Page 1

CMYK

hrððkh, 5 Vuçkúwykhe, h012

“nwt õÞktf VMkkE íkku ™nª òô ™u?” «fhý - 3

MktçktÄLkku yuf [{fkhku Ãký Ãkqhíkku nkuÞ Au

(Lkð÷fÚkk)

(®[íkLkLke Ãk¤u)

3

www.sandesh.com

8

økktÄe níÞkfktz FIR No. 68

yu

rËðMku Ãký fkrík÷ Xtze{kt rËÕne XqtXðkE hÌkwt níkwt. çkÃkkuh ÃkAe íkzfku LkeféÞku níkku. íkk. 30{e òLÞwykhe, 1948Lkk rËðMkLke yk ðkík Au. økktÄeS rçkh÷k nkWMk{kt rLkðkMk fhíkk níkk. yu ð¾íku yk rLkðkMkMÚkkLk 5, y÷çkfo hkuz íkhefu yku¤¾kíkwt níkwt. nðu íku ‘íkeMk òLÞwykhe {køko’ íkhefu yku¤¾kÞ Au. ykì÷ RÂLzÞk hurzÞkuLkk fu. ze. {ËLk Lkk{Lkk yuf f{o[khe {nkí{k økktÄeLke «kÚkoLkkMk¼kLkwt hufku‹zøk fhðk rçkh÷k nkWMk ÃknkUåÞk. yu Mkktsu

MkLzu MÃkurþÞ÷ ËuðuLÿ Ãkxu÷ s çkkÃkwLkku yu fkÞo¢{ hurzÞku ÃkhÚke «Mkkrhík ÚkðkLkku níkku. ykì÷ RÂLzÞk hurzÞkuLkk yu f{o[khe fu. ze. {ËLk yksu nÞkík Au. íku{Lke ðÞ 90 ð»koLke Au. íku{Lku yu f{LkMkeçk rËðMkLke ÞkË íkkS Au.

çkkÃkwLkku ytrík{ rËðMk íkk. 30{e òLÞwykheLke Mkðkhu 3.30 ðkøÞu çkkÃkw QXâk níkk. Mkðkhu 3.45 ðkøÞu çkkÃkwyu «kík: r¢Þkyku Ãkíkkðe MkðkhLke «kÚkoLkkMk¼k{kt Mkk{u÷ ÚkÞk. Mkðkhu 4 ðkøÞu ÃkkuíkkLkk ykuhzk{kt økÞk yLku ÃkkA÷e hkíku íku{ýu ÷¾u÷k fkìtøkúuMkLkk çktÄkhýLku Vhe Mkh¾wt fhe ÷eÄwt. Mkðkhu 4.45 ðkøÞu økh{ Ãkkýe MkkÚku ÷ªçkwLkku hMk ÷eÄku. Mkðkhu 5.45 ðkøÞu MktíkhkLkku

Aeyu fu fçkehMkknuçkLkk yk ÃkýuLkk{Lkkòýeyu WÕ÷u¾ rðLkk ËuþLkk MkkrníÞ,

MktMf]rík, Ä{o, Mkk{krsf ÃkrhðíkoLk fu hksfeÞ RríknkMkLke ðkík nkuÞ íkku íku yÄqhe økýkÞ. yhçke ¼k»kk{kt fçkehLkku yÚko {kuxku - ‘{nkLk’ ÚkkÞ Au. yksu MkËeyku ÃkAe yk fçkehLkkt ¼sLkku, ÃkËku, AtËku, [kuÃkkEyku ðøkuhu ÷kufkuLku ftXMÚk Au yLku ÷kufku{kt r«Þ Au. íku{ýu ÷kufku Mk{S þfu yuðe Ãktòçke, hksMÚkkLke, ðús¼k»kk ðøkuhu r{© ¼k»kk{kt ÃkkuíkkLke h[Lkk h[u÷e Au. (yu{Lkk Ãknu÷kt MkqVe Mktík çkkçkk VheËu VkhMke WÃkhktík ÷kuf¼k»kk{kt Ãký ÃkkuíkkLke ðkík fhu÷e) ykðwt MksoLk yøkkW MktMf]ík fu VkhMke suðe ¼k»kk{kt Úkíkwt níkwt. yíÞkhu ykÃkýu fneyu Aeyu fu rþûký {kík]¼k»kk{kt yÃkkðwt òuEyu. MkËeyku Ãknu÷kt fçkehu yu{ fhu÷wt Au yLku fËk[, yux÷u s yksu íkuyku ÷kufÓËÞ{kt rçkhksu÷k Au. Eïh íkhVLke yu{Lke ¼Âõík yLku {kýMk íkhVLke yu{Lke fhwýk, MkÓËÞíkk yu{Lke h[Lkkyku{kt yLku Lkerík-herík{kt Ëu¾kE ykðu Au. íkuyku ¿kkrík-òríkLkk fu Ÿ[-Lke[Lkk ¼u˼kð{kt {kLkíkk Lknkuíkk. íkuyku

hMk Ãke yzÄku f÷kf ykhk{ fÞkuo. Mkðkhu 6.15 ðkøÞu rfþkuh÷k÷ {þYðk÷kLku Ãkºk ÷ÏÞku. Mkðkhu 7.00 ðkøÞu y{urhfk sE hnu÷k hksLk Lknuhw MkkÚku {w÷kfkík fhe. Mkðkhu 9.30 ðkøÞu çkkÃkwyu n¤ðku LkkMíkku fÞkuo. Mkðkhu 10.30 ðkøÞu íkrçkÞík Xef Lk ÷køkíkkt çkkÃkw Mkqðk økÞk. çkÃkkuhu 12 ðkøÞu QXâk yLku Vhe økh{ Ãkkýe{kt ÷ªçkwLkwt þhçkík ÃkeÄwt. çkÃkkuhu 12.30 ðkøÞu rËÕneLkk yuf {kuxk zkìõxh MkkÚku yuf Lk‹Mkøk nku{ yLku yLkkÚkk©{ ¾ku÷ðk ytøku ðkík[eík fhe. çkÃkkuhu 1.30 ðkøÞu íku{Lkk MkkÚke rçkúsrfþkuh MkkÚku fku{e íkkuVkLkkuLke ÃkrhÂMÚkrík ytøku ðkík[eík fhe. çkÃkkuhu 2.15 ðkøÞu rðrðÄ «ríkrLkrÄ {tz¤ku MkkÚku {w÷kfkík fhe. çkÃkkuhu 3.15 ðkøÞu £kLMkLkk yuf íkMkðehfkhu yuf Vkuxku yk÷çk{ çkkÃkwLku ¼ux ykÃÞwt. Mkktsu 4 ðkøÞu ¼kusLk ÷E [h¾ku fktíkíkkt fktíkíkkt MkhËkh ðÕ÷¼¼kE Ãkxu÷Lku {w÷kfkík ykÃke. Mkktsu 5.05 ðkøÞu MkktsLke A ðkøÞkLke «kÚkoLkk Mk¼k{kt sðk {w÷kfkík ¾tz{ktÚke çknkh LkeféÞk.

çknkuík Ëuh nku økE ni. hkMíkk rËSÞu.” Ãkhtíkw yu s ð¾íku LkÚÚkwhk{ økkuzMkuyu {Lkw-yk¼kLku Ĭku {khe ¾Mkuze ËeÄkt yLku çkkÃkw Mkk{u ÃkkuRLx 38 çkuhuxk Mku{e ykìxku{urxf rÃkMíkku÷ íkkfe WÃkhkWÃkhe ºký økku¤eyku íku{Lke Akíke Ãkh Ähçke ËeÄe. yk á~Þ òuE ÷kufku nuçkíkkE økÞk. fux÷kfu økkuzMku Ãkh nw{÷ku fÞkuo, Ãkhtíkw çkkÃkw MkktsLkk 5.17 ðkøÞu rçkh÷k nkWMkLke ÷kuLk{kt ‘nu hk{’ fhíkkt Z¤e Ãkzâk. yk ðkíkLke ¾çkh Ãkzíkkt MkhËkh Ãkxu÷ Ëkuzíkk ykÔÞk, Ãkhtíkw íkuyku çkkÃkw ÃkkMku ÃknkU[u íku Ãknu÷kt çkkÃkwyu íku{Lkkt Lkuºkku çktÄ fhe ËeÄkt níkkt.

økkuzMkuyu Lk{Míku fÞko íkk. 13 òLÞwykheÚke íkk. 18 òLÞwykhe MkwÄe fku{e íkkuVkLkku hkufðk fhu÷k Mk¤tøk WÃkðkMkLkk fkhýu çkkÃkw çke{kh yLku f{òuh níkk. yþÂõíkLku fkhýu yu rËðMku çkkÃkwyu «kÚkoLkk MÚk¤ Ãkh sðk {kxu xqtfku hMíkku ÃkMktË fÞkuo níkku. ÷kufku çkkÃkwLku ‘Lk{Míku’ fhe hÌkk níkk. ¼ez{kt LkÚÚkwhk{ økkuzMku Ãký níkku. økkuzMkuyu Ãký çkkÃkwLku Lk{Míku fÞko. økkuzMkuyu çkkÃkwLkk [hýLku MÃkþoðk fkurþþ fhe. çkkÃkw {Lkw yLku yk¼kLkk ¾¼k Ãkh nkÚk {qfe [k÷e hÌkk níkk. íku{ýu fÌkwt : “¼kE, çkkÃkw fku yks

fçkeh yuf {nkLk rð¼qrík

ykÃkýu òýíkk LkÚke, Ãkhtíkw rð[khe þfeyu Aeyu fu yuf yLkkÚk, økheçk yLku Lke[÷e økýkíke òrík{kt WAhu÷k fçkehLku ÃkkuíkkLke ðkík fhðk {kxu ½ýku Mkt½»ko fhðku Ãkzâku nþu. ÃkkuíkkLkku ÔÞðMkkÞ fhíkkt fhíkkt yLku SðLkrLkðkon yLku SðLk ÔÞðnkh [÷kðíkkt [÷kðíkkt íku{ýu yuf yuðe Mðíktºk fuze ftzkhe níke fu su yksu ÷k¾ku, fhkuzku ÷kufku {kxu SðLk hkn çkLke økE Au

{Lkw»Þ{kºkLku Mk{kLk ËhßòLkk {kLkíkk yLku fnuíkk fu çkÄk yuf s MkhsLknkhu Mksuo÷k Au, Ÿ[ Lke[ ni {æÞ{ çkkLke, yuf ÃkðLk yuf ni ÃkkLke, yufu {rxÞk yufu fwBnkhk, yuf MkçkLk fku rMkhsLknkhk yuf [kf Mkçk r[ºk çkLkkÞk. økheçkkE yLku ©e{tíkkELke rLkhÚkofíkk Mk{òðíkkt íku{ýu fÌkwt Au fu, ykÞk ni Mkku òÞuøkk, hkò htf Vfeh, fkuE ®MknkMkLk [Z [÷u, fkuE çkktÄ [÷u stSh. su fkuE yk MktMkkh{kt, ËwrLkÞk{kt ykÔÞkt Au yu çkÄkyu sðkLkwt s Au. yux÷u õÞkhuÞ fkuEyu ÃkkuíkkLke òík WÃkh økðo fhðku Lknª yLku õÞkhuÞ fkuELke økheçkkE WÃkh nMkðwt Lknª yLku ÄLkLkwt, {kÞkLkwt fk{ fuðwt Au yu Ãký yu{Lke yuf Mkk¾e{kt Au: økwhw fku [u÷k Ëu rð¾, òu økktXe nkuÞ Ëk{, Ãkwºk rÃkíkk fku {khMke, Þn {kÞk fk fk{. ÄLk {kxu þwt LkÚke Úkíkwt? òu økwhw ÃkkMku ÃkiMkk nkuÞ íkku yu ÄLk {u¤ððkLke ÷k÷[u [u÷ku økwhwLku Íuh ykÃkeLku {khe Lkk¾íkkt y[fkíkku LkÚke fu Ãkwºk Mkøkk çkkÃkLku {khe Lkk¾íkk y[fkíkku LkÚke. fçkeh fnu Au fu {kÞkLkwt fk{ s yuðwt Au. yksu Ãký ykðwt yLkuf Ä{oMÚkkLkku{kt çkLku Au. swËkt swËkt hkßÞkuLke fkuxkuo{kt ÚkÞu÷k fuMkku yuLke Mkkrçkíke Au yLku fÃkkíkh (fwÃkwºk) rðþu

fur÷zkuMfkuÃk {kunB{Ë {ktfz íkku yðkhLkðkh ðkt[eyu Aeyu. çkeò yuf ¼sLk{kt yu{ýu fÌkwt Au fu, íkLk {Lk ÄLk {U Lknª fAw yÃkLkk, Aktze Ãk÷f {U òði, íkLk Aqxu ÄLk fkiLk fk{ fu, f]rÃkLk fknu fku fnkði... {Lkw»ÞSðLk Ëw÷o¼ Au. ykðwt SðLk ðkhtðkh {¤ðkLkwt LkÚke yux÷u yuLku MkkÚkof fhðk ¼÷kE fhíkk hnku, çkkfe yk Ëun Aqxe sþu ÃkAe ÄLk þwt fk{{kt ykðþu? íkLk, {Lk fu ÄLk{ktÚke fþwt s ykÃkýwt LkÚke. yu íkku øk{u íÞkhu yuf Ãk÷fkhk{kt Aqxe sðkLkwt Au. fçkeh fnu Au fu EïhLkk {køkuo [k÷ðk {kxu ÄLk, MktÃkr¥k, Mk¥kk, fþk s {ËËYÃk LkÚke, yuLkk {kxu íkku Eïh íkhV y¾qx «u{ yLku ¼Âõík nkuðkt òuEyu. ík{khe ÄkŠ{f {kLÞíkk yøkíÞLke LkÚke, Ãkhtíkw EïhLke Míkwrík, EçkkËík, «kÚkoLkk yøkíÞLke Au yLku Eïh¼Âõík Ãký òu çkeò Sð íkhVLke yLkwftÃkk, fhwýk, MknkLkw¼qrík rðLkkLke fu çkeòLke Ãkezk òÛÞk rðLkkLke nkuÞ íkku Lkfk{e Au. {kºk Ä{oÃkwMíkfLku ðktåÞk fhðkÚke rfhíkkh {¤íkk LkÚke. fçkeh ÃkZLkk Ëqh fh, yrík ÃkZíkk MktMkkh, Ãkez Lk WÃksu Sð fe, õÞkU Ãkkðu rfhíkkh. íkuyku íkku yux÷u MkwÄe fnu Au fu ßÞkhu MkkÄw{kt çkeò Sð íkhV «u{ yLku MknkLkw¼qrík LkÚke hnuíkkt íÞkhu yu MkkÄwíð s rLkhÚkof çkLke òÞ Au, fkhý fu yuðwt MkkÄwíð íkku {kºk ðkËrððkË fhðkLkk s fk{{kt

swr÷ÞMk rMkÍh: ËkuMík ËkuMík Lkk hnk, íkks íkks Lkk hnk!

xkuÃk xuLk 5

MkuõMk rMkøLk÷ sýkðíke çkkuze ÷Uøðus

RÂLx{Mke 6

**** CMYK

Úkkuze s r{rLkxku{kt Ãktrzík Lknuhw Ãký ykðe ÃknkUåÞk. çkkÃkwLku çkunkuþ nk÷ík{kt yuf ykuhzk{kt ÷E sðkÞk. MkktsLkk 5.40 ðkøÞu sðknh÷k÷ Lknuhwyu Mk¥kkðkh ònuhkík fhe : “çkkÃkw nðu ykÃkýe MkkÚku hÌkk LkÚke.”

