níkk íku òýðk suðwt Au

¼khíkLku ykÍkËe yÃkkððk £uLf÷eLk YÍðuÕxu rðLMxLk [[eo÷ Ãkh Wøkú Ëçkký fÞwO níkwt Lkðk ð»koLke þYykík, suLkk «u{Lke fkuE Mke{k LkÚke yuðe {kíkkLku ÞkË fheLku fheyu, fkhý fu {kíkk-rÃkíkk çktLku {kLkðMk{ks{kt {n¥ðLkwt MÚkkLk Ähkðu Au, Ãkhtíkw {kíkk íkku Ãkþw, Ãkûke, s÷[h, MÚk÷[h, çkÄk Sðku{kt ÃkkuíkkLkk çkk¤f {kxu Wífx ÷køkýe Ähkðíke nkuÞ Au. yk LkkLkfzku ÷u¾, ÞwðkLkeLkk íkkuh{kt {kíkk-rÃkíkkLkk WÃkfkhkuLku ¼q÷e sLkkhkykuLku, ÃkíLke yLku çkk¤fkuLkk {kun{kt hík çkLkeLku {kíkk-rÃkíkkLke yLku ¾kMk íkku {kíkkLke yðøkýLkk fhLkkhkykuLku yLku Mk¥kk fu ÃkiMkk ÃkkA¤ Ëkuzðk{kt ÃkkuíkkLke Vhs [qfe sLkkhkykuLku MkkiLku íku{Lke VhsLkwt ¼kLk fhkðþu íkku yk ÷u¾ ÷¾ðkLke {nuLkík MkkÚkof Úkþu.

{k íku {k, çkeò ðøkzkLkk ðk

ÃkwÏík ðÞLkk fktøkkYLkwt ðsLk ÷øk¼øk çkMkku hík÷ yLku Ÿ[kE ÷ktçkk {kýMkLke Ÿ[kE sux÷kt nkuÞ Au. Ãký íkuLku su çkå[wt sL{u Au íku yufkË #[Lkwt s nkuÞ Au. {kLÞk{kt Lk ykðu yuðe yk ðkík Au. ykðzwt LkkLkfzwt çkå[wt Mðk¼krðf heíku s ÃkqhuÃkqhwt rðfrMkík nkuíkwt LkÚke. íkuLkk Ãkqhk rðfkMk {kxu fwËhíku swËe s h[Lkk fhe Au. {kËk íkuLku ÷ELku ÃkkuíkkLkk þheh MkkÚku

òuzkÞu÷e fkuÚk¤e{kt {qfu Au. çkå[wt íÞkt {kËkLkk ykt[¤Lku ð¤øke hnu Au. Äe{u Äe{u íku rðfMku Au yLku rðfMÞk ÃkAe yðkhLkðkh íku fkuÚk¤e AkuzeLku çknkh Lkef¤u Au, Ãkhtíkw shk yðks Úkíkkt s íku ËkuzeLku ÃkkAwt {kíkkLke fkuÚk¤e{kt MktíkkE òÞ Au. {kíkk fktøkkYLku òu ¼ÞLke øktÄ ykðu íkku fqËfk {khíke íkhík s íku ¼køke Aqxu Au. yu ð¾íku çkå[wt fkuÚk¤e{ktÚke Ãkze Lk òÞ

yu {kxu ÃkkuíkkLkk ¾kMk «fkhLkk MLkkÞwyku îkhk íku fkuÚk¤eLku Mktfku[e hk¾u Au.òu íkuLku ÷køku fu Ãkkuíku MkÃkzkE sþu íkku ÃkkuíkkLkku Lknª Ãký {kºk

{k

íkk yLku {kíkkLkku «u{ yøkkÄ, yíkkøk nkuÞ Au. {kíkkLkk «u{ rðþu ík{u òýe þfku íkku ‘«u{’ fuðku nkuÞ íku fËk[ òýe þfku. yuf rþfkheyu ÃkkuíkkLkk yLkw¼ðku ÷¾íke ð¾íku yuf MkMk÷eLkku Ëk¾÷ku ÷ÏÞku Au. yuf Mkktsu çknkh Vhíke ð¾íku yuf MkMk÷kLku yuf s søÞkyu çku-ºký ðkh Ëkuze síkwt yuýu òuÞwt. íkuLku ÷køÞwt fu [ku¬Mk íÞkt íkuLkkt çkå[kt nkuðkt òuEyu. çkå[kt þkuÄðk {kxu íku çkÄe søÞk VUËe ðéÞku Ãký õÞktÞ yuLku çkå[kt Ëu¾kÞkt Lknª, Ãkhtíkw MkMk÷kLke rn÷[k÷ ÃkhÚke yuLku ÷køkíkwt níkwt fu íku {kËk níke. yLku rLk:þtf ÃkkuíkkLkkt çkå[kt ÃkkMku síke níke. yk¾hu íkuLke {kLÞíkk Mkk[e Ãkze. WÃkhÚke ½krMkÞk s{eLkLkk xwfzk suðku ÷køkíkku ¼køk ¾hu¾h íkku yuf LkkLkku Mkwtðk¤ku Äkçk¤ku níkku. yLku yuLke Lke[u MkMk÷eLkwt {kík]íð ðýkÞu÷wt níkwt. çkå[ktLku Xtze Mkk{u hûký yLku Ãkqhíke nqtV {¤e hnu yux÷k {kxu MkMk÷kyu yu Äkçk¤ku ÃkkuíkkLkk ðk¤ yLku fw{¤k ½kMkLkk r{©ý{ktÚke çkLkkÔÞku níkku. {k çkÄkt Mk{ks{kt yLku çkÄkt Sðku{kt Mkh¾e s nkuÞ Au. íku {kýMk nkuÞ, Ãkþw nkuÞ, Ãkt¾e nkuÞ fu LkkLkfzwt Sðstíkw nkuÞ. çkå[wt ÚkÞk ÃkAe íkuLkwt MktÃkqýo ÷ûÞ, çk÷fu MktÃkqýo SðLk, íkuLkk WÃkh furLÿík ÚkE òÞ Au. çkå[kLkk WAuh {kxu, Mkw¾kfkhe {kxu, hûký {kxu s íku òýu Sðíke nkuÞ yu{ ÷køku Au. fktøkkYLke ðkík ykÃkýu òýeyu Aeyu.

****** CMYK

ÃkkuíkkLkk çkå[kLkku rð[kh fhu Au. çkå[kLku çk[kððk {kxu LkkMkíke LkkMkíke íku [k÷kfeÃkqðof íku fkuEf Íkt¾hkt fu ¾zf ÃkkA¤ MktíkkE òÞ Au yLku íkhík s íÞkt çkå[kLku AwÃkkðe Ëu Au. yLku çkeS s Ãk¤u ÃkkA¤ Ãkzu÷k Ëw~{LkLke Lkshu Ãkzu yu heíku fqËfk {khíke LkkMkðk {ktzu Au. íkuLke ÃkkA¤ Ãkzu÷ «kýe fu {kýMkLku íkuLke [k÷kfeLkku fkuE ÏÞk÷ ykðíkku LkÚke yLku íku fktøkkYLke ÃkkA¤ s Ëkuzâk fhu Au. {kËk íkuLku ÃkkuíkkLkk çkå[kÚke Ëqh Ëqh ¾U[e òÞ Au. fkuE ðkh yu{ fhíkkt rþfkheLkk nkÚku {]íÞw Ãký Ãkk{u Au, íkku fkuE ðkh çk[e òÞ Au. çk[e økÞk ÃkAe íkuLku ßÞkhu ÃkqhuÃkqhe Mk÷k{íke ÷køku Au íÞkhu íku ÃkkuíkkLkk AwÃkkðu÷k çkå[k ÃkkMku ÃkkAe Vhu Au.

{k ÃkkuíkkLkkt çkå[ktLku su síkLkÚke WAuhu Au íkuLke òuz õÞktÞ òuðk {¤íke LkÚke. fux÷ef ÔÞÂõíkyku Mð¼kðu s yk¤Mkw, Ÿ½huxe yLku MðkÚkeo nkuÞ Au. Ãký òu fkuE Akufhe yuðk Mð¼kðLke nkuÞ íkku {kíkk çkLkíkkt s íkuLkk Mk{økú yÂMíkíð{kt ÃkrhðíkoLk ykðe òÞ Au. çkk¤fLke yuf LkkLkfze rn÷[k÷ Ãký íkuLku søkkze Ëu Au yLku íkuLke yk¤Mk yLku MðkÚko íkÆLk yá~Þ ÚkE òÞ Au.LkkLkfze MkVuË {kËk-ôËh su síkLkÚke ÃkkuíkkLkkt çkå[ktLku WAuhu Au yu òuELku ykÃkýu nuhík Ãkk{e sEyu Aeyu. òufu, Ëhuf ÃkþwÃkt¾eLke ÃkkuíkkLkk çkå[kLku WAuhðkLke yLkw ÃkkLkk Lkt: 4


CMYK

2

k hrððkh k 14 LkðuBçkh k h010

¼k

???

híku yk ð»kuo ykìõxkuçkh{kt fkì{LkðuÕÚk økuBMkLkwt ykÞkusLk fÞwO yLku yk ykÞkusLk ÄkÞko fhíkkt ½ýwt MkV¤ hÌkwt. Ãký fkì{LkðuÕÚk økuBMk þY ÚkkÞ íku Ãknu÷kt su W[kx yLku su íkýkð òuðk {éÞku íku y¼qíkÃkqðo níkku. AuÕ÷kt Mkkík ð»koÚke yk økuBMkLke íkiÞkheyku [k÷íke níke yLku Aíkkt fkuE ðkíkLkkt Xufkýkt Lknkuíkkt. AuÕ÷e ½ze MkwÄe MxurzÞ{kuLkk çkktÄfk{Úke {ktze ¾u÷kzeykuLkk Wíkkhk MkwÄeLke íkiÞkheyku [k÷íke níke yLku ðå[u ðå[u yk íkiÞkheyku{kt ÚkÞu÷k fhkuzkuLkk ¼ú»xk[khLke ðkíkku Ãký çknkh ykðíke hne. nk÷ík yu níke fu fkì{LkðuÕÚk økuBMk Þkuòþu fu fu{ íku{kt s MkkiLku þtfk níke Lku Þkuòþu íkku Ãký ykÃkýe ykçkYLkku Äòøkhku ÚkE sþu íkuðe ¾kíkhe níke. MkËTLkMkeçku yuðwt ftE ÚkÞwt Lknª íku çkÄwt nu{¾u{ Ãkkh Ãkze økÞwt Ãký yk ykÞkusLk{kt Mkhfkhe ríkòuhe íkr¤ÞkÍkxf ÚkE økE íku ykÃkýu {kÚku Ãkqhk YrÃkÞk 70,000 fhkuzLkku [ktË÷ku ÷køke økÞku. ykðe {kuxe økuBMk ÞkuòðkLke nkuÞ íÞkhu su «{ký{kt rðËuþyku Q{xe Ãkzðk òuEyu íku rðËuþeyku ykÃkýk ykðk ÷kr÷Þkðkze suðk ykÞkusLkLku fkhýu ykÔÞk Lknª íku ÃkÞoxLk{kt Vqxe fkuzeLke Ãký f{kýe ÚkE Lknª. Wíkkð¤u çkktÄu÷k fkì{LkðuÕÚk økuBMk rð÷usLkk yuÃkkxo{uLxku nsw yu{ s Ãkzâk Au Lku Mkhfkh {kxu Äku¤k nkÚke Mkkrçkík ÚkÞk Au. xqtf{kt ykÃkýk {kxu ykÞkusLk nu{¾u{ Ãkkh Ãkkzðk Aíkkt yk ykÞkusLk ÷k¾Lkk çkkh nòh fhðkLkku MkkuËku Mkkrçkík økÞku. ˆˆˆ fkì{LkðuÕÚk økuBMkLkwt ykÞkusLk ykÃkýk {kxu yuf {kuxku çkkuÄÃkkX níkku Lku ykÃkýu ËwrLkÞk{kt [eLk ÃkAe ðMkíke{kt çkeò Lktçkhu nkuðk Aíkkt [eLk suðe Lknª íkku [eLkLku x¬h ykÃku íkuðe ykŠÚkf íkkfkík fu{ LkÚke çkLke þfíkk íku Mk{sðk {kxuLkwt yuf {sçkqqík WËknhý Ãký.

¼khík-[[eLk: ¾u÷Lkk {uËkLk{kt {nkMk¥kkLkkt Ãkkh¾kt [eLku çku ð»ko Ãknu÷kt s yux÷u fu ykìøkMx 2008{kt ÷øk¼øk ËwrLkÞkLke MkkiÚke {kuxe økuBMk ÞkuS çkíkkðe níke yLku 2008 ykur÷rBÃkõMk{kt [eLku su ykÞkusLk fÞwO íku òuE yk¾e ËwrLkÞk {kU{kt yktøk¤k Lkk¾e økE níke. ykÃkýu fkì{LkðuÕÚk økuBMk {kxu sqLkkt s MxurzÞ{kuLku rhLkkuðux fheLku WÃkÞkuøk{kt ÷uðkLkk níkk Aíkkt yu fk{ Ãký ykÃkýkÚke Mkkhe heíku ÚkE þõÞwt Lknkuíkwt. ßÞkhu [eLku íkÆLk Lkðk zÍLk fhíkkt ðÄkhu MxurzÞ{ku Q¼kt fhe ËeÄkt níkkt. ¾u÷kzeykuLku hnuðk {kxu [eLku su yuÃkkxo{uLxku çkLkkÔÞkt níkkt íku ykÃkýe VkEðMxkh nkux÷Lke Y{ fhíkkt çknuíkh níkkt, yLku MkuðLk-Mxkh Mkøkðzku Ähkðíkk níkk. rðËuþeykuLkkt ÄkzuÄkzk [eLk{kt Q{xe Ãkzu yu {kxu [eLku çke®søk yLku íkuLke ykMkÃkkMk

¾u÷kuøku fqËkuøku íkku nkutøku Lkðkçk! fkì

{LkðuÕÚk økuBMk{kt ¼khíkLkk ¾u÷kzeykuLku {¤u÷e MkV¤íkk ÃkAe yuf ðkík Lk¬e Au fu nðu ¾u÷fqË «íÞu ÞwðkÃkuZeLke hwr[ çkË÷kE Au yLku íkuÚke yuðe ykþk hk¾e þfkÞ fu Ëuþ{kt Võík r¢fuxLke ðkík Lknª ÚkkÞ, nðu çkÄe s h{íkku «íÞu ÞwðkLkku{kt òøk]rík ykðe Au yLku yøkkW su fnuðkíkwt níkwt fu ‘ÃkZkuøku r÷¾kUøku íkku çkLkkuøku Lkðkçk, ¾u÷kuøku fqËkuøku íkku nkUøku ¾hkçk’ yu ðkík nðu çkË÷kE økE Au. nðu íkku h{þku yLku fqËþku íkkuÃký Lkðkçk çkLke þfþku. yks MkwÄe h{ík yux÷u Võík r¢fuxLkwt s Lkk{ ÷uðk{kt ykðíkwt níkwt. fkì{LkðuÕÚk økuBMk ÃkAe yu{ ÷køku Au fu r¢fux rMkðkÞ çkeS h{íkku «íÞu Ãký Þwðk ÃkuZeLku ykf»koý Au yLku íkuÚke s yksu yu{ fne þfkÞ fu ¾u÷fqË{kt ÃkkuíkkLke fkhrfËeo çkLkkððk yksLkku ÞwðkLk Ãknu÷ fhþu. ¾u÷fqË{kt fkhrfËeo çkLkkððe ¾qçk {nuLkík¼ÞwO fk{ Au, Aíkkt òu íku{kt ÞkuøÞ {køkoËþoLk {¤u yLku ¾u÷kze{kt òu{ nkuÞ íkku [ku¬Mk fkhrfËeo çkLkkðe þfu Au. r¢fuxLke ÷kufr«Þíkk yksu [h{ Ãkh Au. íku ðkík{kt fkuE çku {ík LkÚke, Ãký íku rMkðkÞ xurLkMk, fwMíke, nkìfe, [uMk, çkuzr{LxLk, xuçk÷ xurLkMk, økkuÕV yLku {iËkLke h{íkku suðe fu Ëkuz, íkehtËkS, ¼k÷kVUf yLku økku¤kVUf{kt ¼khíkLkk ¾u÷kzeykuLke rMkrØykuLku Ãký LkshytËks Lk fhe þfkÞ. ÃkiMkku yLku feŠík Ãký yk fkhrfËeo{kt ¼køk çkLke [qõÞkt Au. Mkr[Lk yLku MkkÞLkk suðk hku÷{kìz÷ çkLkðwt Ãký yuf økðoLke ðkík Au. ¾u÷kzeyku yktíkhhk»xÙeÞ MÃkÄkoyku{kt [tÿf Síke ÷kðeLku ËuþLkwt Lkk{ yk¾k rðï{kt økksíkwt fhe þfu Au. ¾u÷fqË{kt fkhrfËeo çkLkkððkðk¤kyku {kxu Võík fuLÿ Mkhfkh Lknª, hkßÞ Mkhfkh íkhVÚke Ãký ½ýe çkÄe MkwrðÄkyku {¤u Au, fkuÃkkuohux Mkufxh{kt fkÞohík ¾u÷kzeykuLku ÃkwhMfkh yLku hkufz ELkk{ WÃkhktík Lkkufhe{kt çkZíke Ãký {¤u Au. r¢fux rMkðkÞLke h{íkku{kt Ãký Lkk{Lkk fhLkkh ¾u÷kzeykuLku MkwrðÄkyku {¤u Au. yks MkwÄe r¢fuxLkk ¾u÷kzeykuLku {kLk MkL{kLk {¤íkwt níkwt. yksu íkku nkìfe, fwMíke yLku þq®xøkLkk ¾u÷kzeykuLkkt Ãký ¼ÔÞ Mðkøkík fhðk{kt ykðu Au, nrhÞkýkLkk ¾u÷kzeykuLke ðkík fheyu íkku Mkhfkhu ÷k¾ku YrÃkÞk ELkk{{kt ykÃÞk Au, Lkkufhe{kt çkZíke ykÃke Au yLku [kuϾk ½eLkk zççkk Ãký Ëhuf ¾u÷kzeLkk ½hu {kufÕÞk Au! ykÃkýk ½hyktøkýkLke ðkík fheyu íkku ykýtË LkSfLkk yuf LkkLkfzk økk{Lke ÷ßò økkuMðk{e fkì{LkðuÕÚk{kt [tÿf SíkeLku ykðe íkku {wÏÞ{tºke íkuLkwt MkL{kLk fhðk íkuLkk ½hu ÃknkU[e økÞk, yk çknw {kuxe ðkík Au. yks MkwÄe Võík yuf Ãkºk îkhk yr¼LktËLk ÃkkXððk{kt ykðíkk níkk, ðÄw{kt ðÄw fkuE Mkhfkhe yrÄfkheLkk nMíku MkL{kLk fhðk{kt ykðíkwt. 1981{kt rËÕne{kt yurþÞLk økuBMkLkwt ykÞkusLk ÚkÞwt íÞkhu «Úk{ ðkh xeðe Ãkh h{íkkuLkwt Sðtík

«Mkkhý ËuþLkk fhkuzku ÷kufkuyu rLknkéÞwt níkwt. çkÄk{kt {ku¾he níke Þwðk ÃkuZe yLku íku Mk{Þu íkuykuLku su «uhýk {¤e níke íkuLkwt Ãkrhýk{ ykÃkýLku yksu òuðk {éÞwt Au. yøkkW fhíkkt yksu çkÄkt s {kæÞ{ku h{íkkuLku Ãký ¾qçk «kuíMkknLk ykÃku Au. fkì{LkðuÕÚk økuBMk ÃkAe íkku øk]rnýeyku yLku ykrËðkMke rðMíkkhku{kt Ãký ¾qçk WíMkkn òuðk {éÞku Au. yLku íkuÚke s ÞwðkLkkuLkku yk WíMkkn çkhfhkh hk¾ðk {kxu Ëhuf Mfq÷, fkì÷us, MktMÚkk yLku Mkhfkhu ÞkuøÞ fhðwt òuEyu. ÷kuZwt økh{ nkuÞ íÞkhu s íkuLku xeÃke þfkÞ yLku suðku ½kx íkiÞkh fhðku nkuÞ íkuðku fhe þfkÞ Au. yk ðkík yksu MktÃkqýoÃkýu y{÷{kt {qfðk suðe Au. hkßÞ Mkhfkh îkhk ykøkk{e rËðMkku{kt ¾u÷{nkfwt¼Lkwt ykÞkusLk fÞwO Au íku ½ýwt s ykðfkhËkÞf Au, yk rMk÷rMk÷ku Ëh ð»kuo [k÷w hk¾ðku òuEyu yLku òu íku{ ÚkkÞ íkku [ku¬Mk Mkkhkt Ãkrhýk{ {¤e þfþu. Ãkrù{Lkk Ëuþku{kt íkku ¾u÷fqËLku ¾qçk {n¥ð ykÃkðk{kt ykðu Au. Ëhuf Mfq÷, fkì÷us yLku MktMÚkkyku rðrðÄ h{íkku {kxu MÃkurþÞ÷ yufuzu{e [÷kðu Au, suLku MÃkkuxoTMk RLzMxÙeÍ íkhefu yku¤¾ðk{kt ykðu Au. ykÃkýk Ëuþ{kt Ãký nðu ¾u÷fqËLku ÔÞðMkkÞ íkhefu {kLÞíkk {¤íke òÞ Au. ykÃkýk hkßÞ{kt Ãký ½ýk Wãkuøkku ¾u÷kzeykuLku Lkkufhe{kt hk¾u Au. Mkhfkh îkhk hkßÞLkkt ½ýkt þnuhku{kt MÃkkuxoTMk fkìBÃ÷uõMk íkiÞkh fhðk{kt ykÔÞkt Au, su ¾qçk Mkkhe ðkík Au Ãký MkkÚku MkkÚku hkßÞLkk ðrhc ¾u÷kzeykuLke Mkuðk ÷uðk{kt ykðu íkku Lkðk rLkþkr¤Þkyku{kt ðÄw òu{ ykðþu. ðrhc ¾u÷kzeykuLke fËh fhe Ãký økýkþu yLku íku{Lkku yLkw¼ð Lkðe ÃkuZeLku «kÃík Úkþu. òu yk{ Úkþu íkku ÞwðkÃkuZe ¾u÷fqËLku fkhrfËeo íkhefu yÃkLkkððk [ku¬Mk íkiÞkh Úkþu. ¾u÷kzeyku {kxu MÃkkuxoTMk {uLkus{uLx ûkuºk Ãký Au. çkÄk s ¾u÷kzeykuLku fËk[ hk»xÙeÞ fu yktíkhhk»xÙeÞ ûkuºku h{ðk {¤íkwt LkÚke. ½ýk yuðk ¾u÷kzeyku Ãký nkuÞ Au fu íku{Lkk{kt ûk{íkk ½ýe nkuÞ Au Ãký LkMkeçkLku fkhýu fu fkuE yLÞ fkhýMkh Wå[ Míkhu h{ðk {¤íkwt LkÚke. ykðk ¾u÷kzeyku MÃkkuxoTMk {uLkus{uLx ûkuºk{kt òuzkE þfu Au. yk ûkuºku òuzkÞu÷k ÷kufkuLke ¾u÷fqË {tz¤ku, ¾kLkøke MktMÚkkyku, õ÷çk, nkuxu÷ yLku rhMkkuxoMk{kt sYh nkuÞ Au. yuðk «kuVuþLkÕMkLke Ãký sYh Q¼e ÚkE Au fu suyku ¾u÷fqËLku yLku íkuLkk çkòhLku Ãký Mk{S þfu. ¾u÷kzeykuLku MÃkkuLMkhrþÃk yÃkkððk{kt Lku ¾u÷fqËLke MÃkÄkoykuLkk ykÞkusLk{kt MÃkkuxoTMk {uLkus{uLxLke ¾qçk {kuxe ¼qr{fk nkuÞ Au. yk{, yk çkÄkt ÃkkMkkt íkÃkkMkíkkt yux÷wt [ku¬Mk Au fu nðu ¾u÷fqË{kt fkhrfËeoLke Wßsð¤ íkf Au.

Mkkík{ku çkku÷ Mkkhhk ¾u÷kze çkLkðk {kxu ÷~~fhe íkk÷e{ ÷uðe Ãkzu {w~fu÷eykuLkku Mkk{Lkku fhðku Ãkzþu, yLku òu S nkÚk{kt hk¾ðe nþu íkku çkkS suhs çkkçkíkku {kxu hs f{{h fMkðe Ãkzþu.

yuLxhxuRLk{uLx Ãkkfo Q¼k fhe ËeÄk níkk fu ßÞkt MkuõMkÚke {ktze rMkLku{k MkwÄeLke çkÄe s {LkkuhtsLkLke Mkð÷íkku {kusqË níke. WËT½kxLk Mk{khkun{kt yLku Mk{kÃkLk Mk{khkun{kt Ãký [eLku xufLkku÷kuS {ËËÚke su E{us Q¼e fhe íku [eLke zÙuøkLkLke íkkfkíkLkk Ãkh[k Mk{kLk níke. [eLku ykx÷k sçkhËMík ykÞkusLk îkhk ÷kufkuLku Ëtøk íkku fÞko s Ãký MkkÚku MkkÚku {çk÷¾ f{kýe Ãký fhe. ykÃkýu 70 nòh fhkuz YrÃkÞkLkku Äw{kzku fÞko ÃkAe fk{kÞk Lknª Lku Q÷xkLkku ¾kuxLkku MkkuËku fheLku çkuXk íÞkhu [eLku ykur÷ÂBÃkõMk{ktÚke s 20 yçks zkì÷h yux÷u fu ÷øk¼øk YrÃkÞk 90 nòh fhkuzLke f{kýe fhe níke. [eLk fu{ ËwrLkÞkÚke MkkiÚke {kuxe ykŠÚkf íkkfkík Au íkuLkku

Úkzo zkÞ{uLþLk ÷r÷ík ¾t¼kÞíkk

rz

MkuBçkh 2008{kt rð÷kMkhkðLke rLk»V¤íkk ÃkAe ykiãkurøkf hkßÞ {nkhk»xÙLkwt MkwfkLk yþkuf [ÔnkýLku MkkUÃkkÞwt. çku ð»ko MkwÄe íku{Lke økkze [k÷e yLku nðu Vhe {nkhk»xÙ zÙkEðh çkË÷e hÌkwt Au. Mkk{kLÞ heíku rËðk¤e Ãknu÷kt MkVkE Úkíke nkuÞ. [Ônkýu rËðk¤e ÃkAe MkVkE fhe. [Ônký {kxu Mkkhe ðkík yu Au, fu fki¼ktzLkku fkËð QzðkÚke {wÏÞ{tºkeLkk ðk½k Wíkkhðk Ãkzâk nkuÞ yuðk yu Ãknu÷k LkÚke. yk Ãknu÷k yçËw÷ hnu{kLk ytíkw÷u yLku rþðkShkð rLk÷ktøkkðfh Ãký fki¼ktzkuLku fkhýu {nkhk»xÙLku ÿkûk ¾kxe fne [qõÞk Au. ykËþo fki¼ktz [Ônký {kxu ¼÷u yLkkËþo Mkkrçkík ÚkÞwt nkuÞ Ãkhtíkw yk íku{Lkwt Ãknu÷wt s{eLk fki¼ktz LkÚke. 2002{kt yu huðLÞq {tºkk÷Þ Mkt¼k¤íkk níkk íÞkhu ÃkqLkkLkk yuf rçkÕzhu íku{Lkk rðhwØ fkuxoLkku ykþhku ÷eÄu÷ku. yu rçkÕzhu fhu÷e yhS «{kýu [Ônkýu 102 yufh sux÷e Mkhfkhe s{eLk íkuLkk Mkøkkt-Ônk÷kt rçkÕzhkuLku ykÃke ËeÄu÷e! 2008{kt {wÏÞ{tºke fkuý çkLkþu yu rððkË ð¾íku LkkhkÞý hkýu {wÏÞ{tºke Lk çkLku yu {kxu rð÷kMkhkð «ÞíLkþe÷ níkk. Ãkrhýk{u nksh íku nrÚkÞkhLkk LÞkÞu yþkuf [ÔnkýLku çkuMkkze ÄeÄk. LkktËuz {íkrðMíkkh{ktÚke [qtxkÞu÷k yþkuf fkUøkúuMk{kt ð»kkuoÚke fk{ fhu Au. íku{Lkk rÃkíkk þtfhhkð çke. [Ônký {nkhk»xÙLkk {wÏÞ{tºke yLku fuLÿ{kt {tºke hne [qõÞk Au. yu heíku íku{Lku øk¤ÚkqtÚke{kt xeÃkwt-çku xeÃkkt hksfkhý {¤u÷wt. rð÷kMkhkyku òufu [Ônkýu MkwfkLk Mkt¼kéÞwt íÞkhÚke [ÔnkýLku ¾whþe ÃkhÚke QíkkhðkLke Ãkuhðe{kt níkk. WÃkhktík furLÿÞ{tºke þhË Ãkðkh, rþðMkuLkk VuE{ LkkhkýÞ hkýu yu{ rºkÃkktr¾Þku ÔÞq [ÔnkýLke ¾whþe ÃkkA¤ Ãkzu÷ku níkku. [ÔnkýLku nxkððk{kt MkkiÚke {kuxku nkÚk þhË ÃkðkhLkku nkuðkLkwt fnuðkÞ Au. yu{kt yuðwt Au, fu Ãknu÷k íkku Ëuþ{w¾-hkýu xku¤feLku Xufkýu Ãkkzðk [Ônkýu þhË ÃkðkhLkk ¾ku¤k{kt ÃkLkkn ÷eÄe níke. [ÔnkýLku ¾çkh níke fu ykÃkLku çkøkkMkwt ¾kíkk ÃkíkkMkwt {¤e økÞwt Au. ykÃkýu ftE uyuðkt {nkLk fk{ku fÞkO

Ãkh[ku yk ykur÷ÂBÃkf økuBMku ykÃke ËeÄku níkku. ˆˆˆ ¼khík{kt fkì{LkðuÕÚk økuBMk{kt ÚkÞu÷k ¼kuÃkk¤k{ktÚke MkòoÞu÷k ¼qftÃkLkk Ãkz½k nsw þBÞk LkÚke yLku íkuLkk ykt[fk nsw [k÷w s Au íÞkt [eLke zÙuøkLkLkku ykŠÚkf íkkfkíkLkku ðÄw yuf Ãkh[ku ykÃkýLku yurþÞLk økuBMkLkk YÃk{kt {¤e hÌkku Au. [eLk{kt 12 LkðuBçkhÚke yux÷u fu økÞk þw¢ðkhÚke yurþÞLk økuBMk þY ÚkE økE Au. ykur÷ÂBÃkõMk ÃkAe ËwrLkÞk{kt MkkiÚke {n¥ðLke økýkíke yk økuBMk 27 LkðuBçkh MkwÄe [k÷ðkLke Au. øk{u íku fkhýMkh yk yurþÞLk økuBMkLku ykur÷rBÃkõMk yLku fkì{LkðuÕÚk økuBMk sux÷e ÃkÂç÷rMkxe ¼÷u Lk {¤e nkuÞ Ãký yk yurþÞLk økuBMk Ãký [eLk ÃkkMku su hkûkMke

íkkfkík Au íkuLkk ÃkwhkðkYÃk s Au.ykÃkýu fkì{LkðuÕÚk økuBMk ÞkuS íku{kt su MxurzÞ{kuLkku WÃkÞkuøk fÞkuo íku{kt 11{ktÚke 7 MxurzÞ{ íkku 1982{kt Lkðe rËÕne{kt h{kÞu÷e yurþÞLk økuBMk ð¾íkLkk s níkk yLku Aíkkt ykÃkýu AuÕ÷e ½ze MkwÄe yxðkíkk hÌkk. [eLk{kt ykur÷rBÃkõMk 2008 çke®søk{kt ÞkuòE níke. ßÞkhu n{ýkt h{kíke yurþÞLk økuBMk íkðktøk Íw Lkk{Lkk þnuh{kt ÞkuòÞ Au. {ík÷çk fu 2008Lke ykur÷ÂBÃkõMk{kt su MxurzÞ{kuLkku WÃkÞkuøk ÚkÞku níkku íku Ãkife yuf Ãký MxurzÞ{ yurþÞLk økuBMkLke yuf Ãký MÃkÄko ÞkusðkLke LkÚke. yurþÞLk økuBMk {kxu [eLku fðktÍ Íw{kt íkÆLk Lkðkt 11 MxurzÞ{ku çkktæÞkt Au yLku çkÄe s h{íkku yk 11 MxurzÞ{ku{kt s Þkuòþu. 15 rËðMk [k÷Lkkhk h{íkkuíMkð {kxu ¾u÷kzeykuLkk yuÃkkxo{uLx Ãký íkÆík Lkðk çkLkkÔÞk Au. yurþÞkLkk 45 ËuþLkk fw÷ 5000 sux÷k ¾u÷kzeyku ynª ÃkÄkÞko Au yLku íku{Lkk {kxu yLku ykur÷ÂBÃkõMkLke fûkkLke s Mkð÷íkku Q¼e fhe Au. 200 yçks ÞwykLkLkk ¾[uo [eLku yk yurþÞLk økuBMk ÞkuS Au yLku yuf ð»ko Ãknu÷kt íkku yk çkÄwt ykÞkusLk ÚkE økÞwt níkwt. [eLk, òÃkkLk, Ërûký fkurhÞk suðk rðï MÃkkuxoTMk{kt ÃkkðhnkWMk økýkíkk yLku ðÕzo hufkuzoTÍ íkkuzLkkhk ËuþkuLkk ¾u÷kzeyku yurþÞLk økuBMk{kt h{u Au. yk økuBMk{kt yu heíku íkku ¼khíkeÞ ¾u÷kzeykuLke fMkkuxe Au s Ãký ykÞkusLkLke heíku Ãký ykÃkýu Íkt¾k Ãkze sEyu íkuðwt òuhËkh yLku þkLkËkh ykÞkusLk [eLk îkhk fhkÞwt Au. yksu ¼khík ÃkkuíkkLku rðïLke {kuxe ykŠÚkf Mk¥kkyku{kt økýkðu Au, Ãký [eLk yLku y{urhfk suðk Ëuþku ÃkkMku su ykŠÚkf Ãkkðh Au íkuLke Mkh¾k{ýe{kt ykÃkýku ykŠÚkf Ãkkðh ftE s LkÚke. ykÃkýu ÃkkMku [eLk fu y{urhfk suðku ykŠÚkf Ãkkðh LkÚke íkuLkk {q¤{kt þwt Au? yu s fu ykÃkýe ÃkkMku [eLk fu y{urhfk suðe rþMík LkÚke Lku íkuLku fkhýu s sçkhËMík {uLkÃkkðh nkuðk Aíkkt ykÃkýu [eLk fu y{urhfkLke Mk{fûk LkÚke ÚkE þfíkk. MkkÚku MkkÚku ykÃkýe ÃkkMku su ÷ezMko Au íku Ãký ÷ezMko LkÚke Ãký ÃkiMkk [kW fhLkkhk Ë÷k÷ku Au yu Ãký fkhý Au. yk ÂMÚkrík MkwÄhu íkku s ¼khík [eLk yLku y{urhfkLke Mk{fûk ykðe þfu.

yþkuf [Ônký: ykËþo fki¼ktz, yLkkËþo Ãkrhýk{

ykËþo fki¼ktz{kt yk¾hu ykËþo heíku {nkhk»xÙLkk {wÏÞ«ÄkLk yþkuf [Ônkýu hkSLkk{wt ykÃke ËeÄwt yLku MðefkhkE Ãký økÞwt Au. nsw økÞk {rnLku s ßÞkurík»k{kt {kLkeLku yþkuf [Ônkýu Lkk{ yþkufhkð [Ônký fÞwO níkwt Ãký Lkk{ çkË÷ðkÚke fk{ LkÚke çkË÷kE síkkt yu çknw ÍzÃkÚke Mkkrçkík ÚkE økÞwt! LkÚke fu {nkhk»xÙLkk {wÏÞ{tºkeÃkËu hks [kÕÞk fhu. yux÷u LkuõMx [qtxýe{kt çkkS {khðk íku{ýu {nkhk»xÙLke Mkwøkh ÷kuçke{kt nkÚk LkkÏÞku. yu çknw òýeíke ðkík Au, fu {nkhk»xÙLke Mkwøkh ÷kuçke þhË ÃkðkhLkku økZ økýkÞ Au. íku{kt fkuE ¾ktzLkku çkwfzku ¼hðkLkku «ÞkMk fhu íkku

yu þhËLku Lk øk{u yu Mðk¼krðf Au. yux÷u fËk[ íku{ýu s ykËþo fki¼ktz {erzÞk{kt çkhkçkh [øku yLku [ÔnkýLku íku{Lke ykifkíkLkwt ¼kLk ÚkkÞ yuðe hurMkÃke íkiÞkh fhe níke. çkk¤ Xkfhuyu rVÕ{ ‘{kÞ Lku{ EÍ ¾kLk’ rh÷eÍ ÚkE yu ð¾íku þknhw¾Lke Ãkz¾u W¼ðk çkË÷ [ÔnkýLku þknhw¾Lkk çkkuzeøkkzo çkLkðkLke Mk÷kn ykÃku÷e. «Ëuþ fkUøkúuMkLkk sLkh÷ Mku¢uxhe íkhefu frhÞhLke þYykík fhLkkhk [Ônkýu íku{Lku Ãkwhkuøkk{e rð÷kMkhkð MkrníkLke furçkLkux{kt {tºkk÷Þku Mkt¼k¤e ‘ÞMk {uz{‘Lke «uÂõxMk fhe [qõÞk Au. {uz{ MkkurLkÞkLkk fnuðkÚke s íku{Lku {wÏÞ{tºkeLke ¾whþe {¤e yLku íku{Lkk s fnuðkÚke yu ¾whþe ¾k÷e fhðe Ãkze. þtfhhkð çkkË íkuyku {wÏÞ{tºke çkLÞk yux÷u hkßÞ{kt íkuyku Ãknu÷k çkkÃkËefhku çkLÞk su{ýu yk ÃkË Mkt¼kéÞwt nkuÞ. Úkkuzk rËðMkku Ãknu÷k {nu{kLk çkLku÷k ykuçkk{k MkkÚkuLke {w÷kfkík [Ônký {kxu AuÕ÷e nkE-«kuVkE÷ {w÷kfkík çkLke. yk Ãknu÷k [ÔnkýLku «ríkrcík ytøkúuS y¾çkkh Ä rnLËwyu nzVuxu ÷eÄk níkk. rnLËw{kt yuðk ynuðk÷ku AÃkkÞk níkk fu [Ônký ÃkkuíkkLke ònuh¾çkhku hkßÞLkk rðrðÄ y¾çkkh{kt Mk{k[kh MðYÃku AÃkkðu Au. rnLËwLkk ynuðk÷ «{kýu hkßÞLkkt rðrðÄ y¾çkkhku{kt [qtxýexkýu [Ônkýu 47 yk¾k ÃkkLkktLke ònuh¾nhku AÃkkðu÷e. íkuLke ÃkkA¤ ÚkÞu÷k ¾[oLkku yktfzku Mðk¼krðf s ¾qçk {kuxku nkuÞ. ßÞkhu [Ônkýu ònuh¾çkh ÃkkA¤ fhu÷ku fw÷ ¾[o 1,1379 çkíkkÔÞku níkku. yu {wÆu [Ônký çkhkçkhLkk VMkkÞk níkk. çkkË{kt òufu yu {wÆku þktík Ãkze økÞu÷ku. MkkÞLMk{kt økúußÞwyux ÚkÞu÷k yLku rçkÍLkuMk {uLkus{uLx{kt ÃkkuMx økúußÞwyux ÚkÞu÷k [ÔnkýLku ¾çkh Lknª nkuÞ fu íku{Lke yk þiûkrýf ÷kÞfkík íku{Lku {wÏÞ{tºke ÃkË Ãkh [kUxe hnuðk{kt õÞktÞ fk{ Lknª ykðu!

