Issuu on Google+

çkwÄðkh, 7 rzMkuBçkh, h011

www.sandesh.com ËuþLkk økúkuÚk hux (rðfkMkËh) {kt ½xkzku, YrÃkÞkLkwt yð{qÕÞLk, fkuMx f®xøk, ¼kð ðÄkhku yLku çkeS zhk{ýe ðkíkku Mkíkík ykÃkýe Mkk{u ykðe hne Au. {tËeLkwt ¼qík òýu ykÃkýe [khu íkhV ¼{e hÌkwt Au. {ktz yuðwt ÷køkíkwt níkwt fu {tËe økE íÞkt {tËeLkk ¼ýfkhk Vhe Mkt¼¤kÞk. ÞwLkkExuz LkuþLMku Ãký {tËeLke [uíkðýe ykÃke Au. y{urhfk yLku ÞwhkuÃkLke økt¼eh ykŠÚkf fxkufxeyu ykÃkýLku Äúwòðe ËeÄk. õÞktÞÚke Mkkhk Mk{k[kh {¤íkkt LkÚke. nk, yÚkoíktºkLkwt r[ºk çknw Mkkhwt LkÚke Ãký ÚkÚkhe sðkÞ yux÷wt ¾hkçk Ãký LkÚke. yk çkÄe ÃkrhÂMÚkrík{kt MkkiÚke {kuxku Mkðk÷ yu s Au fu ykÃkýu yk {tËeÚke fuðe heíku çk[ðwt? rðïLkk Ãknu÷e nhku¤Lkk ÄLkkZâ ðkuhuLk çkVux fnu Au fu ÷kEV MxkE÷ çkË÷ku. ¾[o ½xkzku. çk[ík ðÄkhku. økwshkíke{kt fneyu íkku ÃkAuze nkuÞ yuðze Mkkuz íkkýku

ík{khu {tËeÚke çk[ðwt Au? ¼k

hík {kxu fÃkhk rËðMkku ykðe hÌkk Au. ËuþLkk Lkkýk«ÄkLk «ýð {w¾hSyu økÞk yXðkrzÞu ykðe ðkík fhe. ykÃkýk ðzk«ÄkLk {Lk{kunLk®Mknu fÌkwt fu, ËuþLkwt ykŠÚkf r[ºk Mkkð rLkhkþksLkf LkÚke Ãký çkË÷kíke ÃkrhÂMÚkrík Mkk{u MkkðÄkLkeLke sYh Au. Ëhuf søÞkyuÚke {tËe-{tËeLke çkq{hký Mkt¼¤kÞ Au. yÚkoíktºkLkk ÃkkuíkkLkk rLkÞ{ku Au. yÚkoþk†eyku ÃkrhÂMÚkríkLkku yÇÞkMk fhe MkwÄkhkLke ðkíkku fhe hÌkk Au. yÚkoíktºk íkku MkwÄhðkLkwt nþu íÞkhu MkwÄhþu. Mkhfkhu su fhðkLkwt nþu yu Mkhfkh fhþu. ykÃkýkt {kxu Mkðk÷ yu Au fu ykÃkýu yk {tËeÚke fuðe heíku çk[ðwt? {tËeLkku {knku÷ yf¤kðLkkhku nkuÞ Au. þwt Úkþu yuLke ®[íkk çkÄkLku ÚkkÞ yu Mðk¼krðf Au. íku{kt Ãký rËðMku Lku rËðMku yÚkoíktºkLkwt rçknk{ýwt YÃk Mkk{u ykðíkwt òÞ Au. AuÕ÷k Mk{k[kh yu ykÔÞk fu ¼khíkLkku SzeÃke rðfkMkËh Mkðk çku ð»koLkk íkr¤Þu çkuMke økÞku. sw÷kEÚke MkÃxuBçkhLkk õðkxoh{kt rðfkMk Ëh 6.9 xfk ÚkÞku. økÞk ð»kuo yk s õðkxhLkku økúkuÚk hux 8.4 xfkLkku níkku. yk¾k ð»koLkku SzeÃke økúkuÚk 7.3 xfkLkku hÌkku. Mkk{kLÞ {kýMkLku ykðk yktfzkyku yLku økýíkheyku ¾kMk ÃkÕ÷u Ãkzíke LkÚke. nk, ÃkuxÙku÷Lkk ¼kð ðÄkhkLke íkuLku MkeÄe yMkh ÚkkÞ Au. ÃkuxÙku÷Lkk ¼kð WÃkhk

2

ÃkwMíkfku, ¾heËe, ykËíkku, Mk{Þ, þkunhík yLku rVíkhík! ****

6

{kurLkfkLke ÄhÃkfzÚke íkuLkk fwxwtçkLku çkuðzku yk½kík ÷køÞku

8

100 ð»ko Ãknu÷kt ¼khík{kt Ãknu÷wt Ã÷uLk Qzu÷wt!

AkÃkhe ðÄeLku ÃkkAk çku ð¾ík ½xâk. AuÕ÷u r÷xhu 78 ÃkiMkkLkku ½xkzku ÚkÞku. yu rMkðkÞ Vwøkkðku hkòLke fwtðheLke su{ ðÄu Au. Ëuþ{kt [kðeYÃk WãkuøkkuLkku økúkuÚk hux ½xeLku 0.1 xfk ÚkE økÞku. zku÷h Mkk{u YrÃkÞkLkwt yð{qÕÞLk ÚkÞwt. økE 22{e LkðuBçkhu zku÷h Mkk{u YrÃkÞku økøkzeLku 52.30 ÚkE økÞku. 33 {rnLkk ÃkAe YrÃkÞku ykx÷ku Lke[u økÞku. {k[o 2009{kt ðirïf {tËeLkk fkhýu zku÷hLke Mkk{u YrÃkÞkLkwt {qÕÞ 52.20 sux÷wt

ËqhçkeLk f]»ýfktík WLkzfx ÚkE økÞwt níkwt. yÚkoþk†{kt suLku Mk{s Ãkzíke Lk nkuÞ íkuLkk {kxu yk çkÄk yktfzkÚke {kºk yux÷wt s Mk{òÞ Au fu nk÷ík çkøkzíke òÞ Au. yu ÷kufkuLku yux÷e íkku ¾çkh Ãkzu s Au fu su [es Ãkkt[ YrÃkÞkLke {¤íke níke íkuLkk ¼kð ykX-ËMk ÚkE økÞk. Aíkkt Ãký ykïkMkLk ÷uðk suðe ðkík yu Au fu ykÃkýkt ËuþLke nk÷ík nsw yux÷e ¾hkçk LkÚke. ykÃkýu fkÞ{ suLkkÚke ytòE sEyu Aeyu yuðk y{urhfk yLku ÞwhkuÃkLkk ËuþkuLke nk÷ík ËÞksLkf Au. y{urhfkLkwt ¢urzx hu®xøk ½xâwt. y{urhfkLku Aªf ykðu yux÷u ½ýk ËuþkuLku íkkð ykðe òÞ. yLkwMktÄkLk ÃkkLk Lkt. 12 Ãkh

10

nkufe{kt ðÕzo rMkheÍ ykRÃkeyu÷Lke ‘rMkõð÷’

15

¼khík{kt rðËuþe hkufký 1991Lkwt ÃkwLkhkðíkoLk


2

çkwÄðkh, 7 rzMkuBçkh, h011 www.sandesh.com

ÃkwMíkfku, ¾heËe, ykËíkku, Mk{Þ, þkunhík yLku rVíkhík! sq

LkkøkZ yux÷u LkðkçkkuLkwt þnuh. íÞkt sux÷e hkn rðfuLz{kt Lkðe rVÕ{ rh÷eÍ ÚkðkLke òuðkíke yux÷e s #íkuòhe {uøkurÍLk yLku Lkðkt ÃkwMíkfkuLke òuðk yLku ÷uðk sðkLke. sqLkkøkZLkk fk¤ðk[kuf rðMíkkh{kt Mkðkhu sEyu yux÷u Ëhuf {uøkurÍLMkLke økýeLku 15 fkuÃkeÍ ykðu. MkkÞLMk rVõþLk fu ÃkAe fkuE nxfu rð»kÞku Ãkh ðkt[ðk {kxu yu çkÄkt {uøkurÍLMkLke yuf fkuÃke {tøkkððkLkwt VurhÞkLku fnuðwt Ãkzu. yu{kt Ãký òu íÞkt sELku Úkkuze r{rLkxku MkwÄe {uøkurÍLMk fu AkÃkktyku òuEyu yLku fþwt ¾heËeyu Lknª íkku yu VurhÞku yf¤kELku {kuZk Ãkh s ÃkqAe ÷u, “ík{khu ftR ÷uðkLkwt Au? íkku s nkÚk ÷økkzòu.” yk íkku ðkík ÚkE Mkk{rÞfku yLku AkÃkktykuLke Ãký Ônkux yçkkWx çkwõMk? þnuh{kt çku Mkhfkhe ÃkwMíkfk÷Þku, Ãký çkwõMk fkuE yÃkzux ÚkkÞ s Lknª. yu s çkÄe sqLke hÆe ÚkE økÞu÷e çkwõMk. Mkðk÷ ÃkqAeyu yux÷u ÷kRçkúurhÞLk fnu fu økúkLx LkÚke {¤íke, íkku fuðe heíku Lkðkt ÃkwMíkfku ¾heËeyu? ðkíkko íkÆLk s yxfe síke yLku ftE Lkðwt ðkt[ðk Lk {¤ðkLkku yMktíkku»k {Lk{kt s yuf ÄqtÄðkx çkLkeLku hne síkku. Äe{u Äe{u Mk{Þ çkË÷kÞku, hksfkux sðkLkwt ÚkkÞ yLku õÞkhuf ‘ðzo Ãkkðh {uEz EÍe’ suðe frhõÞw÷h íkku õÞkhuf fkuE f÷krMkf çkwõMk ¾heËeLku ÷kððkLke. Ãký yk íkku çkÄwt ßÞkhu yuf çkk÷Ëe Ãkkýe òuEíkwt nkuÞ yLku Võík yuf ø÷kMk {¤u yuðwt. ÃkwMíkfku yLku {uøkurÍLMk nkÚk{kt ÷E yuLku òuðkLkku, ÃkkLkkt WÚk÷kðe Mknu÷kððkLkku hku{kt[ fkuE øk{íke AkufheLkk økk÷ yLku yuLkk ¾wÕ÷k ðk¤{kt nkÚk VuhððkÚke f{ nkuÞ Au ¼÷k? ÷øk¼øk 12 ð»ko Ãknu÷ktLke ðkík Au, fkuE fk{Mkh y{ËkðkË ykððkLkwt ÚkÞwt. ½ýwt Mkkt¼¤u÷wt nkuðkÚke òý ¾he fu ynª yuðe {kuxe {kuxe çkwf [uELMk Au ßÞkt Võík çkwõMk {¤u. MkezeÍ yLku zeðezeÍ {¤u. ÃkwMíkfkuLkkt ÃkkLkkt Vuhðeyu, yuLku f÷kfku MkwÄe ðkt[eyu Aíkkt yuðwt fBÃk÷Mkhe Lknª fu yuLku ¾heËðkt s Ãkzu. ynª fkuE ËwfkLkËkh xkufu Lknª fu ‘Mkknuçk ÷uðwt nkuÞ íkku s swyku’. ykí{fÚkk, SðLkfÚkkyku, xÙkðu÷kuøMk, MkkÞLMk rVõþLk, rVÕ{-MÃkkuxoTMk-{kuçkkE÷Lkkt {uøkurÍLMk, {Mík {òLke LkkuðuÕMk, yuzðxkoE®Íøk yLku ykŠfxuõ[h suðk rð»kÞkuLke çkwõMk {tºk{wøÄ fhe Ëu. ÷kEVLkku yk yuf yuðku VuÍ níkku su{kt ð»kkuo Ãknu÷k òýu

Akufheyku ¼kð Lk ykÃkíke nkuÞ, yuLkk çkË÷u ynª íkku ykx÷e çkÄe økÕMko nðu òýu Mkk{uÚke çkku÷kðu yLku ykùÞoÚke {kuZwt ¾wÕ÷wt s hne òÞ yuðwt s ftEf yLkw¼ðkÞ. Ãknu÷ku Mkðk÷ rË{køk{kt yu s ykðu fu yk çkÄe [uELMk{kt ÷kufku ÃkwMíkfku ¾heËíkkt nþu? {kr÷fkuLku fkuE VkÞËku Úkíkku nþu? ÃkAe Äe{u Äe{u ¾çkh Ãkze fu ÷kufku Zøk÷k {kuZu ÃkwMíkfku yLku {uøkurÍLMk ¾heËu Au. çkMk ÃkAe íÞkt ðefuLz{kt 4-5 f÷kf Lkef¤e síkk yLku çknw çkÄkt ÃkwMíkfku ¾heËðkLke ÷k÷[ hkufe yLku çksuxLku æÞkLk{kt hk¾eLku çku ÃkwMíkfku yLku Úkkuzkt {uøkurÍLMk y[qf ÷uðkLkwt Úkíkwt. Úkkuzk

ÞtrøkMíkkLk

¼krðLk yæÞkhw Mk{Þ{kt y{ËkðkË suðk þnuh{kt MÚkkÞe ÚkÞk ÃkAe ºký y÷øk y÷øk íkçk¬kyku rð»ku yðøkík ÚkðkÞwt. ÷kufku VqxÃkkÚk Ãkh {¤íke ÃkkEhuxuz çkwõMk Ãký ¾kMMke ¾heËu Au su ðkt[eLku Vhe Ãkhík fheyu yux÷u ÷øk¼øk 70% hf{ çkkË fhe çkeswt ÃkwMíkf ¾heËe þfkÞ. yk VqxÃkkÚk ÃkhLkwt f÷uõþLk Ãký øksçkLkwt, {ktøkku yu {¤u (çkkÞ Ä ðu, rVÕ{ þkuh ELk Ä rMkxe{kt íkw»kkhLkwt Ãkkºk rnLËe rMkLku{kLkwt fËk[ Ãknu÷wt Ãkkºk nþu su ÃkkEhuxuz çkwõMkLkku rçkÍLkuMk fhíkwt çkíkkÔÞwt nkuÞ, su «ÏÞkík ÷u¾fLku rfzLkuÃk íkku fhu Ãký ÃkAe yuLke s {uLÞwrM¢Ãx ÷ELku yuLkk s Lkk{ MkkÚku «k{krýfíkkÚke yu ÃkkEhuxuz çkwf AkÃku Ãký ¾hk. yk rVÕ{ rð»ku su íku Mk{Þu ynª ÞtrøkMíkkLk{kt rðøkíku [[ko fhu÷e). íkku fku÷ursÞLMk yLku r÷r{xuz Ãkkufux{Lkeðk¤k ÞtøkMxMkoLku yk VqxÃkkÚk fkuE çkwõMkLke rðþk¤ [uELk fhíkk ftE f{ Lk níke. çkuf xw 2011! Mk{Þ yuðku ykÔÞku Au ßÞkhu çkwõMk ykuLk÷kELk {tøkkððkLkku ¢uÍ yLku {Mík Mkøkðz yLku [kuEMkeMk Au. {ktøkku yu çkwõMk ÚkkufçktÄ rzMfkWLx{kt WÃk÷çÄ Au. 150 YrÃkÞkLke Lkkuðu÷ {kºk 70 YrÃkÞk{kt yu Ãký su rËðMku rh÷eÍ ÚkkÞ yu s rËðMku WÃk÷çÄ yLku ÃkkAwt r«-çkw®føk Ãký fhe þfkÞ. yLku £e nku{ rzr÷ðhe {kºk 2 rËðMk{kt ÚkE òÞ yu íkku Akuøkk{kt. Ãký yk yk¾k rMkLkkrhÞk{kt Ãku÷wt 4-5 f÷kf çkwf [uELMk{kt sðkLkwt ykuAwt ÚkÞwt, nðu çkwõMkLkkt ÃkkLkkt Vuhðkíkkt çktÄ ÚkÞkt, çkMk fkzoÚke Ãku{uLx fheyu yLku çkwõMk ½hLkk Ëhðksu nksh. ykÃkýk økwshkíkeyku{kt ð»kkuoÚke yuf R{us fnku fu ykËík, ÷kufku Ãký {Mkk÷k yLku çkeò {kusþku¾{kt sux÷k ykhk{Úke YrÃkÞk ¾[oþu yux÷k ÃkwMíkf{kt õÞkhuÞ Lknª. ÃkwMíkf {kxu y{wf ðøkoLku çkkË fhíkk çkÄkt yuðwt rð[khu fu yu íkku ftE Úkkuzkt ¾heËeLku ðkt[ðkLkkt nkuÞ? yu íkku fkuELke ÃkkMkuÚke ðkt[ðk ÷E ÷uðkLkkt, yu WÃkhktík fkuELku

ðkt[ðk ykÃkeyu íkku õÞkhuf íkku ÃkkAwt Ãký ykðu s Lknª ßÞkt MkwÄe ík{u W½hkýe Lk fhku íÞkt MkwÄe. ¾heËe, ykËíkku, Mk{Þ yLku þkunhík ÃkAe yk rVíkhíkLkku VuÍ yuðku Au su ÷ktçkku Au, ELkVuõx yu ÷kune{kt nkuE yuLkk [kLMkeMk ykuAk Au. ÃkwMíkfku MkkiÚke Mkkhk r{ºkku AuLke ÷kEçkúuheÍ{kt ÷køkíke íkfíkeyku ÞkË Au? íkku ÃkAe r{ºkku ykÃkýu {Vík{kt ¾heËðkLke ykþk fu{ hk¾eyu Aeyu? ÃkwMíkfku ÃkkA¤ fu{ {k-çkkÃk ÃkiMkk Lk ¾[uo? økwshkíke MkkÞÂLxMx, r[ºkfkh, Ãkºkfkh, ÷u¾fku, f¤kfkhku çknw {kuxe MktÏÞk{kt çknkh Lk ykððkLkwt fkhý ykÃkýe yk ÃkwMíkfku yLku ðkt[LkLku {n¥ð Lk ykÃkðkLke s WËkMkeLkíkk nþu? ÃkkEz ÃkkEÃkh ð»koLkku ytík LkSf Au íÞkhu [k÷ku RåAeyu fu Ëhuf økwshkíke ½hku{kt Lkðkt ÃkwMíkfku ¾heËðk-ðkt[ðk ÃkkA¤ Ãký yuf çksux Vk¤ððk{kt ykðþu. bhaween.smarty@gmail.com

fkuLxÙkMkuÂÃxð rÃk÷: yiMke ykÍkËe ykuh fnkt!

çku

zY{{kt ¢ktrík Mksoðk{kt su Úkkuze økku¤eykuLkku Vk¤ku Au yu{kt rðÞkøkúk MkkÚku fkuLxÙkMkuÂÃxð rÃkÕMkLkku Ãký Mk{kðuþ ÚkkÞ Au. rÃkÕMkLku fkhýu øk¼oÄkhýLke ®[íkk ðøkh {kusÚke MkuõMk {kýe þfkÞ Au. yk økku¤eyu MkuõMk yLku «uøLkLMke ðå[u rzðkuMkoLkwt fk{ fÞwO Au. y{urhfk{kt MkkiÚke Ãknu÷k 1961Lke 4Úke LkðuBçkhu ykhkuøÞ {tºkeyu yk økku¤e ònuh fhe níke. òufu yu økku¤eLku {tsqhe íkku ykøk÷k ð»kuo s {¤e økÞu÷e. {kLkð RríknkMk{kt MkkiÚke ðÄw MktþkuÄLk su økku¤eyku Ãkh ÚkÞwt yu ÃkifeLke yk yuf økku¤e Au. yu økku¤e 50 ðhMkLke ÚkE økE!


3

çkwÄðkh, 7 rzMkuBçkh, h011 www.sandesh.com

ÃkíLke øk{íke LkÚke, «ur{fk Lkkhks Au!

Mkku¢urxMkS, he ô{h 33 ð»ko Au. nwt Ãkrhýeík Awt yLku {khu çku Ãkwºkku Au. {khkt ÷øLk ËMk ð»ko Ãknu÷kt òuðe Ãký Lk øk{u yuðe Þwðíke MkkÚku ÚkÞu÷kt. {khk SòSyu Ëçkký fhu÷wt fu íkwt Ëu¾kð Lk òu. íkkhkt {kíkk-rÃkíkkLkwt Mkw¾ RåAíkku nkuÞ íkku ykLke MkkÚku ÷øLk fhe ÷u. ðkMíkð{kt íÞkhu nwt yuf AkufheLkk «u{{kt níkku. «u{ MkçktÄ ÷øLk ÃkAe Ãký [k÷w hnu÷ku. òufu, íkuLkk ½hu y{khk MktçktÄLke ¾çkh Ãkzíkkt íkuLkkt {kíkk-rÃkíkkyu íkuLkkt ÷øLk fhkðe Lkk¾u÷kt. {khe ÃkíLke çkeò økk{ Lkkufhe fhu Au Mkku¢urxMk yux÷u hòyku fu íknuðkhku{kt MkkÚku nkuEyu Aeyu. {khe MkkÚku Lkkufhe fhíkk y÷fuþ MkkÚku {khu ËkuMíke ÚkE. íku Ãkrhýeík yLku yuf AkufhkLkku rÃkíkk Au. y÷fuþLkk ½hLke çkksw{kt yuf ËtÃkíke hnuíkwt níkwt, su{kt ÃkíLke ÂM{íkk ¾qçk MkwtËh yLku þku¾eLk níke. y÷fuþLke ÃkíLke {kuxk ¼køku rÃkÞh{kt s hnuíke níke yux÷u ½hLkwt fktE LkkLkwt-{kuxwt fk{ nkuÞ íkku ÂM{íkk fhe ykÃkíke níke. ÂM{íkkLkku Ãkrík yXðkrzÞk{kt [kh-Ãkkt[ rËðMk íkku çknkhøkk{ s hnuíkku níkku. {U y÷fuþLku fÌkwt fu íkwt Ãký yuf÷ku nkuÞ Au, ÂM{íkk Ãký yuf÷e nkuÞ Au íkku fktEf Mku®xøk ÃkkzLku... íkuýu {khe ðkík {kLkeLku ÂM{íkkLku «ÃkkuÍ fÞwO. ÂM{íkkyu íkhík Mðefkhe ÷eÄwt. ÃkAe y÷fuþ hkíku yrøkÞkh ðkøÞu ÂM{íkkLkk ½hu síkku yLku ðnu÷e Mkðkhu [kh ðkøÞu ÃkkuíkkLkk ½hu ÃkkAku ykðe síkku. yu{Lkku MktçktÄ ºkýuf {rnLkk hÌkku. ÃkAe y÷fuþLke çkË÷e ÚkE økE. íÞkh ÃkAe ÂM{íkkLke Lksh

{k

{khk Ãkh hnuíke níke. {U ÷køk òuELku íkuLku {khku {kuçkkR÷ Lktçkh ykÃÞku. çkeò rËðMkÚke íkuýu VkuLk fheLku {khe MkkÚku ÷ktçke ÷ktçke ðkíkku fhðk {ktze. yuf rËðMk {Lku hkíku Lkð ðkøÞk ÃkAe íkuLkk ½hu çkku÷kÔÞku. nwt íkuLkk ½hu økÞku íÞkhu ½h{kt ÷kRx [k÷w Lknkuíke. íkuýu fk¤k htøkLke Mkkze Ãknuhe níke yLku òýu Mkwnkøk hkík nkuÞ yuðe íkiÞkh ÚkE níke. {U {khk {kuçkkR÷Lke ÷kRx [k÷w fhe íkku íkuýu {khku nkÚk Ãkfze ÷eÄku. {kºk nkÚk Lk Ãkfzâku Ãký íkuýu {Lku ÃkkuíkkLkk íkhV ¾U[e ÷eÄku. ÃkAe {khku MktÞ{ íkqxe økÞku. yu hkík y{u òýu Mkwnkøkhkík nkuÞ yux÷e {kýe. íku ÃkAe y{u ðkhtðkh þheh Mkw¾ {kÛÞwt. Lkrn Lkrn íkkuÞ y{khk ðå[u 240Úke ðÄw ð¾ík þhehMktçktÄ çktÄkÞk nþu. {khe ÃkíLkeyu {Lku su Mkw¾ Lknkuíkwt ykÃÞwt íku ík{k{ Mkw¾ {Lku ÂM{íkk íkhVÚke {éÞwt. {khe ÃkíLke {khk Ãkh þtfk fÞko fhu Au yux÷u y{khu ¾qçk ͽzk ÚkkÞ Au. {khe ÃkíLkeLku fkhýu íkku {U ykÃk½kík fhðkLke Ãký fkurþþku fhu÷e Au. {khe ®sËøke{kt su fktE Mkw¾ ykÔÞwt Au, íku {kºk ÂM{íkkLku fkhýu s ykÔÞwt Au. yuf ðkh ÂM{íkkLkk Ãkrík MkkÚku ͽzku ÚkÞku íÞkhu {U Íuh ÃkeLku {hðkLke fkurþþ fhu÷e, Ãký {khk r{ºkkuyu {Lku Mk{ÞMkh nkuÂMÃkx÷ ÃknkU[kzeLku çk[kðe ÷eÄu÷ku. y{khk MktçktÄkuLke òý íkuLkk ÃkríkLku ÚkE. íkuýu {khe MkkÚku ͽzku fÞkuo, Ãkhtíkw ÂM{íkkyu {khku MkkÚk rLk¼kÔÞku. nwt ÂM{íkkLku «u{ fhðk {ktzâku níkku. {U ÂM{íkkLku {khku ¼qíkfk¤ fÌkku íkku ÂM{íkkyu Ãký {Lku ÃkkuíkkLkku ¼qíkfk¤ sýkÔÞku. íkuLku {khk Mkrník çkkh Ãkwhw»kku MkkÚku MktçktÄku rðfMÞk níkk. yk çkÄwt òÛÞk ÃkAe Ãký ÂM{íkk «íÞuLkku {khku «u{ s¤ðkE hÌkku Au. økE Lkðhkrºkyu ºkeò Lkkuhíku {khk {B{eLku nkxoyuxuf ykÔÞku. ½hu {khk ÃkÃÃkk fu {khe ÃkíLke, fkuE Lknkuíkwt yux÷u çkÄe sðkçkËkhe {khk Ãkh ykðe Ãkze. Mkíkík ºký rËðMk ÂM{íkk MkkÚku ðkík Lk ÚkE þfe. ºkeò rËðMku {kuze hkíku {U íkuLku VkuLk fÞkuo íÞkhu íkuLkk Ãkríkyu VkuLk WÃkkzâku. {U {khwt ¾kuxwt Lkk{ ykÃkeLku VkuLk {qfe ËeÄku. íkuLkk Ãkríkyu Mkk{u VkuLk fÞko Ãký {U WXkÔÞk Lknª. íku rËðMk ÃkAe ÂM{íkkLkwt {khk «íÞuLkwt ð÷ý Mkkð çkË÷kE økÞwt Au. íkuýu VkuLk Lktçkh çkË÷kðe LkkÏÞku Au. íkuLkk ½h íkhV òô Awt íkku çkkheyku çktÄ fhe Ëu Au. íkuýu {khk r{ºk îkhk {Lku fnuðzkÔÞwt Au fu nðu íku {Lku Lkðku Lktçkh Ãký Lknª ykÃku yLku nwt õÞkhuÞ íkuLkwt {kU Ãký Lknª òuE þfwt. {khe nk÷ík Ãkkýe rðLkkLke {kA÷e suðe