Ãkku÷eMkLkku hku÷ yk ½xLkkLkk çku f÷kf yøkkW Ãkk÷o{uLx MxÙex Ãkku÷eMk MxuþLkLkk zeyuMkÃke sMkðtík®Mkn yu s rðMíkkh{kt ÃkuxÙku®÷øk fhe hÌkk níkk. íkuyku íkwøk÷f hkuz Ãkku÷eMk MxuþLku ÃknkUåÞk yLku Ãkku÷eMk ELMÃkuõxh ËkMkkuLËk ®MknLku ÃkqAâwt : “çkÄwt çkhkçkh Au?” Ãkku÷eMk ELMÃkuõxhu fÌkwt : “çkÄwt çkhkçkh Au. ½ýk rËðMkÚke fkuE økwLkku LkkUÄkÞku LkÚke.” zeyuMkÃke sMkðtík®Mknu fÌkwt : “ºký rËðMkÚke ík{u rçkh÷k nkWMk økÞk LkÚke. økktÄeS íÞkt Au. yksu rçkh÷k nkWMk sE ykðku.” zeyuMkÃkeLke Mkq[Lkk çkkË ELMÃkuõxh ËkMkkuLËk ®Mkn yLku ykrMk. Mkçk RLMÃkuõxh Ëw÷khk{ rçkh÷k nkWMk ÃknkUåÞk. íku ÃkAe Úkkuze s ðkh{kt çkw÷uxTMkLkk yðks Mkt¼¤kÞk. yu yðks Mkkt¼¤e íkuyku ¼Þ¼eík ÚkÞk. íkuyku ½xLkkMÚk¤u ÃknkUåÞk. ÷kufkuyu íku{Lku òý fhe : çkkÃkwLke fkuEyu níÞk fhe Lkk¾e Au. Mkktsu 6.00 ðkøÞu ykì÷ RÂLzÞk hurzÞkuyu ònuhkík fhe : “{nkí{k økktÄeLke Mkktsu 5.20 ðkøÞu níÞk ÚkE økE Au. níÞkhku rnLËw Au.” Ãkku÷eMk RLMÃkuõxh ËkMkkuLËk ®Mkn yLku yuMk.ykE. Ëw÷khk{ íku rËðMku rçkh÷k nkWMk økÞk Lk nkuík íkku ÷ktçkk Mk{Þ MkwÄe Ãkku÷eMkLku yk fhwý ½xLkkLke ¾çkh s Ãkze Lk nkuík. yu ð¾íku Ãkku÷eMk MxuþLkku Ãkh Ãký VkuLkLke fkuE Mkð÷ík Lknkuíke.

ykðu Au, yuLkkÚke Eïh «krÃík Úkíke LkÚke. «u{ çkeLkk Lknª ¼u¾ fAw, Lkknf fk MktðkË, «u{ ¼kð sçk ÷øk Lkrn, íkçk ÷øk rððkË. MkíÞLku Ãkk{ðk {kxu fçkehMkknuçk nt{uþkt íkuLkk {q¤ MkwÄe ÃknkUåÞk Au. íku{Lke yuf yuf ðkík yËT¼wík Au yLku yËT¼wík nkuðk WÃkhktík Mk{sðk{kt yux÷e s Mkh¤ Au. LnkÞu ÄkuÞu õÞk nwyk, òu {Lk {U {i÷ Mk{kÞ, {eLk MkËk s÷ {U hni, ÄkuÞu ðkMk Lk òÞ.  ÃkZLkk r÷¾Lkk [kíkwhe, Þn çkkíkkU ni Mknu÷, fk{ ËnLk {Lk ðþfhLk, økøkLk [ZLk {w~fu÷.

økkuzMku ¼køÞku Lknª

çkkÃkw Ãkh økku¤e [÷kÔÞk çkkË LkÚÚkwhk{ økkuzMku ¼køÞku Lknª. íkuLku rÃkMíkku÷ MkkÚku s Ãkfze ÷uðk{kt ykÔÞku. økkuzMkuLku ½xLkkMÚk¤Úke çku V÷ktøk Ëqh ykðu÷k íkwøk÷f hkuz Ãkku÷eMk MxuþLku ÷E sðk{kt ykÔÞku. økkuzMku rðhwØLke yuVykEykh Lkt. 68 ykrMk. Mkçk RLMÃkuõxh Ëw÷khk{u ÷¾e. hkºku 9.45 ðkøÞu yuVykEykh WËqo{kt ÷¾ðk{kt ykðe. ½xLkkLkk Mkkûke íkhefu LktË÷k÷ {nuíkkyu Lkshu òuÞu÷e yk¾eÞu ½xLkkLkwt Ãkku÷eMk Mk{ûk ðýoLk fÞwO. yu ð¾íku rËÕneLkk ykESÃke ze. ðe. MktSðLke, íku{Lkk zuÃÞwxe ze. ðe. {nuíkk yLku zeyuMkÃke sMkðtík®Mkn Ãký nksh níkk. LktË÷k÷ {nuíkkLkwt çkÞkLk yk «{kýu níkwt : “yksu nwt rçkh÷k nkWMk{kt WÃkÂMÚkík níkku. Mkktsu ÷øk¼øk Ãkkt[ ðkøÞu çkkÃkw íku{Lkk f{hk{ktÚke «kÚkoLkkMk¼k MÚk¤ íkhV sðk LkeféÞk níkk. çkkÃkw, yk¼k økktÄe yLku {Lkw økktÄe Ãký níke. çkkÃkwLkk nkÚk yk çktLkuLkk ¾¼k Ãkh níkk. çkøke[ku ÃkMkkh fheLku {nkí{k «kÚkoLkk MÚk¤Lke Mkezeyku [ze hÌkk níkk yLku ÷kufkuLkwt yr¼ðkËLk Mðefkhe hÌkk íÞkt s yuf ÔÞÂõík çkkÃkwLke LkSf ÃknkU[e yLku rÃkMíkku÷{ktÚke çkkÃkwLku ºký økku¤eyku {khe ËeÄe. ÃkkA¤Úke {Lku ¾çkh Ãkze fu íkuLkwt Lkk{ LkkhkÞý rðLkkÞfhkð økkuzMku níkwt yLku íku ÃkqLkkLkku níkku. økktÄeS ‘nu hk{’ fnuíkkt íÞkt s Z¤e Ãkzâk.” yk çkÞkLk Ãkh yuLk. yu÷. {nuíkkLkk yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh

ft[Lk íksLkk Mkns ni, Mkns ríkrhÞk (†e) fk Lkun, {kLk çkzkE E»kko, Ëw÷o¼ íksLkk Þun. ykðwt s íkw÷MkeËkMku Ãký fÌkwt Au. ft[Lk íksðku Mkn÷ ni, Mkn÷ rºkÞk fku Lkun, ®LkËk-Míkwrík íÞkøkðku íkw÷Mke {w~fe÷ yun. fçkehLkkt sL{ yLku {]íÞw çktLku çkkçkík{kt RríknkMkfkhku, rðîkLkku yLku yLkwÞkÞeykuLkk {ík swËk swËk Au, Ãkhtíkw fçkeh yuf økheçk yLku Lke[÷e økýkíke òríkLkk {wÂM÷{ ðýfhLku íÞkt øktøkkíkxu WAÞko níkk yu ðkík{kt fkuE {ík¼uË LkÚke. yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh


CMYK

2

hrððkh, 5 Vuçkúwykhe, h012

www.sandesh.com

W

¥kh ÞwhkuÃkLkk MfuÂLzLkurðÞk Lkk{Lkk rîÃkfÕÃk (xkÃkw) Ãkh ykðu÷k fux÷kf Ëuþku{ktLkku yuf MðezLk Au. zuL{kfo, rVLk÷uLz, Lkkuðuo yLku ykEMk÷uLz suðk çkeò fux÷kf Ëuþku Ãký yk rîÃkfÕÃk Ãkh ðMku÷k Au yLku íkuÚke íku{Lku MfuÂLzLkurðÞLk Ëuþku fnuðk{kt ykðu Au. ÞwhkuÃkLkk W¥kheÞ rðMíkkh{kt ykðu÷k nkuðkÚke yk ËuþkuLke MktMf]ríkLku LkkuŠzf (LkkuÄoLk) MktMf]rík fnuðk{kt ykðu Au. MðezLk ÞwhkurÃkÞLk Mkt½ (EÞw)Lkk MkÇÞ Ëuþku{kt rðMíkkhLke árüyu ºkeòu MkkiÚke {kuxku Ëuþ Au. MðezLkLke yuf ¾krMkÞík yu Au fu yk Ëuþ{kt økk{zkt ÷øk¼øk LknªðíkT Au yLku 85 xfk sux÷k ÷kufku þnuhku{kt s hnu Au.

RríknkMk MðezLk {æÞfk÷eLk Þwøk{kt s yuf y÷øk yLku Mðíktºk Ëuþ çkLke økÞku níkku yLku 17{e íkÚkk 18{e MkËe{kt íkuLke økýLkk ÞwhkuÃkLke yuf {nkMk¥kk íkhefu Úkíke níke, Ãkhtíkw 18{e yLku 19{e MkËe Ëhr{ÞkLk MðezLkLkk hkòykuyu MfuÂLzLkurðÞLk xkÃkwLke çknkhLkk rðMíkkhku{kt Síku÷k ÷øk¼øk çkÄk s «Ëuþku økw{kðe ËeÄk níkk. ÷øk¼øk çku MkËe sux÷k Mk{ÞÚke MðezLku fkuE Ãký ÞwØLkku Mkk{Lkku fÞkuo LkÚke. íkuýu AuÕ÷u ÷~fhe fkÞoðkne 1814{kt fhe níke yLku íÞkh ÃkAe yíÞkh MkwÄe íku Ëuþ þktríkLke ÂMÚkrík{kt hÌkku Au. MðezLk{kt çktÄkhýeÞ hkòþkne (fkuÂLMxxâwþLk÷ {kuLkkfo)Lkwt þkMkLk Au yLku MktMkËeÞ ÷kufþkne ÃkØrík «{kýuLke Mkhfkh Au.

yÚkoíktºk MðezLk yíÞtík Wå[ fûkkLkku rðfrMkík Ëuþ Au. 2010{kt íkuLkwt MÚkkLk ËwrLkÞkLkk [kuÚkk ¢{Lkk MkkiÚke ðÄw rðfrMkík ËuþLkwt níkwt

þnuhkuLkku Ëuþ

r¾úMíkeykuLkk yLÞ Mkt«ËkÞku íku{s ÞnqËe Ä{o Ãkk¤íkk ÷kufku Ãký MðezLk{kt hnu Au. 1951{kt ÄkŠ{f MðkíktºÞLkku çktÄkhýeÞ yrÄfkh ykÃkðk{kt ykÔÞku níkku yLku 2000Lkk ð»ko{kt MðezLk{kt hkßÞ yLku [[oLku y÷øk fhðk{kt ykÔÞk. yíÞkhLkk Mk{Þ{kt rLkÞr{ík heíku [[o{kt síkk Mðerzþ ÷kufkuLke MktÏÞk ÍzÃkÚke ykuAe ÚkE hne Au.

MðezLk

Mk¥kkðkh Lkk{

MkuõMk yLku ÷øLk

®føkz{ ykìV MðezLk

MðezLk òíkeÞíkkLke árüyu ËwrLkÞk{kt MkkiÚke ðÄw {wõík økýkíkku Ëuþ Au. 1960 yLku 70Lkk Mk{Þøkk¤k{kt Vu÷kÞu÷e òíkeÞíkk ¢ktrík (MkufMÞwy÷ rhðkuÕÞwþLk)Lkwt MðezLk yuf yktíkhhk»xÙeÞ ykøkuðkLk hk»xÙ níkwt yLku yk Mk{Þøkk¤k Ëhr{ÞkLk yk Ëuþ{kt †e-Ãkwhw»k ðå[uLke

MÚkkLk

W¥kh ÞwhkuÃkLkku MfuÂLzLkurðÞLk xkÃkw

fw÷ rðMíkkh

4,50,295 [kuhMk rf{e

ðMíke

94,15,295

hksÄkLke

Mxkufnku{

yLÞ {kuxkt þnuhku

rðrðÄ MktMf]rík

økkuÚk÷çkøko, {kÕÞku, WÃÃk÷k÷k, ðkMíkuhkMk, ykuhuçkúku.

Ä{o

yLku rðfkMkLke {kÃkýe {kxu MktÞwõík hk»xÙ (ÞwLkkExuz LkuþLMk) îkhk Lk¬e fhðk{kt ykÃku÷k {kLkð rðfkMk yktf (yu[zeykE)Lkk {kÃkËtz «{kýu íku ËwrLkÞkLkku Lkð{k ¢{Lkku MkkiÚke rðfrMkík Ëuþ níkku. ËwrLkÞkLkk çkÄk Ëuþku{kt MðezLk MkkiÚke ykuAe ykŠÚkf yMk{kLkíkk yux÷u fu MkkiÚke ðÄw Mk{kLkíkk Ähkðíkku Ëuþ Au. MðezLkLkwt yÚkoíktºk rLkfkMk«ÄkLk r{© yÚkoíktºk Au. rxBçkh, fk[wt ÷ku¾tz yLku nkEzÙkuÃkkðh íkuLkk MktMkkÄLkkuLkku ÃkkÞku Au. MðezLkLkk yktíkhhk»xÙeÞ ðuÃkkh{kt {wÏÞíðu

yuÂLsrLkÞ®høk økwzTÍ, xur÷fBÞqrLkfuþLMk, ykìxku{kuçkkE÷ yLku Vk{koMÞwrxfÕMkLkkt ûkuºkkuLkku Mk{kðuþ ÚkkÞ Au. MðezLk{kt ¾kLkøke yLku ònuh çktLku ûkuºkkuLkk WãkuøkkuLkku rðfkMk {kuxk ÃkkÞu ÚkÞku Au. íkuLke fw÷ SzeÃke{kt f]r»k ûkuºkLkku Vk¤ku Võík çku xfk sux÷ku Au.

MktMf]rík MðezLkLke Mk¥kkðkh ¼k»kk s{oLk{ktÚke Qíkhe ykðu÷e Mðerzþ Au. íku zurLkþ yLku LkkuðuorsÞLk ¼k»kkykuLke ¾qçk s LkSf Au, Ãkhtíkw íkuLkk Wå[khku yLku ÷Zý swËkt Au.