÷kufr«ÞíkkLke r{Mkk÷ : sBçkku rçk÷eð {e... nuík÷ ¼è

ï{kt ÷kufr«ÞíkkLke ÞkËe{kt Vu{Mk ÃkMkoLkkr÷xeLkku s Mk{kðuþ LkÚke Úkíkku Ãkhtíkw «kýeykuLkku Ãký Mk{kðuþ ÚkkÞ Au. xqtf Mk{Þ Ãknu÷kt s {]íÞw Ãkk{Lkkh ykuõxkuÃkMk Ãkku÷ íkuLkwt WËknhý Au. ykðwt s yLÞ yuf WËknhý Au sBçkkuLkwt. ßÞkhu y{urhfk{kt rðïrðÏÞkík çkúwÂõ÷Lk rçkúsLku ònuh sLkíkk {kxu ¾wÕ÷ku {qfðk{kt ykÔÞku íÞkhu MkkiÚke Ãknu÷k yuf nkÚkeykuLke xku¤feyu yk rçkús Ãkh ‘yur÷VLx ðkìf’ fÞwO níkwt. rðÏÞkík MkfoMk ftÃkLke [÷kðLkkh, BÞwrÍÞ{Lkk {kr÷f yLku hksfkhýe çkkLko{u nkÚkeykuLku yk Ãkhuz fhkðe níke suLke ÃkkA¤Lkku nuíkw yk rçkús WÃkÞkuøk{kt ÷uðk {kxu yufË{ Mkwhrûkík Au íku çkíkkððkLkku níkku. yk nkÚkeykuLkk xku¤k{kt ykøkuðkLke ÷uLkkh nkÚke níkku- sBçkku. sBçkku þçËLkku «[r÷ík WÃkÞkuøk yk nkÚkeLkk Lkk{ ÃkhÚke s ykÔÞku Au. E.Mk. 1880{kt çkkLko{u yk nkÚkeLku ÃkkuíkkLke xÙkðu®÷øk MkfoMk ftÃkLke{kt Mk{kððk {kxu ÷tzLkLkk «kýe Mktøkúnk÷Þ{ktÚke ¾heãku níkku. ßÞkhu sBçkkuLku y{urhfk ÷kððk{kt ykÔÞku íÞkhu çknw {kuxk ÃkkÞu íkuLkku Mðkøkík Mk{kht¼ Þkusðk{kt ykÔÞku níkku. íkuLku òuðk {kxu nòhkuLke MktÏÞk{kt sLk{uËLke Q{xe níke. 1871{kt rVrLkykMk xu÷h çkkLko{u suBMk yuLÚkLke çku÷e MkkÚku {¤eLku yuf MkfoMk ftÃkLke þY fhe níke. yu{ fnuðk{kt ykðu Au fu 1868{kt çkkLko{Lkk Mktøkúnk÷Þ{kt ykøk ÷køke yLku íkuLku {kuxk ÃkkÞu LkwfMkkLk ÚkÞwt, Ãkrhýk{u çkkLko{ ËuðkËkh ÚkE økÞk yLku íkuLke ¼hÃkkE

CMYK

fhðk {kxu íku{ýu xÙkðu®÷øk MkfoMk ftÃkLke þY fhe níke. yk ftÃkLkeLku fkuE LkðeLk yku¤¾ ykÃkðk {kxu çkkLko{u ykr£fLk nkÚke sBçkkuLku ¾heãku níkku. sBçkkuLkwt Lkk{fhý ÷tzLk «kýe Mktøkúnk÷Þ{kt íkuLkk h¾uðk¤ îkhk ykÃkðk{kt ykÔÞwt níkwt. sBçkku yu Mðkrn÷e ¼k»kkLkku þçË Au. suLkku yÚko ÚkkÞ Au- nuÕ÷ku, fu{ Aku. 14 VqxLke Ÿ[kE Ähkðíkk sBçkkuLkku sL{ 1861{kt MkwËkLk{kt ÚkÞku níkku yLku çkkË{kt íkuLku £kLMk ÷kððk{kt ykÔÞku níkku. 1865{kt íkuLku ÷tzLk Íq{kt ÷kufkuLkk {LkkuhtsLk {kxu ÷kððk{kt ykÔÞku níkku. çkkLko{u sBçkkuLku ¾heËðk {kxu ÷tzLk Íq Mk{ûk «Míkkð {qõÞku íÞkhu 100,000Úke ðÄw çkk¤fkuyu ÂõðLk rðõxkurhÞkLku Ãkºkku ÷¾eLku sBçkkuLku yLÞ fkuELku Lknª MkkUÃkðkLke rðLktíke fhe níke. sBçkku çkk¤fku{kt ¾kMMkku ÷kufr«Þ níkku. ßÞkhu çkkLko{u LÞqÞkufoLkk {urzMkLk Mfðuh økkzoLk{kt

sBçkkuLku Ãknu÷e ðkh ÷kufkuLkk {LkkuhtsLk {kxu WíkkÞkuo íÞkhu s çkkLko{u sBçkkuLku òuðk W{xu÷e ¼ez{ktÚke íkuLku ¾heËðkLke ®f{ík ÃkkAe {u¤ðe ÷eÄe níke. ½ýkt ð»kkuo MkwÄe sBçkkuyu çkkLko{Lke MkfoMk ftÃkLke{kt Mkuðk ykÃke níke yLku çkkLko{Lke ËuðkLke hf{ [qfíke fhðk{kt sBçkkuyu {kuxku ¼køk ¼sÔÞku níkku. yk s fkhýMkh çkkLko{Lku sBçkkuLke MkkÚku yuf yíkqx ÷køkýe çktÄkE økE níke. ðíko{kLk Mk{Þ{kt su heíku ykÃkýk nurhxus yurLk{÷Lkwt rçkhwË {u¤ðLkkhk nkÚkeyku {kxu Akþðkhu Úkíkkt hu÷ yfM{kík {kuíkLkwt fkhý çkLku Au. ftEf yuðe s heíku sBçkkuLkkt {]íÞwLkwt fkhý Ãký xÙuLk s çkLke níke. ykuLxkrhÞkuLkk MkUx Úkku{Mk ¾kíku Ãkkxk yku¤tøke hnu÷kt {ËrLkÞkLku ÃkqhÃkkx ÍzÃku ykðe hnu÷e xÙuLkÚke çk[kððk síkkt sBçkku {]íÞw ÃkkBÞku níkku. sBçkkuLkk ftfk÷íktºkLku LÞqÞkufoÂMÚkík ‘y{urhfLk BÞwrÍÞ{ ykìV Lku[h÷ rnMxÙe’Lku ËkLk{kt ykÃkðk{kt ykÔÞwt níkwt. ßÞkhu íkuLkwt ÓËÞ fkuLkuo÷ ÞwrLkðŠMkxeLku ykÃkðk{kt ykÔÞwt níkwt. sBçkkuLkk yLÞ ytøkku x^xTMk ÞwrLkðŠMkxeLku ËkLk{kt ykÃkðk{kt ykÔÞk níkk. íÞkhÚke sBçkku yk ÞwrLkðŠMkxeLkwt «íkef çkLke økÞku Au. sBçkkuLke ÷kufr«ÞíkkLku æÞkLk{kt hk¾eLku 1890{kt rðõxkurhÞLk xÙuz fkzo{kt íkuLkku WÃkÞkuøk fhðk{kt ykÔÞku níkku. sBçkkuLku ©Øktsr÷ ykÃkðk MkuLx Úkku{Mk ¾kíku 1985{kt íkuLkwt rðþk¤fkÞ MxuåÞw {qfðk{kt ykÔÞwt Au. sBçkkuLke ÷kufr«ÞíkkLku fkhýu s sBçkku þçËLkku Mk{kðuþ ytøkúuS þçËfkuþ{kt fhðk{kt ykÔÞku Au. fkuE Ãký ðMíkw fu ÔÞÂõík {kxu yríkþÞkuÂõíkfkhf rðþu»kýYÃku sBçkku þçË ðkÃkhðk{kt ykðu Au, íku sBçkku nkÚkeLku yk¼khe Au. rzÍLkeyu Ãký sBçkkuLke ÷kufr«ÞíkkLku æÞkLk{kt hk¾eLku sBçkkuLkk swrLkÞh ðÍoLk yuðk zBçkkuLkwt r[ºkktfLk fÞwO Au. yksu Ãký {kuxk fkLk Ähkðíkku zBçkku nkÚke çkk¤fku{kt r«Þ Au.


CMYK

3

k hrððkh k 14 LkðuBçkh k h010

{khku çkkçkku ¾hu¾h ¾qçk M{kxo Au, yuLku su ftE Ãký þe¾ðeyu íku sÕkËeÚke økúkÌk fhe ÷u Au, çkÄwt s Lkex yuLz õ÷eLk. ÃkkuÞBMk rðÚk yuõþLk s økkÞ..! yLku ykx÷ku xuýfku f÷Mko fux÷k VkRLk fhu Au! yuLku shk çkhkçkh æÞkLk ykÃkþku íkku ¾qçk nkurþÞkh çkLkþu.” çkuMx nku{ LkMkoheLkk xe[h f{ Mkt[k÷f {Lke»ku {ehktLkk nkÚk{kt hkuLkeLke zkÞhe, Lkkuxçkwf yLku rhÍÕxTMk ykÃkíkkt fÌkwt. “yk r«-LkMkohe íkku Ãkqhwt ÚkÞwt Au. {khe íkku ík{Lku Mk÷kn Au fu ík{u hkuLkeLku ynª s hk¾ku.” “Mkh! nwt yuLku ynªÚke çkesu õÞktÞ þk {kxu {qfwt? þnuh{kt ykLkkÚke çkeò Mkkhk fkuE õ÷kMkeMk Au ¾hk? çkÄk fnu Au {Lke»kMkh RÍ Ä çkuMx.” {ehktyu nMkíkkt nMkíkkt hkuLkeLke yktøk¤e Ãkfze rðËkÞ ÷uíkkt fÌkwt. {Lke»k íkuLku yufexþu síke òuE hÌkku. Ëhðkò ykøk¤ sELku fkuELku ÏÞk÷ Lk òÞ íku heíku íkuýu Mfqxh Ëu¾kíkwt çktÄ ÚkÞwt íÞkt MkwÄe Lksh nxkðe Lknª. yuLku {ehkt yux÷e çkÄe øk{e økE níke fu õÞkhuf hkuLke ykðe Lk þfu fu hò nkuÞ íÞkhu {ehkt Lk ykðe nkuÞ íkku íku yf¤kE QXíkku, íkuLku ftE øk{íkwt Lknª. íkuLkwt æÞkLk çkeòt çkk¤fkuLku ¼ýkððk{kt ÷køkíkwt Lknª, íkuLke çkuMx nku{ LkMkohe LkkLke níke. r«LkMkoheÚke «kR{heLkk fux÷kf õ÷kMk Ãkkuíku ¾wË ÷uíkku. ÃkrhðkhLke ykŠÚkf ÃkrhÂMÚkrík Mkkhe Lknkuíke yux÷u ¼ýíkkt ¼ýíkkt s xâqþLk [k÷w fÞko níkk Ãkrhýk{u yu{yu ÚkÞk çkkË íkuýu Ãkkuíku s LkMkohe Mfq÷Lkku «kht¼ fÞkuo. Úkkuzk Mk{Þ{kt yuLke ÷økLk yLku r¢ÞurxrðxeLku fkhýu yuLke çkuMx nku{ LkMkohe ¾qçk òýeíke ÚkE økE. yu íku{kt yux÷ku çkÄku ÔÞMík hnuíkku fu íkuLke {B{eLkk ¼khu ykøkún Aíkkt ÷øLk fhðk íkiÞkh Úkíkku Lknkuíkku. fkuý òýu fu{ fkuE Ãkkºk Ãkh íkuLke Lksh Ãký Xhíke Lknkuíke, Ãkhtíkw {ehktLku òuíkkt s íku yuLke ykt¾ku yLku rË÷{kt ðMke økE níke. òýu íku íkuLkk {kxu s ½zkE nkuÞ yuðwt íkuLku òuíkkt ÷køkíkwt. íkuLke MkkÚku MknsÃkýu ykí{eÞíkk ÷køkíke níke, Ãkhtíkw íku íkku yuf çkk¤fLke {kíkk níke, íku fE heíku íkuLku Ãkhýe þfu? yu þõÞ Lk nkuðk Aíkkt íku íkuLku {Lkku{Lk [knðk {ktzâku níkku. íku «u{Lkk yufhkhLkku {kufku þkuÄðk {ktzâku níkku. Äe{u Äe{u Ëhhkus hkuLkeLku {qfðk ykðíke {ehktLku Ãký íkuLkk{kt hMk Ãkzðk {ktzâku nkuðkLkwt íkuLku sýkÞwt. {ehkt yuLkkt ¾qçk ð¾ký fhíkk ½ýe ðkh fnuíke fu “{Lke»kMkh, ík{u Aku yux÷u {Lku fkuE r[tíkk LkÚke, ík{u hkuLkeLkku yuf rÃkíkk su{ ÏÞk÷ hk¾ku Aku...ÚkuLõÞw.” {Lke»k hkuLkeLku røk^xTMk Ãký ykÃkíkku yLku ¾hu¾h íkuLke Mkt¼k¤ ÷uíkku, íkuLku Þ òýu hkuLke íkuLkku ÃkkuíkkLkku Ãkwºk nkuÞ yuðe ÷køkýe Úkíke. ¾qçk {Úkk{ýLkk ytíku {Lke»ku yuf rËðMk {ehktLku ÃkqAe s LkkÏÞwt, “hkuLkeLkk ÃkÃÃkk þwt fhu Au?” íkuLkku «§ Mkkt¼¤íkkt s {ehktLke ykt¾{ktÚke yktMkw Mkhðk {ktzâkt, íku òuELku Ãkkuíku ftE ¾kuxku «§ fhe LkktÏÞku nkuðkLkku ûkku¼ yLkw¼ðíkk {Lke»ku, “Mkkuhe Mkkuhe {khu ík{Lku ykðku «§ Lknkuíkku ÃkqAðku òuEíkku” “yu{kt ík{u þwt ¾kuxwt ÃkqAâwt? ík{u yíÞkh MkwÄe Lknkuíkwt ÃkqAâwt yuLkwt s ykùÞo níkwt. çkkfe fkuE Ãký «Úk{ {w÷kfkík{kt s çkk¤fLku òuELku ykðku «§ Mkns s fhu.” {ehktyu yktMkw ÷qAíkkt ÷qAíkkt fÌkwt. “yu íkku çkhkuçkh Au Ãký ík{u hzðk fu{ {ktzâkt?” {Lke»ku {ehktLkwt y[kLkf hzðkLkwt fkhý Lk Mk{òíkkt ÃkqAâwt, “hkuLkeLkk ÃkÃÃkk LkÚke? yu yuõMkÃkkÞzo ÚkE økÞk Au.” “ykun... Mkkuhe {Lku ÏÞk÷ Lknª. ík{khu ftE Ãký

{Lke»kLkk hku{-hhku{{kt {ehkt Vhfðk ÷køke níke, Ãký... {Lk¾k {u¤ku

‘‘

y{]ík ðrzÞk

{khe þhík {kLkku íkku ÷øLk fhðk íkiÞkh Awt. Mkkt¼¤ku {Lke»k, ík{khu hkuLkeLku ík{khwt Lkk{ ykÃkðwt Ãkzþu yLku õÞkhuÞ íkuLku ík{u yLku nwt íkuLkkt {kíkk-rÃkíkk LkÚke yuðku ÏÞk÷ ykððk Ëuðku Lknª, çkku÷ku Au {tsqh?

‘‘

“ík

sYh nkuÞ íkku fnuòu.” {Lke»ku ykðuþ{kt s {ehktLkku nkÚk Ãkfzíkkt fÌkwt. “[ku¬Mk! nwt sÕkËe òô {khu þkuÃk Ãkh sðk{kt {kuzwt ÚkkÞ Au.” {ehktyu Wíkkð¤u hkuLkeLku íkuzíkkt fÌkwt. “ík{u õÞkt Lkkufhe fhku Aku?” {Lke»ku ÃkqAâwt. “Lkkufhe LkÚke fhíke rçkÍLkuMk fhwt Awt. {khe R÷uõxÙkurLkõMkLke ËwfkLk Au. rðrðÄ ftÃkLkeykuLke yusLMke Au. õÞkhuf ykðòu.” fnuíkkt yuýu Mfqxh [k÷w fÞwO. {Lke»k yuLku òuíkku s hÌkku. yuýu Ãkhkýu íkuLkk íkhVÚke Lksh ÃkkAe ¾U[e ykìrVMk íkhV Ãkøk WÃkkzâk. yuLku Ëw:¾ MkkÚku ykùÞo yu ðkíkLkwt ÚkÞwt fu hkuLkeLkk rÃkíkk økwshe økÞk Aíkkt {ehktyu nsw MkwÄe çkeòt ÷øLk fu{ Lkrn fÞkO nkuÞ? çkeò rËðMku yuýu {ehktLku íku Ãkkuíku íkuLke þkuÃk Ãkh ykððkLkku nkuðkLkwt fnuíkkt {ehkt ¾wþ ÚkE økE. {ehktyu íkuLku yuzÙuMk ykÃÞwt íku Ãkh íku Mfq÷ çktÄ ÚkÞk çkkË ÃknkutåÞku. {ehktLkku þku Y{ ¾hu¾h ¼ÔÞ níkku. íkuýu íkuLku ykðfkhe íkuLkk rÃkíkkLke yku¤¾ký fhkðe yLku fÌkwt, “zuzLkk ykøkúnÚke s nwt ynª çkÄwt Mkt¼k¤wt Awt. {khu Lkkufhe fhðe níke Ãký zuz fnu ykÃkýu s çkeòykuLku Lkkufheyu hk¾íkk nkuEyu íkku õÞktf çkesu Lkkufhe fheyu íkku fuðwt ÷køku? ” {ehktyu yk¾ku þku Y{ íkuLku çkíkkÔÞku. íkuLku ÃkkuíkkLku ÷uÃkxkuÃk ÷uðwt níkwt yux÷u swËe swËe ftÃkLkeLkkt ÷uÃkxkuÃk òuðk {ktzâkt, yux÷u {ehktyu fÌkwt, “yu òuðkLkwt Akuzku nwt s ík{khk {kxu çkuMx nþu íku ykÃke sEþ.” {ehktLkk MkktrLkæÞ{kt Úkkuzku Mk{Þ

ðeíkkððk {¤íkkt {Lke»kLku ¾qçk økBÞwt. yuLkkÚke Aqxk Ãkzâk çkkË yuLku çkMk Mkíkík {ehkt s ÞkË ykÔÞk fhíke. yuLku yuðwt Úkíkwt níkwt fu yu {ehkt ÃkkMku Ëkuze òÞ yÚkðk {ehkt yuLke ÃkkMku Ëkuzíke ykðu. yuLkk hku{hku{{kt {ehkt Vhfðk {ktze níke, Ãkhtíkw {ehkt rðÄðk nku ð kLkku ÏÞk÷ ykðíkkt s yu L kw t {Lk ø÷krLk{kt økhfkð ÚkE síkwt, Ãkhtíkw {ehkt rðLkk Lknª hne þfkÞ yuðwt ÷køkíkkt yk¾hu yuýu {ehktLku {uhus {kxu «ÃkkuÍ fhðkLkku rLkýoÞ ÷E ÷eÄku yLku yk¾hu yu ½ze ykðe økE, yuýu hkuLkeLku ÷uðk ykðu÷e {ehktLku ÃkkuíkkLke ykìrVMk{kt çkku÷kðe Ãký ÃkAe ÷ktçkku Mk{Þ MkwÄe íku fþwt çkku÷e þõÞku Lknet. ftxk¤eLku {ehkt s çkku÷e, “ykun... r{Mxh... {Lke»k Mkh {Lku ynª çkku÷kðe íkku ftEf çkku÷kuLku?” “þwt çkku÷wt? ftE Mk{s LkÚke Ãkzíke, {khu {uhus fhðk Au.” “ykun yu{ ðkík Au, íkku yu{kt ykx÷ku çkÄku Mktfku[ fu{ yLkw¼ðku Aku? nwt yLku hkuLke [ku¬Mk ykðeþwt. ÷øLk õÞkhu Au? Akufhe õÞkt hnu Au? þwt fhu Au? shk {ktzeLku fnkuLku?” {ehktyu ÍzÃkÚke ÃkqAâwt. “{ehkt {khu ÷øLk fhðkt Au, Ãký ík{khe MkkÚku yu{ fnuíkk {Lku zh ÷køku Au... Mkkuhe...” {Lke»ku y[fkíkkt y[fkíkkt zhíkkt zhíkkt fÌkwt. “ykun...!” {Lke»kLke ðkík Mkkt¼¤eLku {ehkt økt¼eh çkLke økE, yu íkhík Q¼e ÚkE økE yLku {Lke»kLku ftE Ãký sðkçk ykÃÞk rðLkk hkuLkeLku ÷ELku síke hne. {Lke»kÚke yuf nhV Ãký Wå[khkÞku Lknª yLku yk½kíkÚke Ãkqík¤kLke su{ ¾whþe Ãkh çkuMke hÌkku. nðu {ehkt õÞkhuÞ Lknª ykðu yuðwt yuLku ÷køÞwwt. Ãkkuíku Wíkkð¤ fhe Lkk¾e. ¾kuxwt fhe LkkÏÞwt nkuðkLkku ynuMkkMk ÚkÞku Ãký {ehkt rðÄðk Au íkku yuýu çkeòt ÷øLk þk {kxu Lk fhðkt òuEyu? yu õÞktf çkeò fkuELku «u{ fhíke nkuÞ yuðwt Þ çkLke þfu Lku? yu ¾qçk rLkhkþ ÚkE økÞku. çkeò rËðMku yuLke ÄkhýkÚke rðÃkheík {ehkt hkçkuíkk {wsçk s hkuLkeLku {qfðk ykðe yLku [nuhk Ãkh rM{ík Vhfkðíke síke hne. õ÷kMk Aqxâku íÞkhu yu hkçkuíkk {wsçk s hkuLkeLku ÷uðk ykðe yLku íkuLke ÃkkMku ykðeLku çkku÷e, “shk ykìrVMk{kt ykðþku? {khu ík{khe MkkÚku ðkík fhðe Au.” {Lke»k øk¼hkíkku øk¼hkíkku ykìrVMk{kt økÞku. {ehkt hkuLkeLku økuBMk Y{{kt {qfeLku ykìrVMk{kt ykðe. íkuýu {Lke»kLke Mkk{uLke ¾whþe{kt çkuMkíkkt Äe{uÚke fÌkwt, “{Lke»k, {Lku ík{u øk{ku Aku Ãký ykÃkýkt ÷øLk þõÞ LkÚke.”

yuLkk yu þçËku Mkkt¼¤íkkt s {Lke»k ¾wþeLkku {kÞkuo ¾whþe{ktÚke WA¤íkkt çkkuÕÞku, “nwt ..nwt,, ík{Lku øk{wt Awt? çkMk nðu çkeswt þwt òuEyu? ík{u rðÄðk Aku íkku þwt ÚkÞwt? {Lku {tsqh Au?” “Ãký {Lku LkÚkeLku?” {ehktyu fÌkwt? “fu{? þk {kxu?” “hkuLke {kxu! yuLku nwt Akuze þfwt yu{ LkÚke.” “nwt õÞkt fnwt Awt? hkuLkeLku MkkÚku s hk¾ðkLkku.” çkMk.{Lke»ku yrÄhkE MkkÚku fÌkwt. “yu Mkh¤ yLku þõÞ LkÚke.” “fu{?” {Lke»ku ftE Lknª Mk{òíkkt ÃkqAâwt. “fkhý fu yu {khku Ãkwºk Au yLku Aíkkt LkÚke yux÷u.” “yux÷u? {Lku ftE Mk{s LkÚke Ãkzíke. {ehkt ík{u su

fnku íku fhðk íkiÞkh Awt Ãký Ãkhýeþ íkku ík{Lku.” “íkku Mkkt¼¤ku. hkuLke {khe çknuLkLkku Ãkwºk Au.” “nU”! {Lke»k ykùÞo{kt Ãkze økÞku. “nk, {khe çknuLk yLku Sò fkh yfM{kík{kt {kÞkO økÞkt níkkt. MkËTLkMkeçku hkuLke çk[e økÞku níkku, yu íÞkhu A {kMkLkku s níkku, yu {Lku s íkuLke {B{e {kLku Au yLku nwtÞ íkuLku {khku Ãkwºk {kLkwt Awt. SòS MkkÞÂLxMx níkk. nwt Þ {khk hkuLkeLku íkuLkk ÃkÃÃkk suðku s çkLkkððk {køkwt Awt.” “nk...nk...[ku ¬ Mk {Lku íku {kLÞ Au . ” “Ãkhtíkw ík{khkÚke íku Lknª çkLku.” “fu { ? þk {kxu Lknª çkLku ? ” {Lke»ku W[kx MkkÚku Ãkq A âw t . “ík{u {Lku ð[Lk ykÃkku íkku fËk[ {uhusLkwt rð[khwt.” {ehktyu {uhusLke íkiÞkhe çkíkkðíkk ¾wþ Úkíkk {Lke»k çkkuÕÞku, “çkÄe þhíkku {tsqh, çkku÷ku {khu þwt þhík Ãkk¤ðkLke Au?” “ík{khu hkuLkeLku ík{khwt Lkk{ ykÃkðw t Ãkzþu yLku õÞkhu Þ íku L ku ík{u yLku nw t íku L kkt {kíkkrÃkíkk LkÚke yu ð ku ÏÞk÷ Lknª ykððk Ëu ð kLkku çkku ÷ ku Au {t s q h ?” {Lke»ku {ehktLkku nkÚk Ãkfze ÷eÄku yLku [q{e ÷eÄku. Úkku z k rËðMk{kt s çkt L ku y u fku E òíkLke Äk{Äq { fu ònu h kík rðLkk Úkku z kt MðsLkku L ke nkshe{kt rMkrð÷ {u h u s fhe ÷eÄk yLku hku L keLku ¾hu ¾ h Ãkku í kkLkku Ãkw º k çkLkkðe hk¾ðk õÞkhu Þ Ãkku í kkLkk Mkt í kkLkLke ¾u ð Lkk Lk fhe. nt { u þ {kxu hku L ke íku y ku L kku yu f Lkku yu f ÷kzfðkÞku çkLke hÌkku . •

æÞuÞ rðLkkLke ÔÞÂõíkLku ÃkhýeLku þwt fhwt? r{ºkku çkLke økÞkt. hwr[fkLku ¾hu¾h íkuLkk ÃkiMkk{kt hMk Lk níkku. íku íkuLke MkkÚku Võík fkì÷us{kt ðkíkku fhíke. íku LkkMíkku Ãký ÃkkuíkkLkk ÃkiMku fhíke yLku ykfkþ øk{u íkux÷ku ykøkún fhu íkkuÃký íkuLkk ÃkiMkkÚke [k Ãký Ãkeíke Lknª, íku{ Aíkkt íku ykfkþ MkkÚku ðkíkku fhíke. ykfkþ {kLkíkku fu íku «kWze Au yux÷u yk{ fhu Au Ãký íkuLku nwt øk{wt íkku Awt s. çkeòt çku ð»ko ÃkMkkh ÚkÞkt yLku fkì÷us Ãkqhe ÚkE. nðu ykfkþLku ÚkÞwt fu hwr[fk MkkÚku ðkík fhðe òuEyu. “hwr[fk ykÃkýu çku ð»koÚke MkkÚku Vheyu Aeyu.” “{Lku íkku ¾çkh nkuÞ s Lku!” hwr[fkyu íkuLkwt Mkkunk{ýwt ÂM{ík ðuhíkkt fÌkwt. “íkku íkku íkLku yu Ãký fnuðkLke sYh Lknª nkuÞ fu nwt íkLku «u{ fhwt Awt.” “íkuLke Ãký ¾çkh Au.” “íkku ÃkAe ykÃkýu {uhus fheyu íkku?” “Lkk” “fu{?” “ykfkþ {U íkkhe MkkÚku r{ºkíkk fhe, fkhý fu {Lku ¾çkh níke fu íkwt Þwðíkeyku MkkÚku Vhu Au Ãký fkuELke MkkÚku MkuõMk {kýe

“y

hu, hwr[fkLke ðkík fhu Au. íku íkku çknw «kWze Au, íkuLke MkkÚku ðkík fhðe íkku yþõÞ Au. íkuLke MkkÚku ykt¾ r{÷kððe íkku ËqhLke ðkík...” {kLkðu ykfkþ MkkÚku {~fhe¼Þko Mðhu fÌkwt. íku MkkÚku íÞkt Q¼u÷wt ÞwðfkuLkwt xku¤wt ¾z¾zkx nMke Ãkzâwt. “çku rËðMk{kt nwt íkuLke MkkÚku.... ík{u {Lku fuLxeLk{kt íkuLke MkkÚku òuþku.” ykfkþu fÌkwt.

“yLku Lk nkuÞ íkku?” yu Þwðfu ÃkqAâwt. “çkeò [kh rËðMkLke [k yLku LkkMíkku {khk íkhVÚke” “{tsqh Au.” {kLkðu fÌkwt. hwr[fk, suLke íkuyku ðkík fhe hÌkk níkk íku Akufhe çkeçkeyuLkk çkeò ð»ko{kt ykðe íÞkt MkwÄe{kt fkuE Þwðfu íkuLke MkkÚku ðkík fhðkLke ®n{ík fhe Lk níke. yuðwt Lk níkwt fu hwr[fk fkuE ÃkiMkkËkh fwxwtçk{ktÚke ykðíke níke, íku {æÞ{ðøkoLke Þwðíke níke yLku íkuLkk rÃkíkk yuf çkìLf{kt {uLkush níkk. íkuLke Mkh¾k{ýe{kt ykfkþ MkkuLkkLkk [{[k MkkÚku sLBÞku níkku yLku íku heíku s íkuLkku WAuh ÚkÞku níkku. ÃkÃÃkkyu fÌkwt fu “çkuxk, íkwt çku-ºký ð»ko fkì÷us{kt òÞ íkku íkLku Lkðwt rðï òuðk {¤þu yLku íku fk{ ÷køkþu. ” yLku ykfkþ fkì÷us{kt ykÔÞku. íkuLku ÚkÞwt fu yk ËwrLkÞk íkku {ÍkLke Au. fux÷e çkÄe Þwðíkeyku òuðk {¤u Au. íkuýu ÃkiMkk ðkÃkhðk {ktzâk yLku íku MkkÚku Þwðfku-Þwðíkeyku íkuLkkt r{ºk çkLÞkt. òuíkòuíkk{kt yuf ð»ko ÃkMkkh ÚkÞwt yLku yuf rËðMk r{ºkku MkkÚku Q¼ku níkku yLku hwr[fk íÞktÚke ÃkMkkh ÚkE. ykfkþu íkuLku òuE yLku ÃkqAâwt, “yk fkuý Au? {U íkuLku fËkrÃk fu{ òuE LkÚke?” yLku r{ºkkuyu íkuLkk rðþu ðkík fhe yLku íkuýu [u÷uLs WÃkkze fu çku rËðMk{kt íku fuLxeLk{kt çkuMkeLku ðkíkku fhþu. fuðe heíku íkuLke LkSf sðwt íkuLke ÞkusLkk çkLkkðíkku hÌkku. yuf ðkíkLke ¾kíkhe níke fu íku ÃkiMkkÚke

ÃkkLk¾h{kt ðMktík zku. «ËeÃk Ãktzâk LkÚke fu {ktøkýe fhe LkÚke, íkkhwt [krhºÞ þwØ Au yux÷u...”

