Issuu on Google+

16

çkwÄðkh

13 yur«÷ h011

çkwÄðkh

www.sandesh.com

13 yur«÷ h011 ¼khík ÃkkrfMíkkLk ðå[u {u[ {ku nk÷e{kt yLku {u[Lkk çknkLku rzÃ÷ku{Mke [k÷e hne

íÞkhu ÃkkrfMíkkLku yuf Mkkhku rLkýoÞ ÷eÄku. ÃkkrfMíkkLke hk»xÙ«{w¾ ÍhËkheyu ÃkkrfMíkkLkLke su÷{kt òMkqMkeLkk ykhkuÃkMkh Mkò ¼kuøkðe hnu÷k økkuÃkk÷ËkMkLku AkuzðkLkku nwf{ fÞkuo. rLkýoÞLkku íkífk÷ y{÷ Ãký ÚkÞku yLku Mkkík{e yur«÷u økkuÃkk÷ËkMk ðk½k-yxkhe MkhnËuÚke ¼khík{kt «ðu~Þk. 27 ð»ko su÷{kt hnuðwt yux÷u ®sËøkeLkku fuðzku {kuxku rnMMkku økw{kððku yu íkku økkuÃkk÷ËkMk fu LkuÕMkLk {tzu÷k suðk su÷{kt ËkÞfkyku fkZLkkhk s Mk{òðe þfu. ykÃkýu yuf yXðkrzÞwt Ãký

yufktík{kt hnuðkLkwt ykðu íkku ½kt½k ÚkE sEyu Aeyu. rËðMk{kt Ãkkt[-Mkkík ð¾ík Mkku~Þ÷ Lkuxð‹føk MkkExTMkLke {w÷kfkík ÷eÄk ðøkh LkÚke [k÷íkwt. økk{{kt [¬h {khðk Ãkzu, ËkuMíkkuLku {uMkus fhðk Ãkzu, VkuLk Ãkh ÷ktçke ðkíkku [k÷u yLku ykðwt íkku ½ýwt çkÄwt ÚkkÞ íÞkhu 24 f÷kf Ãkqhk ÚkkÞ. økkuÃkk÷ËkMku 27 ð»ko suðzku rðþk¤ fk÷¾tz ÷knkuhLke fkux ÷¾Ãkík su÷{kt hneLku ÃkMkkh fÞkuo Au. yu{Lke ðuËLkk fuðe nþu? Mkw«e{ fkuxuo ÃkkrfMíkkLke «T{w¾Lku ykÃku÷k MktËuþkLku Ãkrhýk{u økkuÃkk÷ËkMk {wõík ÚkE þõÞk Au.økkuÃkk÷ËkMku yux÷u s íkku ¼khík{kt Ãkøk {qfíkktLke MkkÚku ÃkkuíkkLkk ykÃíksLkkuLku {¤eLku ËuþLke ®Lk¼h Mkhfkh Ãkh çk¤kÃkku fkZâku. íku{ýu ÃkkrfMíkkLke Mkhfkh yLku Mkw«e{ fkuxoLkku yk¼kh {kLÞku ßÞkhu LkuíkkykuLke ònuh{kt ÚkE þfu yuðe rþü ¼k»kk{kt xefk fhe. yu ÃkAe s íkuyku økwhwËkMkÃkwh rsÕ÷k{kt ykðu÷k ÃkkuíkkLkk økk{ çkkr{ÞkLk ¾kLk sðk hðkLkk ÚkÞk. 1987{kt Ãktòçk{ktÚke òMkqMkeLkk ykhkuÃkMkh íku{Lke ÄhÃkfz ÚkÞu÷e. çku ð»ko fkÞoðkne [kÕÞk çkkË íku{Lku ykSðLk fuË VxfkhkE. íku{Lkk Ãkh òMkqMkeLkku ykhkuÃk níkku. òMkqMkku MkV¤ òÞ fu rLk»V¤ òÞ íku{Lke ®sËøke íkku økw{Lkk{ s nkuÞ. MkkUÃku÷wt r{þLk MkV¤íkkÃkqðof Ãkkh Ãkkzu íkku fËk[ ÃkkuíkkLkk s Ëuþ{kt íku{ýu AÈðuþu hnuðkLkwt ÚkkÞ. Ãký òu ÃkhËuþ{kt òMkqMke fhíkkt ÃkfzkÞ íkku òMkqMkLkku ÃkkuíkkLkku Ëuþ Ãký íkuLku yku¤¾ðkLke Lkk Ãkkze Ëu. yu

ÃkkrfMíkkLku 27 ð»kuo ¼khíkeÞ òMkqMkLku {wfík fÞko CMYK

CMYK

yÛýk nòhuLkk WÃkðkMk ðå[u økkuÃkk÷ËkMkLku ÃkkrfMíkkLku 27 ð»ko çkkË {wõík fÞko yu Mk{k[kh Úkkuzk MkkEz÷kELk ÚkE økÞk. yuðk íkku fux÷kf økkuÃkk÷ËkMk ÃkkrfMíkkLkLke su÷{kt Mkçkzu Au, Ãký MkhfkhLku yuLke Ãkhðk LkÚke. øk{u íkuðk íkkuÞ ÃkkrfMíkkLke «{w¾ ÍhËkheyu íku{Lku {wõík fÞko. Ãký íku{ýu 27 ð»ko su÷{kt ÃkMkkh fÞkO íkuLkwt þwt? Mkhfkh ÃkkMku Au sðkçk?

Ëuuþ {kxu òMkqMke fhðe yu Ëuþÿkun Au?

s fkLkqLk Au òMkqMke søkíkLkku! Mkhfkh s ßÞkhu òMkqMkLkku nkÚk Ík÷ðkLke Lkk Ãkkze Ëu íÞkhu íkuLku Akuzkððk fkuE «ÞkMk fhðkLkku íkku Mkðk÷ s LkÚke ykðíkku Lku! y÷çk¥k, òMkqMk Au yuðwt Mkkrçkík ÚkkÞ íkku Lku! Ãký ÃkkrfMíkkLkLkk rfMMkk{kt fu fkuE Ãký Ëw~{Lk ËuþLkk rfMMkk{kt òMkqMk økýeLku ÃkhËuþe LkkøkrhfLke ÄhÃkfz fhe ÷uðe {w~fu÷ LkÚke nkuíke. økkuÃkk÷ËkMk Mðefkhu Au fu íkuyku òMkqMke {kxu MkhnË Ãkkh økÞu÷k. Ãký òMkqMke {kxu Lk økÞk nkuÞ yuðkÞ fux÷kÞ Lkkøkrhfku ÃkkrfMíkkLke su÷{kt Au. økkuÃkk÷ËkMkLkk fnuðk «{kýu íÞkt çkeò 30 ¼khíkeÞku yuðk Au, su{Lke Mkò Ãkqhe ÚkE Au Ãký ÃkkrfMíkkLk yu{Lku Akuzíkwt LkÚke. çkeS çkksw ÃkkrfMíkkLk MkkÚku {tºkýkLkk xuçk÷Lkk Y{k÷ Mkh¾k fhðk{kt ÔÞMík hnuíke {Lk{kunLk MkhfkhLku íku{Lke Ãkhðk LkÚke. fËk[ yu 30Lke MktÏÞk ðkìxçkUf {kxu {n¥ðLke Lknª økýkíke nkuÞ yux÷u! ÃkkrfMíkkLkLke su÷{kt ¼khíkLkk fuËe nkuðkLkku {k{÷ku Auf 1971Lkk ÞwØ ð¾íkÚke [kÕÞku ykðu Au. yu fuËeyku Ãkife fux÷k {]íÞw ÃkkBÞk nþu íkuLke fkuELku ¾çkh LkÚke. økkuÃkk÷ËkMkLkk çkÞkLk «{kýu íku{Lke MkkÚku hnu÷k fuËeyku Ãkife fux÷kf íkku økt¼eh heíku çke{kh Au. íku{Lku Akuze Ëuðk {kxu Ãký økkuÃkk÷ËkMku çkLLku ËuþLke MkhfkhLku yÃke÷ fhe Au.

ÃkkrfMíkkLku ¼khíkeÞ Mkw«e{ fkuxoLke yÃke÷ {kLÞ hk¾e økkuÃkk÷ËkMkLku rhnk fhe ËeÄk. Ãký ¼khíkLkk ¼ú»xk[khLkwt Ãkq{zwt XktMke çkuXu÷e MkhfkhLku yu yÃke÷ Mkt¼¤kÞ yuðe þõÞíkk Lk®nðík Au. Ëuþ {kxu fk{ fhíke ð¾íku fkuELku yuðe yÃkuûkk nkuÞ fu Ëuþ íku{Lke Ãkz¾u Au íkku yu ðkík ¾kuxe Mkkrçkík ÚkkÞ Au. økkuÃkk÷ËkMku Ãký Ëuþ {kxu fk{ fÞwO Au. nðu Ëuþ íku{Lkk {kxu þwt fhu yu òuðwt hÌkwt. íkuyku fwtðkhk Au yLku nðu økkuÃkk÷ËkMkLkk LkkLkk ¼kE íku{Lku Ãkhýkððk WíMkwf Au. MkkÚku MkkÚku økkuÃkk÷ËkMk

MkhnË Ãkkh {eLkk økßsh Mkk{u f{kððk {kxu þwt fhðwt yu Mkðk÷ Ãký Q¼ku Au. òufu íku{Lkk LkkLkk ¼kE [hýËkMk VŠLk[hLke ËwfkLk [÷kðu Au yLku íkuyku økkuÃkk÷ËkMkLku Ãký ÃkkuíkkLke ËwfkLk{kt s Mk{kðe ÷uþu yu{ íku{Lkwt fnuðwt Au. Ãký r¢fuxhku {kxu fhkuz YrÃkÞk ðhMkkðíke Mkhfkh økkuÃkk÷ËkMk fu íku{Lkk suðk çkeò f{¼køke ÷zðiÞkykuLku þwt ykÃkþu? økkuÃkk÷ËkMk Aqxe økÞk yu ykLkt˼Þku suðe ðkík Au, Ãký LkÚke Aqxâk yuðk ‘økkuÃkk÷ËkMkku’Lke ¾çkh fkuý ÃkqAþu? ÃkkrfMíkkLk{kt Mkçkze hnu÷k MkkiÚke òýeíkk ¼khíkeÞLkku rfMMkku Mkhçkrsík®MknLkku Au. òMkqMkeLkk ykhkuÃkMkh ÃkfzkÞu÷k MkhçkrsíkLku Akuzkððk {kxu ¼khíku «ÞkMkku fÞko Ãký ÃkkrfMíkkLk {[f ykÃkðk íkiÞkh LkÚke. ÃkkrfMíkkLku íku{Lku VktMkeLke Mkò ònuh fhe Au Ãký VktMke ykÃkíkk

Ãknu÷kt yíÞkhu íkku íku{Lke nk÷ík hkus hkus {hðk suðe Au. økkuÃkk÷ËkMk níkk yu s su÷{kt MkhçkrsíkLku h¾kÞk Au. økkuÃkk÷ËkMk òufu íku{Lku õÞkhuÞ òuE fu {¤e þõÞk LkÚke, fu{ fu ËunkíkËtz ÃkkBÞk nkuÞ yu fuËeyku ÃkkMku sðkLke íku{Lku Aqx LkÚke nkuíke. yu{Lkku rfMMkku ðÄw MktðuËLkþe÷ yux÷k {kxu Au fu íku{Lkk Ëkðk «{kýu þhík[qfÚke Mkhçkrsík®MknLku økwLkuøkkh Xuhððk{kt ykÔÞk Au. 1990{kt ÷knkuh yLku {w÷íkkLk{kt rMkrhÞ÷ çkkuBçk ç÷kMx ÚkÞu÷k. íku{kt MkhçkrsíkLkku nkÚk Au yuðwt Mkkrçkík fhe ÃkkrfMíkkLku íku{Lku VktMkeLkk økkr¤Þk MkwÄe ÃknkU[kzâk Au. Ãký fkuE Lku fkuE fkhýMkh VktMkeyu ÷xfkððkLkwt ÃkkAtw Xu÷kíkwt òÞ Au. ¼khíkLke Ë÷e÷ yuðe Au fu suLku ÃkkrfMíkkLku ykíktfðkËe {kLke røkh^ík{kt hkÏÞk Au yu Mkhçkrsík®Mkn rLkËkuo»k Au. nfefík{kt ç÷kMx fkuE çkeòyu fhkðu÷k, yk Mkhçkrsík®Mkn íkku Mkk{kLÞ ¾uzqík Au. òufu ÃkkrfMíkkLku ykðe çkÄe ðkíkku ¾krhs fhe MkhçkrsíkLke VktMkeLke Mkò ÞÚkkðíkT hk¾e Au. 2008{kt {wõík ÚkÞu÷k ¼khíkeÞ òMkqMk fkÂ~{h ®Mknu íkku 35 ð»ko ÃkkrfMíkkLkLke su÷{kt økwòÞkO Au. fkÂ~{h ®Mkn ÃkfzkÞk íÞkhu íku{Lkk ðk¤ fk¤k níkk, yu Äku¤k ÚkE økÞk íÞkhu Auf íku{Lku ðíkLkLke s{eLk Ãkh Ãkøk {qfðk {éÞku. ÃkkrfMíkkLkLkk fux÷kf {kLkðkrÄfkh [¤ð¤fkheykuLke Mkíkík ®ÃksýLku fkhýu ÃkkrfMíkkLk yk heíku Aqx-Ãkqx ¼khíkeÞ fuËeykuLku {wõík fhíke hnu Au. Ãký {wõík ÚkkÞ Au yu rn{rþ÷kLke xku[{kºk Auu. purti@sandesh.com

1875 Ëhr{ÞkLk ¼khík{kt 19 50Úke Sðíke yuf yk¾e ÃkuZeLku ytøkúuòu

ÃkkuíkkLkk íkkhýnkh suðk ÷køkíkk níkk. yu ÃkuZeyu ÃkkuíkkLkkt MktíkkLkkuLku ytøkúuS rþûký ykÃÞwt yLku yu fkhýu 1975Lke ykMkÃkkMk sL{u÷k rð[khfkuLku MðíktºkíkkLkku yuf Lkðku rð[kh {éÞku. ¢kÂLíkfkhe MktøkXLkku Lk çkLÞkt yLku ytøkúuòu Mkk{u {kuh[k {tzkÞk. 1888{kt rLkð]¥k ytøkúus y{÷Ëkh Ìkw{u yk ytøkúus rðhkuÄe ÷køkýeyku™u ytøkúus íkhVe çkLkkððk {kxu ¼khíkeÞkuLkwt yuf yuðwt MktøkXLk çkLkkÔÞwt su ¼khíkeÞkuLke LkkLke LkkLke {ktøkýeykuLku

fuðe níke Ãknu÷e yðfkþÞkºkk?

****

8-9

Ãkqhe fhðk {kxu ytøkúuòu MkkÚku ðkxk½kx fhu. yu MktMÚkkLkwt Lkk{ hkÏÞwt EÂLzÞLk LkuþLk÷ ÞwrLkÞLk. yu MktMÚkk çkesu ð»kuo EÂLzÞLk LkuþLk÷ fkUøkúuMk çkLke. {wtçkE{kt yu s «fkhLkk ykþÞ MkkÚku þtfhMkuLk, ËkËk¼kE LkðhkuS yLku {tz÷ef suðk r{rnh WãkuøkÃkríkykuyu çkkuBçku yuMkkurMkyuþLk Lkk{Lke MktMÚkk çkLkkðe níke. ËkËk¼kEyu yuf ¼k»ký{kt fÌkwt níkwt fu ykÃkýu MkhfkhLku fnuðwt òuEyu fu ykÃkýu

yu{Lku ðVkËkh Aeyu yLku ytøkúus hksLkk VkÞËkyku {kxu yLkwøkúne Aeyu. 1900Lke þYykík MkwÄe ytøkúuòuLku ðVkËkh yuðe fkUøkúuMk MkrníkLke yk MktMÚkkykuLku MðkíktºÞLke ðkík s nkMÞkMÃkË ÷køkíke níke. Ëk{kuËh, ¼qíkk çkk÷f]»ý yLku ðkMkwËuð yu ºký [kVufh çktÄwykuLku 1868{kt VktMke {¤e íÞkhu y{Lku ©Økts÷e ykÃkLkkhk ¼khík{kt çknw ykuAk níkk.

íkÚÞkuLke ykhÃkkh

Ëuþe xe{Lku òuEyu Au ÃkhËuþe fku[

10

ÃkhËuþe Lkkøkrhf MkkÚku hrsMxzo {uhus fhíkkt Ãknu÷kt þwt æÞkLk{kt hk¾þku?

13

1890{kt çkk¤øktøkkÄh rx¤f fkUøkúuMk{kt òuzkÞk yLku Ãknu÷e [kh fkUøkúuMk{kt MðkíktºÞLke ðkík fkuEfu fhe, Ãkhtíkw yu{Lkk Mk{fk÷eLkku{kt rçkrÃkLk[tÿ Ãkk÷ yLku ÷k÷k ÷ksÃkíkhkÞ yu{Lkk suðk rð[khku Ähkðíkk níkk. VehkuÍþkn {nuíkk yLku økkuÃkk÷f]»ý økku¾÷u {æÞ{køkeo níkk. 1900Lke þYykíkLkkt ð»kkuo{kt ytøkúuòuyu çktøkk¤Lkk ¼køk÷k fÞko yLku yk¾k ¼khík{kt ¢kÂLíkfkheyku òøk]ík ÚkE økÞk. ykuhrçkLËku ½ku»k, çkkrhLÿ ½ku»k, síkeLÿ {w¾So, yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 2 Ãkh

þk†eÞ MktøkeíkLkk íkkh íkqxe hÌkkt Au?

15


íkÚÞkuLke ykhÃkkh

CMYK

ÃkkLkk Lktçkh 1Lkwt [k÷w ¾wËehk{ çkkuMk, rLkr¾÷htsLk økwnhkÞ, ºÞi÷kuõÞLkkÚk [¢ðŠík ðøkuhu çkktø÷k ¢kÂLíkfkheykuyu yktËku÷Lkku þY fÞkO. yk rðÃ÷ðe yktËku÷LkkuLku Lkiríkf xufku ykÃÞku fkUøkúuMkLkk snk÷ sqÚku. ÷øk¼øk yk s Mk{Þ{kt {kunLkËkMk fh{[tË økktÄe Ërûký ykro£fk{kt htøk¼uË rðhwØ ÷zík [÷kðíkk níkk. {kuíke÷k÷ Lknuhw y÷knkçkkË{kt yLku {n{Ëy÷e rsLLkkn íkÚkk rðê÷¼kE Ãkxu÷ {wtçkE{kt ðfe÷kík fhíkk níkk. ¼økík®Mkn, [tÿþu¾h ykÍkË, Mkw¾Ëuð ÚkkÃkh, {L{ÚkLkkÚk økwÃíkk suðk ¼rð»ÞLkk ¢kÂLíkfkheyku yLku sðknh÷k÷, f]Ãk÷kLke, hk{ {Lkkunh ÷kurnÞk, Mkw¼k»k[tÿ çkkuÍ, MkhkursLke LkkÞzw ðøkuhu yLkuf ¼rð»ÞLkk økktÄeðkËe Lkuíkkyku nsw sLBÞk níkk yÚkðk çkkÕÞfk÷{kt níkk. ytøkúuòuyu «kËurþf MðíktºÞ ¼khíkLku ykÃÞwt níkwt yLku yuðe «kËurþf MkhfkhkuLke [qtxýeyku Ãký Úkíke níke. rðê÷¼kE Ãkxu÷, {kuíke÷k÷ Lkunhw, økkuÃkk÷ f]»ý økku¾÷u ðøkuhuyu «ktríkf Mkhfkhku{kt ¼køk ÷ELku MÚkkrLkf heíku ¼khíkLke ÃkrhÂMÚkrík MkwÄkhðkLke íkhVuý fhíkk níkk. 1915{kt {nkí{k økktÄeS Ërûký ykr£fkÚke ¼khík ykÔÞk. Mkki Ãknu÷kt økkuÃkk÷f]»ý økku¾÷uÚke økktÄeS «¼krðík ÚkÞk. ykøkhfh yLku økku¾÷u Mk{ksMkwÄkhýkLke íkhVuý{kt níkk. økku¾÷uLkku íkfo yuðku níkku fu rx¤f fnu Au yuðwt MðkíktºÞ íkku s {¤u òu yk¾k Mk{ks{kt MðíktºÞ Mktøkúk{Lke ykøk òøku. økktÄeSLkku {kLkrMkf Íwfkð Mk{ks MkwÄkhýk íkhV rðþu»k níkku s Ãký yu yk»koÿük Ãký níkk. yu{Lku yu Mk{òÞwt fu yktrþf hksfeÞ MðkíktºÞ {kxuLke ÷zík Ãký sYhe Au. 1914{kt «Úk{ rðïÞwØ þY ÚkÞwt. fkUøkúuMkLkk {ðk¤ Lkuíkkyku ¼khíkeÞ Lkkøkrhfku MkiLÞ{kt ¼híke ÚkkÞ yu ðkíkLku xufku ykÃkíkk níkk. ¾kMk fheLku økktÄeSyu ðkRMkhkuÞLku ð[Lk ykÃÞwt níkwt fu òíku MkirLkfkuLke ¼híke fhðkLkk fk{{kt òuzkþu. yuf íkhV ¾uzk yLku [tÃkkhÛÞ{kt MkíÞkøkúne y®nMkf yktËku÷Lkku Úkíkkt níkkt yLku çkeS íkhV rðïÞwØ{kt MkhfkhLku Ãkûku hneLku ¼khíkeÞ MkirLkfku ÷zíkk níkk. 1918{kt rðïÞwØ Ãkqhwt ÚkÞwt. sÂMxMk hku÷uxLke fr{xe çkLke. ÞwØ Ëhr{ÞkLk su rzVuLMk ykuV EÂLzÞk huøÞw÷uþLMk yuõx ÃkkMk fheLku fkÞËkykuLku fzf fÞko níkk yuLku yrLkÞíkfk÷ MkwÄe sÂMxMk hku÷uxu fkÞ{ fÞko. Ëuþ¼h{kt ¢kÂLíkfkheyku LkkLkkt{kuxkt fnuðkíkkt ykíktfðkËe f]íÞku fhíkk níkk. 1912{kt hkMkrçknkhe çkkuþu ðkRMkhkuÞ Ãkh çkkuBçk VUfðkLke ÞkusLkk fhe níke. 1916{kt økËh fkuÂLMÃkhMke{kt Ãký hkMkrçknkhe çkkuþLke Mktzkuðýe níke. yk økËh fkðíkhwt yÚkðk çkeò þçËku{kt ¼khík - s{oLke MknÞkuøkLkwt fkðíkhwt ¾wÕ÷wt ÚkE økÞwt íÞkhu ytøkúus Mkhfkh zhe økE. yk¾hu hkMkrçknkhe çkkuþ òÃkkLk ¼køke økÞk Ãký ytøkúuòuLkk nkÚku ÃkfzkÞk Lknª. yu WÃkhktík Vuçkúwykhe BÞwrxLke Ã÷kLk çkLÞku yLku ¾wÕ÷ku Ãkze økÞku. yuLLke ÷khMkLk Ã÷kLk Ãký ÃkfzkE økÞku. r{þLk xq fkçkw÷ Lkk{Lke ÞkusLkk nuX¤ yV½kLke ÷zðiÞkykuLku rËÕne Ãkh [ZkE fhkððkLke ÞkusLkk níke Ãký yu ÞwØ Lkkfkr{Þkçk

çkwÄðkh

çkwÄðkh

13 yur«÷ h011 hÌkwt. yuLLke ÷khMkLk Ã÷kLk {kxu ÷knkuh{kt yLku y{urhfk{kt yu{ çktLku MÚk¤u fuMk ÚkÞk. yk çkÄkt rðÃ÷ðe fkhLkk{ktykuLku fkhýu rðïÞwØ ÃkAe ytøkúus MkhfkhLkku {qz ¾kxku níkku. ¼khíkeÞkuyu ÞwØfk÷eLk fkÞËkyku yLku 1857 ÃkAe {qfðk{kt ykðu÷e nrÚkÞkhçktÄe WXkðe ÷uðkLke {ktøkýe fhe Ãký sÂMxMk hku÷uxLke fr{xeyu yu {ktøkýeykuLku VUfe ËeÄe. fr{xeLkk [uh{uLk íkhefu sÂMxMk hku÷uxLke rLk{ýqf s yu fkhýu fhðk{kt ykðe níke fu ¼qíkfk¤{kt yuýu ¼khíkeÞku rðhwØLkwt ð÷ý yLkuf ðkh Ëu¾kzâwt níkwt. ¼khík{kt òuhËkh rðhkuÄ ÚkÞk. økktÄeSyu fkUøkúuMkLkk {kæÞ{Úke yMknfkhLke [¤ð¤ þY fhe. Ëuþ¼h{kt y®nMkf ÷zík [k÷e yLku LkkLke {kuxe Mk¼kyku yk hku÷ux yuõxLkku rðhkuÄ fhðk {kxu ¼hðk{kt ykðe. yuLLke ÷khMkLk Ã÷kLk {kxuLkku fuMk Úkkuzu Ëqh ÷knkuh{kt [k÷íkku níkku suLkk Mk{k[kh hkus ¼khíkeÞku yLku ¼khík{kt hnuíkk ytøkúus yVMkhku ðkt[íkk Mkkt¼¤íkk níkk yu WÃkhktík ytøkúuòu Lku yV½kLkeyku ðå[uLkwt ÞwØ þY ÚkE økÞwt níkwt. hrþÞk{kt ÷kurnÞk¤ ¢kÂLík ðzu çkkuÕþurðf Mkhfkh nsw 1917{kt çkLke níke yLku yuLkkÚke ¼khíkeÞku «¼krðík níkk. yu yk¾e ¢kÂLíkLkwt ¾k÷eÃkýwt Mk{òíkk ÷kufkuLku çkeòt rMk¥kuh ð»ko ðeíkðkLkkt níkkt. yk ðt[kÞ Au yu rËðMku, çkkýw ðhMk Ãknu÷kt y{]íkMkhLkk yuf {uËkLk Lkk{u sr÷Þktðk÷k çkkøk{kt yu MðkíktºÞ ÷zíkLku ytíkøkíko yuf støke Mk¼k {¤e. Mk{Þ níkku çkÃkkuhLkk [khÚke Ãkkt[ ðkøÞkLkku. ÷øk¼øk Ãkkt[ nòh sux÷kt Ãkwhw»k, †e yLku Úkkuzkt yktøkr¤Þu [k÷íkkt çkk¤fku Ãký ¼uøkkt ÚkÞkt níkkt. rËðMk çkiMkk¾eLkku níkku yLku þe¾ †e-Ãkwhw»kku ¾k÷Mkk ÃktíkLkk sL{rËLkLke Wsðýe Ãký fhíkkt níkkt. çkkøk yux÷u ¾hu¾h çkøke[ku Lknª. çkkøk yu [kh rËþkyuÚke ½uhkÞu÷wt ¾wÕ÷wt {uËkLk su{kt ÷øLkku yLku çkeS Wsðýeyku ÚkE þfu. WsðýeykuLkk WÃkÞkuøk {kxuLkwt Ãkkýe {¤e hnu yuðk fqðkyku Ãký sr÷Þktðk÷k çkkøk{kt níkk. yk {uËkLk{kt ykððk sðk {kxu Úkkuze LkkLkfze øk÷eyku níke su ykMkÃkkMkLkkt çku {fkLkkuLku fkhýu çkLke níke. yu{ktLke yuf s øk÷eLkku ÷ku¾tzLkku Ëhðkòu Mk¼k {kxu ¾ku÷ðk{kt ykÔÞku níkku. çkeò Ëhðkò nt{uþktLke {kVf çktÄ níkk. ytøkúus ykŠ{Lkku rçkúøkurzÞh sLkh÷ hursLkkÕz zkÞh yu Mk{Þu y{]íkMkh Akðýe{kt EL[kso níkku. yu ÃkktMkX økwh¾k MkirLkfku yLku Ãk[eMk çk÷w[e MkirLkfku MkkÚku yk Mk¼k rð¾uhe Lkk¾ðk ykÔÞku. yuýu MkkÚku çku LkkLke xUf Ãký hk¾e níke Ãký yu Mkktfzk Ëhðkò{kt ½qMke Lk þfe. zkÞhu Mk¼kLku rð¾uhkE sðkLkku ykËuþ ykÃÞku fu Lknª yu fkuE òýíkwt LkÚke. yuýu ÃkkuíkkLkk MkirLkfkuLku þq®xøkLkku ykËuþ ykÃÞku. Lkuðwt{ktÚke Ãk[kMk MkirLkfkuLkk nkÚk{kt hkEVÕMk níke. çkÄk ÃkkMku {¤eLku 1650 økku¤eyku níke. yu çkÄe økku¤eyku Ãkqhe Lk ÚkE íÞkt MkwÄe VkÞ®høk [k÷w hÌkwt. zkÞhu ÃkkA¤Úke ELfðkÞhe Ëhr{ÞkLk fÌkwt fu {khe ÃkkMku økku¤eyku ¾qxe Ãkze yu ðkíkLkku {Lku yVMkkuMk Au. yu rËðMku fux÷e ÷kþku Ãkze yuLkku fkuE Mktíkku»kfkhf yktfzku fkuE rËðMk Lk {¤e þõÞku. fux÷ktf økku¤eÚke ðehøkrík ÃkkBÞk. fux÷ktf çk[ðk {kxu fqðk{kt fqãk yLku zqçke {Þko. fux÷ktf ¼køkËkuz{kt çkeòLkk Ãkøkík¤u f[zkE økÞk. ytøkúuòuyu yk ½xLkkLkk ºký {rnLkk ÃkAe ÷kufkuLku rðLktíke fhe fu ÃkkuíkkLkk Ãkrhðkh{ktÚke fkuE yk ½xLkk{kt {]íÞw ÃkkBÞwt nkuÞ íkku ykøk¤ ykðu. Ãký ÃktòçkLke ðeh «ò{ktÚke fkuE ykøk¤ Lk ykÔÞwt.

www.sandesh.com

ytøkúus Mkhfkhu Mk¥kkðkh yktfzku ònuh fÞkuo ÷øk¼øk Mkðk ºkýMkkuLkku. Ãký {kºk fqðk{kt zqçku÷kLke MktÏÞk s yuf Mkku Lku ðeMkLke níke. þnuh{kt f^Þwo nkuðkLku fkhýu ½kÞ÷kuLku ¾Mkuze Lk þfkÞk yLku yu fkhýu yLkuf ÷kufku Sðe þfík Ãký {]íÞ ÃkkBÞk. 1600 sux÷e økku¤eykuÚke {kºk çkMMkku ÔÞÂõík {he nkuÞ yu Mkt¼ð LkÚke. rçkLkMk¥kkðkh yktfzku Au ÷øk¼øk 1200Úke 1500 {]íÞw. zkÞh WÃkh ELfðkÞhe çkuXe Ãký ytíku zkÞhLku {kºk rLkð]r¥kLke Mkò ÚkE. yuýu yVMkkuMk íkku ÔÞõík Lk s fÞkuo Ãký çkesu rËðMku y{]íkMkh{kt MðÞt¼w çktÄ hÌkku íÞkhu ònuh{kt MktçkkuÄLk fÞwO fu {khu {kxu £kLMkLkwt ÞwØ nkuÞ fu y{]íkMkh nkuÞ, çktLku Mkh¾wt Au. nwt MkirLkf Awt y™u {kºk hkRV÷Úke ðkík fheþ 13 yur«÷ 1919Lku rËðMku sr÷Þktðk÷k çkkøk{kt su ¼e»ký níÞkfktz ÚkÞku yuLkkt fkhýku ykøk¤Lkkt Ãkå[eMk ºkeMk ð»kkuoLke ¢kÂLíkfkhe fk{økehe{kt níkk. Ãknu÷k rðïÞwØ{kt Ãký níkkt yLku rçkúxLkLke hksfeÞ ÃkrhÂMÚkrík{kt Ãký níkk. Ëw:¾Ë Au fu sr÷Þktðk÷k níÞkfktzLkku ¾kMk fkuE hksfeÞ «¼kð ¼khíkLke MðíktºkíkkLke ÷zkE WÃkh Lk Ãkzâku. Ãkzâku íkku fËk[ yux÷ku s fu çkeò rðïÞwØ ð¾íku {nkí{k økktÄeS yLku fkUøkúuMku ytøkúuòuLku ¼khíkeÞ MkirLkfkuLke ¼híke fhðk{kt MknkÞ Lk fhe. yk níÞkfktzÚke Ëuþ{kt Úkkuzk rËðMkku nknkfkh ÚkÞku ¾hku Ãký yuLkwt ðuh ðk¤ðkLkku «ÞkMk {wêe¼h ¢kÂLíkfkheykuLku Akuze fkuEyu Lk fÞkuo. zkÞhLku ÃkqAðk{kt ykÔÞwt níkwt fu yk ½xLkk {kxu ykÃk ¼khíkLke «òLke {kVe {ktøkku Aku? íÞkhu yuýu Lkk Ãkkze níke. 1997{kt hkýe yur÷ÍkçkuÚk ¼khík ykðe íÞkhu sr÷Þktðk÷k níÞkfktz {kxu yuýu {kVe {ktøkðe òuEyu yuðe {køkýe ÚkE níke. hkýeyu Ëw:¾ ÔÞõík fÞwO Ãký {kVe Lk {ktøke. sr÷Þktðk÷k níÞkfktz {kºk ¼khíkeÞku {kxu ÓËÞLkku ½k LkÚke, {kÚkkLke fk¤e xe÷e Ãký Au. fkhý fËk[ ykÃkýu ¢kÂLíkfkheyku MkkÚku [k÷ðkLke ®n{ík LkÚke Ëu¾kze þõÞk. mihirbhuta2@gmail.com