òuEyu Au, xe{ RÂLzÞk {kxu yuf Mkkhku {Lkkur[rfíMkf r¢fux xe{ íkuLkk MkkiÚke ¼k híkeÞ fÃkhk fk¤{ktÚke yksu ÃkMkkh ÚkE

hne Au. xuMx r¢fux{kt ðÕzo LktçkhðLk økýkíke xe{ RÂLzÞk yksu Võík fkøk¤ WÃkh s ðk½ Au. çkkfe {uËkLk{kt rðhkuÄe xe{ Mkk{u MktÃkqýoÃkýu ½qtxrýÞu ÚkE òÞ Au. yk xe{Lku yksu Mkkhk fku[ Lknª Ãký yuf Mkkhk {Lkkur[rfíMkfLke sYh Au. ¼khíku 1932{kt xuMx h{ðkLkwt þY fÞwO íÞkhÚke yks MkwÄe rðËuþLkk «ðkMk{kt ½ýe çkÄe ð¾ík ¾hkçk Ëu¾kð fÞko Au. yuf fhíkkt ðÄw ð¾ík ÔnkRxðkuþ Ãký ÚkÞk Au, Ãký íku ð¾íku yu LktçkhðLk xe{ Lk níke yLku íkuÚke nkhðkLkwt Ëw:¾ Úkíkwt Lk níkwt. íku Mk{Þu Ãký ¾qçk xefkyku Úkíke níke, Ãký íku çkÄe xefkyku rþ¾k{ýLkk YÃk{kt níke yLku íkuLku ÷eÄu ½ýk MkwÄkhk Ãký ÚkÞk níkk. yksu ßÞkhu LktçkhðLk ÃkkÞËkLk MkwÄe ÃknkU[e økE Au yLku ¾hkçk «ËþoLk ÚkÞwt Au íkuÚke ðÄkhu Ëw:¾ ÚkkÞ Au. ykìMxÙur÷Þk Mkk{uLke [kh xuMxLke ©uýe þY ÚkE íku Ãknu÷kt yuðwt fnuðk{kt ykÔÞwt níkwt fu yk xe{ RríknkMk h[þu yLku fktøkkhwykuLku íku{Lke Ähíke Ãkh r[¥k fheLku Lkðwt MkkuÃkkLk ÷¾þu, Ãký íkuðwt Lk çkLÞwt. SíkðkLkku íkku RríknkMk Lk ÷¾kÞku Ãký yÃkuûkk fhíkkt Ãký yLkuføkýku Qíkhíke fûkkLkku Ëu¾kð fhíkkt MkkuÃkkLk fk¤k yûkhu ÷¾kÞwt. xe{ RÂLzÞkLkk ÄwhtÄh ¾u÷kzeykuyu ËuþLkwt Lkk{ hkuþLk fhðkLku çkË÷u íkuLkk Lkk{ Ãkh çkèku ÷økkzâku Au. Mkkhku Ëu¾kð fheLku nkÞko nkuík íkku Ëw:¾ ÚkÞwt Lk nkuík, Ãký Lkðk rLkþkr¤ÞkLke su{ hBÞk íkuLkwt Ëw:¾ ðÄkhu ÚkÞwt Au. fkuE Ãký xe{Lku {sçkqík fhðk {kxu Mkkhk {køkoËþofLke sYh nkuÞ Au. rðïLkk MkkiÚke ÄLkkZâ ¼khíkeÞ r¢fux ftxÙku÷ çkkuzou yk çkkçkíku fkuE Ãký òíkLke fMkh hk¾e LkÚke. ÷k¾kuLkk ¾[uo rðËuþe fku[ (çku®xøk, çkkì®÷øk yLku Ve®Õzøk {kxu) yuf Lknª çku çku rVrÍÞkuÚkuhkrÃkMx, ðerzÞku yuLkkr÷Mx, yktfzkþk†e yLku yzÄku zÍLk MkÃkkuxo MxkV hkÏÞku Au yLku íku{ Aíkkt Ãkrhýk{ þqLÞ ykÔÞwt Au. ykÃkýe ÃkkMku çkÄwt s Au Ãký yuf Mkkhku {Lkkur[rfíMkf LkÚke. yksu ykÃkýk ¾u÷kzeykuLke {kLkrMkf ÂMÚkrík ¾hkçk ÚkE økE Au yLku íkuÚke íkuykuLku nkhðkLkk nkW{ktÚke çknkh fkZðkLke sYh Au.

rVrLkþ, {eLkfe÷e, Mkk{e, hku{kLke yLku rÞèeþLku ÷½w{íke ¼k»kkykuLkwt Mk¥kkðkh MÚkkLk ykÃkðk{kt ykÔÞwt Au. 11{e MkËe MkwÄe{kt MðezLk{kt yLkufuïhðkËe Mkt«ËkÞku «[r÷ík níkk Ãkhtíkw íku ÃkAe r¾úMíkefhýLke þYykík Úkíkkt ËuþLkk «ðíko{kLk fkÞËkyku çkË÷ðk{kt ykÔÞk níkk yLku çkeò çkÄk EïhkuLke Ãkqò-ykhkÄLkkLku «ríkçktrÄík fhðk{kt ykðe níke, Ãkhtíkw 18{e MkËe{kt Ä{oLkwt WËkhefhý þY Úkíkkt yíÞkhu r¾úMíke «kuxuMxLx WÃkhktík r¾úMíke hku{Lk fuÚkr÷f,

f

r{x{uLx yux÷u ðkÞËku, «ríkçkØíkk. fr{x{uLx - ÃkkuíkkLke òík MkkÚkuLke «k{krýfíkk, fr{x{uLx çkeòLke yÃkuûkkyku Ãkh Ãkkh Qíkhðk {kxu ÷økkððk{kt ykðíke nkh-SíkLke çkkS, fr{x{uLx - çkeòLke Mkk{u ÃkkuíkkLku Mkkrçkík fhðkLke íkf yLku fr{x{uLx yux÷u òu ðkËk rfÞk ðku rLk¼kLkk Ãkzuøkk..! yk çkÄktLkku Mkhðk¤ku yux÷u {uLkus{uLx fr{x{uLx.

Mk{kLkíkkLku {n¥k{ «kuíMkknLk ykÃkðk{kt ykÔÞwt níkwt. ÷øLkLke MktMÚkk MðezLk{kt ÷øk¼øk Mk{kÃík ÚkE økE Au yLku ËwrLkÞkLkkt MkkiÚke ðÄw MktÏÞkLkkt yÃkrhýeík †e-Ãkwhw»kku MðezLk{kt hnu Au. MðezLk MkòíkeÞ MktçktÄkuLke çkkçkík{kt Ãký yíÞtík WËkh yLku ykðk MktçktÄkuLkkt ÷øLkLku Ãký íku{kt Mk¥kkðkh Mðef]rík ykÃkðk{kt ykðe Au. ÷øLk rðLkk ÃkuËk ÚkÞu÷kt MktíkkLkkuLku Ãký ynª yLkkihMk økýðk{kt ykðíkkt LkÚke. Mðerzþ ÷kufku MkuõMkLke çkkçkík{kt sux÷k {wõík Au íkux÷k s ®nMkkLke çkkçkík{kt YrZðkËe Au. Mðerzþ

Mðerzþ ðkLkøkeyku MðezLk{kt Mkk{kLÞ ¼kusLk ÃkhtÃkhkøkík heíku MkkËwt Au. su{kt {wÏÞíðu {kA÷e, {ktMk, çkxkfk yLku ËqÄLke ÃkuËkþku {n¥ðLkwt MÚkkLk Ähkðu Au. íku{s {he-{Mkk÷kLkku WÃkÞkuøk yíÞtík ykuAku ÚkkÞ Au. M{kuøkkuMçkkuzo MðezLkLke MkkiÚke «ÏÞkík yktíkhhk»xÙeÞ ðkLkøke Au. çkeS «ÏÞkík ðkLkøke Mðerzþ {exçkkuÕMk Au. Mðerzþ ÷kufkuLkk s{ý{kt ËkYLkku Ãký Mk{kðuþ ÚkkÞ Au yLku yufðkrÃkík Lkk{Lkku Mðerzþ ËkY ÞwhkuÃk{kt ½ýku «[r÷ík Au.

Mðk¼krðf ¾krMkÞíkku Mkk{kLÞ heíku Mðerzþ ÷kufku Mð¼kðu þktík yLku ytík{wo¾e yLku íkÆLk ykuAk ÍLkqLke Au. íku{Lkk{kt fkixwtrçkf ¼kðLkk ykuAe yLku ÔÞÂõíkíððkrËíkk ðÄkhu Au. rðËuþeykuLku íkuyku yíkzk ÷køku íkuðe ÃkqhuÃkqhe þõÞíkk Au. yk WÃkhktík íkuyku ykLkwðktrþfíkkLke çkkçkík{kt yíÞtík Mkòøk Au yLku ÃkkuíkkLkwt ÷kune yÚkðk ðtþ yÚkðk ykLkwðktrþfíkkLke ¼u¤Mku¤ MfuÂLzLkurðÞk rMkðkÞLkk «ËuþkuLkk ÷kufku MkkÚku Lk ÚkkÞ íkuLkwt ¾kMk æÞkLk hk¾u Au. ykÚke s MðezLk{kt Lk sL{u÷e ÔÞÂõík {kxu MðezLkLkwt Lkkøkrhfíð {u¤ððwt íku yþõÞ Lknª íkku Ãký yíÞtík y½he ðkík Au. smt2@rediffmail.com

commitment

fr{x{uLx ºký «fkhLkkt Au

«ðkMkLke þYykík{kt s ykìMxÙur÷ÞLk ¾u÷kzeyku yLku íÞktLkkt y¾çkkhkuyu su {khku [÷kÔÞku níkku íkuLkk fkhýu ykÃkýk ¾u÷kzeykuLke {LkkuËþk{kt ½ýku Vhf Ãkzâku níkku. ©uýeLke «Úk{ xuMx{kt s íku{Lkk çkkì÷hku nkðe ÚkE økÞk níkk. ykÃkýk çkuxTMk{uLkku MktÃkqýoÃkýu ½qtxrýÞu ÚkE økÞk níkk. ykÃkýe ÃkkMku sux÷k yLkw¼ðe çkuxTMk{uLkku Au íkux÷k rðïLke fkuE Ãký xe{ ÃkkMku LkÚke. íku{ Aíkkt fkuELkku Ãký yLkw¼ð fk{{kt ykÔÞku LkÚke.

Ãkuður÷ÞLk yu. ze. ÔÞkMk [khuÞ xuMx{kt xku[Lkk çkuxTMk{uLkku çkkuÕz ÚkÞk Au yÚkðk M÷eÃk{kt fu[ ykWx ÚkÞk Au. Ëeðkh íkhefu yku¤¾kíkk hknw÷ ÿrðzu íkku õ÷eLkçkkuÕz ÚkðkLkku rð¢{ MkßÞkuo Au. Mknuðkøk, økt¼eh, ÷û{ýu íkÆLk Qíkhíke fûkkLke çku®xøk fhe Au. þkuxoÃke[ çkkì®÷økLkku Mkk{Lkku ÞkuøÞ heíku fhe þõÞk LkÚke. çkeò yÚko{kt fneyu íkku ykìMxÙur÷ÞLk çkkì÷hkuyu íku{Lku çkÄkLku {k{k s çkLkkÔÞk Au. Mknuðkøk suðku ¾u÷kze çktLku Ëkð{kt Vw÷xkuMk çkkì÷{kt rðfux økw{kðe Ëu íkuLkkÚke ¾hkçk þwt nkuE þfu? ykÃkýk çkÄk s çkuxTMk{uLkku rh^÷ufMkeMk Ãký økw{kðe çkuXk Au. çkku÷ Ãkfzðk{kt ÚkkÃk ¾kE økÞk Au. çkkfe Ãke[ ¾hkçk níke fu íku{Lke çkkì®÷øk Mkkhe níke yuðkt çknkLkkt fkZðkt Ãký ÞkuøÞ LkÚke. ykÃkýe ÃkkuíkkLke ¼q÷kuLku ÷eÄu ykWx ÚkÞk Aeyu íkuðwt fçkq÷ðwt s hÌkwt. ykÃkýe ÃkkMku VkMx çkkì÷hku

Lk níkk íÞkhu yuðwt çknkLkwt fkZe þfkíkwt níkwt fu ykÃkýLku þkuxoÃke[ fu çkkWLMkh çkkì÷ h{ðk{kt {w~fu÷e Ãkzu Au, Ãký yksu íkku 150 rf{eLke MÃkezðk¤k çkkì÷h ykÃkýe ÃkkMku Au yLku Lkux «uÂõxMk{kt rLkÞr{ík «uÂõxMk Ãký {¤u Au yLku íkuÚke çknkLkwt fkZðwt íkÆLk ¾kuxwt Au. ¾he nfefík íkku yu Au fu ykÃkýu nsw sqLke xuðku ¼qÕÞk LkÚke, çknkhLkk çkkì÷Lku h{ðkLke xuð ¼w÷kE LkÚke. rðhkuÄe xe{Lkk yk¢{f ð÷ý Mkk{u ÷zðkLke ®n{ík ykÃkýu økw{kðe çkuXk Aeyu. [khuÞ xuMxLkk yuf MkuþLk{kt Ãký ykÃkýku nkÚk WÃkh hÌkku LkÚke. yuf {u[{kt ºký-ºký çkuxTMk{uLkkuLke MkËe VxfkhðkLke ykÃkýe ÃkkMku ûk{íkk Au íÞkhu [kh xuMx{kt {kºk yuf ¾u÷kze MkËe Vxfkhe þõÞku Au. yøkkWLkk «ðkMk{kt ¾u÷kzeykuLke S¼kòuze òuðk {¤e níke. yk «ðkMk{kt yuðkt á~Þku íkku òuðkt LkÚke {éÞkt, Ãký ykÃkýe ßÞkhu ßÞkhu rðfux Ãkzíke níke íÞkhu ykìMxÙur÷ÞLk çkkì÷hku su heíku nMkeLku nktMke Wzkðíkk níkk íku á~Þ ¼khíkLkk fkuE Ãký r¢fux«u{eÚke MknLk ÚkE þfíkwt LkÚke, Ãký íku ðkíkÚke ykÃkýk ¾u÷kzeyku Ãkh fkuE yMkh ÚkE LkÚke. yk s fkhýu nðu Mkkhk {Lkkur[rfíMkf ÃkkMku íku{Lkku R÷ks fhkððkuu íku{Lkk yLku ¼khíkeÞ r¢fuxLkk rník{kt nþu. newsvnm@yahoo.com

Mkkík{ku çkku÷ xe{ RÂLzÞkLkk ¾hkçk Ëu¾kð çkkË fkuEyu yuðwt Mkq[Lk fÞwO Au fu xe{Lkk yuf Ãký ¾u÷kzeLku MkòYÃku IPL-5{kt h{ðk ËuðkLke r¢fux çkkuzuo ÃkhðkLkøke ykÃkðe òuEyu Lknª.

hkSLkk{wt

{k ÞnðurzÞhçkkuMkçkkuþuMLk,kk? yuõMk çkkuMk s

fnku Lku. nk, yk {khwt hkSLkk{wt Au. ík{Lku yu sýkðíkkt {Lku yíÞtík ¾wþe ÚkkÞ Au fu RüËuðLke yMke{ f]ÃkkÚke Lke[u Mkne fhLkkhLke Lkkufhe çkesu Mkkhu Xufkýu ÷køke økE Au. yk Ãkºk ík{khe rnx÷høkeheLku çkkÞ fnuðk ÷ÏÞku Au. ík{Lku Lkðkt çkfhkt

÷ku÷{-l o l yÄeh y{ËkðkËe {wçkkhf yLku {Lku {khe {Lkøk{íke Lkðe Lkkufhe. nìÃke LÞq Lkkufhe xw {e. økE fk÷u s ¾kíkk{kt Ãkøkkh s{k ÚkE økÞku Au yLku yksu LkkufheLku hk{ hk{ fhe nwt [kÕÞku. LkkurxMk-çkkurxMkLkku rhðks íkku ík{khe ÃkuZe{kt Au s Lknª Lku.