ÞkiðLkLke Mk{MÞk

ÚkE økE Au. nwt {khe ÃkíLke rðLkk ®sËøke ðÄw Mkkhe heíku Sðe þfwt Awt Ãký «ur{fk rðLkk Sððwt Ëw»fh ÚkE Ãkzâwt Au. {khu ÂM{íkkLku ÃkkAe {u¤ððe nkuÞ íkku {khu þwt fhðwt òuEyu? - r÷.rsíkuLÿ r«Þ rsíkuLÿ, ÷øLkçkkÌk MktçktÄku øk{u íkux÷k Mkw¾-Mktíkku»kËkÞf ÷køkíkk nkuÞ Ãký yk¾hu íkku íku ÍktÍðktLkkt s¤ s Ãkwhðkh Úkíkk nkuÞ Au. íkhMÞk {kýMkLku Ãkkýe nkuðkLke yLkw¼qrík sYh ÚkkÞ Au Ãký íku fËe yu ÃkkýeÚke ík]Ãík ÚkE þfíkku LkÚke. ykðk MktçktÄkuu{kt ykf»koý nkuÞ Au yuÚke ðÄkhu íkku yrLkrùíkíkk nkuÞ Au. Mkk{krsf árüyu ykðk MktçktÄku ûkku¼sLkf nkuðkLke MkkÚku MkkÚku íku ûký¼tøkwh Au. Mk{sËkh ÔÞÂõík ¼køÞu s ÷øLkçkkÌk MktçktÄku{kt ÷ÃkMku y™u òu ¼q÷u[qfu ÷ÃkMke Ãkzâku nkuÞ íkku ðu¤kMkh íku{ktÚke çknkh Lkef¤e síke nkuÞ Au. ík{Lku Ãknu÷uÚke s ík{khe ÃkíLkeÚke Mktíkku»k Lknkuíkku yux÷u ÷øLkçkkÌk MktçktÄku{kt Ãkzðwt Mkns níkwt, Ãký ÂM{íkk {kxu nðu ík{khu çknw íkhVzðwt Lk òuEyu. ík{u òýku s Aku fu ÂM{íkk Ãký ík{khe su{ Ãkhýu÷e Au íÞkhu ík{khk çkLLku {kxu ÷øLk fheLku MknSðLk økk¤ðwt ÷øk¼øk þõÞ LkÚke. ykðk Mktòuøkku{kt ík{u ÷øLkçkkÌk MktçktÄkuLku ÷ktçkk Mk{Þ MkwÄe xfkðe Lk þfku. ÂM{íkkLkk ÃkríkLku nðu ík{khk MktçktÄkuLke òý ÚkE [qfe Au yLku ÂM{íkk Ãkkuíku nðu ík{Lku {¤ðk WíMkwf LkÚke íÞkhu ík{khu yk MktçktÄLku ¼q÷ðku Ãkzþu. ®sËøke{kt þktrík òuEíke nkuÞ íkku ÷øLkçkkÌk MktçktÄkuÚke Ëqh hnuðk{kt s Mkkh Au. socrates.sandesh @gmail.com


4 {u»k (Aries): {k[o 21Úke yur«÷ 20 (Ä Mxkh) ¾qçk ykþkðkËe yXðkrzÞwt hnu. Äkhu÷kt fk{ku MkV¤ ÚkkÞ, ðze÷ ÔÞÂõíkyku {ËËYÃk ÚkkÞ, ÄLk÷k¼ Ëu¾kÞ. ½h çkË÷ðkLkwt Þk htøkhkuøkkLk fhðkLkwt {Lk ÚkkÞ. ÞwðkLkku ÃkkurÍrxð çkË÷kðLku yLkw¼ðu. çknkh ¼ýðk sLkkhu íkiÞkhe fhe hk¾ðe. ÃkqLk{Lkk [ktËLku òuðkÚke VkÞËku ÚkkÞ. ð]»k¼ (Taurus) : yur«÷ 20Úke {u 21 (Ä ßs{uLx) ½ýeçkÄe WÚk÷ÃkkÚk÷ ÃkAe þktrík {¤u. fk{{kt ¼køkðwt Ãkzu. Ãký fkuELke Mk÷kn Lk ÷uðe. ÃkkuíkkLkku ykí{k fnu íku s Mkkt¼¤ðwt. ykþkLkwt rfhý sYh Ëu¾kÞ, çkeòykuLkku MkkÚk Mknfkh {¤u, ÞwðkLkkuLku çkeòLkk økwMMkkLkku Mkk{Lkku fhðkLkku ykðu. {nk{]íÞwtsÞLkk òÃk Mkkhwt V¤ ykÃku. r{ÚkwLk (Gemini) {u 21Úke sqLk 22(Ä zuðe÷) çkLke þfu ík{khk WÃkh ÃkkçktÄe ðÄu, fkuELke ÷k÷[Lkku ¼kuøk çkLkðwt Ãkzu, Ãký íku ð¾íku ÃkkuíkkLke ¾qçkeykuLku fk{u ÷økkððe. fk{{kt ykøk¤Ãkzíkk hnuþku. ÄLk÷k¼ Ëu¾kÞ. çkË÷kíke {kiMk{Lkk ¼kuøk çkLkðwt Ãkzu. íkrçkÞík Mkk[ððe. ÞwðkLkkuyu rLkýoÞ ÷uðk{kt Mkk[ððwt, Lkðk MktçktÄku çktÄkE þfu. ÃkðLkÃkwºk çkshtøkçk÷eLke ykhkÄLkk þw¼ hnu. ffo (Cancer): sqLk 22Úke sw÷kR 23 (LkkELk ykuV ðkuLzMk) ðÄw Ãkzíkk fk{Lkk ÷eÄu [khuçkkswÚke ½uhkE økÞk Aku, ÄehsÚke fk{ ÷ku, fk{ {kxu þnuhLke çknkh sðkLkwt ÚkkÞ, Lkðe íkfku ¾q÷íke Ëu¾kÞ, çkku÷ðk{kt Mkk[ððwt, fkuELke MkkÚku {ík¼uË Lk ÚkkÞ, Þwðfkuyu MktçktÄ{kt Mkk[ððwt. sqLke ðkíkku ÞkË Lk fhðe. Lknª

çkwÄðkh, 07 rzMkuBçkh, h011 www.sandesh.com

7 rzMkuBçkhÚke 13 rzMkuBçkh MkwÄeLkwt ¼krð íkku økw{kððkLkwt ykðu. rð»ýwMkn†Lkk ÃkkX ÷k¼ ykÃku. ®Mkn (Leo): sw÷kR 23Úke ykuøkMx 22 (xuLk ykuV Mðkuzo) fkuE ík{Lku Auíkhu Þk rðïkMk½kík Lk fhu íkuLkku ÏÞk÷ hk¾ðku, Ãkzðk ðkøkðkÚke MkkðÄ hnuðwt, øk¼oðíke †eyu ÃkkuíkkLkku ÏÞk÷ hk¾ðku, Äkhu÷kt fk{ {kuzkt ÚkkÞ, Þwðfkuyu ÃkkuíkkLke ykðzík fk{u ÷økkððe Ãkzu Lknª íkku çkeòLkk økwMMkkLkku ¼kuøk çkLkðku Ãkzu. þrLk [k÷eMkkÚke ÷k¼ ÚkkÞ.

xuhku fkuM{kuMk LktrËLke Ãkxu÷ fLÞk (Virgo): ykuøkMx 22Úke MkÃxuBçkh 22 (xuLk ykuV Mðkuzo) fkuE sqXwt çkku÷eLku ík{khe ÃkkMkuÚke fk{ fZkðe Lk ÷u íkuLkwt æÞkLk hk¾ðwt. Aíkkt ÃkkuíkkLkk fk{ Ãkh Ãkqhwt çk¤ yLku ykí{rðïkMk fk{u ÷økkððk, íkku ÔÞðÂMÚkík fk{ ÚkkÞ, ç÷z«uþh íkÚkk þhËe ¾ktMke{kt ¾kMk Mkk[ððwt, Þwðfku ÃkkuíkkLke {Míke{kt {Mík hnu, ÷øLkEåAwf Mkkhk Mk{k[kh Mkkt¼¤e þfu. rþðÃkkðoíkeLkku MkkÚku Vkuxku nkuÞ íkuLkkt ËþoLk fhðkÚke ÷k¼ ÚkkÞ. íkw÷k (Libra): MkÃxuBçkh 22Úke ykufxkuçkh 23 (yuMk ykuV Mðkuzo) fk{ ík{khe ÃkkMkuÚke Mk{Þ yLku {nuLkík çkLLku

{ktøke ÷u Aíkkt {kuzwt ÚkkÞ, ÃkrhÂMÚkrík su{ [k÷u Au íku{ [k÷ðk Ëku çkË÷ðkLke fkurþþ Lk fhku. ½h{kt Mkkhku «Mktøk ykðu. ð]rùf (Scorpio): ykufxkuçkh 23Úke LkðuBçkh 22 (Ä ÷ðMko) {wMkkVhe ÚkkÞ, Þkºkk ËhBÞkLk Mkkhe ÔÞÂõíkLke yku¤¾ký ÚkkÞ suLke MkkÚku ÃkkxoLkhrþÃk fhe þfkÞ. ÷øLkEåAwfLku MkkÚke {¤u, ÄLk ÷k¼ Ëu¾kÞ. ÞwðfkuLku Lkkíkk÷ xkE{ V¤u. rþð íkktzð †kuík Mkkt¼¤ðkÚke ÷k¼ ÚkkÞ. ÄLk (Sagittarius): LkðuBçkh 22Úke rzMkuBçkh 22 (MkuðLk ykuV ÃkuLxkfÕMk) Mkkhk ¾wþe Mk{k[kh {¤u, ½ýe økz{Úk÷ çkkË {nuLkík htøk ÷kðu, LkeríkrLkÞ{ku Ãkk¤ðkÚke s MðkMÚÞ Mkkhwt hnu Lknª íkku nuhkLkøkrík ¼kuøkððe Ãkzu, ÞwðfkuLku MkhMk Mknfkh {¤u. Ëuðefð[

fhðkÚke VkÞËku ÚkkÞ. {fh (Capricorn): rzMkuBçkh 22Úke òLÞwykhe 21 (Ä zuÚk) ík{khe ykðzíkLke Mkíkík Ãkheûkk ykÃkðe Ãkzu, Mkkhk ¾kuxk MktòuøkkuLkku ¼kuøk çkLkðwt Ãkzu, fkÞoûk{íkk nkuðk Aíkkt ÃkkuíkkLkk {LkÚke rLkýoÞ Lk ÷E þfku, çkeòLke nfq{íkLkk ¼kuøk çkLkðwt Ãkzu, íkrçkÞík Mkkhe hnu. Þwðfku VkÞËk{kt hnu, «u{eyku ÃkkuíkkLkk MkkÚke{kt ÔÞMík hnu. rþðíkktzð Mkkt¼¤ðkÚke hkník {¤u. (Aquarius): òLÞwykhe 21Úke fwt¼ Vuçkúwykhe 19 (yuEx ykuV fÃMk) Úkkuzwt síkwt fhðkÚke ½ýku VkÞËku ÚkkÞ. rçkÍLkuMk{uLku ¾kMk ÞkË hk¾ðwt, Lkðk «kusuõx WÃkh MkV¤íkkÃkqðof fk{ ykøk¤ ðÄu. sqLkk MktçktÄku îkhk Ãký fk{ {¤u. ÄLk÷k¼ Ëu¾kÞ. Þwðfku õÞktÞ AuíkhkÞ Lknª íkuLkwt æÞkLk hk¾ðwt. H çkwÄkÞ Lk{:Lkk òÃk fhe þfkÞ. {eLk (Pisces): Vuçkúwykhe 19Úke {k[o 21 (Úkúe ykuV ðkuLzMk) ¼ýðk Þk fk{ {kxu ÃkhËuþ sðk EåALkkh sE þfu, ÃkkxoLkhrþÃk{kt rçkÍLkuMk V¤u, ÄLk÷k¼ Ëu¾kÞ, «økrík Mkkhe, Þwðfkuyu Úkkuze Äehs hk¾ðe, Wíkkðr¤Þkt Ãkøk÷kt Lk ¼hðkt. økýÃkrík ykhkÄLkk MkwtËh V¤ ykÃku. nandinipatel7 @yahoo.com

Ãku÷k ‘ËwMkk Lku [tË fkuLk{kt ykutøkhe LkkU¾eLku økkE çkíkkðku’ f s{kLkku níkku níkku ßÞkhu ðkík[eík{kt Ëwnku yu sLkMk{wËkÞLke yr¼ÔÞÂõíkLkwt Mk[kux yLku {{eo÷wt {kæÞ{ níkku. nðu íkku ËwnkLke Ëþk yuf Ëwnk{kt s ðýoðwt íkku :‘hks øÞkt hkýeÞw økE Lku MkkiLke ÚkE Mkhfkh, yk{kt fkuý fhu furðÞku rðLkk ËwnkLke Ëhfkh.’ ykÃkýk ÷kufMkkrníÞ{kt LkðuLkð hMkLkk Ëwnk LkkUÄkÞk Au. yksu ËwnkLkk Úkkuzktf nkMÞhMkLkkt MkuBÃk÷ ík{Lku ÞkË fhkððkt Au. y{wf ÷kufku frðykuLke ðktnu Ãkze òÞ Au. ÷kufMkkrníÞLkk yuf þe½ú frð çkMk MxuLz{kt Q¼k níkk yLku yuf çknuLku yuLke MkkÚku yku¤¾ký fkZe. E çknuLku ykøkún hkÏÞku fu ík{u frð Aku íkku {khk ËefhkLkku Ëwnku çkLkkðku. ykuÕÞk rçk[kfzk frðLku ¼khu {tqtÍkhku ÚÞku fu çkuLk yu{ Ëwnku Lk çkLku Ëwnku çkLkkððk {khu òýðwt Ãkzu fu ík{khe fux÷e ÃkuZe íkr¤ÞkÍkxf ÚkR? ík{khk fwxwtçk{kt fux÷k ÷kufku Mkkhk ÚÞk Lku fux÷k WrXÞký ÚÞk? ÃkAe Ëwnku ÷¾kÞ. íkkuÞ çkuLk Lk {kLÞkt yux÷u frðyu yuLkk y¤rðíkhk Akufhk Mkk{wt òuELku yuf hkVrzÞku Ëwnku XÃkfkÞkuo ‘feze {fkuzk Lkk [zu íÞkt ðeh íkkhku [zâku, [zâku yuðku Ãkzâku Lkk÷kÞf íÞkt þwt fhðk [zâku?’ E çknuLk Akufhwt ÷ELku nk÷íkkt s ÚkR øÞkt. Ãký frðykuLku ÷kufku ykðk ÷uMkLk çknw ykÃkíkk nkuÞ Au. y{khk ðíkLkLkk økk{zk{kt yuf [kðzk¼kE [kðk¤k níkk. E {kýMk çknw Mkkhk Ãký [k{kt ËqÄ fhíkkt Ãkkýe ðÄw Lkkt¾u Lku fkÞ{ Lkçk¤e [k ÃkkÞ. yuf’Ëe E õÞu {khe [k rð»ku Ëwnku õÞku íkku MkktEhk{ Mkk[k. {U çknw rð[kheLku ÃkAe yuf hkVrzÞku Ëwnku VUõÞku. ‘Lknª økéÞku Lknª øk¤Mkèku Lknª MkkfhLkku Mkk, Q¼ku zkuçkku ¾huhu yuðku [kðzk íkkhku [k.’

yu

hkVrzÞk Ëwnk{kt [khuÞ [hýLku yufçkeò MkkÚku fkuE MLkkLkMkqíkfLkku MktçktÄ LkÚke nkuíkku. Ëk.ík. ‘Ãkçkuzk{kt Ãkkýku {kÞkuo Ãkkýk ¾Þko çku [kh, ¾kuÞ ðk¤eLku Q¼ku hÌkku íÞkt hk’¾Uøkkh õÞu hk{hk{.’ nkMÞhMkLkku yuf MkhMk Ëwnku Au fu ‘[k yu xkéÞwt rþhk{ý yLku çkezeyu xkéÞku nkufku, MkkMkwLkwt fÌkwt ðnw Lk fhu íkku fuLkku fhðku Äku¾ku.’ yuf frð {nu{kLk ÚÞk, ½hÄýeyu frðLke Ãkheûkk ÷uðk fÌkwt fu {khk ½hLke [kh ðMíkw.... nkufku, ¾eíke, økku¤ku yLku stíkh yk [khuÞ ðMíkw ykðe òÞ íkuðku Ëwnku çkLkkðku íkku frð Mkk[k. frðyu økwMMku ¼hkELku Ëwnku VxfkÞkuo, ‘nkufku hnuþu nkÚk{kt yLku ¾eíkeyu hnuþu hkMk, økku¤k ðkøkþu økuçkLkk íku’Ëe stíkh ðøkkzíkku òEþ.’ yuf y¬÷{êkyu ÷kuffrðLku rð»kÞ ykÃÞku fu fk÷kðz, yk{hý, {kuhçke yLku {kr¤Þk yk [khuÞ økk{Lkkt Lkk{ ykðe òÞ íkuðku Ëwnku õÞku íkku {kLkwt fu ík{u frð Mkk[k. frðyu íkhík s Ëwnku ÷÷fkÞkuo,

{MíkeLkkt Ãkqh MkktEhk{ Ëðu ‘fk÷kðzLkkt fqíkhkt yLku yk{hýLkkt Zkuh, {kuhçkeLkk ðuÃkkhe, ykuÕÞk {kr¤ÞkLkk [kuh.’ ¼srLkfku ¼sLkLke þYykík{kt yuf Mkk¾e nt{uþkt økkÞ Au fu.. ‘MkËkÞ ¼ðkLke MknkÞ fhku,

MkL{w¾ hnku økýuþ, Ãkt[Ëuð {¤e hûkk fhku, çkúñk rð»ýw {nuþ.’ y{khk yuf MkkÚkeËkh yk Mkk¾eLke Ãkuhkuze «kÚkoLkk fhu Au... ‘MkËkÞ Mxu®høk MkkÚk hnku, MkL{w¾ hnkuLku çkúuf, Ãkt[ Ëuð {¤e heûkk fhku, xâwçk xkÞh Lku suf.’ Ãký ½ýe ðkh y{Lku zkÞhk{kt yuðk yLkw¼ðku ÚkkÞ Au. rðËuþLkk yuf fkÞo¢{{kt yuf ðze÷u ykðeLku Vh{kRþ fhe fu Ãku÷k ‘ËwMkk Lku [tË fkuLk{kt ykutøkhe LkkU¾eLku økkE çkíkkðku.’ {Lku ÃkhMkuðku ð¤e øÞku. {U feÄwt ðze÷, ËwMkk Lku [tË Lk fnuðkÞ, Ëwnk Lku AtË økðkÞ yLku E økkíke ð¾íku fkLk{kt yktøk¤e Lkkt¾eLku økkðkLkku õÞktÞ rhðks fu rLkÞ{ LkÚke. nk, y{khk y{wf çkuMkqhk f÷kfkhku òu Ëwnk Ãkh [kUxe Lku Vkxe òÞ íkku ík{khu fkLk{kt yktøk¤e sYh Lkkt¾ðe Ãkzu. {khe ðkík E fkfk {kLke íkku øÞk ÃkAe yuýu AuÕ÷e Vh{kEþ fhe fu íkku {u½kýeLkkt çku økeíkku {Lku ¾kMk Mkt¼¤kðòu. ‘½Lk ½kuh çkLke ½kU½kx fhu’ yLku ‘{kuMktçkeLkku htøk’ {U {kÚkwt Vqxâwt Lku feÄwt ðze÷ ‘½Lk½kuh çkLke ½kU½kx fhu LkÚke {Lk {kuh çkLke ÚkLkøkkx’ fhu Au. yLku y{khk {u½kýeyu ‘fMkwtçkeLkku htøk’ ÷ÏÞku Au {khk çkkÃk! ‘{kuMktçkeLkku htøk’ íkku ík{khk çkkÃkwSyu ÷ÏÞku nþu. nðu Lkef¤ku. {u½kýeÚke ÞkË ykÔÞwt. y{u yuf «kuøkúk{{kt {u½kýeSLke ¾qçk ÞkËe fhe. [khý fLÞk çkkuÕÞku, økeíkku økkÞkt íkku yuLz{kt yuf çknuLk ykðeLku õÞu LkuõMx xkE{ ykðku íÞkhu ‘{u½kýeLku MkkÚku ÷uíkk ykðòu’ ÃkAe {U E çknuLkLku fÌktw fu, çkuLk, yk{kt ík{khku fkuE ðktf LkÚke y{u {u½kýe rðþu økkEyu Aeyu Lku ík{khk suðk ½kýe fhu Au. fhwýíkk y{khe Au fu suLku y{khk hk»xÙeÞ þkÞh rð»ku ¾çkh s LkÚke yuLke Mkk{u y{khu øk¤kLkk xkÞh ½MkðkLkku ðkhku ykÔÞku Au. y{u fkÞh ÚkkÞ íkku nÃíkk ¼hkÞ yu{ LkÚke yLku VkÞh Úkkðwt ÃkkuMkkÞ yu{ LkÚke. ÷kufku øk{u yuLku nkÞh fhe ÕÞu Au Lku {khe yk MkuxkÞh Ãký ík{Lku øk¤u Qíkhu íkku Xef Lk®níkh ÷køku çkkøku ÷kuneLke Äkh ykÃkýe WÃkh ftE s Lknª!

nkWf÷e ÞkË hk¾ðwt, fkuE f÷kfkh fËe VuE÷ LkÚke òíkku nk, õÞkhuf õÞkhuf ©kuíkkyku VuE÷ òÞ Au.

mastinapur@gmail.com


5

çkwÄðkh, 7 rzMkuBçkh, h011 www.sandesh.com

þuõMkrÃkÞh yk s{kLkkLkk nkuík íkku? yk s{kLkkLkk nkuík íkku þu õMkrÃkÞh íkuyku ÃkkuíkkLkk fnu÷k þçËku fËk[

øk¤e òík. “Ônkux EÍ Äuh ELk y LkuE{?” yhu, Lkk{{kt íkku ½ýtw çkÄwt Au. çkúkLz yux÷u þwt? ¼÷¼÷k {kfuo®xøk økwhw Ãký yk «&™Lkku Mkh¤ sðkçk LkÚke ykÃke þfíkk. Ëhuf ÃkkMku ykøkðku W¥kh nkuÞ Au. rçkÍLkuMk yLku {uLkus{uLxLke rzõþLkhe {wsçk: ‘çkúkLz yux÷u nheVkuÚke ykøkðe yku¤¾ Q¼e fhðk {kxu ftÃkLkeLku yÃkkÞu÷kt Lkk{, Mkt¿kk fu r[ö.’ ‘ftÃkLke’Lkwt ‘çkúkLz’{kt YÃkktíkh Úkíkk ð»kkuoLkkt ð»kkuot ðeíke òÞ Au. Mkíkík ©uc Mkuðk, yÚkkf Ãkrh©{ yLku økúknfLkk rðïkMkLkwt MktÃkkËLk yk ºkýÞuLkku Mk{LðÞ ÚkkÞ íÞkhu ð»kkuo çkkË ‘çkúkLz’Lkwt MksoLk ÚkkÞ. økúknf ËwfkLk{kt ykðeLku Mkk{uÚke {køku‘Mkwr{ík’Lkwt r{õMkh Au? fu ‘çkkuMk’Lkwt nuLz{rþLk Au? íÞkhu çkúkLzLku MkV¤íkk «kÃík ÚkE fnuðkÞ. økúknf ÃkkuíkkLkku YrÃkÞuYrÃkÞku çk[kðeLku [es çkòh{ktÚke ¾heËu yLku ßÞkhu ßÞkhu yu [es ðkÃkhu íÞkhu íkuLku ÃkkuíkkLke ÃkMktËøke {kxu økðo ÚkkÞ íku s ©uc çkúkLz.

‘suLkk [krhºÞ Ãkh zk½ Ãkze økÞku nkuÞ, íku ykË{eLku yÄ{qyku {kLkòu.’ J

J

økwhw{tºk MkkuLk÷ {kuËe {khk {íku íkku çkúkLz yux÷u økúknfLkk {Lk{kt ytfkÞu÷e ftÃkLkeLke Açke. ykðe fkÞ{e Açke ytrfík fhðk, ík{u þwt fhðk EåAku Aku? nwt ík{Lku ykX {wÆkLkku fkÞo¢{ çkLkkðe ykÃkwt: J ík{u økúknfLku þwt ykÃke þfðkLkk Aku íku çkkçkíku Ãknu÷uÚke s MÃküíkk fhòu. ík{khe «kuzTõx{kt ík{Lku rðïkMk Au ¾hku? økúknfLku ð¤økkze Ëuðk’ {kxu fktE s Lk fhþku. J çkòh{kt ík{khwt MÚkkLk rLkrùík fhku. økúknfLkk {Lk{kt ík{khe ftÃkLkeLke þe Açke Au íku òýðk {kxu {kfuox Mkðuo fhkðíkk hnuòu. yu{Lku ík{khe ftÃkLkeLkwt Lkk{ ÞkËuÞ LkÚke? þk {kxu? ík{u su Mkuðkyku ykÃkku Aku, íku Mkh¤íkkÚke ÞkË

J

J

hnu íkuðe Au? ftÃkLkeLkwt Lkk{ fu Lkshu [Zu íkuðwt M÷kuøkLk Au? ykðíkkt Úkkuzkt ð»kkuo{kt ftÃkLkeLku ík{u fÞu MÚkkLku ÃknkU[kzðk RåAku Aku, íku æÞuÞ Lk¬e fhku. æÞuÞ«króLkku Lkfþku çkLkkðe ÷ku. ËuþLkk fÞk ¼køk{kt ík{khe «kuzTõxLke Ä{kfk¼uh þYykík fhðk RåAku Aku, íku Lk¬e fhe ÷ku. ík{u yu çkkçkík ytøku Ãknu÷uÚke MÃküíkk Lknª fhku, íkku økúknfku ÃkkuíkÃkkuíkkLke heíku Lk¬e fhþu. Mkuðk fu ðMíkwLke ®f{ík Ãknu÷uÚke s Lk¬e fhe Ëku. Ëk.ík. ík{u ‘Ôkksçke ®f{íku Mkkhe Mkuðk’ ykÃkðk RåAku Aku fu Ãknu÷uÚke s ‘Ÿ[e ®f{íku Ÿ[e «kuzõx’ þY fhðk Äkhku Aku? ík{u xku{e fu yuM«e suðe çkúkLz {æÞ{ðøkoLku æÞkLk{kt hk¾eLku íkku Lk s çkLkkðe nkuÞ. íkku yu çkúkLzLke ònuh¾çkh Ãký ÄrLkf ðøkoLku æÞkLk{kt hk¾eLku fhku. MkVo fu rLkh{kLke ònuh¾çkh {æÞ{ðøkoLku æÞkLk{kt hk¾eLku s fhkÞ. ík{khe ftÃkLke fE Mkuðk{kt ©uc Au íku Lk¬e fhku. ík{khe yuf y÷øk yku¤¾ Q¼e fhku. ík{khk nheVku Ãký ík{khe ftÃkLke Mkk{u {kLk¼uh swyu íkÚkk ík{khe Mk÷kn ÷uðk ykðu, íkuðwt ftEf fhku. ftÃkLke

J

J

- MÃkurLkþ fnuðík MkkÚku ík{khwt ¾wËLkwt Ãký {kfuo®xøk fhku. ík{khe {ËË {køku íkuLku {ËË y[qf fhòu, fu{ fu yu ÔÞÂõík fu ftÃkLke ík{khk rð»ku çkòh{kt su Mkkhk þçËku fnuþu, yu ytíku íkku ík{khe ftÃkLkeLkk s VkÞËk{kt Au. ÷k¾ku YrÃkÞk ¾[eoLku fhkíke ònuh¾çkhku fhíkkt ykðe ònuhkíkLkku VkÞËku ðÄw nkuÞ Au. ykðe íkf íkku Akuzþku s Lknª. J ELxhLkux ÃkhLkk ykuLk÷kELk rðï{kt «økríkLke ½ýe þõÞíkk Au. yu rzrsx÷ rðï{kt Úkíke [[koyku{kt ¼køk ÷uòu. ík{khku ç÷kuøk çkLkkðe þfkÞ. òu fu su fktE ÷¾þku, íku çkúñðkõÞ økýkþu íkuÚke Mk{S rð[kheLku ÷¾þku. ½ýkt ÷kufku {^ík{kt Mk÷kn Ãký ykÃku Au íkuðk Vkuh{{kt {uBçkh ÚkELku ík{khk yLkw¼ð{kt W{uhku fhòu. ‘yk^xh-MkuÕMk-MkŠðMk’ yux÷u yÚkkøk Ãkrh©{. ¾hu¾h, ík{u òu økúknfLku Mkkhe MkŠðMk Lknª ykÃkku íkku íkuLke ÃkkMku ÃkÞkoÞ Au s - çkesu [kÕÞk sðkLkku. økúknf MkkÚkuLkku MktÃkfo fËeÞu íkkuzþku Lknª. «kuzõx fu MkŠðMk íku{Lku fuðe ÷køke íku ÃkqAíkk hnuòu. MkwÄkhku-ðÄkhku fhðkLke íkf Lk økw{kðþku. ík{Lku òu ík{khe [esðMíkw{kt rðïkMk nkuÞ, íkku {kfuo®xøk {kxu Mk{Þ fkZòu. ík{khwt ¾wËLkwt Ãký {kfuo®xøk fhòu, fu{ fu su ÔÞÂõík ftÃkLkeLke xku[u çkuXu÷e nkuÞ Au, íku{Lku òuELku s ÷kufkuLku ftÃkLke{kt rðïkMk òøku Au. suLkkt yLkuf WËknhý Au su{ fu, ELVkurMkMkLkk ©e yuLk. ykh. LkkhkÞý{qŠík, xkxk økúwÃkLkk ©e híkLk xkxk fu ykE.Mke.ykE.Mke.ykE.Lkk ©e fu. ðe. fk{Úk, yu[.ze.yuV.Mke.Lkk ©e ËeÃkf Ãkkhu¾. yk {wêe Ÿ[uhk {kLkðeyku s íku{Lke ftÃkLkeLke yku¤¾ Au. smodi1969@yahoo.co.in

(søkËeþ òu»keLkk ‘ík{u s ík{khk ÔÞðMkkÞ rðÄkíkk’ ÃkwMíkf{ktÚke ¼kðkLkwðkË)

Ãkkhfe Ãkt[kík J

J

J

75{k ð»koLke Qsðýe fhe hnu÷ku rs{ fkuçkuox LkuþLk÷ Ãkkfo Ëuþ{kt MkkiÚke {kuxku xkEøkh Ãkkfo Au. òufu ðk½Lke MktÏÞk WÃkhktík íÞkt ðk½Lkk {kuíkLke MktÏÞk Ãký ðÄkhu Au. 2011Lkk ð»ko{kt yíÞkh MkwÄe{kt yk¾k Ëuþ{kt 39 ðk½ {hkÞk Au yLku íku{ktÚke 19 yuf÷k rs{ fkuçkuox{kt {]íÞw ÃkkBÞk Au. hknw÷ økktÄe nðu øk{u íÞkt øk{u íÞkhu {w÷kfkík ÷uðk {kxu òýeíkk çkLÞk Au. òufu W¥kh «Ëuþ Mkhfkhu fuLÿ MkhfkhLku Ãkºk ÷ÏÞku Au, fu ¼kE hknw÷ øk{u íÞkhu nkÕÞk ykðu íkku yuÚke MkwhûkkLke Mk{MÞk ÚkkÞ Au. hknw÷ økktÄe yøkkWÚke òý fÞko ðøkh xÃkfe Ãkzu Au yux÷u Mðkr¼f heíku s MkwhûkkLkku òuEyu yuðku çktËkuçkMík ÚkE þfíkku LkÚke. W¥kh «Ëuþ Mkhfkhu yux÷u s fuLÿ MkhfkhLku Ãkºk ÷ÏÞku Au fu hknw÷Lkk ykðk ľkhk y{Lku ÃkkuMkkÞ yu{ LkÚke! Ãkrù{ çktøkk¤{kt 34 ð»ko hks çkkË fBÞwrLkMx þkMkLkLkku ytík ykÔÞku Au. nðu {{íkk çkuLkhS {wÏÞ«ÄkLk Au. nðu íÞktLkk WãkuøkÃkríkykuyu 34 ð»ko{kt su LkwfMkkLke ðuXe yu Lk ðuXðe Ãkzu yLku ÄtÄk hkusøkkh Mkw¾hwÃku ykøk¤ ðÄu yu {kxu {nk÷û{e Þ¿k fÞkuo Au!