“íkku ÃkAe?” “Ãký íkwt yuf ÃkiMkkËkh rÃkíkkLkku Ãkwºk Au, íkkhe MkkÚku çku ð»ko VÞko ÃkAe {Lku ÷køÞwt fu íkkhe ÃkkMku fkuE æÞuÞ LkÚke, ¼krðLke fkuE ÞkusLkk LkÚke, íkwt íkkhk rÃkíkkLke ¾whþe Ãkh çkuMkeLku ®sËøkeLku ÃkMkkh fheþ yLku {khu íkuðku Þwðf òuEíkku LkÚke. {khu íkku {khku Ãkrík yuðku òuEyu su ÃkÚÚkh{ktÚke Ãkkýe fkZe þfu. suLke ÃkkMku þ{ýwt nkuÞ, íkkhe ÃkkMku yuðwt ftE LkÚke. íkku ÃkAe nwt íkkhe MkkÚku {uhus fu{ fhwt?” ykfkþ rð[kh{kt Ãkzâku, “Äkhku fu ykÃkýu y÷øk hneyu íkku?” “íkwt yuf frhÞh çkLkkð yLku {khe ÃkkMku þ{ýwt ÷ELku ykð. íkkhk rÃkíkkLke {ËË ðøkh yLku ÃkAe

ykðsu. nwt íkkhe yuf ð»ko hkn òuEþ.” yLku hwr[fkyu íÞktÚke [k÷ðk {ktzâwt. ykfkþ íkuLku síkkt òuE hÌkku. íkuLku ¾çkh Lk Ãkze fu nðu þwt fhðwt? íku rÃkíkk ÃkkMku økÞku yLku ðkík fhe, “ÃkÃÃkk, nwt hwr[fkLku [knwt Awt yLku íkuLke MkkÚku {uhus fhðk {ktøkwt Awt” “{khu íku ÞwðíkeLku {¤ðwt Au.” “ÃkÃÃkk, íku Lknª ykðu, nwt òô Awt yLku yuf ð»ko ÃkAe ÃkkAku ykðeþ. íku Mk{Þu ík{khe ÃkwºkðÄqLku ík{u {¤e þfþku.” yLku ykfkþ økÞku... íkuLke ÃkkMku çkwrØ íkku níke s, ÃkkuíkkLkk Úkkuzk ÃkiMkk níkk yLku íkuýu þuh{kfuox{kt ÍtÃk÷kÔÞwt. Úkkuzkt Lkkýkt ykÔÞkt yux÷u yuf Vuõxhe ¾heËe. ¾qçk {nuLkík fheLku Ãkøk¼h ÚkÞku. çkhkçkh yuf ð»ko ÃkAe íku hwr[fk ÃkkMku økÞku. “hwr[fk, nðu {khe ÃkkMku...” “{Lku ¾çkh Au nwt íkkhe hkn s òuíke níke. íkkhk Ãkh {khe Mkíkík Lksh níke. nwt RåAwt Awt fu íkwt yk{ Lku yk{ ykøk¤ ðÄíkku hnu. nwt ykSðLk íkkhe «økrík òuðk íkiÞkh Awt.” •

ytòE òÞ íkuðe Þwðíke Lk níke. çku rËðMk ÃkAe hwr[fk fuLxeLk{kt çkuMkeLku çknuLkÃkýe økkiheLke hkn òuíke níke. økkihe ykðíke Lk níke yLku yuf ÔÞÂõík íkuLke Mkk{u çkuXe, íkuLku çkuæÞkLkÃkýu ÃkqAâwt. “fu{ {kuze ykðe?” “{kV fhòu nwt økkihe LkÚke Ãký ykfkþ Awt yLku ík{khe ÚkÃÃkzLke «íkeûkk fhwt Awt.” hwr[fkyu Mkk{u çkuXu÷e ÔÞÂõík Mkk{u òuÞwt yLku nMke Ãkze. “ík{khu Lkk{ fnuðkLke sYh LkÚke, {Lku ¾çkh Au fu ík{khwt Lkk{ ykfkþ Au.” “ík{Lku {khwt Lkk{ ¾çkh Au?” ykfkþu ykùÞoÚke ÃkqAâwt. “fu{, ík{Lku AkufhkykuLku s AkufheLkkt Lkk{ ¾çkh nkuÞ Au. y{Lku Ãký çkÄk ÞwðfkuLkkt Lkk{ ¾çkh nkuÞ Au.” “íkku MkkÚku Ez÷e-Mkt¼kh ÷Eyu?” “[ku¬Mk” yLku çktLkuyu MkkÚku LkkMíkku fÞkuo yLku Ëqh Q¼u÷k Þwðfku òuíkkt hne økÞk. hwr[fk yLku ykfkþ

MktËuþ õ÷krMkVkEz yLku ßÞkurík»kLke ònuhkík ykÃkðk MktÃkfo fhku CMYK

98240 21377, 9727682833


CMYK

4

k hrððkh k 14 LkðuBçkh k h010

ð»kkuo ÃkAe {¤u÷e «ur{fk yuðe ð¤øke fu ÞwðkLku Íuh Ãkeðwt Ãkzâwt rhÃkkuxohLke zkÞhe

Mk

nwLkk MkrnÞkhk Ãkwhw»kkÚko ðzu MknwLkk Mk{kLk ykŠÚkf fÕÞký {kxu Úkíke «ð]r¥kLku Mknfkhe «ð]r¥kLkwt Lkk{ ykÃkðk{kt ykÔÞwt Au. Mknfkhe «ð]r¥kLkku ¼khíkLkku yLkw¼ð yu{ fnu Au fu Ëuþ{kt yk ûkuºkLkku ÔÞkÃk ðæÞku Au, Ãkhtíkw Ÿzký ½xâwt Au. yuf Þk çkeò fkhýMkh Mknfkhe «ð]r¥kLkk {kuxk ¼køkLkk ½xfku rLk»V¤ ÚkE çktÄ Úkíkk òÞ Au yLku yk ûkuºk ÷kufkuLkku rðïkMk økw{kðíkwt òÞ Au. ykLkk Mkt˼o{kt ykÃkýk ðuËku{kt MknfkhLke su {e{ktMkk fhðk{kt ykðe Au íku íkÃkkMkðk suðe Au. #ø÷uLz yLku ¼khík{kt Mknfkhe MðYÃkLke ykŠÚkf «ð]r¥kLke

ðirËf rð[khÄkhk{kt MknfkhLkku ÏÞk÷

sÞhk{ {nuíkk yuf Mkkð MkeÄku-MkkËku yLku Mkh¤ ht sLkËkMk ÔÞÂõíkíð Ähkðíkku Þwðf níkku yLku AíkktÞu íku

«u{{kt Ãkzâku. fu{ ¼kE? «u{ fhðkLkku Xufku fktE WAktA¤k yLku Au÷çkxkW ðøkoLkku s Úkkuzku Au? MkeÄkMkkËk {kýMkku «u{ Lk fhe þfu? htsLkËkMk yu MðYÃkðkLk YÃkMkwtËhe Mkwhe÷eLkk «u{Mkkøkh{kt yuðku zqçkfe ¾kðk {ktzâku fu yuLkk rMkðkÞ íkuLku fktE Ëu¾kíkwt s Lkne. LkkLkku yuðku s{kðu÷ku ÄtÄku yLku ½h{kt yuf{kºk ytÄ {k. rçk[khe {kíkk íkku htsLkLku fne-fneLku Úkkfu÷e fu yuf MkeÄe-MkkËe Akufhe òuELku Ãkhýe ò... fux÷kf ytøkík r{ºkkuyu Ãký [uíkðu÷ku fu Mkwhe÷eLkku Auzku Akuz, íku íkLku AkuzeLku õÞkhu síke hnuþu ¾çkh Ãký Lknª Ãkzu! Ãký htsLk Lknkuíkku {kLÞku. MkeÄku-MkkËku yLku þh{k¤ htsLk Mkkunk{ýe fkÞkLkk fk{ý{kt yuðku fuË ÚkE økÞu÷ku fu Akuhku Ãkkuíku s Ãkiýwt-Ãkiýwt fhðk {ktzâku. Ãký, htsLkLkwt LkMkeçk íkuLkkÚke çku zøk÷kt ykøk¤ s níkwt. htsLkLkk SðLk{kt ¾wþeyku ykðíke yu Ãknu÷kt íkuLkwt f{LkMkeçk fkÞ{ ykzwt ykðe síkwt. Mkwhe÷eLke MkwtËhíkk þkÞË çkeòLkk {kxu MkòoE nþu. Mkwhe÷eLkkt ÷øLk fkuE çkeS s ÔÞÂõík MkkÚku ÚkE økÞk. Mkwhe÷e ÃkhýeLku MkkMkhu [k÷e íÞkhu íkuýu htsLkLku ÞkË MkwæÄkt Lk fÞkuo. Mkkunk{ýku yLku ÃkiMkkÃkkºk ÞwðkLk {¤íkkt Mkwh÷eyu htsLkLku huZku {qõÞku. Mk{ks{kt yk fktE Ãknu÷e ½xLkk Lk níke fu økheçk «u{eLku AkuzeLku MkkÚkeËkh ÃkiMkkLku Ãkhýe økÞku nkuÞ. yk{ Aíkkt htsLkLku yk½kík ÷køÞku. sçkhËMík yk½kík ÷køÞku, Mkwhe÷e ykðwt fhe s fu{ þfu? yu f~{u-ðkËu-ÃÞkh-ðVk... þwt çkÄwt ðkíkkuLkkt ðzkt s níkkt? htsLk {kxu yk þçËku {n¥ðLkk nþu Ãký Mkwhe÷eyu su Ãkøk÷wt ¼hu÷wt yuLkk ÃkhÚke fne þfkÞ fu, nk... íkuLkk {kxu íkku yu ðkíkkuLkkt ðzkt s níkkt... çku ½zeLke økB{ík níke, xkE{-ÃkkMk níkku. htsLk íkuLke nkÚk{kt h{fzkÚke rðþu»k fËk[ fþwt s Lknkuíkku. Mkwhe÷e íkhVÚke {¤u÷k MktíkkÃk{kt htsLk ¼ktøke Ãkzâku. ¼ktøke Ãkzu÷k htsLkLku íkuLkk r{ºkkuyu MkrÄÞkhku ykÃÞku. yktĤe {kyu {kÚkk Ãkh nuíkÚke nkÚk ÃkMkðkheLku {kLkrMkf MktíkkÃkLku n¤ðku fhe LkkÏÞku. Ëw:¾Lkwt ykuMkz Ënkzk... Mk{Þ ÔÞíkeík Úkíkku økÞku íku{-íku{ htsLk øk{Lke ËwrLkÞk{ktÚke çknkh Lkef¤eLku YrxLk ÷kEV{kt økkuXðkðk {ktzâku. yu ÃkAe íkuLkkt ÷øLk {kxu AkufheLke þkuÄ þY ÚkE. htsLkLku nðu fktE ðktÄku Lk níkku. Mkwhe÷e Lkne íkku ykih Mkne...yu {kLkrMkfíkk nðu íkuýu fu¤ðe ÷eÄe níke. ½zeÞkt ÷øLk ÷uðkÞkt. htsLkLke ÃkíLke Mkwhe÷e sux÷e MkwtËh Lk níke Ãký

yLkwMktÄkLk huz hkuÍ hkuLkkÕz huøkLk hkuLkkÕz huøkLk E.Mk. 1881Úke 1989 MkwÄe y{urhfkLkk «urMkzuLx hÌkk. huøkLk MkkurðÞuík hrþÞkLku fkuE Ãký heíku ÃkAkze Lkkt¾ðk {ktøkíkk níkk. Mxkh ðkìMkoLkkt þ†ku Ãký íku{Lkk s Mk{Þ{kt íkiÞkh ÚkÞkt níkkt. íku{ýu ¼khíkLku þ†kuLke {ËËLke ykuVh fhe níke. huøkLkLku ¼khíkLkk íku ð¾íkLkk ðzk«ÄkLk hkSð økktÄe MkkÚku Mkkhe {iºke níke. Ãký yu rMkðkÞ hkuLkkÕz huøkLkLku ¼khík{kt fkuE ¾kMk hMk Lknkuíkku. y÷çk¥k, hrþÞkLku Lkçk¤wt çkLkkððk íku{Lkk «ÞkMkkuLkk fkhýu s ¼khík{kt ykŠÚkf WËkhefhýLkk hMíkk ¾wÕ÷k ÚkÞk níkk. ßÞkuso yu[.zçkÕÞw. çkwþ ßÞkuso yu[. zçkÕÞw. çkwþ (rMkrLkÞh) E.Mk. 1989Úke 1983 MkwÄe y{urhfkLkk «urMkzuLx hÌkk. íku{ýu Ãký ¼khíkLke WÃkuûkk fhðkLke hkuLkkÕz huøkLkLke Lkerík [k÷w hk¾e. yu{Lkk ð¾ík{kt MkkurðÞuík Mkt½ íkqxe økÞwt íkuÚke yu ÃkrhÂMÚkrík Mkt¼k¤ðk{kt s MknwÚke ðÄw ÔÞMík hÌkk. íku{Lkwt ¼khík {kxuLkwt MknwÚke {kuxwt ÞkuøkËkLk íku íku{Lkk ÃkwºkLkk rÃkíkk çkLÞk su{ýu ¼khíkLke íkhVuý fhe. rçk÷ Âõ÷LxLk rçk÷ Âõ÷LxLk E.Mk. 1993Úke 2001 MkwÄe y{urhfkLkk «urMkzuLx hÌkk. íku{Lkk ¼khík ykðíkk Ãknu÷kt íku{Lkkt ÃkíLke ©e{íke rn÷uhe çku ðkh ¼khík ykÔÞkt. rn÷uhe ¼khíkLkkt [knf çkLke økÞkt nkuE íku{Lkk fnuðkÚke Âõ÷LxLk Ãký ¼khík ykÔÞk. 2000Lke Mkk÷{kt íkuyku ¼khík ykÔÞk níkk. Ãkqhk 22 ð»koLkk Mk{Þøkk¤k çkkË yuf y{urhfLk «urMkzuLx ¼khík ykÔÞk níkk. hrþÞk MkkÚku þeíkÞwØ Mk{kÃík ÚkE síkkt íku{ýu ¼khík MkkÚku Lkðk MktçktÄkuLke þYykík fhe níke. y÷çk¥k, íku{ýu ¼khíkLku fkuE Lk¬h {ËË fhe Lknkuíke. ßÞkuso zçkÕÞw. çkwþ ßÞkuso zçkÕÞw. çkwþ E.Mk. 2001Úke 2009 MkwÄe y{urhfkLkk «urMkzuLx hÌkk. 2006{kt íkuyku ¼khík ykÔÞk. íkuyku [kELkeÍ rMkMx{Lkk Mk¾ík rðhkuÄe níkk. íkuyku ÷kufþkneLkk [knf níkk. ºkkMkðkË Mkk{u íkuyku ÞwØu [zâk níkk. íku{Lku ¼khík MkkÚkuLkk Ãkh{kýw fhkhLke rðøkíkku{kt fkuE hMk Lknkuíkku. íkuyku yk fhkh îkhk ¼khík «íÞu «erík Ëk¾ððk {ktøkíkk níkk. çkeò ËuþkuLkk hksËqíkku ¼khíkLkk hksËqíkkuLku ÃkqAíkk níkk. “ík{u ßÞkuso zçkÕÞw. çkwþ Ãkh þwt òËq fÞkuo Au fu ík{Lku çkwþ sÕkËe VkuLk Ãkh {¤e òÞ Au yLku y{khk íkku xur÷VkuLkLkku sðkçk Ãký ykÃkíkk LkÚke?” çkhkf ykuçkk{k nðu çkhkf ykuçkk{k ¼khíkLke {w÷kfkíku ykðe økÞk. çk[Ãký{kt çkkMfeLk hkuçkeLk ykEMk¢e{Lke ËwfkLk Ãkh fk{ fhLkkh Mðkrn÷e íkÚkk MÃkurLkþ ¼k»kk MkwtËh heíku çkku÷e þfíkk ©uc çkkMfux çkkì÷ Ã÷uÞh, nuhe ÃkkuxhLkkt ík{k{ ÃkwMíkfku ðkt[e sLkkh yLku MÃkkEzh{uLk, fkuLkkLk íkÚkk çkkçkuorhÞLk fkur{õMkLkk [knf ykuçkk{k ¼khík MkkÚku ÄtÄku ðÄkheLku y{urhfLkkuLke Lkkufheyku çk[kððk {ktøku Au. ykðkt Au y{urhfkLkk «urMkzuLxTMkLkkt RÂLzÞk fLkuõþLMk.

ðirËf yÚkoþk† «k. ykh.Mke. ÃkkuÃkx

«u{¼øLk ÚkLkkhkykuyu Íuh ½kuéÞkLkk ½ýk Ëk¾÷kyku {kusqË Au Ãký «ur{fk Ãkhík {¤ðkÚke Íuh Ãkeðwt Ãkzu yuðwt çkLku ¾hwt? ÞMk... hksfkux{kt çkLku÷e yuf MkíÞ½xLkk... [krhºÞ yLku MktMfkh{kt íkuLkkÚke [kh [kMkýe [Ze òÞ yuðe níke. htsLkLkku MktMkkh Mkw¾uÚke [k÷ðk {ktzâku. ¼qíkfk¤{ktÚke yu MktÃkqýo heíku çknkh ykðe økÞu÷ku. Mkw¾e MktMkkhLkk ÃkrhÃkkfYÃku yuf Ëefhku Ãký yðíkÞkuo yLku htsLkLke çkwëe {kyu ËefhkLkku Mkw¾e MktMkkh òuÞk ÃkAe MktÃkqýo Mktíkku»k MkkÚku ykt¾ku {ª[e ËeÄe. yk ½xLkk [kh ð»ko Ãknu÷kt çkLke økE níke yLku íkksuíkh{kt íku{kt yuf yýÄkÞkuo ð¤ktf ykÔÞku. htsLkLkk ÂMÚkh ÚkÞu÷k SðLkMkkøkh{kt yuðkt ð{¤ QXâkt fu íkuLke MktMkkhLkkðze nk÷fzku÷f ÚkE økE. Mkwhe÷e ÃkkAe Vhe... íkuLkkt çku MktíkkLkkuLke MkkÚku. MkkMkrhÞkt{kt øk{u íku «kuç÷u{ ÚkÞku nkuÞ, ÃkkAe VheLku Mkwhe÷eyu htsLkLkk Mkw¾e MktMkkh{kt ÄhíkeftÃk ÷kðe ËeÄku. Mkwhe÷e ÃkkAe ykðe íkuLke MkkÚku htsLkLku nðu rLkMkçkík Lk níke, Ãký ÃkkAe VheLku yu htsLkLku s ð¤øke. htsLkLku {¤eLku yuýu Ëçkký fÞwO fu yu íkuLke ÃkíLkeLku AqxkAuzk ykÃke Ëu yLku ÃkkuíkkLke MkkÚku Ãkhýe òÞ. htsLk yðkfT ÚkE økÞku. ËwrLkÞk{kt ykx÷e nËu Ãký fkuE rLkcwhMðkÚkeo yLku ykÃk¾wË ÚkE þfu yuðe yuLku fÕÃkLkk Ãký Lknkuíke. htsLku yuðwt fhðkLkku ELfkh fhe ËeÄku yLku Mkwhe÷eLke çkuMkqhe Mkhøk{ þY ÚkE. htsLkLkk «u{Ãkºkku ònuh fhe ËuðkLke Ä{fe ykÃke, çkËLkk{ fhðkLke [e{fe ykÃke. çk¤kífkhLke fkurþþ fÞkoLkku ykhkuÃk {qfðkLkwt Ãký fne ËeÄwt. htsLkLke ÂMÚkrík rðfx ÚkE økE yLku yk çkÄwt ßÞkhu yMkÌk çkLke økÞwt íÞkhu htsLku Íuh økxøkxkðe ÷eÄwt...! MkËT¼køÞu íkuLku íkkífkr÷f Mkkhðkh {¤e síkkt Sð íkku çk[e økÞku Ãký íkuLkk Ãkøk÷kÚke íkuLkk SðLkLke yk fhwý fÚkLke ònuh ÚkE økE níke. (MkíÞ½xLkk Ãkh ykÄkrhík) fur÷zkuMfkuÃk ÃkkuíkkLke yuf ¾kMk heík nkuÞ Au yLku yu Ëhuf heík ykÃkýk {kxu nuhík¼he nkuÞ Au. {Lkw»Þ {kíkkyku çkk¤fLku yuf MÚk¤uÚke çkesu MÚk¤u Vuhððwt nkuÞ íÞkhu nkÚkÚke fu fkt¾{kt íkuLku Vuhðu Au, Ãkhtíkw «kýeykuLku yuðe Mkøkðz LkÚke. rçk÷kze ÃkkuíkkLkk çkå[kLku {kuZkÚke Ãkfzu Au, Ãký çkå[kLku yuÚke shk Ãký Eò Úkíke LkÚke. hªAze íkku ÃkkuíkkLkk çkå[kLku yuf søÞkyuÚke çkeS søÞkyu ÷E síke ð¾íku íkuLkwt yk¾wt {kÚkwt ÃkkuíkkLkk {kuZk{kt ÷E ÷u Au. òuLkkhLku íkku yu Ëu¾kð ½ýku ½kíkfe ÷køku Au, Ãký çkå[kLku yuÚke Mknus Ãký íkf÷eV ÃknkU[íke LkÚke. {kíkkLkwt Mk{økú yÂMíkíð s òýu fu íkuLkkt çkå[ktyku {kxu nkuÞ Au. íkuLkwt ðýoLk fu «þÂMík yþõÞ Au. {kíkk suðwt yk søkík{kt çkeswt fþwt s LkÚke. yu yuf yLku yrîíkeÞ Au. ykðe {kíkkLkk MksoLkLke çkkçkík{kt E{ko çkkuBçkufu yuf fkÕÃkrLkf fÚkk ÷¾e Au. Ãkwhkýku{kt yLku Ä{oþk†ku{kt Ãkwhw»k yLku †e MksoLk rðþu, [tÿ, MkqÞo, íkkhkyku, Ëuðku, ËkLkðku, rð»k yLku y{]ík yLkuf ðMíkwykuLkk MksoLk rðþuLke fÚkkyku Au. yuðe s yk yuf fÚkk çkkEçk÷Lke fÚkkykuLkk Zøk WÃkh h[kÞu÷e Au. çkkEçk÷{kt Au fu, Eïhu Mk]rüLkwt MksoLk A rËðMk{kt fÞwO (yLku Mkkík{k rËðMku ykhk{ fÞkuo, yux÷u ÞnqËeyku yLku r¾úMíkeyku yXðkrzÞk{kt yuf rËðMk hòLkku hk¾u Au.) E{ko çkkuBçkufu yu ðkíkLkku ykÄkh ÷ELku {kíkkLkk MksoLk rðþu LkkLkfze fÚkk h[e Au íkuLkku ¼kðkLkwðkË Mkk¼kh ynª hsq fhwt Awt. “Eïh ßÞkhu {kíkkLkwt MksoLk fhíkku níkku íÞkhu íku íkuLkk Aêk rËðMkLkk ykuðhxkE{Lkku rËðMk níkku. yu ð¾íku yuf rVhMíkkyu LkSf ykðeLku fÌkwt, ¼økðkLk ykLkk WÃkh ík{u ðÄkhuÃkzíke {nuLkík fhku Aku!” “ykLkk MksoLk {kxu ½ýe çkÄe rðrþü sYrhÞkíkku Q¼e ÚkE Au. íkU yk fk{Lkk MÃkurMkrVfuþLMk òuÞk Au?” ¼økðkLku rVhMíkkLku ÃkqAâwt. “yk ðMíkw ÷ktçkk Mk{Þ MkwÄe WÃkÞkuøk{kt ÷E þfkÞ íkuðe xfkW nkuðe òuEyu. íkuLku n÷Lk[÷Lk fhe þfu íkuðk yLku rhÃ÷uMk ÚkE þfu íkuðk yufMkku yutþe ÃkkxoMk nkuðk òuEyu. ÃkkA¤ ðÄu÷ yutXwt sqXwt ¾kELku Ãkkýe ÃkeLku yze¾{ hne þfu yuðe íku þÂõíkþk¤e nkuðe òuEyu. íkuLku ¾ku¤ku nkuðku òuEyu. su Q¼k Úkíkkt s yá~Þ ÚkE sðku òuEyu. íkuLke yuf s [q{e{kt ¼ktøku÷k ÃkøkÚke {ktzeLku níkkþ «u{ MkwÄeLke fkuE Ãký ðMíkwLku MkktÄðkLke ysçk íkkfkík nkuðe òuEyu. yLku íkuLku A òuze nkÚk nkuðk òuEyu.” “A òuze nkÚk?” rVhMíkkyu Äe{uÚke ÃkkuíkkLkwt {kÚkwt n÷kÔÞwt, “{w~fu÷ fnuðkÞ!” “yu{kt fkuE ¾kMk {w~fu÷e LkÚke.” Eïhu fÌkwt, “Ãký Ëhuf {kíkkLku ÃkkAe ºký òuze ykt¾ku Ãký nkuðe òuEyu!” “þwt fnku Aku?” “nk, yuf òuze yuðe ykt¾ku su çktÄ ËhðkòLke ykhÃkkh òuE þfu, ßÞkhu íku ÃkkuíkkLkkt çkk¤fkuLku ÃkkuíkkLku ¾çkh Ãkze økE nkuðk Aíkkt ÃkqAu fu, yÕÞk, ík{u çkÄkt ytËh þwt fhku Aku? çkeS òuze íkuLkk {MíkfLkk ÃkkA¤Lkk ¼køk{kt nkuÞ, su íkuLku òuðkLke sYh Lk nkuÞ íkuðwt yLku Aíkkt òýðkLke sYh Lk nkuÞ íkuðwt òuE þfu, yLku ºkeS òuze, y÷çk¥k, ykøk¤Lkk ¼køk{kt, su ÃkkuíkkLkk çkk¤f WÃkh fþwtÞ çkkuÕÞk rðLkk, Lksh{kºkÚke yÃkkh «u{ ðhMkkðe þfu!” “¼økðkLk” VrhMíkkyu fÌkwt, “nðu ík{u ykhk{ fhku... fk÷Úke ÃkkAk...”

ÔÞðÂMÚkík þYykík íkku ðeMk{e MkËeLkk «kht¼Úke s ÚkE Au, Ãkhtíkw ykÃkýk ðuËku{kt íkku 10 nòh ð»ko Ãknu÷kt XuhXuh MknfkhLkk {tºkku ÃkÚkhkÞu÷k òuðk {¤u Au. yíÞkhLkku Mknfkh yLku ðuËkuyu «çkkuÄu÷ku Mknfkh fux÷ef çkkçkíkku{kt {q¤¼qík heíku swËku Ãkzu Au. yíÞkhLkku Mknfkh fuð¤ ykŠÚkf «ð]r¥k Ãkqhíkku s {ÞkorËík hÌkku Au yLku íkuLkku nuíkw LkVk«krÃík ÃkkMku yxfe økÞku Au. ßÞkhu ðuËkuyu «çkkuÄu÷ku Mknfkh ykËþo Mk{qnSðLk {kxuLkku MkðkOøkeý {tºk Au. íku {kºk {kýMkLke ykŠÚkf «ð]r¥kLku s Lknª, Ãkhtíkw SðLkLkkt ík{k{ ÃkkMkktykuLku MÃkþuo Au. yksLke Mknfkhe «ð]r¥k rLk»V¤ yLku yrðïMkLkeÞ çkLke hnuðkLkwt {wÏÞ fkhý yu Au fu íku{kt {kºk «ð]r¥k Au. ð]r¥kLkku MkËtíkh y¼kð Au. MknfkhLke MkV¤íkk {kxu MknfkhLke ð]r¥k rLk{koý Úkðe yu ÃkkÞkLke þhík Au. Mkt½ ¼kðLkk Mð {kxu Lknª, Ãkhtíkw Mkt½ {kxu ©uc fkÞoþÂõíkLkku WÃkÞkuøk fhðkLke ¼kðLkk yLku MkkiLkk Mkw¾Lkwt æÞuÞ yk MknfkhLke ð]r¥kLkk ykÄkhMíkt¼ku Au. ykðe ð]r¥k ðøkhLke Mknfkhe «ð]r¥k yksu Mkkih¼ rðLkkLkk fkøk¤Lkkt Vq÷ suðe çkLke økE Au. yk ð]r¥kLkk y¼kð{kt yksLke Mknfkhe «ð]r¥k{kt ÔÞÂõíkøkík ynt, Mk¥kkLke ¾U[íkký yLku ykŠÚkf ¼úük[khLkk rðfkhku «ðuþe økÞk Au. ykÃkýk Ëuþ{kt MknfkhLku MkV¤ çkLkkððku nþu íkku íku{kt ðuËkuyu «çkkuÄu÷k MknfkhLke MkwøktÄ W{uhðe Ãkzþu. {kýMk yuf÷ðkÞwt ÃkþwíkwÕÞ SðLk AkuzeLku Mk{qn{kt hnuíkk þeÏÞku íÞkhÚke íkuLkk Mkh¤ Mk{qn SðLk {kxu Mknfkh yrLkðkÞo çkLke økÞku Au. ÃkhMÃkh MkkÚku {¤eLku yLku ÃkhMÃkhLke nqtV ðzu íku{s «íÞufLke swËe swËe ÔÞÂõíkøkík þÂõíkLku ÃkhMÃkhLke Ãkqhf çkLkkðeLku yuf «çk¤ Mkt½þÂõíkLkwt rLk{koý fheLku s Mk{qn SðLk{kt yufðkõÞíkk, MktðkrËíkk yLku {Äwhíkk ÷kðe þfkÞ Au yLku íkku s Mk{qnLke «íÞuf ÔÞÂõíkLkku ykŠÚkf, Mkk{krsf yLku ykÂí{f rðfkMk Mkns þõÞ çkLke þfu Au. Mknfkh {kºk ykŠÚkf SðLk Ãkqhíkku s Lknª Ãkhtíkw ykÂí{f SðLkLkk WíÚkkLk {kxu Ãký yux÷ku s yrLkðkÞo Au. yu ykÃkýk yk»koárüðk¤k Ér»kyku çkhkçkh òýíkk níkk yLku yux÷u s ykÃkýk [khuÞ ðuËku{kt {kLkð SðLkLkk fÕÞký {kxu íku{Lkk ðå[u MknfkhLke “ykhk{ nwt Lk fhe þfwt” ¼økðkLku fÌkwt, “nðu nwt ÷øk¼øk fk{ Ãkqhwt fhðk ykÔÞku Awt. yk {kìz÷ su {U çkLkkÔÞwt Au íku yuðwt Au fu çke{kh Ãkzu íÞkhu ÃkkuíkkLke {u¤u s VheÚke íktËwhMíke {u¤ðe þfu. A-Mkkík {kýMkLkk fwxwtçkLku ÷øk¼øk yufkË hík÷ ¾kuhkfÚke Ãkux ¼heLku s{kze þfu. yk¿kk yLku «u{ yuf MkkÚku s fhe þfu...” rVhMíkkyu {kíkkLkk {kìz÷Lke ykMkÃkkMk yuf [¬h {kÞwO, “ðÄkhuÃkzíke Lkh{ Au!” “Aíkkt {sçkqík Au.” Eïhu W¥kursík ÚkE fÌkwt, “yk {kíkk fuðwt fuðwt yLku fux÷wt MknLk fhe þfu íku{ Au íkuLke íkLku fÕÃkLkk Ãký Lknª ykðe þfu!” “íku rð[khe þfþu?” “yux÷wt s Lknª, rð[khðk WÃkhktík íku íkfo Ãký fhþu. Mk{kÄkLk Ãký MkkÄe þfþu.” MksoLknkhu fÌkwt. AuÕ÷u rVhMíkkyu Mknus Lk{eLku íkuLke yktøk¤e {kíkkLkk økk÷ WÃkh Vuhðe, “ynª ÷efus Au, [qðku ÚkkÞ Au!” íkuýu fÌkwt. “Lkk, íku yktMkw Au.” ¼økðkLku fÌkwt. “yktMkw?” “nk, y©w®çkËw” “þk {kxu?” “n»ko, þkuf, rLkhkþk, ðuËLkk, yuf÷íkk, Mð{kLk, fuxfux÷wt yuf{kºk yktMkwÚke íku ÔÞõík fhe þfþu.” “¼økðkLk”, rVhMíkkyu nkÚk òuzâk, “ík{u yËT¼wík Aku! ík{u rsrLkÞMk Aku!” ¼økðkLku økt¼eh ÚkELku fÌkwt, “Ãký {U yu y©w®çkËw íÞkt Lknkuíktw {qõÞwt!”

------------------------------------------

MkVhLkk{k ßÞkhu ½ýk¾hk ¼khíkeÞku EÍhkÞ÷ íkhVe níkk íÞkhu Lkunhw ykhçkkuLkk ÃkûkÄh çkLke økÞk. yu{ýu ykhçkkuLkk Lkuíkkyku MkkÚku ÔÞÂõíkøkík ËkuMíke fu¤ðe-suLkwt Ãkrhýk{ ykÃkýu yksu {u¤ðe hÌkk Aeyu. fhkuzku YrÃkÞk yLku ÷k¾ku ÷kufkuLku ykhçk rðï{kt Lkkufheyku {¤e Au su Lkunhwyu ðkðu÷k çkesLkwt Ãkrhýk{ Au. ¼khíkLkwt rðhkx ykiãkurøkfhý LkunhwLkwt {kLkMk MktíkkLk Au. çkeyu{kt yu rËðMkku{kt yu rð¿kkLk ¼ÛÞk níkk! RríknkMkfkhkuLkk {ík «{kýu yksu ÃkkrfMíkkLkLke Ëw:ÂMÚkrík yLku ¼khíkLke «økríkLke çkkËçkkfe fhku íkku LkunhwLkkt 18 ð»kkuo Lkef¤u. ÃkkrfMíkkLkLku Lkunhw {éÞk Lknª yu yu{Lke f{LkMkeçke. ¼khíkLku Lkunhw Lk {éÞk nkuík íkku yk «økríkþe÷ Mk{ks Lk nkuík, yksLke ÃkuZeLku yk íkfku {¤e Lk nkuík, yux{ çkkìBçkÚke ytíkrhûk{kt Qzíkk ykÞo¼è MkwÄe çkÄwt s ‘{uEz RLk RÂLzÞk’ Lk nkuík, fËk[ Akufheyku M÷eð÷uMk ç÷kWÍ Ãknuhe þfíke Lk nkuík. Akufhk ËkZe ðÄkhe þfík Lknª. rËÕne{kt [kçkwf ÷ELku fkuE þkMkf ®MknkMkLk Ãkh çkuXku nkuík! yurþÞkLkk ÷øk¼øk ½ýk¾hk ËuþkuLke su{...