Mkwfw{kh yu{. rºkðuËe

{wÏÞíðu ÷kufku r¾úMíke ÕÞwÃkhLk, «kuxuMxLx yLku hku{Lk fuÚkr÷f Ä{o Ãkk¤u Au.

rVÕ{ku{kt MkuõMk Ãkh fkuE fkÃkfqÃk fhðk{kt ykðíke LkÚke, Ãkhtíkw ®nMkkí{f yÚkðk ÷kurnÞk¤ á~Þku ËþkoððkLke Aqx ykÃkðk{kt ykðíke LkÚke. MðezLkLkku f÷kfeÞ ðkhMkku Ãký Mk{]Ø Au. yLkuf yktíkhhk»xÙeÞ ÏÞkrík«kó MkkrníÞfkhku, Mktøkeíkfkhku, r[ºkfkhku, MÚkÃkríkyku yLku rMkLku{kMksofkuLke ¼ux MðezLku søkíkLku ykÃke Au.

ík{khe MkkÚku fk{ fhðk{kt {q¤¼qík heíku ðktÄku yu Au fu ík{Lku fkuE ðkíkLke fËh s LkÚke. nwt su rËðMku ykìrVMk Mk{ÞMkh ykðwt yu rËðMku ík{u çkìLfLkk fu çkeòt fkuE fk{u

y{Úkk LkeféÞk nku yux÷u {khwt ðnu÷wt ykðu÷wt Lkfk{wt òÞ yLku su rËðMku nwt yzÄku f÷kf {kuzku ÃknkU[wt íku rËðMku ík{u nðkhLkk ykX ðkøÞkLkk ykELku ykìrVMk{kt økwzkÞk nku, íku {khu fhðwt þwt? ík{Lku òu çkÄwt Mk{ÞMkh ykÃkku íkku ík{u yu VkR÷ku y¼uhkE Ãkh [Zkðe Ëku Aku yLku su fk{ Mk{ÞMkh Ãkqhwt Lk ÚkÞwt nkuÞ yuLke VkR÷ ík{khu íkkífkr÷f òuEyu. yk{kt y{khu fk{Lke «kÞkurhxe fE heíku Lk¬e fhðe? yLku ík{u fnku yu çkÄwt fheyu íkkuÞu RrL¢{uLxLkku ð¾ík ykðu íÞkhu ‘fkuLku ykÃÞwt Lku ík{u hne økÞk?’ yuðwt Mkkt¼¤ðk {¤u Au. ík{u {khk xeyuzeyu rçk÷{kt fkÞ{ ¼q÷ku þkuÄe fkZe Au. {khwt yuf Ãký rçk÷ yuðwt LkÚke fu su{kt ík{u fkÃkfqÃk Lk fhe nkuÞ, ík{u

ykuøkuoLkkEÍuþLk÷ fr{x{uLx: ÔÞÂõíkLke ÃkkuíkkLkk MktMÚkk «íÞuLke MktrLkcíkk, «ríkçkØíkk. RÂLzrðÍTÞwy÷ fr{x{uLx: ÔÞÂõíkøkík «ríkçkØíkk rçknurðyh÷ fr{x{uLx : fkuELkk WÃkfkh fu fkuEyu fhu÷e {ËËLkk çkkus nuX¤ ËçkkELku rLk¼kððe Ãkzíke «ríkçkØíkk. [k÷ku, yuf WËknhýÚke Mk{økú ðkíkLku Mk{sðkLkku «ÞíLk fheyu... {k¤e ÃkkMku SðLkrLkðkon fhðk {kxu fþwt s fk{ Lk níkwt. yuf ðkh íku hkò ÃkkMku fk{ {køkðk økÞku. hkòLke ÃkkMku {k¤eLku ÷kÞf fþwt fk{ Lk níkwt Aíkkt Ãký íkuýu {k¤eLku íkuLkk çkøke[k{kt Wøkkzu÷kt [tËLkLkkt ð]ûkkuLke Ëu¾hu¾ hk¾ðkLkwt fk{ MkkUÃÞwt. hkòLku {k¤eLke ûk{íkkyku Ãkh yLku Úkkuzk ½ýk ytþu {k¤eLke rLkck Ãkh Mkðk÷ níkk. yuf ðkh Lkøkh{kt Ëwfk¤ Ãkzâku yLku ÃkkýeLke yAík Q¼e ÚkE. çkÄk s Ãkkýe {kxu ð÷¾kt {khðk ÷køÞk. yuðk{kt yuf ðkh hkò çkøke[k{kt xnu÷ðk LkeféÞku. íku [tËLkLkkt ð]ûkkuLku òuELku ykùÞo[rfík ÚkE økÞk. Ëwfk¤Lkk rËðMkku{kt ßÞkt Ëhuf Vq÷Akuz MkwfkE økÞk níkk íÞkt [tËLkLkkt ð]ûkku íkku yufË{ ÷e÷ktA{ níkkt. hkòyu {k¤eLku [tËLkLkkt ð]ûkku yk heíku nrhÞk¤kt nkuðkLkwt fkhý ÃkqAâwt. {k¤eyu fÌkwt fu íku LkøkhÚke ÷øk¼øk ðeMkuf {kE÷ Ëqh ykðu÷k Íhýkt{ktÚke Ãkkýe ¼he ÷kðeLku ð]ûkkuLku ÃkkÞ Au. hkòyu {k¤eLku yk{ fhðkLkwt fkhý ÃkqAâwt. {k¤eyu fÌkwt fu su rËðMku ík{u {Lku fk{ Ãkh hkÏÞku níkku íÞkhu s ík{u {Lku fkuE Ãký Mktòuøkku{kt [tËLkLkk ð]ûkLke fk¤S hk¾ðkLke sðkçkËkhe MkkUÃke níke, su {U ¾tíkÚke rLk¼kðe. yk WËknhý{kt WÃkhLkk ºkýuÞ «fkhLkkt fr{x{uLxLkwt Ãkk÷Lk Au. {k¤eLke hkò «íÞuLke ðVkËkhe fu «ríkçkØíkk yu ykuøkuoLkkEÍuþLk÷ fr{x{uLxLkwt yuõÍkBÃk÷ Au. fkuE Ãký Mktòuøkku{kt [tËLkLkkt ð]ûkku Mkwfkðkt Lk òuEyu yu ðkíkLkwt æÞkLk hk¾eLku {kE÷ku Ëqh ykðu÷k Íhýkt{ktÚke Ãký Ãkkýe ÷E ykðeLku sðkçkËkhe rLk¼kððe yu {k¤eLke òu MkuLMkh çkkuzo{kt nkuík íkku ËuþLke MktMf]ríkLke Mkkhe Mkuðk ÚkE þfík. òu ík{u RLf{xuõMk{kt nkuík íkku Ëuþ yíÞkhu Ëuðk{wõík nkuík yLku yk {kºk xeyuzeyuLke s ðkík LkÚke, rhÃkkuxo ÷¾wt íkku yu{kt Ãký ík{u MÃkur÷tøkLke ¼q÷ku fkZku. yhu, Mkk÷wt {kR¢kuMkku^x su ¼q÷ Ãkfze LkÚke þfíkwt íku ík{Lku õÞktÚke Ëu¾kÞ Au? yux÷u s ykìrVMk{kt ík{Lku çkÄk ‘VkuVk’ fnu Au. VkuVk yux÷u VkuÕx VkRLzh. ík{khk {kR¢kuMfkurÃkf [~{ktLke nË{kt ykðu÷ fkøk¤{kt ík{Lku LkkLke ¼q÷ku {kuxe çkLkeLku Ëu¾kÞ Au, Ãký ík{u Mk{síkk LkÚke fu {kuxe {kuxe ykìrVMkku{kt ykðe LkkLke LkkLke ¼q÷ku íkku Úkíke hnu! nwt õÞkhuf rð[khwt Awt fu ík{u {kýMk Aku fu {þeLk? Mkðkh Ãkze LkÚke fu xkR{ xw xkR{ ykðeLku ÷uÃkxkuÃk ¾ku÷eLku ík{u çkuMke òð Aku. MkðkhÚke Mkkts MkwÄe çku nkÚku {tzu íkkuÞu rËðMkLkk ytíku Ãkqhwt Lk ÚkkÞ yux÷wt fk{ ykìrVMk MxkVLku ykÃkku Aku. yu ÃkAe VkuLkLkku

CMYK

fr{x{uLx rLk¼kðku, fk{Lku çkku÷ðk Ëku! ÔÞÂõíkøkík «ríkçkØíkkLkwt WËknhý Au. ßÞkhu hkòyu íkuLku sYrhÞkíkLkk Mk{Þu fk{ Ãkh hk¾eLku íkuLku {ËË fhe níke, WÃkfkh fÞkuo níkku yu ¼kðLkk Mk{SLku íkuLku MkkUÃku÷e sðkçkËkhe ÃkqhuÃkqhe rLkck MkkÚku rLk¼kððe yu rçknurðyh÷ fr{x{uLxLkwt WËknhý Au.

ykuøkuoLkkEÍuþLk÷ fr{x{uLx ykuøkuoLkkEÍuþLkLkwt økúkuÚk yuÂLsLk yux÷u Mkûk{ {uLkus{uLx. ftÃkLkeLkk rðfkMk {kxu

{uLkus{uLx «ku. n»ko÷ ¼è sðkçkËkh yuBÃ÷kuÞe íkhefu ík{Lku MkkUÃku÷k fk{ {kxu nt{uþkt fr{xuz hnuðwt òuEyu. su fk{ MkkUÃkðk{kt ykÔÞwt Au íkuuLku {kºk fhðk ¾kíkh fhðwt yuðku yr¼øk{ Lk hk¾þku. ík{khwt 100 xfk ELkÃkwx ykÃkðkLkku «ÞíLk fhku. zuz÷kELk, r÷r{xuz MkkuMko, rð»k{ ÃkrhÂMÚkríkyku{kt Ãký fk{Lku rzÍkÞhuçk÷ rhÍÕx{kt Vuhððk {kxu «ÞíLkþe÷ yLku fr{xuz hnuðwt òuEyu. fkuE Ãký fk{ MkkUÃkðk{kt ykðu íku ík{khu ÷kÞf Au fu Lknª yu{ rð[kÞko rðLkk ík{Lku ík{khe òíkLku Ãkwhðkh fhðkLke íkf MkktÃkze Au yu rð[kh MkkÚku ykøk¤ ðÄku yLku ftÃkLkeLku ykøk¤ ðÄkhðk {kxu fkÞohík yLku «ríkçkØ hnku.

EÂLzrðÍTÞwy÷ fr{x{uLx RÂLzrðÍTÞwy÷ MðrðfkMkLke «r¢Þk MkkÚkuLke «ríkçkØíkk ykuøkuoLkkEÍuþLk÷

fr{x{uLx yu Au. ÃkkuíkkLke òík Au. òufu, {nËttþu fr{x{uLx yLku

ðkhku fkZku Aku. ftÃkLkeLkk {kfuo®xøkðk¤k ½uh fu nkuxu÷{kt íkku LkÚke çkuMke hÌkkLku yu òýðk ík{khk VkuLk [k÷w ÚkkÞ. yu{kt Ãku÷ku çk[khku rVÕz{kt Au yu Mkkrçkík fhðk yuýu ðknLkkuLkkt yðks ík{Lku Mkt¼¤kððk Ãkzu. yu{kt ÃkkAwt fkuf Mkkihk»xÙ økÞwt nkuÞ íkku yu AfzkLkku yðks Mkt¼¤kðu íÞkhu ík{u {kLkku. Ãku÷ku Mkíkeþ {kuçkkR÷{kt AfzkLkku yðks hufkuzo fhe Mkt¼¤kðíkku níkku íku ík{u yuLkuÞ Ãkfze Ãkkzâku fu “r{. Mkíkeþ, Ëh ð¾íku yk AfzkLkwt VkÞrhtøk yufMkh¾wt fu{ ÷køku Au?” yLku ík{khe ÃkkMku hò ÷uðe yu çk¤ËLku ËkuneLku ËqÄ fkZðk sux÷wt y½hwt fk{ Au. yux÷u s íkku MxkV hò {ktøkðk fhíkkt çkeò rËðMku økk¤ku Mkkt¼¤e ÷uðkLkwt ðÄkhu ÃkMktË fhu Au. òu r{ºkLkkt ÷øLk{kt sðk hò {køkeyu íkku ‘Ãknu÷kt ftfkuºke çkíkkðku’, ‘yu ík{khkt ÷øLk{kt ykÔÞku íkku?’, ‘ík{u Lknª òð íkku yu ÷øLk Lknª fhu?’, ‘ík{khk £uLzLku hrððkhu ÷øLk hk¾íkk þwt òuh

RÂLzrðÍTÞwy÷ fr{x{uLx yufçkeòLkk Ãkqhf Mkkrçkík Úkíkk nkuÞ Au. fux÷ef ðkh yuðwt çkLkíkwt nkuÞ Au fu xe{ðfo{kt ík{u ÃkqhuÃkqhe íkL{ÞíkkÚke sðkçkËkhe rLk¼kðku, «kusuõxLku Ãkkh Ãkkzðk {kxu Mkíkík fkÞoþe÷ hnku Ãkhtíkw yLÞ xe{{uBçkMko ík{khk sux÷e frxçkØíkkÚke yuVxo fhíkk Lk nkuÞ, íÞkhu ðkík ykðu Au RÂLzrðÍTÞwy÷ fr{x{uLxLke. fkuE Ãký ÔÞÂõík ykuøkuoLkkEÍuþLk {kxu þwt fhu Au fu fux÷wt fhu Au íkuLke çknw ÷ktçke {kÚkkfqx{kt Ãkzâk rðLkk ík{u ík{khk rðfkMk {kxu y™u ykuøkuoLkkEÍuþLkLkk rðfkMk {kxu fux÷k fr{xuz Aku yLku rhMÃkkuÂLMkrçkr÷xeLku fr{xuz ÚkELku rLk¼kððkLke hk¾ku. yk ðkík Au EÂLzrðÍTÞwy÷ fr{x{uLxLke.