J

J

J

J

VuMkçkqf fu MkkurþÞ÷ Lkuxð‹føk MkkExTMk{kt VuLk-£uLzTMkLke MktÏÞk ðÄu yu {kxu fux÷kf ÷kufku Lkufuz fu Mku{eLkufuz Vkuxk «kuVkE÷ rÃkõ[h íkhefu hk¾íkk nkuÞ Au. Ãký ÷tzLk{kt ÚkÞu÷k yuf Mkðuo «{kýu ykðk Vkuxkuøkúk^Mk hk¾ðkÚke r{ºkkuLke MktÏÞk ðÄíke LkÚke. W÷xkLke ½xu Au! rð¿kkLkeykuLke økýíkhe «{kýu yk¾k rðï{kt AuÕ÷k 50 ð»ko{kt Mkhuhkþ ðhMkkËLkwt «{ký 5 xfk ½xâwt Au. rçkúxLk{kt [kuh ftÃkLke yuf 73 ð»koLkk ËkËkLke ÂÔn÷[uh [kuhe økÞk. fkhý fu yu ÂÔn÷[uh{kt ðÃkhkÞu÷e Äkíkw{ktÚke [kuhkuLku ÃkiMkk {¤e þfu yu{ níkk. 2010{kt ¼khík{kt ykí{níÞkLkk fw÷ 1,34,599 fuMk LkkUÄkÞu÷k.

r[ËBçkh{Lke zÙe{ su÷

fu

LÿeÞ øk]n{tºke ÃkË fktxk¤k íkksÚke f{ LkÚke nkuíkwt, yuLkku yLkw¼ð yøkkW rþðhks Ãkkrx÷ fhe [qõÞk Au yLku yíÞkhu r[ËBçkh{ fhe hÌkk Au. òufu, rþðhks íkku ¼køÞþk¤e níkk fu íku{Lku ÃkË Akuzâk ÃkAe {nu÷ (hk{¼ðLk){kt hnuðk {éÞwt Au, Ãký ÷køku Au fu r[ËBçkh{ yux÷k LkMkeçkËkh LkÚke yux÷u fËk[ íku{Lku su÷{kt hnuðkLkwt çkLke þfu. sLkíkk ÃkkxeoLkk yuf÷kiíkk Lkuíkk MkwçkúñÛÞ{ Mðk{e r[ËBçkh{Lke ÃkkA¤ Ãkze økÞk Au. Mðk{eLke rVíkhík yuðe Au fu suLke ÃkkA¤ Ãkzu íkuLke ÃkkA¤ nkÚk ÄkuELku Ãkze síkk nkuÞ Au. yu{ktÞ r[ËBçkh{Lkk nkÚk çknw [kuϾk nkuÞ yuðwt ÷køkíkwt LkÚke yux÷u íku{Lku fkuxoLke zkçkk nkÚkLke Ãkzu íkku LkðkE Ãkk{ðk suðwt LkÚke. MkwçkúñÛÞ{ Mðk{eyu fkuxo{kt yÃke÷ fhe níke fu 2-S MÃkuõxÙ{Lkk ¼kðrLkÄkohýLkku rLkýoÞ íkífk÷eLk xur÷fku{ økktze fwfheLkwt znkÃký «ÄkLk yu. hkòLke MkkÚku MkkÚku íkífk÷eLk [íkwhMkuLk Lkkýk«ÄkLk r[ËBçkh{u MkrnÞkhku ÷eÄku níkku íkku ÃkAe su ykhkuÃk ytíkøkoík yu. hkò su÷{kt Au yLku fkuxo-fkÞoðkneLkku Mkk{Lkku fhu Au, íku s ykhkuÃkku r[ËBçkh{ Mkk{u fu{ LkÚke? 2-S fktz {kxu yu. hkò sux÷k s Ëkur»kík r[ËBçkh{ Au. fkuxuo fk÷u ykX{e rzMkuBçkhu yk ytøku rLkýoÞ fhðkLkku Au, Ãký MktMkË{kt Ãký r[ËBçkh{ Ãkh íkðkE ykðe níke, òufu íku{Lku ykŠÚkf çkkçkík MkkÚku ÷uýwt Au yux÷u yuVzeykELkku {wÆku ykðíkkt íkuyku çk[e sðk ÃkkBÞk níkk. ð¤e, ¼ksÃku ßÞkhu r[ËBçkh{Lkk çkrn»fkhLkwt yu÷kLk fÞwO íÞkhu {Lk{kunLk®Mknu íku{Lkku çk[kð fÞkuo níkku, nðu fkuxo{kt íku{Lkku fkuý çk[kð fhþu? zÙe{ çksux ykÃkLkkhk r[ËBçkh{Lke Ÿ½ yíÞkhu nhk{ ÚkE økE Au, Aíkkt Íkufwt ykðe òÞ íÞkhu íku{Lkk zÙe{{kt Ãký su÷Lkkt s ËþoLk Úkíkkt nkuÞ íkku Lkk Lknª!

W{kLke yktÄeÚke øk¼hkíkk ‘ykÃíksLkku’ {k ¼khíke {kMkLkkt ÷ezh Au yux÷u íkku ¼ksÃkLkk ¾kMk ÷kufkuLku yu fýkLke {kVf ¾qt[íkkt hÌkkt Au. økku®ðËk[kÞo sux÷k W{kLkk «þtMkf Lk nkuðk Aíkkt Ãký [íkwhMkuLkLku W{k ¼khíke {kxu MkkuVTx fkuLkoh sYh Au, fkhý fu W{k rçk[khk Mkunðkøk suðkt Au. ykuÃk®Lkøk{kt V x k V x e çkku÷kðu yLku rðhku Ä eyku L kk A¬k Akuzkðe Ëu, rðhkuÄe çkkì÷hkuLku ntVkðe Ëu yLku níkkþk{kt Äfu÷e Ëu Ãký ÃkAe íkuLkku VkÞËku çkeò ¾u÷kzeyku WXkðe òÞ yLku {uLk ykìV Ä {u[ çkLkðkLkku ðkhku ykðu íÞkhu íku{Lku rçk[khkLku fkuE ÞkË Ãký Lk fhu! W{k {æÞ «Ëuþ{kt ykðku {kXku yLkw¼ð fhe [qõÞkt Au, yux÷u ¼ksÃk{kt ÃkwLk:«ðuþ ÃkAe W¥kh «Ëuþ{kt nsw yMk÷e yktÄeLkwt YÃk Äkhý fÞwO LkÚke. ð¤e, W¥kh «ËuþLkk MÚkkrLkf Lkuíkkyku{kt hksLkkÚk®Mkn yLku f÷hks r{© suðk ‘ykÃíksLkku’ s W{kLke yktÄeLku yxfkððkLke ¼hÃkqh fkurþþ fhe hÌkk Au. W{kLke íkkfkíkLkku Ãkh[ku íkksuíkh{kt {¤e økÞku. hksLkkÚk yLku f÷hksLke Þkºkkyku{kt ÷kufkuLku {ktz {ktz ¼uøkk fhkíkk níkk íÞkhu W{kLke ÷¾LkkiÚke Ëqh MknkhLkÃkwhLke çkunx {íkûkuºk{kt ÞkuòÞu÷e Mk¼k{kt nòhku ÷kufku W{xe Ãkzâk níkk. W{k{kt íkkfkík Au fu íku ÞwÃke{kt ¼ksÃkLkwt f{¤ ¾e÷ðe þfu, Ãký W{k ¾e÷u yuðwt fkuE RåAíkwt LkÚke íÞkhu ykÃkýu þwt fhe þfeyu? purti@sandesh.com

W


6

çkwÄðkh, 7 rzMkuBçkh, h011 www.sandesh.com

{kurLkfkLke yçkw Mkk÷u{ MkkÚku ÄhÃkfzÚke íkuLkk fwxwtçkLku çkuðzku yk½kík ÷køÞku Mkk÷u{Lke ÄhÃkfzLkk «íÞk½kík Ãkkuxwoøk÷{kt yuðk Ãkzâk níkk fu ¾wË Ãkkuxowøk÷Lkk ðzk«ÄkLk òuMk {uLÞwy÷ zwhkyku çkkuheMkkuyu yu rðþu rLkðuËLk fhðwt Ãkzâwt fu y{Lku nS Mkk÷u{ rðþu Ãkqhíke fzeyku {¤e LkÚke

y

çkw Mkk÷u{ yLku {kurLkfk çkuËeLke ÄhÃkfzLkk Mk{k[kh ¼khíkeÞ xeðe [uLkÕMk{kt V÷uþ ÚkÞk yu MkkÚku ytzhðÕzo yLku rnLËe rVÕ{ ELzMxÙe{kt yuLkk «íÞk½kík Ãkzâk. çkeS çkksw MkeçkeykEyu yk ð¾íku Mkk÷u{ rðhwØ szçkuMk÷kf Ãkwhkðkyku yufXk fheLku íkuLku ¼khík ÃkkAku ÷kððk {kxuLke fðkÞík þY fhe ËeÄe. MkeçkeykELkk zkÞhuõxh Ãke. Mke. þ{koyu ºký MkÇÞkuLke yuf xe{Lku Mkíðhu r÷MçkLk sðk hðkLkk fhe ËeÄe. yu xe{{kt MkeçkeykELkk yurzþLk÷ zkÞhuõxh rðsÞ þtfh, MÃkur~Þ÷ xkMf VkuMkoLkk yuMk.Ãke. yku. Ãke. AíkðkMk yLku r÷øk÷ fkWLMku÷ yuMk. fu. þ{koLkku Mk{kðuþ Úkíkku níkku. yk ð¾íku ¼khík Mkhfkh yux÷e Mkíkfo níke fu rðËuþ «ÄkLk Þþðtík®Mknkyu òíku y{urhfkLkk rðËuþ Mkr[ð fku÷eLk Ãkkuðu÷ yLku MknMkr[ð r¢ÂMxLkk hku¬kLku çkúeV ykÃkeLku Mk{òÔÞwt fu yçkw Mkk÷u{Lku þk {kxu ¼khík ÷kððku sYhe Au. Þþðtík®Mknkyu fku÷eLk Ãkkuðu÷ yLku r¢ÂMxLkk hku¬kLku rðLktíke fhe fu ík{u ÃkkuxwoøkeÍ Mkhfkh Ãkh Ëçkký ÷kðeLku yçkw Mkk÷u{Lkwt «íÞÃkoý fhkðku. yk Ëhr{ÞkLk ¼khíkeÞ rðËuþ ¾kíkkyu íkífk¤ yuf Ãkºk r÷MçkLk MkhfkhLku {kuf÷eLku yçkw Mkk÷u{Lke {wtçkELkk MkerhÞ÷ çkkuBçk ç÷kMxTMk fuMk{kt Mktzkuðýe yLku íkuLkk ykíktfðkËe MktøkXLkku MkkÚkuLkk MktçktÄ rðþu {krníke ykÃkeLku íkuLkk «íÞÃkoýLke {ktøkýe {qfe ËeÄe níke. yk ð¾íku ¼khík Mkhfkh þknònLke ½xLkkLkwt ÃkwLkhkðíkoLk fhðk RåAíke Lknkuíke.  yçkw Mkk÷u{Lke ÄhÃkfz ÚkR yLku íku xuhrhMx Au yuðk Mk{k[kh Ãkkuxwoøk÷{kt ðnuíkk ÚkÞk yu MkkÚku yçkw Mkk÷u{Lkk r÷MçkLkLkk r{ºkkuyu

fkLkwzkLkk Ãkøk÷u Ãkøk÷u...

Ëu

þ{kt yLkuf MÚk¤ku yuðkt Au, su{Lkku f]»ý MkkÚku MkeÄku fu ykzfíkhku MkçktÄ Au. {Úkwhk-økkufw¤-îkhfk íkku òýeíkkt Au Ãký yu rMkðkÞ fkLkwzkyu ½ýkt MÚk¤kuyu ¼ú{ý fhu÷wt. ‘y sLkeo Úkúw Ä ÷uLz yuLz r÷suLz ykuV r¢»Lkk’ ÃkwMíkf{kt ÷u¾f Ëuð «MkkËu f]»ýLkk Ãkøk÷u Ãkøk÷u þkÂçËf Þkºkk fhkðe Au. ÃkwMíkf{kt ðús ¼qr{, {Úkwhk, økkufw¤, ð]tËkðLk, økkuðÄoLk, çkhMkkLkk, LktËøkktð, îkhfk, ÃkkuhçktËh, fhwwûkuºk, Mkku{LkkÚk ðøkuhu MÚk¤ku íkku Au. Ãký MkkÚku MkkÚku fux÷ktf yòÛÞkt MÚk¤ku su{ fu hkÄkfwtz, hkÄkLkwt sL{ MÚk¤ hkð÷ ðøkuhu MÚk¤kuLke ðkík Au. su-íku rðMíkkh{kt f]»ý MkkÚku Mktf¤kÞu÷kt çkÄk s MÚk¤kuLke rðøkíkðkh ðkík Au. su{ fu Mkku{LkkÚkLke ðkík Au, íkku ¼økðËTøkeíkk{kt Mkku{LkkÚkLkku WÕ÷u¾, ¼k÷fk íkeÚko, Mkku{LkkÚkLkku ÄkŠ{f RríknkMk yLku f]»ý MkkÚkuLkwt fLkuõþLk ðøkuhu rðøkíkku ðýoðkE Au. ðÄw{kt fkuELku yksu yk MÚk¤kuyu sðwt nkuÞ íkku yk¾e çkwf ytþík: xÙkðu÷kuøk suðe Au yux÷u yu {køkoËþoLk Ãký {¤e hnu Au.

yk½kíkLke ÷køkýe yLkw¼ðe. yçkw Mkk÷u{ çku ð»ko r÷MçkLk{kt hÌkku níkku yLku íkuLke AkÃk Mkh¤ ðuÃkkhe íkhefu Q¼e ÚkE níke yux÷u r÷MçkLk{kt íkuLku yku¤¾íkk ÷kufkuLkk øk¤u yu ðkík Qíkhe þfe Lknª fu Mkk÷u{ xuhrhMx Au. çkeS çkksw r÷MçkLkLkk yuMxuVurLkÞk rðMíkkhLke su÷{kt ÃkwhkÞu÷ku yçkw Mkk÷u{ {qtÍkhku yLkw¼ðe hÌkku níkku. íkuLke ÄhÃkfzLkk yuf yXðkrzÞk MkwÄe íkuLku fÃkzkt Ãký çkË÷ðkLke ÃkhðkLkøke yÃkkE Lknkuíke. Mkk÷u{ Ëhhkus Mkðkhu íkuLkwt rsLMkLkwt ÃkuLx yLku xe þxo ÄkuE Lkk¾íkku níkku

«fhý: 14

ykþw Ãkxu÷

yLku yu MkwfkE òÞ yux÷u ÃkkAk Ãknuhe ÷uíkku níkku. íkuLku rMkõÞwrhxeLkkt fkhýkuÚke y÷øk Y{{kt h¾kÞku níkku. òu fu r÷MçkLkLke su÷{kt íkuLke Y{{kt yuf çkuz, xeðe yLku hur£shuxh níkkt. yçkw Mkk÷u{ {kxu çkeS íkf÷eV yu Q¼e ÚkE níke fu íkuLku fkuE ðfe÷ {¤íkku Lknkuíkku. íkuLke xuhrhMx íkhefu yku¤¾ ònuh ÚkÞk ÃkAe r÷MçkLkLkku fkuE ðfe÷ Mk¤økíkk ytøkkhk suðku Mkk÷u{Lkku fuMk nkÚk{kt ÷uðk íkiÞkh Úkíkku Lknkuíkku. òu fu Mkk÷u{Lku Úkkuzk rËðMkku ÃkAe r÷MçkLkLkk nkE«kuVkE÷ ÷kuÞh òuykyku LkçkkEMk {¤e økÞk. LkçkkEMkLke økýíkhe r÷MçkLkLkk yíÞtík MkV¤ ðfe÷ku{kt Úkíke níke. íkuýu f÷kfLkk 200 Þwhku (yu ð¾íku ykþhu YrÃkÞk 10 nòh){kt Mkk÷u{Lkku fuMk ÷zðkLkwt MðefkÞwO. LkçkkEMku Ãkkuxwoøk÷Lke fkuxo{kt Ë÷e÷ fhe fu yçkw Mkk÷u{ ÃkkuxwoøkeÍ Lkkøkrhf

MkkÚku {uhusLkwt MkŠxrVfux Ähkðu Au yLku íkuLke ÃkkMku suLÞwELk ÃkkrfMíkkLke ÃkkMkÃkkuxo Au. íkuýu Ãkkuxowøk÷{kt fkuE MkerhÞMk økwLkku fÞkuo LkÚke yLku íkuLke ÄhÃkfz {kºk ¼khíkLke {køkýeLku fkhýu yLku ELxhÃkku÷Lke LkkurxMkLku fkhýu ÚkE Au. òu fu yçkw Mkk÷u{Lku yLku {kurLkfkLku ò{eLk yÃkkððk{kt LkçkkEMk rLk»V¤ hÌkk. ÃkkuxwoøkeÍ Ãkku÷eMku Lkf÷e ÃkkMkÃkkuxo ÄhkððkLkku fuMk LkkUÄeLku yçkw Mkk÷u{Lke ÄhÃkfz fhe níke. yçkw Mkk÷u{Lku ¼khík ÃkkAku ÷kððk {kxu MkeçkeykE Wíkkð¤e çkLke níke, Ãkhtíkw yçkw Mkk÷u{ Mkk{u ÃkkuxwoøkeÍ fkuxo{kt fuMk [k÷u yu yøkkW íkuLkk «íÞÃkoýLke fkuE þõÞíkk Lk nkuðkLkwt ÃkkuxwoøkeÍ Mkhfkhu fÌkwt. ÃkkuxwoøkeÍ rðËuþ¾kíkkLkk «ðõíkk VLkkoLzku r÷{kyu fÌkwt fu y{u Mk{Syu Aeyu fu yk EMÞw {kºk ¼khík {kxu s økt¼eh LkÚke. yk EMÞwLke yktíkhhk»xÙeÞ yktxe½qtxe Ãký Au. Mkk÷u{Lke ÄhÃkfzLkk «íÞk½kík Ãkkuxwoøk÷{kt yuðk Ãkzâk níkk fu ¾wË Ãkkuxowøk÷Lkk ðzk«ÄkLk òuMk {uLÞwy÷ zwhkyku çkkuheMkkuyu yu rðþu rLkðuËLk fhðwt Ãkzâwt fu y{Lku nS Mkk÷u{ rðþu Ãkqhíke fzeyku {¤e LkÚke. íku{ýu yuðwt Ãký fÌkwt fu nS MkwÄe ¼khík Mkhfkh íkhVÚke íku{Lku yçkw Mkk÷u{Lkk «íÞÃkoý {kxu fkuE rðLktíke fhðk{kt ykðe LkÚke. yçkw Mkk÷u{Lkk «íÞÃkoý Mkk{u ÃkkuxwoøkeÍ Mkhfkh {kxu çkeòu Ãký Mkðk÷ WÃkÂMÚkík Úkíkku níkku. ¼khík{kt ðÄw{kt ðÄw VktMkeLke Mkò Au ßÞkhu ÃkkuxwoøkeÍ fkLkqLk VktMkeLke ÃkhðkLkøke ykÃkíkku LkÚke. yux÷u ÃkkuxwoøkeÍ MkhfkhLkk «ðõíkkyu yuðe Ãký ònuhkík fhe fu yçkw Mkk÷u{Lku ¼khík MkhfkhLku MkkUÃkðk{kt ykðu íkku Ãký íkuLku 25 ð»koÚke ðÄw su÷Lke Mkò Lk ÚkkÞ yLku VktMkeLke Mkò íkku fkuE Ãký fk¤u Lk ÚkkÞ yuðk fhkhLke ¼khík Mkhfkh ÃkkMku {ktøkýe fhkþu. Mkk÷u{Lke ÄhÃkfz fhíkk yøkkW ÃkkuxwoøkeÍ Ãkku÷eMk [kh {rnLkkÚke íkuLkk Ãkh òÃíkku hk¾e hne níke. ELxhÃkku÷u ÃkkuxwoøkeÍ Ãkku÷eMkLku yuðe {krníke ykÃke níke fu Mkk÷u{u Ãkrù{ yurþÞk{ktÚke íkuLkku çkuÍ r÷MçkLk{kt ¾Mkuzâku Au. ytíku yçkw Mkk÷u{Lkk Mkuxu÷kEx VkuLk ÃkhÚke ÚkÞu÷ku yuf fku÷ r÷MçkLk yuhÃkkuxo Ãkh ø÷kuçk÷ ÃkkurÍþ®Lkøk rMkMx{{kt xÙuf ÚkÞku yuýu Mkk÷u{Lku Ãkfzðk{kt {ËË fhe níke. yçkw Mkk÷u{Lke ÄhÃkfzLkk Mk{k[khkuLkk «íÞk½kík [kuíkhV Ãkze hÌkk níkk íÞkhu çkeS çkksw {kurLkfk çkuËeLkk fwxwtçkLke ÂMÚkrík fVkuze çkLke økE níke. {kurLkfkLke ÄhÃkfz íku{Lkk {kxu yuf yk½kík níkku yLku çkeòu yk½kík íku{Lkk {kxu yu níkku fu íku{Lke Ãkwºke ytzhðÕzoLkk zkuLkLke ÃkíLke níke! (¢{þ:) aashupatel@gmail.com

rVÕ{Lke [kuÃkze! z{kt MkkiÚke ðÄw f{kýeLkku çkku r÷ðq rð¢{ MÚkkÃke [qfu÷e Úkúe

ErzÞx nðu zeðezeLkk fðh WÃkhktík çkwfLkk fðh ðå[u Ãký ykðe økE Au. {ík÷çk fu rVÕ{Lkk çkÄk s zkÞ÷kuøk çkwõMk MðYÃku ykðe økE Au. òufu rVÕ{Lkk zkÞ÷kuøMk çkwf{kt VuhðkÞk nkuÞ yuðe Úkúe ErzÞx yuf÷e LkÚke. ÷øku hnku {wLLkk¼kELkk Ãký zkÞ÷kuøMk çkwõMk{kt xÙkLMkVh ÚkE [qõÞk Au. ¼qíkfk¤{kt ykðkhk, {Äh RÂLzÞk, {wøk÷-yu-ykÍ{, Mkkík ¾qLk {kVLke Ãký çkwõMk ykðe økE Au. íkku nðu rçk{÷ hkuÞLke ËuðËkMk, fkøkÍ fu Vq÷, Mkknuçk çkeçke ykih økw÷k{, [kiËnðe fk [ktË, økkEz, htøk Ëu çkMktíke, ÃkrhLËk, {fçkq÷, yku{hkfkhk, ykE yu{ ðøkuhu rVÕ{kuLke xÙkLM¢eÃx ykðe hne Au.


7

çkwÄðkh, 7 rzMkuBçkh, h011 www.sandesh.com

«kuxuõþLk ðøkh MkuõMk {kýeyu íkku?

nwt Lku {khe øk÷o£uLz 22 ð»koLkkt Aeyu. òu y{u MkuõMk fkuE Ãký òíkLkk «kuxuõþLk rðLkk fheyu íkku «uøLkLMkeLkk [kLMk ¾hk? y{khk çku{ktÚke fkuELku Ãký ‘òíkeÞ hkuøk’ LkÚke íkku òíkeÞ hkuøk ÚkðkLkk [kLMk ¾hk? øk¼o hnuðk {kxu yuf †eçkes yLku yuf þw¢kýw ¼uøkk ÚkkÞ íkku «uøLkLMke hnu. Mkk{kLÞ heíku ÷øk¼øk {kuxk¼køkLke †eyku{kt 14 rËðMku rÃkrhÞz ÃkAe Ãký †eLkwt çkes ytzkþÞ{ktÚke çknkh ykðu

fkLk{kt fnwt zku. hksþu¾h çkúñ¼è Ãký †eçkes ðnu÷wt fu {kuzwt Ãký çknkh Ãkze þfu. yux÷u ík{u ßÞkhu Mkt¼kuøk fhku Lku †eçkes çknkh Ãkzâwt nkuÞ íkku «uøkLkLMke hnuðkLke þõÞíkk ðÄu. òu ík{u fu ík{khe r{ºk òíkeÞ hkuøkÚke Ãkezkíkk Lk nku yLku yufçkeòLku ðVkËkh nku íkku ðÄkhkLkk

«kuxuõþLkLke sYh LkÚke. Ãký Ëhuf ÔÞÂõíkLkwt ¾kLkøke MkuõMkSðLk þwt Au, íku rðþu {krníke nkuíke LkÚke yux÷u ‘fkuLzku{’ ðkÃkhðwt rníkkðn Au. {khe ô{h 20 ð»koLke Au. nwt rËðMk{kt 3 ðkh

r{÷fíkLkku fçkòu {u¤ððkLkku nf

yk

h.yuLk.yu. rçkÕzMko (yuLk.S.) rðhwØ f÷efktík r{©kLkk fuMk{kt çkLÞwt yuðwt níkwt fu, f÷efktík r{©k ({q¤ VrhÞkËe) yLku Mkwrsíkfw{kh r{©k ({q¤ VrhÞkËe)yu ykh.yuLk.yu. rçkÕzMko ({q¤ Mkk{kðk¤k)Lkk Úkkýu{kt ykðu÷ «kusuõx NG rðfkMk{kt ‘A’ ®ðøk{kt [kuÚku {k¤u V÷ux Lkt. 401 yLku 402 ðk¤k (Ëhuf V÷ux 380 [ku.VqxLkk)Lkwt çkw®føk fhkÔÞwt níkwt. V÷ux Lkt. 401Lkk fw÷ ðu[ký yðus Yk. 8,24,600Lke Mkk{u VrhÞkËe f÷efktík r{©kyu Yk. 5,50,000 [qfðe ËeÄk níkk. V÷ux ðu[kýÚke ykÃkðk ytøkuLkk fhkhLkwt hrsMxÙuþLk MkçkhrsMxÙkhLke ykurVMk{kt fhkððk{kt ykÔÞwt níkwt. VrhÞkËeyu Ãkkuíku ðu[ký yðusLke çkkfeLke hf{ [wfððkLkwt sýkÔÞwt, íku MðefkheLku V÷uxLkku fçkòu ykÃkðk Mkk{kðk¤k rçkÕzhLku rðLktíke fhe níke, Ãkhtíkw rçkÕzhu fçkòu ykÃkðkLkku ELfkh fÞkuo níkku. çkeS íkhV V÷ux Lkt. 402 {kxu VrhÞkËe Mkwrsíkfw{kh r{©kyu ðu[ký yðusLke ÃkqhuÃkqhe hf{ Yk. 8,24,600 Mkk{kðk¤k rçkÕzhLku [qfðe nkuðk Aíkkt rçkÕzh îkhk VrhÞkËeLku V÷uxLkku fçkòu yÃkkÞku Lk níkku.