ÃkkÞkLke ðkík ÃkkLkk Lktçkh 15Lkwt [k÷w ÃkkùkíÞ rþü Mktøkeík (ðuMxLko õ÷krMkf÷ BÞwrÍf) nsw Ãký Ãknu÷ktLkk sux÷wt s ÷kufr«Þ Au íkuLkwt yk yuf {n¥ðLkwt fkhý Au. ÷kufr«Þ MktøkeíkLkk {wÏÞ «ðkn{kt Lk nkuðk Aíkkt ÞwhkuÃk, y{urhfk yLku yLÞºk yuVyu{ hurzÞkuLke fux÷ef [uLk÷ku Võík yk s Mktøkeík ÃkehMkíke níke yLku íkuÚke íkuLke ÷kufr«Þíkk ÞÚkkðíkT hne þfe níke ßÞkhu ykÃkýk Ëuþ{kt yuf s hurzÞku yLku {kuzu {kuzuÚke þY ÚkÞu÷e xur÷rðÍLkLke yuf s [uLk÷ Ãkh çknwÄk rVÕ{Mktøkeík s ÃkehMkðk{kt ykðíkwt níkwt yLku íkuÚke Äe{u Äe{u yk Mktøkeík{kt ÷kufkuLkku hMk ykuAku Úkíkku økÞku níkku. yíÞkhu xur÷rðÍLk {LkkuhtsLkLkwt {wÏÞ {kæÞ{ Au, Ãkhtíkw íku «ÄkLkÃkýu á~ÞLkwt {kæÞ{ Au nðu Auf 1935Úke 1980 MkwÄeLkk {nkLk f÷kfkhku níkk íku{Lkwt Mktøkeík ©kÔÞ {kæÞ{ku{kt WÃk÷çÄ Au, Ãkhtíkw xur÷rðÍLk îkhk íku{Lku ÷kufku MkwÄe ÃknkU[kze þfkÞ íku{ LkÚke, fkhý fu íku{kt fkuE á~Þku çkíkkððk{kt ykðu íkku Ãký íku hMk«Ë çkLke þfíkwt LkÚke. Mk{økú ÂMÚkríkLku ÷ûk{kt ÷uíkkt WÃkh sýkðu÷e Mk{MÞkyku rðþu þk†eÞ MktøkeíkLkk f÷kfkhku yLku f÷kÃkkh¾w hrMkfku Ÿzku rð[kh fheLku íku{Lkkt Mk{kÄkLk þkuÄu íkku s yk ‘rËÔÞ’ økýkíkwt Mktøkeík VheÚke ÃkkuíkkLke ‘rËÔÞíkk’ «kÃík fhe þfu íku{ Au. smt2@rediffmail.com

ÞþøkkÚkk ÃkkLkk Lktçkh 9Lkwt [k÷w økqøk÷ yÚkoLke {ËËÚke ykÃkýk ½hLke yøkkMke Ãkh Mkqfðu÷k ÃkkÃkz Ãký òuE þfkÞ Au. Ãký yk yu ÞwøkLke ðkík Au ßÞkhu ykfkþ{ktÚke Ãk]Úðe fuðe ÷køku yu òuðk y{urhfkLkk «{w¾u Ãký ÷kELk{kt Q¼ðwt Ãkzíkwt níkwt. Ãkhík ykðu÷k nehkuLkwt Xuh Xuh MkL{kLk ÞkuòE hÌkwt níkwt. {kuMfku{kt ÞkuòÞu÷k Mkhfkhe MkL{kLk Mk{khkun ð¾íku {kuMfkuLke øk÷eyku hrþÞLkkuÚke Q{xe Ãkze. çkwf Mxkuh{kt íkuLke ykí{fÚkkLkk ÚkÃÃkk ÷køke økÞk níkk. MkL{kLk{kt hrþÞkLkk ík{k{ yøkúýeyku økkøkkheLk MkkÚku nkÚk r{÷kððk ÷kELkçktÄ Q¼k níkk. yu WÃkhktík 20 íkkuÃkkuLke Mk÷k{e íkku ¾he s. íÞkhu s hrþÞLk ðzk«ÄkLk rLkrfíkk ¾úw©kuðu íkuLke Mkh¾k{ýe fku÷tçkMk MkkÚku fheLku nehku ykuV Ä MkkurðÞuík ÞwrLkÞLkLkk r¾íkkçkLke ònuhkík Ãký fhe ËeÄe. Vhe yuf ð¾ík çkeò Lktçkhu hnu÷k y{urhfkyu Ãký yr¼LktËLk ykÃÞkt yLku yufkË {rnLkk ÃkAe yðfkþÞkºke yu÷Lk þuVzoLku yðfkþ{kt {kuf÷e íÞkt ÃkkuíkkLke nkshe Ãkwhkðe. Úkkuzk ð»ko ykhk{ fhe økkøkkheLk Vhe MÃkuMk «kuøkúk{{kt Mkr¢Þ ÚkÞk yLku WœÞLk íkkr÷{ þY fhe ËeÄe. 1968Lke 27{e {k[uo yuðk s yuf íkk÷e{Mkºk ð¾íku íku{Lkwt r{øk-15 (11 ð»ko Ãknu÷k økkøkkrhLku ÃkkuíkkLke íkkr÷{ Ãký ykðk s r{øk rð{kLk ðzu [k÷w fhu÷e). íkqxe Ãkzâwt yLku MkkÚke ÃkkR÷x MkkÚku íku{Lkwt {kuík ÚkÞwt. íÞkhu íku{Lke ô{h níke 34 ð»ko! 108 r{rLkx {kxu ytíkheûk{kt sLkkhLku Eïhu fkÞ{ {kxu íÞkt s çkku÷kðe ÷eÄku. lalitgajjer@gmail.com

ÞtrøkMíkkLk ÃkkLkk Lktçkh 12Lkwt [k÷w Ëhuf xe{Lke ¼u¤Ãkqhe{kt Lk íkku fkuý fE xe{{kt Au yu ÞkË hnu Au y™u Lkk íkku fkuE Ëuþ¼ÂõíkLke ¼kðLkk ykðu Au. WÃkhÚke yLkwþk yLku hkuþLke [kuÃkhk suðe {kuzÕMkLke õ÷eðus yLku ÚkkE òuE òuELku nðu ykt¾ku Ãký ftxk¤eLku çkq{ Ãkkze QXu Au. EÂLzÞLk ykEz÷Lkk [ktøk yLku ðesu ykÞw»Þ{kLk f{uLxhe fhu yu Ërhÿíkk s fnuðkÞ! yuf ðkhMkkLke ¼ux : rË÷{ktÚke çkMk yuf s yðks Lkef¤u Au fu ßÞkhu y{u y{khk ðze÷kuLke søÞkyu ykðeþwt íÞkhu y{u Ãký y{khk MktíkkLkkuLku økðo¼uh fne þfeþwt. y{u yk 28 ð»ko ÃkAe Síku÷k ðÕzofÃk SíkðkLkk Mkkûke çkLku÷k, WL{kË{kt ykðe fkfzk Vw÷kðeLku Ãkkzu÷e yufuf [eMk yLku Ëuþ¼ÂõíkLke ¼kðLkk y{Lku ÞkË hnuþu. {u[ Ãknu÷kt hk»xÙøkeík ðkøkíkwt íkku y{Lku yurzÙLkk÷eLk hþ Ve÷ Úkíkwt! y{u Ãký ðkíkÚke çkku÷íkk rËÞk ½w{k fu! øk{íke MðexnkxoLkk økÞk ÃkAe su ¾k÷eÃkku yLkw¼ðkÞ yuðwt s y{Lku ðÕzofÃk Ãkíke økÞk ÃkAe rV÷ ÚkkÞ Au. ¾hu¾h {tÍe÷ fhíkkt MkVhLkku ykLktË yLkuhku níkku!

ÃkkEz ÃkkEÃkh

"Let me tell you something my friend. Hope is a dangerous thing. Hope can drive a man insane." - õ÷krMkf yLku xkE{÷uMk rVÕ{ ‘Ä

þkuþktf rhzBÃkþLk’Lkku MktðkË.

bhaween.smarty @gmail.com

13 yur«÷ h011

www.sandesh.com

AuÕ÷kt 31 ð»koÚke Þkuòíkk y {ËkðkË{kt þk†eÞ MktøkeíkLkk 13 rËðMkLkk

Mk{khkun{kt «ðuþLkk ÃkkMk {u¤ððk su ÃkzkÃkze ÚkkÞ Au íku òuELku Mkk{kLÞ Mktòuøkku{kt yuðe s AkÃk Q¼e ÚkkÞ fu ËwrLkÞk¼hLkk MktøkeíkLkk çkÄk s «fkh{kt íkÆLk yLkLÞ yLku ErLÿÞkuLku W~fuhðkLku çkË÷u íku{Lku þktík fhíkk yk MktøkeíkLke ÷kufr«Þíkk rËðMku rËðMku ðÄe hne Au. ¼khík¼h{kt ykðk çkeò Ãký yLkuf «ríkrcík Mk{khkun ÞkuòÞ Au (òu fu ykx÷k ÷ktçkk Lknª, ðÄw{kt ðÄw ºký fu [kh rËðMkLkk) yLku íku{kt Ãký ©kuíkkykuLke MktÏÞk{kt ¾kMMkku ðÄkhku ÚkE hÌkku Au íku{ LkkUÄkÞwt Au yLku yk{ Aíkkt, sqs yÃkðkËkuLku çkkË fhíkkt þk†eÞ

ÃkkÞkLke ðkík Mkwfw{kh yu{. rºkðuËe MktøkeíkLkk nÞkík f÷kfkhku yLku íkuLke òýfkhe Ähkðíkk ©kuíkkyku ½ýkt Mk{ÞÚke yuðe VrhÞkË fhe hÌkkt Au fu yk MktøkeíkLkwt Míkh rËðMku rËðMku Lke[wt sE hÌkwt Au. Ãknu÷ktLkk Mk{Þ{kt yux÷u fu yksÚke Võík 20-25 ð»ko Ãknu÷kt su MktÏÞk{kt WÃkhkWÃkhe Wå[ «rík¼k Ähkðíkk yLku rMkØnMík f÷kfkhku yk ûkuºk{kt ykðíkk níkk íkuðk nðu ykðíkk LkÚke. yÚkðk {kLk hk¾íkk níkk íku yksLkk f÷kfkhku fhíkk LkÚke yÚkðk f÷kfkhkuLku nðu yk MktøkeíkLke ykhkÄLkk fhðkLku çkË÷u íku{ktÚke feŠík yLku f÷Ëkh «kÃík fhðk{kt s ðÄkhu hMk Au. yÚkðk yk f÷kLkkt Wå[ rþ¾hku Mkh fhðkLkk «ÞkMkku f÷k ÃkehMku Au ðøkuhu ðøkuhu. ÃkeZ f÷kfkhku yLku ©kuíkkykuLke yk VrhÞkËku nfefík{kt Mkk[e Au. çkeS çkÄe s f÷kykuLke su{ yk f÷k Ãký yuf yuðk Mkt¢kríkfk¤{ktÚke ÃkMkkh ÚkE hne Au su{kt íku íkuLkk {q¤ yLku ykËþo MðYÃk{kt xfe hnuþu fu fu{ íku yuf þtfkLkku rð»kÞ çkLke økÞku Au. ykðe ÂMÚkrík WÃkÂMÚkík ÚkE Au íkuLkkt yLkuf fkhýku Au. yuf íkku yøkkWLke økwhw rþ»Þ ÃkhtÃkhkLkku ÚkE økÞu÷ku yÚkðk ÚkE hnu÷ku ÷kuÃk. Auf 35-40 ð»ko Ãknu÷kt MkwÄe yk ÃkhtÃkhk [k÷w hne níke su{kt økwhw ÃkkuíkkLkk rþ»ÞLku ÃkkuíkkLke MkkÚku s hk¾eLku Mkíkík íkuLkwt yæÞÞLk fhíkk yLku íku{Lkwt fk{ Võík íkuLku f÷k þe¾ððkLkwt Lknª Ãkhtíkw f÷kLke Mk{s îkhk íkuLkk Mk{økú ÔÞÂõíkíðLku ½zðkLkwt hnuíkwt. íkksuíkh{kt yðMkkLk Ãkk{u÷k Ãktrzík ¼e{MkuLk òuþe yLku WMíkkË y÷e yfçkh¾kt fu Ãktrzík hrðþtfh yLku Ãktrzík sMkhks fu Ãktrzík nrh«MkkË [kuhrMkÞk suðk yíÞkhu nÞkík Ãký ðÞkuð]Ø çkLke [qfu÷k f÷kfkhku yk ÃkhtÃkhk{ktÚke sLBÞk níkk. íku{ýu Ãkkuíku Ãký yk ÃkhtÃkhk ykøk¤ ÄÃkkðeLku yLkuf «ríkrcík yLku rMkØnMík f÷kfkhkuLku íkiÞkh fÞko níkk. Ãkhtíkw hkuf yuLz hku÷, ÃkkuÃk, rzMfku ðøkuhu suðk ÃkùkíÞ MktøkeíkLkk «fkhkuLke rVÕ{Mktøkeík Ãkh ÚkÞu÷e yMkh, xur÷rðÍLkLkk ykøk{Lk ÃkAe {LkkuhtsLkLkk {wÏÞ {kæÞ{ íkhefu íkuLkk «Mkkh, yíÞtík ÍzÃke çkLke økÞu÷e Mkk{kLÞ {kýMkLke SðLkþi÷e ðøkuhu suðkt yLkuf fkhýMkh yk ÃkhtÃkhk ÷wÃík Úkíke økE yLku nðu íkku íku ÷øk¼øk Lkü«kÞ: çkLke økE Au yLku íku

15

þk†eÞ MktøkeíkLkk íkkh íkqxe hÌkkt Au? þk†eÞ MktøkeíkLke økwýð¥kk{kt ÚkÞu÷k ÃkíkLkLkwt yuf {n¥ðLkwt fkhý Au. yk s fkhýu çkeS yuf yrLkåALkeÞ ½xLkk Ãký çkLke Au yLku íku yu fu þk†eÞ Mktøkeík{kt Ãknu÷ktLke su{ økkÞLk yLku ðkËLkLke Lkðe Lkðe þi÷eyku (suLku yk MktøkeíkLke ¼k»kk{kt ½hkLkk fnuðkÞ Au) nðu ¾uzkíke LkÚke. nfefík{kt þk†eÞ økkÞLkLkk ûkuºku ÃkkuíkkLke ykøkðe þi÷e ½zLkkh y™u íkuLku ÷kufr«Þ çkLkkðLkkh AuÕ÷k f÷kfkh WMíkkË y{eh ¾kLk níkk suyku Auf 1974{kt yðMkkLk ÃkkBÞk níkk. íku{ýu rðfMkkðu÷ þi÷e su ELËkih yÚkðk y{eh¾kLke ½hkLkk íkhefu «ÏÞkík Au. íkuLkk ÃkAe ykx÷kt ð»kkuo{kt økkÞLkLke fkuE Lkðe þi÷eLkku rðfkMk ÚkÞku LkÚke. yk s heíku þk†eÞ ðkËLk{kt ÃkkuíkkLke ykøkðe þi÷e hsq fhLkkh AuÕ÷k f÷kfkh rMkíkkhðkËf Ãktrzík rLkr¾÷ çkuLkhS níkk. íku{Lkk yLku Ãktrzík hrðþtfhLkk økwhw íkku yuf s níkk. (WMíkkË yÕ÷kWÆeLk¾kt) Ãkhtíkw íku{ Aíkkt Ãktrzík çkuLkhSyu íku{Lkk Mk{ÞLkk çku rËøøks rMkíkkhðkËfku Ãktrzík hrðþtfh yLku WMíkkË rð÷kÞík¾kt fhíkkt íkÆLk y÷øk «fkhLke þi÷e rðfMkkðeLku rMkíkkhðkËLkLkk ûkuºku yk çku {nkLk f÷kfkhkuLke nhku¤{kt s ÃkkuíkkLkwt MÚkkLk rLkrùík fÞwO níkwt. y÷çk¥k, yksu Ãktrzík hrðþtfh y™u WMíkkË rð÷kÞík¾ktLkk rþ»ÞkuLke MktÏÞk ½ýe {kuxe Au ßÞkhu Ãktrzík çkuLkhSLkk rþ»Þku çknw ykuAe MktÏÞkLkk Au yLku íkuLkwt fkhý yu Au fu íkuyku Võík 56 ð»koLke LkkLke ðÞu yðMkkLk ÃkkBÞk níkk. çkeòt ðkãku{kt þhýkE fu MkhkuË suðkt þk†eÞ MktøkeíkLkkt çkeòt ðkãku{kt Ãký ykðe Lkðe þi÷eykuLkku rðfkMk ÚkÞu÷ku òuðk {¤íkku LkÚke. WMíkkË rçkÂM{Õ÷k¾kLku þhýkE{kt su fk{ fÞwO níkwt íkuLku yLkwMkhLkkhk fux÷ktf f÷kfkhku Au, Ãkhtíkw íku{kt Lkðe þi÷eLkk Mksof {éÞk LkÚke. yíÞkhu yuðe ÂMÚkrík Au fu {nkLk fne þfkÞ íkuðkt ©e{íke rfþkuhe y{kuLkfh, «¼k yºku, Ãktrzík hrðþtfh suðk yLkuf f÷kfkhku nÞkík Au, Ãkhtíkw íkuyku nðu ðÞkuð]Ø ÚkE [qõÞk Au yLku íkuyku «ð]¥k nkuðk Aíkkt ðÄkhu rLkð]¥k Au íku{ s fnuðwt ðÄkhu Mkk[wt Au. Ãktrzík çkwØkrËíÞ {w¾So, WMíkkË þkneË ÃkhðuÍ, Ãktrzík ysÞ [¢ðíkeo suðk fux÷kf f÷kfkhku rMkØnMík Au, Ãkhtíkw íku{Lku {kxu ‘{nkLk’ rðþu»kýLkku «Þkuøk ÚkE þfu Lknª íku{ {kuxk ¼køkLkk ÃkeZ yLku sqLke ÃkuZeLkk f÷kfkhku yLku ©kuíkkykuLkwt {kLkðwt Au. yk ÂMÚkrík òuíkkt þk†eÞ Mktøkeík{kt yíÞkhu {nkLk f÷kfkhkuLkk Mkt˼o{kt yuf þqLÞkðfkþ s MkòoÞu÷ku Au íkku çkeS çkksw rMkØnMík f÷kfkhkuLke MktÏÞk Ãký ½ýe ykuAe Au. nk, Mkkhk yLku «rík¼kþk¤e f÷kfkhku ¾kMMke yuðe MktÏÞk{kt Au,Ãkhtíkw Mkkhk,

rMkØnMík yLku {nkLk f÷kfkh{kt çknw {kuxku íkVkðík Au. Mkkhk{ktÚke rMkØnMík f÷kfkh íkku Mk¾ík {nuLkíkÚke çkLke þfkÞ Au, Ãkhtíkw {nkLk çkLkðk {kxu íkku «f]ríkË¥k rðrþü {uÄk yÚkðk çkwrØþÂõík (rsrLkÞMk) yrLkðkÞo nkuÞ Au. ykðk ‘rsrLkÞMk’ f÷kfkhku nðu Úkíkkt LkÚke íku s ®[íkkLkku MkkiÚke {kuxku rð»kÞ Au. yíÞkhu ÂMÚkrík yuðe ftøkk¤ Au fu Mkk{kLÞ ÷kufku þk†eÞ MktøkeíkLkk hkøkku Ãkh ykÄkrhík rVÕ{ økeíkku fu ¼sLkku yÚkðk økÍ÷kuLku Ãký þk†eÞ Mktøkeík {kLkíkk ÚkE økÞk Au. Ãký økw÷k{ y÷e, {nUËe nMkLk fu søkrsík®Mkn {nkLk økÍ÷økkÞfku nkuðk Aíkkt íku{Lku þk†eÞ MktøkeíkLkk f÷kfkhku økýe þfkÞ Lknª. íku s heíku LkwMkhík

yíÞkhu yuðe ÂMÚkrík Au fu {nkLk fne þfkÞ íkuðkt yLkuf f÷kfkhku nÞkík Au, Ãkhtíkw íkuyku nðu ðÞkuð]Ø ÚkE [qõÞk Au yLku íkuyku «ð]¥k nkuðk Aíkkt ðÄkhu rLkð]¥k Au íku{ fnuðwt Ãkzu yu{ Au Víkun y÷e suðk ‘MkqVe’ f÷kfkhkuLkk økkÞLkLku Ãký þk†eÞ Mktøkeík fne þfkÞ Lknª. þk†eÞ MktøkeíkLke økwýð¥kkLkkt ÄkuhýkuLkk yÄ: ÃkíkLk {kxu yLÞ {n¥ðLkwt fkhý íkuLku ðÄw{kt ðÄw MktÏÞkLkk ÷kufku MkwÄe ÃknkU[kzðk {kxuLkk «ÞkMkku Au. ykðk «ÞkMkku{kt ÷kufku ‘Mk{S’ þfu íku {kxu íkuLku Mknu÷wt yLku Mkh¤ çkLkkðe ËuðkLkk «ÞkMkku ÚkkÞ Au yLku íku s MkkiÚke {kuxe {w~fu÷e Au. yk Mktøkeík MktøkeíkLke Mk{s Ähkðíkk y{wf [ku¬Mk ðøko {kxu níkwt íkuÚke nfefík{kt íkku íkuLke Mk{sLku ðÄkhðkLkk «ÞkMkku Úkðk òuEíkk níkk, Ãkhtíkw íkuLku çkË÷u íkuLku Mknu÷wt çkLkkððkLkk «ÞkMkku ÚkkÞ Au. økrýík fu ¼kiríkfrð¿kkLk fu yÚkoþk† suðk rð»kÞku Mk{sðk{kt y½hk Ãkzu Au íkuÚke íku{Lku øk{u íku heíku Mknu÷k çkLkkðe ËE þfkÞ Lknª íku s heíku þk†eÞ MktøkeíkLku Ãký Mknu÷wt çkLkkðe þfkÞ Lknª yLku íku{ fhðkLkk «ÞkMkku ÚkkÞ íkku rð»kÞku fu Mktøkeík ÃkkuíkkLkwt Mk¥ð s økw{kðe çkuMku íku nfefík Au, Ãkhtíkw þk†eÞ

MktøkeíkLke çkkçkík{kt yk{ s çkLÞwt Au. þk†eÞ Mktøkeík{kt Ãknu÷kt su{ Wå[ fûkkLke «rík¼k Ähkðíkk f÷kfkhkuLke ÃkhtÃkhk níke íkux÷e s Wå[ ÃkhtÃkhk yk f÷kLkk Wå[ fûkkLkk rððu[LkLke níke. ¼khík¼hLkkt {kuxk¼køkLkkt ðíko{kLkÃkºkku{kt yuf Mk{Þu þk†eÞ MktøkeíkLkk f÷kfkhkuLke {nurV÷ku yÚkðk íku{Lke çknkh Ãkzu÷e hufkuzoTLkwt rðþË rððu[Lk Úkíkwt yLku íku f÷kfkhku íku{s ©kuíkkyku çktLkuLkk ÷k¼{kt níkwt, Ãkhtíkw nðu íku «fkhLkwt rððu[Lk Ãký hÌkwt LkÚke. f÷kfkhkuLkk fkÞo¢{ku rðþu nðu Võík ynuðk÷ku ÷¾kÞ Au yLku íku{ýu hsq fhu÷k Mktøkeík rðþu çkÄwt ‘MkhMk’ ‘MkhMk’ s ÷¾kÞ Au, Ãkhtíkw íku{kt ÃkØríkMkhLkwt rððu[Lk ykÃkíkwt nkuÞ íkuðk Ëk¾÷k íkku çknw s ykuAk Au. yuf nfefík MÃkü Au fu þk†eÞ MktøkeíkLkwt Võík ©ðý fhðk fu íkuLku {kýðk yÚkðk íkuLkk îkhk Mksuo÷e yMkhLkku yLkw¼ð {u¤ððk íkuLkk rðþuLke þk†eÞ òýfkheLke sYh LkÚke íkuLku {kxu íkku Võík {øksLku Ãkqðoøkún{wõík hk¾ðwt s sYhe Au, Ãkhtíkw yu Ãký yuf nfefík Au fu íkuLkk rðþu Úkkuze½ýe òýfkhe nkuÞ íkku yk MktøkeíkLku ðÄw Mkkhe heíku {kýe þfkÞ Au. þk†eÞ MktøkeíkLke çkkçkík{kt yuf hMk«Ë rðhkuÄk¼kMk yu Au fu Ëuþ¼h{kt íkuLke íkk÷e{ {u¤ðLkkhkykuLke MktÏÞk{kt ½ýku ðÄkhku ÚkÞku Au, Ãkhtíkw íkux÷e MktÏÞkLkk f÷kfkhku çknkh ykðíkk LkÚke. ykLke ÃkkA¤Lkwt fkhý yu Au fu {kuxk ¼køkLkk ÷kufku yu Mk{S økÞk Au fu Úkkuzwt ½ýwt þk†eÞ Mktøkeík økkíkkt fu ðøkkzíkkt ykðzu íkku çkeò çkÄk s «fkhLkwt Mktøkeík çknw Mknu÷kEÚke økkE fu ðøkkze þfkÞ Au yux÷u LkðÞwðkLkku çku-ºký ð»ko þk†eÞ MktøkeíkLke íkk÷e{ ÷u Au, Ãkhtíkw ÃkAe Mkwøk{ Mktøkeík, rVÕ{ Mktøkeík fu çkeò «fkhLkk Mktøkeík{kt fkhrfËeo ½zðk íkhV ð¤e òÞ Au. þk†eÞ MktøkeíkLke yk Mk{MÞk {kxu ¼khík Mkhfkhu yÃkLkkðu÷e fux÷ef Lkeríkyku Ãký sðkçkËkh Au yLku íku{kt 1990 MkwÄe [k÷w hnu÷e {krníke yLku «Mkkhý ÃkhLkk Mkhfkhe EòhkLkku Mk{kðuþ ÚkkÞ Au. yíÞkhu su AqxÚke yuVyu{ hurzÞku Mkkt¼¤ðk {¤u Au íkuðe Aqx Auf 1990 MkwÄe ykÃkýLku Lknkuíke. yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 2 Ãkh

CMYK

02


çkwÄðkh

çkwÄðkh

13 yur«÷ h011

www.sandesh.com

Ëk

Lkðeh fýoLke ¼qr{ Ãkh n{ýkt y{urhfkLkk ÄLkfwçkuh ðkuhuLk çkVux íku{Lkkt Ä{oÃkíLke yLku MkkÚku ykðu÷k rçk÷ økuxTMk ËkLk ytøkuLkk ÃkkX ¼khíkeÞ ÄLkðkLkkuLku ¼ýkðe økÞk. rðïLkk yk ðuÃkkheyku, ÄLkrþhku{ýeyku MkuðkLke Lkðe þe¾ yLku ÃkhkuÃkfkh {kxuLke yðLkðe íkhfeçkku Akþðkhu ËwrLkÞkLku þe¾ðkzu Au. ËkLkÚke ËwrLkÞkLke ÂMÚkrík çkË÷kE þfu fu fu{? yk økt¼eh Mkðk÷ MkkÚku ¼khík{kt ËkLk«ðkn ðnuðzkððk Lkef¤e Ãkzu÷k yk ÷kufkuLku fËk[ yu ðkíkLke ¾çkh MkwæÄkt LkÚke fu ¼khíku s rðïLku ËkLkLke «ýk÷e ¼ux ykÃke Au. ¼khík{kt ËkLkðehku Ëeðk ÷ELku ËkLk fhíkk LkÚke. yk ËuþLkk n»koðÄoLkku Mkuðk {kxu ÃkkuíkkLkwt MkðoMð yÃkoý fhe þfu Au. zkçkku nkÚk þwt fhu Au íku s{ýk nkÚkLku ¾çkh MkwæÄkt nkuíke LkÚke, øktøkkMkíke ÃkkLkçkkELkk Ëuþ{kt ËkLk fhðkLke ð]r¥k {kýMkLkk ÷kune{kt, øk¤ÚkqÚke{ktÚke {¤u Au. ¼khíkLke «òLku ËkLk {kxu «kuíMkkrník fhðk Lkef¤u÷kLku yu ðkíkLke ¾çkh nkuðe òuEyu fu ¼khík{kt Mkk{wrnf

yÕÃkrðhk{

CMYK

hksuLÿ hkð÷ yLku økwÃík ËkLkLkku {rn{k Au. 19{e MkËeLkk ytík{kt Ërûkýe íkkr{÷LkkzwLkk «Ëuþku{kt ðMkíkk yþõík yLku sYhík{tË Mk{ks {kxu íkkr{÷LkkzwLkku Úkw{kh Lkkzkh Lkk{Lkku yuf ¿kkríkMk{wËkÞ Ëhhkus yuf {wêe [kð÷Lkwt ËkLk fhðkLkwt ðúík ÷ELku çkuXku níkku, ËkLk{kt {¤u÷k [ku¾k ¼uøkk fheLku íkuLku {kfuox{kt ðu[e Ëuðk{kt ykðíkk su Lkkýkt ¼uøkkt ÚkkÞ íku{ktÚke Mk{ks {kxu, rþûký {kxu yLku ykhkuøÞ {kxuLke Mkð÷íkku fhðk{kt ykðíke. rðï{kt ËkLk ytøkuLke Ãknu÷e ÃkkXþk¤k s ¼khík{kt ¾q÷e níke, økktÄeSLkk xÙMxerþÃkLke rð¼kðLkk ¼khíku ËwrLkÞkLku Ëu¾kze níke. ¼khík{kt çkúkñýLku ËkLk ykÃkðkLkku rhðks Au. ½hyktøkýu ykðu÷ku r¼ûkwf õÞkhuÞ ¾k÷e nkÚku síkku LkÚke. ¼ík]onrh yLku ®Ãkøk¤kLkk Ëuþ{kt ËkLkLke ðkík ÷ELku Lkef¤u÷k ÷kufku yu ËuþLke MkktMf]ríkf rðhkMkíkLku [fkMkðe òuEyu. EM÷k{ Ä{o{kt ËkLkLku sfkík yLku MkËfuLke Mkøkðz fhe Au íkku rnLËw MktMf]rík ËkLkLkk økkihðLku Mk{ŠÃkík Au. ¼khíkLke ÷kϾku þiûkrýf MktMÚkkykuLke Ëeðk÷ku ËkLkÚke íkiÞkh ÚkE Au. ¼khík{kt økheçke Au Ãký {kýMkkuLkkt {Lk økheçk LkÚke. yk ËuþLkku fkuE Ãký «Ëuþ yuðku LkÚke ßÞkt ËkLk ðøkh [k÷íke fkuE MktMÚkk nkuÞ. çkLkkhMk rnLËw rðïrðãk÷Þ yLku y÷eøkZ {wÂM÷{ rðïrðãk÷Þ yk s ÃkuxLko Ãkh þY ÚkE h{ík{kt y{Lku Ãkíktøk øk{u {uËkLke yk fkþe h{ík{kt y{Lku r¢fux øk{u.