------------------------------------------

çkúu®føk ÔÞqÍ niÞkLke ðuËLkk Au, ÔÞkfw¤ ÓËÞLkku ykíkoLkkË Au, çku[uLk çkLke økÞu÷k ykí{kLkku Ãkkufkh Au. òýu fu MknËuðLkk suðwt yrík¿kkLk yu{Lku ÚkE økÞwt níkwt fu yksu yk ËwrLkÞk su íkhV ÄMke hne Au, íku ÃkÚk Ãkh MkðoLkkþ Lku MkðoLkkþ s Au.” rðLkkuçkkyu fÌkwt níkwt fu, ‘®nË Mðhks’{kt økktÄeLkwt rðþwØ ÓËÞ «økx ÚkÞwt Au. ®[íkf ShkÕz nzo ‘®nË Mðhks’Lku yuf {nkLk fwËhíke ½xLkk økýkðíkk níkk. çkeò yuf ÷u¾f ßnkuLk {heyu yuLku ‘ÂMÃkrhåÞwy÷

CMYK

Mkt½ {kxu ©uc fkÞoþÂõíkLkku WÃkÞkuøk fhðkLke ¼kðLkk yLku MkkiLkk Mkw¾Lkwt æÞuÞ yk MknfkhLke ð]r¥kLkk ykÄkhMíkt¼ku Au. ykðe ð]r¥k ðøkhLke Mknfkhe «ð]r¥k yksu Mkkih¼ rðLkkLkk fkøk¤Lkkt Vq÷ suðe çkLke økE Au. {køkýe fhe Au. “MknLkku ððíkw, MknLkki¼wLkõíkw, MknðeÞOfhðkðni” (y{u MkkÚku hneyu, MkkÚku {¤eLku ¼kuøkku ¼kuøkðeyu yLku MkkÚku {¤eLku s Mk½¤kt Ãkhk¢{ku fheyu) yu ykÃkýku ðuË{tºk rðï Mk{MíkLke MknfkhLke «ð]r¥k {kxuLkku ykÄkh{tºk çkLke hnu íkuðku Au. ©e f]»ýu økkuðÄoLk Ãkðoík WXkðíke ð¾íku Mk{økú økkufw¤Lkk çkÄk økkuðkr¤ÞkykuLke ÷kfzeLkku xufku MðefkheLku Lkkøkrhf SðLk{kt MknfkhLkwt {qÕÞ Mk{òðe ËeÄwt níkwt. hk{[tÿSyu MkuíkwçktÄLkk rLk{koý {kxu LkkLkk{kt LkkLke r¾Mkfku÷e Mkrník Mkki «kýeykuLkku Mknfkh MðefkÞkuo níkku. MknfkhÚke Mkt½þÂõíkLkwt rLk{koý ÚkkÞ Au. ÔÞÂõíkøkík þÂõík fhíkkt Mkt½þÂõík yLkuføkýe «çk¤ Ãkwhðkh ÚkE þfu.øk{u íkuðkt yMkt¼ð fk{ Mkt½þÂõíkÚke ykMkkLk çkLke òÞ Au. yLkuf LkkLke þÂõíkyku þw¼ nuíkwÚke yufrºkík ÚkELku yuf rðhkx þÂõíkLkwt MksoLk Mknfkh îkhk fhu Au. ¼økðkLk çkwØu Ãký ‘Mkt½{T þhýt økåAkr{’Lkk {tºk îkhk õ÷krMkf’ økýkÔÞwt níkwt. xkìÕMxkìÞu ‘®nË Mðhks’ ðktåÞk ÃkAe økktÄeLku ÷ÏÞwt níkwt fu “MkíÞkøkúnLkku rð»kÞ ¼khík {kxu s Lknª Ãký Ãkqhe {kLkðòík {kxu MkkiÚke yøkíÞLkku Au.” “yLÞkÞ yLku økw÷k{eLkku «íkefkh ®nMkkÚke Lk s ÚkE þfu yLku íkuLkk {kxu y®nMkkLkku hMíkku yÃkLkkððku Ãkzþu” yuðwt økktÄeyu ‘®nË Mðhks’{kt ÷¾u÷wt. fkÂLík¼kE ÷¾u Au, “{kýMk su{ ®nMkk fhíkku ykÔÞku Au, íku{ «u{ Ãký fhíkku ykÔÞku Au. ®nMkk-ík¥ðLkku {kýMkLku sux÷ku Ãkrh[Þ Au íkux÷ku s íkuLku «u{ ík¥ðLkku Þ Ãkrh[Þ Au. «u{ yu fktE {kýMkLku {kxu ÃkhkÞwt fu rðÃkheík ík¥ð LkÚke. {kxu {kýMkLku îuþ¼kð{ktÚke fkZeLku «u{-¼kðLkk rðfkMk íkhV ÷E sðkLkku Au.” økktÄeyu Ãký ‘®nË Mðhks’{kt ÷ÏÞwt níkwt, “yk [kuÃkze îu»k-Ä{oLke søÞkyu «u{-Ä{o þe¾ðu Au, ®nMkkLku MÚkkLku ykÃk¼kuøkLku {qfu Au, Ãkþwçk¤Lke Mkk{u x¬h Íe÷ðk ykí{çk¤Lku ¾zwt fhu Au.” yk ÃkwMíkf ÷¾íkkt Ãkqðuo yuf {rnLkk yøkkW økktÄeyu yu{Lkk yuf r{ºk nuLkhe Ãkku÷kfLku yuf Ãkºk{kt ÷ÏÞwt níkwt, ‘‘yux÷u {Lku ÷køku Au {khu ík{khkÚke yu AwÃkkððkLke sYh LkÚke fu {kLkrMkf íkkih Ãkh {U fuðkt «økríkþe÷ fË{ WXkððkLkku MktfÕÃk fÞkuo Au... òu fu yk çkÄk rð[kh Lkðk LkÚke, Ãkhtíkw yk rð[khkuyu yuf Lkðwt YÃk ÷ELku {khk {ÂMík»f Ãkh sçkhsMíkeÚke fçkòu ÷E ÷eÄku Au.” MðÞt økktÄe ÃkkA¤Úke fnuðkLkk níkk, ‘‘yk [kuÃkze nwt òu yksu ÷¾ðkLkku nkuík íkku {khk rð[kh yksu Ãký yu s nkuík su 1909{kt níkk. yk [kuÃkze{kt nwt fkuE s ÃkrhðíkoLk Lk fhík. çkMk {khe ytøkúus çknuLkkuLke rðLktíkeÚke ‘ðu~Þk’ þçËLku {U yk [kuÃkze{ktÚke fkZe LkkÏÞku Au.’’

------------------------------------------

rððíkoLk çkeò rðïÞwØ ÃkAe søkVkusËkh çkLkðkLke [zMkk[zMke{kt y{urhfk yLku hrþÞk ðå[u Mkt½»ko [k÷e hÌkku níkku yLku MktÞwõík hk»xÙMkt½Lkk {nkMkr[ð íkhefu Ëkøk nu{hrþÕz y{urhfkíkhVe nkuðkLkwt hrþÞkLku ÷køkíkwt níkwt íÞkhu hrþÞLk «{w¾ ¾úwùkuðu ºký {nkMkr[ðLke ykðe s xÙkÞBðhuxLkwt Mkq[Lk fÞwO níkwt, su{kt yuf {nkMkr[ð y{urhfkLke ¼÷k{ý {wsçkLkku nkuÞ, çkeòLku hrþÞk Lke{u yLku ºkeòu {nkMkr[ð rçkLkòuzkýðkËe Ëuþku{ktÚke nkuÞ. hrþÞk ÃkkMku xÙkÞBðhuxLkku MkkiÚke çknku¤ku yLkw¼ð hÌkku Au. hku{Lk {qr¤Þk Ähkðíkk Íkh Mk{úkxkuyu yk s ÔÞðMÚkkLku xÙkuEfk suðk hrþÞLk Lkk{ MkkÚku yÃkLkkðe níke. ºký ½kuzkðk¤e økkzeLku hrþÞk{kt xÙkuEfk fnu Au. ÍkhþkMkLkLkk rðhkuÄ{kt ÚkÞu÷e çkkuÕþurðf ¢ktríkyu ÍkhLke rLkþkLke Ähkðíke yufyuf [es s{eLkËkuMík fhe ËeÄe. LkøkhkuLkkt Lkk{ Ãký çkË÷e LkkÏÞkt Ãkhtíkw þkMkLkLkk Mktíkw÷Lk {kxu íkku ÍkhLke Vu{Mk xÙkuEfk s yÃkLkkðe. ¼khík{kt su{ økktÄeLkk fuLÿLkk Lknuhw yLku MkhËkhLkk E÷uõxÙkuLk-«kuxkuLk ½q{íkk níkk íku{ hrþÞLk MkkBÞðkËu ÷urLkLkLkk fuLÿ{kt òuMkuV Míkkr÷Lk yLku r÷ÞkuLk xÙkuxMfe suðk Mkk{k AuzkLkk LkuíkkykuLkku WËÞ òuÞku Au. økktÄeSLkk yðMkkLk ÃkAe MkhËkh yLku Lknuhw ðå[uLke ¾kE ðÄw Ãknku¤e ÚkE íku{ ÷urLkLkLkk Ëunktík çkkË xÙkuxMfeLku ËuþrLkfk÷ ÚkE sðwt Ãkzâwt níkwt yLku íku{ Aíkkt Þ íkuLkkÚke òu¾{ yLkw¼ðíkk Míkkr÷Lku íkuLke níÞk fhkðe ËeÄe níke. yu ÃkAeÞ Míkkr÷Lku Ãkkuíku íkku xÙkuEfkLkku s ykÄkh ÷eÄku níkku yLku Míkkr÷LkLkk {]íÞw ÃkAe ßÞkuso {u÷uLfkuð, ÷uðúuÂLxð çkurhÞk yLku ÔÞk[uM÷kð {ku÷kuíkkuðLke çkLku÷e yu xÙkuEfkyu s

Mkt½þÂõíkLke Ãkqò fhu÷e Au. MknfkhÚke {kýMkLkku ynt ½MkkELku Mkwtðk¤ku çkLku Au. yntfkh Eïhu {kýMkLku ykÃke hk¾u÷ku økwý Au. yk Mknfkh íkuLkk rðfkMkLkku yðhkuÄf nkuðkÚke íkuLkku Lkkþ fhðkLkk WÃkËuþ MkkÄw-Mktíkku ykÃku Au, Ãkhtíkw yntfkhLkku fËe Ãký Lkkþ ÚkE þfíkku LkÚke, fkhý fu íku EïhLkwt MksoLk Au. ð¤e, EïhLke Mksuo÷e yuf Ãký Mkqû{ [es Ãký Lkfk{e nkuíke LkÚke. yntfkhLkku òu Mk{q¤økku Lkkþ ÚkE òÞ íkku {kýMk íkuLkk SðLk{kt xèkh Q¼ku s hne þfu Lknª. yntfkh íkuLkk SðLk rðfkMkLke fhkuzhßsw Au. íkku ÃkAe þwt fhðkLkwt? yntfkhLke Íuhe ËkZ fkZe Lkk¾ðkLke. yntfkhLku ½MkeLku çkwêku fhe Lkk¾ðkLkku. yk fk{ Mknfkh fhu Au. {kýMku yuf÷u nkÚku fhu÷wt fkÞo ‘{U fÞwO’ íku{ fnuðkþu, Ãkhtíkw [kh {kýMkkuyu MkkÚku {¤eLku fhu÷wt fk{ ‘y{u fÞwO’ fnuðkþu. ‘nwt’ Lkk MÚkkLku ‘y{u’ ykðe sðkÚke yntfkhLke Äkh {kºk [kuÚkk ¼køkLke s ÚkE sþu. ykÃkýkt þk†kuyu yk {kxu Þ¿kku ykÃÞk Au. Þ¿k rðþuLke ykÃkýe yksLke fÕÃkLkk fuð¤ Þ¿kðuËe, yÂøLk yLku ‘Mðknk’Lkk {tºkkuå[kh MkkÚku yÃkkíke yknwrík Ãkqhíke s {ÞkorËík ÚkE økE Au, Ãkhtíkw þk†kuõík ðuËku {kºk ykx÷ku f{ofktz LkÚke, Ãkhtíkw íkuLkkÚke ½ýwt çkÄwt rðþu»k Au. Þ¿k{kt yÂøLkËuðLke Ãkqò «ÄkLk MÚkkLku Au. Ãkhtíkw íkuLke MkkÚku çkeS çku ðkíkku Ãký ykÃkkuykÃk ðýkÞu÷e Au. Þ¿k fËe Ãký yuf÷k nkÚku ÚkE þfíkku LkÚke. ykuAk{kt ykuAk [kh {kýMkku {¤u íÞkhu Þ¿k ÚkkÞ Au. Þ¿kfkÞoÚke Mktøkríkfhý rMkØ ÚkkÞ Au. ðuËfk¤Lkk Ér»kyku støk÷{kt MkðkhLkk ¼køk{kt Þ¿kku fhíkk yLku çkÃkkuh ÃkAeLkk Mk{Þ{kt y¿kkLk yLku yMktMf]ík ðLkðkMkeykuLkk ÍqtÃkzu ÍqtÃkzu sELku íku{Lkk SðLkLku MktMf]ík fhðkLkwt fkÞo fhíkk níkk. íkuLkkÚke {kLkð - {kLkð ðå[u {iºke¼kð rLk{koý Úkíkku. yk{ ËuðÃkqò, Mktøkríkfhý yLku {iºkefhý yu Þ¿kLkk ykÄkhYÃk ºký ÃkkÞk Au. Þ¿kku Mknfkh yLku MktøkríkfhýLkk ©uc yLku MkkÂíðf ðknfku Au. yksLkk LkVkLkk ÃkkÞk WÃkh Q¼k hnu÷k {kºk ykŠÚkf MðYÃkLkk Mknfkh fhíkkt yk MknfkhLke ¼kðLkk õÞktÞ Ÿ[uhe níke. ÉøðuË{kt Mkku{Þ¿kLke ðkík fhðk{kt ykðe Au. Mk{ksLkk «çkwØku yLku Ãktrzíkku yuf søÞkyu yufXk ÚkELku ¿kkLkLke [[ko fhu yLku íku{ktÚke Lkef¤u÷wt LkðLkeík Mk{ksLke ðå[u sELku ðnU[u íku Þ¿k Mkku{Þ¿k níkku. ÉøðuË fnu Au fu ðirïf «u{ yLku MktðkrËíkk {kxu Þ¿kku Au. ÞswðuoË Ãký ykðk s Þ¿kkuLke ðkík fhu Au. yksLkk MknfkhLkk ÏÞk÷{kt òu yk ðuËkuõík MknfkhLke ¼kðLkk yLku {qÕÞku W{uhe þfkÞ íkku MkkuLkk{kt MkwøktÄ ¼u¤ðe þfkÞ íku{ Au. hrþÞkLke þkMkLkÄqhk Mkt¼k¤e níke. yks MkwÄe hrþÞkLke MkkBÞðkËe ÔÞðMÚkk{kt «{w¾ WÃkhktík ÃkûkLkk {nkMkr[ð yLku hkßÞkuLkk Mkr[ðLke çkLku÷e xÙkuEfk s Mktíkw÷Lk ò¤ððk {kxu ykËþo {Lkkíke hne Au. íkksuíkh{kt y{urhfLk «urMkzuLx çkhkf ykuçkk{kLke ¼khíkÞkºkkLkku yusLzk Lk¬e fhðk{kt yLku fkÞ{e Ëw~{Lk ¼khík yLku ÃkkrfMíkkLk Ãkife fkuLku fux÷wt {n¥ð ykÃkðwt íkuLke íkzòuz{kt çkhkf ykuçkk{kLke Ãký yuf xÙkuEfk s fk{ fhe økE Au su{kt Mkthûký Mkr[ð hkuçkxo økuxTMkLke Mk÷kn yuðe níke fu [eLkLke íkkfkíkLku LkkÚkðk {kxu ¼khíkLku {n¥ð ykÃkðwt s hÌkwt yux÷u ykuçkk{kyu ¼khíkLkku ¾¼ku Úkkçkzâku. Ãkhtíkw ¼khíkLku ¾ku¤u çkuMkkzðkLkwt fu Ônk÷¼he çkå[e fhðkLkwt xkéÞwt, fkhý fu rðËuþ Mkr[ð rn÷uhe Âõ÷LxLk yurþÞkE WÃk¾tz{kt ÃkkrfMíkkLke Ãkrhçk¤Lku yðøkýðkLke rn{kÞík{kt Lk níkkt. ÃkËkÚkoLkwt rð¿kkLk hksLkeríkLkku Þ ÃkËkÚkoÃkkX þe¾ðu Au. su{kt çkkÌk Ãkrhçk¤Lkku [t[wÃkkík Ãký yku¤¾ðku Ãkzu Au. fuLÿLkk LÞqxÙkuLkLkwt ð÷ý Ãký yku¤¾ðwt Ãkzu Au yLku Mkk{uLkk «kuxkuLk fu E÷uõxÙkuLkLkk çkË÷kíkk íkuðh Ãký yku¤¾ðk Ãkzu Au. fkì{LkðuÕÚk økuBMkLkk ykÞkusLk{kt ¾u÷{tºke yu{. yuMk. røk÷, rËÕneLkk {wÏÞ{tºke þe÷k Ëerûkík yLku ykÞkusLk Mkr{ríkLkk yæÞûk Mkwhuþ f÷{kze yu ºkýLke xÙkuEfkLkk nkÚk{kt MkðoMk¥kk níke. yksu Mkwhuþ f÷{kzeLke nfk÷Ãkèe ÚkE [qfe Au yu þwt Mkq[ðu Au? yu s fu Mk]rüLkku rLkÞ{ yVh Au.

------------------------------------------

rMkÕðh M¢eLk V¤V¤krË «kÃík ÚkkÞ yuðe «¼wLku «kÚkoLkk. MkkEÍ ÍehkuLkk íkuLkk {kunLkk fkhýu nk÷ík yuðe ÚkE Au fu yk¾e rVÕ{{kt íkuýu øktS s Ãknuhe nkuðk Aíkkt yu MkuõMke ÷køkíke LkÚke. õÞkhuf íkku ÷køku fu Ãku÷k fkuçkúkLkk xuxqðk¤k ðúsuþ rnhSLkk W¼kh fheLkk fhíkkt çknuíkh Au. rËðk¤e rh÷eÍLku økwýð¥kkLke Mk{MÞk çknw Lkzíke LkÚke. [kh-Ãkkt[ rËðMkLke hò{kt ÷kufku nhðk-Vhðk yLku rVÕ{ku òuðk rMkðkÞ çkeswt fhu þwt? rËðk¤e Mk{Þu yuf yuðwt {kuxwt ykurzÞLMk rMkLku{knkì÷ ¼ýe ÄMkíkwt nkuÞ Au, suLku õðkìr÷xe MkkÚku fþe s rLkMkçkík LkÚke. su ð»kuo Ënkzu yuf-çku ð¾ík {ktz rÚkÞuxh{kt òÞ Au. Ãkrhðkhku{kt Äkzk Qíkhu Au... rMkLku{knkì÷Lku çkË÷u òýu fezeÞkhwt òuE ÷ku... yk s ðøko yuõþLk rhÃ÷u yLku økku÷{k÷- 3Lku rnx fu MkwÃkhrnx çkLkkðu Au. yk rËðk¤eyu ykðk ykurzÞLMk {kxu yk çku rVÕ{ku Mkkhe xkE{ÃkkMk Ãkwhðkh Úkþu Ãký rLkÞr{ík rVÕ{ku òuíkk {qðe økkuyMko {kxu yk ËeÃkÃkðo rLkhkþksLkf s hÌkwt. økku÷{k÷-3 yLku yuõþLk rhÃ÷u Úkfe Vu÷kÞu÷k ytÄfkhLku ‘økwÍkrhþ’Lkku Ëeðzku W÷u[e Lkk¾u yuðe ykÃkýk Mkki rMkLku{k«u{eyku íkhVÚke ykÃkýLku s þw¼uåAk! ykRx{ ÃkeMk fku{uze MkhfMkLkk ss çkLkeLku ykðíkk hkurník þuèe ðÕøkh fku{uze «íÞu MkËkÞ ÃkkuíkkLke Lkkhksøke yLku yýøk{ku «økx fhu Au, Ãkhtíkw økku÷{k÷-3Lkwt yuf á~Þ yu{ýu yuðe heíku ftzkÞwO Au fu ðÕøkkrhxeLke ík{k{ Mke{k ðxkðe òÞ. yk á~Þ{kt yuf Ãký MktðkË LkÚke {kºk Rþkhk îkhk çkku÷kíke rçk¼íMk, øktËe økk¤ku Au. ykÃkýku Mkðk÷ yuf s Au : þwt ðÕøkkrhxe {kºk þçËku{ktÚke s xÃkfu? Rþkhk îkhk ík{u økk¤ku çkku÷ku íkku yu økk¤ku Lkrn Ãkhtíkw &÷kuf fnuðkÞ?


CMYK

5

k hrððkh k 14 LkðuBçkh k h010

çkeòu sL{rËðMk

ykuþku ¾kíkhLkwt WËknhý ykÃkeLku fnu Au fu ½hLke çknkh ¾kíkhLkku Zøk÷ku fhþku íkku ík{khk ½hLke Vhíku ËwøkOÄ Vu÷kþu, Ãký yu s ¾kíkh Lkk¾eLku çkkøk çkLkkðþku íkku MkwøktÄ «Mkhþu. Lkü fhðk suðwt SðLk{kt fþwt s LkÚke, Ãký ÃkrhðíkoLk fhðk suðwt, WËk¥k fhðk suðwt, WLLkrík fhðk suðwt SðLk{kt Ãkw»f¤ Au.

Lk

ðk ðhMkLku Ãkkt¾ ÃknuheLku ykfkþ{ktÚke Ãk]Úðe Ãkh yðhkuný fhíkkt rþþw íkhefu yLku rðËkÞ ÷uíkk ðhMkLku f{huÚke ðktfk ð¤e økÞu÷k, ÷kfzeLku xufu [k÷íkk ËkZeÄkhe ð]Ø íkhefu fkxqoLkku{kt òuðk ykÃkýe ykt¾ xuðkÞu÷e Au. ðhMkLkk ykøk{LkLku ðÄkððkLke yk yuf heík Au. çkkfe ykÃkýu Mknw òýeyu Aeyu fu Mk{Þ ysL{k Au. Mk{ÞLku yku¤¾ðkLkk {kæÞ{ íkhefu {kýMku fu÷uLzhLku rðfMkkÔÞwt Au yLku yuLkk yuf [ku¬Mk rËðMkLku ‘Lkðk ðhMk’Lke þYykíkLkk rËðMkLkwt Lkk{ ykÃÞwt Au. {kLkðSðLkLke økýíkheLkku yk Mkh¤ fer{Þku Au. {kýMkLkk sL{rËðMk suðku. ytøkúus rLkçktÄfkh [kÕMko ÷uBçk ÷¾u Au fu Ëh ð»kuo Ëhuf {kýMkLku çku sL{rËðMk ykðu Au, su yuLku ÃkMkkh Úkíkkt Mk{ÞLke MkkÚku Mkktf¤u Au. yk çktLku rËðMkku {kýMkLkk ÃkkŠÚkð yÂMíkíðLku yMkh fhu Au. Ãknu÷ku sL{rËðMk yuLkku ÃkkuíkkLkk sL{Lkku rËðMk Au. su nuÃÃke çkÚko-zuLke þw¼uåAkyku, fuf yLku {eýçk¥keykuLke ðå[u ÃkMkkh ÚkkÞ Au. LkqíkLk ð»koLkk ykøk{LkLkku rËðMk yu yuLkku çkeòu sL{rËðMk Au. yk rËðMkLke fkuE ÔÞÂõík fkuE Ãký heíku yðøkýLkk fhe þfu Lknª. Lkðwt ðhMk {kLkðMk{ksLke sL{fwtz÷e Au, su ºkýuÞ fk¤Lku Mkt¿kk ykÃku Au. yk çkeò sL{rËðMku {kýMkLke ykMkÃkkMkLkwt Mk{økú ðkíkkðhý, yuLke Mk{økú [uíkLkk yLkw¼ðu Au fu yuf Ãkzkð Ãkqhku ÚkÞku yLku Lkðk Ãkzkð íkhVLke Þkºkk þY ÚkE Au. {kýMk òýíkk-yòýíkk Lkðk WL{u»kku, Lkðk W{tøkku, Lkðk Ãkzfkhku yLku Lkðe ykþkyku rðþu rð[khu Au. Mkw¾, þktrík yLku Mk{]rØLkk þw¼ MktËuþkykuLkk ykËkLk-«ËkLk Ëhr{ÞkLk Lkðk ðhMkLkk MktfÕÃkkuLke YÃkhu¾k ½qtxkíke nkuÞ Au.

íksoLke Mkíkeþ ði»ýð þwt yk yuf YrxLk «r¢Þk Au? hrð ÃkAe ykðíkk Mkku{ suðku hku®sËku yLkw¼ð Au fu íkkher¾ÞkLkk yuf ÃkkLkk sux÷wt ykÞw»Þ Ähkðíkku yuf Mkk{kLÞ rËðMk Au? y{urhfLk Lkð÷fÚkkfkh ßnkuLk zkuMk ÃkuMkkuMk ÃkqAu Au fu Lkðk ðhMkLku ÷kÔÞk rðLkk ðeíku÷wt ðhMk fu{ Ãkqhwt Lk ÚkE þfu? ykÃkýu Mk{ÞLkwt ‘fwxwtçk rLkÞkusLk’ fhe Lk þfeyu? nwt Mk{ÞLkk yk çku ®çkËwykuLke ðå[u rðhk{ RåAwt Awt. Ëh ð»kuo yk yufLke yuf «ð]r¥k yufÄkhe fhíkk hnuðkLkku ftE yÚko ¾hku? nÞkíkeLkkt ð»kkuoLku ÃkkuíkkLkk{kt Mk{kðeLku ðhMk rðËkÞ ÚkkÞ Au. Mk{ÞLkk yk íkçk¬u SðLkLku MÃkþoíkk rð[khkuLku ykÃkýu WíMkðLkk ykðhý{kt Zktfe ËEyu Aeyu. ykÃkýu {kus-{Míke{kt, Ãkkxeo{kt, ¾kýe-Ãkeýe{kt yLku rn÷MxuþLkkuLke {w÷kfkíkku{kt Lkðk ðhMkLke íkkMkf{kt ykðu÷k SðLkLkk ®[íkLkLku yuðkuEz fheyu Aeyu. WíMkð Lknª Ãký WíMkðLke ÃkkA¤ hnu÷e MkkÂ¥ðõíkkLkk rð[khku ¾÷u÷ ÃknkU[kzu Lknª íkuLke ykÃkýu f]rºk{ fk¤S ÷Eyu Aeyu! ykÃkýkt WíMkðku hksrMkf yLku íkk{rMkf ½kU½kx{kt yLku ykt¾Lku yktS Ëuíkk Ëu¾kzkyku{kt ÃkMkkh ÚkkÞ Au. ykÃkýu ÃkwMíkf W½kzþwt. yuLkkt ÃkkLkkt fkuhkt Au. ykÃkýu yu ÃkkLkktyku{kt ÷¾þwt. yk ÃkwMíkfLkwt Lkk{ ‘íkf’ Au yLku yu™k Ãknu÷k «fhýLkwt Lkk{ Au, ‘Lkðk ðhMkLkku þw¼kht¼’. yuzeÚk ÷ðòuÞ ÃkeÞMkoLke yk frðíkk Lkðk ðhMk{kt {¤Lkkhe íkfkuLkku rLkËuoþ fhu Au. Lkðwt ðhMk, økík ðhMkkuLkk Mkt˼o{kt «k{krýfÃkýu Mð{qÕÞktfLkLke íkf ykÃku Au. ÷ktçkkøkk¤kLkk MktfÕÃkku {kxu {kLkrMkf ¼qr{fk Ãkqhe Ãkkzu Au. fÚkk©ðý, MkíMktøk, íkk÷e{, «uhýkËkÞe ðkt[Lk fu ¼k»ký Ëhr{ÞkLk {kýMk Mkkhk rð[khkuLkk ûkrýf W¼hkyku yLkuf ð¾ík yLkw¼ðe [qõÞku nkuÞ Au. yk yLkw¼ðkuLkwt rðntøkkð÷kufLk fheLku Lk¬e fhu÷k rð[khkuLkku fkÞo{kt y{÷ fhðk {kxu «ríkçkØ çkLkðk «uhu Au. MkV¤ {kýMkku yLku MktíkkuLkk MktfÕÃkku fkÞkuo îkhk ÔÞõík ÚkkÞ Au. ÷kutøkVu÷ku fnu Au, rLkùÞ fhku yLku {wõík çkLkku.

yÞk[f Mkt

Mf]ík{kt Ãknu÷k økýLkku Äkíkw ‘Þk[T’ Au, suLkku yÚko Au {køkðwt. {køkðk {kxu ykSS fhðe Ãkzu íkuÚke çkeòu yÚko ykSS fhðe yuðku Ãký ÚkÞku. yuLku ‘f’ «íÞÞ ÷køkíkkt Þk[f Ãkwt®÷øke þçË çkLÞku yLku íkuLkku yÚko {køký, {køkLkkh ÚkÞku. {køký r¼¾khe økýkÞ íkuÚke r¼¾khe yÚko ÚkÞku yLku yhsËkh Ãký yÚko ÚkÞku. MktMf]ík Mk{Þ{kt íkku ÷øLk {kxu {køkwt fhLkkh Ãký Þk[f økýkíkku. nðu MktMf]íkLkku yk Þk[f þçË MkeÄku s íkíMk{ (yu s Wå[khý, yu s yÚko{kt) þçË íkhefu Ãkwt®÷øke Mkt¿kk íkhefu økwshkíke{kt ðÃkhkÞ Au. íkuLku ‘y’ Ãkqðo

Lkðwt ðhMk ‘ÃkwLkhrÃk’Lke hUx{ktÚke çknkh ykððkLkku yðMkh Au. WíMkðLkku ykLktË òýeíkku Au su rËðMkLke MkkÚku Ãkqhku ÚkkÞ Au. ykLktËLkku WíMkð MkkíkíÞÞwõík Au. SðLkðLk yrík ðuøku ðxkÔÞkLke ðkík Lkh®Mknhkð rËðurxÞkyu fne Au. SðLk ð]ûk ykÃkýe ykæÞkÂí{f rð[khÄkhkLkku ykÄkh Au. ð]ûk fwËhíkLke ËuLk «{kýu rðrðÄ ÉíkwykuLkk r{òsLku MknLk fhu Au. ð]ûk W¥k{ økwhw Au su ykÃkýLku SðLk SððkLkku yÚko Mk{òðu Au. ð]ûkLkku ykLktË ð]ûkLkku Au. yu fkuELkk Ãkh ykÄkrhík LkÚke. {kýMk yuLke yktíkrhf Mk{]rØ «íÞu Mk¼kLk LkÚke íkuÚke yuLkku ykLktË rð¾hkÞu÷ku Au. çkkÌk rð»kÞkuLkwt ð¤øký {kýMkLkk ykLktËLku ykLktË{Þ Úkðk Ëuíkwt LkÚke. {kýMk Mkk{krsf MktçktÄkuLku íkxMÚk heíku yLku Ãkqðoøkún rðLkk rð[khe s þfíkku LkÚke. fkuE ðMíkw ðnu÷e fu {kuze fu yfk¤u Úkíke LkÚke. ®LkËk, xefk, VrhÞkË, yMktíkku»k fu Mkh¾k{ýe fhðkÚke ÃkrhÂMÚkrík{kt ÃkrhðíkoLk ykðíkwt LkÚke. yk yuf çknw Mkk{kLÞ Mk{s Au, su{kt çkwrØLke fu znkÃkýLke ykð~Þõíkk LkÚke. {kýMk Wíkkð¤{kt Au. {kýMk MktÃkLLk nkuÞ fu rðÃkLLk, íku nt{uþkt Wíkkð¤{kt s nkuÞ Au. Wíkkð¤ {kýMkLkk SðLkLkku ÃkÞkoÞ çkLke økE Au, fu{ fu yuLkwt SðLk yuLkk nkÚk{kt LkÚke. íku Lkðk ðhMkLku Mkòððk sux÷ku íkiÞkh Au íkux÷ku Mk{sðk íkiÞkh LkÚke. yu çkeòLkk nkÚk{kt xktfýwt yLku nÚkkuze ykÃkeLku ÃkkuíkkLkk SðLkLke «rík{kLku ftzkhðk {ktøku Au. yu ËkuzLkkhLke MkkÚku Ëkuzu Au. [k÷LkkhLku yLkwMkhu Au. yLkwfhý{kt MkkÚkofíkk Mk{su Au. WíMkð SðLkLkk ykLktËLku Mk{sðkLke «uhýk ykÃku Au yLku su ‘SðLk’ Au íkuLkk MkíÞLku Mk{sðkLke ¼qr{fk Ãkqhe Ãkkzu Au. f]»ý{qŠík fnu Au fu ‘su Au’ íkuLkkÚke Lkkþe sðwt, ‘su Au’ íkuLku òuðwt Lknª, ‘su Au’ íkuLku Lkk{ ykÃkeLku òuðkLkwt çktÄ fhðwt, ‘su Au’ íkuLku Ëçkkððk Ëqh fhðk «ÞíLk fhðku, ‘su Au’ íkuLkk{kt s íkL{Þ Úkðwt. yk çkÄk ykÃkýLku MkíÞÚke rð{w¾ hk¾u Au. ykuþku ¾kíkhLkwt WËknhý ykÃkeLku fnu Au fu ½hLke çknkh ¾kíkhLkku Zøk÷ku fhþku íkku ík{khk ½hLke Vhíku ËwøkOÄ Vu÷kþu, Ãký yu s ¾kíkh Lkk¾eLku çkkøk çkLkkðþku íkku MkwøktÄ «Mkhþu. Lkü fhðk suðwt SðLk{kt fþwt s LkÚke, Ãký ÃkrhðíkoLk fhðk suðwt, WËk¥k fhðk suðwt, WLLkrík fhðk suðwt SðLk{kt Ãkw»f¤ Au. {kýMk yuLkk ÓËÞLke ¼k»kk ¼q÷e økÞku Au yu s SðLkLke yktíkrhf Mk{]rØLkk y¼kðLkwt fkhý Au. ykÃkýu çkeòLkkt ðkýe, ðíkoLk yLku ÔÞðnkhku{kt ykÄkh þkuÄeyu Aeyu.yk ykÄkh ykÃkýk SðLkLkku {q¤ ykÄkh çkLke òÞ Au. WAeLkku ÷eÄu÷ku {w¾ðxku [nuhku çkLke òÞ Au. ¼k»kk yLÞLkk þçËku yLku rð[khkuLke ðknf çkLku Au. fwËhíku ykÃku÷wt ykÃkýwt ÃkkuíkkLkwt Ãkkuík ¾kuðkE òÞ Au. {kýMk yuLkk SðLkLkk Mktøkeík, Mðíktºkíkk, MkkiLËÞo yLku MkíÞÚke rð{w¾ hnu Au. SðLk çkeòLke Lkf÷ fhðk {kxu LkÚke. ykuþkuyu yk Mkt˼o{kt MÃkkxkoLkk yuf hnuðkMkeLke fÚkk fne Au. MÃkkxkoLkku yuf hnuðkMke çkw÷çkw÷ suðku yðks fkZðk{kt yux÷ku rLk»ýkík ÚkE økÞku níkku fu yu {kýMkLke ¼k»kk ¼q÷e økÞku níkku. yk hnuðkMkeLke ÏÞkrík [khufkuh «Mkhe níke. yuLke RåAk yuLke yk fwþ¤íkk MÃkkxkoLkk hkòLke Mkk{u «ËŠþík fhðkLke níke. ßÞkhu yk {kxu yu hkòLku {éÞku íÞkhu hkòyu yuLku fÌkwt : ‘nwt çkw÷çkw÷Lkkt økeíkku Mkkt¼¤e [qõÞku Awt. nwt ík{khe ÃkkMku çkw÷çkw÷Lkkt økeíkku Lknª Ãký su økeíkku økkðk {kxu íkkhku sL{ ÚkÞku Au, íku økeíkku Mkkt¼¤ðkLke ykþk hk¾wt Awt. çkw÷çkw÷Lkkt økeíkku {kxu çkw÷çkw÷ Ãkqhíkk Au. ík{u òyku yLku ík{khk ÃkkuíkkLkkt økeíkku íkiÞkh fheLku {khe ÃkkMku ykðþku íÞkhu nwt yu økeíkku ykLktËÚke Mkkt¼¤eþ.’