òøkku økúknf òøkku ©uÞMk ËuMkkE

(yuzðkufux)

WÃkhkuõík çktLku VrhÞkËeyu rsÕ÷k økúknf yËk÷ík{kt Mkk{kðk¤k rçkÕzh rðhwØ VrhÞkË Ëk¾÷ fhe fçkòu yÃkkððkLke ËkË {ktøke níke. Mkk{kðk¤k rçkÕzh îkhk hsqykík ÚkE níke fu, V÷ux Lkt. 401Lkku ðu[ký yðus Yk. 8,24,600 níkku. yLku íku Ãkife VrhÞkËe f÷efktík r{©kyu Yk. 5,50,000 [wfÔÞk níkk. ßÞkhu V÷ux Lkt. 402Lkku ðu[ký yðus Yk. 7,38,600 níkku. íkÚkk V÷ux{kt VrhÞkËe Mkwrsíkfw{khLke Vh{kEþ {wsçkLke ðÄkhkLke MkwrðÄkyku Ãkqhe ÃkkzðkLkku ¾[o Yk. 86,000 ÚkÞku níkku. su Ãkife VrhÞkËe Mkwrsíkfw{khu Yk. 46,403 s [wfÔÞk níkk. yk{, V÷ux Lkt. 402 Ãkuxu Ãký rçkÕzhLkk çkkfe ÷uýkt Ãkzíkk níkk. yLku íkuÚke çktLku V÷uxkuLkku fçkòu su-íku VrhÞkËe økúknfkuLku ykÃkðk{kt ykÔÞku Lk níkku yLku íku nfefík{kt Mkk{kðk¤kLkk Ãkûku Mkuðk{kt fkuE ¾k{e Lk nkuðkLke hsqykík Mkk{kðk¤k îkhk ÚkE níke. rsÕ÷k økúknf yËk÷íku V÷ux Lkt. 401Lkk

VrhÞkËe økúknfLku Yk. 5,50,000 ÔÞks Mkrník íkÚkk þkherhf-{kLkrMkf ºkkMk/fkÞoðkneLkk ¾[o Ãkuxu çkeò Yk. 32,000 Mkrník [qfððkLkku Mkk{kðk¤kLku nwf{ ykÃÞku níkku. yu s heíku V÷ux Lkt. 402Lkk VrhÞkËe økúknfLku Yk. 8,24,000 ÔÞks Mkrník rhVtz fhðkLkwt íku{s ð¤íkh/¾[o Ãkuxu çkeò Yk. 35,000 [qfððkLkku nwf{ fÞkuo níkku. Ãkhtíkw VrhÞkËe økúknfkuLku rhVtz Þk ð¤íkh òuEíkkt Lk níkkt. íkuykuLku íku{ýu çkw®føk fhkðu÷ V÷uxku{kt fçkòu s òuEíkku níkku. suÚke rsÕ÷k økúknf yËk÷íkLkk WÃkhkuõík nwf{ku rðhwØ VrhÞkËe økúknfkuyu {nkhk»xÙ Mxux fr{þLk Mk{ûk yÃke÷ VkE÷ fhe níke. {nkhk»xÙ Mxux fr{þLku çktLku VrhÞkËe økúknfkuLke yÃke÷ku {tsqh fhe níke yLku V÷ux Lkt. 402Lkku þktík yLku «íÞûk fçkòu Mkwrsíkfw{kh r{©kLku ykÃkðkLkku íku{s V÷ux Lkt. 401Lkku þktík yLku «íÞûk fçkòu ðu[ký yðusLke çkkfeLke hf{ ðMkq÷ ÷E f÷efktík r{©kLku ykÃkðkLkku rçkÕzhLku ykËuþ ykÃkíkku nwf{ fÞkuo níkku. Mxux fr{þLkLkk {sfwh nwf{kuÚke Lkkhks rçkÕzhu fr{þLk Mk{ûk çku y÷øk y÷øk rhrðÍLk rÃkrxþLMk VkE÷ fhe níke. LkuþLk÷ fr{þLku rçkÕzhLke çktLku rhrðÍLk rÃkrxþLk ¾kuxe yLku Ãksðýefkhf nkuðkLkwt sýkðe hË fhe níke. VrhÞkËe økúknf ðu[ký yðusLke Lk¬e ÚkÞu÷ hf{ Ãkife çkkfeLke hf{ [qfððk hkS-íkiÞkh nkuÞ íkku ðu[ký ykÃkðk Lk¬e ÚkÞu÷ r{÷fíkLkku fçkòu {u¤ððkLkk n¬Úke íkuLku ðtr[ík hk¾e Lk þfkÞ yu{ Ãký LkuþLk÷ fr{þLku sýkÔÞwt níkwt. ðÄw{kt, Lke[÷e çktLku yËk÷ík yux÷u fu rsÕ÷k økúknf yËk÷ík yLku Mxux fr{þLkLkk ÔÞõík ÚkÞu÷ yr¼«kÞ ÷øk¼øk yuf Mk{kLk nkuðkÚke LkuþLk÷ fr{þLku nMíkûkuÃk fhðkLkwt sYhe ÷køkíkwt LkÚke yu{ Ãký fr{þLku sýkÔÞwt níkwt. Mkk{kðk¤k rçkÕzh îkhk VrhÞkËe økúknf Mkk{u ¾kuxe heíku yuf yËk÷íkÚke çkeS yËk÷ík MkwÄe fkLkqLke òuøkðkEykuLkku økuh÷k¼ ÷E ÷zík [k÷w hk¾ðk çkË÷ rçkÕzhLke yk÷ku[Lkk fhe Ëhuf VrhÞkËeLku Yk. 25,000 ¾[oLkk [qfðe ykÃkðkLkku yLku çkeò Yk. 50,000- fLÍÞw{h ÷eøk÷ yuEz yufkWLx{kt s{k fhkððkLkku Ãký rçkÕzhLku ykËuþ ykÃÞku níkku. desai.shreyash@rediffmail.com

nMík{iÚkwLk fhwt Awt. yu þwt þkherhf f{òuheLke rLkþkLke Au? nMík{iÚkwLk yu Mkkð Mkk{kLÞ «r¢Þk Au. þY þY{kt {Ík ykðíke nkuÞ fu fkuEf òíkLke ®[íkk

ÔÞkrÄ Mkíkkðíke nkuÞ íkku yufÚke ðÄkhu ðkh nMík{iÚkwLkLke RåAk ÚkkÞ. ík{Lku òu çkeS fkuE íkf÷eV Lk nkuÞ íkku, ík{khe ÞkËþÂõík Lkçk¤e Ãkzþu íkuðku ÏÞk÷ Akuze Ëku. ík{u Lkku{o÷ Aku. nwt 22 ð»koLkku LkðÞwðkLk Awt. yks MkwÄe fkuE Þwðíke MkkÚku {u MkuõMk {kÛÞwt LkÚke. {Lku ßÞkhu ßÞkhu EåAk ÚkkÞ íÞkhu íÞkhu nwt nMík{iÚkwLk fhwt Awt. {khwt ðeÞo sÕkËeÚke Lkef¤u Au. {Lku ðeÞo s÷Ëe Lk Lkef¤u {kxu WÃkkÞ çkíkkðþku? ík{u fkuE çknkh yòýe ÔÞÂõík MkkÚku MkuõMk {kÛÞwt LkÚke íku Mkkhe ðkík Au. þY þY{kt nMík{iÚkwLk fhíkk ½ýkt ÞwðkLkkuLkwt ðeÞo s÷Ëe Lkef¤e òÞ Au, íku Mðk¼krðf ðkík Au. Äehu Äehu ðeÞoLku ÷ktçkku Mk{Þ MkwÄe xfkðe þfþku. òu «kuç÷u{ [k÷w hnu íkku ík{khk Vur{÷e zkuõxhLku {¤eLku íku{Lke Mk÷kn {wsçk Ëðk ÷uþku, suÚke þe½úÃkíkLkLkku «kuç÷u{ Ëqh ÚkE sþu. õ÷kÞxkuheMkLkku økwshkíke yÚko þwt Au? õ÷kÞxkuheMkLkku økwshkíke{kt {ËLkktfwh fnu Au su yuf LkkLkk Ëkýk suðzku nkuÞ Au. (÷u¾f {uhus fkWLMku÷h yLku MkuõMkku÷kursMx Au) rajsmita@gmail.com


8-9

çkwÄðkh, 7 rzMkuBçkh, h011 www.sandesh.com

100 ð»ko Ãknu÷kt ¼khík{kt Ãknu÷wt Ã÷uLk Qzu÷wt!

yksu ¼÷u ËuþLke rð{kLke ftÃkLkeyku xfe hnuðk {kxu Mkt½»ko fhíke nkuÞ Ãký ¼khík{kt rð{kLke Wãkuøk (yurðyuþLk RLzÙTMxÙe)Lkku ykht¼ ÚkÞku yuLku yuf MkËe Ãkqhe ÚkE Au. 1911{kt Ãknu÷k rð{kLku y÷knkçkkËÚke LkiLke ðå[u {kºk 13 rf÷ku{exhLkwt ytíkh fkÃku÷wt. yksu ¼khík ÃkkMku rðïLke Lkð{e {kuxe rð{kLke Vkiis Au yLku ð»kuo Mkhuhkþ 5 fhkuz «ðkMkeykuLke nuhkVuhe ÚkkÞ Au

VkMx yuLz ^ÞqhÞMko

MkkiÚke ðÄw ÍzÃku QzðkLkku hufkuzo LkkMkkLkk rð{kLk ‘yuõMk-43’Lkk Lkk{u LkkUÄkÞku Au. 2004Lke 16{e LkðuBçkhu yu Ã÷uLku 11,265 rf÷ku{exhLke ÍzÃk nktMk÷ fhu÷e. òufu yu Ã÷uLk {kLkðhrník Au yLku íkuLkku ðÃkhkþ {wMkkVhkuLke nuhkVuhe {kxu LkÚke ÚkðkLkku. MkkiÚke ÍzÃke ÃkuMkuLsh Ã÷uLkLkku rð¢{ hrþÞkyu çkLkkðu÷k ‘íkwÃk÷kuð-144’Lkk Lkk{u Au. yu rð{kLku f÷kfLkk 2,494 rf÷ku{exhLke ÍzÃk nktMk÷ fhe níke. Mkwhûkk yLku xufrLkf÷ Mk{MÞkykuLku fkhýu yu rð{kLkku xqtf Mk{Þ{kt s çktÄ fhe ËuðkÞkt. yu ÃkAe rçkúxLk yLku £ktMku {¤eLku ‘fkuLfkuzo’ Lkk{u MkwÃkhMkkuLkef ^÷kEx [k÷w fhu÷e. su Ãký yfM{kíkkuLku fkhýu çktÄ fhe Ëuðe Ãkze.

k T M x õ u ^÷k#øk V yku÷rð÷ yLku rðÕçkh hkExu 1903Lke 17{e rzMkuBçkhu ‘^÷kÞh ðLk’ Lkk{Lkwt Ãknu÷wt rð{kLk Wzkzâwt yu {kºk 120 Vex Qzu÷wt. yíÞkhLkk ÃkuMkuLsh rð{kLkkuLke ÷tçkkE fu Ãknku¤kE Ãký íkuLkkÚke ¾kMMke ðÄkhu nkuÞ Au.

÷ksoh ÄuLk ÷kEV

MkkiÚke Ãknu÷wt yuhÃkkuxo 1908{kt £ktMku ÃkurhMk ÃkkMku çkLkkðu÷wt. y{urhfkLkk {kfo {k÷fkuVu 30 rËðMk{kt Mkíkík 135 ð¾ík ^÷kEx Ãkfze yuh «ðkMk fhðkLkku rð¢{ LkkUÄkÔÞku Au. 2009Lke 30{e sqLku {kfo yLku íkuLke ðkEV LÞqÞkufoLkk ÷k økkŠzÞk yuhÃkkuxo Ãkh QíkÞkO íÞkhu íku{Lkk Lkk{u MkkiÚke ðÄw ÔÞMík nðkR {wMkkVheLkku rð¢{ LkkUÄkE [qõÞku níkku. sux fu yuhçkMkLkk ÃkuMkuLsh Ã÷uLkLke r÷xh ËeX yuðhus yzÄku-Ãkkuýku rf÷ku{exh suðe nkuÞ Au. ËwçkELke yur{huxTMk yuh÷kELMk 35 nòh Vex Ÿ[u hMkkuE fhu Au. yu søkíkLkwt MkkiÚke Ÿ[wt hMkkuzwt Au! økÕV ðkuh ð¾íku yuh EÂLzÞkyu røkLkuMk ðÕzo hufkuzo LkkUÄkÔÞku. yku{kLkÚke {wtçkE ðå[u 59 rËðMk{kt 488 ^÷kEx ÞkuS yuh RÂLzÞkyu 1,11,000 ÷kufkuLku Mk÷k{ík heíku ¼khík{kt ÃknkU[kzâk. 1988Lke 19{e rzMkuBçkhu yuh RÂLzÞkLkwt yuf rð{kLk {wtçkEÚke ÷tzLk sðk hðkLkk ÚkÞwt. Ãký 14,196 rf÷ku{exhLke {wMkkVhe yu Ã÷uLku yuf Ãký ÃkuMkuLsh ðøkh fhðe Ãkzu÷e. fu{ fu Ã÷uLk {kuzwt ÚkÞwt yu{kt Úkkuzk ½ýk «ðkMkeykuyu ÃkkuíkkLke rxrfx fuLMk÷ fhkðe ËeÄu÷e. 1994{kt {wtçkEÚke fkuEBçkíkwh sðk WÃkzu÷wt Ã÷uLk fkuEBçkíkwhLku çkË÷u ykX rf÷ku{exh Ëqh Mkw÷wh ¾kíku Wíkhu÷wt fu{ fu ÃkkE÷xku yu Yx Ãkh õÞkhuÞ økÞk Lk níkk yLku fBÞqrLkfuþLkLkk MkkÄLkku yks suðk ykÄwrLkf Lk níkk.

1940 {iMkwh Mkhfkh MkkÚku {¤eLku niËhkçkkË ¾kíku rnLËwMíkkLk yuhkuLkkurxõMk r÷r{xuz (yu[yuyu÷)Lke MÚkkÃkLkk fhe.

1990-91

1941 ¼khíkLkwt Ãknu÷wt Ã÷uLk nu÷kìo íkiÞkh ÚkÞwt yLku sw÷kE{kt xuMx ^÷kEx ÞkuòE.

1995 ¼khík{kt yuh÷kELMk ftÃkLkeykuLke MktÏÞk 42 MkwÄe ÃknkU[e.

ÞwhkurÃkÞLk ËuþkuLke ftÃkLke yuhçkMku çkLkkðu÷wt yu-380 Lkk{Lkwt rð{kLk søkíkLkwt MkkiÚke {kuxwt ÃkuMkuLsh rð{kLk Au. yu rð{kLk{kt òu ºkýuÞ õ÷kMkLke çkuXfku økkuXðkÞu÷e nkuÞ íkku íku{kt 525 {wMkkVhku Mk{kE þfu Au. Ãký òu yk¾k rð{kLkLke çkuXfku yuf s õ÷kMkLke økkuXððk{kt ykðu íkku íku{kt 853 {wMkkVhku Mk{kE þfu Au. yuf ð¾ík 3,20,000 r÷xh çk¤íký ¼Þko ÃkAe yu rð{kLk 15,500 rf÷ku{exh MkwÄe Qze þfu Au. 560 xLk ðsLkLkwt yu rð{kLk ykfkþ{kt Wzíkwt MkkiÚke {kuxwt {kLkðrLk{orík MkkÄLk Au.

1948 yuh EÂLzÞkyu {wtçkEÚke ÷tzLk ðå[u ¼khíkLke Ãknu÷e RLxhLkuþLk÷ ^÷kEx þY fhe. yu ^÷kEx RrsÃíkLkk ÃkkxLkøkh fihku yLku ÂMðxTÍh÷uLzLkk SrLkðk{kt çkúuf ÷uíke níke.

1998 fÕÃkLkk [kð÷k yðfkþ{kt sLkkhe Ãknu÷e ¼khíkeÞ {rn÷k çkLke.

96 MkufLz{kt «ðkMk!

1999 ftÄnkh ¾kíku EÂLzÞLk yuh÷kELMkLkk ykEMke 814 Ã÷uLkLkwt ykíktfðkËeykuyu yÃknhý fÞwO.

÷ktçke ^÷kExTMk íkku Mk{ßÞk Ãký fux÷ef yíÞtík xqtfe ^÷kEx Ãký rLkÞr{ík WzkLk ¼hu Au. Mfkux÷uLzLkk ykìfoLke xkÃkw Mk{wn ¾kíku ykðu÷k Ã÷uLkLkku Yx ynª swyku ðuMxÙeÚke ÃkkÃkk ðuMxÙe ðuMxÙe Lkk{Lkk çku xkÃkw ðå[u yuf ^÷kEx [k÷u Au. yu ^÷kExu {kºk 2.6 ÃkkÃkk ðuMxÙe rf÷ku{exhLkwt ytíkh fkÃkðkLkwt nkuÞ Au. yux÷u 2 r{rLkx{kt s yu ^÷kEx Mkk{u Auzu ÃkuMkuLshkuLku Wíkkhe Ëu Au. y÷çk¥k, 2 r{rLkxLkku Mk{Þ Lk¬e fhkÞu÷ku Au, Ãký {kuxu ¼køku íkku 96 MkufLz{kt «ðkMk Ãkqhku ÚkE òÞ Au. yu{ktÞ ð¤e õÞkhuf ÃkðLk yLkwfq¤ nkuÞ íkku 47 MkufLz{kt {wMkkVhe Ãkqhe ÚkÞkLkk Ëk¾÷k LkkUÄkÞk Au! yk ^÷kEx yXðkrzÞk{kt Ãkkt[ rËðMk [k÷u Au. ykìfoLke xkÃkw íÞkt çku ¼køk{kt ðnU[kÞu÷ku Au yLku ðå[u ËrhÞku Au yux÷u yk nðkR {wMkkVhe VhrsÞkík Au. íÞkt ÃkuMkuLshkuLke ÂMÚkrík yuðe nkuÞ fu Ã÷uLk{kt çkuXk Ãknu÷kt s íku{Lku Mkk{u QíkhðkLkwt nkuÞ yu yuhÃkkuxo Ëu¾kíkwt nkuÞ Au!

økwshkíke Ãký níkkt.

xkE{÷kELk

Mkki

Úke Ãknu÷e Mkh«kEÍLke ðkík yu fu ¼khíkLk{kt yurðyuþLkLkku ykht¼ ÃkuMkuLsh Ã÷uLkÚke Lknª xÃkk÷ ÷E síkkt Ã÷uLkÚke ÚkÞu÷ku! 100 ð»ko Ãknu÷kt £U[ ÃkkE÷x nuLkúe ÃkuõÞwyu W¥kh «ËuþLkk y÷knkçkkËÚke Þ{wLkk LkËeLkk Mkk{u fktXu 13 rf÷ku{exh Ëqh ykðu÷k LkiLke MkwÄe Ãknu÷wt Ã÷uLk Wzkzu÷wt. òufu ¼khík{kt yu Ãknu÷e ^÷kEx Lk níke. yu Ãknu÷kt 1910{kt çkUøk÷kuh{kt hnuíkk £U[ ðuÃkkhe røkykfkuÕ{ku Ë’yuLsur÷Mku Ã÷uLk Wzkðu÷wt. Ãký yu ½xLkkLku ¾kMk «rMkrØ {¤e Lknª. ð¤e yu ¾kLkøke ^÷kEx níke. rð{kLkrðãkLkk RríknkMk{kt íkku ¼khíkLkku nðkE Þwøk 1911Úke s ykht¼kÞu÷ku økýkÞ Au. 1911{kt W¥kh «Ëuþ{kt yuf ykiãkurøkf {u¤ku ÞkuòðkLkku níkku. yu ð¾íku íkfLkku ÷k¼ ÷uðk ÃkhËuþe ftÃkLke ðkìÕxh {kuxhu nuLkúe ÃkuõÞw, ðkìÕxh rðLznk{ yLku rfÚk zurðMk Lkk{Lkk ÃkkE÷xkuLku Ã÷uLk MkkÚku ¼khík {kufÕÞk. yu ð¾íku ¼khíkLkk hkò{nkhkòykuLku Ã÷uLk{kt hMk Ãkzu÷ku. fu{ fu yu {wMkkVhe fhðkLkwt ÷uxuMx MkkÄLk níkwt. Ãký ¼khík{kt Ã÷uLk WÃk÷çÄ Lk níkk. ðkìÕxh {kuxhu rð[kÞwO fu òu ¼khík{kt s yufkËwt rð{kLk Qzu íkku Ã÷uLk hrMkÞkyku økúknfku{kt VuhðkE þfu yu{ Au. {kxu s ftÃkLkeyu ¼khík{kt ^÷kEx ÞkusðkLkwt Lk¬e fÞwO. su nðkE snks ¼khík{kt QzðkLkwt níkwt yuLkku Mkk{kLk Ãknu÷kt ÃkuMkuLsh Mxe{h îkhk {wtçkE çktËhu yLku íÞktÚke ð¤e hu÷ðu îkhk y÷knkçkkË ÃknkU[u÷ku! 1903{kt nsw íkku hkEx çkúÄMkuo Ãknu÷wt Ã÷uLk çkLkkÔÞwt yLku íkuLkkt ykXuf ð»ko{kt ¼khík{kt nðkE snks Þwøk ykht¼ Úkðk sE hÌkku níkku. yksu «økríkþe÷ økýkíkk Ëuþku íÞkhu nsw nðkE snksÚke ¾kMMkk Ëqh níkk. íÞkt s ¼khíku yurðyuþLk ÞwøkLke WzkLk ykht¼e ËeÄu÷e. y÷knkçkkË{kt yuf r{þLkheLke [urhxe {kxu Ãknu÷kt rð{kLk{kt {wMkkVhkuLku

çkË÷u xÃkk÷ku ÷E sðkLkwt Lk¬e fÞwO. yu Mk{k[kh y¾çkkh{kt AÃkkÞk yux÷u ÷øk¼øk Ayuf nòh ÃkhçkerzÞkt-xÃkk÷-fðh ¼uøkkt ÚkÞk. çkÄkLku ÃkkuíkkLke xÃkk÷ku y÷knkçkkËÚke LkiLke ÃknkU[kzðe níke. Lk¬e ÚkÞu÷e íkkhe¾ 18{e Vuçkúwykhe ÃkuõÞwLkwt Ã÷uLk Qzâwt yLku 27{e r{rLkxu LkiLke ÃknkU[e økÞwt. LkiLkeLkwt [[o fk{[÷kW ÃkkuMx ykurVMk níke íÞkt xÃkk÷ku ÃknkU[kze ËeÄe. íÞktÚke ð¤e Úkkuze ðkh{kt Ã÷uLk y÷knkçkkË

Mk{Þktíkh ÷r÷ík ¾t¼kÞíkk

Ãký Ãkhík ykÔÞwt. yk¾e ½xLkk Úkkuze r{rLkxku{kt s Ãkíke økE Ãký yux÷e ðkh{kt ¼khík{kt nðkE ÞwøkLkwt rþ÷khkuÃký ÚkE [qõÞwt níkwt! Ãknu÷kt yuh {u÷Lke MkV¤íkk ÃkAe çkeò ð»kuo 1912{kt Ãknu÷e zku{uÂMxf ^÷kEx fhkt[e yLku rËÕne ðå[u ykht¼kE. rçkúxLkÂMÚkík RÂBÃkrhÞ÷ yuhðuÍu yk ^÷kEx [k÷w fhu÷e. 1915{kt íkkíkk MkLMku yurðyuþLk ELzMxÙe{kt yuLxÙe {khe. xkxk MkLMku fhkt[e yLku {ÿkMk (yksLkwt [uLLkE) ðå[u ^÷kEx þY fhe. xkxkyu xkxk yuh÷kELMk Lkk{u Mkuðk [k÷w fhe yLku 1938{kt íkuLkwt Lkk{ íkkíkk yuh MkŠðMk yLku VheÚke íkkíkk yuh÷kELMk fhe LkkÏÞwt.

1932Lke 15{e ykìõxkuçkhu íkku ð¤e íkkíkkLkk MkðuoMkðko yLku ¼khíkLkk Ãknu÷k ÷kEMkLMz ÃkkE÷x su.ykh.ze. (snktøkeh híkLkS ËkËk¼kuE) íkkíkk ¾wË ®Mkøk÷ yuÂLsLk MkkÚkuLkk rð{kLku fhkt[eÚke {wtçkE sðk Qzâk níkk. rMktøk÷ yuÂLsLkLkk Ã÷uLkLkku WÕ÷u¾ þk {kxu yu shk Mk{S ÷Eyu. yksLkkt rð{kLkku çku fu [kh yuÂLsLkku Ähkðíkkt nkuÞ Au. ykfkþ {æÞu Äkhku fu yufkË yuÂLsLk{kt ¾kuxfku MkòoÞ íkku çkeswt yuÂLsLk fk{ ÷køku. Ãký rð{kLk{kt yuf s yuÂLsLk nkuÞ yLku íku{kt ¾hkçke MkòoÞ íkku [k÷f {kxu {kuík rMkðkÞ Ãkrhýk{ hnuíkwt LkÚke. {kxu ®Mkøk÷ yuÂLsLk rð{kLk{kt Qzðwt yu MkknMkLkwt fk{ Au. suykhzeyu yu MkknMk fhu÷wt yLku íku{ýu ð¤e ðå[u Ãkkuhku ¾kðk y{ËkðkË ÃkMktË fhu÷wt. ðkÞk y{ËkðkË ÚkE yu {wtçkELke swnw [kuÃkkxe Ãkh QíkÞko níkk. òufu íkkíkk yuh÷kRLMk ÷ktçke [k÷e þfe Lknª. çkeò rðïÞwØ ÃkAe 1946{kt xkxk yuh÷kELMk ÃkÂç÷f r÷r{xuz ftÃkLke çkLke økE su yksu yuh RÂLzÞkLkk Lkk{u yku¤¾kÞ Au. yuh RÂLzÞkyu 1948Lke 8{e sqLku {wtçkEÚke ÷tzLk ðå[u Ã÷uLk Wzkðe ÃkkuíkkLke MkŠðMk [k÷w fhe. Mkku ð»koLkku RríknkMk Mðk¼krðf heíku s ÷ktçkku Au. íkuLkk {n¥ðÃkqýo Ãkzkðku ynª xkE{÷kELk MðYÃku ykÃÞk Au. yksu ¼khíkLkwt yurðyuþLk Mkuõxh rðï{kt Lkð{ku ¢{ Ähkðu Au. Ëuþ{kt 82 yuhÃkkuxo [k÷w nk÷ík{kt Au suLkk Ãkh 735 yuh¢k^x ykðLkòðLk fhíkkt hnu Au. ð»kuo Mkhuhkþ 5 fhkuz {wMkkVhkuLke nuhkVuhe ÚkkÞ Au yLku [k÷w ð»kuo íku{kt 15 xfk suðku ðÄkhku ÚkðkLke Mkt¼kðLkk Ãký rLk»ýkíkku hk¾u Au. yksu íkku Ëuþ{kt MkMíke yuh÷kELMkLke ¼h{kh Au yLku ð¤e LkkLk-{kuxk ½ýk þnuhku yuh÷kELMkLkk zuÂMxLkuþLkku çkLke [wõÞk Au. lalitgajjer@gmail.com

1920 rçkúxLkLke hkuÞ÷ yuhVkuMkuo fhkt[e-{wtçkE ðå[u rLkÞr{ík ^÷kEx ykht¼e. 1924 ¼khík{kt rMkrð÷ yuhÃkkuxoLkwt çkktÄfk{ ykht¼kÞwt. Ãknu÷k íkçk¬k{kt fku÷fk¥kkLkk z{z{, y÷knkçkkËLkk çkk{hku÷e yLku {wtçkELkk røk÷çkúxo rn÷ ¾kíku yuhÃkkuxo çkLkðkLkk þY ÚkÞk. 1927 yur«÷{kt rMkrð÷ yurðyuþLk {tºkk÷ÞLke MÚkkÃkLkk ÚkE su{ýu yk¾k Ëuþ{kt WzkWz fhíkkt rð{kLkku Ãkh Lksh hk¾ðkLke níke. 1927 yuhku õ÷çk ykuV RÂLzÞkLke MÚkkÃkLkk ÚkE 1929 Vuçkúwykhe{kt su.ykh.ze.íkkíkkLku ¼khíkLkk Ãknu÷k ÃkkE÷x íkhefuLkwt ÷kRMkLMk {éÞwt. 1929 ykøkk¾kLku {wtçkE yLku ÷tzLk ðå[u yuh huMkLke ònuhkík fhe. yu huMk{kt su.ykh.ze. íkkíkk, {Lk{kunLk ®Mkn yLku ykMÃke {[oLxu ¼køk ÷eÄu÷ku. huMk{kt {Lk{kunLk ®Mkn rðsuíkk çkLÞk níkk. 1932 QŠ{÷k Ãkhe¾Lku ÃkkR÷®xøkLkwt ÷kRMkLMk {éÞwt. ¼khík{kt ÷kEMkLMk {u¤ðLkkhkt íku Ãknu÷k {rn÷k níkkt. yLku nk, yu ð¤e

1933-34

{ÿkMk yuh xuõMke MkŠðMk, RÂLzÞLk LkuþLk÷ yuhðuÍ, EÂLzÞLk xÙkLMk fkuÂLxLkuLx÷ yuhðuÍ ðøkuhu ¾kLkøke ftÃkLkeyku MÚkÃkkE.