ònuh¾çkhLke þi÷e{kt fneyu íkku ¼khíkeÞku Ex r¢fux, zÙªf r¢fux, M÷eÃk r¢fux, õÞkhuf M÷eÃkLkku rVÕzh Ÿ½íkku ÷køku, y{u Ãký MkkuVk{kt Mkqíkk Mkqíkk õÞkhuf r¢fux òuíkk nkuEyu. fux÷ktf ÷kufku r¢fuxÚke yf¤kÞ Au. yk yf¤kLkkhk íkeMk{kh¾ktyku fnu Au, r¢fux fhkuzku ÷kufkuLkku Mk{ÞLkku ÔÞÞ fhu Au, hk»xÙLku LkwfMkkLk fhu Au, ðøkuhu ðøkuhu. yk Mkkt¼¤e nMkðwt ykðu Au. “«¼w, yu ÷kufkuLku {kV fhsu, fkhý fu yu ÷kufkuLku ¾çkh LkÚke fu yu ÷kufku þwt çkku÷e hÌkk Au.” r{ºkku, r¢fuxLke h{ík{kt SðLkLke rV÷kuMkkuVe Ãký ðýkÞu÷e Au. r¢fuxLke su{ ík{u Ãký Mfkuh fhðkLke RåAkÚke {uËkLk WÃkh Qíkhku Aku íÞkhu {uËkLk{kt Q¼u÷k yrøkÞkh sýLke RåAk ík{u Mfkuh Lk fhe þfku íkuðe nkuÞ Au. ík{u {uËkLk{kt Q¼k Aku Ãký Ãku÷k yrøkÞkh sý ík{Lku rLk»V¤ fhðk òíkòíkLkk Lku ¼kík¼kíkLkk ÃkUíkhk fhu Au. yk heíku

¼khík{kt Ëeðk ÷ELku ËkLk Úkíkkt LkÚke

níke. ÄkŠ{f çkkçkíkku{kt s ðÄkhu ËkLk {¤u íkuLku ½zef ðkh ¼q÷e sEyu íkku Ãký ykÄwrLkf ÃkqtSðkËe Þwøk Ãký ¼khík{kt ËkLkLke ðehíkk {kxu søkrðÏÞkík Au. xkxk Ãkrhðkhu Wå[ rþûký {kxuLke MkUfzku MktMÚkkyku þY fhe Au yLku nk, yu™k Mkk{u ßÞkhu «ríkrcík MktMÚkkykuLkku ¼khík{kt Ëwfk¤ níkku. MðkíktºÞ Mktøkúk{Lkk yktËku÷LkLku Mk{ÚkoLk ykÃkLkkhk yLkuf ËkLkðehku, ÄLkðkLkku níkk. su{kt MkËTøkík ½Lk~Þk{ËkMk rçkuh÷k {kxu íkku fkUøkúuMkLku ¼khu ykËh níkku, ßÞkhu økktÄeS MðíktºkíkkLke ÷zkE ÷ze hÌkk níkk. hk{f]»ý çkòs, Mkeíkkhk{ MkuõMkrhÞk suðk ËkLkðehkuyu ÔÞÂõíkøkík ÷k¼ fu LkwfMkkLkLkku rð[kh fÞko ðøkh ykÍkËeLkk støkLku MkÃkkuxo fÞkuo níkku. ¼khík{kt økwÃík ËkLkLkku rðþu»k {rn{k Au. Ëu¾kzku fheLku, Ëeðku fheLku su ËkLk fhðk{kt ykðu Au íkuLku ËkLk fne þfkÞ s Lknª. ½ýkt ËkLkðehku yk rMkØktík Ãkh yksu Ãký [k÷u Au. rVÕ{ yr¼Lkuíkk

Mk÷{kLk ¾kLk {sçkqh yLku yòÛÞkt ÷kufkuLku ðøkh «[khu MknkÞ fhu Au. íkku õÞktf rðf÷ktøkkuLku ºký Ãkøkðk¤e MkkEf÷ku ¼ux ykÃkLkkhk VkEðMxkh nkuxu÷{kt Mk{kht¼ Þkusu Au. Vkuxku, fu{uhk, Mk{k[kh ðøkuhu îkhk «rMkrØ {kxu s ËkLk fhLkkhk Ãký ¼khík{kt Sðu Au. yk{ Ãký þheh rMkðkÞ fþwt Ãký MktíkkzðkLkku rhðks ¾í{ ÚkE økÞku Au. Mkhfkhe ÃkiMkkÚke «ò {kxu LkkLke - {kuxe MkwrðÄkyku Q¼e fhLkkhk MkktMkËku - ÄkhkMkÇÞku çkøke[k{kt LkkLkfzku çkktfzku {wfkÞ íkku Ãký íkuLkk WÃkh íku{Lkwt Lkk{ ÷¾kðu Au. yswoLk MkuLk økwÃíkk Mkr{ríkLkk ynuðk÷ yLkwMkkh 84 fhkuz ÷kufkuLke ykðf {kºk rËðMkLkk ðeMk YrÃkÞk s Au. yk çkÄkLku, çkunË økheçkkuLku rçk÷ økuxTMk yLku ðkuhuLk çkVux îkhk yufrºkík fhu÷k 6000 ÷k¾ zku÷hLku Mkh¾u ¼køku ðnU[e Ëuðk{kt ykðu íkku ÷øk¼øk 7.14 zku÷h yuf økheçk {kýMkLku {¤þu yuLkku yÚko fu {kºk 300 YrÃkÞk,

ËkLk {u¤ððkLke çkkçkík{kt ¼khík Mk{]Ø ¼khík{kt SzeÃkeLkk 0.6 xfk ËkLk yufXwt ÚkkÞ Au. [eLk{kt yk «{ký 0.1 xfk, çkúkrÍ÷{kt 0.3 y{urhfk{kt 2.2, rçkúxLk{kt 1.3 yLku fuLkuzk{kt 1.2 xfk Au. ¼khík{kt 7.5 yçks zku÷hLkk {wfkçk÷u y{urhfk{kt «ríkð»ko 300 yçks zku÷h ËkLkLke hf{ {¤u Au. su{kt Mkhfkhe MknkÞ Ãký Mkk{u÷ Au. y{urhfk{kt ÃkkuíkkLkk ÃkwºkLku rÃkíkk òu 2 yhçk zku÷hLke MktÃkr¥k ykÃku íkku 45 xfk xuûk ¼hðku Ãkzu Au yLku yux÷u s rðËuþku{kt ÷kufku xuûkLkk çkË÷u Mkk{krsf «ð]r¥kyku{kt ËkLk MðYÃku Lkkýkt ykÃku Au.

r¢fux s SðLk Au

r¢fux ykÃkýk SðLkLke ðkMíkrðf Açke hsq fhu Au. ík{khu íkku h{ðwt Au Ãký yrøkÞkh sý ík{u xfku Lknª íku{ RåAu Au. õÞkhuf õÞkhuf yBÃkkÞh Ãký íku{Lke MkkÚku ÚkE òÞ Au yLku çkuxTMk{uLk Ãkuður÷ÞLk{kt Ãkhík ÚkE òÞ Au. SðLkLke h{ík h{íkk çkuxTMk{uLkkuLku Ãký ykðk yLkw¼ð ÚkkÞ s Au Lku! yBÃkkÞMko ík{Lku ¾kuxe heíku ykWx ykÃke Ëu íkuðwt çkLku Au. ðkz s [e¼zkt øk¤u íkuðe nfefík Ãký SðLk{kt õÞkhuf yLkw¼ðkÞ Au. r¢fux{kt {kuxku Mfkuh fhLkkh{kt çkeòu Vk¤ku íkuLke Mkk{uLkk Auzu hnu÷kLkku MknÞkuøk Au. Mkkhk MkkÚkeËkh ðøkh r¢fuxh MkV¤ Úkíkku LkÚke. SðLk{kt Ãký yuðwt s Au Lku! ík{u MkV¤ íkku s ÚkE þfku, òu

‘LkkuLk-MxÙkEfh’ WÃkh hnu÷ ÔÞÂõík ík{Lku Mknfkh ykÃku íkku. Mkk{uLkk Auzkðk¤k MkkÚku íkk÷{u÷ nkuÞ íkku

çkkS rVxkôMk rLkhtsLk rºkðuËe s ík{u MkV¤ MkV¤ SðLkLke íkku yk rV÷kuMkkuVe Au. ík{u Vw÷ Vku{o{kt çku®xøk fhíkk nku, Ãký Mkk{uLkk Auzkðk¤ku ík{Lku hLk-ykWx fhe Ëu íkku ðkík Ãkqhe. r¢fux{kt yuõMkÃkxo fku{uLxuxh nkuÞ Au. ®sËøke{kt Ãký ykÃkýu ykðk ‘yuõMkÃkxo’Lke fku{uLx MknLk fhðe Ãkzu Au. suýu ®sËøke{kt yufkË MkËe fhe nkuÞ Au íku yuûkÃkxo zçk÷ MkËe {khLkkhLke

«ríkrËðMk Yk. ðeMkLke ykðf{kt ð»ko¼hLkk rnMkkçku yuf YrÃkÞkLke Ãký ð]rØ Úkíke LkÚke. rçk÷ økuxTMk yLku ðkuhuLk çkVuxLkk ËkLkÚke ¼khíkLke økheçk «òLke ®sËøke Ãkh fkuE yMkh ÚkðkLke LkÚke. {æÞ{ðøkoLke «ò rçk÷ økuxTMk yLku ðkuhuLk çkVuxLke WËkhíkkÚke yr¼¼qík ÚkkÞ, ykf»koý{kt ykðe òÞ fu yk yhçkÃkríkyku fux÷k çkÄk íÞkøke Au! Ãkhtíkw yu økheçkkuLku ¾çkh LkÚke fu yk «fkhLkkt ËkLk fhðkLke ðkík Lkðe LkÚke. 1890{kt fkLkuoøke yLku nuLkhe rVfu Ãký ykðwt s ftE fÞwO níkwt. nk, yk yu s yçksÃkríkyku níkk su {sËqhkuLkk LÞkÞÃkqýo Mkt½»ko {kxuLkwt Ë{Lk fhðk {kxu «[r÷ík níkk, yks MkwÄe{kt {sËqhku yLku ©r{fkuLke Ôkksçke {ktøkýeyku {kxu fhðk{kt ykðu÷kt yktËku÷Lkku{kt sux÷wt Ë{Lk yLku þku»ký ÚkÞwt Au íkuðwt s Ë{Lk fkLkuoøke yLku rVfu Ãký fÞwO níkwt. rçk÷ økuxTMk yLku ðkuhuLk çkVuxLkku RríknkMk Ãký fkLkuoøke suðkykuÚke ðÄkhu Mkkhku íkku fËk[ Lknª s nkuÞ. nk, þku»ký yLku Ë{LkLke heík¼kíkLku MkÇÞíkkLkk Lkðk ðk½k, ò{k Ãknuhkððk{kt ykðe hÌkk Au. økheçkku {kxu nkz{kheðk¤wt SðLk Sðíkk ÷kufkuLke Mkw¾kfkhe {kxu [urhxe fhðk Lkef¤u÷k rçk÷ økuxTMk yLku ðkuhuLk çkVuxLku ykx÷wt {kuxwt ËkLk fhðkÚke íku{Lke MktÃkr¥k WÃkh ¾kMk yMkh Úkþu? íkuLkku sðkçk Au Lkk, ðkuhuLk çkVuxLke MktÃkr¥kLkku 99 xfk rnMMkku íkuLke ÔÞÂõíkøkík MktÃkr¥kLku ËkLk{kt ykÃkðkLkku LkÚke. íku íkku ðku÷{kxo yLku økkuÕz{kLk MkkõMk suðkt LkkýkfeÞ fkuÃkkuohux ûkuºkku{kt ÷økkðu÷k þuhkuLkk rnMMkk{ktÚke ËkLk ÚkðkLkwt Au. yk yhçkÃkríkykuLku íku{Lke ÔÞÂõíkøkík MktÃkr¥kLkwt ¾kMk {n¥ð LkÚke. y÷çk¥k, rçk÷ økuxTMk, r{r÷Lzk økuxTMk, ðkuhuLk çkVux {¤eLku rðï¼h{kt ‘røk®ðøk Ã÷uÍ’ yr¼ÞkLk {kxuLke Þkºkk þY fhe hÌkk Au. ËwrLkÞkLkk Ãk9 yhçkÃkríkykuLku íku{Lke MkkÚku òuze hÌkkt Au, Mkk{u÷ fhe [qõÞk Au. ¼khíkLkwt ykiãkurøkf ûkuºk íkus økríkyu nhýVk¤ ¼he hÌkwt Au, Ãkhtíkw VkuçMkoLke ÞkËe{kt Ëþkoðu÷k 55 yhçkÃkríkyku Ãkife ¼khíkLkwt «{ký ½ýwt ykuAwt Au. çkVuxu ¼khíkLkk 70 WãkuøkÃkríkyku MkkÚku {w÷kfkík ÷eÄe. «ÞkMk [ku¬Mk ykðfkhËkÞf Au. Ãký ðkhtðkh yu «&™ QXu Au fu fËk[ fk¤k ÄLkLku MkVuË fhðk {kxuLke íkhfeçk íkku Lknª nkuÞ Lku? su nkuÞ íku ðkuhuLk çkVuxLke ËkLkík ¼khíkLkk ykf»kof ELMÞkuhLMk çkòh Ãkh Au. çkVux rðËuþe hkufkýLke xfkðkheÚke Lkkhks Au. ðkuhuLk çkVuxLke ftÃkLke çkfoþkÞh nuÚðuyu n{ýkt s ¼khíkLkk {kfuox{kt «ðuþ fÞkuo Au. ÃkhËuþu ÃkktrzíÞLkwt fËk[ yk Ãký yuf fkhý nkuE þfu ¾hwt? rajendrarvl@gmail.com

¼q÷ku çkíkkÔÞk fhu. õÞkhuf çknkhLkk çkku÷Lku xÃk÷e çkuxTMk{uLk {khu íkku Ãku÷k MkËkfk¤ ‘yuûkÃkxo’ çkku÷þu “ne þqz Lkkux nuð Ã÷uEz Äux çkku÷” yk çkku÷ íkuýu h{ðku òuEíkku Lk níkku. yk Ãký MktMkkh{kt òuðkÞ Au, suLke ÞkuøÞíkk þtfkMÃkË Au, íkuðk ÷kufku ík{khk fkÞo ytøku yr¼«kÞ ykÃkíkk nkuÞ Au. ®sËøke{kt ík{khe WÃkh çkBÃkh VUfLkkhk ykððkLkk s,fux÷ktf çkBÃkhkuLku nqf fhe ËuðkLkk íkku fux÷ktf Mkk{u Íqfe sðk{kt þkýÃký nkuÞ Au.Ëçkký{kt ykÔÞk ðøkh h{þku íkku Síkþku. økeíkk{ktÚke òu ík¥ð¿kkLk y½hwt Ãkzíkwt nkuÞ íkku r¢fux{ktÚke Ãký þe¾ðk {¤þu. sÞ ¼økðkLk.

økqøk÷e

ÃkuxÙku÷ ÃktÃk WÃkh çkkuzo níkwt. Speed (ÍzÃk) Ãkkt[ yûkhLkku Au íkku Death ({]íÞw) Ãký Ãkkt[ yûkhLkku Au. ßÞkhuu Slow þçË [kh yûkhLkku Au yLku Life Ãký [kh yûkhLkku Au. avaliganga@yahoo.com

13 yur«÷ h011

www.sandesh.com

Mkku¢urxMkS, {kLkð yuÂLsrLkÞ®høk{kt rzÃ÷ku{kLkku rðãkÚkeo Awt. nwt ßÞkhu LkkLkku níkku íÞkhu ÷ðLke ðkíkku Ãkh nMkíkku Ãkhtíkw yksu nwt yu s «u{ ÃkkA¤ {khku òLk fwhçkkLk fhðk sE hÌkku Awt. nwt nk÷ nkuMxu÷{kt hneLku yÇÞkMk fhwt Awt. nwt ßÞkhu çkeò Mku{uMxh{kt níkku íÞkhu {khk {kMkeLke ËefheLku {¤ðk {kxu økÕMko nkuMxu÷ sðkLkwt çkLkíkwt níkwt. nwt Ãknu÷uÚke s ¾qçk þh{k¤ níkku yux÷u Akufheyku MkkÚku fËe ðkík fhíkku Lknkuíkku Ãkhtíkw yuf rËðMk fkuEyu {Lku ‘¼kE’ fneLku çkku÷kÔÞku íÞkhu {Lku ÚkÞwt ¼÷u ¼kELkk MktçkkuÄLkÚke Ãký fkuE Akufheyu {khe MkkÚku ðkík fhe yu {Lku ¾qçk

ntw

øk{u÷wt. íÞkhu fkuE Akufhe {Lku ¼kE fneLku çkku÷kðu, íku{kt Ãký {Lku fkuE ðktÄku Lknkuíkku, fkhý fu {Lku Akufheyku MkkÚku ðkík fhðk{kt {ò ykððk ÷køke níke. Úkkuzk Mk{Þ ÃkAe yuf Akufhe {Lku íkkfe íkkfe™u òuE hne níke. íku Úkkuze fk¤e níke yux÷u {Lku ™ økBÞwt. {Lkku{Lk ÚkÞwt fu yk íkku fk¤e Au, ykÃkýLku ÃkMktË LkÚke, Ãký fkuLku ¾çkh níke fu ¼rð»Þ{kt íkuLke MkkÚku s «u{ ÚkE òþu. nwt økÕMko nkuMxu÷{kt síkku íÞkhu þYykík{kt yu Akufhe {Lku xefe xefeLku òuE s hnuíke Ãký {Lku yu ™ øk{íkwt, Ãkhtíkw Äehu Äehu {Lku íkuLkk íkhV {kLk Úkðk {tzâwt níkwt. {khwt {Lk Äehu Äehu íku{Lkk íkhV LkBÞwt. nwt íkuLkk «u{{kt Ãkze økÞku {Lku ÏÞk÷ Ãký Lk hÌkku. nðu {khe ÂMÚkrík yuðe Au fu íku {khe Mkk{u òuíke LkÚke íÞkhu {khe ®sËøke Íuh suðe ÚkE òÞ Au! yu ÞwðíkeLkwt Lkk{ Au - {eíkk. {eíkk {Lku hkus òuíke yLku {Lku Ãký íkuLkk «íÞu ykf»koý ðÄðk {ktzu÷wt yux÷u yuf rËðMk íkuLku çkku÷kðe. íkuLke MkkÚku ðkík fhe. ðkík ÃkhÚke yuðwt ÷køÞwt fu íku çknw Mkkhe Akufhe Au. nwt íkuLkk htøkYÃk òuíkku níkku ßÞkhu íku ½ýe MktMfkhe yLku økwýðkLk Þwðíke níke. {Lku íkuLkku Ãkrh[Þ Úkíkkt íkuLkk «íÞu {kLk Úkðk {ktzâwt. nwt íkuLku ¾hu¾h rË÷Úke [knðk ÷køÞku. nwt su rËðMku íkuLke MkkÚku ðkík fhwt yu rËðMk MkwÄhe síkku, ¾qçk Mkkhku síkku. {Lku òýu fu Mðøko {¤e síkwt. yksu {khk rË÷{kt íkuLkk {kxu yLkuf ÷køkýeyku Au. ík{u yuðwt Lk Mk{síkk fu yk {kºk {khwt íkuLkk «íÞuLkwt

S

ðLkÃkÚk íkku rðfx Au s Ãký yu {køko Ãkh {¤Lkkhk ÷kufku Ãký ykuAk rðr[ºk LkÚke yu çkkçkíkLku MkÃkkxe Ãkh ÷kðíkku økÍ÷Lkku {í÷ku Au. “ËwrLkÞk {U n{fku fiMku VLkfkh r{÷ hnu nI, yÃkLkkU fk ÷ufu Ãkh[{ yrøkÞkh r{÷ hnu nI” {kýMkLke yku¤¾ yk{ íkku ¾u÷ çkkçkík Au Ãký yLkw¼ðu Mk{òÞwt Au fu yu {w~fu÷ çkkçkík Au. Sðkíkk SðLkLkk {t[ Ãkh òíkòíkLkk yLku ¼kík¼kíkLkk ÷kufku ÃkkuíkkLke f¤kyku fhe hÌkk Au. {kuxk¼køkLkk f÷kfkhku ykÃkýLku Auíkhe hÌkk Au. ykÃkýLku zwçkkzeLku Ãkkuíku íkhe hÌkk Au. MðsLkLkkt {nkuhkt Ãknuhu÷kt ÷kufku Ëwü ÔÞðnkh yk[hu Au

®sËøke ½ýwt ½ýwt ykÃkþu {kuík Mk½¤wt AeLkðe ÷uþu ykf»koý Au, fkhý fu íkuLkk ðøkh {khku yuf Ãký rËðMk Mkkhku síkku LkÚke. yu ¼÷u htøku ~Þk{ Au, Ãkhtíkw nðu nwt íkuLku {khe ÷kRV ÃkkxoLkh çkLkkððk {ktøkw Awt. íkuLkk ðøkh {khe ®sËøkeLke fÕÃkLkk LkÚke fhe þfíkku. nwt íkuLku íkuLke çkuz nurçkxTMk MkkÚku Ãký Mðefkhðk íkiÞkh Awt. ykÃk yuðwt Lk Mk{síkk fu {Lku ¾çkh LkÚke fu ÷ð fkuLku fnuðkÞ? Mkðkhu QXku Lku suLkku [nuhku Lksh Mkk{u ykðu íku «u{, suLke MkkÚku ðkík fhe ®sËøke yk¾eLkwt xuLþLk ykuAwt ÚkE òÞ yu «u{, suLkk ¾ku¤k{kt {kÚkwt hk¾ðkÚke yu{ ÚkkÞ fu Mðøko {¤e økÞwt yu «u{, suLku ÷k¾ fkurþþ fÞko çkkË Ãký ¼q÷e Lk þfku yu «u{, suLku ÷k¾ fkurþþ çkkË Ãký LkVhík Lk fhe þfku yu «u{! Ãký Mkðk÷ yu Au fu {khku «u{ yufíkhVe Au.

ÞkiðLkLke Mk{MÞk Mkku¢urxMk yuf rËðMk ßÞkhu {U íkuLke Mk{ûk «u{Lkku «Míkkð {qõÞku níkku íÞkhu íkuýu {Lku fnu÷wt fu íku Ãkkuíku íkku ykðwt fþwt rð[khíke s LkÚke. {U fÌkwt fu íkku nðu rð[kh íÞkhu íkuýu fÌkwt fu nwt rð[kheLku sðkçk ykÃkeþ. {U {eíkkLku fËe ¾hkçk Lkshu LkÚke òuE. yuðk fux÷kÞ Akufhkyku nkuÞ Au, su Akufheyku™u ÞwÍ fheLku Akuze Ëu Au. {khwt rË÷ MkkV Au, nwt íkuLku yíÞtík [knwt Awt, Ãký íkuLkk íkhVÚke fkuE ÃkkurÍrxð rhMÃkkuLMk {¤íkku LkÚke. Mkk[k ÌËÞÚke «u{ fhLkkhLku Mkk{u yuf [knLkkh rË÷ Ãký Lk {¤u, yu s þwt fwËhíkLkku LÞkÞ Au? íkuLkk íkhVÚke «u{

íÞkhu yu{Lkwt Mkk[wt YÃk ykÃkýu Ãkk{e þfeyu Aeyu, Ëw:¾ íkku yu Au fu yu{Lku yku¤ÏÞk ÃkAe Ãký yu{Lke ðå[u õÞkt ykÃkýu ò{e þfeyu Aeyu?

{nurV÷ yk{eLk E. Íeýk “ðku rË÷ Mku rË÷ r{÷k fu r{÷íku Lknª ni n{Mku, ÷økíkk ni n{fku, WLkMku çkufkh r{÷ hnu nI” ÷e{zk{kt yuf zk¤ {eXe Mk{SLku su r«ÞÃkkºkLku rË÷Úke {¤íkku hÌkku Awt yu Ãkkºk Ãký nðu fzðe Lknª íkku yu íke¾e zk¤ suðwt ðíkoLk fheLku {Lku hkz Ãkzkðe hÌkwt Au. yux÷u yuLkk «íÞuLkk MLkun¼kðLku

ytøku fkuE «rík¼kð LkÚke {¤íkku íÞkhu Sððwt ¼khu ÚkE Ãkzu Au. níkkþ rË÷{kt ykí{níÞk fhðkLkwt {Lk ÚkE ykðu Au. ík{u s fnku, suLku Mkk[k rË÷Úke [kníkk nkuEyu, íkuLkk ðøkh ®sËøke fuðe heíku SðkÞ? ík{u s rð[khku fu {kýMkLku MkkiÚke {kuxku zh {kuíkLkku ÷køkíkku nkuÞ Au, Ãkhtíkw íku ®sËøkeLkk yuf íkçk¬k{kt yux÷ku çkÄku níkkþ ÚkE síkku nkuÞ Au fu íku {kuíkLku Mkk{uÚke ¼uxðk {kxu ík÷ÃkkÃkz çkLke òÞ Au. níkkþkLku fkhýu íku nMkíke-¾u÷íke ®sËøkeLku Ãký AkuzeLku {kuíkLku {eXwt fhe ÷uíkku nkuÞ Au. ík{Lku fËk[ {khe yk ÷køkýeyku ðÄkhuÃkzíke ÷køku, Ãký yíÞkhu {khk ÌËÞ{kt þwt ðeíke hne Au, yu nwt s òýwt Awt. {Lku yk ðkík fhíkkt fhíkkt çku Ãktrõíkyku MkqÍe Au... fkuE hzeLku rË÷ çknu÷kðu Au, fkuE nMkeLku ËËo AwÃkkðu Au fkuE {híkkt {híkkt Sðu Au fkuE Mkk{uÚke {kuíkLku çkku÷kðu Au f{e Au fwËhíkLke fu ðktf Au ™MkeçkkuLkku Sðíkku {kýMk zqçku Au, Lku ÷kþ íkhe òÞ Au fËk[ ík{u {khe ðkíkLku {òf{kt Ãký ÷E þfku, Ãkhtíkw {khk {kxu íkku yk {k{÷ku SðLk{hýLkku Au. {kýMkLke S¼ ¾kuxwt çkku÷e þfu, íkuLkkt yktMkw Lknª. r÷. {kLkð r«Þ {kLkð, ík{u çknw ÷køkýeþe÷ Aku yLku ík{u ô{hLkk su íkçk¬k{kt Aku, yu íkçk¬k{kt ík{u ykðk s rð[khku fhíkk nkuð yu Mðk¼krðf Au. yk ô{h s yuðe Au fu yu{kt ÔÞÂõíkLke ík{k{ ÷køkýeyku íkeðúíkk¼he nkuÞ Au. ½x{kt ½kuzk ÚkLkøkLkíkk nkuÞ Au yLku ykí{k Ãkkt¾ ðªÍíkku nkuÞ Au, rË÷ fkçkq{kt hnuíkku LkÚke yLku «u{{kt VLkk ÚkðkLke sçkhe íkk÷kðu÷e WÃkzu Au. yk ÷køkýeyku ík{khk SðLkLku Mk{]Ø çkLkkðþu, ¼ÞwO ¼ÞwO çkLkkðþu, ík{Lku ÃkkuíkkLku ðÄkhu {uåÞkuh çkLkkðþu yLku {eíkk ík{Lku {¤u fu Lk {U Mk{uxðk {ktzâku Au. çkeswt fkhý yu {khku [knf s nkÚk{kt ¾tsh ÷E ¼uxðk {ktzâku Au. “økw÷þLk {U [÷ hnk ni Ëkihu - çknkhkt ÷urfLk, çkËrfM{íke Mku n{ fku çkMk ¾kh r{÷ hnu nI” ðLk-WÃkðLk{kt [ku{uh ðMktík AðkE Au Ãký {khk SðLk{kt Ëw:¾kuLke yu s ¼ðkE Au. {khe ykt¾ku Vq÷kuLkkt Ëþo™ fhe hne Au Ãký ðMktík {khk nkÚkkuLku ftxf Ähe hne Au. yk Ëw¼koøÞLku ¼køÞ íkhefu MðefkÞko rðLkk Aqxfku LkÚke, yk yLkÃkurûkík ÃkrhÂMÚkrík Mkk{u {khu nkÞko rðLkk Aqxfku LkÚke. “rË÷ ÷uLku ðk÷u ÷Uøku yçk òLk ¼e n{khe, rV÷nk÷ íkku Þu ne çkMk ykMkkh r{÷ hnu nI” {khwt rË÷ ÷eÄk ÃkAe rðÃkkºkyu ÃkkuíkkLkwt rË÷ {Lku ykÃkeLku «u{ÔÞðnkh Mkh¼h fhðkLkku nkuÞ yuLkk

03 {¤u, ík{u yk íkçk¬k{ktÚke yux÷wt ¼kÚkwt sYh {u¤ðþku, su ík{Lku ®sËøke¼h fk{ ÷køkþu.... yk çkÄwt Úkþu yuLke ¾kíkhe hk¾òu, Ãký yu íÞkhu s Úkþu òu ík{khe árü {kuík íkhV Lknª Ãký ®sËøke íkhV nkuÞ. ík{u {eíkkLku rË÷kuòLkÚke [knku Aku. yk Wt{h s yuðe Au fu fkuE Lk fkuE [kneyu ÃÞkh fhLku ðk÷k... yk Wt{h s yuðe Au fu {i þkÞh íkku Lknª...Ãký ÔÞÂõík þkÞh çkLke síkku nkuÞ Au... yk ô{h s yuðe Au fu fkuE rË÷{kt ykðeLku yu heíku ðMke òÞ Au fu íkuLku «kÃík Lknª fhðkLkku rð[kh òýu ykÃkýk yÂMíkíðLku Ãkktøk¤wt çkLkkðe {qfu Au, íku Lknª {¤u íkku ykÃkýe ®sËøke rLkhÚkof

Au, yuðwt ÷køkðk {ktzu Au. Ãký Ãký {kLkð, ÃÞkh Mkçk fwA Lknª ®sËøke fu r÷Þu, yu ðkík Ãký yux÷e s Mkk[e Au. ík{khe ÷køkýe Mkk[e, Ãký «u{ íkku yuðe çkkçkík Au fu íku fkuE çkeòLkk ÌËÞ{kt «økxkðe þfkíkku LkÚke. yk íkku yufË{ fwËhíke «r¢Þk Au, íku{kt {kLkðe fþwt fhe þfíkku LkÚke. ík{khku «u{ Mkk[ku nþu íkku {eíkkLku [ku¬Mk «¼krðík fhþu. {eíkkLku ík{u íkuLkk «u{Lku ÞkuøÞ ÷køkþku íkku íku nfkhkí{f sðkçk [ku¬Mk ykÃkþu. Ãký «u{{kt fkuELkwt òuh [k÷íkwt LkÚke. {eíkkLkk sðkçkLke ÃkkurÍrxð÷e hkn swyku... {eíkkLkku sðkçk Lkk ykðþu íkkuÃký ík{u «u{ rðLkk fkuhk hne sþku Lknª, yux÷ku ykí{rðïkMk hk¾òu. AuÕ÷e Ãký {n¥ðÃkqýo ðkík, ®sËøke nþu íkku çkÄwt nþu... ®sËøke Lknª nkuÞ íkku çkÄwt nþu íkkuÃký ykÃkýk fþk fk{Lkwt Lknª nkuÞ... yux÷u ¼q÷Úke Ãký ykí{níÞkLkk rð[khku fhþku Lknª. ®sËøke ík{Lku ½ýwt ½ýwt ykÃkþu yLku {kuík Mk½¤wt AeLkðe ÷uþu. socrates.sandesh@gmail.com

LkkUÄ : ‘ÞkiðLkLke Mk{MÞk’ ÷¾e {kuf÷Lkkh Ëhuf ÔÞÂõíkyu ÃkkuíkkLkk Mkk[k Lkk{-MkhLkk{k yLku VkuLk Lktçkh MkkÚkuLke rðøkíkku {kuf÷ðe ykð~Þf Au.‘MktËuþ’ yk ytøkík rðøkíkkuLke økwÃíkíkk ò¤ðþu. yÃkqhíke fu yÞkuøÞ {krníkeðk¤e Mk{MÞkLku yk fku÷{{kt MÚkkLk {¤þu Lknª. -Mkt.