†eLku VxkVx {kLk ykÃke ËuðkLkku WËkh[rhík Ãkwhw»k økwý

CHIVALRY Chivalrous yÚkðk Chivalric

þçËMktøkík LkkhLk çkkhiÞk

‘rþ

ðÕhe’ yu ¼økðkLk rþðLkku Ãký økwý níkku, íku{ Aíkkt rþð«køkxâ MkkÚku ‘rþðÕhe’Lku íkÚkk Chivalry þçËLkk «køkxâ MkkÚku rþð fu nrhLku yÚkðk ‘rþð÷nhe’Lku fkuE s MktçktÄ LkÚke-yuðe MkLkMkLkkxe¼he [ku¾ðx MkkÚku íkÚkk ‘ sÞ rþðÕhe... sÞ rþðÕhe...’Lkk {Lkku{Lk çkku÷kíkk çkw÷tË Lkkhkyku MkkÚku ynª þY ÚkkÞ Au: Chivalry Ãkwhký. Mkki «Úk{ òuEyu Chivalry þçËLkk yÚkoLku W½kzku ÃkkzLkkh Úkkuzk ykuXk... (1) rVÕ{Lkku (¾kMk íkku rnLËe rVÕ{Lkku) nehku ÃkkuíkkLkk y{wf-ík{wf fk{u y{wf-ík{wf søÞkyu sE hÌkku Au. hMíkk{kt íku y[kLkf swyu Au fu yuf MºkeLku y{wf-ík{wf økwtzkykuyu ½uhe ÷eÄe Au yLku çk¤kífkh fu yuðk «fkhLkku y{wf-ík{wf «kuøkúk{ y{÷{kt {wfkððkLke íkiÞkhe yuLke Ãkhkfkck Ãkh Au. yk á~Þ òuELku nehkuLke ytËh hnu÷ku yuf [ku¬Mk økwý íkkçkzíkkuçk òøke QXu Au. íkuLkk yu økwýLku fkhýu íku økwtzkyku WÃkh íkqxe Ãkzu Au. Ãkqðo-ykÞkusLk {wsçk økwtzkyku nehkuLkk nkÚkLkku ÞÚkkþÂõík {kh ¾kELku LkkMke Aqxu Au. ÃkAe su ftE ÚkkÞ Au yu çkÄwt ynª Ëþkoðu÷k MkeLkLke {kVf yufË{ òýeíkwt s nkuÞ Au. Ãký ynªÞkt ykÃkýu ytzh÷kELk fhðkLke Au nehkuLkk Ãku÷k [ku¬Mk økwý Lke[u... nehkuLkk yk †eËkrûkÛÞLku Chivalry fnuðk{kt ykðu Au. (2) ík{u çkMk{kt çkuXk Aku. çkMk ‘nfzuXX’ ¼he Au. ík{Lku {ktz{ktz Mkex {¤e Au. ½ýkt - çkÄk swðkrLkÞkyku nUøkh ÃkfzeLku ÷xfíkk Q¼k Au. ík{u yuLku òuE hÌkk Aku. y[kLkf yuf MxkuÃk ykðíkkt çkMk Q¼e hnu Au íÞktÚke yuf †e çkMk{kt [zu Au. yuLku Ãký Q¼wt s hnuðwt Ãkzu Au, Ãký Ãku÷e †eLku ík{khe çkksw{kt Q¼u÷e-÷xfu÷e òuELku ík{khe ytËhLkku Ãku÷ku yuf [ku¬Mk økwý òøke QXu Au. ík{u Ãku÷e †eLku fne QXku Aku- ‘çknuLk, ík{u ynªÞkt çkuMke òð...’ ík{khk yk †eËkrûkÛÞLku Chivarly fnuðk{kt ykðu Au. ˆˆˆ Chivalry þçË MkkÚku ík{u ‘y¾tz yÃkrh[Þ’ Ähkðíkk nku íkku yk Ëk¾÷kyku ík{khe ytËh ‘rþðÕhe’Lkk yÚkoLkwt RLMkuÃþLk ({tzký) fhu Au. {kºk ELMkuÃþLk... ykx÷wt Mk{S ÷uðkÚke Chivalry MkkÚku {kºk yku¤¾ký ÚkkÞ Au, yuLke MkkÚku ½h suðku MktçktÄ ÚkE síkku LkÚke. Chivalry þçËLkku yÚko †eËkrûkÛÞ Úkíkku nkuðk Aíkkt Chivalrous fu Chivalric ÃkMkoLk fkuE †e÷ku÷wÃk ÔÞÂõík LkÚke. çkkÞwLke ðktnu Ãkze sLkkhku {kýMk LkÚke. Chivalrous person yuf †eMkL{kLke {kýMk Au. Chivalric Person †eLku {kLk ykÃku Au, {Lk ykÃku Au, Ãký íku {kunkE síkku LkÚke. íku õÞkhuÞ ‘Ãkkøk÷ «u{e’Lke fuxuøkhe{kt ykðe síkku LkÚke. íkuLkk hku{uÂLxMkeÍ{{kt nkxo yLku çkúuELk

þç˼uË

rþðËkLk økZðe

«íÞÞ ÷køkíkkt íku Mkt¿kk{ktÚke rðþu»ký fE heíku çkLke økÞku íku íkku ‘MkkÚko økwshkíke òuzýefkuþ’Lkk MktÃkkËf òýu Ãký yÞk[f WÃkhÚke yò[f yuðku íkËT¼ð þçË økwshkíke{kt Ãký {¤u Au.Ëk.ík.‘yò[f ðúík níkwt MkwËk{kLku’ fkuELke ÃkkMku fþwt Lk {køkðkLkwt ðúík íku yò[f (yÞk[f) ðúík. òufu, MkwËk{kLku íkku {køÞk rðLkk Ãký r¼ûkk {¤íke yLku f]»ýu {køÞk rðLkk Ãký íkuLkk ‘ËkuÌk÷kt nÞkO Lku MkkuÌk÷kt fÞkO’. {køÞk rðLkk {k Ãký Lk ÃkehMku yuðwt fnuLkkhkLku ¾kuxk Ãkkzíkk fux÷kf yÃkðkËku{ktLkku yuf MkwËk{ku økýkÞ.

n

Míkhu¾k{kt rðïkMk hk¾Lkkhk ½ýk ÷kufku òuðk {¤u Au. ¾qçk {nuLkík fÞko ÃkAe Ãký {kLkðeLku MkV¤íkk nkÚk Lk ÷køku íÞkhu ðnu÷ku-{kuzku íku nMíkhu¾k íkhV {ex hMkrLkrÄ {ktzu Au. fkuE Mkkhk yLku Mkk[k ÷køkíkk ßÞkurík»k ykøk¤ íkku ÃkkuíkkLkku nkÚk ÷tçkkðeLku ÃkkuíkkLkk ¼rð»Þ{kt zkurfÞwt Mkwhuþ økðkrýÞk fhðk RåAwf ÚkkÞ Au. fkuELku yk nMíkhu¾kyku V¤u Au íkku fkuELku Lkzu Au. òufu nkÚkLke hu¾kLke yÃkuûkk {nuLkík{kt rðïkMk hk¾ðk suðku Au, fu{ fu {nuLkík õÞkhuf íkku htøk ÷kðu s Au. yux÷u s frð þqLÞ Ãkk÷LkÃkqhe fnu AuuòuE fwçkuhe ¼køÞ nÚku¤e{kt ¾wþ Lk Úkk Mkt¼ð Au ¾k÷e nkÚkLkku rfMMkku Vhe çkLku MkV¤íkk, rMkrØ, ÏÞkrík fu WÃk÷ÂçÄ {kLkðeLke yktíkrhf þÂõík «{kýu «økx ÚkkÞ Au. íkuLkk {kxu fkuELku nÚku¤e çkíkkððkLke þe sYh? frð Ëuð Mkku÷tfe fnu Au¾ku÷e þfu íkku ¼eíkhe îkhku s ¾ku÷su Lkrníkh nÚku¤e yLÞLku Lkknf çkíkkð {k õÞkhuÞ yuðwt Ãký çkLku fu nMíkhu¾kyku ¼køÞÚke Ãký ykøk¤ ðÄe síke nkuÞ. frð MkkrfLk fuþðkýe nMíkhu¾kykuLke swËe s heíku {q÷ðu Auyk rðrÄLkk ÷u¾ Mkk{u Ãký fËe nMíkhu¾kykuLkku çk¤ðku ÚkE økÞku íkku ð¤e frð Ãktfs ð¾krhÞk ¼køÞ Mkt˼uo ÃkkuíkkLke furVÞík yk heíku hsq fhu AuAu Ãkkt¾ ¼køÞ{kt ®fíkw økøkLk LkÚke yuÚke ¾he hÌkkt Au ÃkªAkt QœÞLk LkÚke yuÚke

síkkt síkkt...

Lk {uhu sÏ{ r¾÷u ni, Lk íkuhk htøk-yu-rnLkk {kiMk{ ykÞu ne Lknª yçk fu økw÷kçkkUðk÷u

- yn{Ë VhkÍ

Ãkuhu÷÷ [k÷u Au. †e MkkÚku fqýk MktçktÄku çkktÄðk {kxu íku õÞkhuÞ AeAhku fu MkMíkku çkLkíkku LkÚke. Chivalric ykË{eLku †e MknðkMk sux÷ku ðnk÷ku nkuÞ Au yux÷e s ÃkkuíkkLke «ríkck Ãký ðnk÷e nkuÞ Au. †e yLku «ríkck, yk çku{ktÚke yuf ðMíkwLku VhrsÞkík AkuzðkLkku ð¾ík ykÔÞku nkuÞ íkku íku †eLku {kLkÃkqðof Akuzðk íkiÞkh ÚkkÞ, yuðwt çkLke þfu. Chivalry yu {kºk †eËkrûkÛÞ Ãký LkÚke. ¾he heíku íkku Chivalry yu f {kLkðËkrûkÛÞ Au . Chivalrous ykË{e yuf {kÞk¤w {kýMk Au. Chivalrous gentleman †e MkkÚku W»{kÃkqðof nkÚk r{÷kðu Au, íku ÷kufkuLku MÃkü Ëu¾kÞ Au, fkhý fu ÷kufkuLke ‘Lksh’ ykðe ‘{kLkðr¢Þkyku’ «íÞu ‘ytzh÷kELk’ fhðk xuðkÞu÷e nkuÞ Au. Ãký ÷kufkuLku yu Ëu¾kíkwt LkÚke fu Chivalrous MkßsLk íkku yux÷e s W»{k MkkÚku çkk¤fkuLkk {kÚku nkÚk Vuhðu Au. yux÷e s W»{k MkkÚku íku ð]ØsLkku fu Lkçk¤k {Lkw»ÞkuLkk ¾¼u nkÚk {qfu Au. hksfkhýeykuLke su{ {kºk ¾¼u nkÚk {qfðkLkku íku Ëu¾kzku Ãký LkÚke fhíkku. íku sYrhÞkík{tËku yLku Mktfx{kt MkÃkzkÞu÷kt ÷kufkuLku {ËËLkwt {kr÷þ fhðk {kxu ÃkkuíkkLkkt r¾MMkkt yLku fktzkt nt{uþkt íkiÞkh hk¾u Au. rMkðkÞ fu ¾íkðýe xkýu ¾ktMkknuçkLkkt r¾MMkkt ¾k÷e nkuÞ yLku çkk½ÛÞ xkýu çkkÃkw çke{kh Ãkzâk nkuÞ íkku ðkík swËe Au...! Erík©e Chivalry Ãkwhkýu «Úk{kæÞkÞ... çkku÷ku, Chivalric ¼kELke... suyuyu... çkku÷ku Chivalrous MkkÞçkLke... suyuyu...

ðMkwtÄhkLkkt ðnuíkkt ðnuý

zku. ÞkuøkuLÿ ÔÞkMk

¾k÷e nkÚkLkku rfMMkku

Ãkwhw»k {kºk †eLku s Lknª, fkuE Ãký Lkçk¤e fu sYrhÞkík{tË ÔÞÂõíkLku {ËË fhðk {kxu Ëkuze òÞ Au... rþðÕhe {nkLk ðeh[rhºkLku þku¼kðíkwt Akuøkwt Au

ÍuçkhçknuLkLkwt Í{eh yLku ¾{eh

‘‘f

Þkt MkwÄe ÷{ýu nkÚk ËELku ynª ¼hkE hnuðwt Au? yk heíku íkku ¼q¾u {he sEþwt, Akufhkt fk¤ku ff¤kx fhu Au. ykÃkýe çkq{ku õÞktÞ Mkt¼¤kÞ íku{ LkÚke. [khu çkksw Ãkkýe s Ëu¾kÞ Au. ºký ºký rËðMkÚke fkuELkk {kU{kt íkku yLkks økÞwt LkÚke. Ãkkýe Lknª {khu íkku ¼q¾ {khe Lkk¾þu! yksu íkku su Úkðwt nkuÞ íku ¼÷u ÚkkÞ Mkk{u fktXu sðwt Au.” W¥kh økwshkíkLkk çku[hkS Zwfzk ykðu÷k VíkuÃkwh Lkk{Lkk økk{Lkk Ãkzwt Ãkzwt Úkíkk yuf {fkLk{kt fux÷kf {kýMkkuLkk þçËku Mkt¼¤kýk yLku Mknw íku{Lke Mkk{u ykþk¼he {ex {ktzeLku òuE hÌkk. [ku{kMkkLkk AuÕ÷k rËðMkkuLkkt fk¤kt rzçkktøk ðkˤku yk¼ ÄýÄýkðe hÌkkt Au. Qøkíkk MkqhsLkkt MkkuLkuhe rfhýku VíkuÃkwh Lkk{Lkk økk{ {kÚku fkÞ{ Ãkzíkkt níkkt, Ãkhtíkw yksu íkku yu økk{Lkwt YÃkuýLkkt ½kuzkÃkqhu Lkk{kurLkþkLk hkÏÞwt Lk nkuðkÚke ÃkkýeLku ͤktͤkt fhðk {ktzâk. økk{ fnku fu ½h, #xkuLkk [ýíkhðk¤wt yuf s {fkLk íÞkt çkåÞwt níkwt. su{kt økk{Lkkt Ãk[kMkuf fwxwtçkkuyu ykþhku ÷eÄku Au. yuðu xkýu ®n{ík fheLku «kht¼{kt çkku÷u÷k þçËkuðk¤k {kýMkkuyu YÃkuýLkkt Lkeh{kt zøk ËeÄkt. yk{ íkku yu hMíkku hkusLkku yu{Lkku ¼ku{ýku níkku. yuðk yLkw{kLku ykøk¤ ðæÞk. Ãknu÷wt, çkeswt yLku ºkesw fË{ WXkÔÞwt Lku {kýMkku nk{ ¾kuE çkuXk. ykøk¤ ðÄðkLku çkË÷u Ãkkýe{kt Ÿzk Lku Ÿzk økhfkð ÚkE hÌkk. fkuE ysøkh ÃkþwLku øk¤íkku nkuÞ íku{ yu {kýMkkuLku Ãkkýe Lke[uLke Ähíke øk¤e síke nkuÞ íkuðwt Ãku÷k ½h{ktÚke òuE hnu÷k {kýMkkuLku Ëu¾kÞwt, ‘‘yÕÞk, fkuEf íkku Ãkkýe{kt Ãkzku Lku yu{Lku ¾U[e fkZku,

CMYK

Lknªíkh òuíkòuíkk{kt {kuíkLku ¼uxþu!’’ ‘‘ík{u Lkshu swyku Aku, fE heíku çk[kðeyu? yu çkÄk ykøk¤ ðÄe þfíkk LkÚke yLku Ãkkýe{kt Ÿzu Lku Ÿzu sE hÌkkt Au. yu{kt ykÃkýu sELku þwt fhe þfeyu?” íÞkt hnu÷k {kýMkku Ãkife fkuEfu ÷k[khe «økx fhe. Ãkkýe{kt sLkkh {kýMkkuLku s{hkò çknw Auxu Lk nkuÞ íkuðwt ¼kMkðk {ktzâwt. MknwLkk Sð Ãkzefu çktÄkýk... yu{Lke çkwrØ íku{s çk¤Lkk Mke{kzk yxfe økÞk. ½xLkk íkku yuðe çkLku÷e Au fu MkwhuLÿLkøkh Lku nk÷Lkk Ãkkxý rsÕ÷kLke MkhnËkuLku MkktÄíkwt VíkuÃkwh Lkk{Lkwt LkkLkfzwt økk{ W¥kh økwshkíkLke ¼ku{fk {kÚku ðnuíke YÃkuýLkkt fktXu ð»kkuoÚke çkuXwt Au. økk{÷kufkuLke ÃkrhÂMÚkríkLku ÷ûk{kt ÷E hkßÞ Mkhfkhu økk{{kt ykzku {kxeLkku Ãkk¤ku çkktÄeLku hûký ykÃku÷wt. íkuÚke økk{Lkk ¾uzqíkku rLk¼oÞ níkk. yu LkkLkfzk økk{Lke ËwrLkÞk òýu YÃkuýLkk fktXu s h{íke níke. «k[eLk ¼khíkeÞ MktMf]ríkLkk «íkefMk{wt yu økk{zwt ºký rËðMk yøkkWLke yuf MkktsLkk nçkf ¾kE økÞwt. nsw íkku rËðMk ykÚk{ðkLku Úkkuze ðkh níke, ¾uzqíkku íku{Lkkt ¾uíkhku{ktÚke ½h ¼ýe ykðe hÌkk Au. hkþðk sux÷ku rËðMk níkku íku økk{{kt çkq{ku Ãkzðk {ktze, ‘YÃkuý{kt çkuXwt Ãkqh ykðe hÌkwt Au, [uíke sòu.’ yuðk þçËku nsw íkku nðk{kt ½q{rhÞwt ÷E hÌkkt Au íÞkt s YÃkuý ½q½ðkxk fhíke LkSf ykðe nkuÞ íkuðwt sýkÞwt. WÃkhðkMk{kt ÚkÞu÷k ¼khu ðhMkkËLkk ÷eÄu YÃkuý økktzeíkqh çkLke yLku yuLkkt LkehLku rfLkkhkyku Mkk[ðe Lk þõÞk. ½kuzkÃkqh ykÔÞwt su{kt fux÷ktÞu Ãkþw, ð]ûkku, Zkuh yLku {kýMkku Vtøkku¤kÞkt. yuLkkt ÄMk{Mkíkkt s¤ økk{Lkk ykzu çktÄkÞu÷k Ãkk¤k {kÚku ¾kçkõÞkt yLku ½ze çku ½ze{kt íkku

{kxeLkku yu Ãkk¤ku õÞktÞ økkÞçk ÚkE økÞku! LkkLkfzk økk{ {kÚku fkuE ÷~fh ºkkxfu íku{ YÃkuý{kt Ãkkýe ºkkxõÞkt. {kýMkku #xkuLkk [ýíkhðk¤wt íÞkt yuf s {fkLk nkuðkÚke hkzkhkz fhíkkt {kýMkkuyu ºký’Ëe’ Ãknu÷kt yk {fkLk{kt ykþhku ÷eÄku Au. fkuELku ftE MkqÍTÞwt LkÚke. økk{ yLku LkËe yufkfkh çkLke økÞkt. Lksh Lkk¾ku íÞkt Ãkkýe s Ëu¾kÞ. ºký rËðMkLke WÃkh «{kýuLke ÃkrhÂMÚkríkyu ykøk¤ sýkÔÞk {wsçk ðkíkkuLkku Ëkuh MktÄkÞu÷ku yLku Ãkkýe{kt ¾qtÃke hnu÷k {kýMkkuLkwt ¼ÞkLkf á~Þ Lkshu Ãkzâwt. yk çkÄwt Mkkt¼¤íke yLku òuíke ÃktËh Mkku¤ ðhMkLke ô{hLku yktçkðk ykðu÷e òuçkLk A÷fíke, híkw{ze fkÞkðk¤e ÍuçkhçknuLk Lkk{Lke ÞwðíkeÚke hnuðkÞwt Lknª. {kÚku ykuZu÷e ykuZýeLku çkksw{kt VUfe, ½k½heLkku fAkuxku ðkéÞku, YÃkuýLkkt ½q½ðíkk Ãkkýe íkhV yuf Lksh fhe yLku zqçkíkkt {kýMkkuLku òuÞk. fkuELku Ãký ÃkqAâk rðLkk yu ðnuíkkt Lkeh{kt ÍtÃk÷kÔÞwt. Ãkkýe{kt íkheLku Ãku÷kt {kýMkku ÃkkMku ÃknkU[e økE. suðku ÃkkýeLke Lke[u Ãkøk XuhÔÞku íÞkt íkku ¾çkh Ãkze fu LkËeyu íku søÞkyu ¼khu fktÃk Xk÷ÔÞku Au. yøkkW íÞkt hMíkku níkku íku rËðMkku{kt {kuxwt fkuíkh ÃkzeLku yu{kt fktÃk ¼hkÞu÷ku ykðk fkhýu íÞkt økÞu÷k {kýMkku su{ su{ òuh fheLku çknkh Lkef¤ðk {Úkíkk níkk íku{ íku{ íkuyku Ÿzu sE hÌkk níkk. ÍuçkhçknuLkLke Qøkíke swðkLke Mkk{u òýu Ãkzfkh VUfkÞku. yu{ýu çkknwçk¤ yLku çkwrØÚke yuf ÃkAe yuf {kýMkkuLku fktÃk{ktÚke ¾U[e fkZâkt Lku Mkk{u fktXu ÷kðeLku {qfe ËeÄkt. íÞkhu yu {kýMkku òýu s¤hkòLku òuELku ÃkkAk ykÔÞk Lk nkuÞ íkuðwt sýkÞwt. ½h{kt hnu÷kt {kýMkku ¼q¾u ¼ktøke økÞk nkuðk Aíkkt n»koLke rfrfÞkheyku fhe QXâk. ÍuçkhçknuLkLkwt òuçkLk íku’Ëe Ãkkýe MkkÚku swØu [zâwt. yu{Lkk {øks{kt ðes¤eLke su{ rð[kh ÍçkqõÞku. íku{Lkkt fkfe yLku ¼kEykuLku nkf÷ fhe MkkÚk {u¤ÔÞku. Mkk{u fktXu ykðu÷k ðh¾kzkLkk ÍkzLkk ÚkrzÞu Ëkuhzkt çkktæÞkt yLku {fkLk{kt ykþhku ÷eÄu÷k {kýMkkuLku yuf ÃkAe yuf yu{ fheLku Mkk{u fktXu ÃknkU[kzâk. ÍuçkhçknuLkLkkt òu{ íku{s swðkLkeyu YÃkuý{kt ykðu÷k fk¤ Ëqíkku nkheLku ÃkkAk nXâk. ËefheLke ®n{ík yLku nk{Úke su{Lke Akíke øksøks Vq÷e hne níke íkuðk ÍuçkhçknuLkLkk rÃkíkk MkhËkh Mktøk yLku {kíkk ÍUýeçkkELkk niÞk{kt Ëw:¾Lkk zwtøkhLku çku ½ze rðMkkhu Ãkkze W{tøk QA¤e hÌkku. ({krníke Mkúkuík : ¾wË ÍuçkhçknuLk) L k k U Ä : ( 1 ) Í u ç k h ç k n u L k L k w t M k h f k h u M k L { k L k f h u ÷ w t A u.


CMYK

6

k hrððkh k 14 LkðuBçkh k h010

Ehku{ þr{o÷k

÷køkýeneLk ÷ ku f íkt º k M kk{u ÷ zíke ÷ ku ¾ t z e { rn÷k

Mk[hk[h rËÔÞuþ ÔÞkMk Lkkhku Ãkkufkhíkk ykÃkýe Akíke øks ‘s ÞøkssðkLk’Lkku Vq÷íke nkuÞ Au, Vq÷ðe Ãký òuEyu Ãkhtíkw

íku{Lku y{ÞkorËík Mk¥kkyku {¤u, fkuE ÃkqALkkh Lk nkuÞ íÞkhu ðÄkhu sðkçkËkh çkLkðkLku çkË÷u yk sðkLkku òu nuðkLkku çkLke òÞ íÞkhu ykÃkýu þwt fheyu Aeyu?... fþwt s Lknª...{kiLk, Úkkuze {qtÍðý¼ÞwO, Úkkuze {q¾ko{e¼ÞwO! yksu Ãkkt[ Ãkkt[ ËkÞfkykuÚke EþkLk ¼khík{kt ({rýÃkwh, Lkkøkk÷uLz, rºkÃkwhk MkrníkLkkt MkkíkuÞ hkßÞkuLkk {kuxk ¼køkLkk rðMíkkhku{kt) ykBzo VkuMkeoMk MÃkurþÞ÷ ÃkkðMko yuõx-1958 (ykVTMÃkk) y{÷{kt Au, suýu ÷~fhLku rLkhtfwþ Mk¥kk çkûke Au yLku ÷~fh yk Mk¥kk-yrÄfkhkuÚke Akfxwt çkLÞwt Au. rLkËkuo»k ÷kufku Ãkh yíÞk[khku yLku {rn÷kyku-çkk¤kyku Ãkh çk¤kífkhkuLkku rMk÷rMk÷ku ðýyxõÞku [kÕÞk fhu Au. ð»ko 2000Lkk LkðuBçkhLke çkeS íkkhe¾u {rýÃkwhLke hksÄkLke RBVk÷Úke {ktz ÃktËhuf rf÷ku{exh Ëqh {k÷ku{ økk{Lkk çkMkMxuLz{kt çkMkLke hkn òuíkkt ËMk rLkËkuo»k LkkøkrhfkuLku ¾çkh Lknkuíke fu íku{Lkk {kxu çkMk Lkrn, Ãký çkuhnu{ {kuík ykððkLkwt Au. ÷~fhe sðkLkkuyu ykMkk{ hkRVÕMkLke yuf Akðýe{kt ÚkÞu÷k çkkìBçk rðMVkuxLkku çkË÷ku ÷uðk {kxu yk rLkËkuo»kku Ãkh ytÄkÄqtÄ

økku¤eyku ðhMkkðe yLku ËMkuËMk Lkkøkrhfkuyu íÞkt s Ë{ íkkuze ËeÄku. yk ½xLkk íÞktLkk ÷kufku {kxu Lkðe Lknkuíke, Ãkhtíkw {kLkð yrÄfkh {kxu ÷zíke 28 ð»koLke frðÓËÞ Þwðíke {kxu ŸxLke ÃkeX ÃkhLkk AuÕ÷k íký¾k Mk{kLk Ãkwhðkh ÚkE. íkuýu y{kLkw»ke yíÞk[khku Mkk{u økktÄe{køko yÃkLkkÔÞku. [kuÚke LkðuBçkhu hkíku ònuh fÞwO fu {rýÃkwh{ktÚke ßÞkt MkwÄe y{kLkw»ke ykVTMÃkk nxkðe ÷uðk{kt Lknª ykðu íÞkt MkwÄe nwt yk{hý WÃkðkMk fheþ. yk yk{hý WÃkðkMkLku nS ËMk rËðMk Ãknu÷kt s ËMk ð»ko Ãkqhkt ÚkÞkt. Mkhfkhu yLku Ãkku÷eMku Lkkf{kt Lk¤e ðkxu Ãkhkýu Ãkku»ký ykÃkeLku yk ÞwðíkeLku Sðíke íkku hk¾e Au, íkku Mkk{u Auzu yk Þwðíkeyu Ãký ykVTMÃkk nxkððkLkk MktfÕÃkLku Sðtík hkÏÞku Au. yk ÷ku¾tze ÞwðíkeLkwt Lkk{ Au- Ehku{ þŠ{÷k. 14 {k[o, 1972Lkk hkus {kíkk þ¾e Ëuðe yLku rÃkíkk LktË®MknLkk Lkð{k MktíkkLk íkhefu sL{u÷e Ehku{ þŠ{÷kyu çkkh{k Äkuhý MkwÄe {ktz yÇÞkMk fÞkuo Au, Ãký íku{ýu {nkí{k økktÄeLkk y®nMkf «ríkfkhLkk ÃkkXLku Ãk[kðe òÛÞku s Lkrn, Sðe òÛÞku Au. Ehku{ þŠ{÷kLkk {kuxk ¼kE ®MknSíku íku{Lkk çkk¤ÃkýLke yuf hMk«Ë ðkík yuf {w÷kfkík{kt fhe níke. þŠ{÷kLkk sL{ ÃkAe {kíkkLku Ãkqhíkwt Äkðý ykðíkwt Lknkuíkwt. ykx÷k LkkLkk çkk¤fLku {kíkkLkk ËqÄ rMkðkÞ íkku çkeswt ykÃke þfkÞ Lknª íÞkhu þŠ{÷kLku Ãkkzkuþ{kt íkksuíkh{kt çkk¤fLku sL{ ykÃkLkkh {kíkkyku ÃkkMku MíkLkÃkkLk fhkððk ÷E síkk. íku ð¾íku íku{Lku frhÞkýkLke LkkLke ËwfkLk níke. ËwfkLku ðMíkw ÷uðk fkuE Äkºke çknuLk

ykðíkkt íÞkhu íku{Lku Ãký rðLktíke fhðk{kt ykðíke fu þŠ{÷kLku MíkLkÃkkLk fhkðku. yk{, LkkLke þŠ{÷kyu yLkuf {rýÃkwhe {rn÷kykuLkwt ËqÄ ÃkeÄwt Au. ykÃkýu fne þfeyu fu Ehku{ þŠ{÷k yíÞkhu yu ËqÄLkwt fhs Wíkkhe hÌkkt Au! Ehku{ þŠ{÷kyu yk{hý WÃkðkMk ònuh fÞko íÞkhÚke Mkhfkh yLku Ãkku÷eMk íku{Lke ÃkkA¤ Ãkze økÞk Au. Ehku{ þŠ{÷kLkk yk{hý WÃkðkMkLku ykí{níÞkLkk «ÞkMk íkhefu ¾ÃkkðeLku íku{Lku ðkhtðkh su÷{kt Äfu÷ðk{kt ykðu Au. MkhfkhLkwt Lkkf Lk fÃkkÞ yuðk EhkËk MkkÚku Lkkf{kt Lk¤e çkuMkkzeLku Ãkhkýu Ãkku»ký ykÃkeLku íku{Lku Sðkze hÌkk Au. Lkkf{kt çkuMkkzu÷e Lk¤e yLku yu heíku ykÃkðk{kt ykðíkk ¾kuhkfLke «r¢Þk çknw s ÃkezkËkÞf nkuÞ Au, Aíkkt Ehku{ þŠ{÷kyu ÃkkuíkkLkk y®nMkf «ríkfkhLkku {køko Akuzâku LkÚke. Ehku{ þŠ{÷kLke {køkýe ½ýe MkeÄe yLku Mkh¤ Au fu WøkúðkËeykuLku ËçkkððkLkk nuíkwÚke Ãkkt[ ËkÞfkÚke ÷kËe ËuðkÞu÷ku ykVTMÃkkLku nxkðe Ëku, Ãkhtíkw ¼khík Mkhfkh yk {k{÷u shkÞ MktðuËLkk Ëþkoðíke LkÚke. {Lk{kunLk®Mknu ð»ko 2004{kt RBVk÷ {w÷kfkík ð¾íku yk fk¤ku fkÞËku nxkðe ËuðkLkwt ykïkMkLk ykÃÞwt níkwt, Ãkhtíkw yks MkwÄe íku{ýu ÃkkuíkkLkku ð[Lk rLk¼kÔÞwt LkÚke, íku f{LkMkeçke Au. íku÷tøkýkLku y÷øk hkßÞLke ðkík Mðefkhðk{kt ykðe íÞkhu yuf ytøkúuS Ãkºkfkhu çknw MkhMk {wÆku fÞkuo níkku fu ík{u Lkð rËðMk WÃkðkMk fheLku yuf y÷øk hkßÞ {u¤ðe þfku Aku, Ãký yuf {rn÷k (þŠ{÷k) Lkð Lkð ð»koÚke yufË{ ðksçke {køkýe {kxu WÃkðkMk fhe hne Au, Aíkkt ík{khwt æÞkLk íkuLkk íkhV síkwt LkÚke, íku fuðze {kuxe rðztçkLkk fnuðkÞ? {nkïuíkk Ëuðe fnu Au fu Ehku{ þŠ{÷kLke fnkLke Ähíke {kíkkLke fnkLke Au. Ehku{ þŠ{÷kLku ÃkkuíkkLke ÷ku¾tze ÷zík {kxu yLkuf hk»xÙeÞ-yktíkhhk»xÙeÞ MkL{kLkku-ÃkwhMfkhku «kÃík ÚkÞkt Au. økík MkÃxuBçkh, 2010{kt s RÂLzÞLk RÂLMxxâqx ykìV Ã÷k®Lkøk yuLz {uLkus{uLx íkhVÚke hðeLÿLkkÚk xkøkkuh þktrík ÃkwhMfkh yuLkkÞík fhðk{kt ykÔÞku Au. Ehku{u yuf {w÷kfkík{kt fÌkwt níkwt, “{khe ÃkkMku LkÚke fkuE ykŠÚkf MkkÄLk fu LkÚke hksfeÞ Mk¥kk. {khe ÃkkMku {kºk {khwt þheh Au.” yksu íku íkuLkk þhehLkk WÃkhktík ykí{kLkk çk¤u ÷zík [÷kðe hne Au, yíÞk[khku Mkne hne Au, fuË ðuXe hne Au. íku nMkíkkt {kUyu ¾w{kheÃkqðof fnu Au, “nwt Lkku{o÷ Awt. nwt {khk þheh Ãkh fkuE sw÷{ økwòhíke LkÚke. yk {khe Mkò LkÚke, {khku ykÃkËT Ä{o Au...” Ehku{ þŠ{÷k íkuLkku ykÃkËT Ä{o Mkkhe heíku òýu Au, Ãký ykÃkýu, yux÷u fu yuf ÷kuneþkne ËuþLkk sðkçkËkhe Lkkøkrhfku ykÃkýku ykÃkËT Ä{o òýeyu Aeyu ¾hk? Ehku{ þŠ{÷k ykÃkýe þkLk çkLkðe òuEyu, íkuLkwt Lkk{ ykÃkíkkt ykÃkýu þh{kðwt Lk Ãkzu, {kU AwÃkkððwt Lk Ãkzu, íkuLkk {kxu fþwtf fhðwt s yu s ykÃkýku Lkkøkrhf Ä{o Au. Lkðk ð»kuo ykÃkýu Lkkøkrhf Ä{o Lk [qfeyu, yuðe yr¼÷k»kk MkkÚku MkkiLku LkqíkLk ð»kkor¼LktËLk...

xÙuLk fhíkkt ßÞkt ¼qíkLkk ¼ýfkhk ðÄw ðkøku Au! ¼qíkLkk VVzkxÚke Ãkwhwr÷Þk MxuþLk 42 ð»ko MkwÄe çktÄ hÌkwt, yksLke íkkhe¾u fkuE hu÷ðu f{o[khe ynª fk{ fhðk íkiÞkh LkÚke