1953 ¼khíkLke Mkhfkhe nur÷fkuÃxh Mkuðk ykht¼kE. 1960 çkku#øk 707-437 rð{kLkkuLkku fkV÷ku Mkk{u÷ fhe ¼khík sux Þwøk{kt «ðu~Þwt. 1984 MfðkìzÙLk ÷ezh hkfuþ þ{ko ¼khík íkhVÚke yðfkþ{kt sLkkh Ãknu÷k ÃkkR÷x çkLÞk. íkuyku hrþÞLk ÞkLk MkkuÞwÍ-7 MkkÚku 8 rËðMk {kxu yðfkþ{kt økÞk níkk. 1985 ÃkkR÷xkuLku xÙuELk fhðk {kxu hkÞçkhu÷e yLku VwhMkíkøkts ¾kíku RÂLËhk økktÄe hk»xÙeÞ WzkLk yufuzu{e MÚkÃkkE.

1985 fuLkuzkLkk {kuLxÙeÞ÷Úke rËÕne ykðíke ^÷kEx yuykE-182Lku ykíktfðkËeykuyu ¼hykfkþu Vqtfe {khe. 1986 LkuþLk÷ yuhÃkkuxo ykuÚkkurhxeLke MÚkkÃkLkk ÚkE. Lkðe ykŠÚkf LkeríkLkk Ãkøk÷u 37 ð»ko ÃkAe ¼khík{kt VheÚke ¾kLkøke yuh÷kELMk ftÃkLkeyku þY ÚkE.

2004 Mkhfkhu niËhkçkkË yLku çkUøk÷kuh ¾kíku ¾kLkøke yuhÃkkuxo MÚkkÃkðkLke {tsqhe ykÃke. 2005 RÂLzÞLk yuh÷kELMkLkwt Lkk{ çkË÷eLku {kºk EÂLzÞLk ÚkÞwt. 2009 Mkhfkhe ftÃkLke yuh EÂLzÞkLku ykŠÚkf {w~fu÷e Lkze. 2011 ¼khík{kt yurðyuþLk ÞwøkLke þíkkçËe ÚkE. 2012 ¼khík{kt Ãknu÷e ð¾ík ðÕzo yuh huMk Þkuòþu.

[÷íke òÞu... [÷íke òÞu.. rðïLke MkkiÚke ÷ktçke ^÷kEx ®MkøkkÃkkuh yuh÷kELMkLke LkuðkfoÚke ®MkøkkÃkkuh ðå[u [k÷u Au. 16,600 rf÷ku{exhLkwt ytíkh ®MkøkkÃkkuh yuh÷kELMkLke ^÷kEx 18 f÷kf, 40 r{rLkx{kt fkÃku Au. yux÷u f÷kfËeX Mkhuhkþ MÃkez 890 rf÷ku{exh ÚkE. ¼khíkLke MkkiÚke ÷ktçke ^÷kEx {wtçkEÚke y{urhfkLkk yux÷kLxk ðå[u Qzu Au. 13,739 rf÷ku{exhLkku Yx yu Ã÷uLk 17 f÷kf{kt Ãkqhku fhu Au. yk íkku rLkÞr{ík ^÷kExTMkLke ðkík Au. Ãký MkkiÚke ÷ktçkk LkkuLk MxkuÃk WœÞLkLkku hufkuzo ‘çkku#øk 777-200-ykh’ Ã÷uLkLkk Lkk{u Au. 2005Lke ËMk{e rzMkuBçkhu yu Ã÷uLku nkUøkfkUøkÚke Ãkqðo rËþk{kt (yux÷u fu Ãk]ÚðeLkk økku¤kLku Vhíku) ÚkE ÷tzLk MkwÄeLkku 21602 rf÷ku{exhLkku «ðkMk 22 f÷kf 40 r{rLkx{kt Ãkqhku fhu÷ku. yu Ã÷uLk{kt 301 Mkex níke Ãký «ðkMkeyku 31 s níkk, fu{ fu yu rLkÞr{ík ^÷kEx Lk níke.òu fu ykfkþ{kt Mkíkík hnuðkLkku rð¢{ ð¤e çkeò fkuELkk Lkk{u Au. 1939{kt çkŠ÷LkÚke LÞqÞkufoLke LkkuLk-MxkuÃk ^÷kEx ð¾íku ÷wVÚkkLMkk (s{oLk yuh÷kELMk)Lkwt rð{kLk ykfkþ{kt Mkíkík 24 f÷kf 56 r{rLkx Qzíkwt hÌkwt níkwt. yu ð¾íku yksLkkt sux÷kt ÍzÃke snkòu Lk níkkt.


10

çkwÄðkh, 7 rzMkuBçkh, h011 www.sandesh.com

øk

Þk MkÃíkknu s rh÷eÍ ÚkÞu÷e rVÕ{ ‘zŠx rÃkõ[h’{kt zkÞ÷kuøk Au fu ‘ n{khe rVÕ{u rMkVo ríkLk ðsn Mku [÷íke ni, yuLxhxuRLk{uLx... yuLxhxuRLk{uLx... ykih yuLxhxuRLk{uLx....’ yk zkÞ÷kuøk {kºk ykÃkýe rVÕ{ku {kxu s Lknª Ãký Äehu Äehu ykÃkýu íÞkt MÃkkuxoTMkLku ¾qçk s ÷køkw Ãkzðk ÷køÞku Au. su MÃkkuxoTMkÃkMkoLMk Au yu{Lkk {kxu MÃkkuxoTMk yu SðLk-{hýLkk støk Mk{kLk nkuÞ Au. y÷çk¥k, MÃkkuxoTMk òuLkkhkLku íku h{ík{kt sfze hk¾ðk fu íkuLkk «íÞu ykf»koðk ‘yuLxhxuRLk{uLxLkku ð½kh’ Lkk¾ðku sYhe ÚkR òÞ Au íku{ {kLkLkkhku ðøko rËðMku Lku rËðMku ðÄe hÌkku Au. ykÃkýu íÞkt r¢fux çkkË nðu nkufeLku Ãký ‘yuLxhxuRLk{uLx’Lkku yk htøk ÷køÞku Au. ÷r÷ík {kuËeLkk íkw¬k ‘RÂLzÞLk «er{Þh ÷eøk’Lku {kºk [kh ð»ko{kt {¤u÷e sçkhËMík MkV¤íkk çkkË nðu nkufe{kt Ãký ykðk s «fkhLke xwLko{uLx þY Úkðk ÷køke Au. yk xwLko{uLx yux÷u ðÕzo rMkheÍ nkufe. yk xwLko{uLxLku ykRÃkeyu÷Lke 10 xfk ÷kufr«Þíkk {¤þu fu fu{ íku fnuðwt {w~fu÷ Au, Ãkhtíkw rððkËLke heíku íkku yk xwLko{uLxu r¢fux{kt fuhe ÃkufhLke ðÕzo rMkheÍ r¢fux xwLko{uLxLke çkhkçkhe fhe s ÷eÄe Au. nðu nkufe{kt þY ÚkÞu÷e ðÕzo rMkheÍ xwLko{uLxÚke yk h{íkLku fux÷ku VkÞËku Úkþu yu íkku Mk{ÞLkk øk¼o{kt s Au. òufu, nk÷ Ëhuf nkufe«u{e {kxu [[koLkku rð»kÞ nkuÞ íkku ykðíkk {rnLkkLkk ykur÷ÂBÃkf õðkur÷rVfuþLk hkWLz Lknª Ãký yk ðÕzo rMkheÍ xwLko{uLx Au.

çkux÷ økúkWLz ®[íkLk çkw[ ðÕzo rMkheÍ nkufeLkk økúkWLz WÃkh {krníkeLkk yuf ÃkAe yuf økku÷ fhíkkt Ãknu÷kt ykÃkýu ¼khíkeÞ nkufeLkk AuÕ÷kt Ãkkt[ ð»koLkk çkuføkúkWLz WÃkh Lksh fhe ÷Ryu. 2008 MkwÄe ¼khík{kt nkufeLkwt Mkt[k÷Lk RÂLzÞLk nkufe VuzhuþLk (ykRyu[yuV) îkhk fhðk{kt ykðíkwt. xe{ÃkMktËøkeÚke {ktze zku{uÂMxf xwLko{uLxLkku ËkuheMkt[kh ykRyu[yuVLkk nkÚk{kt. 1993{kt fuÃkeyuMk røk÷u ykRyu[yuVLke Äwhk ÃkkuíkkLkk nkÚk{kt ÷eÄe. suðe heíku Ëhuf{kt [k÷u Au íku{ røk÷Lkk þkMkLkLke þYykík{kt ¾kMk fkuR Mk{MÞk Lkze Lknª. 1998{kt ÄLkhks rÃkÕ÷uLke ykøkuðkLke nuX¤Lke ¼khíkeÞ xe{ yurþÞkz{kt økkuÕz SíkeLku ykðe. yk rMkrØ çkË÷ MkL{kLk Mk{kht¼ ÞkusðkLku MÚkkLku røk÷ yuLz ftÃkLkeyu ÄLkhks rÃkÕ÷kR yLku yLÞ 6 rMkrLkÞMkoLke nfk÷Ãkèe fhe. ynªÚke røk÷ yuLz ftÃkLkeLkkt yuf ÃkAe yuf fhíkqík çknkh ykððkLkkt þY ÚkÞkt. òufu, røk÷ Mkk{u ykRyu[yuVLke [qtxýe{kt çkkÚk ¼ezðk fkuR {sçkqík W{uËðkh Lknª nkuðkÚke íku{Lku QLke ykt[ Ãký ykðe Lknª. 2007{kt ¼khíkeÞ nkufe xe{ çke®søk ykur÷ÂBÃkõMk {kxu õðkur÷VkR Ãký fhe þfe Lknª. nkufe xe{Lkku yk heíku Lkkf fÃkkððk {kxu íkÃkkMkLkku hu÷ku røk÷ MkwÄe ÃknkUåÞku. røk÷Lkk fwþkMkLk{kt su fki¼ktzku níkkt íku çknkh ykÔÞkt. yur«÷ 2008{kt RÂLzÞLk ykur÷ÂBÃkf yuMkkurMkyuþLku røk÷ yLku ykRyu[yuVLkk Ëhuf nkuÆuËkhkuLku çkh¾kMík fhe ËeÄk. RÂLzÞLk ykur÷ÂBÃkf yuMkkurMkyuþLku

nkufe{kt ðÕzo rMkheÍ

IPLLke

‘rMkõð÷’ ‘RÂLzÞLk «er{Þh ÷eøk’Lku {kºk [kh ð»ko{kt {¤u÷e sçkhËMík MkV¤íkk çkkË nðu nkufe{kt Ãký ykðk s «fkhLke xwLko{uLx þY Úkðk ÷køke Au. yk xwLko{uLx yux÷u ðÕzo rMkheÍ nkufe. 17 rzMkuBçkhÚke 22 òLÞwykhe Ëhr{ÞkLk ÞkuòLkkhe yk xwLko{uLx{kt fw÷ ykX £uL[kRÍeLke xe{ ðå[u støk ò{þu

RLxhLkuþLk÷ nkufe VuzhuþLk suðe heíku r¢fux{kt ykRMkeMke MkðuoMkðko Au íkuðe s heíku nkufe{kt MÚkkLk RLxhLkuþLk÷ rVÕz nkufe VuzhuþLk (yuVykRyu[)Lkwt Au. 1924{kt MÚkkÃkLkk ÚkÞk çkkË fw÷ 127 Ëuþ nk÷ yuVykRyu[Lkk MkÇÞ Au. yk 127 MkÇÞ ÃkifeLkku yuf Ëuþ yux÷u ¼khík. ykRyu[yuVLke Mk½¤e sðkçkËkhe yuf yuzT nkuf fr{xeLku MkkUÃke ËeÄe. ynªÚke RÂLzÞLk ykur÷ÂBÃkf yuMkkurMkyuþLkLku yu{ fu yuzT nkuf fr{xe çkLkkðe yux÷u ykÃkýu Aqxk, Ãkhtíkw ykEyu[yuVu íkku MÃkü fhe ËeÄwt fu íku y{u fkuR yuzT nkuf fr{xe MkkÚku ÷ktçkkøkk¤kLkk ykÞkusLkLke [[ko fhe þfeyu Lknª. yuMkkurMkyuþLkLke LkðuMkhÚke ðhýe Lknª fhðk{kt ykðu íkku y{u 2010{kt rËÕne ÃkkMkuÚke nkufe ðÕzofÃkLke Þs{kLke ykt[fe ÷Rþwt.yk Ä{feLku Ãkøk÷u 2009{kt nkufe RÂLzÞkLke MÚkkÃkLkk fhðk{kt ykðe. nðu nkufe RÂLzÞkLke þYykík fhðk{kt ykðe nkuðk Aíkkt RÂLzÞLk nkufe VuzhuþLku ÃkkuíkkLkwt yÂMíkíð ÞÚkkðíkT hkÏÞwt. suLkk fkhýu Ëuþ{kt nkufeLkwt MkðuoMkðko fkuý yu rð»ku økqt[ðý ðÄðk ÷køke. yuVykRyu[u íkku Ãknu÷kt s ÃkkuíkkLkwt ð÷ý MÃkü fhe ËeÄwt fu íku {kºk nkufe RÂLzÞkLku s {kLÞíkk ykÃkþu. çkeS íkhV RÂLzÞLk nkufe VuzhuþLku yuðku Ëkðku fÞkuo fu yu s ¼khík{kt nkufeLke {q¤ MktMÚkk Au yLku íku ÃkkuíkkLku íÞkt íkk¤kt íkku Lknª s ÷økkðu. fkÞËkfeÞ heíku RÂLzÞLk nkufe VuzhuþLk ¾kuxwt Ãký Lknkuíkwt. furLÿÞ h{ík{tºkk÷Þu nkufe RÂLzÞk yLku RÂLzÞLk nkufe VuzhuþLkLku {so fhðk Ãký «ÞkMk fÞko, su{kt MkV¤íkk {¤e Lknª.

¼khík ÃkkrfMíkkLk ðå[u fwMíke nðu yuVykRyu[Úke {kLÞíkk rðLkkLke RÂLzÞLk nkufe VuzhuþLku çkúkuzfkMxh rLkBçkMk MÃkkuxoTMk MkkÚku {¤e ðÕzo rMkheÍ nkufeLke þYykík fhe. yk xwLko{uLx{kt [uÒkkR r[¥kkMk, rËÕne rðÍkzoTMk, fýkoxf ÷kÞLMk, {wtçkR ðkurhÞMko, Ãkqýu MxÙkRfMko, ¼kuÃkk÷, [tËeøkZ, Ãktòçk yu{ ykX £uL[kRÍeLke xe{ ðå[u støk ò{þu. yk {u[ rËÕne, {wtçkR, Ãkqýu, s÷tÄh, [tËeøkZ, niËhkçkkË, çkUøk÷kuh, [uÒkkR yu{ 8 MÚk¤u h{kþu. yk xwLko{uLx{kt ¼køk ÷R hnu÷e xe{Lku ÃkkuíkkLkk MkkíkuÞ nheV Mkk{u yuf ðkh ÃkkuíkkLkk ½hyktøkýu yLku yuf ðkh íku{Lku íÞkt h{ðkLke Úkþu. fw÷ 61 {u[ yk xwLko{uLx{kt h{kþu. xwLko{uLx{kt h{ðk støke hf{ Ã÷uÞMkoLku {¤e hne Au yLku [uÂBÃkÞLk xe{Lku 4 fhkuzLkwt RLkk{ ykÃkðk{kt ykðþu. yk WÃkhktík hLkMko yÃkLku 2 fhkuz, ºkeò yLku [kuÚkk ¢{u ykðLkkhLku 1-1 fhkuzLke hf{ {¤þu. yk WÃkhktík xwLko{uLx{kt {kuMx ðuÕÞwyuçk÷ Ã÷uÞhLku 1 fhkuzLke ELkk{e hf{ yÃkkþu. suLkk fkhýu yk nkR«kuVkR÷ xwLko{uLx{kt h{ðk ¼khíkLkk nk÷Lkk Mxkh ¾u÷kzeyku íkku Xef ÄLkhks rÃkÕ÷kR, rðhuLk hÂMfLnk suðk Ã÷uÞMko rLkð]r¥k ÃkkAe ¾ut[e h{ðk íkiÞkh ÚkR økÞk Au. ykÞkusfku yk xwLko{uLx{kt çkkur÷ðqzLkk Mxkh þknY¾ ¾kLk, Mk÷{kLk ¾kLk, MkwLke÷ þuèeLku Ãký Mkktf¤ðk {køku Au. yk WÃkhktík ykRÃkeyu÷ {kVf yk xwLko{uLx{kt fkuR xe{ økku÷ fhþu íkku [eÞh økÕMko zkLMk fhþu. ykx÷e {kuxe MktÏÞk{kt Ã÷uÞMkoLku yk xwLko{uLx MkkÚku Mktf¤kíkk òuR yuVykEyu[u ÷k÷ ykt¾ fhe yLku ònuhkík fhe fu ¾çkhËkh yk xwLko{uLx{kt hBÞk Aku íkku...su Ãký Ã÷uÞh yk xwLko{uLx{kt ¼køk ÷uþu íkuLkk WÃkh «ríkçktÄ ÷kËðk{kt ykðþu. yuVykRyu[u yk fzf Y¾ y¾íÞkh fÞkuo nkuðkÚke ¼khíkLkk nk÷Lkk Ã÷uÞh yuf ÃkAe yuf yk xwLko{uLx{kt ¾Mkðk ÷køÞk. yk WÃkhktík ÃkkrfMíkkLku Ãký yuðe ònuhkík fhe fu íku{Lkk su Ãký Ã÷uÞh ðÕzo rMkheÍ{kt h{þu íku{Lku zku{uÂMxf {u[{kt Ãký Lknª h{ðk ËuðkÞ. yk heíku yuf ÃkAe yuf Ã÷uÞhLkk ¾Mke sðkÚke xwLko{uLxLku þYykík yøkkW s Vxfku Ãkzâku Au. yk WÃkhktík ykur÷ÂBÃkf õðkur÷VkÞhLkk yuf Mkókn yøkkW s yk xwLko{uLx ÞkuòR hne nkuðkÚke {kuxk¼køkLkk ¼qíkÃkqðo nkufe Ã÷uÞMko ðÕzo rMkheÍLke rðhkuÄ{kt Au. RÂLzÞLk nkufe VuzhuþLku 2005{kt yk s «fkhLke xwLko{uLx «er{Þh ÷eøkLke þYykík fhe. òufu, 2008{kt s rV¬k «ríkMkkËLku fkhýu xwLko{uLxLku y¼uhkRyu [Zkðe Ëuðe Ãkze. yíÞkhLkk Mktòuøkku òuíkkt ðÕzo rMkheÍ nkufeLkk nk÷ ðÕzo rMkheÍ r¢fux yLku «er{Þh ÷eøk nkufe suðk ÚkkÞ íkku LkðkR Lknª. chintan_buch@yahoo.com

ÃkkrfMíkkLk ðå[u LkkLke-{kuxe yk {fwMíkkuíke ¼khík [kÕÞk s fhíke nkuÞ Ãký ykÃkýu

ðkík ykurhrsLk÷ fwMíke yux÷u fu h{íkLke fhðkLke Au. økÞk MkÃíkknu EM÷k{kçkkË{kt ¼khíkLkk MkríkLËh ®Mkn yLku ÃkkrfMíkkLkLkk þkneË ¾kuÞu÷kðk÷k ðå[u fwMíke ÞkuòE økE. su{kt MkríkLËhLkku rðsÞ ÚkÞku. ÃkkrfMíkkLk{kt yíÞkhu ¼khík ÃkkrfMíkkLk ðå[u fwMíke xqLkko{uLx [k÷u Au. yk Ãknu÷kt MkríkLËhu fwMíkeçkkòu {kxu òýeíkk þnuh økwshkLkðk÷k ¾kíku Ãký rðsÞ {u¤ÔÞku níkku.

Ãknu÷e s xuMx{kt Ãkkt[ rðfux

h

ðe[tÿLk yrïLk, Ãkux fr{LMk, LkkÚkLk ÷kÞLk, rV÷uLzh, zøk çkúuMðu÷ yLku yur÷ÞkMk MkÒke... yk A çkku÷h ¼÷u y÷øk-y÷øk ËuþLkk nkuÞ Ãký íku{Lkk{kt yuf øksçkLke MkkBÞíkk Au. yk çkku÷hkuyu íku{Lke fkhrfËeoLke «Úk{ xuMx{kt s Ãkkt[ rðfux ¾uhððkLke rMkrØ {u¤ðu÷e Au. yk WÃkhktík ÃkkrfMíkkLkLkku yiòÍ [e{k, rÍBçkkçðuLkk òŠðMk-rðxkuhe, ©e÷tfkLkku þr{LËk yuhtøkk yuðk çkku÷h Au su{ýu yk ð»kuo fkhrfËeoLke «Úk{ xuMx{kt [kh rðfux ¾uhðe «¼krðík fÞko Au. «ðeý fw{khu Ãký yk ð»koÚke xuMx fkhrfËeo ykht¼e, su{kt íkuýu fkhrfËeoLke «Úk{ xuMx{kt fw÷ 6 rðfux ¾uhðe níke. yk ð»kuo LkðkurËík çkku÷hku 28.15Lke yuðhusÚke fw÷ 94 rðfux ¾uhðe [qõÞk Au. xuMxLkk RríknkMk{kt yøkkW fËe LkðkurËík çkku÷hkuyu yuf ð»ko Ëhr{ÞkLk ykx÷e rðfux ¾uhðe LkÚke. yøkkW 1948 yLku 1992{kt LkðkurËík çkku÷hkuyu ð»ko Ëhr{ÞkLk MkkiÚke ðÄw 83 ßÞkhu 2003{kt 81 rðfux ¾uhðe níke. LkkÚkLk ÷kÞLk yLku þr{LËk yuhtøkkyu xuMx fkhrfËeoLkk «Úk{ çkku÷u s rðfux ¾uhðe níke. yuf s ð»ko{kt çku çkku÷hkuyu xuMx fkhrfËeoLkk «Úk{ çkku÷u rðfux ¾uhðe nkuÞ íkuðwt AuÕ÷u 1905-06{kt çkLÞwt níkwt. su{kt Ë.ykr£fkLkk ðkuøkh yLku $ø÷uLzLkk ¢kuVzu òunkrLkMkçkøko xuMx Ëhr{ÞkLk yk rMkrØ {u¤ðe níke.


11

çkwÄðkh, 7 rzMkuBçkh, h011 www.sandesh.com

MkeÍLk ‘[kELkeÍ ðkLkøkeykuLke’ rf[Lk õðuheÍ «ku.hu¾k {nuíkk

[kELkeÍ MLkuf

Mkk{økúe: (1) 8 M÷kEMk çkúuz (2) çkxkfk, ÷e÷ku fktËku, økksh, fuÂÃMkf{, ËhufLkwt 1 Lktøk íkÚkk 6 Lktøk VýMke (3) {eXwt, {he, 1 xe. MÃkqLk MkkuÞkMkkuMk, 0kk xe. MÃkqLk [e÷eMkkuMk (4) 1 xu. MÃkqLk {UËku, Úkkuzku xkuMxLkku ¼qfku (5) 2 xu.MÃkqLk x{kxku fu[Ãk+0kk xe. MÃkqLk rðLkuøkkh (6) 1 xe.

(£qz LÞqrxÙþLk)

þkf íkkòt yLku MkhMk {¤u Au. [kELkeÍ ðkLkøkeyku çkLkkððk {kxuLkku yk Mkkhku Mk{Þ Au. ÞkuøÞ ðkLkøkeyku Mkq[ðþku. - Lke÷k, ykþefk íkÚkk yLÞ çknuLkku, hksfkux. [kELkeÍ fq®føk{kt çku ðMíkwLku {n¥ð ykÃkðk{kt ykðu Au. (1) ¾kã[eòuLke fwËhíke Mkkuz{Lku ðÄkhðe. (2) ðkLkøkeykuLkwt xuû[h yLku f÷h çktLku Mkkhe heíku ò¤ððk. yk rMkØktíkkuLku æÞkLk{kt hk¾eLku íkuyku ðkLkøke, s{íkkt Ãknu÷kt s çkLkkðu Au. ykuAwt íku÷, ykuAwt Ãkkýe, VkMx íkkÃk yLku ÍzÃkÚke hktÄeLku íkhík íkuLkku WÃkÞkuøk fhðkLkku. ykLkk Ãkrhýk{u þkf¼kS Lkh{ çkLke síkk LkÚke Ãkhtíkw fzf hnu Au, íku{Lkku htøk Ãký ykf»kof hnu Au. íku{Lkk {Mkk÷k{kt MkkuÞkMkkuMk, [e÷eMkkuMk, ykËwt, rðLkuøkkh, ík÷ ¾kMk ðÃkhkÞ Au. òze økúuðeLku çkË÷u Võík fkuLkoV÷kuh íkÚkk ÃkkýeLkk r{©ýÚke çkLkkðu÷wt «ðkne. ¾kuhkf{kt [ku¾k ¾kMk. þkf{kt fkuçkes, økksh, VýMke, çkxkfk, þ¬rhÞkt, fkfze, fuÂÃMkf{, {þY{ íkÚkk Wøkkzu÷k {øk (çkeLMk). Ãkeýk{kt ¾ktz ðøkhLke ‘økúeLk xe’ ([k), þkfLkk fxfk ÷ktçkk íkÚkk ºkktMkk fkÃkðkLkk suÚke ðÄw MkÃkkxe ¾wÕ÷e ÚkkÞ, íkhík [Zu. þkfLku fzf hk¾ðk {kxu, s÷Ëe [zkððk {kxu, ðÄw Mkkuz{ çknkh ÷kððk {kxu ‘ykSLkku {kuxku’ ¾kMk ðkÃkhu. sqLkk Mk{Þ{kt ½ôLkk «kuxeLk, ‘ø÷wrxLk’{ktÚke çkLkkðíkk. nðu fur{f÷ ÃkØríkÚke íkuðku s Ãkkðzh çkLkkðu Au suLku ‘{kuLkku MkkurzÞ{ ø÷wxk{ux’ fnu Au. ynª fux÷ef [kELkeÍ ðkLkøkeyku hsq fhe Au. çkLkkððk{kt Mkh¤, MðkrËü íkÚkk Ãkkirüf.

MÃkqLk çkxh +1 xe.MÃkqLk íku÷. heík: çkxkfkLku çkkVe, Aku÷eLku yÄf[hku {kðku fhðku. Aku÷u÷wt økksh, VýMke íkÚkk fuÂÃMkf{Lku Íeýkt Mk{khðk. ÷e÷k fktËkLkk LkkLkk fxfk fhðk. (2) økksh, VýMke{kt Úkkuzwt Ãkkýe Aktxe yÄf[hk [zkððk. (3) íku÷ økh{ {qfe ÷e÷ku fktËku Mkktík¤ðku, íÞkhçkkË fuÂÃMkf{ Lkkt¾ðk. Úkkuze ðkh [zkððk. (4) økksh, VýMke, çkxkfkLkku {kðku íkÚkk 1 xe.MÃkqLk çkxh Lkkt¾e {eXwt, {he, MkkuÞkMkkuMk íkÚkk [e÷eMkkuMk W{uhðk.