rçknurðyh÷ fr{x{uLx ynª ðkík Au WÃkfkhLkku çkË÷ku ðk¤ðkLke. {uLkushu fu xe{÷ezhu {Lku fk{{kt Mk{Þ ykuAku Ãkzíkk zuz÷kRLk ÷tçkkðe ykÃke fu yLÞ fkuE heíku {ËË fhe {kxu ík{khu su sðkçkËkhe MkkUÃke Au, íkuLkk {kxu «ríkçkØíkk Ëþkoððe Ãkzu. Mkk{kLÞ heíku ßÞkt MkwÄe rçknurðyh÷ fr{x{uLx MkuÕV ykurhyuLxuz Lk nkuÞ íÞkt MkwÄe íku LkwfMkkLkfkhf LkÚke. çkeòyu fhu÷e {ËËLke Mkk{u çkË÷ku ðk¤ðku Ãkhtíkw íku{kt Ãký [ku¬MkkE hk¾ðe òuEyu. {kºk fhðk ¾kíkh fk{ fhðwt yuðku yurxxâqz Lk hk¾ðku òuEyu. {uLkus{uLx økwhw Ãkexh yuV. zÙfhu fr{x{uLxLkk Mkt˼o{kt ¾qçk MkhMk ðkík hsq fhe Au : Unless commitment is made, there are only promises and hopes... but no plans! fr{x{uLx rLk¼kðku, ík{khu

çkku÷ðkLke sYh Lknª Ãkzu ík{khwt fk{ çkku÷þu. ykðíkwt níkwt?’, ‘rhMkuÃþLk hkíku nkuÞ Au, yu{kt sòu’ ykðwt Mkt¼¤kðku Aku. òu ík{khe ÃkkMku ‘½uh {nu{kLk ykððkLkk Au, hò òuEyu Au’ yu{ fne hò {køkeyu íkku ‘yu rhûkk fhe ½uh Lknª ÃknkU[e þfu?’, ‘fu{, ík{khu yu{Lku hktÄeLku ¾ðzkððkLkwt Au?’, ‘þku®Ãkøk {kxu ík{khe þe sYh Au, ðkRVLku {kuf÷ku’, ‘MkkMkrhÞkLku çknw Lknª [Zkððk, YrÃkÞkÞ Ze÷k Úkþu Lku Lkkufhe sþu yu

z-çkfk õÞkt Mkkøkh Mk{k íkkhk rðþk¤ niÞk{kt Mk{kð çkfk, yÚkðk íkku {tËeLkk ¼kðu yufkË ^÷ux yÃkkð çkfk. ðÄkhk{kt’ yuðwt Mkkt¼¤ðk {¤u, Ãký nðu ík{khe Ä{feyku {Lku ÷køkw LkÚke Ãkzíke r{. ¾œwMk, økwz çkkÞ. y÷rðËk. yzeykuMk. r÷. ykÃkLkku yuf Mk{ÞLkku fnuðkíkku yk¿kktrfík, y.y. adhir.amdavadi@gmail.com


CMYK

3

hrððkh, 5 Vuçkúwykhe, h012

www.sandesh.com

«fhý

3

Mk{síke ™Úke. yu fkuE™wtÞ {k™u yu{ ™Úke. …„u ÷k„u Au, fkhý fu nwt yu™k ƒk…™ku ËkuMík Awt.” r÷Lf hkuz …h ykðu÷k fkurxÞk™e [uBƒMko™k ºkeò {k¤™e ði¼ðe ykìrVMk{kt ƒuXu÷ku yuf ½hzku {kýMk Mkkr{Þk™u Mk{òðe hÌkku níkku. yu™k [nuhk™e íð[k …hÚke ÏÞk÷ ykðíkku níkku fu yu™e ô{h MknusuÞ MkkX ð»ko™e ykMk…kMk níke. yu™k yufË{ fk¤k ht„u÷k ðk¤ y™u [nuhk™e íð[k yufƒeò MkkÚku ftEf rðr[ºk MktÞkus™ Q¼wt fhíkk níkk. yuýu [uõMkðk¤wt ç÷uÍh …nuÞwO níkwt. ðkhuðkhu ç÷uÍh™k r¾MMkk{kt nkÚk ™k¾e, yu{ktÚke ÷kRxh ƒnkh fkZe™u yu™u h{kzíkkt hnuðk™e yu™e xuð níke. “„{u íku nkuÞ ík™uò Mkknuƒ, yuf r{®x„ íkku fhkððe …zþu. {U «kur{Mk fÞwO Au.” “fku™u …qAe™u fÞwO «kur{Mk?” rðfe ík™uò™wt {„s AxõÞwt, “Mkw„tÄk yu™k ƒk…™wtÞ ™nkuíke {k™íke íkku {khwt þwt fk{ {k™u?” “yuf ðkh ðkík fhe òuðk{kt þku ðktÄku?” Mkkr{Þk fkuE heíku rðfe ík™uò™ku …eAku Akuzðk íkiÞkh ™nkuíke. “yu™e MkkÚku ðkík fhðk{kt s A {rn™k ™ef¤e òÞ Au.” ƒwëku rðfe yufË{ W~fuhkE „Þku níkku, “Mkw™e÷ ½ku»k A {rn™kÚke zux {kxu yu™e …kA¤ …kA¤ Vhu Au. ðkíkko Mkkt¼¤e ÷eÄe, …ý MkkR®™„ nkÚk{kt ÷uíke s ™Úke. …iMkk ÷uíke ™Úke yux÷u …u÷ku ftE fne þfíkku ™Úke... {kÚkk™e Vhu÷e Au yu.” “su nkuÞ íku, yuf ðkh rMkØkÚko MkkÚku yu™e r{®x„ fhkððe …zþu.” rðfe ík™uò Úkkuzef ûkýku Mkkr{Þk Mkk{u òuE hÌkku. …Ae yu™k [nuhk …h ¾tÄwt ÂM{ík hu÷kÞwt, “{™u þwt {¤þu?” “{khe …kMku yk…ðk {kxu su Au yu ík{khu fk{™wt ™Úke.” yu™kÚkeÞu ¾tÄwt ÂM{ík fhe™u Mkkr{Þkyu sðkƒ ykÃÞku, “„kuðk™ku y™w¼ð ÞkË Au ™u Mkh?” rðfe Mknus Ít¾ðkE „Þku. fþwt s ƒkuÕÞk rð™k yuýu ykt¾ku Íwfkðe ËeÄe. yu™e Íqfu÷e ykt¾kuÚke Mkkr{Þk™u òýu …nu÷ku fkuXku Síke ÷eÄk™ku yk™tË ÚkÞku, “nðu ík{khu Akufhe™e …kA¤ ÷k¤ …kzðk™e çktÄ fhe Ëuðe òuEyu... fkhý ð„h™e ƒuEßsíke ÚkkÞ...” yu nMke, “nwt íkku ½h™e Awt, fkuE™u ™nª fnwt, …ý fkuE™u ¾ƒh …zu fu ík{u ºký rËðMk ™u ºký hkík{kt yuf ðkh …ý...” “ƒMk ƒMk nðu...” rðfe ík™uò Q¼ku ÚkE „Þku, “nwt ík™u ƒu rËðMk{kt Vku™ fheþ.” “{™u ¾kíkhe Au fu ík{u y…kuRLx{uLx „kuXðe™u s Vku™ fhþku.” Mkkr{Þk Q¼e ÚkE™u xuƒ÷™e Mkk{u™e íkhV „E, rðfe™e ¾whþe™k nkÚkk™u …fze™u yuýu rhðkì®Õð„ [ìh …kuíkk™e íkhV Vuhðe. yu™k ƒwëk „k÷™e íð[k …h yuf [q{e ¼he™u yuýu fÌkwt, “Þw ykh Mkku Mðex.” f{h {xfkðíke yu ƒnkh ™ef¤e „E. yu™k rsLMk™e „zo÷ y™u xku…™e ðå[uÚke Ëu¾kíke „kuhe íð[k™e yuf …èe rðfe™u yíÞkhu …ý yux÷e s W¥kusf ÷k„e, “Mkk÷e sƒhËMík [eÍ ni.”

“íkwt

“nwt õÞktf VMkkE íkku ™nª òô ™u?”

ðne økÞu÷e ðkíkko {wtçkE{kt rMkØkÚkoLku yuf hkíku Mkkr{Þk Lkk{Lke Þwðíke {¤e òÞ Au. Mkkr{Þk yìõxÙuMk çkLkðk {kxu {wtçkE ykðe nkuÞ Au, Ãkhtíkw ºkýuf ð»koLke MxÙøk÷ yLku zÍLkçktÄ fk®Mxøk fkW[Lkku ¼kuøk çkLÞk ÃkAe fkì÷ øk÷o çkLke økE nkuÞ Au. rMkØkÚko y{ËkðkËLkku Þwðf Au. yu{yu fÞko ÃkAe ÃkkuíkkLkk ÃkrhðkhsLkkuLkk rðhkuÄ Aíkkt rnLËe rMk™u{k™k RríknkMkLkk yuf yæÞkÞ Mk{k MkwÃkhMxkh h½wçkeh f~ÞÃk Ãkh Ãkeyu[ze fhðk {kxu {wtçkE ykðu÷ku Au. h½wçkeh f~ÞÃkLkwt {kuík ¼uËe Mktòuøkku{kt ÚkÞu÷wt nkuÞ Au, Ãký íkuLkk ÃkrhðkhsLkku h½wçkeh f~ÞÃk rðþu fkuE Ãký ðkík fhðk íkiÞkh LkÚke nkuíkk. h½wçkehLke Ëefhe yLku MkwÃkhMxkh MkwøktÄkyu rMkØkÚkoLku {ËË fhðkLkku MkkV RLkfkh fhu÷ku Au. Ãký Mkkr{Þk fk®Mxøk rzhuõxh rðfe íkLkuòLku yku¤¾u Au, suLkk Ãkh MkwøktÄkLku çknw {kLk nkuÞ Au. Mkkr{Þk rMkØkÚkoLku rðfe MkkÚku {w÷kfkík økkuXðe ykÃkðkLke íkiÞkhe çkíkkðu Au. yu™kÚke fnuðkE „Þwt. yuýu ƒu÷ {khe™u yu™k ykrMkMxLx™u ƒku÷kÔÞku. yu …kuíkk™k fk{u ð¤øÞku, …htíkw Mkkr{Þkyu fnu÷e ðkík yu™k {„s{kt ½q{hkíke hne. ºký rËðMk ™u ºký hkík Mkkr{Þk™u ÷E™u „kuðk „Þu÷ku rðfe yu™e MkkÚku fþwt s fhe þõÞku ™nkuíkku. yksu yk Akufhe su heíku yu™u Mkt¼¤kðe „E yu™kÚke rðfe™k {™{kt yk„ ÷k„e „E níke. yuýu {™ku{™ ™¬e fhe ÷eÄwt níkwt fu yk Akufhe™wt fk{ fhe™u yu™u Vhe yuf ðkh nkuuxu÷™k Y{{kt ƒku÷kðe™u yuðe íkku...  ƒnkh ™ef¤e™u Mkkr{Þk™k [nuhk …h Vhe yuf ðkh ÂM{ík ykÔÞwt. yuýu ƒwëk rðfe™u yuðe søÞkyu ÚkÃ…z {khe níke fu nðu Mkkr{Þk™wt fk{ fÞko rð™k yu™ku Aqxfku s ™nkuíkku. Mkkr{Þk™wt fk{ fhe™u yu yu™u nkuxu÷™k Y{{kt ƒku÷kððk {kxu ík÷…k…z ÚkE „Þku nþu yu ðkík™e Mkkr{Þk™u ¾kíkhe níke. AuÕ÷kt Úkkuzkt ð»kkuo{kt yu …whw»k™u ykh…kh ðkt[e þfíke... xuõMke{kt ƒuMkíkkt …nu÷kt yuýu …kuíkk™e òík™u s yuf Mkðk÷ …qAe ™kÏÞku, “fux÷wt yku¤¾wt Awt yk Akufhk™u? Úkkuzk f÷kf yu™e MkkÚku ðeíkkÔÞk …Ae nwt yu™e {ËË fhðk íkiÞkh ÚkE „E Awt, …ý ¾hu¾h yu ¼ýðk {kxu s yk ƒÄwt fhíkku nþu?” yu™k {™u yu™u Mkðk÷ fÞkuo, “{kºk …eyu[ze fhðk {kxu fkuE ykx÷wt ƒÄwt fhu?” y[k™f s yu™u zh ÷køÞku,

{uÂõMkfkuuyu søkíkLkku MkkiÚke Ÿ[ku Ãkw÷ ¾wÕ÷ku {qõÞku Au. ÃkðoíkeÞ rðMíkkh nkuðkÚke Ãkw÷Lke Ÿ[kE ykÃkkuykÃk ðÄe økE Au, Ãký rMkLkk÷kuyk «ktík{kt s{eLkÚke 403 {exh(1,322 Vex)Lke Ÿ[kEyu MkMÃkuLþLk (nðk{kt ËkuhzktLke {ËËÚke ÷xfíkku Ãkw÷. ykÃkýu íÞkt øktøkk LkËe Ãkh ykðu÷k hk{ Íq÷k yLku ÷û{ý Íq÷k yk «fkhLkk rçkús Au.) çkktÄeLku {uÂõMkfkuyu zurVLkux÷e «MktþLkeÞ fk{ fÞwO Au. yk MÚk¤u çkktÄfk{ yux÷k {kxu y½hwt økýkÞ Au fu Ãkðoík{k¤k yufË{ MkeÄe Au. ËqhÚke íkuLkku Ëu¾kð fhkuzhßsw suðku ÷køku Au. yux÷u yk MÚk¤ ‘zurðÕMk çkufçkkuLk’ íkhefu Ãký yku¤¾kÞ Au

“fkuE …ku÷eMkðk¤ku nþu? nwt õÞktf VMkkE íkku ™nª òô ™u?” yuýu ykt¾ku {ª[e™u {™ku{™ MkktEƒkƒk™wt ™k{ ÷eÄwt. …kuíkk™e ykt„¤e …h …nuhu÷e MkktEƒkƒk™e Mkku™k™e ðªxe [q{e ÷eÄe. …Ae {ª[u÷e ykt¾u s yuýu …kuíkk™e òík™u fÌkwt, “nwt íkku Mkkhe ¼kð™kÚke yu™wt ¼÷wt fhðk {kxu {ËË fhwt Awt. yu {™u VMkkðu yuðku íkku ™Úke s... yu™e ykt¾{kt ÷ÏÞwt Au. MkeÄku y™u …kf Akufhku Au.” su Úkðk™wt nkuÞ íku ÚkkÞ, …ý …kuíku rMkØkÚko™e {ËË fhþu yuðwt ™¬e fhe™u Mkkr{Þkyu xuõMke ytÄuhe™k {nkhk»xÙ yƒo™ zuð÷…{uLx ykìÚkkurhxe - Bnkzk™k ®Mk„÷ Þwr™x™kt {fk™ku íkhV ÷uðzkðe.  Mkkr{Þk™k „Þk …Ae rMkØkÚkuo Vhe Ÿ½ðk™ku «Þí™ fÞkuo, …ý yu …z¾kt ƒË÷e ƒË÷e™u ÚkkõÞku, “fkuý nþu yk Akufhe? þwt fk{ ykx÷e Íz…Úke {ËË fhðk íkiÞkh ÚkE nþu? Úkkuzk f÷kf {khe MkkÚku ðeíkkððkÚke yuðwt íku þwt ÚkE „Þwt fu yu …kuíkk™e yku¤¾kýku™ku W…Þku„ {khk {kxu fhðk íkiÞkh ÚkE „E?” yu™wt {™ hne hne™u yu™u Mkðk÷ …qAíkwt níkwt, “{wtƒE þnuh{kt yuf ¼kE ƒeò ¼kE™ku rðïkMk ™Úke fhíkku íÞkt yk Akufhe Mkkð yòÛÞk {kýMk {kxu þwt fk{ ykx÷wt ƒÄwt fhíke nþu? {™u õÞktf VMkkðe íkku ™nª Ëu ™u?” rMkØkÚko™u Mknus ¼Þ ÷køÞku. yuýu Úkkuze ðkh rð[kÞko …Ae {kÚkwt