Ë

rûký-Ãkqðo hu÷ðuLkk f{o[kheyku fkuE Ãký ¼kuøku Ãkrù{ çktøkk¤Lkk çkuøkwLkfkuzkuh MxuþLk{kt fk{ fhðk íkiÞkh LkÚke. fkhý? MkVuË Mkkze{kt Mkßs †eLkk ¼qíku yk MxuþLk Ãkh fçkòu s{kðe ËeÄku nkuðkLke {kLÞíkkLku fkhýu hu÷ðu f{o[kheyku yk MxuþLk Ãkh fk{ fhðk {kxu ®n{ík Ëk¾ðíkk LkÚke. 42 ð»ko MkwÄe çktÄ hnu÷wt çkuøkwLkfkuzkuh MxuþLk økÞk ð»kuo s Vhe ÃkkAwt [k÷w ÚkÞwt Au íÞkhÚke yk MxuþLk Ãkh MxkV fnku fu f{o[khe fnku, {kºk Ëk÷w {nkíkku Lkk{Lkku rxrfx ðu[Lkkhku yuf ¾kLkøke yusLx s nksh nkuÞ Au. Ãkrù{ çktøkk¤Lkk Ãkwhwr÷Þk rsÕ÷kÚke 43 rf{e Ëqh çkuøkwLkfkuzkuh MxuþLk ykðu÷wt Au. 1967{kt ynª Vhs çkòðíkk fkuE hu÷ðu f{o[kheLku yuf rËðMk MkVuË Mkkze

s

ðknh÷k÷ Lkunhw rðþu fçkkx ¼heLku ÃkwMíkfku ÷¾kÞkt Au. nS ÷¾kÞ Au. õÞkhuf yu{Lkk Mku¢uxhe yu{.yku. {ÚkkE suðkLkwt ÃkwMíkf Ãký ykðe òÞ Au, suLku ELËh {Õnkuºkkyu ‘Lk{fnhk{’ fÌkk níkk. ðå[u ðå[u LkunhwLku økk¤ku çkku÷ðkLke {kiMk{ Ãký ykðe òÞ Au! fkuE MktsÞ økktÄeLkk Ëku»k yuLkk ËkËk Ãkh Lkk¾u Au. õÞkhuf LkkLkk {kýMkku LkunhwLkk Lkk{ Ãkh fkËð WAk¤e Lkk¾u Au. Ãký y{khe yuf yk¾e ÃkuZe LkunhwÞwøk{kt Sðe Au. y{khe ÃkuZeLkk yu nehku níkk. 1942Lkk ‘¼khík Akuzku’ yktËku÷Lk ÃkAe su÷{ktÚke Aqxâk çkkË Ãknu÷e ðkh 1945{kt {U LkunhwLku fku÷fk¥kkLke ¾UøkhkÃkxeLkk {uËkLk{kt yuf {e®xøk{kt òuÞu÷k. yksu íÞkt hMíkku yLku çkòhku çkLke økÞk Au. Ëkuzíke ykøk suðku LkunhwLkku r{òs yksu Ãký ÞkË Au. ÃkAe 1948{kt y{khe MkuLx ÍurðÞMko fkì÷us{kt ykðu÷k. yu ÃkAe ½ýe Mk¼k{kt òuÞk. 1959{kt ¼wðLkuïhLke Ãke.E.yuLk. fkìLVhLMk{kt ÷øk¼øk yk¾ku rËðMk yu{Lku çknw ÃkkMkuÚke òuðkLkwt Mkki¼køÞ «kÃík ÚkÞwt. 1961{kt fku÷fk¥kkLkk {nkòrík MkËLk{kt yu{Lku òuÞk yLku Mkkt¼éÞk çknw ÃkkMkuÚke! 1964{kt yu{Lkk {]íÞw rðþu fkuEyu VkuLk fÞkuo íÞkhu su Ëw:¾ ÚkÞwt níkwt yuðwt nsw MkwÄe fkuE LkuíkkLkk yðMkkLkÚke ÚkÞwt LkÚke. sÞ«fkþLkk ËunktíkÚke Ãký Lknª. LkkLkk ‘ÃktrzíkS’ fnuíkk, yu{Lke Mk{ðÞMf ÃkuZe yu{Lku ‘sðknh÷k÷’ fnuíke. yu{Lkkt çkÄkt s «{w¾ ÃkwMíkfku ðkt[u÷kt. hurzÞku Ãkh Ëh {rnLku yu hk»xÙÔÞkÃke «ð[Lk fhíkk, fnuíkk : ‘£uLzTÍ yuLz fku{huzTÍ!’ yksu Ãký yu æðrLk økwtS hÌkku Au. økktÄeSLkku WÕ÷u¾ fhíkk íÞkhu ‘çkkÃkw’ þçË ðkÃkhíkk. Lkunhw Ãkkt[ Vex A #[ níkk, ðsLk 140 ÃkkWLz

Ãknuhu÷e †eLkwt ¼qík ÃkuMkuLsh xÙuLkLke ÃkkA¤ Ëkuzíkwt Ëu¾kÞwt. yk çkLkkð çkLÞk çkkË íku f{o[khe íkkð{kt ÃkxfkÞku yLku Úkkuzk rËðMk ÃkAe {]íÞw ÃkkBÞku. yk ½xLkkÚke hu÷ðuLkk ík{k{ f{o[kheyku{kt VVzkx ÔÞkÃke økÞku. MxuþLk {kMxh MkrníkLkk ík{k{ f{o[kheyku yux÷k ¼Þ¼eík ÚkE økÞk fu yk¾ku MxkV çkuøkwLkfkuzkuhÚke Ãkkuçkkhk økýe økÞku. ÃkAe íkku yk¾wt MxuþLk s çktÄ fhe Ëuðwt Ãkzâwt. økÞu ð»kuo yk MxuþLk ÃkkAwt [k÷w ÚkÞwt, íÞkhÚke {nkíkku çkkswLkk Lkk÷fwxe økk{Úke ynª rxrfxku ðu[ðk ykðu Au. òufu, íkuLkk {Lk{kt Ãký zh íkku ÃkuXu÷ku s nkuÞ Au. {nkíkku fnu Au, “MxuþLk Ãkh nwt fËe yuf÷ku LkÚke hnuíkku. ykswçkksw{kt r{ºkku yLku òýeíkk ÷kufku nksh nkuÞ íkuLke nwt íkfuËkhe hk¾wt Awt yLku hkus Mkktsu A ðkøku yux÷u ½h¼uøkku ÚkE òW Awt.” çkuøkwLkfkuzkuhÚke xÙuLk Ãkfzíkk «ðkMkeyku ynª ykðeLku swyu Au íkku rxrfx [ufh fu [kuÚkk ðøkoLkk

f{o[kheyku íkku Xef MxuþLk {kMxh MkwæÄkt nkuíkk LkÚke! økÞk ð»kuo ÷kufMk¼kLkk [qtxýe yr¼ÞkLk Ëhr{ÞkLk ík]ý{q÷ fkìtøkúuMkLkkt ðzkt {{íkk çkuLkSoyu çkuøkwLkfkuzkuh MxuþLkLku ÃkwLk: Ä{Ä{íkwt fhðkLkwt ð[Lk ykÃÞwt níkwt. MktMkË{kt hu÷ðuLke Mxu®Lzøk fr{rxLkk ¼qíkÃkqðo [uh{uLk yLku nk÷Lkk MkktMkË ðkMkwËuð yk[kÞuo yhS fÞko çkkË økÞk ð»kuo Ãknu÷e MkÃxuBçkhLkk hkus yk MxuþLk VheÚke [k÷w fhðk{kt ykÔÞwt Au. nk÷{kt, {kºk ºký ÃkuMkuLsh xÙuLk çkuøkwLkfkuzkuh MxuþLk Ãkh {wfk{ fhu Au. yk[kÞou yk MxuþLk rðþu Vu÷kÞu÷e yVðkykuLkwt ¾tzLk fhíkkt yøkkW sýkÔÞwt níkwt fu, “ykðk ytíkrhÞk¤ MxuþLku Ãkku®MxøkÚke çk[ðk {kxu Ërûký-Ãkqðo hu÷ðuLkk f{o[kheykuyu ¾kuxe ¼qíkfÚkk WÃkòðe fkZe Au.” çkeS íkhV Ërûký-Ãkqðo hu÷ðuLkk {wÏÞ ÃkÂç÷f rh÷uþLMk ykìrVMkh Mkkir{ºk {Íw{Ëkhu «uíkLkk ¼ÞÚke ynª fkuE f{o[khe fk{ fhðk íkiÞkh Lk nkuðkLke ðkíkLkwt ¾tzLk fhíkkt sýkÔÞwt níkwt fu, “yk MxuþLk Ãkh MxuþLk {kMxhLke rLk{ýqf rçkLksYhe ÷køke nkuðkÚke y{u rLk{ýqf fhe LkÚke.” (MkkisLÞ : Þknq LÞqÍ)

... íkw{ rfMke ykih fku [knkuøku íkku {w~fe÷ nkuøke!

ûkh-yûkh rðLkkuË ze. ¼è

{ku

MkkË ‘ykt¾ Mkk{u ykt¾’ yLku ‘nkÚk Mkk{u nkÚk’ Mkqºk{kt {kLku Au. fkuE ík{khe ykt¾ Vkuze Lkkt¾u íkku ík{khu ÍLkqLkÚke íkuLke ykt¾ Vkuze Lkkt¾ðkLke! EÍhkÞ÷ Mkk{u ÚkðkLke fkuE shk sux÷e fkurþþ fhu íkku yu Ëhr{ÞkLk ShkÕzu RhkfLkk ÷~fh {kxu støke íkuLku ¾ík{ fhe Lkkt¾ðk {kuMkkËLkk þkÃkoþqxh òMkqMkku MkwÃkhøkLk çkLkkððkLkku «kusuõx MðefkÞkuo. MkÆk{ nwMkuLku yk íkiÞkh s çkuXk nkuÞ Au. {kuMkkË ykx÷uÚke s yxfu íkku íkku fËk[ {kxu ShkÕzLku 10 ÷k¾ zkì÷h fLMkÕxLMke Ve [qfððkLkku ËwrLkÞkËkheLke fzðe ðkMíkrðfíkk{kt íkuLkk f]íÞLke fkuLxÙkõx fÞkuo. LÞwõ÷eÞh, fur{f÷ yÚkðk çkkÞku÷kursf÷ þ†økku¤k økýLkk fhkÞ Ãký ¾íkhLkkf ¾wrVÞk yusLMke {kuMkkË ykx÷uÚke LkÚke yxfíke. {kuMkkËLke Lkerík yuf sqLke Ëw~{LkLkk ÷~fh Ãkh ͪfe þfu yuðe støke MkwÃkhøkLk zkì. rnLËe rVÕ{Lkk nehku suðe Au. yu nehku íkuLke «ur{fkLku ShkÕzu Rhkf {kxu çkLkkðe. yk íkkuÃkLkwt Lkk¤[wt 485 Vqx WÆuþeLku yuf økkÞLk økkÞ Au, su íku Mk{Þu ¾qçk {þnqh ÷ktçkwt níkwt. rçkúxLkLke yuf ftÃkLkeyu Ãkqhk Ãkkzu÷k 32 xLk õðkìr÷xe Mxe÷{ktÚke yk rðþk¤fkÞ Lkk¤[wt çkLkkðkÞwt ÚkE økÞwt níkwt níkwt. 1989Lke Mkk÷{kt W¥kh RhkfLkk «Ëuþ{kt yk “íkw{ yøkh {wÍfku Lk [knku íkku fkuE çkkík Lknª MkwÃkhøkLkLke xÙkÞ÷ Ãký ÷uðkE níke. íkw{ rfMke ykih fku [knkuøku íkku {w~fe÷ nkuøke” 200 ÷k¾ zkì÷hLkk ¾[uo ykðe ºký MkwÃkhøkLk yk ÃkAe «u{e økeíkLke ykøk¤Lke fze{kt yu{ çkLkkððk MkÆk{ nwMkuLku zkì. ShkÕzLku ykuzoh fnu Au fu íkwt {khe MkkÚku MktçktÄ Lknª hk¾u íkku {ËkoLkk ykÃÞku. MkwÃkhøkLk WíÃkkËLkLkk yk «kusuõx fËk[ ðktÄku LkÚke, Ãký {khk fkuE Ëw~{Lk MkkÚku {kuMkkË fkuzðzoLkwt Lkk{ ‘çkuçke÷kuLk’ h¾kÞwt níkwt. òu MktçktÄ çkktÄeþ íkku {kuxe {w~fu÷e Q¼e Úkþu. zkì. ShkÕzu þ†kuLke rzÍkRLk íkiÞkh {kuMkkËLke rV÷kuMkkuVe Ãký rnLËe rVÕ{Lkk yk fhíke íku{Lke MÃkuMk rhMk[o fkuÃkkuohuþLk Lkk{Lke nehkuLku {¤íke ykðu Au. ftÃkLkeLkwt çkuÂÕsÞ{Lke hksÄkLke çkúMkuÕMk{kt {kuMkkË ík{Lku íkuLkk fkuE Ã÷kLk{kt Mkk{u÷ fhðkLke ykuVh {kuf÷kðu yLku ík{u íku ykuVh Lk Mðefkhku íkku hrsMxÙuþLk fhkÔÞwt. 1500 {kE÷ Ëqh MkwÄe fËk[ {kuMkkË ¾kMk økwMMku Lk Ãký ÚkkÞ, Ãkhtíkw {kuMkkËu ºkkxfðkLke ûk{íkk Ähkðíke yk MkwÃkhøkLk «kusuõxLke fhu÷e ykuVh Xwfhkðe ËELku ík{u EÍhkÞ÷Lkk fkuE çkkík{e {kuMkkËLkk òMkqMkLkk nkÚk{kt ykðe síkkt íku{ýu Ëw~{Lk MkkÚku çkuMkðkLke økwMíkk¾e fhðk òð íkku ík{khwt íkífk¤ yk çkkík{e EÍhkÞ÷ ÃknkU[kze. {kuMkkËLkk íku ykðe s çkLÞwt Mk{òu. {kuMkkËLkk nex r÷Mx{kt ík{u Mk{ÞLkk rzhuõxh sLkh÷ Lkknw{ yuË{kuLkeyu ðzk«ÄkLk ÞeíkÍnkf þ{ehLku RhkfLkk yk Ãknu÷k Lktçkhu {wfkE òð. zkì. ShkÕz çkw÷ {kuMkkËLke yk «fkhLke ¾íkhLkkf Ã÷kLkLke Mk½¤e rðøkíkÚke íkwhík ðkfuV ¾wLLkMk¼he Sð÷uý ðuhð]r¥kLkku yksÚke 20 ð»ko fÞko. 1990Lke íkk.20{e {k[uo EÍhkÞ÷Lkk ÃkkxLkøkh yøkkW ¼kuøk çkLÞk níkk. íku÷ yrðð{kt ÞkuòÞu÷e yuf Wå[ MíkheÞ økwÃík zkì. ShkÕz {q¤ fuLkuzkLkk rð¿kkLke yÇÞkMk{kt {e®xøk{kt rLkýoÞ ÷uðkÞku fu MkwÃkhøkLk «kusuõxLkk yíÞtík íkusMðe ShkÕzu çkkðeMk{k ð»kuo rVrÍõMk{kt «ýuíkk zkì. ShkÕzLku ðnu÷e íkfu ¾ík{ fhe Ëuðk. Ãkeyu[zeLke ÃkËðe nktMk÷ fhe fu íkhík fuLkurzÞLk çku s rËðMk{kt {kuMkkËLkk çku þkÃkoþqxhku çkúMkuÕMk ÷~fhLkk þ† MktþkuÄLk ¾kíkk{kt íku{Lku Mkkhk ÃkøkkhLke ÃknkU[e økÞk. íkk.22 {k[oLke Mkktsu Ãkkuýk MkkíkLkk Lkkufhe {¤e økE. íkusMðe yLku íkhðrhÞk ShkÕzLku Mkw{khu {kuMkkËLkku òMkqMk þkÃkoþqxhkuLku xuõMke{kt Lkðk «fkhLkk ½kíkf þ† MktþkuÄLk{kt sçkhku hMk çkuMkkzeLku zkì. ShkÕzLkk yuÃkkxo{uLx LkSf ÷E økÞku. nkuðkÚke «Þkuøkþk¤k{kt íku {kuzu MkwÄe «Þkuøkku fhíkk þkÃkoþqxhkuyu xuõMke{ktÚke QíkheLku zkì. ShkÕzLkk hnuíkk níkk. ^÷uxLke zkuhçku÷ ðøkkze. 61 ð»koLkk ShkÕzu ^÷uxLkwt Ãkhtíkw, ShkÕzLke yk íkeðú MktþkuÄLkð]r¥k yLku îkh ¾kuÕÞwt fu íkwhtík þkÃkoþqxhu rhðkuÕðhÚke íku{Lkk Ãkh Äøkþu íku{Lkk rðhkuÄeyku Q¼k fÞko. fux÷kf MkkÚke MkxkMkx 5kt[ økku¤eyku Akuzíkkt zkì. ShkÕz çkkhýk f{o[kheyku yLku rMkrLkÞhku MkkÚku íku{Lku ½»koý Úkíkkt ÃkkMku s fkÞ{ {kxu Z¤e Ãkzâk. fk{ ÃkíkkðeLku y{÷ËkhþkneÚke ºkkMkeLku ShkÕzu Lkkufhe Akuze ËeÄe. {kuMkkËLkk òMkqMkku rçkLÄkMík hðkLkk ÚkE økÞk. íku ÃkAe íku{ýu þ†kuLkk ðu[ký {kxu fLMkÕxLMke yu ÃkAe {kuMkkËLkk yuf rMkrLkÞh yrÄfkheyu yusLMke þY fhe íku Ëhr{ÞkLk Lkðkt Lkðkt þ†ku rðËuþe y¾çkkhku{kt EhkËkÃkqðof yuðk Mk{k[khku {kxuLkwt íku{Lkwt MktþkuÄLkfkÞo íkku [k÷w s hkÏÞwt níkwt. ðnuíkk fÞko fu RhkfLkk MkwÃkhøkLk «kusuõx{ktÚke zkì. 1976{kt íku{ýu 0.45 fur÷çkhLke nkurðíÍh økLk ShkÕzu ÃkeAunX fhe nkuðkÚke MkÆk{ nwMkuLku zkì. rðfMkkðe su 25 {kE÷ Ëqh MkwÄe økku¤ku Akuze þfíke ShkÕzLku {khe Lkt¾kÔÞk. yk{ fhðk ÃkkA¤Lkku níke. yu s{kLkk{kt su økLk níke íku {kºk 17 {kE÷ ykþÞ {kuMkkË Ãkh zkì. ShkÕzLke níÞkLke fkuELku ytíkh MkwÄe s økku¤k ðhMkkðe þfíke níke. þtfk Lk òÞ íku níkku. MkkWÚk ykr£fkyu nkurðíÍh økLk ¾heËðk ShkÕz økkuzoLk Úkku{MkLkk ‘røkrzyLMk MÃkkE-Ä Mke¢ux MkkÚku fkuLxÙkõx fÞkuo níkku. rnMxÙe ykìV {kuMkkË’ Lkk{Lkk ÃkwMíkf{ktÚke ykÃkýk fuLkurzÞLk Mkhfkh MkkÚkuLkk rððkËÚke ºkkMkeLku RLxu÷esLMk çÞwhkuLkk yrÄfkheykuLku ½ýwt þe¾ðkLkwt ShkÕz fuLkuzk AkuzeLku [eLk síkk hÌkk. [eLkLkk {¤e þfu íku{ Au. (MktÃkqýo)

8

sðknh÷k÷ L ku n hw L ku ø kk¤ku çkku ÷ Lkkhkyku { kxu . ..

‘ðÕøkh zÙªf’ fnuíkk. õÞkhuf ðkELk Ãkeíkk. heík¼kík çknw Ãkkur÷~z. hkýe yur÷ÍkçkuÚk ykðe íÞkhu yu{Lku yuMfkuxo fhðk {kxu hk»xÙÃkrík hksuLÿçkkçkw yxfkððk ÷køÞk, yu ð¾íku Lkunhw rÍÍf rðLkk hkýeLkku nkÚk ÃkfzeLku yuMfkuxo fhíkk níkk. yuf ðkh yuf rLkhkr©ík økheçk Akufheyu LkunhwLku ÷k÷ økw÷kçk ykÃÞwt. Lkunhwyu ®sËøke¼h y[fLkLkk ºkeò çkxLk nku÷{kt økw÷kçk ÷økkðeLku çknkh ykððkLke ykËík rLk¼kðe. ELzkuLkurþÞk økÞu÷k íÞkt zkì. MkwfýkuoLke Mk¼k{kt òuÞwt fu Mk¼k ÃkíÞk çkkË zkì. Mkwfýkuo ºký ðkh ‘{Ëuofk’ (MðkíktºÞ) çkku÷kðíkk. ¼khík ykðeLku Lkunhwyu Ëhuf Mk¼kLku ytíku ºký ðkh ‘sÞ rnLË’ çkku÷kððwt þY fÞwO. LkunhwLkk fèh rðhkuÄe [hý®Mkn yòýíkkt fkÞ{ yu rðrÄ fhkðíkk hÌkk! Lkunhw hrþÞk økÞu÷k íÞkhu òuÞwt fu íÞkt ‘økkzo ykìV ykuLkh’ ykÃkLkkhk MkirLkfku ÃkMkkh Úkíkk ðeykEÃke íkhV {kuZwt Vuhðíkk hnu Au. rçkúrxþ yk{eo{kt MkirLkfku MkeÄwt òuíkk Q¼k hnuíkk níkk. ¼khík{kt ykðeLku Lkunhwyu yk rðrÄ{kt hrþÞkLkku VuhVkh fhkÔÞku. yksu Ãký ¼khíkeÞ MkirLkfku hrþÞkLkk huz yk{eoLke yk «ÚkkLke su{ økËoLk Vuhðíkk hnu Au! LkunhwLku Íðuhkík {kxu LkVhík níke. MkkuLkwt Ãknuhíkkt Lknª. ßÞkurík»k{kt fu íkkðes-Vkðes{kt {kLkíkk Lknª. ðMíke økýíkhe ð¾íku yu{ýu {kík]¼k»kkLkk ¾kLkk{kt ÷¾u÷wt WËqo! fhkt[e økÞk íÞkhu íÞktLkk ÃkkrfMíkkLke Ãkkøk÷ ÚkE økÞu÷k, fkhý fu Lkunhw yu{Lkk «ÄkLk{tºke r÷Þkfíky÷e fhíkkt Mkkhwt WËqo çkku÷u÷k! {e®xøk ÃkAe r÷Þkfíku yk Mðefkh fhu÷ku. ¼khíkLkku hk»xÙæðs yLku hk»xÙ{wÿk LkunhwLkk

MkVhLkk{k [tÿfkLík çkûke ykMkÃkkMk, [nuhku økw÷kçke økw÷kçke, þheh [wMík, nkMÞ yíÞtík rLkËkuo»k, fË{ ¼híkk yu{kt íkuS yLku ¾kLkËkLke. yåAk yåAk rVÕ{e nehkuLku x¬h {khu yuðk ¾qçkMkqhík. ¼k»kk WËqo r{r©ík rnLËe, ytøkúuS Ë{k{Ëkh, y[fLk{kt ÷k÷ økw÷kçk. «ð[Lk fhíkkt nkuÞ íÞkhu nkÚk{kt MkVuË çkwhkof Y{k÷. çkqx ÃkXkýe yÚkðk Ëkuheðk¤kt ykuõMkVzo Ãkkur÷þÚke [{[{íkkt, y[fLk [kuf÷ux fu fk¤k htøkLkwt Ãký ¾hwt yÚkðk MkVuË. Mkk[k yÚko{kt «òLkk Lkuíkk. {kuxk Úkíkk økÞk yu{ yu{ Lkunhw rðþu ½ýwt òýðk yLku ðkt[ðk {éÞwt. Lkunhw Ãkk÷o{uLx{kt síkk íÞkhu øk{u íkux÷e òze VkE÷ku nkuÞ, Ãkkuíku s WÃkkzíkk, [k÷ðk {kxu ÷kfze hk¾íkk Lknª. rMk{÷k fkìLVhLMk{kt ½kuzk Ãkh çkuMkeLku ðkEMkhkuÞLku {¤ðk síkk, íkhe þfíkk. VkuhuLk síkk íÞkhu nkuÕzh{kt rMkøkkhux Ãkeíkk. ÂÔnMfeLku

CMYK

÷~fhLke r{MkkE÷ íkkfkík ðÄkhðk{kt íku{ýu ½ýku MknÞkuøk ykÃÞku. çkuh÷ çkur÷ÂMxfMk çkLkkððk{kt zkì. ShkÕzLke økýLkk rðï{kt LktçkhðLk rð¿kkLke íkhefu Úkðk ÷køke. ykÚke EÍhkÞ÷u þ† WíÃkkËLk{kt ShkÕzLke MkuðkLkku ÷k¼ ÷uðk íku{Lkku MktÃkfo MkkæÞku, Ãký ShkÕzu yk ÞnqËe ËuþLku {ËË fhðkLke Lkk Ãkkze ËeÄe. EÍhkÞ÷u ðÄw ÷ku¼k{ýe ykuVh fheLku ShkÕzLke MknkÞ ÷uðkLkk «ÞkMkku fÞko, Ãkhtíkw yu ík{k{ «ÞkMkku Lkkfkr{Þkçk Lkeðzâk.

rð[khku Au. yþkuf [¢ Lkunhw þkuÄe ÷kðu÷k, su yksu hk»xÙæðsLkk {æÞ{kt Au. {q¤ hUrxÞku fkìtøkúuMkLkk æðs{kt níkku. yuLku MÚkkLku Lkunhwyu yk Mkq[ÔÞwt. yþkuf Míkt¼ Ãký LkunhwLkwt Mkq[Lk. çkwØ yLku yþkuf {kxu LkunhwLku çkunË ykËh. yu{Lke RåAk níke fu çkwØ ÃkqŠý{kLku rËðMku yðMkkLk ÚkkÞ, yuðwt rðßÞk÷û{e Ãktrzíku ykí{fÚkk{kt LkkUæÞwt Au. su rËðMku çkwØLkku sL{ ÚkÞku yu s rËðMku {nkrLkðkoý ÚkÞwt níkwt. Lkunhw Ãký yu s rËðMku økwshe økÞk. Lkunhw yuf ðkh {Lkk÷e økÞk yLku yu{Lku yu søÞk ÃkMktË ykðe økE ÃkAe ðkhtðkh íÞkt síkk. yu{Lku ÷eÄu fw÷w-{Lkk÷e yksu rn÷MxuþLkku çkLke økÞkt Au. ÷øLk ÃkAe Lkunhw nLke{qLk {kxu rMk÷kuLk yÚkðk ©e÷tfk økÞu÷k. fuLze yLku Lkwðkhk-yu÷eyk! ELzkuLkurþÞkLkk çkk÷e rîÃk{kt Mkðkhu Lkunhw QXâk íÞkhu y{urhfLk íktºke Lkku{oLk fÍeLMku ÃkqAâwt fuðwt ÷køku Au r{Mxh Lkunhw? yLku yu{ýu W¥kh ykÃÞku. Ãk]Úðe ÃkhLke Ãknu÷e Mkðkh suðwt! {]íÞw Ãknu÷kt ºký rËðMk yu ËnuhkËqLkLke ÃkkMku ykðu÷e Mkn†Äkhk Ãkh hnu÷k. n{ýkt Mkn†ÄkhkLkk ÃkezçkÕÞwze çktøk÷kLke Aík òuE íÞkhu LkunhwLke ÃkMktËøkeLku ËkË ykÃkðe Ãkze. ¼køÞu s ykx÷e ¾qçkMkqhík søÞk òuE Au. Mkk{u Ãknkz{ktÚke MkUfzku LkkLke{kuxe ÃkkýeLke Äkhkyku, ðå[u LkËeLkwt ¾¤¾¤ ðnuíkwt MðåA Ãkkýe, ykfkþLkk íkkhkyku, fkuE yðks fu Äw{kzku Lknª. ykMkÃkkMk Ãkðoík{k¤k! frð s ykðwt MÚkkLk ®sËøkeLkk AuÕ÷k f÷kfku {kxu ÃkMktË fhe þfu. ‘Ãkt[þe÷’ þçË çkkiØ rð[khÄkhkyku{ktÚke yu{ýu þkuÄu÷ku. çku {nkMk¥kkykuÚke Ëqh yuf ºkeswt rðï çkLkkððwt yu Ãký yu{Lkku rð[kh, su yksu ‘Úkzo ðÕzo’Lku Lkk{u {þnqh Au. yLkw ÃkkLkk Lkt: 4


CMYK

7

k hrððkh k 14 LkðuBçkh k h010

Þkuøk îkhk fku÷uMxÙku÷ Ãkh hk¾ku fkçkq ¼q

ÏÞk Ãkuxu íkku Vkus Ãký Lk ÷ze þfu. fnuðkLkwt íkkíÃkÞo yu Au fu fk{ fhðkÚke þheh{kt hnu÷e Qòo ðÃkhkÞ Au yLku Qòo {u¤ððk {kxu ykÃkýLku ¾kuhkfLke sYh Ãkzu Au. ¾kuhkf nt{uþkt Mk«{kýMkh ÷uðku òuEyu yLku rLkÞr{ík ÔÞkÞk{ fhðku òuRyu, suÚke þhehLku Ãkqhíke Qòo {¤e hnu íkÚkk Ãkk[Lkr¢Þk Ãký s¤ðkE hnu. òu ¾kuhkf ÷uðk{kt Mkkð[uíke hk¾ðk{kt Lk ykðu íkku [hçke y™u fku÷uMxÙku÷Lkwt «{ký ðÄíkwt òÞ yLku íkuLku ÷eÄu ÓËÞhkuøk suðe yLkuf çke{kheyku Q¼e ÚkE þfu Au. fku÷uMxÙku÷Lku fkçkq{kt hk¾ðk Þkuøk ík{khe {ËË fhþu. fku÷uMxÙku÷ ðÄkhíkku yknkh ½xkzku fku÷uMxÙku÷ ½xkzðk {kxu ÷kufku îkhk Mkk{kLÞÃkýu WÃkÞkuøk{kt ÷uðk{kt ykðíke fux÷ef ËðkykuÚke {ktMkÃkuþeyku{kt Ëw¾kðku ÃkuËk ÚkkÞ Au. íkuLkkÚke r÷ðhLku Ãký LkwfMkkLk ÚkkÞ Au. fux÷ef yuðe Ëðkyku Au fu suLkkÚke fku÷uMxÙku÷ ykuAku ÚkkÞ Au Ãký ç÷zþwøkh yLku Þwrhf yurMkz ðÄe òÞ Au yLku fux÷ef Ëðkyku íkku rÃk¥kkþÞ{kt ÃkÚkhe Ãký çkLkkðe Ëu Au. • ËðkykuLkk MkuðLkÚke fku÷uMxÙku÷Lkku Míkh Lke[u ykðe òÞ Au Ãký Wå[ fku÷uMxÙku÷Lku LkkÚkðk {kxu þkherhf «ð]r¥kyku yLku Mktíkwr÷ík ¾kuhkf òuEyu Au. Wå[ hõík[kÃkLke {kVf

þhehLkk ºký Ëku»k ðkÞw, rÃk¥k yLku fV yk ÃkýkAu. yk{kt Úke ðkÞw yLku rÃk¥k rðþu yk

fkì÷{{kt yøkkW òýe økÞk. yk ð¾íku fV rðþu MktrûkÃík{kt òýeyu. yk fVËku»k òu ÃkkuíkkLke Mk{ yðMÚkk{kt fkÞo fhu íkku þhehLkk yðÞðkuLke ð]rØ, hkuný, hkuÃký, hûkýkrË f{o Mkkhe heíku ÚkkÞ Au. þheh{kt fkuE ûkík-[ktËwt Úkíkkt s íkuLkwt hwÍððkLkwt fkÞo ykht¼kÞ Au. òu fkuE yðÞð{kt SðkýwykuLkwt yk¢{ý ÚkkÞ íkku íÞktLkwt hûkkf{o (yuÂLxçkkuzeMk ykuÃMkkuLkeLk ÷kEMkkuÍkE{) ykht¼kÞ Au. WÄhMk{kt su fV Lkef¤u Au íku rðf]ík çkøkkzu÷k fVLke yk ðkík LkÚke. yk ðkík Au þhehLkk ÂMLkøÄ ÃkkhËþof ÿð fVLke. íkuLkk ÷eÄu þheh yLku {øksLkku Wr[ík rðfkMk ÚkkÞ Au. þheh ÃkrhÃkwü ÚkkÞ Au. {øks{kt çkwrØLkku rðfkMk ÚkkÞ Au. ÞkËþÂõík ðÄu Au. WíMkknLkku WËÞ ÚkkÞ Au. íkuLku ÷eÄu ¿kkLkþÂõík, MknLkþÂõík yLku ÄehsLkk økwý WíÃkLLk ÚkkÞ Au. þheh{kt su ÂMÚkhíkk, áZíkk, r&÷cíkk, ÂMLkøÄíkk, ykÿíkkLkk økwýku Au, íku yk fV ík¥ðLku ÷eÄu Au. (1) {kuZk{kt su [efýwt ÿð Au yLku su yknkhLkk hMkLkwt ¿kkLk¿kkLkurLÿÞLku fhkðu Au íku fVLkwt Lkk{ ‘çkkuÄf’ fV Au. (2)yk{kþÞ{kt su [efýwt Xtzwt ÿð yknkhLkwt f÷uËLk

Wå[ fku÷uMxÙku÷ Ãký [qÃk[kÃk ÃkkuíkkLkkt zøk ík{khe íkhV {ktzu Au. • ík{khk ËirLkf SðLk{kt Úkkuzku VuhVkh fhku. rLkÞr{ík ÔÞkÞk{ fhku yLku Mktíkwr÷ík ¾kuhkf ÷ku. {kuxk¼køku fku÷uMxÙku÷ ÔÞÂõíkLkk r÷ðh{kt çkLku Au yLku çkkfe ÔÞÂõíkLku ¼kusLk{ktÚke {¤u Au. íkuÚke sYhe ÚkE Ãkzu Au ík{u ík{khk ¼kusLk{kt [hçke yLku fku÷uMxÙku÷Lkwt «{ký yufË{ ykuAwt fhe Lkkt¾ku. • ¼kusLk{kt fu÷he, [hçke ([hçke), fkçkkuonkEzÙux, «kuxeLkLkwt Mkkhe heíku æÞkLk hk¾þku íkku ík{Lku Úkkuzk rËðMk{kt s «{kýMkh yknkhLkk ÷k¼ sýkþu. ½e, {k¾ý suðk zuhe

WíÃkkËLk{kt MkuåÞwhuxuz Vux nkuÞ Au. ykðk ¾kãÃkËkÚkkuoLkwt MkuðLk çknw ykuAk «{ký{kt fhþku íkku ík{khk ykhkuøÞ {kxu ½ýwt Mkkhwt Au. • rËðMkLke þYykík hu[f yLku Ãk[ðk{kt n¤ðk LkkMíkkÚke fhku. LkkMíkk{kt Úkq÷e íkÚkk rðr¼LLk «fkhLkkt V¤ íkÚkk þkf nkuÞ. ÔÞkÞk{ - fku÷uMxÙku÷Lke Ëðk : ¼kusLk{kt ÃkrhðíkoLkLke MkkÚku s fkuE Ãký ÔÞkÞk{ ÷øk¼øk yzÄku f÷kf fhku. òu ÔÞkÞk{ Lk fhe þfku íkku yk¾ku rËðMk þkherhf ©{ fhðkLkku «ÞíLk fhku.

¼kusLk fhíke ð¾íku æÞkLk{kt ÷uðkLkk {wÆkyku • þhehLke Ãkk[Lk þÂõík {wsçk ¼kusLk fhku. ¼kusLk Ãk[kððk{kt ô{hLke Ãký ¼qr{fk nkuÞ Au. su ÞwðkLkkuLkku ¾kuhkf ðÄw nkuÞ Au, íkuyku ¼khu ¼kusLk Ãký Ãk[kðe þfþu Ãký «kiZ yÚkðk ð]Ø †e-Ãkwhw»k n¤ðwt ¼kusLk s Ãk[kðe þfþu. • ¼kusLk{kt økh{ ík¥ðku nkuÞ Au. íku ík¥ðkuLke W»{kÚke òýe þfkÞ Au fu ¼kusLk fux÷wt ÷uðkÞwt Au yLku íkuLke Ãkkirüõíkk fuðe Au. ÔÞÂõíkyu yux÷wt ¼kusLk íkku fhðwt s òuEyu fu sux÷k{ktÚke íku{kt QòoLkwt WíÃkkËLk ÚkE þfu.