LkqzÕMk ðeÚk ðursxuçkÕMk ([kRLkeÍ)

çkhkçkh n÷kðe Lke[u Wíkkhe ÷uðwt. (5) çkúuz M÷kEMkLku çkeçkk ðzu økku¤ fkÃkðe. {UËk{kt Ãkkýe Lkkt¾e Ze÷wt ¾ehwt çkLkkððwt. (6) Ëhuf økku¤ M÷kEMk Ãkh ¾ehkLkwt Ãkkík¤wt Ãkz ÃkkÚkhðwt. íkuLkk WÃkh ÃkqhýLkwt òzwt Ãkz ÃkkÚkhðwt. WÃkh xkuMxLkku ¼qfku ¼¼hkððku. (7) økh{ ykuðLk{kt ðkLkøke çkuEf fhðe. ykAe økw÷kçke þufe økh{ MLkuf [k, fkuVe yÚkðk fkuÕz ®zÙõMk MkkÚku Mkðo fhðe. òu z u x{kxku fu [ Ãk {q f ðku . íku { kt rðLku ø kkh {u¤ððku. f÷hVw÷ yLku MðkrËü ðkLkøke çkLkþu.

ðkuLxkuLk

[kELkeÍ £exMko

Mkk{økúe: (1) 1 ðkzfe çkkVu÷k LkqzÕMk, 0kk ðkzfe Ãkkík¤wt, ÷ktçkwt fkÃku÷wt fkuçkes, 1 Lktøk økkshLkwt Aeý, 1 fktËku, 1 fuÂÃMkf{, 3 xu.MÃkqLk Výøkkðu÷k {øk (2) {eXwt, {he, 1 Lktøk ÷e÷wt {h[wt çkkhef fkÃku÷wt, 1 xe.MÃkqLk MkkuÞkMkkuMk (3) 2 ðkzfe {UËku, 2 xu.MÃkqLk íku÷ (4) 1 xu. MÃkqLk íku÷ íkÚkk ík¤ðk {kxu íku÷, Mkðo fhðk {kxu MkkuMk. heík: (1) {UËk{kt {eXwt íkÚkk íku÷ Lkkt¾e ÃkkýeÚke ÷kux çkktÄðku. Ãkqhe suðku fXý hk¾e Úkkuze ðkh ZktfeLku hk¾ðku. (2) fktËkLku Aku÷eLku íkuLkk íkÚkk fuÂÃMkf{Lkk Íeýkt fxfk fhðk. 1 xu.MÃkqLk íku÷ økh{ {qfe fktËk, yLÞ þkf íkÚkk {øk Lkkt¾e ðkhtðkh n÷kððwt. {eXwt W{uhðwt. (3) Úkkuze ðkh çkkË MkkuÞkMkkuMk, {he íkÚkk {h[wt Lkkt¾ðk. çkkVu÷k LkqzÕMk W{uhe, n÷kðeLku Wíkkhe ÷uðwt. (4) çkktÄu÷e fýefLku íku÷ðk¤k nkÚku {Mk¤ðe.{æÞ{ MkkRÍLkk ÷qðk Ãkkzðk. (5) Ãkkík¤e Ãkqheyku ðýðe. ÃkqheLke Lke[uLkk ¼køk{kt [{[ku Ãkqhý {qfðwt. ÃkqheLke rfLkkhe WÃkh ¼eLke yktøk¤e Vuhððe. ÃkqheLkku ¾k÷e ¼køk Lke[u íkhV ðk¤e ÃkqhýLku Zktfe Ëuðwt. çktLku rfLkkh Ëçkkðe yÄoøkku¤kfkh çkLkkððku. (6) yÄoøkku¤kfkhLkk çktLku Auzk {æÞ{kt ÷kðe yufçkeò MkkÚku [kUxkze Ëuðk. yk «{kýu çkÄk ðkuLxkuLk íkiÞkh fhðk (7) íku÷ økh{ {qfe ykAk økw÷kçke ík¤ðk. MkkuMk MkkÚku Mkðo fhðk. LkkUÄ: ðkuLxkuLkLku ík¤ðkLku çkË÷u ðhk¤u [ZkðeLku íÞkhçkkË Mknus íku÷ðk¤e yktøk¤e VuhðeLku ykuðLk{kt fzf þufe þfkÞ. MkkËk íku÷Lku çkË÷u ykur÷ð ykuE÷ Ãký ÷økkðe þfkÞ.

Mkk{økúe: (1) 3Úke 4 Lktøk fkuçkesLkkt ÃkkLk, 1 LkkLkwt V÷kðh, Úkkuzk Lktøk çkuçke fkuLko, 1 fuÂÃMkf{, 2 Lktøk økksh (2) 0kkk ðkzfe {UËku+0kk ðkzfe fkuLkoV÷kuh (3) {eXwt, {he, 3 f¤e Aku÷u÷wt ÷Mký, fxfku-Aku÷u÷wt ykËwt (4) ík¤ðk {kxu íku÷ (5) 4 xu.MÃkqLk x{kxku fu[Ãk, 0kk xe.MÃkqLk MkkuÞkMkkuMk, 0k xe.MÃkqLk [e÷eMkkuMk, 0kk xe.MÃkqLk rðLkuøkkh, 0kk xe.MÃkqLk ¾ktz, 2 f¤e ¾ktzu÷wt ÷Mký (yk çkÄe s [eòu ¼uøke fhe MkkuMk çkLkkððku.) heík: (1) çktLku ÷kux ¼uøkk fhe Ãkkík¤wt ¾ehwt çkLkkððwt. {eXwt, {he íkÚkk ykËwt-÷MkýLke ÃkuMx W{uhðe. (2) n÷kðeLku ZktfeLku hk¾ðwt. (3) fkuçkesLkkt ÃkkLkLkk 1 #[ òzk, 2 #[ ÷ktçkk fxfk fhðk. V÷kðh fkÃke LkkLkkt Vq÷ Aqxkt fhðkt. Aku÷u÷kt økksh íkÚkk fuÂÃMkf{Lkk Ãknku¤k-÷ktçkk fxfk fhðk. (4) íku÷ økh{ {qfðwt. çkuçkefkuLko íkÚkk þkfLkk xwfzkLku ðkhkVhíke ¾ehk{kt çkku¤e íku÷{kt økw÷kçke ík¤ðk. rLkíkkheLku ÃkuÃkh LkuÂÃfLk WÃkh {qfðk. (5) íkiÞkh fhu÷k MkkuMk MkkÚku yk £exMko Mkðo fhðk. [k, fkuVe fu ßÞqMk MkkÚku Mkkhku MLkuf.

J

Mkk{økúe: (1) 100 økúk{ LkqzÕMk (2) 7 Lktøk VýMke, 1 økksh, 1 LkkLktw fuÂÃMkf{, ÷ktçkwt Ãkkík¤wt fkÃku÷wt fkuçkes 1 ðkzfe, 1 fktËku (3) 2 xu.MÃkqLk x{kxku fu[Ãk, 4 xu.MÃkqLk çkúkWLk rðLkuøkkh, 1 xu.MÃkqLk {UËku, 4 xu.MÃkqLk ¾ktz, 2 xe.MÃkqLk MkkuÞkMkkuMk, 0kk xe.MÃkqLk [e÷eMkkuMk (4) 1 xu.MÃkqLk íku÷, {eXwt (5) WÃkh ¼¼hkððk {kxu £kEz LkqzÕMk. heík: (1) íkÃku÷e ¼heLku Ãkkýe Wfk¤ðk {qfðwt. {eXwt Lkkt¾eLku LkqzÕMk çkkVðk. çkVkÞk çkkË 1 [{[e íku÷ Lkkt¾e [k¤ýe{kt fkZe ÷uðk. (2) fktËkLku Aku÷eLku Íeýku Mk{khðku. økkshLku Aku÷eLku Ãkkík¤k íkÚkk 1kk #[ ÷ktçkk fxfk fhðk. VýMkeLke LkMkku fkZe, ðå[uÚke [eheLku, íkux÷k s ÷ktçkk fxfk fhðk. fuÂÃMkf{Lke Ãkkík¤e [eheyku fheLku íkux÷e s ÷ktçke fkÃkðe. (3) x{kxku fu[Ãk, rðLkuøkkh, {UËku, ¾ktz íkÚkk MkkuÞkMkkuMk ¼uøkk fhðk. 1 ðkzfe Ãkkýe W{uhe, Wfk¤eLku shk òzku MkkuMk íkiÞkh fhðku. (4) økksh, VýMke{kt Mknus Ãkkýe Aktxe yÄf[hk [zkððk. (suÚke ykSLkku {kuxku Ãkkðzh, {kuLkku MkkurzÞ{ ø÷wxk{ux Lkkt¾ðku Lk Ãkzu)

fðuheÍ «&™: nðu Mkkhk, ÷k÷ økkshLke rMkÍLk þY ÚkE Au. økkshLku [zkðeLku fu rðrðÄ ðkLkøke çkLkkðíkkt íku{ktLkk rðxk.yu Lkku Lkkþ Lk ÚkkÞ? sðkçk: økksh{kt ¾qçk «{ký{kt ‘çkexk-fuhkuxeLk’ hnu÷wt Au, suLkwt YÃkktíkh þheh{kt rðxk.yu{kt ÚkkÞ Au. yk YÃkktíkh {kxu [hçke yLku çkkE÷ hMk ykð~Þf Au. Mk÷kz WÃkh Mk÷kz zÙu®Mkøk huzíkkt íku{kt [hçke ykðe òÞ Au, fkhý fu Mk÷kz zÙu®Mkøk{kt íku÷ nkuÞ Au. yk [hçke YÃkktíkh fhe þfu Au. çkeòu yøkíÞLkku {wÆku yu fu økkshLku Úkkuzk hktÄðk{kt ykðu íkku çkkE÷ hMk Mkh¤íkkÚke çkexk fuhkuxeLkLkwt YÃkktíkh rðxk.yu{kt fhe þfu Au. yk heíku òuíkkt økkshLkk fxfk fu AeýLku Úkkuzk íku÷{kt ð½khe fk[k-Ãkkfk hktÄíkk çktLku nuíkw MkkÄe þfkÞ Au. (1) íku÷Lke nkshe (2) Úkkuze hktÄðkLke r¢Þk. yk WÃkhktík økkshLkk AeýLku ËqÄ{kt Wfk¤eLku ¾eh çkLkkððe yu ÞkuøÞ ðkLkøke Au. ËqÄ{ktÚke MkeÄwt rðxk.yu {¤u yuLku økksh{ktÚke çkexk-fuhkuxeLk îkhk. økkshLkk n÷ðk{kt ½ýe økh{e ykÃke ÷[fk Ãkzíkwt r{©ý çkLkkððwt Ãkzu Au íkuLkk fhíkkt ¾eh Mkkhe. yk rMkÍLk{kt çkk¤fkuLku ðkhtðkh økkshLke ¾eh ykÃkðe. «&™: {kLkrMkf hkuøkLku Ãkku»kfík¥ðkuLke yAík MkkÚku MktçktÄ ¾hku? sðkçk: yk øknLk rð»kÞ Au. ykLkk rðþu ynª çknw [[ko ÚkE Lk þfu, Ãkhtíkw {kLkrMkf hkuøk{kt rð.‘çke’ økúwÃkLkku

(5) Ãknku¤k ðkMký{kt íku÷ økh{ {qfðwt. fktËk Lkkt¾eLku Mkktík¤ðk. Úkkuze ðkh çkkË yLÞ þkf W{uhðk. (6) çkkVu÷k LkqzÕMk Lkkt¾e [khu íkhV MkkuMk huzðku. þkfLkk ¼køkLkwt Úkkuzwt {eXwt Lkkt¾ðwt. [e÷eMkkuMk Lkkt¾e Mkk[ðeLku n÷kððwt. (7) Auf WÃkh £kEz LkqzÕMk Lkkt¾e íkhík s ðkLkøke Mkðo fhðe. £kEz LkqzÕMk: 0k ðkzfe {UËku íkÚkk 0k ðkzfe ½ôLkku ÷kux ¼uøkk fhe {eXwt íkÚkk 1 xu.MÃkqLk íku÷Lkwt Bnkuý Lkkt¾e, Ãkqhe suðe fýef çkktÄðe. íku÷ðk¤ku nkÚk fhe çkhkçkh {Mk¤e 2 {kuxk ÷qðk fhðk. Úkk¤e WÃkh Ãkkík¤k hkux÷k ðýe [ÃÃkk ðzu yufË{ ÃkkMku ÃkkMku fkÃkeLku Ãkèeyku íkiÞkh fhðe. íku÷ økh{ {qfe fzf, økw÷kçke ík¤e, rLkíkkheLku fkZe ÷uðe. ðkLkøke WÃkh yk £kEz LkqzÕMk ¼¼hkððk.

LkkÞkrMkLk (rLkfkuxerLkf yurMkz) rðxkr{Lk ½ýe hkník ykÃku Au. {kuxk «{ký{kt yk rðxkr{Lk ykÃkíkkt {kLkrMkf hkuøkeLku VkÞËku ÚkkÞ Au íkuðwt ½ýkt MktþkuÄLk îkhk òýðk {éÞwt Au. Mkk{kLÞ Mktòuøkku{kt LkkÞkrMkLk Lke[uLke ¾kã[eòu{ktÚke {u¤ðe þfkÞ, yk¾kt yLkks, fXku¤, LkxTMk ¾kMk fheLku þªøkËkýk. ËqÄ{ktÚke ykzfíkhe heíku LkkÞkrMkLk {¤e hnu Au. «&™: ‘{ku÷uMkeMk’ yux÷u þwt? sðkçk: þuhzeLkk hMk{ktÚke ßÞkhu ¾ktz çkLkkððk{kt ykðu Au íÞkhu hMkLku ¾qçk Wfk¤e, íku{ktLkwt {kuxk ¼køkLkwt Ãkkýe çkk¤e Lkkt¾ðk{kt ykðu Au. yk r¢Þk ËhBÞkLk Äehu Äehu ¾ktzLkk fýku Aqxk Ãkzu Au. ÃkkA¤ su ½è hMkku hnu Au íku ‘{ku÷uMkeMk’. íku{kt Mkw¢kuÍ ¾ktzLkwt «{ký ykuAwt ÚkE òÞ Au. (Võík 33 xfk), Ãkhtíkw þuhze{ktLkkt yLÞ Ãkku»kfík¥ðkuLkwt «{ký ½ýwt ðÄkhu hnu Au. ykÞLko, fu÷~Þ{, Ãkkuxu~Þ{, {uøLku~Þ{, fkuÃkh, {UøkuLkeÍ, ͪf suðe Äkíkwyku ¾qçk «{ký{kt nksh nkuÞ Au. íku{ktLke ykÞLkoLke nkshe yux÷e æÞkLk ¾U[u íkuðe Au fu Mkøk¼ko {kxu {ku÷uMkeMk ¾qçk WÃkÞkuøke Au. íku{kt ‘çke’ sqÚkLkkt rðxkr{Lk hnu÷kt Au. WÃkhktík íku yurMkz-çkuEÍLkwt Mktíkw÷Lk Ãký þheh{kt Mkkhe heíku ò¤ðe þfu Au. {ku÷uMkeMkLkwt òzwt «ðkne ‘M«uz’ íkhefu WÃkÞkuøk{kt ÷E þfkÞ. xkuMx, ÚkuÃk÷kt, ¾k¾hk WÃkh ÃkkÚkheLku ðkÃkhe þfkÞ. íku{ øk¤Ãký íkÆLk ykuAwt Ãkhtíkw yLÞ Ãkku»kfík¥ðku ½ýkt ðÄkhu. agmehta@hotmail.com


12

çkwÄðkh, 7 rzMkuBçkh, h011 www.sandesh.com

ËqhçkeLk ÃkkLkkt Lkt. 1Lkwt [k÷w ÞwhkuÃkLke nk÷ík Ãký fÚk¤e. ÞwhkuÍkuLkLkk ËuþkuLkwt yíÞkhu æÞkLk Ãkzíkwt LkÚke. ðÄw yktfzkLke {kÞkò¤{kt LkÚke Ãkzðwt, ðkík {kºk {tËeLke {kLkrMkfíkk yLku íku{ktÚke çk[ðkLkk WÃkkÞLke fhðe Au. rðïLkk xkuÃk xuLk ÄLkkZâ{kt suLke økýLkk ÚkkÞ Au yuðk ðkuhuLk çkVuxu {tËe{ktÚke fuðe heíku çk[e þfkÞ íkuLke MkkuLkuhe rþ¾k{ý ykÃke Au. MkeÄe yLku Mkx ðkík yu Au fu ík{khk ¾[ko ½xkzku yLku çk[ík ðÄkhku. ðkuhuLk çkVux fnu Au fu ykðf{ktÚke ¾[ko fÞko ÃkAe su ðÄu íkuLke çk[ík fhðkLke {kLkrMkufíkk Akuzku, íkuLkk çkË÷u ík{khe ykðf{ktÚke Ãknu÷kt y{wf rLkrùík hf{Lke çk[ík fhe ÕÞku yLku ÃkAe ðÄíke hf{{ktÚke ¾[o fhku íkku ðktÄku Lknª ykðu. ík{khe ykðf yLku òðfLkku Ãkk¬ku rnMkkçk hk¾ku. yLku nk, òu ík{u ykzuÄz ¾[ko Ãkh fkçkq Lk hk¾íkkt nkuÞ íkku rnMkkçk hk¾ðkLkku fkuE yÚko LkÚke. ík{khk ¾[ko þuLke ÃkkA¤ ÚkkÞ Au íkuLkk Ãkh fzf Lksh hk¾ku yLku yuf ðkík ÞkË hk¾ku fu òu rçkLksYhe [eòu ÃkkA¤ ¾[ko fhþku íkku yuf rËðMk sYhe [eòu ðu[ðkLkku ðkhku ykðþu. íkuyku W{uhu Au fu, Ëuýwt fhðkÚke çk[ku. WÄkh ÷uðkLke ð]r¥k Akuzku. yksu ÷eÄu÷wt WÄkh øk{u íÞkhu [qfððwt Ãkzþu. çkLkðkòuøk Au fu ßÞkhu [qfððkLkku ð¾ík ykðu íÞkhu ík{khe ÂMÚkrík yksu Au íkuLkk fhíkkt ðÄw økt¼eh nkuÞ. ík{khe ykðf ðÄkhðk fu xfkððk fXkuh Ãkrh©{ fhku. nðkErfÕ÷k çkktÄðkÚke ftE Lknª ð¤u. yk¤Mk Akuze «ð]r¥kþe÷ çkLkku. LkËe{kt yk¤Mkw çkLke Ãkze hnu÷k fh[÷kyku LkËeLkk «ðkn{kt íkýkE òÞ Au. ðuÃkkheyku yLku WãkuøkÃkríkykuLku ðkuhuLk çkVux fnu Au fu ykðfLkk yuf fhíkkt ðÄw †kuík Q¼k fhku. ík{k{ {qze yòÛÞk †kuík{kt hkufe ËuðkLku çkË÷u y{wf {qze Mk÷k{ík †kuík{kt hk¾ku. LkËeLkkt Ãkkýe fux÷kt Ÿzkt Au íkuLke ykÃkýLku ¾çkh Lk nkuÞ íÞkhu çktLku Ãkøk LkËe{kt {qfðk Lk òuEyu yuðe Mk÷kn íku{ýu ykÃke Au. y{urhfk yLku ÞwhkuÃkLkk ÷kufkuLke nk÷ík ¾hkçk Au íkuLkwt MkkiÚke {kuxwt fkhý yu Au fu íÞktLkk ÷kufku{kt çk[ík fhðkLke {kLkrMkfíkk s LkÚke. ðefLkk Ãkkt[ rËðMk fk{ fhku yLku çkkfeLkk çku rËðMk{kt Ãkkt[ rËðMkLke ykðf WzkzeLku {kus fhku. ¾kyku, Ãkeðku yLku {kus fhkuLke {kLkrMkfíkk yíÞkhu yu ÷kufkuLku Lkze hne Au. ßÞkhu ykðf Mkkhe níke íÞkhu ÷kuLk

Ãkh ½h, fkh yLku çkeS [esðMíkwyku ÷E ÷eÄe. ykðf [k÷w níke íÞkt MkwÄe íkku ðktÄku Lk ykÔÞku. {tËe ykðe, fkuMx f®xøk ykÔÞwt. Lkkufhe økE. Lkðe LkkufheLke íkf Lk {¤e. nÃíkk [qfðe Lk þfkÞk yLku Mkhðk¤u hkuz Ãkh ykðe økÞk. ykðk ÷kufku yíÞkhu ‘ykuõÞwÃkkÞ ðku÷ MxÙex’ yktËku÷Lk Auze Mkhfkh Mkk{u ÷zðk Qíkhe ykÔÞk Au. ÷tzLk{kt ÃkuLþLk ½xkzkLkk rðhkuÄ{kt ÷kufkuyu WnkÃkkun {[kÔÞku Au. MkhfkhLke {nuhçkkLkeÚke íkkøkzrÄLLkk fhíkkt ÷kufku nðu çkÄe ÃkrhÂMÚkrík {kxu MkhfkhLku s Ëku»k Ëu Au. Mkðk÷ yu Ãký ÚkkÞ fu {kýMkLke ÃkkuíkkLke ftE Ãký sðkçkËkhe Lknª? y{urhfk{kt hnuíkk yuf ¼kE rþÞk¤ku þY Úkíkkt s n{ýkt EÂLzÞk ykÔÞk. {tËeLke ðkík Lkef¤e íÞkhu yu{ýu yuðwt fÌkwt fu íÞktLke nk÷ík ¾hu¾h ¾hkçk Au Ãký EÂLzÞLMkLku yux÷ku çkÄku ðktÄku Lknª ykðu! íkuLkkt MkhMk fkhýku Ãký íkuýu ykÃÞkt. íkuýu fÌkwt fu ykÃkýu çk[ík{kt {kLkeyu Aeyu. ykÃkýLku Ãknu÷uÚke s ðze÷ku yuðwt þe¾ðkzu Au fu Ëhuf Mk{Þ yufMkh¾ku hnuíkku LkÚke. y{u çk[ík fhe níke. yíÞkhu ykðf ½xe Au íkku yu çk[ík{ktÚke Úkkuzwt ðkÃkheyu Aeyu. yk¾hu {kýMk çk[ík þk {kxu fhu Au? fÃkhk Mktòuøkku{kt fk{ ykðu yux÷k {kxu Míkku! yk Mk{Þ {kxu íkku y{u çk[ík fhe níke, yu yíÞkhu fk{ ÷køku Au. Äkur¤ÞkðLke ðkík swËe Au. yuLke íkku ykðf çktÄ ÚkE yux÷u fzfk! ykÃkýe ÃkkMkuÚke zku÷h WAeLkk {ktøku. yu s çkÄk ÷kufku íkuSLkk rËðMkku{kt íkkøkzrÄLLkk fhíkk níkk. Mkhðk¤u ykÃkýk MktMfkhku s ykÃkýLku çk[kðu Au. y{urhfkÚke ykðu÷k yu ¼kEyu MkhMk ðkík yu fne fu, ¼khík{kt Ãký ÷kufkuLke {kLkrMkfíkk{kt çkË÷kð ykðíkku òÞ Au. íkuLke Mkk{u MkkðÄkLk ÚkðkLke sYh Au. ykÃkýu íÞkt Ãký zkWLk Ãku{uLx ¼heLku {fkLk, fkh, xeðe yLku çkeS ðMíkwyku ÷uðkLkku økktzku ¢uÍ þY ÚkÞku níkku. ykðf nkuÞ íÞkhu çkÄtw Mkkhwt ÷køku Ãký yíÞkhu ½ýkt ÷kufkuLku

ÃkkÞkLke ðkík ÃkkLkkt Lkt. 15Lkwt [k÷w fkt íkku yk Lkðe Lkerík yÃkLkkððe yÚkðk yuf Mkkðo¼ki{ hk»xÙ íkhefu ¼khíkLkwt MkkurðÞux ÞwrLkÞLkLke su{ s ÃkíkLk Úkðk Ëuðwt. xqtf{kt, ÃkrhÂMÚkrík yux÷e økt¼eh níke fu rðhkuÄ Ãkûkku{ktÚke fkuE ÃkûkLke Mkhfkh nkuík íkku íkuLkk {kxu Ãký ykŠÚkf MkwÄkhkLke LkeríkLkku Mðefkh fhðk rMkðkÞLkku çkeòu fkuE rðfÕÃk Lknkuíkku. yk ÂMÚkrík{kt rðhkuÄ ÃkûkkuLkwt ð÷ý ËuþLkk rník{kt ðkMíkðËþeo yLku h[Lkkí{f nkuík íkku íku{ýu MkhfkhLke LkeríkLkku rðhkuÄ fhðkLku çkË÷u íku s Lkerík Mkhfkhu Lk¬e fhu÷e ÔÞqnh[Lkk fhíkkt fuðe heíku ðÄw Mkkhe heíku y{÷e çkLkkðe þfkÞ íku{ Au íkuðk {wÆkyku Q¼k fheLku MkhfkhLkku rðhkuÄ fÞkuo nkuík Ãkhtíkw íkuLku çkË÷u rðhkuÄ Ãkûkkuyu íku Mk{Þu yíÞtík çkkr÷þ yLku ¾tzLkkí{f ð÷ý yÃkLkkÔÞwt níktw. ¾uh, 1991 ÃkAeLkkt 10 ð»ko{kt rðhkuÄ Ãkûkkuyu Ëþkoðu÷kt ¼ÞMÚkkLkku{ktÚke fkuELkku Ãký Mkk{Lkku ¼khíkeÞ «òyu fhðku Ãkzâku Lknª.

1999{kt fuLÿ{kt fkUøkúuMkLku çkË÷u ¼ksÃkLkk ðzÃký nuX¤ hk»xÙeÞ ÷kufíkktrºkf økXLk (yuLkzeyu)Lke Mkhfkh çkLke íÞkt MkwÄe{kt íkku ¼khíku ÃkkuíkkLkwt {kuxk ¼køkLkwt rðËuþe Ëuðwt [qfðe ËeÄwt níkwt. Ãknu÷ktLkk ºký xfkLkk ðkŠ»kf ð]rØËhLke Mkk{u Mkíkík MkkíkÚke ykX xfkLkku Mkhuhkþ ykŠÚkf ð]rØËh nktMk÷ fÞkuo níkku. rðËuþe ftÃkLkeyku MkkÚkuLkku MknÞkuøk íku{s íku s ftÃkLkeyku MkkÚkuLke yktíkhhk»xÙeÞ MÃkÄko{kt ¼khíkLke yLkuf ftÃkLkeykuyu ðirïf çkòh{kt ÃkkuíkkLke

nÃíkk ¼hðk{kt VktVkt Ãkzu Au. òu fu ½ýkt ÷kufku Mkíkfo ÚkE økÞk Au. çkeS ðkík yu Au fu ¢urzx fkzo fÕ[hÚke Ãký çk[ðk suðwt Au. yksu õÞkt YrÃkÞk [qfððkLkk Au. ¢urzx fkzoÚke ¾heËe ÕÞku. yk fkzo Íuhe Au, íkuLku òu ðkÃkhíkk Lk ykðzu íkku ztMke ÕÞu Au. yk Ã÷kÂMxf {LkeÚke Ãký çk[ðk suðwt Au. ykÃkýe sqLke økwshkíke fnuðík Au fu ÃkAuze yux÷e Mkkuz íkkýðe.