‘çkk÷wykíkuo çkkRMkuLxurLkÞ÷ rçkús’ yuðwt Mk¥kkðkh Lkk{ Ähkðíkku yk Ãkw÷ yux÷ku çkÄku Ÿ[ku Au fu, íkuLke Lke[u £ktMkLkwt yurV÷ xkðh Q¼wt hk¾eyu íkku Ãký 259 VexLke søÞk çkkfe hnu. Ãkw÷ rMkyuhk {kÿu Ãkðoík{k¤k(ßÞkt yuf Mk{Þu MkkuLkkLke Zøk÷kçktÄ ¾kýku níke.)Lkk çku rþ¾hku ðå[u çkktÄðk{kt ykÔÞku Au. ðå[uÚke LkËe ÃkMkkh ÚkkÞ Au. Mðk¼krðf heíku s yu LkËe{kt 400 {exh fhíkkt ðÄkhu Ÿ[k Úkkt¼÷k çkktÄðk ÃkkuMkkÞ Lknª, yux÷u MkMÃkuLþLk Ãkw÷ s çkktæÞk ðøkh Aqxfku Lknª. çkktÄfk{ Vuçkúwykhe 2008{kt ykht¼kÞu÷wt yLku òLÞwykhe 2012{kt Ãkw÷ ¾wÕ÷ku {qfe ËuðkÞku Au. nðu hkus íkuLkk ÃkhÚke ytËksu çku nòh ðknLkku ÃkMkkh Úkþu.

Äwýkðe™u rð[khku™u ¾t¾uhe ™kÏÞk, “su Úkþu íku òuÞwt sþu. yk{uÞ yk AuÕ÷ku Ëkð Au. yk{kt òu ftE ™nª ÚkkÞ íkku {khu y{ËkðkË ¼u„k Úkðk™wt s Au... yk Akufhe …h yrðïkMk fhðk™u ƒË÷u rðïkMk fhe™u yu™u Mk{sðk™ku «Þí™ fhe òuEyu.” yuýu {™ku{™ ™¬e fÞwO. yksu yu™u hkus™e su{ s ¾kMk fkuE fk{ ™nkuíkwt yux÷u Vku™ fhe™u Wrz…e{ktÚke MkkWÚk RÂLzÞ™ ™kMíkku {t„kÔÞku. Ez÷e, ðzkt, þehku y™u fkìVe ykhkuøÞk …Ae yuýu …„ ÷tƒkðe™u …kuíku ¼u„kt fhu÷kt f®xøÍ™e VkR÷ku òuðk {ktze. su rËðMku h½wƒeh f~Þ… {kuhurþÞMk™e nkuxu÷™k Mxe{ Y{{kt {]íÞw …k{u÷e nk÷ík{kt {¤e ykÔÞku yu rËðMkÚke þY fhe™u AuÕ÷kt …kt[ ð»ko{kt yu™u rðþu A…kÞu÷k ík{k{ Mk{k[khku™e hsuhs rð„íkku rMkØkÚko …kMku níke. yuýu yuf …Ae yuf …k™kt WÚk÷kððkt {ktzâkt. h½wƒeh f~Þ…™e zuzƒkuze …kMkuÚke yu™ku Mku÷Vku™ {¤e ykÔÞku níkku. þheh W…h Mðk¼krðf heíku s Võík xkìðu÷ ÷…uxu÷ku níkku. nkÚk{kt …nuhu÷e Mkkur÷xuh™e fhkuz Yr…Þk™e ðªxe …ý yfƒtÄ níke. yu™e ½rzÞk¤, Mkku™k™e [uR™ y™u ƒeS ðMíkwyku nkuxu÷™k Y{{kt ÞÚkkðíkT níke. yu rËðMku yu™e rVÕ{™k þq®x„™wt rþzâwy÷ …qhwt ÚkÞwt níkwt. nkìxu÷™k M…k{kt {Mkks fhkðe™u yu Mxe{Y{{kt Ëk¾÷ ÚkÞku yu …nu÷kt yuýu yk¾he Vku™ ƒu™Íeh™u fÞkuo níkku. ÷„¼„ Mkkzk ™ð

r{r™x [k÷u÷ku yu fkì÷ rËðMk™ku [kuÚkku Vku™ níkku. ƒu™Íeh MkkÚku h½wƒeh f~Þ…™e rh÷uþ™rþ… s„ònuh níke. …hýu÷ku, ºký Akufhk™ku ƒk…, [k¤eMke ðxkðe [qfu÷k yk {kýMk™e òuze ƒu™Íeh y÷e ¾k™ MkkÚku …zËk …h™e Mkw…hrnx òuze níke. AuÕ÷kt …kt[ ð»ko{kt yu{™e yuf …ý rVÕ{ ^÷ku… ™nkuíke „E. h½wƒeh f~Þ… y™u ƒu™Íeh fkuE «fkh™k AkuA ð„h …kxeoyku{kt MkkÚku ykðíkkt y™u síkkt. nkÚk{kt nkÚk ™k¾e™u íkMkðehku ¾U[kðíkkt... ÂMðíÍ÷uoLz™k yuf ÷kìfuþ™ …h yufƒeò™u [wtƒ™ fhíke yu{™e íkÆ™ ytíkht„ ûkýku™e íkMkðehku Ak…e™u yuf rVÕ{e {u„urÍ™u Äq{ f{kýe fhe níke. yu ƒt™u ònuh{kt ͽzíkkt. h½wƒeh™k fkì÷h …fze™u yu™e MkkÚku ͽze hnu÷e ƒu™Íeh y÷e ¾k™™e íkMkðehku …ý A…kE [qfe níke. h½wƒeh™u Mxe{Y{{kt Ëk¾÷ Úkíkku òu™khk AuÕ÷k ƒu sýkyu fÌkwt níkwt fu h½wƒeh ¾qƒ W~fuhkÞu÷ku níkku. yu fkuE™e MkkÚku Ë÷e÷ku fhe hÌkku níkku. Ÿ[k yðksu ƒq{ku …kzíkkt yuýu Vku™ …h ‘fkuEf’™u ¾q™ fhe ™k¾ðk™e Ä{fe yk…e níke. yk ðkík Mkkt¼¤™khk AuÕ÷k ƒu sýk yux÷u M…k™k rhMkuÃþ™ zuMf …h Q¼u÷ku {Þtf þuèe y™u Mxe{Y{™ku yxuLzLx ßÞkuso... ƒt™u™kt Mxux{uLx yufƒeòÚke swËkt …zíkkt níkkt. {Þtf þuèeyu ÷¾kÔÞwt níkwt fu h½wƒeh ßÞkhu Mxe{Y{{kt sðk {kxu ykÔÞku íÞkhu yu™k nkÚk{kt yuf fk¤k ht„™e zkÞhe níke, ƒeò nkÚk{kt Vku™ níkku. yuýu yu zkÞhe rhMkuÃþ™ zuMf …h

rðfe ík™uò Úkkuzef ûkýku Mkkr{Þk Mkk{u òuE hÌkku. …Ae yu™k [nuhk …h ¾tÄwt ÂM{ík hu÷kÞwt, “{™u þwt {¤þu?” “{khe …kMku yk…ðk {kxu su Au yu ík{khu fk{™wt ™Úke.” yu™kÚkeÞu ¾tÄwt ÂM{ík fhe™u Mkkr{Þkyu sðkƒ ykÃÞku, “„kuðk™ku y™w¼ð ÞkË Au ™u Mkh?” rðfe Mknus Ít¾ðkE „Þku. fþwt s ƒkuÕÞk rð™k yuýu ykt¾ku Íwfkðe ËeÄe. yu™e Íqfu÷e ykt¾kuÚke Mkkr{Þk™u òýu …nu÷ku fkuXku Síke ÷eÄk™ku yk™tË ÚkÞku {qfe. yu Mxe{Y{{kt Ëk¾÷ ÚkÞku... …ku÷eMk ík…kMk{kt ykðe, fkuE zkÞhe rhMkuÃþ™ zuMf …hÚke {¤e ™nkuíke. ßÞkuso™wt fnuðwt níkwt fu h½wƒeh™k nkÚk{kt zkÞhe níke, …htíkw yu zkÞhe …kuíkk™e MkkÚku Mxe{Y{{kt ÷E™u „Þku níkku. LÞqÍ …u…h™k f®x„{kt rh…kuxoh™e Ë÷e÷ níke fu Mkk{kLÞ heíku nkuxu÷™k Mxe{Y{{kt ðhk¤™u fkhýu ÄwB{Mk suðwt ðkíkkðhý nkuÞ Au. ytËh fþwt ðkt[e þfkÞ yuðe ÂMÚkrík nkuíke s ™Úke. ð¤e, fk„¤™e fkuE …ý [es ytËh ÷E sðk{kt ykðu íkku yu ðhk¤™u fkhýu ¼e™e ÚkE òÞ yux÷e Mk{s h½wƒeh f~Þ…{kt ™ nkuÞ yuðwt {k™ðk™wt fkuE fkhý s ™nkuíkwt. suýu …kuíkk™e [uR™, ðªxe, ½rzÞk¤ y™u ƒeS ðMíkwyku nkuxu÷™k Y{{kt Wíkkhe ™k¾e yu zkÞhe MkkÚku ÷E™u þwt

søkíkLkku MkkiÚke Ÿ[ku Íq÷íkku Ãkw÷ fuðku Au? MEGA

MxÙõ[h {uÂõMkfkuLkkt çku hkßÞku rMkLkk÷kuyk yLku zwhktøkkuLku òuzíkkt yk Ãkw÷Lkk çkktÄfk{{kt 1,464 ÷k¾ y{urhfLk zkì÷hLkku ¾[o ÚkÞku Au.

CMYK

fk{ òÞ? yk Mk{k[kh™e MkkiÚke ðÄw Mk™Mk™e¾us y™u ytËh™e rð„íkku™wt rh…ku‹x„ ‘{wtƒE xkRBMk’{kt A…kíkwt hÌkwt níkwt. ‘{wtƒE xkRBMk’™ku rh…kuxoh y÷fuþ Þkr¿kf yk fuMk{kt yuðku …kA¤ …zâku níkku fu fuMk™e Íeýk{kt Íeýe rð„íkku yuýu ¾kuËe ¾kuËe™u ðk[fku Mkk{u {qfe níke. y÷fuþu yk Mk{k[kh ÷„¼„ ºký {rn™k MkwÄe Vku÷ku fÞko níkk. …Ae y[k™f s yk Mk{k[kh ykððk™k ƒtÄ ÚkE „Þk. {wtƒE ykðe™u …kuíkk™k rhMk[o {kxu …u…h f®xøMk y™u ƒeS rð„íkku yufXe fhíke ð¾íku yk ðkík rMkØkÚko™e ™sh ƒnkh ™nkuíke hne. yuýu ‘{wtƒE xkRBMk’™e VkR÷ku{ktÚke Vkuxkufkì…e íkku fhkðe níke, …htíkw ‘{wtƒE xkRBMk’{kt y÷fuþ Þkr¿kf™e ík…kMk fhíkkt yu™u ¾ƒh …ze níke fu y÷fuþ Mkk{uÚke xÙkLMkVh {k„e™u fk™…wh [k÷e „Þku níkku. ‘{wtƒE xkRBMk’™ku Mxkh rh…kuxoh {™kíkku {kýMk ykðe heíku xÙkLMkVh {k„e™u {wtƒE Akuze Ëu yu ðkík rMkØkÚko™k „¤u Qíkhe ™nkuíke. yuýu y÷fuþ Þkr¿kf™ku ™tƒh {u¤ðe™u fk™…wh{kt yu™ku Mkt…fo fhðk™ku «Þí™ fÞkuo níkku. “nwt h½wƒeh f~Þ… rðþu rhMk[o fhwt Awt. …eyu[ze™ku MxwzLx Awt.” “fkuý h½wƒeh f~Þ… ?” y÷fuþ Þkr¿kf™ku yðks Mknus ÄúqßÞku níkku fu …Ae rMkØkÚko™u yuðwt ÷køÞwt níkwt yu rðþu rMkØkÚko yksu …ý ™¬e ™nkuíkku fhe þfíkku, “yåAk, …u÷ku yìõxh?” “nk S. ík{u yu™k fuMk …h ½ýwt fk{ fÞwO Au. {khu ík{™u {¤ðwt Au. nwt fk™…wh ykðe™u...”

yk¾ku Ãkw÷ Mxe÷Lkk 152 fuçk÷ Ãkh ÷xfu Au. su Úkkt¼÷kyku Ãkh íkkh ÷xfu Au yu Ãkife MkkiÚke Ÿ[k Úkkt ¼ ÷kLke hMíkkÚke Ÿ[kE 390 {exh Au. [kh {køkeoÞ Ãkw÷ 20 {exh Ãknku¤ku yLku 1,124

y÷fuþu yu™e ðkík yzÄuÚke s fk…e ™k¾e, “ykðk íkku ƒnw fuMk™wt rh…ku‹x„ y{u fhíkk nkuEyu Aeyu. fuMk …qhku, rzxuR÷ …qhe, ðkík …qhe...” y÷fuþ Þkr¿kfu …qýorðhk{™e su{ fne ™kÏÞwt, “nðu íkku {™u fþwt ÞkË …ý ™Úke. su ¾ƒh níke yu ƒÄe ÷¾e s ™k¾e Au. VkR÷{ktÚke {¤e sþu. ykufu?” yuýu Vku™ rzMkf™uõx fhe ™kÏÞku níkku. yu …Ae ÷„¼„ ËMkuf ðkh rMkØkÚkuo yu™ku Mkt…fo fhðk™ku «Þí™ fÞkuo, …ý y÷fuþu Vku™ ÷eÄku s ™nkuíkku. yíÞkhu y÷fuþu ÷¾u÷k Mk{k[khku ðkt[íkkt ðkt[íkkt rMkØkÚko™e ykt¾ku õÞkhu ƒtÄ ÚkE „E yu™ku yu™u ÏÞk÷ ™ hÌkku, …ý yu™e ykt¾ y[k™f Q½ze, fkhý fu Ëhðkò …h fkuE òuhòuhÚke {w¬k {khe hÌkwt níkwt... (¢{þ:) kaajalozavaidya@gmail.com

{exh ÷ktçkku hMíkku Ähkðu Au. òufu çku Úkkt¼÷kyku ðå[u ÷xfíkku ¼køk 520 {exh Au. Ãkw÷Lkk çktLku Auzu su Úkkt¼÷kyku ykðu÷k Au, íkuLkk ÃkkÞk ¾kuËðk {kxu fw÷ 4,47,000 ½Lk {exh {kxe W÷u[ðe Ãkzu÷e. 1810{kt {uÂõMkfku MÃkuLkLkk fçkò{ktÚke ykÍkË ònuh ÚkÞwt, íkuLkk 200 ð»koLke Qsðýe{kt yk Ãkw÷ yuf Akuøkwt Au. Ãkw÷Lkk çkktÄfk{{kt 1500 fk{Ëkhku yLku RsLkuhku fk{u ÷køku÷k. Mk{økú çkktÄfk{ {kxu 12,000 xLk Mxe÷ yLku 90,000 ½Lk {exh fkurL¢xLkku ðÃkhkþ ÚkÞku Au. yk Ãknu÷kt MkkiÚke Ÿ[k MkMÃkuLþLk Ãkw÷Lkku rð¢{ £ktMkLkk r{÷kW Ãkw÷Lkk Lkk{u níkku. yu 343 {exh Ÿ[ku Ãkw÷ Au.