çkË÷u yuýu rðÃkheík ÔÞðnkh yk[he çkíkkÔÞku Au. {khk rË÷Lku yuýu “yk íkku n{ßÞk nðu” fneLku øksðk{kt Lkkt¾e ËeÄwt Au yLku {khk SðLke {køkýe fhe Au, {khk nkÚku y{]íkLkku ÃÞk÷ku økxøkxkðeLku yuýu {Lku ÍuhLke ðkxfe Ähe Au. “rfMk hkn Ãkh [÷kÞU MkktMkkU fku yÃkLke ‘yk{eLk’? nk÷kík rÍLËøke fu Ëwïkh r{÷ hnu nI”. ykÞw»ÞLkk yktøkýk{kt ïkMkkuLkkt hý ÃkÚkhkÞu÷kt Au, yk hý Ãkkh fÞko rðLkk yLÞ fkuE ykhku LkÚke. SðLkLkkifkLku yrLkåAkLkkt n÷uMkkt {khe ykøk¤ ÄÃkkðe hÌkku Awt Ãký Lksh Mkk{u fkuE rfLkkhku LkÚke. aaminzeena@yahoo.in

CMYK

14


çkwÄðkh

fuhux çkúkW®Íøk

fuhux çkúkW®Íøk IE yLku Firefox çkúkWÍMkoLkwt yíÞkh MkwÄeLkwt MkkiÚke rMk¢ux hnu÷wt rV[h Au yu{ fne þfkÞ. suLku yuÂõxðux fhíkkt ðuçk ÃkuSMk feçkkuzo £uLz÷e çkLke òÞ Au suLkkÚke ðuçk Mk‹Vøk ½ýwt fkhøkík Lkeðzu Au. yu{kt Ãký òu ík{khu Mk‹Vøk{kt ðÄwÃkzíkku Mk{Þ ÷¾ký yLku E{uSMk fkuÃke yLku rMk÷uõx fhðk{kt síkku nkuÞ íkku yk fuhux çkúkW®Íøk {kuz ík{khk {kxu s Au. fuhux çkúkW®Íøk yuLkuçk÷ fhðkÚke {kE¢kuMkku^x ðzoLke su{ ÷¾ký yLku rÃkõ[MkoLku fe-çkkuzo îkhk rMk÷uõx íku{ s yuõMkuMk fhe þfkÞ Au. WÃkhktík Tab fe îkhk ðuçkÃkusLkk {n¥ðLkk yuf ÃkhÚke çkeò yu{ MkuõþLk Ãkh sE þfkÞ Au íku{ s Enter fe ßÞkt fMkoh nkuÞ íku ®÷fLku yuÂõxðux fhu Au. fuhux çkúkW®Íøk {kuz yuÂõxðux/rz-yuÂõxðux fhðk {kxu Võík ík{khu çkúkWÍh{kt F7 fe «uMk fhðkLke nkuÞ Au su IE yLku Firefox çktLku çkúkWÍMko{kt fk{ fhu Au. ßÞkhu økqøk÷Lkk ¢ku{ çkúkWÍh{kt fkuE Ãký xuõMxLku Ãknu÷kt Úkkuzwt rMk÷uõx fheLku Arrow keys îkhk WÃkÞkuøk fhe þfkÞ Au.

çkúkWÍh ÷kuL[ fhku

CMYK

Full screen

çkúkWÍh ykuÃkLk fheyu yux÷u {uLkwçkkh, xw÷çkkh yLku MxuxMk çkkhÚke ík{khe {Lkøk{íke {krníke çkúkWÍh{kt yuf s Mk{Þu ykuAe òuðk {¤u Au íÞkhu Úkkuzku ftxk¤ku ykðu Au, Ãkhtíkw çkúkWÍh{kt yk {kxuLke yuf Mkkhe Mkð÷ík ykÃku÷e Au su Full screen {kuzLke Au. F11 «uMk fhíkktLke MkkÚku s çkúkWÍh Vw÷ M¢eLk{kt ÷kuL[ ÚkkÞ Au suÚke Võík ðuçkÃkus ÃkhLke {krníke rMkðkÞ yLÞ ykuçsuõxTMk çkúkWÍh{kt Ëu¾kíkk LkÚke. VheÚke F11 «uMk fhíkkt Lkku{o÷ {kuz{kt çkúkWÍh ykðe sþu. ßÞkhu RLxhLkux yuõMkÃ÷kuhh{kt Vw÷ M¢eLk {kuz{kt nkuð íÞkhu Ãký {uLkwçkkh yuõMkuMk fhe þfkÞ Au, Ãkhtíkw íku {kxu ík{khu fe-çkkuzo þkuxofxoLkku WÃkÞkuøk fhðku Ãkzþu su{ fu ALT+F, ALT+E.

yuzðxkoEÍ{uLxTMkLku Auíkhku ðuçk Mk‹Vøk fhíke ð¾íku MkkiÚke ðÄw Mk{Þ ¾[o

fu

x÷ktf MkßÞoLkku ðnu÷e MkðkhÚke Mksohe fhíkk nkuÞ Au. hkusLke 4-5 Mksohe fhðk WÃkhktík yku.Ãke.ze.{kt 50-60 ËËeoykuLku íkÃkkMkíkk Ãký nkuÞ Au. ykx÷e ÔÞMíkíkkLku fkhýu fux÷ef ðkh íku{LkkÚke ËËeoLke Mkkhðkh{kt [qf ÚkE Ãký òÞ Au. yk{ íkku {kýMk {kºk ¼q÷Lku Ãkkºk økýkÞ, Ãkhtíkw íkçkeçkLke fk{økehe yLku sðkçkËkhe ½ýe økt¼eh nkuÞ Au. íkçkeçke Mkuðk {kLkðeLkk íkLk, {Lk yLku «kýLku MÃkþuo Au. íku{kt ÚkÞu÷ fMkqh økt¼eh Ãkrhýk{ku ÷kðe þfu Au. íkçkeçke çkuËhfkhe Úkfe ËËeo {]íÞw Ãký Ãkk{e þfu Þk ËËeoLku fkÞ{e ¾kuz Ãký ykðe þfu, Þk ËËeoyu ½ýe Ãkezk ðuXðe Ãkzu suÚke íkçkeçk ÃkkMku ðÄw [kufMkkE, ðÄw fk¤SLke yÃkuûkk hk¾ðk{kt ykðu yu Mðk¼krðf økýkÞ yLku ykðe yÃkuûkkLkk ¼tøk ÚkðkLkk rfMMkkyku{ktÚke MkòoÞ Au fkLkqLke íkfhkhku. ykðe s fkLkqLke íkfhkh ELÿhks [kiÄhe yLku yu÷.yuLk. hkXe {u{kurhÞ÷ nkuÂMÃkx÷ yuLz rhMk[o MkuLxhku ðå[u ÚkE níke. VrhÞkËe ELÿhks [kiÄheLku íkk. 17-1-99Lkk hkus ÚkÞu÷ yfM{kík{kt Eòyku ÚkE níke, zkçkk nkÚkLkk nkzfk{kt £uõ[h ÚkÞwt níkwt. VrhÞkËe òuÄÃkwh{kt yu÷.yuLk. hkXe {u{kurhÞ÷ nkuÂMÃkx÷ yuLz rhMk[o MkuLxh (Mkk{kðk¤k Lkt. - 1){kt íkk. 18-11999Lkk hkus ELzkuh ÃkuþLx íkhefu yuzr{x ÚkÞk níkk. zku. rðê÷LkkÚk ËkMk (Mkk{kðk¤k Lkt. 2)yu

www.sandesh.com

RLxhLkuxLku fku{Lk{uLk MkwÄe Mknwr÷ÞíkLke MkkÚku ÃkehMkLkkh yuðk WÃkÞkuøke RLxhLkux çkúkWÍMko Au, Ãkhtíkw çkúkW®Íøk ¿kkLk ykuAwt nkuðkÚke íkuLkk íkkçku ÚkELku hnuðwt Ãkzu Au. çkx LkkW, RLxhLkux Ãkh ¾kt¾ktt¾ku¤k fhíke ð¾íku çkúkWÍhLkk y{wf WÃkÞkuøke Ve[Mko òýeLku ík{khku Mk{Þ çk[kðe þfku Aku.

çkúkW®Íøk Mfe÷ MkwÄkhe çkLkku M{kxo LkuxeÍLk yuzðxkoEÍ{uLxTMkLku ÷kuz Úkðk{kt ÷køkíkk Mk{ÞLkku nkuÞ Au. òu fu yk {kxu ík{u M{kxo ÞwÍh çkLkeLku ykuLk÷kELk ònuhkíkkuLku AuíkheLku ík{khk Mk{ÞLkku çk[kð fhe þfku Aku. yk {kxu y{wf xÙeõMk îkhk ík{u yk ftxk¤ksLkf ònuhkíkÚke {wÂõík {u¤ðe þfku Aku. òu ík{u VkÞhVkuõMk ÞwÍh Aku íkku ík{khk {kxu Au Adblock Plus (http://bit.ly/12oUg).

Lkux Lkku÷us

ykuÃkLk ÚkkÞ Au. yuf fhíkkt ðÄkhu xuçMkLku yuõMkuMk fhðk {kxu CTRL+Tab yÚkðk íkku CTRL+Page up yLku CTRL+Page down «uMk fhe þfku Aku.

Form filler xÙkÞ fhku RLxhLku x Mk‹Vøk fhíke ð¾íku Mkki Ú ke ftxk¤ksLkf «ð]r¥k nkuÞ íkku íku Au ykuLk÷kELk Vku{o ¼hðkLke. yksu {kuxk¼køkLke ðuçkMkkEx{kt LkkLke-{kuxe MkŠðMkLkku WÃkÞkuøk fhðk {kxu LkAqxfu {krníke ykÃkðe Ãkzíke nkuÞ Au. òu fu Ëhuf ðuçkMkkEx{kt {kuxk¼køku yuf s «fkhLke {krníke ¼hðkLke nku ð kÚke fk{ ðÄkhu ftxk¤ksLkf çkLke síkwt nkuÞ Au. yk Mk{MÞkLkk WÃkkÞYÃku Vku{o Ve÷Mko ík{khe {ËË fhe þfu Au. su{kt yuf s ð¾ík {krníke ¼heLku Mkuð fhe hk¾ðk{kt ykðu Au yLku sYh Ãkzu su-íku MkkEx{kt yuf s Âõ÷f fhðkÚke ykuLk÷kELk Vku{o ¼he þfkÞ Au. yk {kxuLkk çku ykuLk÷kELk Mkku^xðuMko Au yuf LastPass (http://lastpass.com) yLku yLÞ RoboForm

yuf fhíkkt ðÄkhu çkúkWÍhLkku WÃkÞkuøk

yk Ã÷øk-ELk ELMxku÷ fÞko çkkË ík{Lku yuzðxkoEÍ{uLxTMkÚke Awxfkhku {¤þu. økqøk÷ ¢ku { Þw Í h {kxu Adblock plus (http://bit.ly/7EABcN) Au su çkúkWÍh{kt ònuhkíkLku økkÞçk fhe Ëuþu. íku{s RLxhLkux yuõMkÃ÷kuhhLkk ÞwÍMko {kxu Ad Muncher (http://bit.ly/3aCI27) nksh Au su yuzðxkoEÍ{uLxTMkLku çkúkWÍh{kt «ðuþ fhðk Ëuíkwt LkÚke.

fe-çkkuzo þkuxofxoLkku WÃkÞkuøk {kWMk Âõ÷f îkhk xw÷çkkh{ktÚke Âõ÷f fhku íkuLkk fhíkkt ALT+home «uMk fhðkÚke fk{ VkMx çkLku Au. ðuçkÃkus{kt ftEf þkuÄðwt Au íkku «uMk fhku

yËk÷íku Mkuðk{kt ¾k{e {kxu íkçkeçkLku Ãký sðkçkËkh XuhÔÞk VrhÞkËeLkwt ykuÃkhuþLk fÞwO níkwt. ykuÃkhuþLk{kt VrhÞkËeLkk EòøkúMíkLkk nkÚk{kt yuf Ã÷ux, Mkkík M¢q Lkkt¾eLku çkuMkkzðk{kt ykÔÞk níkk. íkqxu÷k (£uõ[h) ÚkÞu÷ nkzfkLkk çku AuzkLke ðå[u Ãký M¢q Lkk¾ðk{kt ykÔÞku níkku. £uf[h MktÄkE sþu yuðwt ykïkMkLk VrhÞkËeLku yÃkkÞw t níkw t , Ãkht í kw íku { ÚkÞw t Lk níkw t yLku VrhÞkËeyu yku à khu þ Lk ÃkAe Ãký Ëe½o f k÷ÃkÞo L ík Mkíkík yLku Mk¾ík Ãkezk MknLk fhðe Ãkze níke. ÷øk¼øk A {rnLkk ÃkAe Ãký nk÷ík{kt fku E Mkw Ä khku Lk Úkíkkt , yLku Ëw ¾ kðku Lk ½xíkkt , VrhÞkËeyu {nkí{k økkt Ä e nku  MÃkx÷ Lkk{Lke çkeS nku  MÃkx÷{kt íkk. 18-6-99Lkk hku s Ëk¾÷ ÚkE Mkkhðkh {u ¤ ððe Ãkze níke. íÞkt VrhÞkËeLkw t çkesw t yku à khu þ Lk fhkÞw t níkw t . yLku çkeS Ã÷u x çkeS heíku EBÃ÷kLx fhðk{kt ykðe níke. íÞkhçkkË VrhÞkËeyu yu ÷ .yu L k.hkXe {u { ku r hÞ÷ nku  MÃkx÷ yu L z rhMk[o Mku L xh íkÚkk zku . ËkMk rðhw Ø òu Ä Ãkw h Lke rsÕ÷k

CTRL+F íku{ s CTRL+T fhðkÚke Lkðwt xuçk

(http://www.roboform.com).

fwýk÷ Ãktzâk

çkúkWÍh{kt ðkhtðkh Úkíke «r¢Þkyku {kxu òu fe-çkkuzoLkku þkuxofxTMkoLkku WÃkÞkuøk fhðk{kt ykðu íkku fk{ ÍzÃke çkLku Au. WËknhý íkhefu òu ðkhtðkh ík{khu nku{Ãkus Ãkh sðwt Ãkzíkwt nkuÞ íkku ík{u

13

çkwÄðkh

13 yur«÷ h011

økú k nf yËk÷ík (rsÕ÷k Vku h {){kt VrhÞkË Ëk¾÷ fhe níke, Ãkht í kw rsÕ÷k Vku h {u Mkk{kðk¤k nku  MÃkx÷ yLku íkçkeçkLke Mku ð k{kt fku E WýÃk Lk WËT ¼ ðe nku ð kLkw t Xhkðe VrhÞkË Vøkkðe ËeÄe níke. su Ú ke VrhÞkËeyu hksMÚkkLk Mxu x fr{þLk Mk{ûk yÃke÷ VkE÷ fhe níke.

òøkku økúknf òøkku ©uÞMk ËuMkkE hksMÚkkLk Mxu x fr{þLkLkk r«MkkE®zøk {u B çkh ©e S.yu M k. nku h k íkÚkk MkÇÞ©e rMkft Ë h çkÏíkLke çku L [u VrhÞkËeLkk yu û k-hu , nku  MÃkx÷Lkk hu f zo íku { s {u r zf÷ r÷xhu [ h ðøku h u L kku yÇÞkMk fÞku o níkku . fr{þLk yu ð k íkkhý Ãkh ykÔÞw t níkw t fu , økkt Ä e {u { ku r hÞ÷ nku  MÃkx÷{kt fhkÞu ÷ çkeò yku à khu þ Lk{kt VrhÞkËeLkk nkzfkLke yu f íkhV Ã÷u x ºký

fËk[ RLxhLkux yuõMkÃ÷kuhhLku yksu Ãký LkuxeÍLk ÃkMktË fhíkku nkuÞ Au yLku ðVkËkh çkLkeLku yLÞ çkúkWÍhLkku WÃkÞkuøk fhðkLke çkkÄk hk¾e nkuÞ íku{ yLÞÚke Ëqh hnu Au. íku{ Lk fhíkkt yksLkk Þwøk{kt nksh VkÞhVkuõMk yLku ¢ku{ suðk çkúkWÍMkoLkku Ãký WÃkÞkuøk fhðku òuEyu, fkhý fu íkuLkkÚke Lkðk Lkðk yuzykuLMk îkhk Mkð÷íkkuLkku ¾òLkku {¤e hnuíkku nkuÞ Au yLku ðuçk Mk‹Vøk Mkw¾Ë yLkw¼ð çkLke síkku nkuÞ Au. Úkkuzku Mk{Þ fkZe VkÞhVkuõMkLkk Add-ons {kxu http://bit.ly/6dgS, http://bit.ly/YY5JR Âõ÷f fhku yLku [uf fhku ík{khe Mkh¤íkk {kxu þwt WÃk÷çÄ Au yne? kunal2011@gmail.com

M¢q çku M kkzeLku rVõMk fhkE níke. íkÚkk nkzfkt L kk Vu õ [zo ÚkÞu ÷ k Au z k ¾w Õ ÷k h¾kÞk níkk. su Þku ø Þ rVõMku þ Lk níkw t . £u õ [zo ÚkÞu ÷ nkzfkLkk çku Au z kLke ðå[u M¢q çku M kkzðkÚke nkzfw t Mkt Ä kððkLke «r¢Þk{kt ðå[u L kw t M¢q Ãkku í ku s yt í khkÞYÃk çkLku yLku nkzfw t Mkt Ä kE þfu Lknª íku Ëu ¾ eíkw t Au yu { Ãký sýkÔÞw t níkw t íkÚkk Mkk{kðk¤k Lkt . (1) nku  MÃkx÷{kt Mkk{kðk¤k Lkt . (2) zku . ËkMku fhu ÷ yku à khu þ Lk{kt Ã÷u x / M¢q Þku ø Þ heíku rVõMk Lk fhkÞk nku ð kLkw t íkÚkk íku L ku fkhýu Mku ð k{kt ûkrík ÚkE nku ð kLkw t XhkÔÞw t níkw t . VrhÞkËeyu Mkk{kðk¤kyku ÃkkMku Yk. 4,74,072/-Lkw t ð¤íkh yÃkkððkLke {kt ø k fhe níke. òu fu Mxu x fr{þLku VrhÞkËeLku Yk. 60,000/-Lkw t ð¤íkh [q f ððkLkku Mkk{kðk¤k nku  MÃkx÷ íkÚkk yku Ú kku o à ku r zf MkßÞoLkLku nwf{ ykÃÞku níkku. yk{, £u õ [hLke Mkkhðkh{kt Ã÷u x / M¢q Þku ø Þ heíku rVõMk Lk fhLkkh yku Ú kku o à ku r zf MkßÞo L k íkÚkk nku  MÃkx÷ Mku ð k{kt ¾k{e {kxu Ëku r »kík Xhe þfu .

fuLz÷÷kEx SðLkLke nfefík ÃkqAku Aku? íkku {kuík MkwÄeLke hkn swyku SðLk íkku yÄqhwt ÃkwMíkf Au, SðLkLkwt rððu[Lk fkuý fhu? - ‘MkiV’ Ãkk÷LkÃkwhe desaivakil@rediffmail.com

13 yur«÷ h011

www.sandesh.com

{khk rÃkíkkLke rÃkrxþLkLkkt ÃkuÃkh ykðe økÞkt níkkt, Ãkhtíkw [kh ð»ko Ãknu÷kt {khk rÃkíkkSLkwt yðMkkLk ÚkÞwt Au. íkku VkE÷ çktÄ ÚkE nþu? çktÄ ÚkE nkuÞ íkku rh-ykuÃkLk fhðk þwt fhðwt? - rfhý Ãkxu÷, zwtøkhe (ð÷Mkkz) nk, VkE÷ çktÄ ÚkE nþu. nðu VheÚke ykuÃkLk fhðk {kxu yuf yhS fhðkLke hnuþu. òu yrÄfkheLku fkhý ÞkuøÞ ÷køkþu íkku Vhe ykuÃkLk ÚkE sþu. {U yuV-4 fuxuøkhe{kt rðÍk Ve ¼he ËeÄe Au. {khe yÃkrhýeík Ãkwºke 33 ð»koLke Au. íkuLku Ãký MkkÚku ÷E sðk þwt fhðwt? - {kunLk¼kE Mke. Ãkxu÷, LkðMkkhe Lkk, ík{khe Ëefhe 21 ð»koLke fuxuøkhe{kt çktÄ çkuMkíke LkÚke yux÷u ík{khe MkkÚku ykðe þfu Lknª. íkuLkk {kxu y÷øk yhS fhðe Ãkzu. rðÍk {u¤ððk fkÞoðkne fhðe Ãkzu. {U {khk Ãkwºk, íkuLke ÃkíLke íkÚkk yuf LkkLkk Ãkwºk {kxu 2004{kt rÃkrxþLk fhe níke. {khk ÃkwºkLkwt 2007{kt {]íÞw ÚkÞtw Au. íkku þwt rðrÄ fhðe? - Lkxðh÷k÷ su. Ãkxu÷, hksÃkeÃk¤k 2007 ÃkAe íkwhtík s ík{khu Lkðk fkÞËk{kt yuf rÃkrxþLk fhðe sYhe níke. íku{ Aíkkt ykðk økt¼eh yLku fhwýkí{f fuMk {kxu nsw yuÃ÷kÞ fheyu íkku yrÄfkhe {kLkðíkkLkk Äkuhýu fËk[ ÞkuøÞ rLkýoÞ ÷u. ík{u «ÞkMk fhe swyku.

ÃkhËuþe Lkkøkrhf MkkÚku hrsMxzo {uhus fhíkkt Ãknu÷kt þwt æÞkLk{kt hk¾þku? sþu. íkuLku y{khe MkkÚku ÷E sðk {kxu þwt fhðwt? - sÞtíke¼kE E. Ãkxu÷, økk{ : Ãkhçk (fk{hus) yk fuxuøkhe çku ð»ko ÃkkAe økE Au yLku nk÷ Vuçkúwykhe 2000 [k÷u Au. íkuÚke fktE Ãký fnuðwt þõÞ LkÚke. íku{ Aíkkt yuf ðkíkLkwt æÞkLk hk¾òu fu ík{khe VkE÷ «kuMkuMk Úkðk {ktzu íÞkhu ík{khk ËefhkLkkt 21 ð»ko Ãkqhkt ÚkE òÞ íkku íkwhtík s VkuLk îkhk {khku MktÃkfo fhðkÚke nwt fnwt yu «{kýu rÃkrxþLk íkÚkk fux÷kf Ãkwhkðk VkE÷ fhðkÚke s ík{khku Ãkwºk ík{khe MkkÚku ykðe þfþu. yLÞÚkk íkuLkwt Lkk{ rðÍk fku÷{ktÚke Lkef¤e sþu. {khk Ãkwºkyu B.E.I.T{kt ÃkkMk ÚkE IELTS {kt 6.5 çkuLz {u¤ÔÞk Au. íkuLku fuLkuzk{kt ðfo Ãkhr{x fu MxwzLx rðÍk {¤e þfu? - rfþkuh çke. økktÄe, Úkk÷k : [e¾÷e (LkðMkkhe) nk. {¤e þfu. ÃkkMkÃkkuxo L.C. Lkk ykÄkhu fZkÔÞku Au, ßÞkhu sL{ íkkhe¾Lkk Ëk¾÷k{kt íkkhe¾ y÷øk Au.

{uhk Lktçkh fçk ykÞuøkk?

yuðk Mkðk÷ku ðkhtðkh ykðíkk nkuÞ Au fu {khe VkE÷ V÷kýk ð»koLke Au íkku õÞkhu ðkhku ykðþu? yu Mkðk÷Lkku sðkçk {¤e hnu yu {kxu ynª yuf fkuüf ykÃÞwt Au. rðÍkLkku «fkh yLku nk÷ yur«÷ 2011{kt fÞk ð»koLke VkE÷ku «kuMkuMk ÚkE hne Au íkuLke rðøkík fku»xf{kt ykÃke Au. su{ fu fkuEyu yuV-1 rðÍk {kxu yuÃ÷kÞ fÞwO nkuÞ íkku nk÷ {u-2004Lke VkE÷ku [k÷u Au. yux÷u yu økk¤k{kt rÃkrxþLk fhLkkhkyku L kku Lkt ç kh ÷køke þfu Au. rðÍk fuxuøkhe õÞk ð»koLke VkE÷ [k÷u Au? yuV-1 {u 2004 yuV-2yu yur«÷ 2007 yuV-2çke yur«÷ 2003 yuV-3 {k[o 2011 yuV-4 Vuçkúwykhe 2000 nwt 23 ð»koLkku M.SC. ÃkkMk Awt. {khu ykuMxÙur÷ÞkLkk ÷~fh{kt òuzkððwt Au. íku {kxu þwt fhðwtw? - Ãkw»ÃkuLÿ®Mkn Mkku÷tfe, y{ËkðkË Mkk{kLÞ heíku ELxhLkuþLk÷ ÷ku yLðÞu òu ík{u ykuMxÙur÷ÞkLke rMkrxÍLk nku Lknª íkku ík{Lku yk{eo{kt «ðuþ {¤u Lknª. íÞktLkk ÷~fh{kt «ðuþ {u¤ððk {kxu MkkiÚke Ãknu÷kt íkku ík{u ykìMxÙur÷ÞLk Lkkøkrhf çkLkðkLkk «ÞkMk þY fhku. yu ÃkAe s ÷~fh{kt sðkLkwt rð[khòu. nwt ÃkkuxwoøkeÍ ÃkkMkÃkkuxo Ähkðwt Awt yLku {khe ô{h 55 ð»ko Au. Þw.fu.{kt Mkux÷ Úkðk rð[khwt Awt. rðÍk ðøkh sE þfkÞ? - ËeÃkf yu[. Mkku÷tfe, ½ku½÷k (Ëeð) yk ô{hu ík{khu Ãknu÷kt íkku rðrÍxh íkhefu {tËe{kt zqçku÷k Þw.fu.{kt Mkux÷ ÚkðkÞ íku{ Au fu Lknª íkuLke ÃkqhuÃkqhe íkÃkkMk fhe {krníke {u¤ÔÞk ÃkAe s rLkýoÞ fhðku òuEyu. Ãkkuxwoøk÷ ËuþLkk rMkrxÍLkLku ykuLk yuhkEð÷ 90 rËðMkLkku xqrhMx rðÍk {¤u Au fu fu{ íku ík{khu ELxhLkux Ãkh Mk[o fhe òýe ÷uðwt òuEyu, fkhý fu y{urhfk yLku yLkuf Ëuþku MkkÚku MktrÄ fhe yuf ÷ktçkwt r÷Mx «rMkØ fÞwO Au íku ËuþkuLkk LkkøkrhfLku yk «fkhLkku rðÍk {¤u Au. {khk L.C. {kt íkÚkk çkÚko Mkxeo{kt sL{ íkkhe¾

J

y÷øk y÷øk Au íkku MxwzLx rðÍk {kxu fkuE {w~fu÷e ðÄe þfu Au. {w~fu÷e Ãkzu? çkeS ðkík fu y{urhfkÚke ykðLkkhk òík- ¼hík yhsý òzuò, {kÄwÃkwhk (ÃkkuhçktËh) òíkLke Mk÷knku ykÃkíkk Vhíkkt nkuÞ Au. yu ík{khu çkÚko MkŠxrVfux hsq fhe VheÚke ÃkkMkÃkkuxo Mk÷knkuÚke Ëqh hnuðwt. fkuE {kLÞíkk«kÃík Rr{økúuþLk {u¤ððk yhS fhðkÚke ÃkkMkÃkkuxo {¤þu. ík{Lku ÷kuÞh fnu yu «{kýu s ykøk¤ ðÄðwt òuEyu. Úkþu MxwzLx rðÍk {kxu sL{íkkhe¾Lkk fkhýu fkuE yuðwt fu Mk÷kn {kLkeLku ík{u ykze-yð¤e heíku {w~fu÷e Lknª Ãkzu. y{urhfk sðk «ÞkMk fhþku. yu{kt òu rðÍk {khe Ãkwºke LÞwÍe÷uLz P.R. WÃkh Au. íkuLkk îkhk yrÄfkheLku ík{khku fuMk þtfkMÃkË ÷køkþu íkku {khk ÃkwºkLku zkÞhuõx P.R. {¤e þfu? fkÞ{ {kxu y{urhfk «ðuþðkLke {LkkE Vh{kðe - {wfuþ¼kE Ãkxu÷, y{ËkðkË Ëuþu. ík{u fkuELke Mk÷knÚke yuf s ÷øLk fhðk sE Lkk. ík{khk ÃkwºkLku íku rMkrxÍLk ÚkkÞ ÃkAe íÞktLkk hÌkk Aku. yu heíku y{urhfkÚke ykðLkkhk Ëhuf ftR Er{økúuþLk ÷kuÞhLke Rr{økúuþLk rLk»ýkík nkuíkk Mk÷kn «{kýu ÃkuÃkMko LkÚke. yÄqhe rðøkíkkuLkk VkE÷ fhkðòu. fkuE ykÄkhu ykÃku÷e Mk÷knku Ãký Ëuþ{kt zkÞhuõx ík{Lku fkÞ{ {kxu ÃkhËuþ {kir÷Lk h{uþ hkð÷ P.R.Lke «Úkk nkuÞ Lknª. síkk yxfkðe þfu Au. F-4 fuxuøkhe{kt fE Mkk÷ [k÷u Au. {khe yu {kxu rÃkrxþLk fhðe Ãkzu. y{urhfkÚke ykðu÷k yuf rMkrxÍLk MkkÚku {khe 2004Lke VkE÷ õÞkhu ¾q÷þu? - ®n{ík÷k÷ S. {fðkýk, sqLkkøkZ ËefheLkkt hrsMxzo ÷øLk fhe LkkÏÞkt. nðu yu ÷kufku nk÷{kt yk fuxuøkhe çku ð»ko ÃkkAe Xu÷kE Au íkuÚke ßÞkhu ¼khík Ãkhík ykðþu íÞkhu Äk{Äq{Úke ÷øLk Vuçkúwykhe 2000Lke rÃkrxþLMk «kuMkuMk ÚkkÞ Au. fheþwt. íkuLkkÚke fkuE Mk{MÞk ÚkkÞ? - Ãke.fu. Ãkxu÷ y{ËkðkË nk÷Lke ÃkrhÂMÚkrík òuíkkt fkuE [ku¬Mk Mk{Þ fne nkt ðktÄku ykðu. ík{u su ÷øLk ÚkÞkt s LkÚke íku þfkÞ Lknª. çku-ºký ð»koÚke ðÄw Mk{Þ Ãký ÷køku. nwt 2008-2009{kt y{urhfk{kt rðrÍxh rðÍk ÷øLk fkuE økkuh {nkhksLke MkneÚke hrsMxh fhkðe ËeÄkt nþu. rnLËw {uhus yuõx «{kýu yu WÃkh økÞu÷kuu íÞkhu {khk çkkçkkLkku íÞkt sL{ ÚkÞu÷ku. ÷øLk ÚkÞkt Lk økýkÞ. nðu ßÞkhu ík{u rðrÄMkh Vhe nðu {khu {khk çkkçkkLkk ykÄkhu y{urhfk{kt fkÞ{e ð¾ík ÷øLk fhþku íÞkhu VheÚke hrsMxÙuþLk Úkþu. ðMkðkx fhðku nkuÞ íkku {¤u? - Søkh ðe. {kuËe, y{ËkðkË yux÷u yuf s ÷øLkLke çku íkkhe¾ku çkíkkðþu. yu çku Lkk, ík{khku çkkçkku nk÷{kt ºkýuf ð»koLkku Au íkuLkk íkkhe¾ òuELku s rðÍk yrÄfkhe rðÍk rhsuõx fhe Ëuþu. y{urhfk{kt «ðuþðk yÄehk çkLku÷k ykÄkhu ík{Lku fkÞ{e ðMkðkx {¤u Lknª. íku ßÞkhu fux÷kf ÷kufkuyu íkku ¼kE-çknuLk ðå[u ¾kuxkt ÷øLkku ÃkwÏík ðÞLkku ÚkkÞ íÞkhu s ík{Lku [kLMk {¤u. ík{khku fhe y{urhfk sðkLkku {køko fÞkuo Au. Ãkrhýk{u nðu çkkçkku çkkÞ çkÚko y{urhfLk rMkrxÍLk Au íkuÚke íku y{urhfk Mk[uík ÚkÞwt Au. ßÞkhu fkuE ÷øLk fhe y{urhfk{kt ðMkðkx fhe þfu. òu íkuLkku ÃkkMkÃkkuxo «ðuþ fhíkwt nkuÞ íÞkhu yu ðÄkhu çkkhefkEÚke y{urhfLk nkuÞ íkku íkuLku EÂLzÞk{kt hk¾ðk {kxu íkÃkkMk fhu Au. ÷øLk îkhk ÚkÞu÷ rÃkrxþLkLku ¾qçk fkÞËuMkh rðrÄ fhðe òuEyu. Mkðk÷ : y{khe F-4 fuxuøkheLke VkE÷ ykuøkMx s ÍeýðxÚke Er{økúuþ™ íkÚkk {wtçkE fkuLMÞw÷ux ykurVMk çkkhefkEÚke íkÃkkMke íku{Lke yusLMke íkÚkk 2002Lke Au. íkuLkk [kuEMk ykuV yusLx, VkuBMko, òíkíkÃkkMk ÷øLkMÚk¤ íkÚkk ík{khk MkhLkk{kLke rðÍk fku÷ ðøkuhu õÞkhu ykðþu? òu nsw Mk{Þ ykswçkksw{kt fhðk{kt ykðu Au. yux÷u ík{khe ÷køkþu íkku {khk ËefhkLke ô{h 21 ð»koLke ÚkE

J

J

rðÍk yu xw Íuz

J

rÃkrxþLkhLkwt {]íÞwÚke VkE÷ çktÄ ÚkkÞ íkku yuf yhS fhe heykuÃkLk fhe þfkÞ. rðÍk-ÃkkMkÃkkuxo {kxu sL{Lkk «{kýÃkºk{kt ÷¾kÞu÷e sL{íkkhe¾ {kLÞ økýkþu. y{urhfk{kt «ðuþðk yÄehk çkLku÷k fux÷kf ÷kufkuyu íkku ¼kEçknuLk ðå[u ¾kuxkt ÷øLkku fhe y{urhfk sðkLkku {køko fÞkuo Au. Ãkrhýk{u nðu y{urhfk Mk[uík ÚkÞwt Au. ßÞkhu fkuE ÷øLk fhe «ðuþ fhíkwt nkuÞ íÞkhu yu ðÄkhu çkkhefkEÚke íkÃkkMk fhu Au. çkk¤f íÞkt sL{u íkku {kíkkrÃkíkkLku íÞktLke rMkrxÍLkrþÃk {¤e síke LkÚke.

rðËuþLke VkE÷ {kxu ÃkkMkÃkkuxo {kLÞ økýkþu? - nMk{w¾¼kE rºkðuËe, økk{ : ÷ªøkzk (W{huX) sL{Lkwt «{kýÃkºk Mkhfkh îkhk yÃkkÞu÷ku ËMíkkðus økýkÞ ßÞkhu yu÷.Mke.íkku fkuE Ãký ½k÷{u÷ fheLku Ãký {u¤ðe þfu Au. {kxu ÃkhËuþLkk {k{÷k{kt rðÍk ykurVMk ík{khk sL{Lkk «{kýÃkºkLku s Mkk[wt {kLkeLku [k÷þu. nðu ík{u ÃkkMkÃkkuxo ykurVMk{kt yhS fhe ík{khe sL{ íkkhe¾ çkË÷kðe þfku Aku. yu ÃkAe {w~fu÷e Lknª ÚkkÞ.