{tËeÚke øk¼hkððkLke sYh LkÚke. {tËeLku Mk{sðkLke yLku íkuLkku ®n{ík¼uh Mkk{Lkku fhðkLke sYh Au. yLku nk, yk rËðMkku ftE fkÞ{ LkÚke hnuðkLkk. ykþkðkË Mkuðku Ãký yux÷wt Lk ¼q÷íkk fu ytíku íkku ík{khe ykðzík yLku fwLkun s fk{ ÷køkðkLke Au ík{u òu Mk{sw nkuð íkku {tËeÚke {qtÍkððkLke shkÞu sYh LkÚke. níkkþ yu ÷kufku s ÚkkÞ Au suýu çkhkçkh Ã÷k®Lkøk fÞwO LkÚke. çkkfe {tËe ftE {khe Lkk¾ðkLke LkÚke. rðï{kt yk ftE Ãknu÷e {tËe LkÚke yLku AuÕ÷e {tËe Ãký LkÚke. ÷kufkuyu fÃkhk{kt fÃkhk Ëwfk¤Lkku Ãký Mkk{Lkku fÞkuo Au. {kýMku Lkkýkt sYh ¾[oðkt òuEyu Ãký Mk{S rð[kheLku. ykÃkýe sYrhÞkíkku fux÷e Au? ík{u ík{khe sYrhÞkíkkuLku {ÞkoËk{kt Lknª hk¾ku íkku nk÷ík Ãkík÷e s ÚkE sðkLke. ykÃkýu çkÄkt ÞwhkurÃkÞLkku yLku y{urhfLkkuLke ÷kEV MxkE÷ yÃkLkkððk ÷køÞk Aeyu yLku yu ÷kufku nðu yu{ fnu Au fu fuðe heíku rsðkÞ yu íkku EÂLzÞLMk ÃkkMkuÚke þe¾ðwt Ãkzu! ykÃkýk {kxu nsw ftE {kuzwt ÚkÞwt LkÚke. {kºk MkkðÄkLk ÚkðkLke sYh Au. íku{kt òu ðLk ÷kELkh yuzðkEÍ nkuÞ íkku yux÷e s Au fu rçkLksYhe ¾[o ½xkzku. çk[ík fhku. ykÃkýk økwshkíke yÚkoþk†e ykh. Mke. ÃkkuÃkx fnu Au fu, yuf heíku ðuÃkkhe fwLkun «MÚkkrÃkík fhe níke yLku íkuÚke 1991{kt fkUøkúuMkLke LkeríkLkku òuhËkh rðhkuÄ fhíkk yuLkzeyuLkk Ãkûkkuyu ykŠÚkf MkwÄkhLke LkeríkLku ðÄw ðuøkðkLk heíku y{÷e çkLkkððkLkk «ÞkMkku fÞko níkk. íkku fuLÿ MkhfkhLke LkeríkykuLkku rðhkuÄ fhíkk zkçkuheykuyu ÃkkuíkkLkkt þkMkLk nuX¤Lkkt hkßÞku, ¾kMk fheLku Ãkrù{ çktøkk¤{kt Ãký ¾kLkøke {qzehkufkýLku ykf»koðkLkk «ÞkMkku þY fhe ËeÄk. xqtf{kt, ykŠÚkf MkwÄkhkLke Lkerík{kt {nËTytþu Mkðoºk Mkkhkt Ãkrhýk{ Ëu¾kÞkt níkkt. Ãkhtíkw íku ÃkAeLkkt Ãkkt[ ð»kkuo{kt yux÷u fu 2004Úke 2009 MkwÄeLkkt fkUøkúuMkLkk ðzÃký nuX¤Lkk hk»xÙeÞ «økríkþe÷ økXLk (ÞwÃkeyu)Lkk þkMkLk Ëhr{ÞkLk, zkçkuhe ÃkûkkuLkk çknkhLkk xufkÚke [k÷íke Mkhfkh zkçkuheykuLkk s rðhkuÄLku fkhýu ykŠÚkf MkwÄkhkLkk fkÞo¢{Lku ykøk¤ ÄÃkkðe þfe Lknª. íkuLke fkÞoMkqr[ (yusLzk) ÃkhLke yLkuf ykRx{ku yÚkðk Ãkøk÷kt ÷uðkE þõÞkt Lknª yLku yk Lkerík Mkkð s ¾kuht¼u Ãkze økE. nðu, ykx÷kt ð»kkuoLkk ytíkhk÷ ÃkAe ÞwÃkeyuyu íku s MkðoMðef]ík çkLku÷e LkeríkLku ykøk¤ ÄÃkkðkLke þYykík fheLku Aqxf ðuÃkkh{kt rðËuþe

swyku íkku ¼khík{kt {tËe ykðe s LkÚke. yíÞkhu ykÃkýu su yLkw¼ðeyu Aeyu yu íkku y{urhfk yLku ÞwhkuÃkLke {tËeLke yMkhku Au. ykÃkýu MkkðÄkLk hnuþwt íkku ®[íkk fhðkLke fkuE sYh LkÚke. y{urhfLk yLku ÞwhkurÃkÞLk ÷kufku íkuLke ÷kEV MxkE÷ yLku MkhfkhLke çkuËhfkh Ãkkur÷MkeykuLku fkhýu VMkkÞk Au. ÷kufku ßÞkt MkwÄe MkwÄhu Lknª íÞkt MkwÄe Mkhfkh ftE fhe Lk þfu. zku. ÃkkuÃkx fnu Au fu ËeðkLke ykøkLku Vqtf {khku íkku Ëeðku çkwÍkE òÞ Ãký òu støk÷{kt ykøk ÷køke nkuÞ yLku íkuLku ÃkðLkÚke Xkhðk òð íkku ykøk ðÄw ¼¼qfu. {tËeLke ykøk Mkhfkh øk{u yux÷kt Lkkýkt ykuhu íkku Ãký yu ykøk çkqÍkðkLke LkÚke. ÷kufkuyu s Mk{sðkLke sYh Au. yÚkoíktºkLkku rLkÞ{ Au fu íkuS ÃkAe {tËe yLku {tËe ÃkAe ÃkkAe íkuS ykðu Au. íkuS nkuÞ fu {tËe, yuLkwt [¢ ÃkkuíkkLke {u¤u s þY ÚkkÞ Au yLku ÃkkuíkkLke {u¤u s Ãkqhwt ÚkkÞ Au. {tËe{kt yuf íkçk¬ku yuðku ykðu Au ßÞktÚke ÃkkAe íkuSLke þYykík ÚkkÞ Au. ykÃkýu çkMk Mk{sËkheÚke yk íkçk¬ku ÃkMkkh fhðkLkku nkuÞ Au. ¼khík{kt ykðfLkwt «{ký ðæÞwt Au, íkf÷eV íÞkt Q¼e ÚkkÞ Au fu ÷kufku ykðfLkk «{ký{kt ¾[oLkwt «{ký Ãký ykzuÄz ðÄkhe Ëu. ík{u su ¾heËku Aku íkuLke ík{Lku ¾hu¾h sYh Au? ík{u su ¾heËku Aku íkuLkk ðøkh ík{Lku [k÷u íku{ LkÚke? ík{u ßÞkhu yu ¾heËe þfíkk Lk níkk íÞkhu íkuLkk ðøkh [k÷íkwt Lknkuíkwt? Ëu¾kËu¾e{kt yktĤk Lk ÚkE sðkÞ. sYh nkuÞ yux÷ku s ¾[o fhku yLku çk[íkLke xuð hk¾ku. {tËeÚke øk¼hkððkLke sYh LkÚke. {tËeLku Mk{sðkLke yLku íkuLkku ®n{ík¼uh Mkk{Lkku fhðkLke sYh Au. yLku nk, yk rËðMkku ftE fkÞ{ LkÚke hnuðkLkk. ykþkðkË Mkuðku Ãký yux÷wt Lk ¼q÷íkk fu ytíku íkku ík{khe ykðzík yLku fwLkun s fk{ ÷køkðkLke Au. ¼khíkeÞ ÷kufkuLku ÃkkuíkkLkk çksux{kt Sðíkkt Mkkhe heíku ykðzu Au. Mkw¾ yLku Mktíkku»kLke ykÃkýe ÃkkuíkkLke ÔÞkÏÞkyku yLku ÷kune{kt {¤u÷k MktMfkhku ykÃkýe ÃkkMku Au íkuLkwt síkLk fhku. ¾hkçk rËðMkku íkku ykðu yLku òÞ. yk rËðMkku Ãký sðkLkk Au. fkuE Ãký ÃkrhÂMÚkrík{kt níkkþ Lk Úkkð. ÃkrhÂMÚkrík çkË÷kÞ íkuLke hkn swyku. çkMk, yux÷ku rLkýoÞ fhku fu nwt ¾kuxku ¾[o Lknª fhwt yLku Úkkuze íkku Úkkuze Ãký çk[ík sYh fheþ. ykÃkýe ÂMÚkrík ykÃkýu s MkwÄkhðkLke yLku MktðkhðkLke Au, yLku yuLkk MktMfkhku íkku ykÃkýLku øk¤ÚkqÚke{kt s {¤u÷k nkuÞ Au. Mkhðk¤u Mkw¾ MkkÄLkku fu [esðMíkwyku{kt LkÚke Ãký Mktíkku»k{kt Au. kkantu@gmail.com

{qzehkufkýLku Aqx ykÃke Au íÞkhu VheÚke 1991Lke su{ VheÚke rðhkuÄ Ãkûkku yk LkeríkLkku Ëuþ¼h{kt rðhkuÄ fhe hÌkk Au. íkuyku VheÚke yøkkW suLkku «[khu fÞkuo níkku íkuðkt s ¼ÞMÚkkLkku çkíkkðe hÌkk Au. {kuxe rðËuþe ftÃkLkeyku Aqxf ðuÃkkh{kt Eòhkyku s{kðe Ëuþu, LkkLkk-{kuxk frhÞkýk yLku V¤V¤krË, þkf¼kS ðu[íkk ðuÃkkheyku ÃkkÞ{k÷ ÚkE sþu. MðËuþe ÄLk rðËuþeyku WXkðe sþu, çkufkhe Mkòoþu ðøkuhu ðøkuhu yLkuf «fkhLkk ¼Þ Vu÷kðeLku yLku ykðk Vu÷kðkLku ykÄkhu yktËku÷Lkku fheLku rðhkuÄ Ãkûkku MkhfkhLku yk Ãkøk÷wt ÃkkAwt ¾U[e ÷uðkLke Vhs ÃkkzðkLkku «ÞkMk fhe hÌkk Au. íkuyku MÃkü heíku yuf ykŠÚkf çkkçkíkLkwt hksfkhýefhý fhe hÌkk Au. ynª ÃkkÞkLkku «&™ yu Au fu íku{Lkkt ¼ÞMÚkkLkku íkku ¾kuxkt Au s Ãkhtíkw þwt yíÞkhLkk íkçk¬u ¼khík {kxu rðËuþe {qzehkufký sYhe Au! þwt ¼khík yktíkrhf †kuíkku{ktÚke s Mkkðorºkf rðfkMk {kxu sYhe ¼tzku¤ku Q¼kt fhe þfu íku{ LkÚke? yk «&™ku yLku rðËuþe {qzehkufký MkkÚku Mktf¤kÞu÷e fux÷ef yLÞ çkkçkíkkuLke [[ko ykðíkk çkwÄðkhu. smt2@rediffmail.com


13

çkwÄðkh, 7 rzMkuBçkh, h011 www.sandesh.com

çk¤kífkh ð¾íku fkuý nksh níkwt? yuf ykih ¼tðhe ËuðeLke ðkík

økw

{Lkk{ Mkhfkhe LkMko ¼tðheËuðeLkk {wÆu hksMÚkkLkLke rMkÞkMkík{kt ¼qftÃk MkhòÞku Au. ykûkuÃkku yLku «rík-ykûkuÃkku ðå[u Lkuíkkyku yufçkeò Mkk{u yktøk¤eyku [ª½u Au, yk¾kÞ hksMÚkkLk yLku Ëuþ¼h{kt ¼tðheLke hnMÞ{Þíkk yLku økw{Lkk{eLkwt fhwý økwtsLk [k÷u Au. yux÷u s fu {n¥ðkfktûke ¼tðheLku yuf «ÄkLk MkkÚku ÷Vhwt níkwt. Ãkhtíkw ¼tðheLkk SðLkLkwt þwt? Ëuþ{kt {kºk yuf s ¼tðhe LkÚke sh, s{eLk yLku òuhwt yk ºký frsÞkLkkt Akuhwt, Mk¥kkLkk ykuÚku, MktÃkr¥kLkk [¤fkh{kt yLku ÷k[kheLku fkhýu yLkuf ¼tðheyku yk Ëuþ{kt nÞkík Au. {rn÷k MkþÂõíkfhý yLku †e MkL{kLk, MkwhûkkLkk fkÞËk Ãkkuf¤ Mkkrçkík ÚkÞk Au. Úkkuzkf rËðMkku, {rnLkkyku ¼tðheLke ðkíkku Úkþu ÃkAe þwt? hksMÚkkLk{kt çkeS yuf ¼tðheËuðe Au. 19 ð»ko Ãknu÷kt yk ¼tðhe çk¤kífkhLkku ¼kuøk çkLke níke, LkhkÄ{kuyu MðYÃkðkLk ¼tðheLku [qtÚke Lkk¾e níke. hku»ku ¼hkÞu÷eyu ¼tðheyu fkÞËkLkku ykþhku ÷eÄku Ãký AuÕ÷kt 19 ð»koÚke LÞkÞ {kxu x¤ð¤íke ¼tðheLku níkkþk rMkðkÞ fþwt {éÞwt LkÚke. hksMÚkkLkLke hksÄkLke sÞÃkwhÚke çkkðLk rf÷ku{exh Ëqh ykðu÷k ¼xuhe økk{{kt 22{e MkÃxuBçkh, 1992Lkk rËðMku yk økk{Lke ¼tðheËuðe Lkk{Lke yuf MðYÃkðkLk {rn÷kLku økk{Lkk fux÷kf ykøkuðkLkkuyu yufktík{kt çkku÷kðe Mkk{qrnf çk¤kífkh fÞkuo níkku. Wßsz ðøkzk{kt Ãkkt[ þÏMkkuyu yuf ÃkAe yuf ðkhkVhíke ¼tðhe WÃkh çk¤kífkh yk[Þkuo. ¼tðhe [eMkku Ãkkzíke hne y™u çkq{kçkw{ fhíke hne. çk¤kífkheyku «ríkrcík yLku hksfeÞ ðøk Ähkðíkk nkuðkÚke ÷k[kh ¼tðheLku Mknkhku ykÃkðk fkuE ðnkhu ykÔÞwt Lknª. ÷kt. 35 ð»koLke y {huô{h÷eÚkeyLkuyufyríkçknuL{ukËykðu Mðe þheh. ðsLk

105 rf÷ku. ÷øLk ÚkÞktLku 16 ð»ko ÚkÞu÷kt. MktíkkLk «kró {kxu r[rfíMkkÚkuo ÷tzLk MkwÄe sE ykðu÷kt. çkÄe s íkÃkkMk fhkðu÷e. rhÃkkuxkuo yLku yuõMk-huLke {kuxe VkE÷ MkkÚku ÷kðu÷kt. íku{Lkk ÃkríkLkk þw¢kýwyku Mkçk¤, Mkr¢Þ, ÞkuøÞ {kºkk{kt Lku fkuE Ãký ¾k{ehrník yux÷u fu íku{Lkk ÃkríkLkk rhÃkkuxo Lkku{o÷ níkk. ËËeo çknuLkLkk rhÃkkuxo Ãký Lkku{o÷ níkk. ÞkuøÞ «{ký{kt rðfrMkík øk¼koþÞ, çktLku Vu÷kuÃkeLk xâwçk ¾wÕ÷e-Lkku{o÷ yLku ¾qçk s rLkÞr{ík heíku 28 rËðMku ykðíkku {krMkfMkúkð. {krMkfMkúkð ºký rËðMk çkhkçkh yLku [kuÚkk rËðMku ykuAku ÚkELku çktÄ ÚkE síkku. fkuE Ãký íkf÷eV ðøkh {krMkf «ð]r¥k yLku ÞkurLk«Ëuþ [uÃke hkuøkkuÚke {wõík íkÚkk Ãkqýo rðfrMkík †eçkes Ãký Aqxwt Ãkzíkwt níkwt. ykÄwrLkf WÃk[khku ÃkØríkMkh fhkðu÷k. Ãký AuÕ÷kt Mkkík ð»koÚke Mkíkík r[rfíMkk Aíkkt Ãký MktíkkLk«kró Lk Úkíkkt ykÞwðuoË íkhV ykþkLkk íkktíkýu ¾U[kELku ykðu÷k. MktíkkLk«kró {kxu Mkki«Úk{ ðsLk ykuAwt fhðwt sYhe níkwt. 60 rf÷kuÚke ðÄkhu ðsLk Lk nkuðwt òuEyu. [eðxÃkqðofLke r[rfíMkk yLku ¾tíkÚke Äe{u Äe{u fhíkkt ykX {rnLku íku{Lkwt ðsLk 105 rf÷ku{ktÚke 68 rf÷kuyu ykÔÞwt. ðk[fkuLku ynª «&™ Úkþu fu «Úk{ ðsLk þk {kxu ½xkzâwt? W¥kh Mkkð MkkËku Au. yrík ðsLkÚke Ãkux Ãkh [hçkeLkk Úkh

1992{kt ¼tðheËuðe Lkk{Lke yuf MðYÃkðkLk {rn÷kLku økk{Lkk fux÷kf ykøkuðkLkkuyu yufktík{kt çkku÷kðe Mkk{qrnf çk¤kífkh fÞkuo níkku. çkkË{kt íkuLkk Ãkh ‘çkðtzh’ Lkk{u rVÕ{ Ãký çkLku÷e su{kt LktËeíkk ËkMk ¼ðtheËuðeLkk hku÷{kt níke

rðVuh÷e ¼tðheyu yk Ãkkt[ çk¤kífkheyku Mkk{u Ãkku÷eMk VrhÞkË fhe, íkuLkwt {urzf÷ [uf-yÃk ÚkÞwt. fuMk LkkUÄkÞku. {wËíkku Ãkzðe þY ÚkE. AuÕ÷kt 19 ð»koÚke ¼tðheLkku yk fuMk hksMÚkkLk sÞÃkwhLke fkuxo{kt [k÷u Au. fkÞËkLke ÷zkE ÷zíke ¼tðheLkk fuMk{kt íkuLku LÞkÞ {¤u íku Ãknu÷kt ºký ykhkuÃkeykuLkwt {]íÞw ÚkE [qõÞwt Au. ¼tðheyu çkkfeLkk çkuLku Mkò {¤u íku {kxu yksu Ãký ÷zkE [k÷w hk¾e Au.

yÕÃkrðhk{ hksuLÿ hkð÷ ¼tðhe MkkÚku ÚkÞu÷k çk¤kífkhLku fkhýu íkuLkwt Mkk{krsf SðLk rALLk-r¼LLk ÚkE økÞwt Au. {kuxku Ãkwºk Mk{sýku ÚkÞku yLku ðkík òýe fu íkuLke {k WÃkh huÃk ÚkÞku Au. økk{ yk¾wt xefkyku fhíkwt, íkuLke Mkk{u yktøk¤e [ªÄkíke yux÷u Ëw:¾e ÚkELku ¼tðheLkku Ëefhku {kÚke Aqxku Ãkze yLÞºk hnuðk [kÕÞku økÞku Au. LÞkÞ {kxu ÷zíke ¼tðheLku fuMk ÃkkAku ¾U[ðk Ä{feyku {¤u Au. ¼tðheLke Ëefheyku yLku Mkøkktðnk÷ktLku íktøk fhðk{kt ykðu Au Aíkkt ÃkkA÷kt 19 ð»koÚke yuf hksMÚkkLke {rn÷k çk-¾qçkeÚke yÃkhkÄeykuLku Mkò {¤u íku {kxu ÷ze hne Au.

yk ¼tðheËuðe WÃkh yuf rnLËe rVÕ{Lkwt rLk{koý ÚkÞwt Au suLkwt Lkk{ Au ‘çkðtzh’. rVÕ{ yr¼Lkuºke LktrËíkk ËkMk yLku rVÕ{Lkk rLkËuoþf søk{kunLk {wtËhk ¼tðheLkk økk{u økÞkt níkkt. LktrËíkkyu ¼tðheLku ÃkkuíkkLke çknuLk çkLkkðe yLku íkuLkk fuMk{kt {ËË fhðkLkwt ð[Lk ykÃÞwt níkwt. Ãkhtíkw rVÕ{ Ãkqhe çkLke [qfe rh÷eÍ ÚkE økE ÃkAe LktrËíkkyu õÞkhuÞ ¼tðhe {kxu fu íku rð»kuLkk Mk{k[kh MkwæÄkt ÃkqAâk LkÚke. ¼tðhe WÃkh çkLku÷e rVÕ{ ‘çkðtzh’ íku òuE þfe LkÚke. çkðtzh rVÕ{ hsw ÚkE ÃkAe ËwrLkÞk¼hLke {rn÷k MktMÚkkyku Ítzk ÷ELku {uËkLk{kt ykðu÷e, ½ýktyu ¼tðheLku {ËË fhðk {kxu Ãknu÷ fhe. ÷tzLkLke yuf {rn÷k MktMÚkkyu ¼tðheLku çku ÷k¾ YrÃkÞkLke MknkÞ fhu÷e. [eLk{kt ÞkuòÞu÷k [kuÚkk rðï {rn÷k Mkt{u÷Lk{kt ¼tðheLku rLk{tºký ykÃkðk{kt ykðu÷wt. yu s heíku 1994{kt rLkhò ¼Lkkuh {u{kurhÞ÷ yuðkuzoÚke ¼tðheLku MkL{krLkík fhðk{kt ykðu÷e. 19 ð»koÚke støk ÷zíke ¼tðhe rðï¼hLke þkur»kík {rn÷kyku {kxu «uhýkYÃk Au. ¼tðhe yksu íkuLkk økk{{kt çkk¤÷øLkku, Ënus, ¼úqýníÞk suðk fwrhðkòuLke çkËe Mkk{u ÷zu Au. ¼tðheLkku fuMk 19 ð»koÚke fkuxo{kt Äq¤ [kxu Au yLku Mkkûke {ktøku Au: ‘íkkhk WÃkh ßÞkhu çk¤kífkh Úkíkku níkku íku ð¾íku fkuý nksh níkwt.’ hksMÚkkLkLke yuf ykih ¼tðheËuðeLke yk ðkík Au. rajendrarvl@ gmail.com

øk¼koÄkLk {kxu ðsLk ½xkzðwt rníkkðn [Zu Au, «sLkLkíktºk{kt yLkuf yz[ýku WíÃkLLk ÚkkÞ Au íku{s yríkðsLkÚke òu øk¼koþÞLkwt {w¾ ÞkuøÞ «{ký{kt ¾q÷íkwt Lk nkuÞ yLku {w¾ ykøk¤ ÂMLkøÄ ÿðLkku yðhkuÄ hnuíkku nkuÞ íkku þw¢kýwyku øk¼koþÞ{kt «ðuþe LkÚke þfíkk yLku íku ÂMLkøÄ ÿð MkkÚku ÞkurLk{køkuo çknkh Lkef¤e síkk nkuÞ Au. yux÷u fu yk yuf r{furLkf÷ yðhkuÄ ÚkÞku. yux÷u «Úk{ ðsLk ½xkzðwt rníkkðn nkuðkÚke ðsLk ½xkzðkLke r[rfíMkk ÷¾e ykÃku÷e.

ykhkuøÞ yLku yki»kÄ ðiã «þktík¼kE økkiËkLke ykÞwðuoË «{kýu ðkÞwLkk hkuøkku {kxu çkÂMík yu Mkðkuoíf]ü r[rfíMkk Au. {qºk{køkuo yÃkkíke çkÂMíkLku W¥kh çkÂMík fnuðkÞ Au. {qºkkþÞLkk, ÞkurLk{køkoLkk yLku øk¼koþÞLkk hkuøk{kt W¥kh çkÂMíkLkku WÃkÞkuøk ¾qçk s ÷k¼ËkÞe Au. W¥khçkÂMík yu MÚkkLkeÞ r[rfíMkk nkuðkÚke ÞkurLkÃkÚk yLku øk¼koþÞ {w¾ Ëku»k{wõík çkLku Au. {krMkfMkúkð ÃkAeLkk Úkkuzk rËðMk MkwÄe øk¼koþÞLkwt {w¾ ¾wÕ÷wt nkuÞ Au. yk ð¾íku W¥kh çkÂMík ykÃkðkÚke øk¼koþÞLkk {w¾ Ãkh ò{íkkt

ÂMLkøÄ ÿÔÞkuLke þwrØ ÚkkÞ Au. yux÷u fu øk¼koþÞLkk {w¾ Ãkh [kUxu÷ku fV Lkef¤e òÞ Au. yk[kÞo [hfu ÃkkuíkkLkk økútÚk{kt r[rfíMkk MÚkkLkLkk yæÞkÞ{kt yuf W¥kh çkÂMíkLkku «Þkuøk ykÃku÷ku Au. yk çkÂMík{kt rºkV¤k õðkÚk{kt Akþ, økki{qºk yLku Mkhfku {u¤ðeLku W¥khçkÂMík ykÃkðkLkwt Mkq[Lk Au. yk W¥khçkÂMíkLku [hfu ÞkurLkLkk fV MkúkðLkku Lkkþ fhLkkhe fne Au. ÞkurLk«ËuþLke þwrØ {kxu yuf÷ku rºkV¤k õðkÚk Ãký [k÷e þfu, Ãkhtíkw òu Akþ «ÞkuòÞ íkku ðÄkhu Mkkhwt økýkðkÞ Au, fkhý fu Akþ{kt ÷uÂõxf yurMkz nkuÞ Au. su ÞkurLkÃkÚkLku stíkwykuÚke {wõík fhu Au. rºkV¤k yuÂLx MkuÂÃxf ÿð suðwt fkÞo fhu Au. yu çknuLku Ëh ºkeò rËðMku yuf yuðe 60 W¥kh çkÂMíkyku ÷eÄe. íÞkh ÃkAe yu Mkøk¼ko çkLÞkt. W¥khçkÂMík{kt hk¾u÷ rðïkMkLkwt s yk Ãkrhýk{ nþu? yk yuf yk¾e ði¿kkrLkf r[rfíMkk ÃkØrík Au yu rð»ku çku {ík LkÚke, fkhý fu ÞkurLkÃkÚk yLku øk¼koþÞLkk {w¾ yðhkuÄ hrník yLku þwØ íkÚkk MðMÚk nkuÞ íkku s þw¢ øk¼koþÞ{kt «ðuþeLku †eçkes MkkÚku {¤eLku øk¼oLkwt MÚkkÃkLk fhe þfu. shant_1980@yahoo.com


14

çkwÄðkh, 7 rzMkuBçkh, h011 www.sandesh.com

E{us {ufykuðh

¿kkLkøktøkk

r÷x{Mk xuMx

[kðeyku «{kýu LÞq{urhf ¢kuMkðzo ¼hku

B C D

E

F G

H

I J

K

L M

N O

A - 208 {exh Ãkrhr{ríkðk¤k [kuhMkLkwt ûkuºkV¤ fux÷wt? B - nu÷e Äq{fuíkwLkku ykðíkofk¤ ÷øk¼øk fux÷kt ð»koLkku Au? C - çkkMfux çkku÷Lkk ËzkLkwt ðsLk fux÷k økúk{? D - 69 × 8 - 172 + 2 Lkwt MkkËwt YÃk þwt {¤u? E - 5 {kE÷ çkhkçkh fux÷k {exh? F - [kh ytfðk¤e fw÷ Ãkqýo MktÏÞk fux÷e? G - 1 yufh çkhkçkh fux÷k [kuhMk {exh? H - fE hf{Lkk 20 xfk 85 Yk. {¤u? I - hkßÞ Mk¼kLke fw÷ MkÇÞ MktÏÞk fux÷e? J - 1 Úke 8 MkwÄeLkk ytfku ðzu rLk:þu»k ¼køke

þfkÞ íkuðe LkkLkk{kt LkkLke Ãkqýo MktÏÞk fE? K - 350 ÃkAeLke íkhíkLke MktÞwõík yLku rð»k{ MktÏÞk fE? L - 6,0,8 ytfkuÚke çkLkíke {kuxk{kt {kuxe MktÏÞk fE? M - 1 Úke 100 MkwÄe{kt fw÷ fux÷e rð¼kßÞ MktÏÞkyku ykðu? N - rðï{kt ykþhu fux÷e Mkk{wÿÄwrLk Au? O - Yk. 2000Lkwt 4 ð»koLkwt MkkËwt ÔÞks Yk. 960 {¤u íkku ÔÞksLkku Ëh þwt? A-2704,B- 76, C-600, D-466, E-8045, F-9000, G-4061, H-425, I-245, J-840, K-351, L-806, M-74, N-105, O-12

A

- h{uþ MkUíkk

sðkçk:- (1) çknuLk (2) ¼ÿ (3) ¼UMk (4) ¼hzfwt (5) swËwt Ãkzu÷wt fu Ãkkzu÷wt (6) ¼øk (7) f]»ýLke (8) ¼økËk¤ (9) ½hLke ykøk÷e Ëeðk÷ (10) ¼Ëðwt.

þwt ÷køku Au yk õÞktLke íkMkðeh nþu? økwshkíkLkk yuf òýeíkk MkÚk¤Lkku yk Vkuxku ykfkþ{ktÚke ÷uðkÞu÷ku Au, rË{køkLku shk ðÄw íkMËe ykÃkþku íkku yu Ãký Mk{òþu fu ftEf çktËh suðe søÞk Au. snkòu ÷kELkçktÄ heíku ‘Ãkkfo’ ÚkÞu÷k Ãkzâk Au. ðÄw æÞkLkÚke òuþku íkku hMíkku Ãký Ëu¾kþu yLku ÔÞðÂMÚkík çkktÄfk{ku Ãký Ëu¾kþu... [k÷ku, nðu ðÄw {øks{khe fÞko ðøkh fne ËEyu fu økqøk÷ yÚkuo ÷eÄu÷e yk íkMkðeh y÷tøk rþÃkçkúu®føk ÞkzoLke Au!