CMYK

4

hrððkh, 5 Vuçkúwykhe, h012

www.sandesh.com

“yuf zkì÷hLkku yuf ÃkÚÚkh.” “rLkf, yuf ÃkÚÚkhLkku yuf zkì÷h fkuE Lk ykÃku.” “fu{ Lk ykÃku? ykÃkþu.” “rLkf, ykÃkýe øk÷e{kt çknw yðhsðh Ãký LkÚke fu ÷kufku íkkhk ÃkÚÚkh swyu. íkwt yk çkÄwt Mktfu÷eLku h{ðk fu{ LkÚke síkku?” “÷kufku ykðu Au, zuz.” íkuýu fÌkwt. “÷kufku íku{Lke çkkRf ÷ELku ykðu Au, [k÷íkk Ãký ykðu Au. fMkhík fhðk Ãký ykðu Au. ½ýk ÷kufku íkku fkh ÷ELku Ãký ykðu Au. yðhsðh íkku Au.” rLkfLku Mk{òððk{kt nwt rLk»V¤ økÞku fu íkuLkk ÃkÚÚkh ðu[kðkLkk LkÚke. nwt ÃkkAku {khk fk{u ÷køÞku. íku þktríkÚke hkn òuíkku níkku. Úkkuze ðkh ÃkAe yuf LkkLke ðkLk íÞktÚke Lkef¤e. rLkf Q¼ku ÚkÞku. íkuýu ðkLkLku Q¼e hk¾ðk rLkþkLke fhe. {U òuÞwt fu ðkLk Äe{e Ãkze. yuf {rn÷kyu çkkhe{ktÚke {kÚkwt fkZe rLkf MkkÚku ftEf ðkík fhe. ÃkAe ðkLk [÷kðíkk Ãkwhw»k MkkÚku ðkík fhe, ðkLk{ktÚke Qíkhe yLku rLkf íkhV ykðe. [kh ÃkÚÚkh{ktÚke yuf ÃkMktË

yu Ãknu÷wt ðu[ký 19

93Lke ÃkkLk¾hLkku þrLkðkh níkku. çkÃkkuhu nwt sYhe çkkøkfk{ Ãkqhwt fhðk s÷Ëe ½hu ykÔÞku. nwt ÃkktËzkt ðeýíkku níkku íÞkt {khku Ãkkt[ ð»koLkku Ãkwºk rLkf ykÔÞku yLku {khwt ÃkuLx ¾U[ðk {ktzâku - “zìz, Mkne fhe ykÃkku.” “n{ýkt Lknª rLkf, {khu fk{ Au.” {U fÌkwt. “Ãký {khu Mkne òuEyu.” íkuýu ykøkún hkÏÞku. “þkLkk {kxu, rLkf?” {U ÃkqAâwt. “nwt {khk Úkkuzk ÃkÚÚkh ðu[e Lkk¾ðkLkku Awt.” íkuLkku sðkçk. rLkfLku ÃkÚÚkhku çknw øk{íkk. íkuLke ÃkkMku MkwtËh ÃkÚÚkhkuLkku Mktøkún níkku. çkÄkLku íkuLkk þku¾Lke ¾çkh yux÷u íkuLku ÃkÚÚkhku ¼ux {¤íkk òÞ Ãký ¾hk. økuhus{kt yuf yk¾e çkkMfux ¼heLku ÃkÚÚkh Ãkzâk níkk. suuLku íku ðkhtðkh MkkV fhíkku, swËk Ãkkzíkku Lku økkuXðíkku. yu íkuLkku ¾òLkku níkku. {U fÌkwt, “{khe ÃkkMku ÃkÚÚkhku {kxu yíÞkhu Mk{Þ LkÚke. íkwt íkkhe {B{e ÃkkMku ò. íku íkLku {ËË fhþu.” Úkkuze ðkh{kt rLkf yuf fkøk¤ ÷ELku ÃkkAku ykÔÞku. íku{kt Ãkkt[ ð»koLkk çkk¤fLkk nMíkkûkh{kt ÷¾u÷wt níkwt, ‘Mku÷, yuf zkì÷hLkku yuf ÃkÚÚkh.’ íkuLke {B{eLke {ËËÚke íkuýu Mkne fhe níke. {Lku ÚkÞwt fu {khku rLkf rçkÍLkuMk{uLk çkLke hÌkku Au! íkuýu çkkMfux{ktÚke [kh ÃkÚÚkh ÷eÄk Lku ½hLke çknkh ÷kRLk{kt økkuXÔÞk. íkuLke ÃkkA¤ çkkMfux {qfeLku Ãkkuíku çkuXku. nwt íkuLku ftEf h{qs MkkÚku ËqhÚke òuE hÌkku. íkuLke

{U fu{uhk ÷kðe rLkfLkku yLku íkuLke ËwfkLkLkku Vkuxku Ãkkzâku. yk LkkLkk çkk¤fu ÃkkuíkkLke ©Øk fkÞ{ hk¾e níke yLku ©Øk Mkkfkh ÚkÞkLkku íkuLku ykLktË níkku. çkk¤fkuLku fuðe heíku WAuhðkt yu íku rËðMku þeÏÞkt. y{u íku rËðMku rLkf ÃkkMkuÚke ½ýwt þeÏÞkt rLkùÞkí{fíkk òuðkLke {ò ykðíke níke. yzÄku f÷kf ðeíÞku. fkuE ÃkÚÚkh ¾heËðk ykÔÞwt Lknª. nwt íÞkt økÞku yLku ÃkqAâwt, “þwt [k÷u Au, rLkf?” “çkhkçkh Au, Mkkhwt [k÷u Au.” rLkfu fÌkwt. “yk çkkMfux fu{ hk¾e Au?” {U ÃkqAâwt. “ÃkiMkk {qfðk {kxu.” sðkçk MÃkü níkku. “ÃkÚÚkhLke ®f{ík þwt Au?”

fur÷zkuMfkuÃk

yLkwMktÄkLk MkLzu MÃkurþÞ÷ nMíkkûkh fhðk{kt ykÔÞk. Ãkku÷eMku RÂLzÞLk ÃkeLk÷ fkuzLke f÷{ 302 nuX¤ økwLkku Ëk¾÷ fÞkuo. Lkshu òuLkkh çkeò Mkkûke íkhefu MkhËkh økwhwçk[Lk ®Mknu Mkne fhe. rËÕneLkk Ãkku÷eMk Mktøkúnk÷Þ{kt WËqo{kt ÷¾ðk{kt ykðu÷e yk yuVykEykh yksu Ãký Mkwhrûkík Au. Mkkûke fkuý çkLÞk? çkkÃkwLke níÞkLke yuVykEykh Ãkh Mkkûke íkhefu nMíkkûkh fhLkkh LktË÷k÷ {nuíkk økktÄeS yLku MkhËkh MkknuçkLkk LkSfLkk Mkkûke yLku [wMík fkìtøkúuMke níkk. íkuyku rLkÞr{íkÃkýu çkkÃkwLke «kÚkoLkkMk¼kyku{kt nkshe ykÃkíkk níkk. LktË÷k÷ {nuíkk MðkíktºÞ MkuLkkLke Ãký níkk yLku ÃkkA¤Úke íkuyku y{ËkðkË MÚkkÞe ÚkÞk níkk yLku fux÷ktf ð»kkuo Ãknu÷kt y{ËkðkË{kt s íku{Lkwt yðMkkLk ÚkÞwt. çkkÃkwLke níÞkLke f{LkMkeçk ½xLkk çkkË rðrðÄ «fkhLkku hku÷ ¼sðLkkh Ãkife íku ð¾íkLkk zeyuMkÃke sMkðtík ®Mkn 1950{kt Ãktòçk Ãkku÷eMk{kt ÃkkAk VÞko. økktÄeSLke níÞk ÚkE íÞkhu íkuyku rËÕne Ãkku÷eMk{kt zuÃÞwxuþLk Ãkh níkk. 1968{kt fhLkk÷ ¾kíku íku{Lkwt yðMkkLk ÚkÞwt. ykrMk. Mkçk ELMÃkuõxh Ëw÷khk{ Ërûký rËÕne{kt ykðu÷k þknÃkwhLkk ðíkLke níkk. íkuyku 1969{kt {]íÞw ÃkkBÞk. çkkÃkwLke níÞk ð¾íku rçkh÷k nkWMk{kt nksh yuðk Ãkku÷eMk RLMÃkuõxh ËkMkkuLËk ®MknLkwt 1970{kt yðMkkLk ÚkÞwt. yk ½xLkkLku ð»kkuo ÚkE økÞkt, Ãkhtíkw Ëuþ yLku ËwrLkÞkLkk yLkuf ÷kufku yksu Ãký rËÕneLkk íkwøk÷f hkuz Ãkku÷eMk MxuþLkLke {w÷kfkík ÷u Au yLku çkkÃkwLke níÞk ytøku LkkUÄkÞu÷e yuVykEykh Lkt. 68Lke «ík Ãkh Lksh Lkk¾u Au. yu «ík òuíkkt s ÷kufkuLkk niÞk{kt yuf Äúwòhe ykðe òÞ Au. òuøkkLkwòuøk RÂLËhk økktÄeLke níÞkLke yuVykEykh Ãký yk s Ãkku÷eMk MxuþLk{kt LkkUÄðk{kt ykðu÷e Au. www.devendrapatel.in

ykÃkýu òýíkk LkÚke, Ãkhtíkw rð[khe þfeyu Aeyu fu yuf yLkkÚk, økheçk yLku Lke[÷e økýkíke òrík{kt WAhu÷k fçkehLku ÃkkuíkkLke ðkík fhðk {kxu ½ýku Mkt½»ko fhðku Ãkzâku nþu. ÃkkuíkkLkku ÔÞðMkkÞ fhíkkt fhíkkt yLku SðLkrLkðkon yLku SðLk ÔÞðnkh [÷kðíkkt [÷kðíkkt íku{ýu yuf yuðe Mðíktºk fuze ftzkhe níke fu su yksu ÷k¾ku, fhkuzku ÷kufku {kxu SðLk hkn çkLke økE Au. fçkehLkk Lkk{u {¤u÷kt ÃkwMíkfkuLke MktÏÞk{kt Ãký swËk swËk {ík Au. yk{ Aíkkt, yu{Lke ðkýe{ktÚke íkiÞkh fhu÷k ºký økútÚkku (1) çkesf (2) Mkk¾e yLku (3) þçËkðr÷ òýeíkk Au. fçkehLkk ík¥ð¿kkLkLke, ¢ktríkfkhe rð[khkuLke, {kýMk íkhVLke fhwýk yLku yLkwftÃkkLke yMkh þe¾kuLkk «Úk{ Ä{oøkwhw økwhw LkkLkf WÃkh ½ýe {kuxe nþu yu{ ÷køku Au. yu{ýu yuf EïhðkË yLku r¢ÞkfktzkuLke rLkhÚkofíkkLku MðefkÞkO níkkt. þe¾kuLkk ‘ykrËøkútÚk’{kt fçkehLkkt 200 ÃkË yLku 250 Mkk¾eykuLkku Mk{kðuþ ÚkÞu÷ku Au. õÞktf yuðwt Ãký ðkt[u÷wt fu þe¾kuLkk Ãkkt[{k økwhw yswoLkËuðu fçkehLkkt Ãkkt[Mkku sux÷kt ÃkË yLku Mkk¾eykuLku ‘økwhw økútÚkMkknuçk’{kt Mk{kðu÷kt Au. þe¾ku WÃkhktík ®nËw yLku {wÂM÷{ku Ãký fçkehLkku yux÷ku s ykËh fhu Au. fnuðkÞ Au fu fçkehLkwt yðMkkLk ÚkÞwt íÞkhu íku{Lkk rnLËw yLku {wÂM÷{ rþ»Þku ðå[u ytrík{rðrÄ ytøku ͽzku ÚkÞku níkku yLku yu{Lkk þçkLke søÞkyu {kºk Vq÷kuLkku Zøk÷ku òuuðk {éÞku yuðe ÷kufðkÞfk Au. fçkehMkknuçk su {kLkíkk níkk yuðwt s SðLk SÔÞk níkk. yu{Lke ðkýe, rð[kh yLku ðíkoLk{kt Vhf Lknkuíkku. yu Mk{Þu yuðe {kLÞíkk níke fu fkþe{kt {]íÞw ÚkkÞ íkku {kýMkLku Mðøko {¤u, {kuûk «kÃík ÚkkÞ yLku yuðe Ãký {kLÞíkk níke fu òu {øknh (økk{Lkwt Lkk{){kt {]íÞw ÚkkÞ íkku økÄuzkLkku yðíkkh {¤u. YrZøkíkíkkLkk rðhkuÄe yLku ¢ktríkfkhe fçkehMkknuçk yux÷k {kxu s yu{Lkk ytrík{ rËðMkku{kt fkþe Akuze {øknh{kt sELku ðMÞk yLku íÞkt s {]íÞw ÃkkBÞk. yksu Ãký íÞkt yu{Lke Mk{krÄ Au su ®nËw yLku {wÂM÷{ çktLku {kxu Mk{kLk {n¥ð Ähkðu Au. yu{Lkk {øknh sðkLkk rLkýoÞ ÃkhÚke ykÃkýu fne þfeyu fu yu yuf çknw s {kuxk økòLkk {nkLk nMíke níkk.