(÷u¾f Rr{økúuþLkLkk rLk»ýkík yuzðkufux Au.) ík{khk rðÍk MktçktrÄík Mkðk÷ku {kuf÷e ykÃkku yÚkðk {uE÷ fhku: rðÍk yu xw Íuz, MktËuþ, ÃkqŠík rð¼køk, ð†kÃkwh, y{ËkðkË. ÞkË hnu Mkðk÷ xqtfk yLku {wÆkMkh nkuðk òuEyu. Mkðk÷{kt rçkLksYhe rðøkíkku Lk W{uhðe íku{s MkhLkk{wt Ãkqhwt ÷¾ðwt. yu rMkðkÞLkk Mkðk÷kuLku MÚkkLk {¤þu Lknª. viza.sandesh@gmail.com

CMYK

04


çkwÄðkh

www.sandesh.com

sÂMxLkLkku þkì nkuÞ, íÞkhu íkuLkk [knfku{kt sÂMxLk rVðh AðkE òÞ Au. sÂMxLk ÷kEð ÃkVkuo{oLMk ykÃkðkLkku nkuÞ, íku Mk{Þu íkuLkk [knfkuLke ½u÷Ak nË ðxkðe òÞ Au, yLku ½ýe ð¾ík Mk÷k{íkeLkk «&™ku Ãký ¾zk fhu Au. Mkku~Þ÷ Lkuxð‹føk MkkEx Ãkh sÂMxLk çkhkf ykuçkk{k yLku Ë÷kE ÷k{k fhíkkt Ãký ðÄkhu Vku÷kuyMko Ähkðu Au.

s

ÂMxLk rçkçkh fuLkuzkLkku xe™yush ÃkkuÃkMxkh Au. ËwrLkÞk¼h{kt yíÞkhu sÂMxLk rçkçkhLke ÷kufr«ÞíkkLkku swðk¤ Vkxe LkeféÞku Au. y{urhfk{kt íkksuíkh{kt nkÚk Ähðk{kt ykðu÷k yuf Mkðuo{kt 11,000 ÷kufkuLku ÃkqAðk{kt ykÔÞwt fu sÂMxLk rçkçkh 30 ð»koLkku Úkþu, íÞkhu ík{khk {ík «{kýu íku þwt fhíkku nþu? íku{ktÚke 30 xfk ÷kufkuyu sðkçk ykÃÞku fu sÂMxLk 30 ð»koLkku Úkþu íÞkt MkwÄe{kt Lkþk¾kuheLke ykËíkÚke Aqxðk {kxu rhnuçk MkuLxh{kt rËðMkku ðeíkkðíkku nþu. 20 xfk ÷kufkuyu yuðku sðkçk ykÃÞku fu sÂMxLk íku Mk{Þu Ãký ykx÷ku s ÷kufr«Þ nþu yLku fhkuzku «þtMkfku Ähkðíkku nþu, 18 xfk ÷kufkuyu fÌkwt fu 30 ð»koLkku Úkþu íÞkt MkwÄe{kt sÂMxLk XheXk{ ÚkE økÞku nþu yLku ÃkkuíkkLke SðLkMktrøkLke MkkÚku þktík SðLk ðeíkkðíkku nþu. ßÞkhu, çkkfeLkkt ÷kufkuyu fÌkwt fu íÞkhu sÂMxLkLke ÷kufr«ÞíkkLkku swðk¤ ykuMkhe økÞku nþu, yLku íkuLke fkhrfËeo yMíkk[¤u nþu.

ÃkkuíkkLkk íkk÷u ËwrLkÞkLku zku÷kðe hnu÷ku

sÂMxLk rçkçkh

ÃkVkuo{oLMk ykÃkðkLkku nkuÞ, íku Mk{Þu íkuLkk [knfkuLke ½u÷Ak nË ðxkðe òÞ Au, yLku ½ýe ð¾ík Mk÷k{íkeLkk «&™ku Ãký ¾zk fhu Au.

÷kEV N MxkE÷ CMYK

nuík÷ MkkUËhðk 17 ð»koLkk sÂMxLkLke ¼krð fkhrfËeo rðþu yíÞkhÚke s yxf¤ku ÚkE hne Au, fkhý fu ½ýkt ykuAk Mk{Þ{kt íkuýu ¼÷¼÷k xku[Lkk ÃkkuÃkMxkMkoLku yËu¾kE WÃkòðu íkuðkt ÷kufr«ÞíkkLkkt rþ¾hku Mkh fÞkO Au. yLku íkuÚke s, sÂMxLk Ãkkuíku Ãký Ëhuf Ãkøk÷wt Mkk[ðeLku ¼hu Au. ÃkkuíkkLke MkV¤íkk xfkðe hk¾ðk {kxu íku hkíkkuhkík MkV¤ ÚkE økÞk nkuÞ yLku ÃkAe økw{Lkk{eLkk ytÄfkh{kt økw{ ÚkE økÞk nkuÞ íkuðe Mkur÷rçkúxeÍLkkt SðLk íkÚkk íku{ýu fhu÷e ¼q÷ku rðþu yÇÞkMk Ãký fhu Au. ykÃkýk {kxu sÂMxLk rçkçkhLkwt Lkk{ fËk[ yux÷wt Ãkrhr[ík LkÚke, Ãký y{urhfk, fuLkuzk, ÞwhkuÃk, òÃkkLk, ykuMxÙur÷Þk ðøkuhu Ëuþku{kt íkuLkk [knfku íkuLke ÃkkA¤ Ãkkøk÷ Au. sÂMxLk ÷kEð

Ë

Mk{ktÚke A ðÕzofÃk òuÞkLkku Mkkûke nkuE yufË{ WL{kË{kt ykðeLku ynª yk s søÞkyuÚke Vuçkúwykhe{kt ytíkhykí{kÚke {nuLÿ®Mkn ÄkuLke MkkÚku yuf MktðkË MkkÄu÷ku. íÞkhu õÞkt ¾çkh níke fu õÞkhuÞ Ëþuhkyu Lk Ëkuze þfíkku yk ¼khíkeÞ ½kuzku yk ð¾íku Mkt½ fkþeyu ÃknkU[kzþu. ykìMxÙur÷Þk, ÃkkrfMíkkLk yLku Auðxu ©e÷tfk. ¼khík SíÞwt yu hkºku Lkòhku òuÞku su 24 ð»ko™e ®sËøke{kt õÞkhuÞ Lknkuíkku òuÞku, Vxkfzk íkku Vqxíkk s níkk Ãký Ëhuf fkh Ãkh xurýÞkyku swðkrLkÞkyku yLku Ãku÷e {kËf yðksu rfrfÞkheykuÚke y{Lku ½kÞ÷ fhíke Vqxfzeyku su xqtfk Mfxo{kt Mkßs níke yLku suLkk økkuhk økk÷ Ãkh ríkhtøkku [eíkhu÷ku níkku. MkkurøkÞk çkwrØSðeyku yLku ðze÷ku fnuíkk níkk fu r¢fux ÃkkA¤ çkÄk swðkrLkÞkyku økktzk ÚkkÞ Au yu s ÷kufku ¼q÷e økÞk fu yu ÷kufku ßÞkhu swðkLk níkk íÞkhu 1983{kt frÃk÷ ËuðLke fÃíkkLke{kt ðÕzofÃk Síku÷ku íÞkhu yk{ s ¾wþe {Lkkðu÷e. ykuðh xw VkELk÷, þrLkðkhu çkeS yur«÷u Ãký yu s nk÷ík. Ãký yk ð¾íku ÷kufkuLku ytËhÚke òýu ELxÞwÍLk ÚkE ykðu÷e fu nðu ðÕzo fÃk nkÚkðUík s Au. Ëhuf ÃkkLkLkk økÕ÷u yuõMkÃkxoMkLke f{uLxTMk [k÷íke níke. yk ÞqMkwVLku fu{ fkZâku? ©eMktíkLku fu{ ÷eÄku? yrïLkLku fu{ Lkk ÷eÄku? ÄkuLkeLke çku®xøk yuðhus çkkuøkMk Au Ãký yu yuf MkV¤ fuÃxLk Au ðøkuhu ðøkuhu... yLku ÃkAe xkuMkLke

sÂMxLkLkku þkì nkuÞ, yÚkðk íkku sÂMxLk nksh hnuðkLkku Au íkuðe òý Úkíkkt {kLkð{uËLke W{xe Ãkze nkuÞ yLku íkuLku fkhýu AuÕ÷e ½zeyu þkì hË fhðku Ãkzâku nkuÞ íkuðwt ½ýe ð¾ík çkLke [qõÞwt Au. økÞu ð»kuo r÷ðhÃkw÷{kt sÂMxLkLkku þkì níkku, íkuLkk ykøk÷k rËðMku ÷kufku{kt ÔÞkÃke økÞu÷k sÂMxLk-rVðhLku òuELku ÃkrhÂMÚkrík íktøk Lk çkLku yu {kxu Ãkku÷eMku sÂMxLkLku nkux÷{ktÚke çknkh Lkef¤ðkLke s {LkkE Vh{kðe ËeÄe níke? yux÷wt s Lknª, íkuLku Mkq[Lkk yÃkkE níke fu òu Mkq[Lkk yðøkýeLku íku nkux÷{ktÚke çknkh Lkef¤þu, íkku ðkíkkðhý íktøk çkLkkððk çkË÷ íkuLke ÄhÃkfz fhðk{kt ykðþu! sÂMxLkLku ykx÷e «rMkrØ yLku Mk{]rØ yÃkkððk{kt ELxhLkuxLkku ½ýku {kuxku nkÚk Au. ÞwhkuÃkLkk ‘Ä ykuçÍðoh’ y¾çkkhLkk ynuðk÷ «{kýu Mkku~Þ÷ Lkuxð‹føk{kt çkhkf ykuçkk{k fu Ë÷kE ÷k{k fhíkkt sÂMxLk rçkçkhLkk ðÄkhu Vku÷kuyh Au. rçkçkhLkwt ÂxTðxh yufkWLx Ãký Au, suLkk îkhk íku íkuLkk [knfkuLkk rLkÞr{ík MktÃkfo{kt hnu Au. LkðuBçkh 2010{kt íkuLkk MkkX ÷k¾ Vku÷kuyMko níkk yLku íÞkhÚke hkusLkk Mkhuhkþ 24,000 Vku÷kuyMko íkuLkk yufkWLx{kt W{uhkE hÌkk Au. yk yufkWLxTMk ÃkkA¤ {kfuo®xøkLkku ykþÞ Ãký hnu÷ku Au. su{ fu, íkuLkku BÞwrÍf ðerzÞku ‘ðLk xkR{’ Þwxâqçk

28 ð»koLke hkn, ¾wþeLkku fþ, ËtíkfÚkkLkku Ãkuøk yLku yuf ðkhMkku!

{kÚkkfqx. Mktøkkfkhkyu xkuMk çkeS ð¾ík fhkÔÞku yLku ÃkíÞwt. ©e÷tfkLke E®Lkøk þY ÚkE yLku Íneh ¾kLk yuLkk {ursf÷ MÃku÷ MkkÚku ºkkxõÞku. yuf yuf MkkuMkkÞxe{kt {kuxk M¢eLk yLku LkkMíkkLke s{kðx MkkÚku y{u økkuXðkE økÞu÷k. {Lk{kt yuf s rð[kh ½q{íkku níkku fu yksu yu yiríknkrMkf ûkýLkk Mkkûke

ÞtrøkMíkkLk ¼krðLk yæÞkhw

çkLkðkLkwt Au! hkºku çkhkçkh 10.40 yu su çkLÞwt yu RríknkMk{kt fkÞ{ {kxu yuf {kE÷MxkuLk çkLke sðkLkwt níkwt. ynª fux÷ef ðkíkku su ðkLk¾uzuÚke MkeÄe rË÷kurË{køkLke zkÞhe{kt fkÞ{ {kxu zkÞhuõx ytrfík ÚkE yu xÃkfkðwt Awt... Mkr[Lk - økúkLzVkÄh?!: Þwðhks®Mkn ykÃk fe yËk÷íkLkk yuf sqLkk yurÃkMkkuz{kt fnuíkku fu Mkr[LkLku 1989Úke 2011 MkwÄe yk{ h{íkku òuE y{u yu™u y{khk ËkËk fneyu Aeyu, fkhý fu

05

çkwÄðkh

13 yur«÷ h011

yuExeÍ - LkkELxeÍ yLku ÃkkuMx r{÷urLkÞ{ yu{ýu [kh ËkÞfkLkku Mk{Þ òuÞku Au. rðhkx fkun÷eyu fnu÷wt yu{ 21-21 ð»koÚke su fhkuzku ÷kufkuLke ykþkykuLkku ¼kh WÃkkzu Au þwt y{u yuLku rðßÞkuíMkð{kt Úkkuze ðkh ¾Ç¼u Ÿ[fðkLkwt MkËT¼køÞ Lk ÷E þfeyu? õÞwx, Mkkhk yLku zkçkkuze çku®xøk fhíkk Ãkwºk Mkr[LkÃkwºk yswoLkLku òuE yuf s rð[kh ykðu fu þwt yk Akufhku Ãký çkkÃkLke su{ yuf rsrLkÞMk çkuxTMk{uLk çkLkþu? ßÞkhu ¾khkt yktMkw {eXkt çkLÞkt: {u[ ÃkíÞk ÃkAe nh¼sLk - Þwðhks - Mkr[Lk çkÄkLke ykt¾ku{kt yktMkw níkkt, fkÞ{ ÷kuzoMkLke øku÷uhe{kt frÃk÷Lku ðÕzofÃk ÷uíkk òuE nðu yk Lkðkt á~Þku òuðkLke ykt¾kuLku nsw ykËík Lknkuíke Ãkze. fnuðkÞ Au fu Ãkwhw»kku hzíkk LkÚke Ãký yk{ ÷køkýeyku õÞkhuf çkÄe MkhnËku ðxkðe ykt¾ku{ktÚke yktMkw çkLke ðne òÞ Au. ‘çkkuBçku’ rVÕ{Lkk Ãku÷k ‘íkqt ne hu’ økeíkLke su{ fnuðkE økÞwt fu, ‘yks yktMkw ¼e {eXu ÷øku!’ rMkØwÚke h{eÍ hkòLke fku{uLxhe: ‘nkzone®xøk rMkØwEÍ{’ yuf ðkðkÍkuzwt Au suLke [Ãkux{kt MkkÚke f{uLxMko ykðe s òÞ. {u®[øk Ãkk½ze - Y{k÷

sÂMxLk {urLkÞk

J

J

J

J

J

J

«Úk{ s ykÕkçk{Lkkt Mkkík økeíkku rçk÷çkkuzo nkux-100{kt ÃknkUåÞkt nkuÞ íkuðku sÂMxLk «Úk{ ÃkkuÃkMxkh Au. íkuLkwt ‘çkuçke’ MkkUøk Þwxâqçk{kt yíÞkh MkwÄe{kt MkkiÚke ðÄw òuðkÞu÷ku ðerzÞku Au. sÂMxLk rçkçkhLku ½hu s yÇÞkMk fhkððk{kt ykðu Au, yLku þkì {kxu çknkh sðkLkwt ÚkkÞ, íÞkhu íkuLkk xâqxh íkuLke MkkÚku s «ðkMk fhu Au. sÂMxLkLku õ÷kuMxÙkuVkurçkÞk Au, yux÷u fu íkuLku yuM¢u÷uxMkoÚke [Zðk-QíkhðkLkku zh ÷køku Au. íku zkçkkuze Au yLku økkðk yLku økeíkku ÷¾ðk WÃkhktík íku røkxkh, rÃkÞkLkku yLku zÙ{ Ãký ðøkkze òýu Au. íkuLkkt ÷øLk 14{e Vuçkúwykheyu ÚkkÞ íku{ íku EåAu Au.

Ãkh yÃk÷kuz ÚkÞku, íÞkh ÃkAe s íkuLkwt ðu[ký hkíkkuhkík ðÄe økÞwt níkwt. íku çkkh ð»koLkku níkku, íÞkhu íkuLke {k ÃkurxÙrþÞk r÷Lk (Ãkuèe) {u÷uxu ½hu íkiÞkh fhu÷k sÂMxLkLkk ðerzÞku Þwxâqçk Ãkh zkWLk÷kuz fÞko níkk. ÃkurxÙrþÞk 18 ð»koLke níke íÞkhu íkuýu sÂMxLkLku sL{ ykÃÞku níkku. xqtf s Mk{Þ çkkË ÃkurxÙrþÞk yLku íkuLkku Ãkrík suhu{e rçkçkh Aqxkt Ãkze økÞkt níkkt. ÃkurxÙrþÞkyu yuf÷u nkÚku sÂMxLkLku WAuÞkuo níkku. ßÞkhu suhu{eyu çkeòt ÷øLk fÞkO yLku íkuLkk Úkfe íku çku MktíkkLkkuLkku rÃkíkk çkLÞku. sÂMxLk {kxu íkuLke {k íkuLkwt MkðoMð Au. ÃkkuíkkLkk «rík¼kþk¤e ÃkwºkLku yuf÷u nkÚku WAuhðkLke MkkÚkuMkkÚku Ãkuèe Mkkð Mkk{kLÞ fûkkLke Lkkufhe fheLku økwshkLk [÷kðíke níke. Ãkuèe {q¤ £uL[ nkuðkÚke sÂMxLk Ãký £uL[ çkku÷e òýu Au. sÂMxLk íkuLke {kLke ½ýku LkSf Au. ½ýe ð¾ík Ãkuèe íkuLkk ÃkwºkLke xqh{kt MkkÚku hnu Au, sÂMxLk MkkÚku íku ½ýe ð¾ík Ëu¾kÞ Au yLku sÂMxLkLkk rË{køk{kt MkV¤íkkLke hkE Lk ¼hkE òÞ íkuLkwt Mkíkík æÞkLk hk¾u Au. hetal.sondarva@sandesh.com

yLku xkE MkkÚku ykðíkk yk MkhËkhSLke f{uLxTMk ‘yuf xkr÷Þk {kxu zuL£f Ãký økwz LÞqÍ nkuÞ Au!’ ¼khíkLke xe{ MkkÞf÷Lkk MxuLz suðe Au yuf Ĭku {khu yux÷u çkÄe MkkÞf÷ Ãkzu, 4-2-8-4-9 yk íku Mfkuhçkkuzo Au fu VkuLk Lktçkh Au? rMkBfkuûk - nurhMk - økktøkw÷e - xkuLke økúuøk çkÄkt {kÚkwt Íwfkðu yLku n»ko ¼kuøk÷u yk íkwVkLke ðkíkkðhýLku ykçkunqçk Mkt¼k¤u! ÃkqLk{ ÃkktzuLke rMxÙÃkxeÍ: {kuzu÷ ÃkqLk{ Ãkktzu hkíkkuhkík ÃkkuÃÞw÷h ÚkE økE, ¼khíkeÞ xe{ òu ðÕzofÃk Síkþu íkku Ãkkuíku LkøLk ÚkE rMxÙÃkxeÍ fhþu yuðwt fnuíke yk çknuLk yíÞkhu ¾çkh Lknª õÞkt Au! ELkk{Lke Ãk¤kusý: ðÕzo fÃk SíÞk yLku íkhík s Ëhuf Ã÷uÞhLku 1-1 fhkuz çkeMkeMkeykE íkhVÚke {¤ðkLke ònuhkík ÚkE yu Ãký xuõMk £e! ÃkíÞwt, fux÷ktf ðøkoLku yk{kt íku÷ huzkE økÞwt yLku r¢fuxhkuLku ykx÷k ÃkiMkk þk {kxu ykÃkðk òuEyu, [kð÷k - yrïLkLku íkku yu{ s YrÃkÞk {¤e økÞk hBÞk ðøkh ðøkuhu ðøkuhu. Ãký ynª ÷kufku yuf ðkík ¼q÷e òÞ Au fu xu÷uLx y™u {nuLkíkÚke yk 28 ð»ko ÃkAe MðÃLk Mkkfkh ÚkÞwt Au yLku yk Ã÷uxVku{o Ãkh fhkuzku ykþkykuLku Íe÷e ÃkhVku{o fhðwt yu þwt suðe íkuðe ðkík Au? ÄuÞ rzÍðo Mkku. fux÷ktf rË÷e Mkq[Lkku: ykEÃkeyu÷ suðe ÄtÄkËkhe xwLkko{uLx ¼÷u øk{u íkux÷ku LkVku h¤e ykÃku Au, Ãký xkuÃk õ÷kMk Ã÷uÞMkoLke frhÞhLkkt 3 ð»koLke r¢fux yu ¾kE òÞ Au. yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. (2) Ãkh

13 yur«÷ h011

www.sandesh.com

‘Þk nku{’ fheLku fqËe Ãkzku, Víkun Au ykøku.... " I hold it true, whate'er befall; I feel it, when I sorrow most; 'Tis better to have loved and lost Than never to have loved at all."

- ykÕ£uz xurLkMkLk

òu

¾{ õÞkt LkÚke? hMíkku ¢kuMk fhku, MkðkhLke ¾e[ku¾e[ ÷kuf÷ xÙuLk Ãkfzku fu Lkðku ÄtÄku þY fhku! SðLk{kt [khuçkksw òu¾{ s òu¾{ Au. ynª fk[k - Ãkku[kLkwt fk{ LkÚke. nwt íkku y¿kkLkLku {kuxk{kt {kuxwt òu¾{ {kLkwt Awt. yLkw¼ðLkk y¼kð yLku y¿kkLk ðå[uLkk þqLÞkðfkþLku ‘òu¾{’ fne þfkÞ. {kuxu ¼køku ykÃkýe Mkw¾[iLk - ykhk{¼he ®sËøke{kt çkkÄk ykððkLkk ¼ÞÚke ykÃkýu òu¾{Úke Ëqh s ¼køkeyu Aeyu. ¼Þ ík{Lku Lke[u Äfu÷u Au y™u ®n{ík ík{Lku Ÿ[u WXkðu Au. íkuÚke s, ík{khu ík{khe ÃkkÞhe{kt ykøk¤ ðÄðwt nkuÞ íkku òu¾{ ÷uíkkt þe¾ðwt s Ãkzþu. {Lku fezeykuyu òu¾{ ÷uðkLke «uhýk ykÃke Au. ykÃkýu Lkhe ykt¾u ËqhÚke fezeLku òuE Ãký þfíkk LkÚke. hrððkh níkku. nwt {khk ½hLkk ðhtzk{kt þktríkÚke çkuXku çkuXku fkuVeLke [qMkfeyku ÷E hÌkku níkku. íÞkt nwt þwt òuô Awt?! fezeykuLkwt yuf ˤ yuf søÞkyuÚke çkeS søÞkyu Ëkuzíkwt sE hÌkwt níkwt! {Lku ÚkÞwt, òuðk íkku Ëu, yk ÷~fh õÞkt QÃkzâwt?!

økwhw{tºk MkkuLk÷ {kuËe nwt [qÃk[kÃk íku{Lke økríkrðrÄ rLknk¤e hÌkku. Úkkuze s ðkh{kt {U òuÞwt fu yuf yk¾ku þwøkhõÞqçk fezeyku {nk{nuLkíku WXkðeLku Ëkuze hne níke. ykÃkýk {kxu yu LkkLkk þwøkhõÞqçkLkwt fËk[ {n¥ð Lk nkuÞ, Ãký fezeykuLke árüyu? yu õÞqçk yuf {kuxk ÃkðoíkÚke f{ Lk níkku. íku{Lke ÃkeX ÃkhÚke yLkuf ðkh yu xwfzku Ãkze Ãký økÞku. fezeykuyu Mkk{wrnf {nuLkíkÚke íkuLku Vhe ¾¼u [zkðe ËeÄku. çkÄe s fezeykuLkwt æÞuÞ Lk¬e níkwt, yu ¾ktzLkk xwfzkLku ½h¼uøkku fhðku, yuLku {kxu øk{u íkux÷wt òu¾{ ÷uðwt Ãkzu! fezeykuLkk ˤ Mkk{u nwt íkkfe s hÌkku níkku. nwt {Lkku{Lk rð[khu [zâku. yk LkkLkfzk SðLk{kt ykx÷e ®n{ík yLku þÂõík õÞktÚke ykðíke nþu. yu fezeyku ÃkkuíkkLkk fwxwtçkesLkku {kxu yk {nuLkík fhíke nþu? MktMf]ík{kt WÂõík Au s Lku... ‘çkw¼wrûkíkku ®f Lk fhkurík ÃkkÃk{?’ ¼qÏÞku þwt Lk fhu? {híkk õÞk Lknª fhíkk?! ÄtÄk{kt Ãkzfkhku Íe÷ðkLkwt òu¾{ Q¼wt s nkuÞ Au. ykçkY, ÃkiMkku fu «ríkck økw{kððkLkku ¼Þ Ãký hnu Au. òu¾{ WXkðLkkhLku õÞkhuf rLk»V¤íkk Ãký {¤u, Ãkhtíkw ftÃkLkeLke «økríkLkk ÃktÚk ÃkhÚke ftxf Ëqh fhðkLkku yu yuf{kºk

ÄtÄk{kt Ãkzfkhku Íe÷ðkLkwt òu¾{ Q¼wt s nkuÞ Au. ykçkY, ÃkiMkku fu «ríkck økw{kððkLkku ¼Þ Ãký hnu Au. òu¾{ WXkðLkkhLku õÞkhuf rLk»V¤íkk Ãký {¤u, Ãkhtíkw ftÃkLkeLke «økríkLkk ÃktÚk ÃkhÚke ftxf Ëqh fhðkLkku yu yuf{kºk hMíkku Au hMíkku Au. ík{u MkV¤ Úkðk EåAíkk nku íkku òu¾{ ÷uðkLke íkiÞkhe, çkË÷kðkLke ¾uðLkk hk¾ðe Ãkzþu. {U sux÷e MkV¤ ÔÞÂõíkykuLkk SðLkLkku yÇÞkMk fÞkuo Au íku{ýu yk s hMíkku ÷eÄku Au. rðïLke òýeíke çkúkLzÍLkwt MksoLk Ãký òu¾{e hMíku ÚkÞwt Au. yuf çkúkLzLkwt Lkk{ ½uh½uh økksíkwt Úkíkkt ð»kkuoLkkt ð»kkuo ðeíke òÞ Au. ík{u fËk[ Lknª òýíkk nku, Ãký 1850Lke Mkk÷{kt 'NOKIA' ftÃkLke yuf fkøk¤Lke r{÷ íkhefu þY ÚkE níke. yksu íkku ykÃkýu íkuLku rðïrðÏÞkík {kuçkkE÷ {uLÞwVuõ[®høk ftÃkLke íkhefu yku¤¾eyu Aeyu, Ãkhtíkw {kuçkkE÷ WÃkhktík fuçk÷, hçkh,Ãkkðh, støk÷ÃkuËkþku íkÚkk E÷uõxÙkurLkõMk{kt Ãký yk ftÃkLke yku¤¾