(1) ¼røkLke yux÷u þwt Úkþu? (yu) {kMke (çke) VkuE (Mke) çknuLk (ze) ¼k¼e (2) MkkuLkwt, fÕÞký, {ktøkr÷f ðøkuhu þçËku {kxuLkku ÃkÞkoÞ þçË fÞku? (yu) ¼ðíke (çke) ¼ðrLkrÄ (Mke) ¼Âõík (ze) ¼ÿ (3) ¼økhe yux÷u ½ýwt ËqÄ ykÃku yu{ {Lkkíke fÃkk¤u Äku¤k [ktËkðk¤e... (yu) økkÞ (çke) ¼UMk (Mke) çkfhe (ze) Ÿxze (4) yk{kt ½x hkçk suðe yuf ðkLkøke fE? (yu) ¼¼he Ëk¤ (çke) ¼kS Ãkk÷f (Mke) ¼hzfwt (ze) ¼¤fwt (5) ¼õík yux÷u? (yu) swËwt Ãkzu÷wt fu Ãkkzu÷wt (çke) ð¤u÷wt fu ðk¤u÷wt (Mke) øk¤u÷wt fu økk¤u÷wt (ze) {¤u÷wt fu þkuÄkÞu÷wt (6) LkMkeçk, MkËT¼køÞLkku ÃkÞkoÞ þçË fÞku Úkþu? (yu) ¼Âõík (çke) ¼[ (Mke) ¼{he (ze) ¼øk (7) ¼ÿk Lkk{f yuf Ãkxhkýe, Ãký fkuLke? (yu) f]»ýLke (çke) ÷û{ýLke (Mke) yswoLkLke (ze) ¼híkLke (8) {kuxwt çkkfkuhwt {kxu ðÃkhkíkku þçË fÞku? (yu) ¼økˤ (çke) ¼Xkuhwt (Mke) ¼Ëðwt (ze) ¼ztøk (9) ¼zwt yux÷u? (yu) {he, nªøk, Mkt[¤ ðøkuhuLkku Wfk¤ku (çke) ¼{h, ¼]fwrx (Mke) ½hLke ykøk÷e Ëeðk÷ (ze) Þ¿kLke hk¾ (10) LkkLkku {kxeLkku ½zku, Zku[fwt yux÷u? (yu) ¼¼hwt (çke) ¼hríkÞwt (Mke) ¼hýe (ze) ¼Ëðwt

çkúuELk {u®Ãkøk 2

3

6

7 9

12

13

10 14

17

4 8 11

15

16

18

19

20 22 25

5

21

23

24 26 28

27 29

ykze [kðe : 1. íkw{k¾e ¼uh, ÃkzÃkz çkku÷ðwt íku (4) 4. Ãkheûkk (3) 6. LkkLkwt Lkøkkhwt (3) 7. yuf ðkã (4) 9. Lk{u÷wt (2) 11. yk íkku Ãknu÷ku Mkøkku økýkÞ (3) 12. Lkk{ fu {tºkLkwt hxý (2) 14. ÃkzËku, ð† (2) 17. «ðkne {kÃkðkLkku yuf{ (3) 18. xuf, ykçkY (2) 19. Ãkkt¾kuðk¤e ËuðíkkE MkwtËhe (2) 20. fkrXÞkðkzLkwt yLkksLkwt yuf {kÃk (2) 21. frzÞk ðøkuhu fkheøkhkuLku Ÿ[u fk{ fhðk {kxu fhu÷ku

ðktMkð¤eykuLkku ykÄkh (3) fkÃkzLke Ãknku¤kE (2) Ãkxfðwt fu Ãkxfkðwt íku (3) yuf Ãkûke (3) ½kuzkLke ÃkeX WÃkh Lkk¾ðkLkku Mkk{kLk (3) 28. þkf ðøkuhu Lkkt¾e fhu÷e Ëk¤ (2) 29. Íeýwt, çkkhef (2) Q¼e [kðe : 1. «rík¿kk, ð[Lk (2) 2. íkkuh, r{òs (3) 3. Íx ÷ELku (2) 4. ðehLkwt «þÂMík fkÔÞ (3) 5. yuf ð† (ÚkÞwt ykzwt-yð¤wt) (3) 6. {nk¼k»ÞLkk ÷u¾f fu ÞkuøkËþoLkLkk «ðíkof Ér»k 23. 24. 25. 26.

(4) 8. ¾çkh nþu íkku ... ÷køkþu (2) 10. çkkh ð»koLkku økk¤ku (2) 13. ykt¾Lkwt Ãkz¤ (3) 15. Äe{uÚke {khu÷e ÚkÃkkx (3) 16. yuf yxf (3) 19. Ãk¤, ûký (3) 20. ÃkkuhMk, swMMkku (2) 21. Ãkxku¤kt {kxuLkwt òýeíkwt þnuh (3) 22. ÃkkhMkeykuLkku yuf íknuðkh (3) 23. økEfk÷ Ãknu÷ktLkwt fu ykðíkefk÷ ÃkAeLkwt (3) 24. yktfLkk ½rzÞkLkku «&™ (3) 26. h{íkLkwt {uËkLk (2) 27. ÃkktÃký (2)

sðkçk : ykze [kðe : (1) ÃkÃkzkx (4) Ãkh¾ (6) Ãkýð (7) Ãk¾ðks (9) Lkík (11) Ãkzkuþe (12) sÃk (14) Ãkx (17) r÷xh (18) Ãkík (19) Ãkhe (20) Ãkk÷e (21) Ãkk÷¾ (23) ÃkLkku (24) Ãkxf (25) íkuíkh (26) Ãk÷ký (28) z¾wt (29) Mkqû{. Q¼e [kðe : (1) Ãký (2) ÃkðLk (3) xÃk (4) Ãkðkzku (5) hsþe (shþe) (6) Ãkíktsr÷ (8) ¾Ãk (10) íkÃk (13) Ãkx÷ (15) xÃk÷e (16) Ãkhe¾ (19) Ãk÷f (20) ÃkkLkku (21) Ãkkxý (22) Ãkíkuíke (23) Ãkh{ (24) Ãk÷k¾wt (26) Ãkz (27) Ãkû{.

1

- rLk÷{


15

çkwÄðkh, 7 rzMkuBçkh, h011 www.sandesh.com

rðËuþe hkufký: 1991Lkwt ÃkwLkhkðíkoLk ykuLkk Aqxf (rhxuE÷) [e sðMíkw ðuÃkkh{kt rðËuþe ftÃkLkeykuLku

1991{kt Lkðe ykŠÚkf Lkerík ykðe íÞkhu Ãký çkw{hký {[u÷e. ÃkkA¤Úke yu Lkerík ¼khík {kxu ÷k¼ËkÞe Mkkrçkík ÚkE Au. yíÞkhu Vhe rðËuþe hkufký Ãkh hksfkhý [k÷w ÚkE økÞwt Au. Ãký hksfeÞ Ãkûkku yuVzeykELkk su ¼ÞMÚkkLkku Ëþkoðe hÌkk Au yu Mkkð Mkk[k LkÚke

øk{u yuðk yríkrÚk! LzLkk Ãknu÷k {rn÷k Úkk E÷uðzk«ÄkLk ®Þø÷wf

rþLkkðkºkk ykøkk{e «òMk¥kkf rËLku ¼khíkLkk {nu{kLk çkLku yuðe þõÞíkk Au. íku{Lku yk{tºký {kuf÷e ËuðkÞwt Au yLku xqtf Mk{Þ{kt íkuyku Mðefkhe Ãký ÷uþu. ¼khík Ëh ð»kuo «òMk¥kkf rËLku fkuELku fkuE ËuþLkk ðzkLku yk{trºkík fhíkwt nkuÞ Au. ÚkkE÷uLzLkk AuÕ÷k 60 ð»koLkk RríknkMk{kt 44 ð»koLkk ®Þø÷wf MkkiÚke Þwðk ðzk«ÄkLk Ãký Au. MkwtËh íkku Ãknu÷uÚke s Au.

¼khík{kt fk{fks fhðk {kxu {qzehkufkýLke yLkw{rík ykÃkíkku Xhkð MktMkË{kt ÃkMkkh fhðk{kt ykÔÞku íku ÃkAe yk ÷¾kE hÌkwt Au íÞkhu ËuþLkk hksfeÞ SðLk{kt su økh{køkh{e MkòoE Au íku íkhík s 1991Lkk Mk{ÞLke ÞkË yÃkkðu Au. 1991Lkwt ð»ko Mðíktºk ¼khíkLkk RríknkMk{kt yuf yíÞtík {n¥ðLkk Mke{kr[öYÃk Au, fkhý fu yk ð»ko s Mkk[k yÚko{kt ¼khíkLkk ykŠÚkf rðfkMk yLku «økríkLke þYykíkLkwt ð»ko Au. Auf 1950Úke 1990 MkwÄeLkwt yk¾wt ¼khík yk¾e ËwrLkÞkLkk Mkk{kLÞ SðLkÚke fÃkkE økÞu÷wt, Ëqh yLku yr÷Ãík hnu÷wt ¼khík níkwt. Mkk{kLÞ rðËuþeykuLku {kxu íÞkhLkk ¼khíkLke fÕÃkLkk økktò[hMkLke [÷{ku Vqtfíkk MkkÄwçkkðkyku, {Ëkheyku yLku Ëkhwý økheçke{kt Mkçkzíkk ÷kufkuÚke rðþu»k Lknkuíke. ykLkwt fkhý 1990 MkwÄeLke ¼khíkeÞ MkhfkhLke ykŠÚkf Lkeríkyku íkÆLk ytík{wo¾e yLku rðËuþLkk ¾kMk fheLku Ãkrù{Lkk ÄLkkZâ ËuþkuÚke zheLku íku{LkkÚke Ëqh hneLku [k÷ðkLke níke. ykÃkýk Lkerík ½zðiÞkyku yLku LkuíkkykuLke LkeríkLkku {wÏÞ Mkqh ‘ykí{rLk¼ohíkk’ níkku. yux÷u fu ‘y{khu su fktE òuEyu Au íku y{u y{khk Ëuþ{ktÚke {u¤ðeþwt yLku çknkhLkk Ëuþku MkkÚku ykuAk{kt ykuAe sYrhÞkík Ãkqhíkku s ykŠÚkf MktçktÄ hk¾eþwt’ yuðk «fkhLke yk Lkerík níke.

¼khík ¼køÞu s fkuE Ãký ðMíkwLke rLkfkMk fhíkwt níkwt yLku Võík y«kÃÞ nkuÞ íkuðk fk[k {k÷Lke ykÞkík fhíkwt níkwt. yLkuf [esðMíkwyku yLku Mkk{økúeyku ÃkhLke ykÞkíksfkík (fMx{ zâwxe) ½ýe ðkh 300 xfk sux÷k Ÿ[e níke íkuÚke íkuLke ykÞkík fhðkLkwt fkuELku Ãkhðze þfu s Lknª, Ãkhtíkw yk ykí{rLk¼ohíkkLke hksnX yLku MkkÚku s Mkhfkh îkhk s çkÄk rðfkMk yLku økheçke LkkçkqËeLkk «ÞkMkkuLke LkeríkLku fkhýu Auðxu 198990{kt ËuþLke ykŠÚkf fB{h s íkqxe økE. yk¾e ËwrLkÞkLkk Ëuþku îkhk yÃkkíke rðfkMk {kxuLke

ÃkkÞkLke ðkík Mkwfw{kh yu{. rºkðuËe ykŠÚkf MknkÞ íku{s Mkhfkhe ÞkusLkkykuLkk y{÷ {kxu fhðk{kt ykðu÷k øktòðh Ëuðk ÃkAe Ãký 40 ð»ko{kt ¼khíkLke økheçke, çkuhkusøkkhe, yÃkqhíkk rþûký, ònuh ykhkuøÞLke fÚk¤íke ÂMÚkrík ðøkuhu suðk rðfkMkLkk rLkËuoþfku (EÂLzfuxMko)Lke ÂMÚkrík{kt LkSðku s MkwÄkhku ÚkÞku níkku. yuf yuðe ÂMÚkrík Q¼e ÚkE níke fu ¼khíkLke Mkhfkh WÄkh ÷eÄu÷kt LkkýktLkwt ÔÞks [qfððkLke ÂMÚkrík{kt Ãký hne Lknkuíke yLku yktíkhhk»xÙeÞ Lkkýkt¼tzku¤ (ykEyu{yuV) fu rðïçkUf suðe ðirïf LkkýkfeÞ MknkÞf MktMÚkkyku Ãký íkuLkk LkuíkkykuLku yuf zku÷hLkwt rÄhký fhðk íkiÞkh Lknkuíke yLku íkuÚke Auðxu ÷k[kh ÚkELku ¼khíku Ãku÷e ytík{ow¾e, ykí{rLk¼ohíkkLke SË Akuze ËELku ðirïf ykŠÚkf «ðkn{kt òuzkðkLke LkeríkLkku Mðefkh fhðku Ãkzâku níkku. ykŠÚkf MkwÄkhkLke yk Lkðe LkeríkLkk {wÏÞ çku ÃkkMkkt níkk. WËkhefhý yLku ¾kLkøkefhý íkÚkk ðirïfefhý. WËkhefhý yu yÚko{kt ¼khík Mkhfkh ¼khíkeÞ ¾kLkøke ftÃkLkeykuLkk «ðuþ {kxu yíÞkh MkwÄe rLkr»kØ yuðkt ykŠÚkf «ð]r¥kLkkt yLkuf ûkuºkku Ãkh ÷kËðk{kt ykðu÷kt rLkÞtºkýku Ëqh fhðkLke níke. su

Wãkuøkku{kt Mkhfkhe ftÃkLkeyku s fk{fks fhíke níke íku ftÃkLkeykuLkwt ¾kLkøkefhý fhðkLke níke yLku su rðËuþe ftÃkLkeyku ¼khíkLkkt WíÃkkËLk ({uLÞwVuf[®høk) çkuÂLføk yLku «Mkkh{kæÞ{kuLkkt ûkuºkku{kt ðuÃkkh Q¼ku fhðk {ktøkíke nkuÞ íku{Lku y{wf nË MkwÄeLkwt {qzehkufký fhðk ËuðkLke Aqx ykÃkðkLke níke. Ãkhtíkw yk LkeríkLke ònuhkík ÚkíkktLke MkkÚku s Mk{økú Ëuþ{kt yLku ¾kMk fheLku ¼khíkeÞ sLkíkk Ãkûk (¼ksÃk), zkçkuhe Ãkûkku, Mk{ksðkËe Ãkûk yLku ÷øk¼øk çkeò çkÄk Ãkûkkuyu ¼Þtfh çkq{hký Vu÷kðe níke. ‘þkMkf Ãkûk fkUøkúuMku ËuþLku rðËuþeykuLku ðu[e {kÞkuo Au, økkuhkyku ðuÃkkh fhðkLku çknkLku ynª ÃkkAk ykðeLku Ãknu÷ktLke su{ s ykÃkýLku økw÷k{ çkLkkðe Ëuþu, ykÃkýk ËuþLke {qze LkVk¾kuh rðËuþeyku WXkðe sþu, øktòðh «{ký{kt LkkýkfeÞ †kuíkku Ähkðíke rðËuþe ftÃkLkeykuLke MÃkÄko{kt r¼¾khe MðËuþe ftÃkLkeyku xfe þfþu Lknª, íku{Lkk f{o[kheyku çkufkh çkLke sþu, ¼khík ËuþLku ÃkkÞ{k÷ fhe ËuðkLkku MkkuËku fkUøkúuMku ykEyu{yuV yLku ðÕzo çkUf MkkÚku fÞkuo Au íkuðk {ík÷çkLkkt yLkuf ¼ÞMÚkkLkku ËþkoðeLku rðhkuÄ Ãkûkkuyu ykŠÚkf MkwÄkhkLke LkeríkLkku [ku{uh sçkhËMík rðhkuÄ fÞkuo níkku, Ãkhtíkw Mkk[e nfefík yu níke fu yk çkÄk Ãkûkku òýíkk níkk fu ykðe Lkerík MðefkÞko rMkðkÞ çkeòu fkuE s rðfÕÃk íku Mk{ÞLke Mkhfkh ÃkkMku Lknkuíkku. MkhfkhLke ríkòuhe Mkkð s ¾k÷e ÚkE økE níke, yrLkðkÞo heíku sYhe [esðMíkwykuLke ykÞkík Võík 11 rËðMk MkwÄe [k÷w hk¾e þfkÞ íkux÷wt s rðËuþe nqtrzÞk{ý rhÍðo çkUf ykuV EÂLzÞk (ykhçkeykE) ÃkkMku níkwt, yk Lkðe LkeríkLkku Mðefkh fhðk{kt Lk ykðu íkku ËwrLkÞk{kt fkuE ¾kLkøke, Mkhfkhe fu yktíkhhk»xÙeÞ MktMÚkk ¼khík MkhfkhLku hkusçkhkusLkwt fk{fks [÷kðe þfu íkux÷kt Lkkýkt Ãký WÄkh ykÃkðk íkiÞkh Lknkuíke yLku íkuÚke Mkhfkh ÃkkMku Võík çku s rðfÕÃk níkk. yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. (12) Ãkh


16 økwzhLk çkúwrðíÍ

20

çkwÄðkh, 7 rzMkuBçkh, h011 www.sandesh.com

rn{÷hLke Ëefhe, LkkÍeðkËLke {kíkk!

04{kt rnx÷h Ãkh s{oLke{kt çkLku÷e rVÕ{ ‘zkWLkVku÷’{kt yuf á~Þ Au: rnx÷hLke ykí{níÞk çkkË rnx÷hLkku «[kh{tºke òuMkuV økkuçkuÕMk ÃkkuíkkLkkt çkÄkt MktíkkLkku MkkÚku ykí{níÞk fhðkLkwt Lk¬e fhu Au. íÞkhu fkuE økkuçkuÕMk yLku íkuLke ÃkíLke {uøzkLku Mk{òðu Au fu ík{u ykí{níÞk fhku yu íkku Xef Ãký MktíkkLkkuLku þk {kxu {khe Lkk¾ku Aku? {uøzk sðkçk ykÃku Au: òu rnx÷h LkÚke íkku LkkÍeðkË LkÚke yLku rðr{»k Ãkw»ÃkÄLkðk LkkÍeðkË ðøkhLkk s{oLke{kt y{khkt MktíkkLkku SðeLku þwt fhþu? Úkkuze ðkh{kt MktíkkLkkuLku Íuh ykÃke ËE økkuçkuÕMk - {uøzk Ãký ykí{níÞk fhe ÷u Au.  yu á~Þ yuf AqÃke ðkík fne òÞ Au fu LkkÍeðkËLke yMkh yu Mk{ÞLkk s{oLkku Ãkh fux÷e Ÿze níke. suyku LkkÍeðkËLkk Mk{ÚkoLk{kt níkk yu ÷kufku yu{ s {kLkíkk fu LkkÍeðkË ðøkh søkíkLkwt yÂMíkíð s Lkfk{wt Au. {uøzkLkk ðkõÞ{kt Ãký íkuLkku yk¢{f LkkÍeðkË «u{ Ëu¾kÞ Au. rðïÞwØ Ãkqhwt ÚkÞwt yu ðkíkLku Mkkzk A ËkÞfk Ãkqhk ÚkE økÞk. íkku Ãký yksuÞ LkkÍeðkË MktÃkqýoÃkýu LkkçkqË ÚkE þõÞku LkÚke yu ðkíkLke Mkkrçkíke økwzhLk çkúwrðíÍ ykÃku Au. s{oLk þnuh BÞqrLkf{kt hnuíkkt 82 ð»koLkkt ËkËe{k økwzhLk fwÏÞkík økwzhLk çkúwrðíÍ yksu yLku çkk¤Ãký{kt rn{÷h MkkÚku LkkÍe nkELkrhþ rn{÷hLkkt Ëefhe Au. rn{÷h rðïÞwØ fk¤{kt s{oLk òMkqMke íktºk økuMxkÃkku yLku s{Lko AqÃke Ãkku÷eMk yuMkyuMk (þqxTÍMxkVu÷)Lkku ðzku níkku. MkkXuf ÷k¾ ÞnqËeykuLke níÞk {kxu MkkiÚke {kuxk sðkçkËkh íkhefu rn{÷hLkwt Lkk{ ÷uðkÞ Au. rn{÷hLkk nwf{Úke s fkuLMkLxÙuþLk fuBÃk{kt ÞnqËeykuLku Sðíkk {kuíkLke ¼ux ykÃke Ëuðkíke. yu rn{÷hLke Ëefhe økwzhLk yksu LkkÍeðkËLkkt ËkËe{k íkhefu SðLk økwòhe hÌkkt Au. økwzhLk yksu Ãký LkkÍeðkËLkk Vu÷kðk {kxu þõÞ yux÷e {ËË fhu Au. LkkÍeðkËLkk ½ýk Mk{Úkofku, yrÄfkheyku yksu Sðíkk Au. yu çkÄkLku ykŠÚkf MkrníkLke ík{k{ {ËË fhðkLkwt fk{ yk ËkËe{k fhu Au. 1951{kt íku{ýu ykðk LkkÍeykuLkwt yuf MktøkXLk çkLkkðu÷wt. yu MktøkXLkLkwt Lkk{ níkwt ‘MkkE÷uLx nuÕÃk!’ Lkk{ «{kýu s íkuyku [qÃk[kÃk {ËË fhíkkt. rðïÞwØ ¾ík{ ÚkÞk çkkË fkuE Mkò fkÃkeLku Aqxâk nkuÞ, fkuE Mkò fkÃke hÌkk nkuÞ, fkuE rðMÚkkrÃkík ÚkÞk nkuÞ yu çkÄktLkku Mk{kðuþ yk MktøkXLk{kt fhe íku{Lku þõÞ {ËË fhðk{kt ykðíke. Ãkrhýk{ yu ykÔÞwt

zuz÷kELk

151 ð»ko yøkkW Ãknu÷ku ¼khíkeÞ ykr£fk{kt ÃknkU[u÷ku!

Ë

rûký ykr£fk ¾tzLkku ¼khík MkkÚku Lkkíkku çknw Ãkwhkýku Au. yksu íkku íÞkt ½ýk EÂLzÞLk hnu Au, Ãký MkkiÚke Ãknu÷ku ¼khíkeÞ ykr£fkLkk fktXu WíkÞkuo yu ½xLkkLku 151 ð»ko ÚkE økÞk Au. 1860{kt Mkki «Úk{ ¼khíkeÞLku ÷ELku {ÿkMkÚke WÃkzu÷wt ‘yuMk.yuMk.x›hku’ Lkk{Lkwt snks ykr£fkLkk Lkkíkk÷ çktËhu ÃknkUåÞw níkwt. yu ð¾íku íÞkt ÃknkU[u÷k {kuxk ¼køkLkk ¼khíkeÞku {sqhe fhðk økÞu÷k. yksu ÂMÚkrík çkË÷kE Au yLku ykr£fkLkk yÚkoíktºk{kt ¼khíkeÞkuLkku ½ýku {kuxku Vk¤ku Au.

Aêe MkËe{kt nkuÂMÃkx÷ku fuðe níke?

Ãk

nu÷kt íkku Mkðk÷ yu ÚkkÞ fu 1400 ð»ko Ãknu÷kt Aêe MkËe{kt nkuÂMÃkx÷ku níke? íÞkhu fËk[ yksLkk suðe yíÞkÄwrLkf Lknª íkkuÞ Mkkhðkh ÚkE þfu yuðe nkuÂMÃkx÷ku íkku nkuÞ s Lku! níke s. Ãkwhkík¥ðrðËkuLku ¾kuËfk{ fhíkkt A¥keMkøkZ{kt {nkLkËeLkk fktXu rMkhÃkwh ¾kíku yuf Aêe MkËeLkwt Ëðk¾kLkwt {¤e ykÔÞwt Au. Ëðk¾kLkwt çku {trËhkuLkk fkuBÃ÷uõMk{kt Au. Ëðk¾kLkk MkkÚku MkŠsf÷ MkkÄLkku yLku {urzf÷ WÃkfhýku Ãký {¤e ykÔÞkt Au. su Ãkwhkðkyku {éÞkt íkuLkk ykÄkhu ¾çkh Ãkzu Au, fu íÞkhu ykuÚkkuoÃkurzf Mksohe fhðkLke Ãký MkwrðÄk WÃk÷çÄ nþu. nsw ðÄkhu ¾kuËfk{ yLku MktþkuÄLk [k÷u Au. fËk[ {ÂÕxMÃkurþÞkr÷xe nkuÂMÃkx÷ Ãký {¤e ykðu!

s{oLkeLkk BÞwrLkf{kt hnuíkk 82 ð»koLkkt ËkËe{k økwzhLk çkúwrðíÍ yksu Ãký LkkÍeðkËLkk Vu÷kðk {kxu fkÞohík Au! çkeò rðïÞwØ ð¾íku rnx÷hLkk zkçkk nkÚk suðk nkELkrhþ rn{÷hLkkt íkuyku Ëefhe Au, Ãký LkkÍeðkË {kxu ËkËe{kLkku hku÷ ¼sðe hÌkkt Au fu LkkÍeðkËeykuyu íku{Lku ÃkkuíkkLkk Lkuíkk íkhefu Mðefkhe ÷eÄk yLku LkkÍeðkËeykuLkkt ËkËe{k íkhefu íku{Lke yku¤¾ MÚkkrÃkík ÚkE økE. LkkLkÃkýÚke s økwzhLk rn{÷h MkkÚku ½ýe ð¾ík ykurVMku íkku ½ýe ð¾ík íku{Lkk fkuLMkLxÙuþLk fuBÃk{kt síkkt. íku{Lkk Ãkrík õ÷kMk fk÷o Vuçkh 89 ð»koLkk ÚkÞk Au. yksu íkuyku þktík Au, Ãký swðkLke{kt íku{ýuÞ ÚkkÞ yuðk ÞwØ økwLkkyku (ðkìh ¢kE{) yk[he ÷eÄk Au. LkuÄh÷uLz{kt sL{u÷k Vuçkh Ãký yuMkyuMkLkk f{o[khe níkk. yuMkyuMkLkk VkÞ®høk Mfðkìz rð¼køk{kt íku{Lke zâqxe níke su{kt su-íku ÔÞÂõíkykuLku Q¼k hk¾e økku¤eyu ËuðkLkwt fk{ fhðkLkwt nkuÞ Au. VuçkhLku yu fk{{kt ¼khu Vkðx níke yux÷u íkuLke yuf økku¤e Aqxu íkku Mkk{u fkuE yufkË LkkøkrhfLkku Sð Ãký Aqxe síkku! ÞwØ çkkË òufu íku{Lkkt fkhLkk{ktykuLkku rnMkkçk ÚkÞku. LkuÄh÷uLzLke fkuxuo 1947{kt VuçkhLku s VkÞ®høk Mfðkìz Mkk{u W¼k fhe Ãkíkkðe ËuðkLke Mkò ònuh fhe. Ëhr{ÞkLk yÃke÷ fhíkkt VuçkhLke {kuíkLke Mkò ykSðLk fuË{kt VuhðkE økE. VuçkhLku íkku yux÷wt s òuEíkwt níkwt. Mkò fkÃkðkLkwt [k÷w fÞko ÃkAe íku{ýu Ãknu÷wt fk{ ¼køke AqxðkLkwt fÞwO. 1952{kt Vuçkh yLku íkuLkk fux÷kf MkkÚkeËkhku su÷{ktÚke ¼køke Aqxâk. su÷ s{oLk MkhnË ÃkkMku níke yux÷u MkhnË Ãkkh fheLku MkeÄk s{oLke{kt ÃknkU[e økÞk. nðu fËk[ íkuyku ÃkfzkÞ íkku Ãký LkuÄh÷uLzLkk fkÞËk íku{Lkk Ãkh ÷køkw Lk Ãkzu. yuMkyuMkLkk MkÇÞ íkhefu fk{ fhe [qõÞk nkuðkÚke íku{Lku s{oLkeLkwt Lkkøkrhfíð {¤e økÞwt. yu ÃkAe íkku LkuÄh÷uLz Mkhfkh íku{Lkwt ftE çkøkkze þfu yuðe ÂMÚkrík{kt Lk níke. s{oLkeLkk s ykiãkurøkf rðMíkkh çkkðurhÞ{kt íku{ýu yuf fkh ftÃkLke{kt õ÷kfoLke Lkkufhe {u¤ðe ÷eÄe yLku rLkð]r¥k MkwÄe íÞkt s Lkkufhe fhe. yu fkh ftÃkLke yux÷u yksfk÷ ykÃkýu íÞkt Äq{ {[kðíke fkh {uLÞqVuõ[hh ykize! yksu íkuyku rLkð]¥k Au, Ãký yu{Lkku LkkrÍ«u{ shk Ãký ykuMkÞkuo LkÚke. vimishp@gmail.com


07-12-2011 Ardh Saptahik