• {kýMk Ëhhkus òíkòíkLkkt fkÞo fhu Au. íku {kxu íkuLku fu÷heLke sYh Ãkzu Au. fu÷he nt{uþkt ¾[koíke hnu Au. ík{u [qÃk[kÃk çkuMke hÌkk nkuÞ íkku Ãký VuVMkkt ïkMk ÷uðkLkwt yLku fkZðkLkwt fkÞo fhíkkt hnu Au. ÃkfðkþÞ ¼kusLk Ãk[kððk {kxu íkuLku økqtÚkíkwt hnu Au. ûkýu ûkýu fu÷he ¾[o ÚkkÞ Au. yux÷u MkwÄe fu ykt¾ ÃkxÃkxkððk{kt Ãký fu÷he ¾[koÞ Au. MðMÚk hnuðk {kxu Ëhuf ÔÞÂõíkyu sÕkËe Ãk[u íkuðk ÃkËkÚkkuo ¾kðk òuEyu.

fVLkwt fkÞo, hkuøkku yLku WÃk[kh f{o fhu Au íkuLku ‘f÷uËf’ fV fnuðkÞ Au. (3) yu s heíku VuVMkkt{kt su f÷uËLk f{o fhu Au íku fVLku ‘yð÷tçkf’ fnu Au. (4) MktrÄyku, MkktÄkyku, MLkkÞwykuLke Ãkuþeyku yLku ftzhkyku{kt su [efýwt ÿð nkuÞ Au íkuLku ‘&÷u»kf’ fV fnuðk{kt ykðu Au. (5) {øksLke ytËh hnu÷k [efýk ÿðLku fu su {øksLkwt Ãkkt[u ¿kkLkurLÿÞkuLkwt yLku íku îkhk yk¾k þhehLkwt íkÃkoý fhu Au íkuLku ‘íkÃkof’ fV-MkuheçkúkuMÃkkÞLk÷ VÕÞwz fnuðk{kt ykðu Au. yk Ãkkt[u fV Mk{ yðMÚkk{kt fkÞo fhu íkku þhehLkwt Ãkku»ký, ð]rØ, rð©k{, áZíkk, ÂMLkøÄíkk, [efýkÃkýwt, rð©k{, rLkÿk, rLk®ùíkíkk, «MkLLkíkk, ðeÞohûký, ðtþð]rØ ðøkuhu f{kuo ÚkkÞ Au. ykÞwðuoË{kt fnuðkÞwt Au fu, ðkÞw, rÃk¥k y™u fVLkk Wr[ík Mktíkw÷Lk Ãkh þhehLkk W¥k{ MðkMÚÞLkku ykÄkh hnu÷ku Au. fV yknkh îkhk «kÃík ‘fu÷hes’ îkhk þhehLkk yðÞðkuLkwt rLk{koý fhu Au. rÃk¥k yknkh îkhk «kÃík fu÷hesLkku ¾[o fhu Au. ðkÞw yknkhLkk {¤-fex ¼køkLkku rLkfk÷ fhu Au.yk ºkýuLkk Wr[ík f{oÚke s þheh MðMÚk hnu Au. òu íkuLkk fkÞo{kt rðf]rík-rðûkuÃk ÚkkÞ íkku hkuøkkuíÃkr¥k ÚkkÞ Au. òu ËirLkf yknkh Ãk[ðk{kt ¼khu nkuÞ yLku þkherhf y¼kð nkuÞ íkku yknkhLkku su ytþ þheh{kt ¾[koíkku LkÚke íku yk{Ëku»k çkLkeLku

þheh{kt MktøkúnkÞ Au. yÚkkoíkT þheh [hçke - ðMkk ðÄkhu yufºk ÚkkÞ Au. yLku ÷kune{kt Ãký íku Vuxe yurMkz fku÷uMxÙku÷ íkÚkk VkuMVku÷k EÃkezTMk ðøkuhu [hçke-ðMkk MktçktÄe ÿÔÞ yrÄf Mktr[ík ÚkkÞ Au. suLku fVð]rØ yÚkðk fVËku»k ð]rØLke yðMÚkk fnuðkÞ Au. yk

Ë{ y k÷w y {] í kMkhe

Mkk{økúe: LkkLkk çkxkfk - 400 økúk{, íku÷ - çku xuçk÷MÃkqLk yLku ík¤ðk {kxu, yuf LkkLke zwtøk¤e Mk{khu÷e, fk¤e R÷kÞ[e - çku Lktøk, ykËwLke ÃkuMx - çku xeMÃkqLk, ÷MkýLke ÃkuMx - çku xeMÃkqLk, ÷k÷ {h[wt ÃkkWzh - yuf xeMÃkqLk, Äkýk ÃkkWzh - yuf xuçk÷MÃkqLk, n¤Ëh - yzÄe xeMÃkqLk, fksqwLke ÃkuMx - çku xuçk÷MÃkqLk, xku{uxku ÃÞqhe - yzÄku fÃk, ¾{ýu÷wt Ënª - yzÄku fÃk, {eXwt - MðkË yLkwMkkh, fMkqhe {uÚke - yuf xeMÃkqLk, íkkswt ¢e{ - ºký-[kh xuçk÷MÃkqLk. heík: 1. çkxkfkLku ÄkuELku íkuLke Ak÷ fkZe Lkkt¾ku. fÃkzk ðzu ÷qAe Lkkt¾eLku fZkE{kt ík¤ðk {kxu íku÷ økh{ {qfku yLku çkxkfk n¤ðk çkËk{e htøkLkk ÚkkÞ íÞkt MkwÄe íkuLku ík¤e ÷ku. yuçMkkuçkoLx ÃkuÃkh WÃkh fkZe ÷ELku yuf çkksw Ãkh {qfku. 2. yuf xuçk÷MÃkqLk Ãkkýe{kt çku fk¤e E÷kÞ[e Lkkt¾eLku

«þktík Ãkxu÷

he{kt çkÄk s zuxk yLku «kuøkúk{ f BÃÞwxuBÃkhhexh {ufu{Ãkh{u LkLx÷e Mxkuh ÚkkÞ Au. çkÄe s

{krníke çkkRLkhe rzrsxTMk{kt Mxkuh ÚkkÞ Au. {u{he çku «fkhLke nkuÞ Au.

‘yk{’ Ëku»kLkk Mkt[ÞLku ykÞwðuoË{kt yLkuf ÔÞkrÄykuLkwt {q¤ fkhý fÌkwt Au. yk yk{Ëku»kLku ÷eÄu sXhkÂøLkLke {tËíkk ÚkkÞ Au.yLku sXhkÂøLkLke {tËíkkLku ÷eÄu Ãký yLkuf ÔÞkrÄyku WíÃkLLk ÚkkÞ Au. r[rfíMkkLkku WÆuþ þwt nkuðku òuEyu? íkku yu rðþu ykÞwðuoË{kt fnuðkÞwt Au fu Mkkh{uíkÂå[rfíMkkÞk: Ãkh{øLkuï Ãkk÷Lk{. yk heíku yuðk ½ýk hkuøkku Au fu su {uËkuð]rØ, {Äw{un, ÓËÞþq¤, LkÃkwtMkfíkk, Ë{, yu÷So, íð[khkuøk, hMkku¤e ðøkuhu {tËkÂøLkÚke ÚkkÞ Au. yux÷u r[rfíMkk{kt sXhkÂøLkLkwt «Úk{ hûký fhðwt òuEyu. fV ð]rØLkku WÃk[kh fV ð]rØÚke yÚkðk «fkuÃkÚke {tËkÂøLk WíÃkLLk ÚkkÞ Au. yux÷u Mkki«Úk{ ÷t½Lk yÚkðk WÃkðkMk, yÄo÷t½Lk {kºkkÞwõík yÚkðk Ãkrhr{rík yknkh Ãk[ðk{kt ÷½wYûk yLku W»ý økwýkuðk¤ku yknkh, þkherhf ÿÔÞku íkÚkk yuðk s hMkðk¤kt yki»kÄkuLkwt MkuðLk rníkkðn çkLku Au. fVLkkþf yLku þk{f yki»kÄku{kt ykËw, {Ä, MkqtX, {he, ÃkeÃkh yLku íku{ktÚke çkLkíkkt yki»kÄku - Ãkt[fku÷, rºkfwx [qýo, fuíkwhMk, ðkMkkMkð, ðkMkkrhü, ÷ðtøkkrËðxe, MktSðLke ðxe, ðiïkLkh [qýo, ®LkçkkrË [qýo, ÷MkwLkkrËðxe, r[ºkfkËeðxe ðøkuhu yki»kÄku sYh «{kýu «ÞkuòÞ Au.

røk÷-y yu-rVhËkiMk

íku{kt zwtøk¤eLku çku-ºký r{rLkx MkwÄe çkkVku. çkVkE òÞ yux÷u íkuLku ¢þ fheLku íkuLke ÃkuMx íkiÞkh fhku. 3. fZkE{kt çku xuçk÷MÃkqLk íku÷ økh{ fhku. íku{kt çkkVu÷e zwtøk¤eLke ÃkuMx Lkkt¾ku. íku÷ Aqxwt Ãkzðk {ktzu yux÷u íku{kt ykËw yLku ÷MkýLke ÃkuMx W{uhku. Úkkuze ðkh MkwÄe n÷kðku. íÞkh ÃkAe íku{kt ÷k÷ {h[wt ÃkkWzh, Äkýk ÃkkWzh, n¤Ëh, fkswLke ÃkuMx, xku{uxku ÃÞqhe yLku Ënª W{uheLku çkhkçkh n÷kðku. 4. íku{kt ík¤u÷k çkxkfk W{uhku. ykþhu yZe fÃk Ãkkýe yLku sYh {wsçk {eXwt W{uhku. Úkkuze ðkh MkeÍðk Ëku. 5. AuÕ÷u fMkqhe {uÚke ¼¼hkðeLku íkkswt ¢e{ ÃkkÚkhku. økh{-økh{ Mkðo fhku. ÷u¾f {kMxh þuV yLku xur÷rðÍLk nkuMx Au. MktÃkfo :

xufTLkku xÙkðu÷

[k÷ðkÚke yÚkðk ÔÞkÞk{ fhðkÚke þheh{kt nkrLkfkhf fku÷uMxÙku÷ ½xu Au yLku ÷k¼ËkÞf fku÷uMxÙku÷Lkk Míkh{kt ð]rØ ÚkkÞ Au. Þkirøkf WÃkkÞ Þkuøk nkrLkfkhf fku÷uMxÙku÷Lkku Ëw~{Lk Au. íku {q¤Úke Lkkþ fhe Ëu Au. ík{khe RåAkþÂõík {sçkqík nkuÞ yLku ík{Lku Þkuøk Ãkh rðïkMk nkuÞ íkku ÞkuøkÚke ík{Lku ½ýku ½ýku ÷k¼ ÚkE þfu Au. • MkðkOøkkMkLk, W¥kkLkÃkkËkMkLkLkku yÇÞkMk fhðkÚke fçkrsÞkík, økuMk, MÚkq¤íkk ðøkuhu Ëqh ÚkE ¼q¾ ðÄu Au yLku nkrLkfkhf fku÷uMxÙku÷ ½xu Au. • ÃkðLk{wõíkkMkLkLkku yÇÞkMk fhðkÚke ÃkuxLke ðÄu÷e [hçke Ëqh ÚkkÞ Au yLku yB÷rÃk¥k, ÓËÞhkuøk, økrXÞku yLku f{hLkku Ëw¾kðku ðøkuhu Ëqh ÚkkÞ Au. • Ëe½o LkkifkMkLkÚke ÓËÞLku þÂõík {¤u Au yLku fku÷uMxÙku÷ çk¤e òÞ Au. þþfkMkLkLkku yÇÞkMk fhðkÚke Ãký ÓËÞLku þÂõík {¤u Au. • ð¢kMkLk f{hLke [hçkeLku ½xkzu Au. Ãkþw rð©k{kMkLkÚke f{hLkk ÃkkA¤Lkk ¼køk{kt [hçke ½xu Au. • rî[r¢fkMkLkÚke Ãký MÚkq¤íkk ½xu Au yLku nkrLkfkhf fku÷uMxÙku÷ Lkkþ Ãkk{u Au. yÄo n÷kMkLk, ÃkkËð]¥kkMkLkÚke Ãký rçkLksYhe [hçke çk¤e nkrLkfkhf fku÷uMxÙku÷ ½xu Au. • ¼r†fk «kýkÞk{Lkku yÇÞkMk fhðkÚke rºkËku»k Mk{ ÚkkÞ Au. ÷kune þwØ ÚkkÞ Au. • fÃkk÷¼krík «kýkÞk{ fhðkÚke ÓËÞ, VuVMkkt íkÚkk {øksLkk çkÄk hkuøk Ëqh ÚkkÞ Au yLku Þf]ík{kt yLkkð~Þf [hçkeLkwt rLk{koý Úkíkwt LkÚke suLkkÚke nkrLkfkhf fku÷uMxÙku÷ ðÄíkwt LkÚke. • yLkw÷ku{ - rð÷ku{, «kýkÞ{ Ãký WÃkÞkuøke Au.

ðku÷uxkR÷ (¼qtMkkR òÞ fu ze÷ex ÚkE òÞ íkuðe) yLku LkkuLk ðku÷uxkR÷. ðku÷uxkR÷ {u{he yuðe Au suLku fk{ fhðk yÚkðk {krníkeLku {uRLxuLk fhðk {kxu R÷urõxÙf MkÃ÷kÞLke sYh Ãkzu Au. huLz{ yuõMkuMk {u{he (RAM) yu ðku÷uxkR÷ {u{he Au. fBÃÞwxh fu {u{heLku R÷urõxÙf fhtx {¤íkku çktÄ ÚkkÞ íÞkhu íku{kt MktøkúnkÞu÷e çkÄe s {krníke fu zuxk ze÷ex ÚkE òÞ Au. yk {u{he yuðe Au su fBÃÞwxh rMkMx{{kt fkuE xkMf ík{u fux÷e ÍzÃkÚke

Mkk{økúe :[ku¾k - Ãkkt[ xuçk÷MÃkqLk, Aeýu÷e ËqÄe - 250 økúk{, çku xuçk÷MÃkqLk þwØ ½e, A fÃk ËqÄ, 100 økúk{ Aeýu÷ku {kðku, yzÄku fÃk ¾ktz, hkuÍ yuMkuLMkLkkt Úkkuzkt xeÃkkt, 10 çkËk{ - fíkhý fhu÷e, økw÷kçkLke Úkkuze ÃkktËzeyku. heík: 1. [ku¾kLku yuf fÃk Ãkkýe{kt yuf f÷kf MkwÄe Ãk÷k¤ku. íÞkh çkkË íkuLku Lkeíkkhe ÷ELku ÃkkÚkheLku fkuhk Úkðk {qfku yLku ÃkAe íkuLku yÄf[hk ¢þ fhe ÷ku. 2. yuf fÃk Ãkkýe Wf¤ðk {qfku yLku íku{kt ËqÄe W{uhku. ËqÄe Lkh{ ÚkE òÞ íÞkt MkwÄe [Zðk Ëku yLku ÃkAe íkuLku LkeíkkheLku yuf çkksw Ãkh {qfe Ëku. 3. Ÿze fZkE{kt ½e økh{ fhku. íku{kt ¢þ fhu÷k [ku¾k Úkkuze MkufLz MkwÄe Mkktík¤ku. íÞkh çkkË íku{kt ËqÄ W{uheLku íkuLku Wf¤ðk Ëku. Wf¤ðk {ktzu yux÷u ykt[ Äe{e fheLku [ku¾k Lkh{ ÚkE òÞ íÞkt MkwÄe [Zðk Ëku. íku{kt ËqÄe W{uheLku Ãkkt[ r{rLkx MkeÍðk Ëku. íÞkh ÃkAe íku{kt {kðku yLku ¾ktz W{uhku. r{©ý [{[eLke ÃkkA¤ [kUxðk {ktzu yux÷wt òzwt ÚkE òÞ íÞkt MkwÄe íkuLku [Zðk Ëku. íÞkh ÃkAe íku{kt økw÷kçkLkwt yuMkuLMk Lkkt¾eLku n÷kðe ÷ku. 4. Mk‹ðøk çkkì÷{kt Mkðo fhku yLku Xtzwt Úkðk yuf çkksw Ãkh {qfku. íkuLke WÃkh çkËk{Lke fíkhý yLku økw÷kçkLke ÃkktËze ¼¼hkðku yLku Xtzwt-Xtzwt Mkðo fhku. Email : enquiry@sanjeevkapoor.com.

Ãkqýo fhe þfþku íku sýkðu Au. hu{Lkwt fk{ yLku fkuE ¾k{e þkuÄðk {kxu fBÃÞwxh {u{he xuMx fhðku sYhe Au. nkzoðuh fu Mkku^TxðuhLkwt ¿kkLk Lk ÄhkðLkkh Ãký yk xuMx ¾qçk s Mkh¤íkkÚke fhe þfu Au. fBÃÞwxh {u{he xuMx fuðe heíku fhþku? fBÃÞwh{kt hu{Lkku WÃkÞkuøk Mkíkík Úkíkku nkuðkÚke hu{ çkøkzðkLke þõÞíkkyku ðÄe òÞ Au. VkR÷ ze÷ex ÚkE sðe, yuhh {uMkus ykððk, çkq®xøk{kt Mk{MÞk ykððe

fBÃÞwxh {u{he xuMx nkzoðuhLkk WÃkÞkuøkÚke {u{he xuMx

nkzoðuh îkhk fBÃÞwxh hu{ íkÃkkMkðkLke MkkiÚke W¥k{ heík Au ðÄkhkLke {u{he îkhk xu®Mxøk. ßÞkhu fBÃÞwxh{kt fkuE ¾hkçke ykðe nkuÞ yLku íkuLkwt fkhý hu{Lku ÷køkíkwt nkuÞ íkku íkuLku fkZeLku íkuLke søÞkyu Lkðe hu{ ÷økkðku yLku fBÃÞwxh Mxkxo fhku. òu hu{ çkhkçkh fk{ fhu íkku íkuLkku yÚko yu fu sqLke hu{{kt s ¾hkçke níke. òu ík{khe hu{ hku®sËk WÃkÞkuøk{kt sYrhÞkík fhíkkt ðÄkhu {kuxe nkuÞ íkku Ãký ík{u yk s heíku Mk{MÞk þkuÄe þfku Aku. yuf

CMYK

ðøkuhu çkÄe s Mk{MÞkyku fBÃÞwxh {u{he{kt ¾hkçke Ëþkoðu Au. suÚke {u{he xuMx fhðe òuEyu. fBÃÞwxh {u{heLkwt xu®Mxøk [ku¬Mk yuÂÃ÷fuþLk yLku Mkku^Txðuh yÚkðk nkzoðuh rzðkRMkLke {ËËÚke ÚkE þfu Au. fBÃÞwxh{kt swËk swËk «fkhLke yLkuf Mk{MÞkyku ÚkðkLkwt fkhý ¾k{eðk¤e {u{he nkuE þfu Au. {u{heLku fkhýu WËT¼ðíke Mk{MÞkyku æÞkLk{kt hk¾ðe òuEyu. yk «{kýuLke Mk{MÞkyku nkuE þfu : * fBÃÞwxh íkuLke òíku rh-çkq®xøk fÞko fhu. * rðLzkuÍ yÚkðk fkuE Ãký «kuøkúk{ VkR÷ RLMxku÷ Lk Úkðe. * fkuE Ãký fkhý ðøkh ðkhtðkh fBÃÞwxh ¢uþ ÚkE sðwt. fBÃÞwxh {u{he xuMx fhðk {kxu ík{u ÃkkA¤Úke RLMxku÷ (÷økkðu÷e) fhu÷e ðÄkhkLke {u{heLku fkZe Lkk¾ku.

Sçke hu{ nkuÞ yLku 512yu{çkeLke çku ÂMxf RLMxku÷ fhe nkuÞ íkkuÃký ðkhkVhíke hu{Lku rh{qð fheLku Mk{MÞk þkuÄe þfku Aku. òu hu{ Lk çkøkzu÷e nkuÞ y™u fBÃÞwxh çkøkzu÷wt nkuÞ íkku ík{khe hu{Lku çkeò fkuR fBÃÞwxh{kt RLMxku÷ fhe swyku. òu íku çkhkçkh fk{ fhu íkku ík{khk fBÃÞwxh{kt s fkuE ¾k{e Au hu{{kt Lknª. fBÃÞwxh {Ähçkkuzo{kt ¾k{e fu yLÞ fkuE ¾k{eLku fkhýu ¾hkçk ÚkÞwt nþu. yk Mk{Þu ík{khu {ÄhçkkuzoLku íkÃkkMkðwt òuEyu.

økík ð»koLkk ðkEz çkku÷ yð¤eøktøkk rLkhtsLk rºkðuËe

Lku {rXÞkt ÃkehMkðk{kt ð »kkuykðuoÚke LkqAuíkLk. ykð»ko{fkìkt {eXkE ÷{{kt Ãký ðeíku÷k ð»koLkk

fux÷ktf ðkEz çkkì÷ ÃkehMkðk{kt ykðu Au. yu Au ðkt[fku {kxu {eXkE yLku {rXÞkt. ík{k{Lku LkqíkLk ð»kkor¼LktËLk. rºkþtfw ynªÞkt çkÄkLku çkÄwt s LkÚke {¤íkwt yu fnuðk {kxu þkÞhu fÌkwt, ‘Þnkt feMke fku {w¬{÷ snkt Lknª {e÷íkk. feMke fku yktMk{k Lknª r{÷íkk, feMke fku s{ª Lknª {e÷íke.’ (fkuELku ykfkþ LkÚke {¤íkwt, fkuELku s{eLk LkÚke {¤íke) þkÞh Mkk’çk, Ãký ½ýkt yuðk rºkþtfwyku Au su{Lku ykfkþ Ãký LkÚke {¤íkwt, s{eLk Ãký LkÚke {¤íke. ytËks ÷û{ýLke søÞkyu [uíkuïh Ãkqòhk xe{{kt ykÔÞk, íkuÚke ykìMxÙur÷ÞLk ¾wþ níkk Ãký ÃkAe ¾çkh Ãkze fu ÷û{ýLke søÞkyu íkku ËþhÚk ykÔÞk Au. yux÷u? yux÷u ÷û{ýLkk Ãký ‘çkkÃk’ ½hzkLke «økrík {w~fu÷ fk{ ½hzk ÷kufku Wfu÷e þfu yux÷u fnuðkLkwt ‘½hzk økkzkt ðk¤u’. Ãký nðu ½hzk ÷kufku ÷øLk fhðk íkhV ðéÞk Au. yux÷u fnuðík MkwÄkhe þfkÞ. ‘½hzk ½kuzu [Zu’ hnMÞ {þnqh xurLkMk Mxkh Vuzhhu fÌkwt: ‘ík{khe Mkku ¼ÔÞ MkV¤íkk ÃkkA¤ nòh rLk»V¤íkkyku{ktÚke {¤u÷wt rþûký fkhý¼qík nkuÞ Au.’ ykøkkne økkuÕVLkk yuf Mk{k[kh{kt fnuðkÞwt fu, ‘ykøkk{e xkEøkh ðqz økwshkík{ktÚke {¤þu.’ AøkLku Mkðk÷ fÞkuo, ‘yuðku ¾u÷kze fu yuðku ÷Vhktçkks?’ fkuý {kuxwt? IPL {kt h{íkk r¢fuxhkuLku fhkuzku YrÃkÞk {éÞk. LkõMk÷eyku Mkk{u ÷zíkk þneË ÚkÞu÷k sðkLkkuLkk fwxwtçkLku ÷k¾ YrÃkÞk {éÞk. {uhk ¼khík {nkLk. ¾kMk Mfe{ òurzÞkt çkk¤f - ÂxTðLMk. yu ¼økðkLkLke yuf MkkÚku yuf £eLke Mfe{Lkku ¼køk Au. ykf»koý yksfk÷ EhuÍh (hççkh) yux÷kt ykf»kof ykðu Au fu rðãkÚkeoykuLku íku òuELku ðkhtðkh ¼q÷ fhðkLkwt {Lk ÚkkÞ Au. økktÄeSLke Ëþk økktÄeSLke «rík{k. Ë. ykr£fk{kt Äq¤ ¾kÞ Au. Mk{k[kh. ‘fE {kuxe ðkík Au? xÙuLkLkk zççkk{ktÚke VUfkE økÞk íÞkhu ¾wË økktÄeSyu íÞkt Äq¤ ¾kÄu÷e s Lku!’ ¾hwt Lkk{ LkðuBçkhLke Xtze{kt ÷tfkLkku r¢fuxh Mk{h ðehk su heíku ykÃkýk çkkì÷hkuLku Vxfkhíkku níkku íku òuE AøkLku fÌkwt ykLku Mk{h ðehk Lknª Ãký rðLxh ðehk fnuðkÞ. yðnu÷Lkk ¼khíkLku {uz÷ yÃkkðLkkh þq®xøk [uÂBÃkÞLk ÷ßò økkuMðk{e ÃkkMku ÃkkuíkkLke økLk Ãký LkÚke. - Mk{k[kh. yk ¾hu¾h ‘÷ßòMÃkË’ çkkçkík Au. MkkBÞ «u{ yLku ðhMkkË çktLku Mkh¾k Au. ðhMkkË{kt ík{khwt þheh Ãk÷¤u Au. «u{{kt ykt¾ku. (SMS) fËk[ MkwÄhu r¢fux{kt økuhrþMík {kxu ¾u÷kzeLke {u[Lke Ve fkÃke ÷uðkÞ Au. íku «{kýu MktMkË{kt økuhðíkoýqf fhLkkh MkktMkËLkwt ¼ÚÚkw fÃkkÞ íkku fËk[ MkwÄkhku Ëu¾kÞ. Mkå[kE y{khe ®sËøkeLkku yk Mkh¤ MkeÄku ÃkrhÃkºk Au. hwËLk{kt ðkMíkrðõíkk yLku nMkðk{kt yr¼LkÞ Au. þqLÞ Ãkk÷LkÃkqhe. yuf sqLkku ðkEzçkkì÷ økwshkík{kt þhkçkLke çkkux÷ ÃkAkík òríkykuLkku Mktíkkzðe Ãkzu. RríknkMk{kt ÿrðz íkhefu WÕ÷u¾ nkuÞ Au. n{ýkt n{ýkt fk~{eh{kt hknw÷ økktÄe ÞwÃke{kt Ër÷íkkuLke ¼khíkLkku ðMíke ðå[u Vhu Au. ®MkËçkkË hk»xÙæðs fnu Au su nðu yu hknw÷ Mktíkkzðku ÿrðz íkhefu yku¤¾kþu. Ãkzu. fBÃÞwxh {u{heLkku ík{u Mkku^xðuh yLku nkzoðuhLkku WÃkÞkuøk fheLku xuMx fhe þfku Aku. Mkku^xðuhLkk WÃkÞkuøkÚke {u{he xuMx òu ík{u rðLzkuÍ-7 yÚkðk rðLzkuÍ rðMxkLkku WÃkÞkuøk fhíkk nku íkku ík{khe ÃkkMku Ãknu÷uÚke s yuf yuÂÃ÷fuþLk Au, suLku rðLzkuÍ zkÞøLkkuÂMxf {u{he íkhefu yku¤¾ðk{kt ykðu Au, su ík{khe {u{heLkk xu®Mxøk{kt WÃkÞkuøke Mkkrçkík Úkþu. yuÂÃ÷fuþLkLku yuõMkuMk fhðk {kxu Mxkxo {uLkw{kt yuf søÞk fu MÃkuþ nkuÞ Au su{kt 'memory' þçË xkRÃk fhku. ßÞkhu yuÂÃ÷fuþLk Mxkxo ÚkkÞ íÞkhu ík{khe ÃkkMku xu®Mxøk Ä {u{he hkRx ykðu yÚkðk ÷uxh ßÞkhu ík{u ík{khe rMkMx{ VheÚke Mxkxo fhku íÞkhu íku{ çku ykuÃþLk ykÃkðk{kt ykðu÷kt nkuÞ Au. nðu ík{khk ÃkMktË fhu÷k ykuÃþLkLku ykÄkhu {u{he xuMx þY ÚkE sþu. su ÷kufku rðLzkuÍLkk sqLkk ðÍoLk su{fu yuõMkÃke y™u íkuLkkÚke Ãký ÷kuðh ðÍoLkLkku WÃkÞkuøk fhíkk nkuÞ íkkuÃký ®[íkk fhðkLke fkuE sYh LkÚke. ík{u RLxhLkux ÃkhÚke swËk-swËk «fkhLkk £e {u{he xuMxh zkWLk÷kuz fhe þfku Aku su{ fu Memtest86 yLku DocMemory. yk rMkðkÞ {u{he xuMxh Mkku^xðuh ¾heËe þfku Aku, su çkÄkt ¾qçk s yMkhfkhf nkuÞ Au íkÚkk WÃkÞkuøk fhðk{kt Ãký Mkh¤ nkuÞ Au.


CMYK

8

k hrððkh k 14 LkðuBçkh k h010

çkúu®føk ÔÞqÍ hks økkuMðk{e

øk

E fk÷u yux÷u fu 13{e LkðuBçkhu {nkí{k økktÄeLkk MkkiÚke òýeíkk yLku [Š[ík ÃkwMíkf ‘®nË Mðhks’ ÷¾kÞkLku 101 ð»ko ÚkÞkt. ÃkwMíkf ÃkAe «fx ÚkÞwt níkwt, Ãkhtíkw 13 LkðuBçkh, 1909Lkk rËðMku yux÷u fu 10 rËðMk{kt yu{ýu yk yËT¼wík ÃkwMíkf Ãkqhwt fÞwO níkwt. yu ÷tzLk (ßÞkt zuÃÞwxuþLk Ãkh níkk)Úke zhçkLk ÃkkAk ykðíkk níkk íÞkhu Mxe{hLkk fkøk¤ku Ãkh s íku{ýu økwshkíke{kt íku{Lkk rð[khku WíkkÞko níkk. yk yuf s yuðwt ÃkwMíkf Au su íku{ýu òíku s ytøkúuS{kt yLkwðkrËík fÞwO níkwt. íku{Lke «rMkØ ykí{fÚkk ‘MkíÞLkk «Þkuøkku’ íku{Lkk Mkr[ð ÃÞkhu÷k÷u ytøkúuS{kt yLkwðkrËík fhe níke. ‘®nË Mðhks’Lke ytøkúuS ykð]r¥k 1910{kt ykðe níke. økÞk ð»kuo 19Úke 22 LkðuBçkh ðå[u rËÕne{kt ‘®nË Mðhks’Lke þíkkçËe «Mktøku yuf yktíkhhk»xÙeÞ Ãkrh»kË ÞkuòE økE, su{kt rðï¼hLkk rð[khfku, çkkirØfku yLku f{oþe÷kuyu økktÄeLkk ®[íkLkLku yksLkk Ãkrh«uûÞ{kt ÔÞkÏÞkrÞík fÞwO níkwt. yk ÃkwMíkf yux÷k {kxu {n¥ðLkwt Au fu økktÄeSLke ¼krð fÚkLke yLku fhýeLkku yu ÃkkÞku Au. yk ÃkwMíkf Ërûký ykr£fk{kt økktÄeSyu þY fhu÷k MkkÃíkkrnf ‘RÂLzÞLk ykurÃkrLkÞLk’ {kxu ÷¾kÞwt níkwt. ytøkúuS nfq{íku yuLkk Ãkh «ríkçktÄ Íªfe ËeÄku íÞkhu økktÄeSLku ÚkÞwt fu {khu yuLku ytøkúuS{kt ÷¾eLku ytøkúus r{ºkkuLku ÃkwMíkfLkk rð[khkuÚke Ãkrhr[ík fhkððk òuEyu. ¼khíkLkk hk»xÙðkËeykuLku yk ÃkwMíkf ÃkMktË Ãkzâwt Lk níkwt. íku{Lku ÷køÞwt níkwt fu fkuE Ãký heík yÃkLkkðeLku ¼khíkLku ykÍkË fhðkLkk yu{Lkk «ÞkMkku yLku ÞwhkurÃkÞLk íkso Ãkh ¼khíkLku ykÄwrLkf çkLkkððkLke ðkíkLkku økktÄeS rðhkuÄ fhu Au. økktÄeS su{Lku hksfeÞ økwhw íkhefu {kLk ykÃkíkk níkk íku økkuÃkk÷f]»ý økku¾÷u fnuíkk níkk fu, ‘Þn rð[kh sÕËçkkS {U çkLku nwyu ni, ykih yuf Mkk÷ ¼khík {U hnuLku fu çkkË økktÄeS ¾wË ne EMk ÃkwMíkf fk Lkkþ fh ËUøku.’ Ãkhtíkw Mðíktºkíkk Mkt½»koLkkt 30 ð»ko ÃkAe 1938{kt yk ÃkwMíkfLkk Lkðk MktMfhýLkk «fkþLk ð¾íku økktÄeSyu fÌkwt níkwt fu ‘Þn rfíkkçk yøkh yks {wÍu rVh Mku r÷¾Lke nku íkku fnª fnª {U EMkfe ¼k»kk çkË÷qtøkk ÷urfLk... ELk 30 Mkk÷kU {U {wÍu EMk ÃkwMíkf {U çkíkkÞu nwyu rð[khku {U VuhçkË÷ fhLku fk fwA ¼e fkhý Lknª r{÷k.’ økktÄeS {kLkíkk níkk fu ‘MkíÞ ykih y®nMkk fu rMkØktíkku fu Mðefkh Mku ytík {U õÞk Lkíkeò ykyuøkk. WMkfe íkMkðeh EMk{ut nI. EMku ÃkZfh EMkfu ®MkØktíkku fku Mðefkh fhLkk [krnÞu Þk íÞkøk, Þn íkku ÃkkXf ne íkÞ fhU.’ økktÄeSyu 20 «fhý{kt íkÚkkfrÚkík ykÄwrLkf

økktÄeyu {kºk yk yuf s ÃkwMíkf òíku ytøkúuS{kt yLkwðkrËík fÞwO níkwt. yu ykð]ríkLke þíkkçËe ÚkE. ‘®nË Mðhks’ økktÄeSLkwt {nkLkík{ ÃkwMíkf Au. yuf hksfeÞ ®[íkf íkhefu íku{ýu yk ÃkwMíkf{kt MkkiÚke {kir÷f rð[khku {qõÞk Au. yksu ßÞkhu rðï ÃkÞkoðhýÚke ÷ELku ºkkMkðkË yLku ykŠÚkf {tËeLkku Mkk{Lkku fhe hÌkwt Au íÞkhu økktÄeyu 100 ð»ko Ãknu÷kt MðkrÄLkíkk, Mðkð÷tçkLk yLku yuf hk»xÙLke ykÍkËe yux÷u þwt yuLke Mk{s ykÃke níke.