Ähkðu Au. ßÞkhu ‘LkkurfÞk’yu {kuçkkE÷ VkuLk çkLkkððkLkk Wãkuøk{kt ÍtÃk÷kÔÞwt íÞkhu sçkhËMík òu¾{ WXkÔÞwt níkwt yLku yksu yu òu¾{u íku{Lku LÞk÷ fhe ËeÄk Au. Võík yrøkÞkh ð»koLkk xqtfk økk¤k{kt ftÃkLkeyu íkuLkku «Úk{ rçkr÷ÞLk nuLzMkux ðuåÞku. yksu íkku ¼khík, [eLk MkrníkLkk Ëqh - MkwËqhLkk Ëuþku{kt ‘LkkurfÞk’Lke [esðMíkwykuLke çkku÷çkk÷k Au. òu¾{ ÷uðkLke Ëhuf {Lkw»ÞLke þÂõík swËe - swËe nkuÞ Au. yu þÂõík rðrðÄ Ãkrhçk¤ku Ãkh ykÄkrhík Au. • ÃkrhÂMÚkríkLkwt ÔÞÂõíkøkík {qÕÞktfLk. • òu¾{ WXkððkÚke õÞkhu yLku fux÷wt økw{kððwt Ãkzþu íkuLke {kÃkýe. • òu¾{ WXkððkLkk ¼Þ ykþtfkLke {kºkk. yºku nwt ykÃkLku ‘{w^íke’ çkúkLzLkk zkÞhuõxh ©e f{÷ ¾wþ÷kLkeLkwt WËknhý ykÃÞk ðøkh hne þfíkku LkÚke. zurLk{ yLku íkuLkkt WíÃkkËLkku{kt yøkúuMkh íkuðe ‘{w^íke’ ftÃkLke{kt nwt AuÕ÷kt yrøkÞkh ð»koÚke Mk÷knfkh íkhefu fkÞohík Awt. yksu yk ftÃkLke su MÚkkLku ÃknkU[e Au íku{kt íkuLkk zkÞhuõxh ©e ¾wþ÷kLkeLkku Vk¤ku LkkLkkuMkqLkku LkÚke. ©e ¾wþ÷kLke yux÷u òýu òu¾{Lkku ÃkÞkoÞ. íku{Lke òu¾{e ÞkºkkLke þYykík {wtçkELkk ^÷uxLkk yuf çkuzY{{ktÚke ÚkE níke. Võík yuf s ËMkfk{kt ‘{w^íke’ çkúkLzLku íku{ýu Lkðk Míkhu ÃknkU[kze íkÚkk yLkuf zurLk{ çkúkLzLke {kr÷fe nktrMk÷ fhe. yksu íkku ¼khíkLkk «Úk{ yLku rîíkeÞ nhku¤Lkkt {kuxk ¼køkLkkt þnuhku{kt íku{Lke çkúkLz òýeíke Au. yk {tËeLkk Mk{Þu ßÞkhu yLkuf ftÃkLkeyku rðMík]ríkfhýLkk Ã÷kLMkLkwt Ãkkux÷wt ðk¤e hne Au íÞkhu ©e ¾wþ÷kLke íkku «økríkLkk hMíku «ðkMk fhe s hÌkk Au. íku{ýu Lkðk 70 MxkuMko ¾kuÕÞk Au. ÷kufku ÃkkMku Lkkýk¼ez Au, {tËeLkku Mk{Þ Au, AíkktÞ yu{ýu yk MkV¤íkk þe heíku {u¤ðe? íku{Lkku íkku yuf s sðkçk Au. yksu {tËe Au, íkku fk÷u íkuS ykðþu s. ¼khík yuf MkwÃkhðkÃkh íkhefu W¼he hÌkwt Au, íÞkhu økúknfLke Lksh{ktÚke Võík {tËeLku fkhýu ¾Mke sðwt ÞkuøÞ LkÚke. ÄtÄk{kt økuhtxe íkku nkuíke s LkÚke. òu¾{ ÷uðkt s Ãkzu. yLku nk, yuf MÃküíkk fhðe sYhe Au. ík{khk{kt òu¾{ WXkððkLke þÂõík Lknª nkuÞ íkku ík{Lku SððkLke {ò Lknª ykðu fu ík{u Wå[ SðLkÄkuhý «kÃík Lknª fhe þfku íku{ Mk{sþku Lknª, Ãkhtíkw ©uc ÄtÄkÚkeoykuLke nhku¤{kt çkuMkðk {kxu ík{khu òu¾{ íkku WXkððkt s Ãkzþu. ík{u s Lk¬e fhku, ík{u Mkk{kLÞ çkLkðk RåAku Aku fu yMkk{kLÞ? {U íkku ½ýkt ð»ko Ãknu÷kt s {khwt æÞuÞ Lk¬e fhe ÷eÄwt níkwt. íkuÚke íkku yksu yk ÃkwMíkf ík{khk nkÚk{kt Au. nðu ðkhku ík{khku Au. smodi1969@yahoo.co.in

(søkËeþ òu»keLkk ‘zuh xw rzÍkELk Þkuh ÷kEV’ ÃkwMíkf{ktÚke ¼kðkLkwðkË)

çkwØËuð : «[khÃkwhw»k Lkrn, Ãký «uhýkÃkwhw»k

{

{íkk çkuLkhS Ãkrù{ çktøkk¤Lke rðÄkLkMk¼kLke [qtxýe Síke ÷uðk {kxu ½kt½k ÚkÞkt Au íkku zkçkuheyku {{íkk Lkk{Lke íMkwLkk{eLku fu{ ¾k¤ðe yu çkkçkíku {qtÍkELku çkk½k su{ çkuXk Au. {{íkkSLkk ðÄíkk «¼kð Mkk{u zkçkuheyku{kt [qtxýe {kxuLkk WíMkknLkku y¼kð òuELku [íkwhMkuLkLkk yuf ¼ku¤k r{ºk {kLku Au fu fkuE Ãkûk rçk[khku õÞkt MkwÄe Mk¥kk Ãkh hnu, yuLku Ãký Úkkf íkku ÷køkuLku?! çkeòLke Úkk¤eLkku ÷kzwt {kuxku ÷køku yu heíku þwt Mk¥kkÃkûkLku õÞkhuÞ rðÃkûkLke ¾whþe ðÄkhu Mkwtðk¤e Lk ÷køke þfu? yLLkk nòhuLkk WÃkðkMke yktËku÷LkLku òuELku Mkr[LkLku ¼khíkhíLk yÃkkððk {kxu WÃkðkMk Ãkh Qíkhe sðkLke [kLkf [ze òÞ yuðk yk r{ºkLku ík{u {kuxwt {Lk hk¾eLku {kV fhe Ëuòu! ðkík [k÷íke níke çktøkk¤{kt zkçkuhe þkMkLkLke. yk{ íkku Ãk. çktøkk¤{kt ykX{e zkçkuhe MkhfkhLkk ÷ûÞ MkkÚku zkçkuheyku [qtxýe{kt ÍtÃk÷kðe hÌkk Au, Ãký íku{Lkk Mxkh «[khf ¾wË økççkh {wÏÞ{tºke çkwØËuð [íkwhMkuLk ¼èk[kÞo ‘ÃkkuíkkLke ËwrLkÞk’{kt ÔÞMík Au! ðkMíkrðf ËwrLkÞk{kt su [k÷e hÌkwt nkuÞ íku ¼÷u [k÷u, ykÃkýu ykÃkýe ËwrLkÞk{kt ÔÞMík hnuðwt, yu zkçkuheykuLkku sqLkku (íku ¼÷u Lk Mðefkhu Ãký sheÃkwhkýku) rMkØktík Au. fnu Au fu çkwØËuð ÃkkuíkkLkk {íkûkuºk ÞkËðÃkwh{kt s [qtxýe «[kh{kt ÔÞMík Au. zkçkuheyku yuðe ykþk hk¾u Au fu íkuyku ÃkkuíkkLke ËwrLkÞk{ktÚke çknkh ykðu yLku Mk{økú çktøkk¤{kt [qtxýe «[kh íkus fhu. òufu, zkçkuheyku fËe MkkLk{kt Mk{ßÞk s LkÚke. çkwØËuð fktE «[khÃkwhw»k LkÚke, Ãký «uhýkÃkwhw»k Au! íku{ýu ÃkkuíkkLkk {íkûkuºk{kt æÞkLk furLÿík fheLku «uhýk ykÃke Au fu òu ¾hu¾h çktøkk¤{kt [qtxýe Síkðe nkuÞ íkku Ëhufu Ëhuf zkçkuhe W{uËðkhu ÃkkuíkÃkkuíkkLkk {íkûkuºk{kt æÞuÞ«krÃík Lk ÚkkÞ íÞkt MkwÄe {tze Ãkzðwt òuEyu!

økktze fwfheLkwt znkÃký

þhË Ãkðkh, ntMk [k÷ hnuðk Ëku!

¼k

híkLku r¢fux{kt rðïrðsuíkk çkLkkððk{kt þhË ÃkðkhLkku fux÷ku Vk¤ku Au, yu ykÃkýu òýíkk LkÚke, fkhý fu ykÃkýu {kuxk ¼køku r¢fux {u[ {kýðk{kt s ÔÞMík nkuEyu Aeyu... sðk Ëku yu ðkík. çkeík økE Mkku çkkík økE! íkksuíkh{kt {hkXe {kýqMk yÛýk nòhuyu yk {hkXk LkuíkkLke fËh fhðkLku çkË÷u íku{Lke RßsíkLkk fktfhk fhe LkkÏÞk. þhË Ãkðkhu ¼úük[khLkk {wÆu økúqÃk ykìV r{rLkMxMko{ktÚke hkSLkk{wt ykÃkðkLke {kºk ðkík Lk fhe Ãký ¾hu¾h hkSLkk{wt ykÃke ËeÄwt Aíkkt nòheçkkçkkyu íku{Lke fËh fhðkLku çkË÷u xkuýku {kÞkuo fu {tºkeÃkËuÚke s hkSLkk{wt ykÃke Ëuðwt òuEíkwt níkwt Lku! þhË Ãkðkh ¾qçk Ëw:¾e Ëw:¾e ÚkE økÞk, yu{ktÞ íÞkhu íkku ykEÃkeyu÷ [k÷íke Lknkuíke yux÷u rË÷ fku çknu÷kLku fu r÷Þu... íku{Lke ÃkkMku çkeswt fþwt Lknkuíkwt. íkuyku þkuf{øLk [nuhu çkuXk níkk íÞkhu y[kLkf íku{Lkk yuf r{ºk ykðe [zâk. ÃkðkhÚke yu r{ºkLku rË÷Lke ðkík fÌkk rðLkk Lk hnuðkÞwt. r{ºk rË÷kuòLk íkku níkk, Ãký MkkÚku MkkÚku rLk¾k÷Mk Ãký LkeféÞk. íku{Lkk S¼u [íkwhMkuLk ðMÞk yLku íku çkku÷e QXâk, þhË, ntMk [k÷ hnuðk ËuLku Þkh! purti@sandesh.com

CMYK

12


çkwÄðkh

www.sandesh.com

«u{Lkku yufhkh CMYK

Mkki

h¼u Auðxu hkík¼h òøkeLku yuf rLkýoÞ fhe ÷eÄku fu, nðu fkuE Ãký Mktòuøkku{kt yu ÃkkuíkkLkk rË÷Lke ðkík rË÷{kt hk¾e {qfþu Lknª yLku Ãkrhýk{ su ykððkLkwt nkuÞ yu ¼÷u ykðu yuLke Ãký yu Ãkhðk fhþu Lknª. çknw çknw íkku {nuf Lkkhks Úkþu, økwMMku Úkþu, yuÚke rðþu»k íkku þwt? ‘‘{Lku ¾çkh s níke fu Mkkih¼ yuf rËðMk yð~Þ Mkk{u [k÷eLku sYh fnuþu fu... yLku Auðxu yksu ð»kkuoLke {khe «íkeûkkLkku ytík ykðeLku s hÌkku. Mkk[u s Mkkih¼ nwt {Lkku{Lk Ít¾íke níke fu íkwt MðÞt íkkhk Mð{w¾u {khk Ít¾ðkLkku yk heíku «rík½ku»k Ãkkzu. rhÞ÷e ykE yu{ Mkku nuÃÃke.’’ Mkt¼kðLkk çktLku «fkhLke níke. òu Mknus Ãký økV÷ík ÚkkÞ, [qf ÚkkÞ íkku Eßsík Äq¤Äkýe ÚkÞk rðLkk hnu Lknª. ík{kþçkeLkku ÃkiMkk VUõÞk rðLkk [kÕÞk òÞ yuLke r[tíkk fhíkkt Ãký «ríkck nktMkeÃkkºk çkLku yu ÷ktALkYÃk ÷u¾kÞ. çkMk...Mkkih¼Lku Ãký ftEf ykðe s Mk{MÞk fLkze hne níke Ãkrhýk{u... fkì÷usLke çku ð»koLke {iºke çkkË nðu ßÞkhu VkRLk÷ yufÍk{ Mk{kÃík ÚkðkLku ykzu {kºk yuf Ãk¾ðkrzÞwt s çkkfe hÌkwt níkwt íÞkhu {nuf Mk{ûk yu «u{Lkku yufhkh fhðk f]íkrLkùÞe ÚkÞku níkku. {nuf MkkÚku fkì÷usLkk «Úk{ ð»koLke Ãkheûkk Ëhr{ÞkLk yuLku Ãkrh[Þ ÚkÞku níkku. yuf s ðøko{kt yÇÞkMk fhíkk nkuðk Aíkkt çktLku yufçkeòÚke yòÛÞk níkk. çkMk {nuf yuLkkt MkÃkLkktykuLkk ð]tË{kt VÞko fhíke yLku yu...yuLku íkku r{ºkkuLkwt Ãký LkkUÄÃkkºk ðíkwo¤ MkwæÄkt Lknkuíkwt. rLkckÃkqðof yÇÞkMk fhe rzøkúe {u¤ððkLkwt yLku yu Ãký rzÂMxtfþLk MkkÚku VMxof÷kMk{kt W¥keýo ÚkðkLkwt yuLkwt æÞuÞ níkwt. yuLkwt ÷ûÞ Lk¬e níkwt, fkhý... rLkBLk {æÞ{ðøkeoÞ ÃkrhðkhLke ykþk-yÃkuûkk yLku yh{kLkLke ÃkqíkoíkkLkku yuf{kºk ykÄkhMíkt¼ yu yuf÷ku s níkku. rstËøke{kt yuf {wfk{, {trÍ÷ íkÞ íkku ÚkÞkt níkkt yLku nðu yu nktMk÷ fhðkLkkt çkkfe níkkt. rÃkíkkLke ÃkkuMx÷ MkŠðMk WÃkh ÃkrhðkhLkwt økwshkLk rLk¼oh níkwt. ykðfLkku yLÞ fkuE †kuík Lknkuíkku. yuLkkÚke {kuxe çku çknuLkku níke yLku yu{Lku Mkkhk ½hu Ãkhýkðe rðËkÞ fhðkLkwt {kíkk-rÃkíkkLkwt MðÃLk níkwt. Auðxu ÃkeyuV{ktÚke y{wf [ku¬Mk hf{Lkk WÃkkz îkhk çknuLkkuLkkt ÷øLkLkwt ¼økehÚk fkÞo Ãkkh Ãkkzðk{kt ykÔÞwt níkwt. yuf rðhkx {nkfkÞ çkkus n¤ðku Úkíkkt Mkk{krsf fík]oíð rLk¼kÔÞkLkk Ãkh{ Mktíkku»k MkkÚku rÃkíkkLke ykt¾ku {ª[kE økE níke yLku yu ÃkkuíkkLke rstËøkeLku ÃkkuíkkLkk nkÚku Mkwhu¾ heíku yuýu ½zðkLke níke. MðÃLkk yLku ðkMíkrðõíkk ðå[uLkk ytíkhk÷Úke,

11

çkwÄðkh

13 yur«÷ h011

{n¥ðkfktûkk yLku nfefík ðå[uLke Ÿze ¾kEÚke yu ðkfuV níkku Ãkrhýk{u... fkì÷us{kt rMkÂLMkÞh÷e yÇÞkMk{kt yuýu ÃkkuíkkLkwt {Lk ÃkhkuÔÞwt níkwt. yLÞ fux÷kf rðãkÚkeoykuLke su{ {kºk þku¾Úke ¼ýðkLkwt, fkuE Ãký f÷kMk{kt ÃkkMk ÚkðkLkwt fu ÃkAe xkR{ ÃkkMk fhðk {kxu fkì÷us{kt ykððkLkwt yLku fkì÷usLke çÞwxeykuLku ÷kELk {khðkLkwt fu ÃkAe fkì÷usLkk rÃkrhÞz çktÄ fhe, økwx÷e {khe fux÷ef çkurVfh Akufheyku MkkÚku {urxLke þku òuE, nkux÷ku{kt LkkMíkk-Ãkkýe fhe ÃkiMkk WzkððkLkwt yuLkwt økswt s Lknkuíkwt. “Ã÷eÍ” yuf yíÞtík {]Ëw yLku r{ü Mðh yuLke ÃkkA÷e çkuL[ WÃkhÚke ðne ykÔÞku yLku çkÃkkuhLke

«u{htøk Mk{eÃku yhrðLË fkÞMÚk Ãkheûkk¾tzLke rLkhðíkkLku Mknus Ãký yktËkur÷ík fÞko rðLkk yuLkk fýoÃkx÷ {æÞuÚke MkeÄku ÓËÞLku MÃkþeo økÞku. yuýu ÃkkAwt Vhe òuÞwt“Ãkkt[{k Mkðk÷Lke ¾k÷e søÞk ík{u ÷¾e Au Lku?” «§fíkko Þwðíke yuLke õ÷kMk{ux níke yLku yuýu fËk[ æÞkLkÚke rLkheûký fÞko çkkË «§ fÞkuo níkku, «§{kt s W¥kh nkuðkLke nfkhkí{fíkkÚke Ãký òýu yu {krníkøkkh níke yux÷u yu ¾kuxwt fne þfu yu{ Ãký Lknkuíkku. {kºk {kiLkÚke økhËLk n÷kðe Mkq[fÃkýu nk Ëþkoðe. “Ã÷eÍ...{Lku ÷¾kðþku?” ÞwðíkeLkk [nuhkLke ¼kðwfíkk yLku MkwtËhíkkÚke yu rnÃLkkuxkRÍTz ÚkÞku nkuÞ yu{ rðLktíkeLkwt Ãkk÷Lk fhíkk ÃkkuíkkLke W¥khðneLkwt ¾k÷e søÞk Ãkqhu÷wt ÃkkLkwt ÃkkA¤Lke çkuL[ WÃkhÚke òuE þfkÞ yu{ ¾wÕ÷tw {qfe yuýu MkrÃ÷{uLxhe{kt ÃkkuíkkLkku W¥kh ÷¾ðkLkwt [k÷w hkÏÞwt. ¾k÷e søÞk ÷¾kE økÞk çkkË Þwðíkeyu ‘ÚkuLf Þw’ {kËoðíkkÃkqðof fÌkwt. ÃkheûkkLkku Mk{Þ Mk{kÃík ÚkÞku Lku W¥khðne MkwÃkhðkRÍh îkhk ÷uðk{kt ykðe hne níke íÞkhu ðkík[eíkLkku Ëkuh þY fhíkkt Þwðíkeyu fÌkwt, “òu ík{u nuÕÃk Lkk fhe nkuík íkku {khu yu yk¾ku Mkðk÷ s Akuze Ëuðku Ãkzâku nkuík.” “yåAk?” {kºk ftEf çkku÷ðwt sYhe nkuðkLkwt MkkihðLku ÷køÞwt yux÷u xqtfkûkhe þçË ðkÃkÞkuo.

fkì÷usLkk çkeò ð»ko{kt Mkkih¼ yLku {nufLke {iºke økkZ çkLke. yLÞ fkuE Ãký MknyæÞkÞeyku fhíkkt {nuf Mkkih¼Lku rðþu»k «kÄkLÞ ykÃkðk ÷køke níke. «MktøkkuÃkkík {nuf Mkkih¼Lke Lkkuxçkwf Ãký {køke ÷uíke. õÞkhuf nMke{òf Ãký fhe ÷uíke níke. {nufLke {iºkeÚke, ykí{eÞíkkÚke Mkkih¼ ÃkkuíkkLku økkihðkrLðík Mk{síkku níkku. “{khwt Lkk{ {nuf Au, {nuf yËkýe.” “VkELk.. Lkk{ Ãký ík{khk suðwt s MkwtËh yLku {kunf Au.” “ÚkuLf Þw.” “{khwt Lkk{ Mkkih¼ Au... Mkkih¼ þwõ÷.” yíÞtík Mkkunk{ýwt nMkeLku Vhe yuf ðkh {ËË {kxu yk¼kh fne rðËk�� ÚkE. çkMk...yu hkíku Ãký Mkkih¼ MkqE þõÞku Lknkuíkku. yuLke ykt¾ku Mkk{u {nufLkku ¾qçkMkqhík [nuhku hBÞk fhíkku níkku. {nufLkku {kÄwÞo A÷fkðíkku Mðh yuLkk fkLk{kt Ãkz½kÞk fhíkku níkku. Ãknu÷ku Ãkrh[Þ s yrðM{hýeÞ çkLke hÌkku níkku. yuf yòýe Akufhe yk heíku yuLkk rË÷kurË{køk WÃkh AðkE sþu yuðwt yuýu MðÃLku Ãký ÄkÞwO Lknkuíkwt. òufu, ÃkkuíkkLke rstËøkeÚke yu yòý Lknkuíkku, ÃkkuíkkLkk ÷ûÞLku Ãkk{ðk {kxu Ãký yu «ríkçkØ níkku. fkuEf ¾qçkMkqhík AkufheÚke ðþe¼qík ÚkE ÃkkuíkkLke ÄhkunhÚke ¼xfe òÞ yux÷ku çkÄku Ãký yu fk[k {LkLkku Lknkuíkku. õÞkhu ykðíke fk÷Lkku MkqÞkuoËÞ ÚkkÞ yLku Vhe {nufLku {¤ðkLkwt ÚkkÞ yuLke «íkeûkk {wøļkðu yu fhe hÌkku níkku. çkesu rËðMku Ãkheûkk¾tzLke çknkh s {nuf {¤e økE, Mk{hftË çkw¾khk fwhçkkLk fhe ËuðkLkwt {Lk ÚkkÞ yuðwt M{kE÷ Ãký ykÃÞwt. Aqxk Ãkzíke ð¾íku Ãký “fu{ yksLkwt ÃkuÃkh fuðwt økÞwt?” yuðku «§ ßÞkhu yuýu {nufLku ÃkqAâku íÞkhu “ÃkuÃkh {w~fu÷ nkuík íkku ík{khe nuÕÃk sYh {køke nkuík” fne {nufu yuLke MkkÚku yuf {iºke¼Þkuo MktçktÄ þY fhe ËeÄku níkku. Ãknu÷e ðkh ðufuþLk Mkkih¼Lku økBÞwt Lknkuíkwt

yLku ÃkwLk: fkì÷us õÞkhu þY ÚkkÞ yuLke yu hkn òuðk ÷køÞku níkku. fkì÷usLkk çkeò ð»ko{kt Mkkih¼ yLku {nufLke {iºke økkZ çkLke. yLÞ fkuE Ãký MknyæÞkÞeyku fhíkkt {nuf Mkkih¼Lku rðþu»k «kÄkLÞ ykÃkðk ÷køke níke. «MktøkkuÃkkík {nuf Mkkih¼Lke Lkkuxçkwf Ãký {køke ÷uíke. õÞkhuf nMke-{òf Ãký fhe ÷uíke níke. {nufLke {iºkeÚke, ykí{eÞíkkÚke Mkkih¼ ÃkkuíkkLku økkihðkrLðík Mk{síkku níkku. yLÞkuLku yu{Lke {iºkeÚke E»Þko¼kð òøkíkku níkku yuLke Ãký Mkkih¼Lku òý níke yLku íkuLkku WÕ÷u¾ Ãký {nuf MkkÚku yuýu fÞkuo níkku. Mkkt¼¤eLku {nufu fÌkwt níkwt ‘AkuLku Ëu¾ýnkhk Ëksu...su{ýu E»Þko fhðe nkuÞ yu ¼÷u fhíkk hnu... ykÃkýk {iºke-MktçktÄLku fkuE Vhf Ãkzíkku LkÚke.’ yLku MkkÚku s {nufLkk ðíkkoð{kt, yuLkk MktçktÄ{kt ÷uþ{kºk Vhf Ãkzâku Lknkuíkku. nk...Mkkih¼Lkk Mð¼kð{kt sYh çkË÷kð ykðe økÞku níkku. yu {Lkku{Lk {nufLku [knðk ÷køÞku níkku. {nuf rðLkk yu ÃkkuíkkLku yÄqhku Mk{sðk ÷køÞku níkku. yuLku Úkíkwt níkwt- {nuf yuLke rstËøke{kt yufkfkh ÚkE òÞ íkku Mkk[u s yuLkwt ÷ûÞ ykMkkLk çkLke òÞ. fkì÷usLkk ºkeò ð»koLkk ytík Mk{Þu {nuf MkkÚku «u{Lkku yufhkh fhe ÷uðkLkku áZ rLkùÞ fhe {nufLku YçkY {¤e fÌkwt fu “{nuf, nwt íkLku [knwt Awt. nðu íkkhk rðLkk {khkÚke yuf÷k hne þfkÞ yu{ LkÚke. Ã÷eÍ nðu {iºke Lknª Ãkhtíkw {Lku íkkhk «u{Lke ykð~Þfíkk Au. {nuf {khk «u{Lkku Mðefkh fhsu.” yLku {nufu yuLkk «u{Lkku Mðefkh Ãký fÞkuo Ãkhtíkw... “Mkkih¼, íkkhe MkkÚku {iºkeLke þYykík {U fhe níke yux÷u yu {iºke rLk¼kððkLke {khe Ãkqhe íkiÞkhe Au. íkwt «u{ rðþu fne hÌkku Au íÞkhu {khu Úkkuze MÃk»xíkk fhðe Ãkzu íku{ Au. íkwt {Lku «u{ fhu Au yuLkkÚke Mkk[u s {Lku ¾wþe ÚkkÞ Au, Ãkhtíkw nwt íkkhe MkkÚku ÷øLk fhe þfwt yu{ LkÚke. fkhý {khe {sçkqhe Au. {khk yuf yuLkykhykE MkkÚku ÷øLk ÚkðkLkkt Au, yk ðufuþLk{kt s. {khk yuLøkus{uLx Ãký ÚkE økÞk Au yLku yu ðkík {U fkì÷us{kt íkLku Lknª fkuELku Ãký fhe LkÚke. yíÞkh MkwÄe ykÃkýe ðå[u {kºk {iºke níke yux÷u «u{Lke ðkíkLkku yufhkh fu WÕ÷u¾ þõÞ çkLÞku LkÚke. nðu ßÞkhu íkwt íkkhku «u{ Ëþkoðe hÌkku Au íÞkhu {khk {kxu çkMk [qfe sðk suðe rMÚkrík MkòoE Au yLku yuLkwt {Lku Mkk[u s Ëw:¾ Ãký Au. nðu {kuzwt ÚkE økÞwt Au yuðku çk[kð Ãký nwt fheþ Lknª. nk,íkU ðnu÷k Ãký fÌkwt nkuík íkku fËk[ {khk ÃkrhðkhLke {hS rðhwØ nwt ÷øLk fhðkLke rnt{ík Ëþkoðe þfe nkuík fu fu{ íkuLke {Lku Ãkqhe ¾çkh LkÚke. nðu íkku ykðe rnt{ík Ëk¾ððkLkku Mkðk÷ s LkÚke. Aíkkt nwt íkkhk «u{Lku Xwfhkðíke LkÚke. rstËøke¼h nwt íkLku ÞkË hk¾eþ. íkwt {khku çkuMx£uLz çkLke hnuþu. yuÚke rðþu»k íkku nwt þwt fnwt?’’ íÞkh ÃkAe {nuf fþwt çkku÷e Lknª yLku yu Ãký yuf þçË fne þõÞku Lknª. òufu yuLke rLk:þçËíkk ftEf ytþu ðuÄf «íkeík ÚkE hne níke. “{khk ÷øLk{kt íkku ykðþuLku?” Aqxk Ãkzíke ð¾íku ðkíkkðhýLku n¤ðwt fhðkLkk ykþÞu {nufu Mkkih¼Lku ÃkqAâwt níkwt. “rðËkÞ Úkíke fLÞkLkwt á~Þ {khk ÓËÞLku rð[r÷ík fhe {qfu Au yLku {khe ykt¾ku Ãký ¼eLke ÚkE òÞ Au. yk {khku MðkLkw¼ð Au yLku íkkhk rðLkk nðu {khu {khe rstËøkeLkk ÷ûÞLku ytfu fhðkLkwt Au. fk{ y½hwt Au, Ãkhtíkw LkkMkeÃkkMk ÚkÞu [k÷u íku{ LkÚke. yux÷u çkMk y÷rðËk... ÃkkAwt VheLku òuÞk rðLkk íkwt síke hnu.” yuýu fÌkwt yLku {nuf Mkkih¼Lku yuf þçË Ãký fÌkk rðLkk síke hne¼eLke ykt¾ MkkÚku. arvindkayastha@yahoo.com

13 yur«÷ h011

www.sandesh.com

ðuhkExe ELk ‘hkuxe’

* hku®sËe hkux÷e{kt ðirðæÞ ÷kðe þfkÞ íkuðkt Mkq[Lkku ykÃkþku. - n»kko, y{eíkk þkn, LkðMkkhe ykÃkýk yknkh{kt ‘yLkks’ {wÏÞ MÚkkLk þku¼kðu Au. hkux÷e yu íkuLke ykøkðe çkLkkðx Au. hku®sËe òuEíke fu÷heLkk 60Úke 70 xfk fu÷he yu yLkks Ãkqhe Ãkkzu Au. hku®sËe «kuxeLkLke sYrhÞkíkLkk 6Úke 12 xfk «kuxeLk Ãký yk s yLkks Ãkqhwt Ãkkzu Au. yLkks - «kuxeLk, fu÷Â~Þ{, ykÞLko íkÚkk ‘çke’ sqÚkLkkt rðxkr{LkLkkt Mkkhkt «krÃíkMÚkkLk Au. ykÃkýku yknkh {nËT ytþu yLkks WÃkh ykÄkrhík Au íku ÞkuøÞ s Au. yuf s nfefík æÞkLk{kt ÷uðkLke fu yLkksLkwt «kuxeLk yu MktÃkqýo «kuxeLk LkÚke, íku{kt ‘÷kErMkLk’ Lkk{Lkk yur{Lkku yurMkzLke økuhnkshe Au. yk ÷kErMkLkLke W{uhýe yux÷u yLkksLkwt «kuxeLk VMxo õ÷kMk «kuxeLk çkLke sþu.

‘LkkLk’ MxVz rðÚk Aku÷u

rf[Lk õðuheÍ «ku.hu¾k {nuíkk (Vqz LÞqqrxÙþLk)

÷kErMkLk W{uhðkLkk WÃkkÞku yk hÌkk yLkks + ËqÄ, yLkks + Ënª, yLkks + fXku¤ (8 ¼køk yLkks, 1 ¼køk fXku¤) yuf s s{ý{kt yLkks yLku fXku¤ ÷uðkÚke Ãký yufçkeòLke ºkwrx Ëqh fhe þfkÞ Au. fXku¤{kt ‘r{ÚkeÞkuLkkELk’ Lkk{Lkku ykð~Þf yur{Lkku yurMkz økuhnksh Au. yLkks{kt íkuLke Mkkhe nkshe Au, Ãkrhýk{? ykËþo fkuÂBçkLkuþ™. çkeS yu Ãký nfefík Au fu swËkt swËkt yLkksLku ¼uøkkt fhðkÚke Ãký Ãkku»ký{qÕÞ ðÄu Au. nt{uþkt yuf yLkksLku çkË÷u íkuLke {u¤ðýe fhðe. Lke[u hkuxe ðuhkExe hsq fhe Au.

s÷uçke hkuxe

Mkk{økúe : (1) 1 ðkzfe ½ôLkku ÷kux, h xe. MÃkqLk [ýkLkku ÷kux. (2) h xu. MÃkqLk íku÷ + 1 xe. MÃkqLk íku÷. (3) [Ãkxe {eXwt, WÃkh ÷økkððk {kxu ½e yÚkðk çkxh, [ku¾kLkwt yxk{ý. heík : (1) ½ô íkÚkk [ýkLkku ÷kux ¼uøkk fhe {eXwt íkÚkk 1 xe. MÃkqLk íku÷ Lkkt¾e, Ãkkýe ðzu Mkk{kLÞ Ze÷e fýef çkktÄðe. ZktfeLku h f÷kf hnuðk Ëuðe. (2) Úkkuzwt Ãkkýe ÷E fýefLku ¾qçk {Mk¤eLku fu¤ððe. {æÞ{ MkkEÍLkk ÷qðk Ãkkzðk. (3) yuf ÷qðku ÷ELku Ãkkík¤e hkux÷e ðýðe. yk¾e hkux÷e WÃkh íku÷ ÷økkððwt. Úkkuzwt yxk{ý ¼¼hkððwt. (4) Ãkkx÷e ðk¤eyu íku heíku yk¾eÞu hkux÷eLke 0kk #[ Ãknku¤e Ãkkx÷e ðk¤e yux÷u fu yufçkeò WÃkh [zkðíkk sELku ÷ktçke Ãkèe íkiÞkh fhðe. (5) ÃkèeLkk WÃkhLkk ¼køk{kt yk heíku ÷qðku íkiÞkh fheLku Vhe ðýe òze hkux÷e çkLkkððe. (6) {æÞ{ íkkÃku íkðe WÃkh çktLku çkkswyu þufeLku íÞkhçkkË Vw÷kððe. Ëkýk Ãkzu yux÷u rzþ{kt {qfe WÃkh ½e fu çkxh [kuÃkzðwt. (7) økh{ hkuxe Mkðo fhðe. ðursxuçk÷ fhe, Aku÷u fu fkuE Ãký fXku¤ MkkÚku Mkkhe ÷køkþu. MðkrËü yLku Ãkkirüf ðkLkøke.

{Mkk÷k-çkúkWLk çkúuz hkuxe Mkk{økúe : (1) 1 ðkzfe ½ôLkku ÷kux, 2 M÷kEMk çkúkWLk çkúuz. (2) {eXwt, 0kk xe. MÃkqLk [e÷e ^÷uõMk, 0k xe. MÃkqLk ykuhuøkLkku. (3) 1 xe. MÃkqLk íku÷, [kuÃkzðk {kxu ½e fu çkxh, [ku¾kLkwt yxk{ý. heík : (1) çkúuz M÷kEMkLkku ykswçkkswLkku fzf ¼køk fkÃke Ãkkýe{kt Ãk÷k¤ðe. (2) Ãkkýe{ktÚke fkZe, rLk[kuðeLku ¼qfku fhðku. (3) ½ôLkku ÷kux, çkúuzLkku {kðku, {eXwt, [e÷e ^÷uõMk, ykuhuøkLkku ¼uøkk «&™ : ç÷z«uþhLkk ÃkuþLx {kxu ¾kMk «fkhLkwt {eXwt {¤u Au, íku ytøku {krníke ykÃkþku. Mkk{kLÞ heíku Ÿ[k ÷kuneLkk ËçkkýLku {kxu yLÞ fkhýkuLke MkkÚku MkkurzÞ{ Ãký sðkçkËkh Au. {eXwt yux÷u MkkurzÞ{ õ÷kuhkEz. ¾kMk «fkhLkk {eXk{kt MkkurzÞ{Lkwt «{ký ykuAwt fhðk{kt ykðu Au yLku íku{kt ÃkkuxurþÞ{ Ãký Lkkt¾ðk{kt ykðu Au. Mkk{kLÞ {eXk fhíkkt 15 xfk MkkurzÞ{Lkwt «{ký ykuAwt fhe Lkkt¾eLku yk {eXwt çkLkkððk{kt ykðu Au. yk «{kýu MkkurzÞ{ ykuAwt fhðkÚke ¾kuhkfLkk MðkË{kt ¾kMk Vhf Ãkzíkku LkÚke. Mkk{kLÞ heíku

Mkk{økúe : (1) 0kk ðkzfe ½ôLkku ÷kux + 0kk ðkzfe {UËku. (2) 3 xu. MÃkqLk Ënª, 0k xe. MÃkqLk Mkkuzk. (3) {eXwt, 0kk xe. MÃkqLk ¾ktz, 1 xe. MÃkqLk ¾Mk¾Mk, 1 xe. MÃkqLk f÷kUS. (4) 1 xe. MÃkqLk íku÷, 1 xe. MÃkqLk ½e, yxk{ý. Ãkqhý {kxu : (1) 0kk ðkzfe Ãk÷k¤u÷k Aku÷u (6Úke 7 f÷kf Ãk÷k¤u÷k), 1 LkkLkku çkxkfku, 1 fktËku, 1 xu. MÃkqLk Mk{khu÷e fkuÚk{eh, 1 xe. MÃkqLk çkkhef Mk{khu÷kt ÷e÷kt {h[kt. (2) {eXwt, [Ãkxe Mkt[¤, 0k xe. MÃkqLk yk{[qh Ãkkðzh, [Ãkxe økh{ {Mkk÷ku. heík : (1) çktLku ÷kux, {eXwt íkÚkk Mkkuzk ¼uøkk fheLku [k¤ðk. (2) íku÷ íkÚkk ½eLkwt Bnkuý Lkkt¾e ¾ktz W{uhðe. ËnªÚke fýef çkktÄðe, sYhe økh{ Ãkkýe W{uhe Úkkuze Ze÷e fýef íkiÞkh fhðe. ¼eLkku fxfku Zktfe ðkMký ŸÄwt Ãkkzðwt. 3Úke 4 f÷kf ykÚkku ykððk Ëuðku. (3) Aku÷u íkÚkk çkxkfkLku «u þ h fq f fhðk. Aku ÷ u L ku rLkíkkhðk. çkxkfkLku Aku÷ðku. çktLkuLkku yÄf[hku

{kðku fhðku. (4) {eXwt, Mkt[¤, yk{[qh, ÷e÷k {h[kt, økh{ {Mkk÷ku, fkuÚk{eh Lkkt¾e Ãkqhý íkiÞkh fhðwt. (5) AuÕ÷u Aeýu÷ku fktËku ¼u¤ððku, suÚke Ãkkýe Lk ð¤u. (6) LkkLkLke fýef fu¤ðe ÷qðk Ãkkzðk. yxk{ý ÷E yuf LkkLke, òze hkux÷e ðýðe. íkuLkk yzÄk ¼køk{kt Ãkqhý ÃkkÚkhðwt. (7) çkkfeLkku yzÄku ¼køk Ãkqhý WÃkh ðk¤e Ëuðku. rfLkkh WÃkh ÃkkýeLke yktøk¤e Vuhðe [kUxkze Ëuðwt. yÄoøkku¤kfkh íkiÞkh Úkþu. (8) nkÚk ðzu ÚkuÃke, ykAwt ðu÷ý Vuhðe LkkLkLkku þuEÃk ykÃkðku, yuf çkkswyu ¼eLkku nkÚk Vuhðe økh{ íkðe WÃkh LkkLk [kUxkzðe. WÃkh íkhV ¼eLkku nkÚk Vuhðe ¾Mk¾Mk íkÚkk f÷kUS ¼¼hkððk. (9) økw÷kçke [ktËkt Ãkzu íÞkt MkwÄe çktLku çkkswyu þufeLku çkxh ÷økkðe økh{ LkkLk Ënª MkkÚku Mkðo fhðe. LkkUÄ : Mx®Vøk Aku÷uLke nkshe LkkLkLkwt Ãkku»ký{qÕÞ ðÄkhþu. Ënª MkkÚku Mkðo fhðkÚke «kuxeLk Mk{]Ø ðkLkøke çkLkþu.

nrhÞk÷e hkuxe Mkk{økúe : (1) 1 ðkzfe ½ôLkku ÷kux + h xu. MÃkqLk {fkELkku ÷kux. (2) 2 xu. MÃkqLk Mk{khu÷e fkuÚk{eh. (3) {eXwt, h xu. MÃkqLk + 1 xe. MÃkqLk íku÷. (4) [kuÃkzðk {kxu ½e fu çkxh, [ku¾kLkwt yxk{ý. heík : (1) ½ô íkÚkk {fkELkku ÷kux ¼uøkk fhe {eXwt, fkuÚk{eh íkÚkk 1 xe. MÃkqLk íku÷ Lkkt¾ðwt. ÃkkýeÚke hkux÷e {kxuLke fýef íkiÞkh fhe ZktfeLku hk¾ðe. (2) f÷kf çkkË Ãkkýeðk¤k nkÚk fheLku {Mk¤ðe. {æÞ{ MkkEÍLkk ÷qðk çkLkkððk. (3)

yuf ÷qðk{ktÚke hkux÷e ðýðe. WÃkh [khu íkhV íku÷ ÷økkðe Úkkuzwt yxk{ý ¼¼hkððwt. (4) íkuLku çku ð¾ík ðk¤eLku rºkfkuý íkiÞkh fhðku. rºkfkuýLkk ¾qýk ËçkkðeLku Úkkuzk økku¤kfkh fhðk. (5) yxk{ý ÷ELku Úkkuze òze hkuxe ðýðe. þõÞ nkuÞ íkux÷e økku¤ çkLkkððe. (6) økh{ íkðe WÃkh {æÞ{ íkkÃku çktLku çkkswyu þufe íÞkhçkkË økuMk WÃkh Vw÷kððe. fÚÚkkE htøkLkk Ëkýk Ãkzu yux÷u Wíkkhe ÷E WÃkh ½e fu çkxh ÷økkððwt. økh{ nrhÞk÷e hkuxe Ënª fu hkÞíkk MkkÚku Mkðo fhðe.

õðurhÍ ðkÃkheyu íkux÷k s «{ký{kt yk {eXwt - 6 yu þkherhf MðkMÚÞ {kxu ðkÃkhðkLkwt. ð¤e Mkk{kLÞ {eXk{kt su ykÞkurzLkLkwt yøkíÞLkkt Au. yk yku{uøkk Vur{÷e fku÷uMxuhku÷Lku «{ký hk¾ðk{kt ykðu Au íkux÷wt s ykÞkurzLk yk yMkhfkhf heíku ½xkze ÓËÞhkuøkLkk ¼ÞLku {eXk{kt Ãký W{uhðk{kt ykðu Au. ykÞkurzLk ÃkkuíkkLkwt rLkðkhe þfu Au. ¾kMk fheLku yk Vuxe yurMkz rðrþü fkÞo fhu Au íkÚkk çkk¤fkuLkk {kLkrMkf ÷kune{kt hnuíke Mktík]Ãík [hçke fu su ÷kuneLke rðfkMk {kxu Ãký sYhe Au. íkuÚke ykÞkurzLk MkkÚku Lk¤eyku{kt s{k ÚkE íkuLku Mkktfze çkLkkðu Au íkuLku çkktÄAkuz fÞko ðøkh Võík MkkurzÞ{ ykuAwt fheLku ykuAe fhu Au : LDL Lku ½xkzu Au, HDL Lku ðÄkhu yk {eXwt çkLkkððk{kt ykðu Au. ç÷z«uþhLkk ËËeoyu Au. yku{uøkk - 3 Vuxe yurMkz {kA÷e{kt Mkkhk ykðwt {eXwt ðkÃkhðk suðwt. «{ký{kt hnu÷wt Au íkuÚke íkuLkwt «krÃíkMÚkkLk «&™: yku{øu kk - 3 yux÷u þw?t Mk{òðþku. çku Vuxe yurMkz (1) yku{uøkk - 3 (2) yku{uøkk Veþr÷ðh ykuE÷ fne þfkÞ. WÃkhktík íku þýLkk

çke Lkk íku÷{ktÚke Ãký WÃk÷çÄ Au, {kxu ^÷uõMk rMkzTÍ ¾kðk òuEyu. yku{uøkk - 6 yu MkqÞo{w¾e, fhze yLku {fkELkk íku÷{ktÚke {¤u Au. íku÷ ¾hkçk Au íkuðwt LkÚke, ÞkuøÞ {kºkk{kt íku ðkÃkhðwt òuEyu. ík¤ðkLke ÃkØríkLku çkLku íkux÷e ykuAe ðkÃkhðe òuEyu. MkwÄkhku : 6 yur«÷, yÄoMkkókrnf LkkUÄ : ÷urMkrÚkLk ytøkuLke {krníke ytíkøkoík LDL fku÷uMxuhku÷{kt ÷urMkrÚkLk Lk nkuðkÚke...ðkt[ðk agmehta@hotmail.com rðLktíke.

fhe {eXwt íkÚkk íku÷ Lkkt¾ðk. ÃkkýeÚke fýef çkktÄðe. ZktfeLku f÷kf hk¾ðe. (4) íkuLkk {æÞ{ MkkEÍLkk ÷qðk fhðk. yuf ÷qðkLke òze hkuxe ðýðe. (5) økh{ íkðe WÃkh çktLku çkkswyu þufðe. çkúkWLk htøkLkk [ktË÷k Ãkzu yLku çkhkçkh þufkÞ yux÷u Wíkkhe WÃkh ½e fu {k¾ý [kuÃkzðwt. ºkuðxe Ëk¤, Ãkt[fqxe Ëk¤ yÚkðk hMkkðk¤k þkf MkkÚku hkuxe Mkðo fhðe.

CMYK

06


çkwÄðkh

{k[o 2007: ðuMx RLzeÍ ¾kíku ÞkuòÞu÷k ðÕzofÃk{kt çkktøk÷kËuþ yLku ©e÷tfk Mkk{u ÃkhksÞ Úkíkkt s ¼khíkeÞ r¢fux xe{ «Úk{ hkWLz{ktÚke çknkh VUfkR òÞ Au. ðÕzofÃk{kt Lkk{kuþe¼he nkh çkkË ¼khíkeÞ r¢fux xe{ òýu ytÄfkh íkhV Äfu÷kR hne Au. 1979 çkkË ðÕzofÃk{kt ¼khíkLkk yk ftøkk¤ Ëu¾kð {kxu íkífk÷eLk fku[ økúuøk [uÃk÷ WÃkh Ëku»kLkku xkuÃk÷ku Zku¤ðk{kt ykðu Au, Ãkhtíkw økúuøk [uÃk÷ íkku ‘yêu s îkhfk’ {kVf fku[ÃkË AkuzðkÚke Ähkh RLfkh fhe Ëu Au. yk¾hu Mkr[Lk íkUzw÷fh su fËe ÃkkuíkkLke fkhrfËeo{kt {erzÞk Mk{ûk fkuRLkwt ðktfwt çkkuÕÞku LkÚke íku Íwfkðu Au yLku rLkðuËLk fhu Au fu ‘økúuøk [uÃk÷Lkk fku[ çkLÞk çkkË xe{Lke ÂMÚkrík fÚk¤e Au, Ëhuf Ã÷uÞhu ykí{rðïkMk økw{kÔÞku Au yLku MkkÚke ¾u÷kzeyku{kt Ãký fkuR yufçkeò WÃkh rðïkMk {qfíkwt LkÚke’. Mkr[Lk íkUzw÷fhLkwt

çkux÷ økúkWLz

CMYK

®[íkLk çkw[ yk rLkðuËLk yLku çkeò s f÷kf{kt økúuøk [uÃk÷Lkwt hkSLkk{wt. 2 yur«÷, 2011: ¼khíkeÞ xe{ ©e÷tfkLku nhkðe ðÕzofÃk Síku Au yLku yk MkkÚku s fku[ økuhe fMxoLkLku ¾¼u Ÿ[fe Ã÷uÞMko MxurzÞ{ Vhíku [¬h ÷økkðeLku íku{Lku {kLk¼uh rðËkÞ ykÃku Au. Ëhuf Ã÷uÞMkoLkku yuf s yr¼«kÞ Au fMxoLk ¼khíkLkk yíÞkh MkwÄeLkk ©uc fku[ Au yLku y{u íku{Lku ¾qçk s r{Mk fheþwt. yk ðkík ¼khíkeÞ r¢fux xe{Lku AuÕ÷kt [kh ð»ko Ëhr{ÞkLk fku[Lkk su MkkiÚke ¾hkçk yLku ¾qçk s Mkkhk yLkw¼ð ÚkR økÞk íkuLke Au. økuhe fMxoLk ytøkík fkhýMkh ðÕzofÃk ÃkAe ¼khíkeÞ r¢fux xe{Lkk fku[ íkhefuLkku fhkh ykøk¤ ÄÃkkððk{kt yMk{Úkoíkk Ëk¾ðe yLku íku{ýu ykÃkýe xe{Lku ðÕzo [uÂBÃkÞLk çkLkkðe rðËkÞ ÷eÄe Au. fMxoLkLke rðËkÞ çkkË íkwhtík s çkeMkeMkeykRyu Lkðku fku[ þkuÄðk {kxuLke fðkÞík þY fhe ËeÄe Au. çkeMkeMkeykR fMxoLk suðk s fkuR ÷ku «kuVkR÷ fku[Lke þkuÄ{kt Au. nk÷Lkk íkçk¬u sÂMxLk ÷Uøkh, xku{ {qze, ztfLk ^÷u[h yLku yuLze ^÷kðhLkkt Lkk{ ¼khíkeÞ xe{Lkk ykøkk{e

yk

su ykÃkLku EMkçkøkw÷ Lkk{Lkk yuf «rMkØ yki»kÄLkku Ãkrh[Þ fhkðwt Awt. EMkçkøkw÷Lku yki»kÄYÃku ðiãku «{ký{kt ykuAwt «Þkuusu Au. Ãký nfe{kuLkwt íkku yu r«Þ yki»kÄ Au. su nfe{Lkk Ëðk¾kLkk{kt EMkçkwøk÷ Lk nkuÞ íku nfe{ s Lk fnuðkÞ, yuðe {kLÞíkk «[r÷ík Au. EMkçkøkw÷Lku MktMf]ík ¼k»kk{kt EMkËTøkku÷{T yÚkðk ÂMLkøÄçkes{ fnuðkÞ Au. økwshkíke{kt íkuLku ykuÚk{Shwt yÚkðk EMkçkøkw÷ fnuðk{kt ykðu Au. EMkçkøkw÷Lkku Akuz 2Úke 4 Vqx Ÿ[ku ÚkkÞ Au. íkuLkkt Ãkýkuo LkkLkkt yLku zk¤eyku çkkhef nkuÞ Au. zk¤eyku WÃkh ½ô suðe MkVuË hwðktxe Qøku Au. íkuLkkt çkes Ãkh MkVuË Vkuíkhe ÷køku÷e nkuÞ Au. yk Vkuíkhe WíkkhðkÚke íkuLke ¼qMke ÚkkÞ Au. yu ¼qMkeLku s EMkçkøkw÷ fnuðk{kt ykðu Au. ¼khík{kt MkkiÚke ðÄkhu EMkçkøkw÷ økwshkíkLkk ŸÍk íkk÷wfk{kt ÚkkÞ Au. ¾uzqíkkuLkku yk hkufrzÞku Ãkkf Au, yLku íkuLke Mkkhe yuðe rLkfkMk ÃkhËuþ{kt ÚkkÞ Au. ykÞwðuoËLkk «k[eLk økútÚkku ‘[hf’, ‘Mkw©wík’ yLku ‘yüktøkÓËÞ’{kt EMkçkøkw÷Lkku WÕ÷u¾ LkÚke. {kºk rLk½txw Mktøkún yLku {uhuïh f]ík ðiãk{]ík{kt íkuLkku WÕ÷u¾ òuðk {¤u Au. ÞwLkkLke økútÚkku{kt ½ýkt

www.sandesh.com

Ëuþe xe{Lku òuEyu Au ÃkhËuþe fku[ fku[ çkLkðk [[koÞ Au. fkuý fku[ çkLkþu yu íkku Mk{Þ s fnuþu Ãký íku rðËuþe nþu yu íkku Lk¬e s Au. økúuøk [uÃk÷Lkk yÃkðkËLku çkkË fhíkkt ¼khíkLku rðËuþe fku[Úke ¾qçk s Mkkhku yLkw¼ð ÚkÞku Au. 2001{kt LÞqÍe÷uLzLkk ¼qíkÃkqðo ykuÃkLkh ßnkuLk hkRxLke ¼khíkeÞ xe{Lkk fku[ íkhefu ðhýe fhðk{kt ykðe. ßnkuLk hkRx yux÷u ¼khíkLkk «Úk{ rðËuþe fku[. hkRxLke ðhýe fhðk{kt ykðe íÞkhu ½ýkyu íkuLke Mkk{u ¼ðkt [ZkÔÞkt níkkt. fux÷kf fnuðkíkk rLk»ýkíkkuLku {íku hkRxLkku yuf r¢fuxh íkhefu Mkkhku Ëu¾kð hÌkku LkÚke yLku íku{Lku fku[ çkLkkðe çkeMkeMkeykRyu ¼khíkeÞ r¢fuxLke ½kuh ¾kuËðkLkwt þY fÞwO Au, Ãkhtíkw ßnkuLk hkRxu [kh ð»ko Ëhr{ÞkLk ÃkkuíkkLke þkLkËkh fk{økeheÚke ¼khíkeÞ xe{Lku Lkðe Ÿ[kR Ãkh ÷R sR Ãkwhðkh fhe Ëu¾kzâwt fu fku[ çkLkðk Ã÷uÞh íkhefu Mkkhku hufkuzo nkuðku sYhe LkÚke. hkRxu nðk÷ku Mkt¼kéÞku íÞkhu ¼khíkeÞ r¢fux rV®õMkøkLkk ¼hzk{kt MkÃkzkÞwt níkwt. yk fÃkhe ÂMÚkrík{kt hkRx yLku MkwfkLke Mkkihð økktøkw÷eyu ¼khíkeÞ r¢fux nk÷ su {kWLx yuðhuMx WÃkh Au íkuLkku {køko íkiÞkh fÞkuo níkku. yíÞkhu rðïLke fkuR Ãký xe{ WÃkh Lksh fhðk{kt ykðþu íkku sýkþu fu íku{kt ík{Lku fkuR yuðku fku[ òuðk Lknª {¤u su ÃkkuíkkLkk Mk{Þ{kt ‘MkwÃkhMxkh’ Ã÷uÞh nkuÞ. fMxoLk íku{Lkk Mk{Þ{kt Mkkhk Ã÷uÞh ¾hk Ãký MkwÃkhMxkh íkku Lknkuíkk s. ßnkuLk çkw[kLkLk, zuð ðkux{kuh, xÙuðh çkur÷Mk, r{fe ykÚkohLke økýLkk nk÷Lkk ©uc fku[{kt ÚkkÞ Au, Ãkhtíkw íku{Lkku Ã÷uÞh íkhefuLkku Ëu¾kð MkkÄkhý s hÌkku níkku. yu ðkík òýeLku ykùÞo Úkþu fu 1983{kt ¼khíkeÞ xe{ [uÂBÃkÞLk çkLke íÞkhu fkuR fku[ s Lknkuíkwt. ¼khíkeÞ r¢fux xe{ {kxu fku[Lke

þYykík 1990Lkk ËkÞfkÚke ÚkR níke. Mk{ÞLke {køk Ãkkh¾eLku 1990{kt rçkþLk®Mkn çkuËeLku fku[ íkhefuLke sðkçkËkhe MkkUÃkðk{kt ykðe. rçkþLk®Mkn çkuËe yux÷u ¼khíkLkk «Úk{ fku[.

1990{kt ¼khíkLkku ykuMxÙur÷Þk{kt Ëu¾kð yux÷ku ftøkk¤ hÌkku fu fku[ çkuËeyu ykðuþ{kt ykðe yuðwt rLkðuËLk fÞwO fu ¼khíkLke Ãkqhe xe{Lku ËrhÞkk{kt VUfe Ëuðe òuRyu. çkuËeLku yk rLkðuËLkLku fkhýu fku[ÃkË økw{kððwt Ãkzâwt. yk ÃkAe yrsík ðkzufh, ytþw{Lk økkÞfðkz, frÃk÷Ëuðu fku[ íkhefuLke fk{økehe Mkt¼k¤e. y÷çk¥k, ¼khíkeÞ xe{Lke fkÞkÃk÷x fhðkLke þYykík íkku 2000{kt ßnkuLk hkRx rðËuþe fku[ çkLÞk yu ÃkAe ÚkR íku fçkq÷ðwt Ãkzu. Ëuþe fku[

Mkkhk nkuíkk LkÚke íku{ Ãký LkÚke, Ãkhtíkw yk ykÃkýe xe{ rðËuþe fku[Lkku nðk÷ku Mkt¼kéÞk çkkË s ‘rMkftËh’ çkLke Au íku Ãký nfefík Au. hkRx yLku fMxoLkLke ¾krMkÞík yu hne fu íku{ýu fËe ÷kR{÷kRx{kt ykððk «ÞkMk fÞkuo Lknª yLku ÃkzËk ÃkkA¤Úke s ÃkkuíkkLke fk{økehe fwþ¤íkkÃkqðof Mkt¼k¤e níke. suLke Mkk{u økúuøk [uÃk÷ fkuR Lku fkuR fkhýMkh {erzÞk{kt [[koLkku rð»kÞ hÌkk níkk. ykÃkýu r¢fux{kt nsw ‘fku[’ þçËLku fu{ ð¤øke hÌkk Au yu ðkík Ãký Mk{s çknkh Au. nfefík{kt íkku yk {kxu Vqxçkku÷ xe{ {kxuLkk ‘{uLkush’ þçËLke «uhýk ÷uðe s Ãkzu. r¢fux{kt Ãký fku[Lkwt fk{ nðu fku®[øk ykÃkðk fhíkkt hýLkerík ½zðkLkwt, rVxLkuMk WÃkh æÞkLk ykÃkðkLkwt, Ã÷uÞMkoLkku swMMkku ðÄkhðkLkwt suðwt ðÄw ÚkR økÞwt Au. yuf heíku fku[Lkwt {wÏÞ fk{ Ã÷uÞMkoLku ‘{uLkus’fhðkLkwt ÚkR økÞwt Au. nðu økuhe fMxoLk fu ßnkuLk hkRx Mkr[Lk íkUzw÷fhLku yu{ íkku fku®[øk ykÃke þfu Lknª fu ‘¼kR íkkhu MxÙuRx zÙkRð fu Ãkq÷ þkuxT’ yk{ h{ðku òuRyu. nk, Mkr[Lk íkUzw÷fhLku fkuR þkuxT{kt Mk{MÞk nkuÞ yLku íku Mk÷kn ÷uðk òÞ íkku íku y÷øk ðkík Au. ¼khíkeÞ r¢fuxLku ykøkk{e Mk{Þ{kt nðu ‘fku[’ f{ ‘{uLkush’Lke ðÄw sYh hnuþu, fu{ fu 2015Lkk ðÕzofÃk MkwÄe Mkr[Lk íkUzw÷fh, hknw÷ ÿrðz, ðeðeyuMk ÷û{ý, Íneh ¾kLk yLku Mkt¼ðík: ðehuLÿ Mkunðkøk rLkð]r¥k ÷R ÷uðkLkk Au. yk Mktòuøk{kt ykøkk{e fku[Lku LkðuMkhÚke xe{ íkiÞkh fhðkLke fÃkhe fMkkuxe{ktÚke ÃkMkkh Úkðwt Ãkzþu. yk WÃkhktík ‘ðÕzo [uÂBÃkÞLk’ suðku s Ëu¾kð 2015Lkk ykøkk{e ðÕzofÃk MkwÄe ¼khík ò¤ðe hk¾u íku Ãký yk fku[ {kxu Ãkzfkh hnuþu.

£e nex

{U yuf Mkkhk fku[ Lknª Ãký Mkkhk rÃkíkk çkLkðkLkku s «ÞkMk 3 ð»ko Ëhr{ÞkLk fÞkuo níkku. su{ ÃkwºkLke rLk»V¤íkkÚke rÃkíkk Ëw:¾e ÚkkÞ íku{ nwt Ãký Úkíkku, fkuR Ã÷uÞh ¼q÷ fhu fu rþMík{kt hnu Lknª íkku nwt íkuLku rÃkíkk {kVf s XÃkfku ykÃkíkku níkku. Ã÷uÞMkuo Mkkhku Ëu¾kð fÞkuo íÞkhu íkuLke MkV¤íkk{kt nwt Ãký ÍqBÞku níkku. çkMk... yk s {khe MkV¤íkkLkwt hnMÞ. -økuhe fMxoLk chintan_buch@yahoo.com

ÃkuxLkk yLkuf hkuøkku{kt «ÞkuòÞ Au-EMkçkwøk÷ rðMíkkhÚke íkuLkwt ðýoLk òuðk {¤u Au. yhçke yLku VkhMke ÷u¾fkuyu Ãký EMkçkøkw÷Lkwt rðþu»kYÃku rLkYÃký fÞwO Au.

økwýËku»k yLku «¼kð

ykÞwðuoË{kt su rLk½txwfkhkuyu EMkçkøkw÷Lkwt ðýoLk fÞwO Au yu{Lkk {ík «{kýu EMkçkøkw÷Lkkt çkes {]Ëw,

ykhkuøÞ yLku yki»kÄ ðiÄ «þktík¼kE økkiËkLke Ãkkirüf, íkwhk, ÂMLkøÄ yLku yktíkhzktLkwt Mktfku[Lk fhkðLkkh fnuðkÞkt Au. yk çkes fV, rÃk¥k yLku íkuLkkÚke WíÃkLLk Úkíkk hkuøkku, yríkMkkh, yk{kríkMkkh ðøkuhu ÔÞkrÄyku{kt WÃkÞkuøke Au. ÞwLkkLke {ík «{kýu Sýo hõíkkríkMkkh (sqLkk ÷kuneðk¤k Íkzk) yLku yktíkhzktLkk Ëw¾kðk{kt íku

07

çkwÄðkh

13 yur«÷ h011

ðÄkhu «ÞkuòÞ Au. íkuLkkt çkes Xtzkt yLku þktríkËkÞf Au. çkes {¤kðhkuÄLku Ëqh fhu Au íkÚkk {hzku, Mktøkúnýe, yríkMkkh, {Mkk, yktíkhzktLkkt [ktËkt ðøkuhu{kt íku AqxÚke «ÞkuòÞ Au. {wsqohçkkík yfçkhe{kt ÷ÏÞwt Au fu, çktÄ {wêe{kt ykðu yux÷wt EMkçkøkw÷ «kík: fk¤ ÷uðk{kt ykðu íkku sqLkk Ë{ïkMkLkku hkuøk yð~Þ {xe òÞ Au. çku ð»ko MkwÄe íkuLkwt rLkÞr{ík MkuðLk fhðk{kt ykðu íkku 20 ð»ko sqLkku Ë{Lkku ÔÞkrÄ Ãký {xe òÞ Au, yuðku MÃkü WÕ÷u¾ Au. ykÄwrLkf ËðkykuÚke Ãký Ë{ {xíkku LkÚke yuðk ËËeoykuyu ðiãLke Ëu¾hu¾ Lke[u yk WÃk[kh fhðk suðku ¾hku. rÃk¥kËku»ksrLkík «{un{kt Ãký íku Mkkhwt Ãkrhýk{ ykÃku Au. Ãkk[Lk«ýk÷e srLkík hkuøkku - «Ëkn suðk rÃk¥k MktçktÄe hkuøkku{kt Ãký íku ðÃkhkÞ Au. MktrÄðk íkÚkk økútrÚkðkík yLku ðkÞwsLÞ rðfkhku{kt íkuLke ÃkkuxeMk çkktÄðkÚke Mkkhwt Ãkrhýk{ {¤u Au. ÷ktçkk Mk{ÞLkk EMkçkøkw÷Lkk MkuðLkÚke ðkÞw ð]rØ ÚkkÞ Au yLku MkktÄkyku sfzkÞ Au íÞkhu yk

s EMkçkøkw÷Lkkt çkesLkku ÷uÃk MkktÄkyku WÃkh fhðkÚke yLku ðkÞwþk{f yki»kÄku ykÃkðkÚke íku þktík ÚkE òÞ Au. su{Lku ¾qçk s fçkrsÞkík hnuíke nkuÞ íku{ýu ÃkØríkMkh EMkçkøkw÷Lkwt MkuðLk fhðwt òuEyu. EMkçkøkw÷Lke yu rðþu»kíkk Au fu yuLke xuð Ãkze síke LkÚke. fLko÷ [kuÃkhk EMkçkøkw÷ rðþu ÷¾u Au fu, EMkçkøkw÷Lkkt çkes þeík¤ yLku þktríkËkÞf Au. yríkMkkh (Íkzk), hõíkkríkMkkh (÷kuneLkk Íkzk), {hzku yLku Ãkk[Lk «ýk÷eLkk yLkuf hkuøkku íkÚkk Sýoßðh{kt Ãký íkuLkku WÃkÞkuøk ÷k¼ËkÞf Au. EMkçkøkw÷{kt {qºk «ð]r¥k ðÄkhLkkh økwý Ãký hnu÷ku Au. yux÷u {qºk®Ãkz-rfzLkeLkk hkuøkku{kt Ãký yzÄeÚke yuf [{[eLke {kºkk{kt yux÷e s Mkkfh MkkÚku rËðMk{kt çku ð¾ík Mkðkh-Mkkts ykÃkðk{kt ykðu Au. íkuLkk çkesLkku Wfk¤ku fVLkk hkuøkku{kt Ãký yÃkkÞ Au. ykÄwrLkf r[rfíMkfku Ãký EMkçkøkw÷Lku yuf {n¥ðÃkqýo yki»kÄ {kLku Au. shant_1980@yahoo.com

www.sandesh.com

13 yur«÷ h011

økÛÞk økýkÞ Lknª ðeÛÞk ðeýkÞ Lknª...