{nkí{kLkku {urLkVuMxku

MkÇÞíkk Ãkh MkÏkík xefk fhe níke yLku yu{Lkk MðÃLkLkk MðhksLkwt r[ºk hsq fÞwO níkwt. ½ýk ÷kufkuLku yu ð¾íku ‘®nË Mðhks’ ykrË{ yðMÚkkLke ðfk÷ík suðwt ÷køÞwt níkwt. yuf xefk¾kuhu yuLku ‘¼zfkW ½ku»kýkÃkºk’ íkhefu økýkÔÞwt níkwt. ¼khíkLke hksfeÞ-Mkk{krsf ÂMÚkríkLkk yåAk Mk{eûkf yuðk MkkrníÞfkh ðe.yuMk. LkkÞÃkku÷u ÷ÏÞwt Au fu, ‘økktÄeLke ®sËøke {khe ykt¾ku{kt yktMkw ÷kðe Ëu Au.’ Ãký yu{Lku Þ yk ÃkwMíkf ‘½uxkt-çkfhkt WAuhðkLke ðkíkku’ suðwt ÷køÞwt níkwt. ‘®nË Mðhks’ økktÄeSLkwt {nkLkík{ ÃkwMíkf Au. yuf hksfeÞ ®[íkf íkhefu íku{ýu yk ÃkwMíkf{kt MkkiÚke {kir÷f rð[khku {qõÞk Au. yksu ßÞkhu rðï ÃkÞkoðhýÚke ÷ELku ºkkMkðkË yLku ykŠÚkf {tËeLkku Mkk{Lkku fhe hÌkwt Au íÞkhu økktÄeyu 100 ð»ko Ãknu÷kt MðkrÄLkíkk, Mðkð÷tçkLk yLku yuf hk»xÙLke ykÍkËe yux÷u þwt yuLke Mk{s ykÃke níke. yk ÃkwMíkf «fx ÚkÞwt ÃkAe ½ýkt {nkLk Lkk{ku yuLkk ðk[f çkLÞkt níkkt. hrþÞk{kt r÷Þku xkìÕMkxkìÞ, £kLMk{kt hku{kt hku÷kt, ¼khík{kt Ãktrzík Lkunhw yLku rçkúrxþ hksLkk

Mk{Úkofku Ãký. økktÄe {kLkíkk níkk fu rçkúrxþ Mk{ksLkk {kæÞ{Úke y®nMkkLkku MktËuþku rðï{kt sðku òuEyu. økktÄe rçkúrxþhku çkkçkíku MÃkü níkk. yuf yuðku ðøko níkku su økktÄeLku [kníkku níkku yLku çkeòu yuf ðøko ¼khík Ãkh rLkËoÞe þkMkLk fhíkku níkku. fk÷o {kõMkoLkku ‘fBÞwrLkMx {urLkVuMxku’ ‘®nË Mðhks’ Ãknu÷kt ÷øk¼øk 75 ð»kuo ykÔÞku níkku, Ãkhtíkw {nkí{k yLku {kõMkoLkk rð[khku{kt Þ yux÷wt s ytíkh níkwt. Ãkrù{Lke ykÄwrLkfíkk yLku MkÇÞíkkLke fk÷o {kõMkuo ¼hÃkqh xefk fhe níke yLku MkkBÞðkËLkk ¼krð MðYÃkLke ®[íkk fhðkLku çkË÷u {qzeðkËe ÔÞðMÚkkLke Mk{MÞkykuLke s Aýkðx fhe níke. 1989{kt MkkurðÞík Mkt½Lkk xwfzk ÚkÞk íku MkkÚku s {kõMkoLkk rð[khku Ãký ËVLk ÚkE økÞk. økktÄeyu ‘®nË Mðhks’{kt ðifÂÕÃkf ykÄwrLkfíkkLke ðkík {qfe níke yLku yksu 21{e MkËe{kt Þ yu yux÷e s «kMktrøkf hne Au. ‘®nË Mðhks’ MktðkËLkk MðYÃk{kt Au: yrÄÃkrík (MktÃkkËf) yLku ðk[f ðå[uLkku MktðkË. økúef ®[íkf Ã÷uxkuyu ‘rhÃkÂç÷f’ Lkk{Lkwt ÃkwMíkf yk heíku ÷ÏÞwt níkwt.

rËðk¤eLkwt Ëuðk¤wt : rLk¼uo¤ nkMÞ õÞktf økw{ ÚkE økÞwt Au! rfLLkh yk[kÞo

fu

x÷kf Mksofku ÃkkMku yuðe ûk{íkk nkuÞ Au fu yu Mkkð Ãkkík¤e fÚkkLku, yufË{ Ëkuhe suðk fÚkkLkfLku Ãký YÃkuhe ÃkhËu ftzkhe [k¤eMk [ktË ÷økkðe þfu, ÃkAe ¼÷u Lku MxkhfkMx Ãký çknw Mkk{kLÞ nkuÞ yLku MkkÄLkku Ãký xkt[k. Mxkuhe xu®÷øk yuf {nkLk f¤k Au. {nkLkík{ ðkíkko ÃkhÚke çkLku÷e rVÕ{ õÞkhuf Mkkð Vk÷íkq nkuE þfu yLku çku ÷exeLke ðkíkko ÃkhÚke çkLku÷e rVÕ{ Ãký yËT¼wík nkuÞ yu þõÞ Au. ykÃkýk økwshkíke Mksof rðÃkw÷ þkn yuf rðrþü «fkhLke ykðzík Ähkðu Au. yu{Lkk{kt Mkkhe fÚkkLke Ãkk¤ Ãkexe Lkk¾ðkLke yËT¼wík ûk{íkk Au. su ðkíkko íkÏíkk Ãkh W¥k{ heíku {t[MÚk ÚkE nkuÞ íkuLku ðhðe heíku M¢eLkMÚk fhe MksoLkkí{fíkkLku MðøkoMÚk fhe Lkk¾ðkLke íku{Lkwt yk xu÷uLx yLkuf ð¾ík Ãkwhðkh ÚkÞu÷wt Au. økwshkíke Lkkxf ÃkhÚke çkLku÷e ‘ðõík’ (yûkÞ-yr{íkk¼){kt íku{ýu ykðwt fhe Ëu¾kzâwt níkwt yLku yu ÃkAe ‘÷tzLk zÙeBMk’{kt íkku nË ð¤kuxe ËeÄe. {kÚkk{u¤ ðøkhLke xÙex{uLx yLku çkunqËwt, ffoþ BÞwrÍf... rVÕ{{kt yufkË-çku økeík nkuÞ íkku MknLk Ãký ÚkkÞ, Ãkhtíkw íkÆLk çkfðkMk fnuðkÞ yuðkt Ãkkuýku zÍLk økeíkku fu{ fhe Mknuðkt yLku þk {kxu Mknuðkt? ‘÷tzLk zÙeBMk’ ÃkAe Ãký yu{Lke ½MkkÞu÷e, [qtÚkkÞu÷e, fxkÞu÷e, rð¾kÞu÷e-Ãkª¾kÞu÷e ykðzík Ãkh fkuELku þtfk hne síke nkuÞ yLku yuðwt ÷køkíkwt nkuÞ fu yu{kt yu{LkktÚke r{MkVkÞh ÚkE økÞu÷wt. íkku íkuyku nksh ÚkÞk Au ‘yuõþLk rhÃ÷u’ MkkÚku! yu Mkkrçkík fhðk fu ‘ðõík’ yLku ‘÷tzLk rzÙBMk’{kt íkuyku rLkþkLk [qfe økÞk Lknkuíkk! çkÕfu íku{Lkwt rLkþkLk Au s yux÷wt Lke[wt níkwt. ¼hÃkqh þõÞíkkyku Ähkðíkk yk fÚkkçkes{ktÚke ÷u¾frLkËuoþfu {¤e Auðxu nkÚk÷ku Úkkuh Wøkkzâku Au! ðkík s fux÷e {suËkh Au: xkE{ {þeLk{kt çkuMke ík{Lku ík{khe ®sËøke Vhe yuf ð¾ík SððkLke íkf {¤u Au. ík{u yòýíkk-òýíkk fhu÷e ¼q÷ku, MktòuøkkuLku ðþ ÚkE ÷eÄu÷k rLkýoÞku... çkÄwt s ík{u MkwÄkhe þfku Aku... ®sËøke Ëhhkus ykÃkýe fMkkuxe ÷eÄk fhu Au. yuðk rMk÷uçkMk{ktÚke yu «&™ku ÃkqAu Au fu suLke xuõMx çkwfLkwt ÃkXLk fu rhrðÍLk ykÃkýu fËe fÞwO LkÚke. ynª VkMxuMx rVLøkh VMxo suðe ÂMÚkrík rLkíÞ «ðíkuo Au - ík{u øk{u yux÷k nkurþÞkh nku, ík{khk rË{køk{kt ¿kkLkLkku {nuhk{ý ½q½ðíkku nkuÞ.. rfLíkw òu ík{u yýeLkk Mk{Þu Íx rLkýoÞ Lk ÷E þfku íkku ®sËøke ík{Lku LkkÃkkMk fhe Ëu Au. ‘yuõþLk rhÃ÷u’Lkk fÚkkçkes{ktÚke yuf MkwtËh ð]ûk

Qøke þfíkwt níkwt Ãkhtíkw yuðwt fþwt ÚkÞwt LkÚke. yuf Mkkhku ykErzÞk yLku Mku÷uçk÷ fnuðkÞ yuLke yu-økúuz MxkhfkMx (yûkÞ, yiïÞko, hksÃkk÷, yku{Ãkwhe) Mkrník çkÄwt s ðuzVkE økÞwt Au. fux÷kf [{fkhkLku çkkË fhíkk yk¾e rVÕ{ nkMÞkMÃkË ÷køku Au. rVÕ{ òuELku ík{Lku nMkðwt ykðu íkku Mk{ßÞk, ynª íkku rVÕ{ Ãkh nMkðwt ykðu Au. yurz®xøk xuçk÷ Ãkh rVÕ{Lke fux÷e nËu [ehVkz ÚkE nþu yu hýÄeh fÃkqhLkku yLku Lkunk ÄwrÃkÞkLkku hku÷ òuE Mk{S þfkÞ Au. õÞktf rMkøkkhuxLkku íký¾ku Qzâku nkuÞ yLku þxo{kt fkýwt Ãkzâwt nkuÞ íkku hVw ðzu íkuLku MkktÄe þfkÞ, ÷kufkuLku ÏÞk÷ Ãký Lk ykðu. ‘yuõþLk rhÃ÷u’{kt økkçkzkt Au, nzfkÞku fqíkhku yÄkuo þxo Vkze ¾kÞ, yuýu fhu÷e nðkçkkhe çkqhðk ík{u Úkeøkzkt {khku íkku ÷kufku Lkhe ykt¾u MÃküÃkýu yu Ãkk{e òÞ. rVÕ{{kt XuhXuh {kuxkt Úkeøkzkt Au. Mkhðk¤u fneyu íkku ‘yuõþLk rhÃ÷u’ yuf nkMÞMk¼h Lknª, nkMÞkMÃkË rVÕ{ Au. íkuLkk Úkfe yuf yÄf[hk Mksof íkhefuLke rðÃkw÷ þknLke AkÃk ðÄw {sçkqík çkLke Au. rËðk¤e rh÷eÍ økýkíke çkuW rVÕ{ku

(yuõþLk rhÃ÷u, økku÷{k÷-3) òuÞk ÃkAe xuMxðk¤k fkuE Ãký {qðe økkuyMkoLku, {qðe ÷ðMkoLku rð[kh ykÔÞk ðøkh Lk hnu: þwt rLk¼uo¤, rMkxfku{Lkk rËðMkku ¾ík{ ÚkE økÞk Au? ÃkrhÂMÚkrík MðÞt nkMÞ rLk»ÃkLLk fhíke nkuÞ yLku Ãkkºkku íkku yu rn÷ku¤k ÷uíke rLkÞríkLkk {nkuhkt {kºk nkuÞ yuðkt á~Þku rMkÕðh M¢eLk Ãkh Vhe õÞkhu òuðk {¤þu? fku{uzeLkku Ëkih [k÷e hÌkku Au yu ðkík ¾he, Ãkhtíkw {wÆku yu Au fu fku{uzeLkk yk Þwøk{kt rVÕ{kuLkwt Míkh fuðwt Au! {sçkqík ðkíkko{kt íkkýkðkýk økqtÚkðkLkwt òýu yþõÞ nkuÞ yu{ ík{k{ æÞkLk ðLk-÷kELkh Ãkh Ëu¾kE hÌkwt Au. økku÷{k÷-3 swyku íkku ÏÞk÷ ykðu, íku{kt ðLk÷kELkMkoLkku ykuðhzkuÍ Au. òýu ík{k{ MksoLkkí{fíkk yk ðLk-÷kELkMko{kt s ¾[koE økE nkuÞ yu{ rVÕ{Lkkt çkkfeLkkt ÃkkMkkt {k-çkkÃk ðøkhLkkt yLkkÚk çkk¤f suðkt

hne økÞkt Au. økku÷{k÷Lkk «Úk{ ¼køk{kt íkw»kkh fÃkqhLke çkuswçkkLke (yuLku zkÞ÷kuøMk ykÃkðk fhíkkt {qtøkku hk¾ðku Mkkhku yuðwt fËk[ rLkËuoþfu rð[kÞwO nþu!)yu XefXef nMkkÔÞk níkk. çkeò ¼køk{kt yu ¾qt[íkku níkku, ºkeò ¼køk{kt íkku yu heíkMkh økkuVýLkk økku¤kLke {kVf {kÚkk{kt ðkøku Au. yuf {qtøkku ykuAku nkuÞ yu{ ynª økku÷{k÷Lke xku¤e{kt yuf nf÷ku (©uÞMk ík÷Ãkzu) W{uhkÞku Au. ykðk çkÄk Âõ÷þu {køkkuo, [ðkE økÞu÷k hMíkkyku íÞkhu s yÃkLkkððk Ãkzu ßÞkhu MksofLke r¢Þurxrðxe Lkü ÚkE [qfe nkuÞ. {qtøkk ÃkAe nf÷ku ykÔÞku. fk÷u yu{Lku ÷q÷k-÷tøkzk fu yktĤk-fqçkzkLke ykð~Þfíkk Q¼e Úkþu. ÷ktçkku rð[kh fheyu íkku ÏÞk÷ ykðu fu ðkMíkð{kt ‘økku÷{k÷’Lkk ykErzÞk{kt s ÍkÍku fMk hÌkku LkÚke. íku÷erçkÞkt{ktÚke yuf ð¾ík ík{u çkÄwt íku÷ rLk[kuðe ÷ku ÃkAe çkkfeLkk fwå[k{ktÚke ¾ku¤fÃkkrMkÞk suðku Ãkþwyknkh s çkLke þfu. ÃkAe ík{u yu fwå[kLku Äkýe{kt Lkk¾ku íkku íku{ktÚke çknw çknw íkku Úkkuzku fËzku Lkef¤u. ‘økku÷{k÷’ òu Ãknu÷e ÄkhLkku {k÷ níkku íkku økku÷{k÷- xw yLku økku÷{k÷- Úkúe fËzku Au. yuLkkt sqLkkt Ãkkºkku (Akíke Ãkh LkkøkËkËkLkwt xuxq Ähkðíkku ðúsuþ rnhS nkuÞ fu ÃkAe ðMkq÷e¼kE nkuÞ fu yhþË ðkhMke fu ÃkAe íkw»kkh fÃkqh) nMkkðe þfíkk LkÚke yLku Lkðkt Ãkkºkku (òuLke ÷eðh, fwýk÷ ¾u{w, MktsÞ r{©k) íkku yuf ð¾ík Ãký MknLk Úkíkk LkÚke. AqxkAðkÞk økuøMk, xw[fkyku Ähkðíke økku÷{k÷- 3Lke {q¤ fÚkk çku ÷kELkLke Au. MktòuøkkuðþkíkT rð¾qxk Ãkze økÞu÷k «u{eyku (r{ÚkwLk-híLkk ÃkkXf) ÃkkuíkkLkk r«Þ ÃkkºkLke hkn{kt çkwëk ÚkE òÞ Au, yÃkrhýeík hnu Au. Auðxu íku{Lkkt Ë¥kf MktíkkLkku s yk çkuWLkwt r{÷Lk fhkðu Au.yk¾e rVÕ{{kt ysÞ ËuðøkýLke yÄkuof zÍLk ð¾ík ‘yuLxÙe’ (yøkkW nehkuLke ‘yuLxÙe’ yufkË ð¾ík Úkíke níke) ÚkkÞ Au- su Ëhuf{kt yuf M÷ku {kuþLk{kt s Ëu¾kÞ Au. þk {kxu? hkurník s òýu. rÃkMíkk¤eMk ykMkÃkkMk ÃknkU[e [qfu÷ku ysÞ yLku yhþË ðkhMkeLku Mfq÷çkkuÞ suðkt ðktËheðuzkt þku¼íkkt LkÚke. ykÃkýu fneyu íkku yu ÷kufku fnuþu, fu{ ¼kE! ‘Úkúe RrzÞxTMk’{kt ykr{hyu Lknkuíkkt fÞkO? yhþË ðkhMke íkuLke yufÄkhe {kuLkkuxkuLkMk yu®õxøkÚke Ãkhkýu nkMÞ rLk»ÃkLLk fhðk «ÞíLkku fhíkku hnu Au yLku r{ÚkwLk-ysÞ {ktz ÃkkuíkkLkwt fk{ fhu Au. r{ÚkwLk-híLkk ÃkkXfLke ÞwðkLkeLke ÷ðMxkuhe yLku «u{ [kuÃkhk MkkÚkuLkk MktðkËku íkÚkk MktsÞ r{©kLkk ¾kuxk MÃku®÷øMkLku çkkË fhíkkt økku÷{k÷-3{kt nMkðk suðwt fu {kýðk suðwt ¾kMk fþwt LkÚke. fheLkkLkku yr¼LkÞ {sçkqík Au Ãký íkuLkwt MkkEÍ Íehku rVøkh òuELku yuðwt ÷køku Au fu òýu yu yuLker{f nkuÞ. yuLku ÍzÃkÚke çku xtfLkku hkux÷ku yLku Úkkuzkt yLkw ÃkkLkk Lkt: 4

CMYK

yu{kt Mkku¢urxMk yLku yuLku Mkkt¼¤ðk ykðLkkhkyku ðå[u ÚkÞu÷k MktðkËLkk {kæÞ{Úke Ã÷uxkuyu rMkxe-MxuxLke LÞkÞ«ýk÷e, ÔÞðMÚkk yLku [krhºÞLke ðkík hsq fhe níke. ‘{nk¼khík’{kt f]»ý yLku yswoLk ðå[u Ãký MktðkË ÚkÞku níkku yLku yu{ktÚke ‘økeíkk’ yÂMíkíð{kt ykðe níke. fnuðkÞ Au fu ‘økeíkk’ Eþq Ãkqðuo Ãkkt[Úke çkeS MkËe ðå[u fkøk¤çkØ ÚkE níke. økktÄeyu MðhksLke økeíkk 10 rËðMk{kt Ãkqhe fhe níke. ‘®nË Mðhks’ yurþÞLk, Ãkrù{e yLku ¼khíkeÞ ðk[fku {kxu ÷¾kÞwt níkwt yu ð¾íku rðfkMk, ¼kiríkfðkË yLku Mk¥kkLkwt ®[íkLk òuh Ãkh níkwt, Ãkhtíkw økktÄeyu yuf {kýMkLkk ÔÞÂõíkøkík rðfkMkLke ðkík fhe níke. yksu yu{Lkk ½ýk rð[khku rðr[ºk ÷køku yLku yu{Lkk yLkwÞkÞeykuyu yuLkwt ðÄwÃkzíkwt íkku õÞktf yÄf[hwt Ãkk÷Lk fÞwO Au, Ãkhtíkw yíÞkhLke ðirïf {kLkðeÞ ºkkMkËe{kt ‘®nË Mðkhs’Lkk rð[khku Ãkz½kE hÌkk Au. ‘®nË Mðhks’ 1910{kt ykÔÞwt. økktÄeyu yu{kt yrLkÞtrºkík ykiãkurøkf xufTLkku÷kursf÷ MktMf]ríkLke ykfhe xefk fhe níke. {kºk [kh s ð»ko ÃkAe 1914{kt

«Úk{ {nkÞwØ þY ÚkÞwt. 1918{kt hrþÞLk ¢ktrík ykðe. 1945{kt økktÄeLkk {]íÞwLkkt ºký ð»ko Ãknu÷kt rnhkurþ{k LkkøkkMkkfe Ãkh yux{ çkkìBçk ͪfkÞk. EMx RÂLzÞk ftÃkLkeyu økúk{eý WãkuøkkuLkwt þwt fÞwO íkuLke økktÄeLku ¾çkh níke. økktÄeLku økk{zkt yLku íÞktLkk ¾uík {sËqhkuLke rVfh níke. hkòyku, Lkðkçkku, rLkÍk{ku, s{eLkËkhku yLku òík-ÃkkíkLkk rLkÞ{ku{kt Lke[÷ku ðøko fuðku ¼ªMkkÞu÷ku níkku yuLke økktÄeLku ®[íkk níke. ¼khíkeÞ MktMf]rík ¼tøkkh çkLke hne níke. yuLkkÚke økktÄe ðkfuV níkk. yk LkkLkfzk ÃkwMíkf îkhk økktÄe [uíkLkk søkkzðk {køkíkk níkk. økktÄe yurþÞLk yLku ¼khíkeÞ MktMf]ríkLkkt {qÕÞkuLkk ÃkûkÄh níkk, fkhý fu {qÕÞkuÚke Míkku ÃkuZeyku xfe hne níke yLku yu {qÕÞkuÚke s yk{ ykË{eLku EßsíkLke ®sËøke {¤e níke. økktÄeLkku ykrð»fkh Ërûký ykr£fkLkk røkh{erxÞk ðå[u ÚkÞku níkku yLku ykr£fLk s{eLkLkwt yu ËËo íkuyku ¼khík ÷E ykÔÞk. økktÄeLkku fuLÿðíkeo rð[kh ykÍkËeLku ÷økíkku níkku. íku{ýu ‘Mð-hks’ yux÷u þwt yuLke MÃküíkk fhe níke. íku{ýu rxÃÃkýe fhe níke fu {kuxk¼køkLkk ¼khíkeÞkuLku #Âø÷þ ÷kufku ðøkhLkwt #Âø÷þ þkMkLk òuEyu Aeyu. ðk[fLku yu fnu Au, ‘ík{Lku ðk½Lkku Mð¼kð òuEyu Au Ãký ðk½ LkÚke òuEíkku.’ økktÄeLke ¼qíkfk¤{kt ÃkkAk sðkLke ð]r¥k ykÄwrLkf ¼khíkLkk rðfkMk {kxu ÞkuøÞ LkÚke, yuðe Ë÷e÷ ðe.yuMk. LkkÞÃkku÷ fhu Au, Ãkhtíkw økktÄe ynª ykæÞkÂí{f ¼qíkfk¤{kt sðkLke ðkík fhíkk níkk. yk{ ykË{e Mðkr¼{kLk yLku Mðíktºkíkk MkkÚku Sðe þfu yuLke ðkík fhíkk níkk. ÷kufku yu{Lke Mk{MÞkyku Mkh¤íkkÚke Wfu÷e þfu yuLke ðkík fhíkk níkk. økktÄe ÷¾u Au, ‘yk MkwÄkhku yuðku Au fu òu ykÃkýu Äehs hk¾e çkuMkeþwt íkku MkwÄkhkLke nzVux{kt ykðu÷k {kýMkku Ãkkuíku Mk¤økkðu÷k yÂøLk{kt çk¤e {hþu.’ økktÄe{kt fuðku ði[krhf swMMkku nþu yuLke «íkerík yu nfefíkÚke ÚkkÞ Au fu yu{ýu ‘®nË Mðhks’ qtLku nkÚkuÚke ÷ÏÞwt níkwt. s{ýu nkÚkuÚke ÷¾íkkt ÷¾íkkt Úkkfe òÞ íkku zkçkk nkÚkuÚke ÷¾ðkLkwt þY fhu. yk ÃkwMíkf økktÄeLkk økhçkrzÞk nMíkkûkh{kt s AÃkkÞwt níkwt. ykLktËLke ðkík Au fu økktÄeSLkk nMíkkûkhðk¤e ‘®nË Mðhks’Lke ykð]r¥k yk ÃkwMíkfLke þíkkçËe rLkr{¥ku «fkrþík fhðk{kt ykðe Au. «¾h økktÄeðkËe fkÂLík¼kE þknu ‘®nË Mðhks : yuf yæÞÞLk’ Lkk{Lkwt ÃkwMíkf ÷ÏÞwt Au. íkuyku fnu Au fu “{U yk ÃkwMíkf yLkuf ðkh ðktåÞwt Au, yÇÞkMk fÞkuo Au, yLkwþe÷Lk fÞwO Au yLku rðMíkkhÚke ÷ÏÞwt Ãký Au.” fkÂLík¼kE ‘®nË Mðhks’Lku økktÄeLkku {urLkVuMxku {kLku Au. yu ÷¾u Au, “{khu {kxu íkku ‘økktÄe’ yux÷u ‘®nË Mðhks’Lkk økktÄe yLku nwt ‘®nË Mðhks’Lkku yËLkku rMkÃkkE. ‘®nË Mðhks’Lkku økktÄe Mk{Mík {kLkðòríkLkku rník®[íkf Au. ‘®nË Mðhks’Lkk ÃkkLku ÃkkLku yuf íkhVzkx Au, ÔÞÚkk Au, yLkw ÃkkLkk Lkt: 4

Mk]rü{kt Mktíkw÷Lk {kxu ºkýLkk yktfLkwt yLkku¾wt {n¥ð hÌkwt Au. Mk]r»xLkku yk ¢{ hksLkeríkLkku Þ ðý÷ÏÞku rMkØktík {LkkÞ Au. çkhkf ykuçkk{kLke ÞkºkkLkk ykAk ÚkÞu÷k Ãkz½{{kt Þ yu rMkØktík Mk{kÞu÷ku Au yLku Mkwhuþ f÷{kzeLke nfk÷ÃkèeLke ¼eíkh{kt Þ yu s Au- xÙkuEfk.

xÙkuEfk, rºkÃkwxe, xÙkÞBðhux Úkú e E Í L kku x y ¢ kWz Ãk

ËkÚkorð¿kkLk fnu Au, Ëhuf ÃkËkÚkoLkku Ãkh{kýw ykËþo hksfkhýLkk Mktíkw÷Lk{kt Ãký yVh rLkÞ{ nkuÞ E÷uõxÙkuLk, «kuxkuLk yLku LÞqxÙkuLkLkku çkLku÷ku nkuÞ Au. Au. fuLÿ{kt hnu÷ku LÞqxÙkuLk ÃkhMÃkh rðhwØ ðes¼kh rnx÷h Ãkkuíku MkðoMk¥kkÄeþ níkku Ãkhtíkw íkuLkk ykt¾ Ähkðíkk E÷uõxÙkuLk yLku «kuxkuLkLku ÃkkuíkkLkk ykf»koý{kt yLku fkLk MkðorËþkyu «Mkhu÷k hnu íku {kxu íkuýu sfze hk¾u Au. yufçkeòÚke Mkk{k AuzkLkk fnuðkÞ swr÷ÞMk rMkÍhLku ÃkkuíkkLkku ykËþo økÛÞku níkku. ÷~fhe íkuðk E÷uõxÙkuLk yLku «kuxkuLkLkk rðhkuÄk¼kMkLku s rn÷[k÷ yLku Mk÷knMkq[Lk {kxu íku nh{kLk økku®høk Ãkh þÂõík{kt YÃkktíkrhík fhðkLkwt fk{ LÞqxÙkuLkLkwt nkuÞ Au. ykÄkh hk¾íkku yLku rðËuþku MkkÚkuLkk ÔÞðnkh íku{s õÞkhuf ð¤e çkkÌk Ãkrhçk¤Lke {ËËÚke E÷uõxÙkuLk fu ÞwØfk÷eLk s{oLkeLke yÚkoLkerík {kxu íku nuLkrhf «kuxkuLkLkk ðes¼kh{kt ðÄkhku fu ½xkzku ÚkkÞ yux÷u rn{÷hLku {n¥ð ykÃkíkku. yk çku WÃkhktík íkuýu Ãkh{kýwLkk fË, MðYÃk fu ykfkh{kt QÚk÷ÃkkÚk÷ Ãký rðïÔÞkÃke «[kh {kxu òuMkuV økkuçkuÕMkLku Þ yux÷wt s MkòoÞ Au. {n¥ð ykÃÞwt níkwt. íkkswçkeLke ðkík yu níke fu ºký yu fwËhíkLkku Vuðrhx yktf Au. Mk]rüLkk Mksof, rnx÷hLkk yk ºkýuÞ {nkhÚkeLku yuf{uf MkkÚku MktÞkusf yLku Mktíkw÷f íkhefu rnLËw Ä{o ºký ËuðíkkLke çkku÷ðkLkku Þ MktçktÄ Lk níkku. økku®høk yLku rn{÷hu íkku ÃkrhfÕÃkLkk ykÃku Au, çkúñk-rð»ýw yLku {nuþ. ½Lk yufçkeòLke níÞkLkk Þ fkðíkhkt ½zâkt níkkt íkku ð¤e ykfkhLku ºký Ãkrh{ký Au, ÷tçkkE-Ãknku¤kE yLku økkuçkuÕMkLkwt Ãk¥kwt fkÃkðk {kxu çktLku ½ýe ðkh yuf ÚkELku Ÿ[kE yÚkðk ŸzkE. MkSðLke WíÃkr¥k yLku rðfkMk rnx÷hLku VrhÞkË fhðk Ëkuzâk nkuÞ íku{ Ãký çkLkíkwt {kxu ºký çkkçkíkku yrLkðkÞo Au, s¤-ðkÞw yLku yÂøLk. Ãkhtíkw íku{ Aíkkt Þ yk ºkýLku yufMkh¾wt {n¥ð ykÃkeLku MxÙõ[h yuÂLsrLkÞ®høk Mktíkw÷Lk rnx÷hu Mk¥kkLkk xuçk÷Lku Mk{íkku÷ {kxu ºký yÚkðk íkuLkk økwýktfLku hkÏÞwt níkwt. rnx÷hu suLke ÃkkMkuÚke ykËþo {kLku Au. Mk]rüLkku yk ¢{ yk ÔÞðMÚkk þe¾e níke yu yLku rð¿kkLkLkku yk WÃk¢{ hku{Lkku hksLkeríkLke yk rððíkoLk hksLkeríkLkkuÞ ÃkkÞkLkku rMkØktík økkuXðýLku xÙkÞBðhux íkhefu Äiðík rºkðuËe yku¤¾u Au. Au. çku rðhkuÄe «f]rík Ähkðíke hku{Lk Mkk{úkßÞLkk yLku yux÷e s þÂõíkþk¤e ÔÞÂõíkykuLku Mkk[ðeLku Mk¥kkLkwt Mktíkw÷Lk ò¤ððkLkku ¢{ Mkwðýofk¤{kt hkò ÃkkuíkkLkk ºký þÂõíkþk¤e MkhËkhkuLku hksLkerík{kt Ëhuf Þwøku Ëhuf MÚk¤u òuðk {¤íkku hÌkku yufMkh¾k nkuÆk ykÃkeLku Mktíkw÷Lk ò¤ðíkku níkku íku{s Au. Lk{o Aíkkt frh~{kE Lknuhw yLku fXkuh Aíkkt ÃkkuíkkLke þÂõík ðÄkhíkku níkku. yk økkuXðý xÙkÞBðhux ÔÞðnkhw MkhËkh {nkí{k økktÄeLkk «¼kð nuX¤ MkkÚku íkhefu yku¤¾kíke níke. Mk{úkx ßÞkhu rçkLkyMkhfkhf çkLku íÞkhu ¾he Mk¥kk yk xÙkÞBðhux s Mkt¼k¤íke. fk{ fheLku ËuþLku ykÍkËe MkwÄe Ëkuhe ÷kÔÞk níkk. MkhËkh yLku Lknuhw ðå[u «[tz rðhkuÄk¼kMk níkk. swr÷ÞMk rMkÍh, ÃkkuBÃke yLku ¢uMkMkLke çkLku÷e yu MkhËkh økk{zk{kt WAhu÷k ¾uzqíkLkk Ëefhk níkk yLku xÙkÞBðhuxu yhksf çkLke hnu÷k hku{Lk Mkk{úkßÞ{kt Lknuhw ÄLkkZâ ðfe÷Lkwt VhstË. çktLkuyu fkÞËkLkku ÔÞðMÚkk ykýe níke yLku ÃkkA¤Úke fkuý fuLÿLkku yÇÞkMk rçkúxLk{kt fÞkuo níkku, Ãký MkhËkh hkus çkkh LÞqxÙkuLk yLku fkuý E÷uõxÙkuLk-«kuxkuLk çkLku íkuLke {kE÷ [k÷eLku ¼ýðk síkk yLku Lknuhw {kxu #ø÷uLz{kt nwtMkkíkwtMke{kt ÃkkuBÃke yLku ¢uMkMkLku ÃkhkMík fheLku rMkÍh Lkkufh[kfhLke Vkus Mk{uík yk¾ku çktøk÷ku ¼kzu Mk{úkx çkLke økÞku níkku. Mk{úkx çkLÞk ÃkAe rMkÍhu Ãkkuíku hk¾ðk{kt ykÔÞku níkku. WAuhLkku yk rðhkuÄk¼kMk y÷kÞËe xÙkÞBðhux Q¼e fhe níke. Ãkhtíkw çku s ËkÞfk ÃkAe RríknkMkLkwt ÃkwLkhkðíkoLk ÚkÞwt yLku r÷rÃkzMk, {kfo çktLkuLkk rð[khku{kt Þ Mkðoºk ÃkÚkhkÞu÷ku níkku. økktÄeSLkwt fuLÿrçktËw çktLkuLkk rðhkuÄk¼kMke yuLxLke yLku ykuõxkrðÞLkLke yu xÙkÞBðhuxu fuLÿ ðes¼khLku Mktíkwr÷ík fhíkwt hÌkwt níkwt. Mkw¼k»k[tÿ çkkuÍ çkLkðk ÷kurnÞk¤ Mktøkúk{ ¾u÷e ÷eÄku yLku Auðxu íkhV LknuhwLkku Íqfkð ðæÞku yLku MkhËkhLkwt MÚkkLk ykuõxkrðÞLk ykuøkMxMk rMkÍhLkk rçkhwË MkkÚku Mk{úkx òu¾{kE hÌkwt níkwt íÞkhu MkhËkhu íkku yÂMíkíðLkk støk çkLke økÞku. yk çktLku rðrþü rfMMkk{kt xÙkÞBðhuxLkwt {kxu hksh{ík Auze s ËeÄe. Ãkhtíkw økktÄeSyu Ãký yuf AÈðuþe fuLÿrçktËw níkwt su Mk¥kkLkk Ãkrh½Lke çknkh íku{Lkk yMk÷ ðkrýÞkþkE znkÃký ðzu Mk{kLk hneLku Þ Mk¥kkLkk fuLÿLkwt ykf»koý Q¼wt fhíkwt níkwt. ðes¼kh Ähkðíkk Mkw¼k»k-LknuhwLke Þwrík çkLkíke RríknkMk yLku MkkrníÞ íkuLku ¼ÞkLkf {kunÃkkþ Ähkðíke yxfkðe ËeÄe. ÃkËkÚkoLkk Ãkh{kýw{kt «kuxkuLkLkku ÄLk¼kh h{ýe Âõ÷ÞkuÃkuxÙk íkhefu yku¤¾u Au. Mktíkwr÷ík fhðk E÷uõxÙkuLkLkku Éý¼kh s òuEyu yu yLkw ÃkkLkk Lkt: 4


14-10-2010 Sanskar  

CMYK CMYK sðknh÷k÷ LkunhwLku økk¤ku çkku÷Lkkhkyku {kxu... k hrððkh k 14 LkðuBçkh k h010 yu {kxu ÃkkuíkkLkk ¾kMk «fkhLkk MLkkÞwyku îkhk íku f...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you