! ykLktËku! n h¾ku [eLkLke ÃkkA¤ ykÃkýu ËwrLkÞk{kt çkeò Lktçkhu.

nk, yk ðMkíke økýíkheLkk yktfzkLke ðkíkku Au. 31{e {k[o - 2011Lke økýíkhe Ãkqhe ÚkE Lku ÞwrLkÞLk nku{ r{rLkMxhLkk Mku¢uxhe S.fu. ÃkeÕ÷kE yLku [tÿ{ki÷eyu ytËkrsík yktfzkyku ònuh fÞko. ykÃkýe ðMíke ÃknkU[e Au yuf yçks yLku 21 fhkuz - 19 ÷k¾! Ãkwhw»kku : 51.54 xfk †eyku : 48.46 xfk 2001Úke 2011 MkwÄe{kt ykÃkýe ðMkíke ÷øk¼øk 181 fhkuz ðÄe Au. shkf rð[khe swyku y{urhfk + #zkuLkurþÞk + çkúkÍe÷ + ÃkkrfMíkkLk + çkktø÷kËuþ + òÃkkLk = ¼khík. Ãký Ëw:¾Lke ðkík nsw Ãký yu Au fu Ëh 1000 ÃkwºkLkk male child Lkk sL{ Mkk{u 915 Ãkwºkeyku sL{u Au. Ãký 2000 MkwÄe økúkuÚkhux su 21.5 xfk níkku íku ½xeLku 17.6 xfk ÚkÞku Au. W¥kh«Ëuþ 199 r{r÷ÞLk ðMíke, MkkiÚke ðÄkhu yLku ÷ûkîeÃk Võík 64429 ÷kufku. hksÄkLke rËÕne MkkiÚke øke[ ðMíkeðk¤ku «Ëuþ yuf Mfðuh rf÷kur{xh{kt 39346 ÷kufku íkku çkeS çkksw rËçkktøk ðu÷e - yhwýk[÷ «Ëuþ{kt 1 ÔÞÂõík yuf Mfðuh rf÷ku{exh{kt! Au Lku... {uhk ¼khík {nkLk! yuf çkksw ÷øLk{kt AÃÃkLk ¼kuøk íkku çkeS çkksw yuf ð¾íkLkk ¼kusLkLkk MkktMkk. Mkk[wt þwt? ðMkíke ðÄkhku - yu ßðk¤k{w¾eLke xku[ Ãkh çkuXu÷wt ¼khík fu ¼khíkLku {¤u÷wt ðhËkLk? MÃkuELk fu Ex÷e suðk Ëuþku{kt ßÞkt ðMkíke ¾qçk ykuAe Au íÞkt ðMkíkeðÄkhku yu ðhËkLk. Ãký ykÃkýk suðk Qøkíkk Ëuþku{kt ßÞkt økheçkkE Au, rLkhûkhíkk

fkLk{kt fnwt zkì. hksþu¾h çkúñ¼è Au, hkuxe, fÃkzkt {fkLkLkk Mkðk÷ku Au íÞkt ðMkíkeðÄkhku yu þkÃk ÚkE þfu Au. Resorces ykuAk Au Lku ðkÃkhLkkhk ðÄkhu Au. ykÃkýe ÄkŠ{f ÷køkýeyku fu Ãkwhw»khíLk s rÃkík]ykuLku ÃkªzLkwt íkÃkoý fhe þfu - yux÷u ßÞkt MkwÄe Ãkwºk Lk sL{u íÞkt MkwÄe «ÞkMk fhíkk hnuðkLkku. {khe òý{kt yuf Ëk¾÷ku Au fu Mkkík Ãkwºkeyku sL{e íÞkt MkwÄe rðh÷kyu çku®xøk Lk Akuze! ÍÍq{íkku hÌkku Lku yk¾hu ÚkkõÞku! íkku çkeS çkksw ½ýkt Ä{eo Vur{÷e Ã÷k®LkøkLku ¼økðkLk roðhØ™wt fkÞo økýu Au. áZÃkýu {kLku Au fu MktíkkLkku íkku ¼økðkLkLke Ëuý Au. yuf ðkh sL{ ykÃÞku yux÷u {nkLk fkÞo ÚkÞwt íÞkh çkkË çkkk¤fLkk Ãkku»ký, ¼ýíkhLke sðkçkËkhe rLk¼kððk Mkûk{íkk LkÚke fu íkiÞkhe LkÚke. feze {tfkuzkLke su{ sL{ ykÃke Aqxðwt yu s Ä{o! {urzf÷ Mkøkðz ðÄðkÚke çkk¤fkuLkku {hýktf ykuAku ÚkÞku Au. {kuxe ô{h MkwÄe Ãký ÷kufku Srðík hnu Au. íku{ rMkrLkÞh rMkrxÍLkLke ðMíke Ãký ðÄe hne Au. ykswçkkswLkk Ëuþku su{ fu LkuÃkk¤, çktø÷kËuþ™k ÷kufku Ãký ykðe ðMku Au. yk{ swËe swËe heíku ðÄíkk ÃkkuÃÞw÷uþLkLke AuÕ÷u yMkh - nðk, ÃkkýeLkk ðÄíkkt «Ëq»ký ðMíkeðÄkhku, støk÷ku fÃkkþu - ÷kfzktLkku ðÃkhkþ ðÄþu - ðÄw ÍkzkuLkk rLkftËLk ïkMkLku ÷økíkk hkuøkkuLkku ðÄkhku yLku rhMk[ohLkk fnuðk {wsçk 2 ykitþ økh{e Ãký ðÄðkÚke. 75 xLk / nuõxh yLkks Qøkðk{kt Ãktòçk, W¥kh«Ëuþ Lku nrhÞkýk{kt ½xkzku Úkþu. ÃkkýeLkk «Ëq»kýLke ðkík s sðk Ëku. ykÃkýe Ãkrðºk øktøkkLkk þwt nk÷ fÞko Au MkðoLku ¾çkh Au. ÃkkuíkkLke íktøkeLku ÷ELku yLku ¼q¾{hkÚke Úkíkkt {kuík! ykÃkýe MkkÄLkþÂõíkLku æÞkLk{kt Lknª hk¾eyu yLku ðMíke fqËfu yLku ¼qMkfu ðÄíke sþu íkku ykðíke ÃkuZeLku ykÃkýu Luxary íkku þwt Ãký hkusçkhkusLke SðLksYrhÞkík Ãkqhe Ãkkze þfeþwt?

fktËkLkk ¼kðkuyu ykÃkýLku hzkÔÞk Au Lku ÃkuxÙku÷Lkk ¼kðkuyu ËÍkzâk Au Lku Akþðkhu ËÍkze hÌkk Au. õÞktÚke ÃknkU[e ð¤eþwt? õÞkhuÞ rð[kÞwO Au? su sL{ ÷u Au íkuyku ðýLkkuíkÞko {nu{kLkku LkÚke. íku{Lku SðLk SððkLke sYrhÞkíkku, Mkøkðzku, Ãkku»ký, Ãkkýe, ¼ýíkh, ½h, Mkkhe heíku Sððk, ïkMk ÷uðkLkku sL{rMkØ nf Au.

hksfeÞ, Mkk{krsf yLku ÄkŠ{f fkhýku ykzkt Ähe ykÃkýu õÞkt MkwÄe ykt¾ ykzk fkLk fheþwt? íku{Lku Vur{÷e Ã÷k®Lkøk - fwxwtçk rLkÞkusLk rðþu fnuþu fkuý? Mkhfkh, Mk{ks, zkuõxh, rþûkfku fu {k-çkkÃkku? ykÃkýu Ãký íku{Lkk fkLk{kt fnuðk {krníke MkkÚku Mkßs Aeyu? (÷u¾f {uhus fkWLMk÷h yLku MkuõMkku÷kursMx Au) rajsmita@gmail.com

CMYK

10


08

çkwÄðkh

çkwÄðkh

13 yur«÷ h011

13 yur«÷ h011

www.sandesh.com

09

1957{kt Ãknu÷ku WÃkøkún [zkÔÞk ÃkAe 1961Lke 12{e yur«÷u MkkurðÞuík hrþÞkyu Þwhe økkøkkheLkLku yðfkþ{kt {kuf÷eLku ðÄw yuf rMkrØ ÃkkuíkkLkk Lkk{u fhe ÷eÄe. yu ½xLkkLke 50{e ð»koøkktX søkík¼h{kt WsðkE hne Au íÞkhu yu y¼qíkÃkqðo «ðkMk Ãkh yuf Lksh. MkkÚku MkkÚku yÄoþíkkÂçË xkýu Þwhe ¾hu¾h fE heíku {]íÞw ÃkkBÞk yu Mkðk÷ Ãký [[koE hÌkku Au.

o k » ð 50

CMYK

Ë

Þwhe økkøkkheLkLke níÞk ÚkE níke? Mk¥kkðkh heíku hrþÞkyu ònuh fÞko «{kýu økkøkkrhLkLkwt r{øk-15 nðk{kLkLkk çk÷wLk MkkÚku yÚkzkíkk yfM{kík MkòoÞku yLku çkLLku ÃkkE÷x {kÞko økÞk. hrþÞk ßÞkhu MktÞwõík økýhkßÞ níkwt íÞkhu {krníke økwÃík hk¾ðk {kxu fwÏÞkík níkwt. yux÷u MkkurðÞuík hrþÞykyu ònuh fhu÷e Ëhuf rðøkíkku þtfkLkk ËkÞhk{kt s hnuíke. 2003{kt ònuh ÚkÞu÷k hrþÞLk òMkqMke MktMÚkk fuSçkeLkk ynuðk÷ku «{kýu íkuLkwt {kuík Ãký rððkËkMÃkË níkwt. fkuEyu íkuLkk Ã÷uLk{kt òýeòuELku ¾kuxfku MkßÞkuo níkku yÚkðk íkku íkuLku nðk{kLk rðþuLke su {krníke ykÃkðk{kt ykðe níke íku ¾kuxe níke. hrþÞkLkk yøkúýe MkkBÞðkËe Lkuíkk r÷ÞkuLkkuEz çkúuÍLkuð MkkÚku økkøkkheLkLku {ík¼uË ÚkÞk níkk. yu fkhýu íku{Lke òýeòuELku níÞk fhðk{kt ykðe níke yuðe ðkík Ãký ðnuíke ÚkÞu÷e. ßÞkhu yk Ëw½oxLkk çkLke íÞkhu yu÷uõÍe r÷Lkkuð Lkk{Lkk ÃkkR÷x yu rðMíkkh{kt s ÃkkuíkkLkwt nur÷fkuÃxh ÷E Qze hÌkk níkk. 2004{kt ykðu÷k íku{Lkk ÃkwMíkf ‘xw MkkEz ykuV {qLk’{kt íku{ýu ÷ÏÞwt Au: ‘íÞkt íku rËðMku yuf Mkw¾kuE rð{kLk Qzíkwt níkwt (ÃkkE÷x xÙu®Lkøk rðMíkkh nkuðkLku fkhýu íÞkt yufÚke ðÄkhu rð{kLkku Wzíkkt níkk). {Lku ykùÞo ÚkÞwt fu Mkw¾kuE suðwt rð{kLk ykx÷e Lke[e MkÃkkxeyu fu{ Qzu Au? Mkk{kLÞ heíku Mkw¾kuELku QzðkLke Aqx nkuÞ íkuLkk fhíkkt yu MkÃkkxe ½ýe Lke[e níke. yu Ã÷uLk økkøkkheLkLkk suxÚke ËMk fu ðeMk {exh yk½wt nþu íÞkhu íkuýu yðks fhíkkt ðÄw ÍzÃk nktMk÷ fhe. Ãkrhýk{u ¼Þtfh Äzkfku ÚkÞku yLku íkuLkkÚke økkøkkheLkLkk rð{kLkLkwt Mktíkw÷Lk ¾kuhðkE síkk yu ¼kU ¼uøkwt ÚkE økÞwt.’ yu÷uõMke «Úk{ MÃkuMk ðkìf fhLkkhk yðfkþÞkºke nkuðkLkku rð¢{ Ähkðu Au yLku çkkË{kt hrþÞLk ðkÞwMkuLkkLkk ðzk Ãký çkLku÷k. {kxu íku{Lke ðkíkLkku yufzku Mkkð íkku fkZe Lkk¾ðk suðku LkÚke. íkku ð¤e 2010{kt yuðku Ãký ynuðk÷ ykðu÷ku fu WœÞLk ð¾íku y[kLkf økkøkkheLkLku ¾çkh Ãkze fu íkuLke fkufrÃkx ¾wÕ÷e hne økE Au. yu òuE økkøkkheLk ½kt½kt ÚkE økÞk yLku Ã÷uLk ¼xfkðe çkuXk. fkufrÃkx ¾wÕ÷e hne økE níke, fu{ fu WœÞLk ð¾íku økkøkkheLk ËkY ÃkeÄu÷e nk÷ík{kt níkk. AuÕ÷u AuÕ÷u ÃktËhuf rËðMk Ãknu÷k s hrþÞkLkk Mkhfkhe hurzÞku ‘ðkìEMk ykuV {kìMfku’yu økkøkkheLkLke xuMx ^÷kEx ð¾íku fLxÙku÷ {Úkf MkkÚku ÚkÞu÷e ðkík[eík hsq fhe Au. yu zkE÷kuøk «{kýu økkøkkheLkLku xuMx ^÷kEx {kxu 20 r{rLkx MkwÄe WzðkLkwt níkwt. Ãký y[kLkf çkkh{e r{rLkxu s íku{ýu Vhe s{eLk Ãkh ykððk ÃkhðkLkøke {køke níke. fu{ yu s{eLk Ãkh ykX r{rLkx ðnu÷k ykððk {ktøkíkk níkk? Ã÷uLk{kt ftEf økzçkz nkuðkLke yu{Lku ykþtfk òøke níke fu ÃkAe fkuE ¾kuxfku MkòoÞku níkku? yuðk ½ýk Mkðk÷ku Au suLkk sðkçkku fËk[ fk{Þ {kxu ytíkrhûk{kt ÃknkU[u÷k økkøkkheLk ÃkkMku s nþu.

fuðe níke Ãknu÷e

yðfkþÞkºkk?

rûký hrþÞkLkk Mkkhkíkkuð þnuhÚke 23-24 rf÷ku{exh Ëqh ¼qøkku¤ «rMkØ ðkìÕøkk LkËeLkk fktXu yLLkk íkkgkhkuðk Lkk{Lke {rn÷k yLku íkuLke Ãkkiºke ¾uíkh{kt çkxkfk ðeýe hÌkk níkk. yuðk{kt íku{Lkwt æÞkLk ykfkþ ¼ýe økÞwt, fu{ fu ykfkþ{ktÚke ftEf Äe{u Äe{u Lke[u Qíkhe hÌkwt níkwt. ykun yu íkku fkuE ÔÞÂõík níkku. íkuýu fuMkhe htøkLkku Mkqx yLku nu÷{ux ÃknuÞkuo níkku. fwíkwn÷ðþ çkLLku ËkËe-Ãkkiºke ÃkwAe çkuXkt fu ík{u fkuý Aku, çkkÌkkðfkþ{ktÚke ykÔÞk Aku? sðkçk {éÞku nwt Þwhe økkøkkheLk Awt yLku ¾hu¾h yðfkþ{ktÚke ykÔÞku Awt! yu{ fne økkøkkheLk [k÷íkku ÚkE økÞku. òufu økkøkkheLkLkk WíkhkýLkk Mk{[kh nsw MkwÄe çkÄu ÃknkUåÞk Lk níkk yux÷u íkkgkhkuðk yLku íkuLke Ãkkiºke ykùÞo[rfík ÚkE hÌkk níkk! yu íkkhe¾ níke 1961Lke 12{e yur«÷.  çkeò rðïÞwØ ÃkAe y{urhfk yLku ÞwyuMkyuMkykh (ÞwLkkExuz MxuxTMk ykuV MkkurðÞuík hrþÞk) ðå[u [k÷e hnu÷k Xtzk rðøkúnu ykfkþ{kt ykrÄÃkíÞ s{kðkLke MÃkuMk huMkLku sL{ ykÃÞku níkku. yíÞkh MkwÄe yAqík hnu÷k yu ûkuºk{kt ÃkkuíkkLke Äò-Ãkíkkfk ÷nuhkððk çkLLku Ëuþku ðå[u MÃkÄko íkeðú çkLke. 1957{kt hrþÞkyu Ãknu÷ku WÃkøkún ykfkþ{kt [zkðe y{urhfkLke {qA Lke[e fhe Lkk¾e. ð¤íke [k÷YÃku y{urhfkyu fkuE Ãký ¼kuøku ykfkþ{kt ykrÄÃkíÞ MÚkkÃkðk çkeò ð»kuo yðfkþ MktMÚkk ‘LkkMkk’Lke MÚkkÃkLkk fhe Lkk¾e. nðu çkLLku Ëuþku ðå[u yðfkþ{kt Ãknu÷ku {kýMk fkuý {kuf÷u yu hMkkfMke [k÷íke níke.  MkkurðÞuík hrþÞkLke Vuzh÷ MÃkuMk MktMÚkk Mk{kLkð ÞkLk yðfkþ{kt {kuf÷ðkLkk fk{{kt ÷køke økE. çksuxLkwt fkuE çktÄLk níkwt Lknª, Ãký þhík yux÷e s fu y{urhfk su ftE fhu yu Ãknu÷kt ykÃkýu fhe Ëu¾kzðwt. òLÞwykhe 1961{kt 20 ÃkkR÷xku ÃkMktË fhe íku{ktÚke çku ÃkkE÷xku yðfkþ{kt {kuf÷ðk {kxu y÷øk íkkhððk{kt ykÔÞk. Lk¬e ÚkÞwt fu {ush Þwhe økkøkkheLk yðfkþ{kt sþu yLku AuÕ÷e ½zeyu íku Lk sE þfu íkku økuh{kLk xexkuð Lkk{Lkk çkeò ÃkkE÷x sþu (çkkË{kt xexkuð yðfkþ{kt ÃknkU[Lkkhk çkeò hrþÞLk çkLÞk). 1934Lke Lkð{e {k[uo ÞwheLkku õ÷wrMkLkku Lkk{Lkk økk{{kt sL{ ÚkÞu÷ku. íkuLkk rÃkíkk MkwÚkkh níkk yLku {kíkk zuheLkwt fk{ fhíke níke. çkeò rðïÞwØLkk ÞkËøkkh ‘çkux÷ ykuV Mxkr÷LkøkúkË’ ð¾íku LkkLkkfzku Þwhe ykfkþ{kt QzkQz Úkíkkt rð{kLkku òuE hnuíkku yLku õÞkhuf Ãkkuíku Ãký yk heíku Qzþu yuðwt MðÃLk Mkuðíkku. yuf ð¾ík ÞwheLkk ½h ÃkkMku yuf rð{kLku E{soLMke Wíkhký fhðwt Ãkzu÷wt. yu ð¾íku Þwheyu rð{kLk LkSfÚke òuÞwt yLku Akíke Ãkh {uz÷kuLke nkh{k¤k ÷xfkðu÷k ÷~fhe ÃkkR÷xLku òuELku «¼krðík Ãký ÚkÞku. yu MkkÚku ykMk{kLk{kt QzðkLkku íku{Lkku RhkËku ðÄw {sçkqík çkLÞku. 1955{kt ÃkkR÷®xøkLke xÙu®Lkøk ÷uðkLkwt [k÷w fÞwO. íkk÷e{ Mk{kÃík ÚkE yLku 1957{kt s íkuuLku ÞwyuMkyuMkykhLke ðkÞwMkuLkk{kt Lkkufhe {¤e økE. íkuLkwt Ãkku®Mxøk W¥kh Äúwð ÃkkMkuLkk yufkË çkVeo÷k ðkÞw{Úkf Ãkh ÚkÞu÷wt. íÞktÚke Þwheyu yhS fhe fu {Lku yðfkþÞkºkeLke íkk÷e{ {kxu íkf ykÃkku. MkËT¼køÞu íkuLke {køkýe {tsqh ÚkE yLku íkuLku {kuMfku{kt Lkðk s çkLku÷k ‘Mxkh Mkexe’ Lkk{Lkk (suLku çkkË{kt økkøkkrhLkLkwt Lkk{ ykÃkðk{kt ykÔÞwt) MÃkuMk MxuþLk{kt íkk÷e{ {kxu çkku÷kðkÞku.

íÞkt MkwÄe{kt Þwhe ðu÷uÂLxLkk Lkk{Lke Þwðíke MkkÚku ÷øLk fhe [qõÞku níkku. yu íkk÷e{ Ëhr{ÞkLk s íkuLke ÃkMktËøke yðfkþÞkºkeLkk økúqÃk{kt ÚkE økE. Vuzh÷ MÃkuMk yusLMke Mk{kLkð ÞkLk yðfkþ{kt {kuf÷ðk {kxu ðkuMíkkuf ÞkLk íkiÞkh fhðk íkzk{kh fk{u ÷køku÷e níke. 125.9 Vex Ÿ[k yLku 287 xLk ðsLkLkk ðkuMíkkuf Lkk{Lkk hkufuxLke xku[ Ãkh ‘ðkuMíkkuf-1’ Lkk{Lke økku¤kfkh fuÃMÞq÷ økkuXððkLke níke su{kt yðfkþÞkºke çkuMku. ÷kì®L[økLku A rËðMkLke ðkh níke íÞkhu økkøkkheLku ÃkkuíkkLke òíkLku yðfkþ rð¿kkLkeykuLkk nðk÷u fhe ËeÄe. A rËðMk MkwÄe hkusuhkus íku{Lkwt

ÞþøkkÚkk ÷r÷ík ¾t¼kÞíkk

Þwheyu su{kt çkuMke yðfkþÞkºkk fhe níke yu fuÃMÞw÷ yLku fuÃMÞw÷ suLke xku[u økkuXðkE níke yu yðfkþÞkLk {urzf÷ [ufyÃk fhkÞwt. yu Ãknu÷kt íku{Lku yíÞtík ykfhe íkk÷e{ ykÃkðk{kt ykðe níke. ÷ku®L[øk Ãknu÷kt s yðfkþ{kt ¾kðwt Ãkzu yuðwt ÃkuMx MðYÃku xâwçk{kt Ãkuf fhu÷wt Vqz ykÃkðk{kt ykÔÞwt. yðfkþÞkºke íkhefu íku{Lkk rMk÷uõþLk{kt íkuLke ykðzík WÃkhktík íkuLke Qt[kE Ãký {n¥ðLke níke. {kºk Ãkkt[ Vex çku #[ Ÿ[kt Þwhe WÃkfhýkuÚke XktMkkuXktMk ¼hu÷e fuÃMÞq÷{kt Mkh¤íkkÚke Mk{kE þfu yu{ níkk. yZe xLk ðsLkLke yLku Mkkzk Mkkík VexLkk ÔÞkMkLke yu fuÃMÞq÷{kt 241 çkÕçk, 6000 xÙkLÍeMxh, 56 E÷uõxÙef {kuxh yLku 800 LkkLke-{kuxe Mðe[Lkku Mk{kðuþ Úkíkku níkku. WÃkhktík ÷kEV MkÃkkuxo rMkMx{, xeðe, hurzÞku {kxu «MkkhýLkkt MkkÄLkku Ãký ¾hkt. yu çkÄk ðå[u økkøkkheLku ‘Þtºk{kLkð’Lke su{ hnuðkLkwt níkwt. òu Wíkhký ð¾íku fu yðfkþ{kt ftEf Lk çkLkðkLkwt çkLku íkku fuÃMÞq÷{kt s ðÄkhkLkk ËMk rËðMk [k÷u íkux÷ku ¾kuhkf ¼hðk{kt ykÔÞku níkku. 12{e yur«÷u Mkðkhu xexkuð yLku økkrøkhLk çkLLku íkiÞkh Úkðk ÷køÞk. òufu yk¾e hkík fkuE Mkwíkk Lk níkk. çkÄw çkhkçkh [kÕÞw

yux÷u økkøkkrhLk fuÃMÞq÷{kt økkuXðkÞk. MkV¤íkk {kxu yuf yLku òu r{þLk rLk»V¤ òÞ íkku çku «uMk rh÷eÍ íkiÞkh hk¾ðk{kt ykðe níke. òu ÷kì®L[øk ð¾íku s ftE ÷ku[ku sýkÞ íkku fkuM{kuzÙku{ ¾kíkuLkk çku rð¿kkLkeykuLku fuÃMÞq÷ çknkh VUfðkLke Mk¥kk níke, yu Ãký ÷kì®L[øk ÚkÞkLke Ãknu÷e 40 MkufLz{kt s. yu ÃkAe íkku Mkt[k÷Lk ykuxku{urxf çkLkðkLkwt níkwt. MÚkkrLkf Mk{Þ «{kýu Mkðkhu 9:07 f÷kfu hkufux hðkLkk ÚkÞwt. ÷ku®L[økLke Úkkuze MkufLzku MkwÄe fkuE yðks ykÔÞku Lknª. yu ð¾íku MkkurðÞuík hrþÞk{kt yLku nk÷ fÍk¾MíkkLk{kt ykðu÷k çkifkuLkwhLkk fkuM{kuzÙku{ Lkk{Lkk yðfkþ{Úkf{kt W¥kusLkk, W[kx, ystÃkku, ykLktË ðøkuhu ÷køkýeyku yufMkkÚku rn÷ku¤k ÷E hne níke. nðu þwt Úkþu yu Ãkh çkÄkLke Lksh {tzkÞu÷e níke yLku fkLk MkV¤íkkLkku hð Mkkt¼¤ðk yÄeh níkk. yk¾hu økkøkkheLku fÌkwt fu nðu {Lku ðkˤku yLku MkwtËh Ãk]Úðe Ëu¾kÞ Au. 27 ð»koLkk ÞwheLkwt ÞkLk økwhwíðkf»koýLkku ÃkzËku [ehe yðfkþ{kt «ðu~Þwt. çkMk yu s ûkýLke çkÄktLku hkn níke. 21 yur«÷Lkwt xkE{ {uøkurÍLk LkkUÄu Au: ‘hMíkkyku ÃkhLke çkMk yLku xuõMke Q¼e hne økE níke suÚke «òsLkku hurzÞku{kt ÚkE hnu÷wt yuLkkWLMk{uLx Mkkt¼¤e þfu. Vuõxheyku{kt {þeLkku çktÄ ÚkÞkt níkkt, ËwfkLkku{kt ðu[ký Úkkuze ðkh {kxu Úkt¼kðe ËuðkÞwt níkwt. Ëh Úkkuze ðkhu hurzÞku Ãkh økkøkkheLkLke ÷uxuMx ÂMÚkrík rðþu òýfkhe «Mkkrhík Úkíke níke.’ Mk{k[kh ykÔÞk fu økkøkkheLk yðfkþ{kt ÃknkU[e [qõÞk yu ûkýu hrþÞk{kt WíMkðLkku {knku÷ MkòoÞku. ¼khíku çkeS yur«÷u rðïfÃk Síke ÷eÄk ÃkAe Ëuþ¼h{kt su heíku ykLktËLkk Zku÷-þhýkE ðkøkðk ÷køÞk yuðku s ftEf {knku÷ hrþÞk{kt níkku. y¾çkkhkuyu çkeò rËðMku ¾kMk ÃkqŠíkyku ykÃke níke íkku hurzÞku{kt Ãký økkøkkheLk s AðkÞu÷ku níkku. yk{ òuEyu íkku íku{Lke rMkrØ ¾kMk {kuxe Lk níke, fu{ fu ÞkLk{kt íkuýu ÃkkuíkkLke òíkLku Mkt¼k¤ðk rMkðkÞ fþwt fhðkLkwt Lk níkwt. hrþÞk {kxu yu ÔÞÂõík nfefík{kt «ÞkuøkLkwt MkkÄLk níke. òu økkøkkheLk yðfkþ{kt MkV¤íkkÃkqðof hne þfu íkku ¼rð»Þ{kt yðfkþ r{þLkku Ãkkh ÃkkzðkLke ¾çkh Ãkzu. rLk»V¤ òÞ íkku fËk[ yuf hrþÞLkLkku Sð økw{kððkLkku ÚkkÞ. hrþÞkLkku WÆuþ çknw MÃkü níkku. Ãký íkkuÞ íkuLke rMkrØLke yu ðkíku LkkUÄ ÷uðe Ãkzu fu Ãk]Úðe økku¤ Au yu ÃkkuíkkLke Mkøke ykt¾u òuLkkhku yu Ãknu÷ku {kLkðe níkku. Mk¥kkðkh RríknkMk «{kýu ÷k¾ku ð»kkuoÚke Sðíkk {Lkw»Þku{kt Ãk]ÚðeLkwt økwhwíðkf»koý íkkuzeLku çknkh Lkef¤Lkkhku Ãký íku Ãknu÷ku {kLkðe níkku. økkøkkheLk Mkðk ºkýMkku rf÷ku{exhLke Qt[kEyu ÃknkUåÞku níkku, ßÞkt MkwÄe yøkkW fkuE {kýMk økÞku Lk níkku. økkøkkheLkLkwt ðkMíkkuf ÞkLk 29,000 rf÷ku{exhLke ÍzÃku Qzâwt níkwt. yux÷e ÍzÃku yøkkW fkuE {kýMk Qzâku Lk níkku. fÕÃkLkk{kt çktÄkÞu÷e Mk{kLkð yðfkþÞkºkkLke ðkík nfefík{kt Ãk÷xkE níke. 88 r{rLkx yðfkþ{kt økwòÞko ÃkAe økkøkkheLku fuÃMÞq÷Lkk «rík hkufux [k÷w fheLku fuÃMÞq÷Lku Ãk]Úðe íkhV hðkLkk fhe. 109{e r{rLkxu íkuyku Ãk]Úðe Ãkh Ãkhík ÃknkUåÞk. fuÃMÞq÷ Ãk]ÚðeÚke 23,000 VexLke Ÿ[kEyu níke íÞkhu økkøkkheLku ÃkkuíkkLke òíkLku Ãkuhkþqx Mkrník fuÃMÞq÷{ktÚke Vtøkku¤e ËeÄe. Äe{u Äe{u Ãkuhkþqx ¾ku÷eLku íkuýu Ãk]Úðe Ãkh Wíkhký fÞwO. íÞkhu MktËuþkÔÞðnkhLkku Þwøk yksLkk sux÷ku ÃkkðhVw÷ níkku Lknª. yux÷u s íkku ðkìÕøkk LkËeLkk fktXu fk{ fhe hnu÷e íkkgkíkkhkuðk yLku íkuLke ÃkkiºkeLku økkøkkheLkLkwt ykøk{Lk Mkh«kEÍ ÷køÞwt. Ãkhík ykðu÷k økkøkkheLkLku òuðk yk¾wt søkík ½u÷wt níkwt. òufu íkuLke ÃkíLke {kxu yk çkÄe rMkrØ yuf Mk{k[khÚke fþwt rðþu»k Lk níkwt. Q÷xkLkwt íkuýu íkku çkkË{kt MðefkÞwO fu {khk ÃkríkLkku nkuÆku {ushLkku Au yu {Lku hurzÞku{kt Mkkt¼éÞk ÃkAe ¾çkh Ãkzet! ÃkkuíkkLkk rhyuõþLk{kt økkøkkheLku fÌkwt fu yðfkþ{kt ÂMÚkrík çknw h{qS níke. ‘ðsLkneLk Ëþk{kt nwt {khe ¾whþe Ãkh çkuMke þfíkku Lk níkku. çkÄwt s òËwLkk ¾u÷Lke su{ nðk{kt QzkQz fhíkwt níkwt. {khu fkuE Ãký ðMíkw òuEíke nkuÞ íkku

Ãkfze hk¾ðe Ãkzíke níke Lknªíkh fuÃMÞw÷{kt yk{-íku{ Wzðk {ktzu. íÞkt Ãký {U {khe Lkkuxçkwf ÷¾ðkLkwt [k÷w hkÏÞwt Ãký {khk nMíkkûkh{kt fkuE VuhVkh ÚkÞku Lk níkku. {Lku íÞktÚke [tÿ Ëu¾kíkku Lk níkku Ãký MkqÞo Mkk{kLÞ fhíkkt ËMkuf økýku «fkrþík Lkshu Ãkzíkku níkku. (yðfkþ{kt nðk{kt Vhíkk hsfýku Lk nkuÞ yux÷u MkqÞo Mðk¼krðf heíku s ðÄw «fkrþík Ëu¾kÞ.

Ãk]Úðe ÃkhÚke òuíke ð¾íku nðk{kt hnu÷k fýku ykAk ÃkzËkLkwt fk{ fhu yux÷u çkÄk yðfkþe ÃkËkÚkkuo nkuÞ íkuLkk fhíkkt ykuAk «fkrþík Ëu¾kÞ). {Lku ¾uíkhku çkkswçkksw{kt økkuXÔÞk nkuÞ yuðk [kufXk, LkËeyku, xkÃkw ðøkuhu Lkshu Ãkzâwt.’ yksu íkku yðfkþ{ktÚke Ãk]Úðe òuðe ykÃkýk {kxu íkÆLk Mkh¤ Au. yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt .2 Ãkh

CMYK

Mk{kLÞkðkºkkLkkt yðfkþ


13-04-2011 Ardh Shaptayik