hknw÷ økktÄeLku W½÷kððkLke ykx÷e Wíkkð¤ þk {kxu? hk

nw÷ økktÄe ÷øk¼øk AuÕ÷k yuf ËkÞfkÚke hksfkhý{kt Mkr¢Þ çkLÞk Au, Ãký yk ð¾íkLke W¥kh «Ëuþ rðÄkLkMk¼kLke [qtxýeyku{kt íku{ýu ¾hk¾heLkku støk ¾u÷e hÌkk nkuÞ yux÷e Mkr¢Þíkk çkíkkðe Au. W¥kh «ËuþLke [qtxýe ykøkk{e ÷kufMk¼k {kxu Mkur{VkRLk÷Úke ykuAwt {n¥ð Ähkðíke LkÚke, Ãkhtíkw hksfeÞ rð&÷u»kfkuLkk {íku yk [qtxýeyku hknw÷ økktÄe {kxu ÷ex{Mk xuMx Mkkrçkík Úkþu. hknw÷ yk¢{f heíku [qtxýe «[kh{kt ÔÞMík Au. hknw÷u ‘yMk÷e’ hksfkhýeyku suðkt ¼k»kýku fhðkLkwt Ãký þe¾e ÷eÄwt Au. çkMkÃkLkku nkÚke fuLÿ îkhk {kuf÷kíkk YrÃkÞk

xqtfe ðkíkko fhe rLkfLku yuf zkì÷h ykÃke [k÷e økE. {Lku ykùÞo ÚkÞwt. rLkf {khk íkhV Ëkuzíkku ykÔÞku. zkì÷hLke Lkkux nðk{kt n÷kðe yLku çkq{ Ãkkze, “{U fnu÷wt Lku fu nwt yuf ÃkÚÚkh ðu[eþ - òu ík{Lku ÃkkuíkkLke òík{kt rðïkMk nkuÞ íkku ÃkAe çkÄwt ÚkkÞ.” {U fu{uhk ÷kðe rLkfLkku yLku íkuLke ËwfkLkLkku Vkuxku Ãkkzâku. yk LkkLkk çkk¤fu ÃkkuíkkLke ©Øk fkÞ{ hk¾e níke yLku ©Øk Mkkfkh ÚkÞkLkku íkuLku ykLktË níkku. çkk¤fkuLku fuðe heíku WAuhðkt yu y{u íku rËðMku þeÏÞkt. y{u íku rËðMku rLkf ÃkkMkuÚke ½ýwt þeÏÞkt. íku rËðMku y{u ºkýu rzLkh {kxu çknkh økÞkt. yuf rËðMk rLkf fnu, “{Lku yu÷kWLMk òuEyu.” íkuLke {B{e fnu, “yu÷kWLMk {u¤ððk {kxu fk{ fhðwt Ãkzu yLku y{u òuEþwt fu íkLku þwt fk{ MkkUÃkðwt.” “Xef Au.” rLkf çkkuÕÞku, “Ãký fux÷wt ykÃkþku?” “Ãkkt[ ð»koLkk çkk¤f {kxu yuf yXðkrzÞkLkku yuf zkì÷h Ãkqhíkku økýkÞ, ¾hwt Lku?” {khe ÃkíLke çkku÷e. rLkf ÃkkA÷e Mkex{ktÚke çkkuÕÞku, “yuf yXðkrzÞkLkku yuf zkì÷h? yux÷wt íkku nwt yuf ÃkÚÚkh ðu[eLku f{kE þfwt.” ÷kMx ÷kRLk yuðk ÷kufkuÚke Ëqh hnku su ík{khe {n¥ðkfktûkkykuuLku LkkLke çkLkkððk {køku Au. LkkLkk ÷kufku s íkuðwt fhu, nt{uþkt fhu. Ãký su {nkLk ÔÞÂõíkyku nkuÞ íku íkku ík{Lku Ãký {nkLk çkLkðk «uhu Au. - {kfo xTðuRLk (‘MLkunLkwt MkkIËÞo’ ÃkwMíkf{ktÚke, «fkþf: ykh. ykh. þuX, y{ËkðkË) fçkehMkknuçkLkk yk LkkLkfzk ÷u¾Úke ðk[fkuLku Úkkuzk ZtZku¤ðkLkku «ÞkMk fÞkuo Au, Ãký Auðxu íkku Ëhufu Ãkkuíku s òøkðkLkwt Au. fçkeh MkknuçkLke s yuf Mkk¾e ÷¾eLku ynª ÷u¾ Ãkqhku fhwt Awt. ßÞkU rík÷ ¼eíkh íku÷ ni, ßÞkU [f{f {U ykøk, íkuhk «eík{ íkws {U, òøk Mkfu íkku òøk.

xkuÃk xuLk níÞk ÃkAeLke ytÄkÄqtÄe swr÷ÞMk rMkÍhLke níÞk çkkË {Ë{Mík çkLke økÞu÷k rðÿkuneykuLkk Lkuíkk yuðk {kfoTMk çkwxTMk yLku økkÞMk ÷kuÂLøkLkMku nksh hnu÷k hku{Lk yuBÃkkÞhLkk yLÞ {tºkeykuLku MÃke[ ykÃke níke yLku yu MÃke[ Ëhr{ÞkLk yk níÞk fux÷e sYhe níke yuLkwt yk¾wt ðýoLk fÞwO níkwt. {tºkeykuyu ßÞkhu rMkÍhLkk {kuíkLku hksfeÞ MkL{kLk ykÃkðkLke Ëh¾kMík {qfe íÞkhu økkÞMku [kuϾe Lkk ÃkkzeLku rMkÍhLke ÷kþLku rÚkÞuxhLke xuhuMk ÃkhÚke Lke[u hMíkk Ãkh VUfe ËeÄe níke. økkÞMk, {kfoTMk yLku íkuLkk MkkÚkeykuLku ¾çkh Lknkuíke fu íku{Lke yk ¼q÷Lke Mkò sçkhËMík {kuxe {¤ðkLke Au. ÃkkuíkkLkk Vuðrhx hksðeLke ÷kþLku hMíkk Ãkh hͤíke òuELku hku{Lk Mkk{úkßÞLke «ò íkkuVkLku [ze yLku Ãknu÷wt fk{ íku{ýu rÚkÞuxh Mk¤økkððkLkwt fÞwO. yk rÚkÞuxhLke MkkÚku {kfoTMkLkk yLkuf MkkÚkeyku Lku rMkÍhLkk {tºkk÷ÞLkk yLkuf {tºkeyku Sðíkkt ¼qtòE økÞk. økkÞMk ÷kuÂLøkLkMk Ãký yu{kt Mk¤øke {Þkuo. {kfoTMkLke ÷kþ õÞkhuÞ {¤e Lknª yLku yLÞ fkuE MÚk¤u Ãký {kfoTMkLke ¼k¤ {¤e Lknª. RríknkMkfkhkuyu yuðe LkkUÄ fhe Au fu {kfoTMk çkwxTMk Vhkh ÚkE økÞku níkku yLku hku{Lk Mkk{úkßÞ Ãkh fçkòu fhðkLkwt íkuLkwt MkÃkLkwt ®sËøke¼h yÄqhwt hne økÞwt. yk ½xLkk ÃkAe {kfoTMk õÞkhuÞ ònuh{kt ykÔÞku Lknkuíkku. yuðe Äkhýk {qfðk{kt ykðu Au fu ÃkkuBVe rÚkÞuxhðk¤e ½xLkk ÃkAe {kfoTMk íÞktÚke ¼køkeLku rçkúxLk ÃknkU[e økÞku níkku yLku ÃkAe íÞkt s Mkk{kLÞ LkkøkrhfLke ®sËøke SÔÞku. swr÷ÞMk rMkÍhLke níÞkLkk fuMk{kt fw÷ Mk¥kh ÔÞÂõíkykuLke Mkk{u økwLkku LkkUÄðk{kt ykÔÞku níkku. su{ktÚke {kfoTMkLku çkkË fhíkkt çkkfeLkk Mkki rÚkÞuxhLke ykøk{kt fu íkkuVkLk{kt {kÞko økÞk níkk. swr÷ÞMk rMkÍhLkk {kuíkLke MkkÚku s hku{Lk Mkk{úkßÞLkku Ãký ytík ykÔÞku níkku. caketalk@gmail.com

yk{ íkku {{íkkLku Ëw¾íkwt nkuÞ Ãkux yLku íku {kÚkwt [ku¤íkkt {k÷q{ Ãkzâkt Au, Ãký yuf íkkò RLxhÔÞq{kt {{íkkyu ÃkkuíkkLku õÞkt Ëw:¾u Au íkuLkwt çkÞkLk Ãký fhe ËeÄwt Au fu Ãk. çktøkk¤{kt [qtxýe Ãknu÷kt ðzk«ÄkLku hkßÞLku {ËËLkwt ð[Lk ykÃÞwt níkwt. yk ytøku íkuyku Lkkýk «ÄkLk «ýð {w¾hSLku AuÕ÷k ykX {rnLkk{kt Ãkkt[ ðkh {¤e [qõÞkt Au. {erzÞk{kt çktøkk¤Lku {kuxk ÃkufusLke ðkíkku Ãký ÚkkÞ Au, Ãkhtíkw ftE ykðíkwt LkÚke. nðu íku{ýu ykfhk ÚkELku fne ËeÄwt Au fu nwt ftE r¼¾khý LkÚke. ÷køku Au {{íkk Ãkrù{ çktøkk¤Lkk rðfkMk {kxu íku sYh Ãkzâu økXçktÄLk{kt ¼tøkký Ãký Ãkkze þfu Au.

¾tzqheLkk Lkk{u ¾u÷

Íehku yðh

hkuçk nurhMk

‘nwt r¼¾khý LkÚke!’

rËÔÞuþ ÔÞkMk ¾kE òÞ Au... ðøkuhu rLkðuËLkkuyu QnkÃkkun MkßÞkuo níkku. nðu íkku hknw÷ økktÄeLkkt Ãkqík¤kt Ãký Mk¤økðk {ktzâkt Au yLku íkuLkk Ãkh sqíkwt VUfðkLke fkurþþ Ãký ÚkE [qfe Au. yk çkÄwt Ëþkoðu Au hknw÷ økktÄe ÃkkurÍrxð-Lkuøkurxð çkLLku «fkhLke ÃkÂç÷rMkxe {u¤ðe hÌkk Au. hknw÷ økktÄe {kÞkðíke yLku W{k ¼khíke MkkÚku rLkðuËLk-ÞwØ ¾u÷e [qõÞk Au. Ãký nðu hknw÷ ytøku òík¼kíkLkkt rLkðuËLkku ÚkE hÌkkt Au. Úkkuzk Mk{Þ Ãknu÷k ¼ksÃkLkk {w¾Ãkºk{kt ‘hknw÷Lkkt ÷øLk Lknª ÚkÞk nkuðkÚke íku Ëw:¾e Au,’ yu «fkhu rxÃÃkýe fhðk{kt ykðe níke íkku íkksuíkh{kt s ¼ksÃkLkk hk»xÙeÞ «ðõíkk hrðþtfh «MkkËu fkìtøkúuMkLku Mk÷kn ykÃke Au fu ‘÷kufMk¼k [qtxýeykuLku çku ð»koLke ðkh Au íkku hknw÷Lku s Ãkeyu{ çkLkkðe Ëku Lku! hknw÷Lku ÃkhýkððkLke fu Ãkeyu{ çkLkkððkLke Wíkkð¤ MkkurLkÞk økktÄeLku fu ðÄw{kt ðÄw fkìtøkúuMkeykuLku nkuÞ íkku Mk{òÞ Ãký ¼ksÃkLku yk{kt fu{ hMk Ãkze hÌkku Au, yu fËk[ MkkurLkÞk {kíkkLku Ãký Lknª Mk{òíkwt nkuÞ!

W¥khk¾tz rðÄkMkMk¼k [qtxýeyku{kt yuÂLxRLfBçkMke yLku ¼úük[khLkk ykhkuÃkkuLkk zhu ¼ksÃku [qtxýeLkk økýíkheLkk {rnLkk Ãknu÷k s {wÏÞ{tºke h{uþ Ãkku¾rhÞk÷ ‘rLkþtf’Lku nxkðeLku 77 ð»koLkk sLkh÷ ¼wðLk[tÿ ¾tzqheLku {wÏÞ{tºke ÃkËu çkuMkkzâk. yLku ‘¾tzqhe ni sYhe’Lkku Lkkhku øksÔÞku. ¾tzqhe îkhk {sçkqík ÷kufkÞwõík fkÞËku çkLkkðeLku rðhkuÄ ÃkûkkuLkk ¼úük[khLkk {wÆkLke nðk fkZe Lkk¾ðkLke fkurþþ fhðk{kt ykðe. òuufu, hknw÷u W¥khk¾tzLke [qtxýe Mk¼kyku{kt ‘¾tzqhe sYhe ni’Lkk Mkqºk Ãkh nw{÷ku fheLku fnu÷wt fu ¾tzqhe sYhe níkk íkku þwt ºký {rnLkk Ãknu÷k ¼ú»xk[kh sYhe níkku? íÞkhu ¾tzqhe sYhe fu{ Lknkuíkk? ¼ksÃku W¥khk¾tz{kt ¾tzqheLkk Lkk{u ¾u÷ ¾uÕÞku Au. nðu íkku {íkËkLk ÚkE [qõÞwt Au íÞkhu òuEyu, ¾tzqheLkk Lkk{u ¼ksÃkLke Lkkð íkhu Au fu zqçku Au...

Mknu÷e fu »kzTÞtºkfkh

økík 17 rzMkuBçkhLkk hkus sÞ÷r÷íkkyu ÃkkuíkkLke ¾kMk Mk¾e þrþf÷k Mkrník 12 ÷kufkuLku yuykEzeyu{fu {ktÚke rðËkÞ ykÃke ËeÄe níke. íÞkhu yuf yuðe ðkík ykðu÷e fu þrþf÷k sÞ÷r÷íkkLke Mkhfkh QÚk÷kððkLkwt »kzTÞtºk h[e hne níke. òufu, íkksuíkh{kt íknu÷fk Mkk{rÞf{kt yuðku ½xMVkux fhðk{kt ykÔÞku Au fu þrþf÷k îkhk sÞ÷r÷íkkLku {khe Lkk¾ðkLkwt »kzTÞtºk h[ðk{kt ykÔÞwt níkwt.

ynª {rn÷kLkwt þwt fk{? çkÄk hksfeÞ Ãkûkku yLku Lkuíkkyku {rn÷k yLkk{ík rðÄuÞf ÃkMkkh fheLku {rn÷kykuLku 33 xfk yLkk{íkLke ðkíkku sYh fhu Au, Ãký [qtxýe ykðíkkt íku{Lkk rð[khku çkË÷kE òÞ Au. íkksuíkhLke rðÄkLkMk¼k [qtxýeykuLke ðkík fheyu íkku W¥kh «ËuþLkk «Úk{ íkçk¬kLke [qtxýeyku{kt 867 W{uËðkhku{ktÚke {kºk 65 (7 xfk) {rn÷k W{uËðkh Au. Ãktòçk{kt fw÷ 1079 W{uËðkhku{ktÚke {kºk 93 s {rn÷kyku [qtxýe ÷ze þfe Au. W¥khk¾tz{kt fw÷ 788 W{uËðkhku{ktÚke {kºk 62 {rn÷kyku støk{kt Mkk{u÷ ÚkE níke. {rn÷kLku rxrfx ykÃkðk {k{÷u yuf Ãký ÃkûkLkkt ð¾ký ÚkE þfu yu{ LkÚke. {rn÷kyku ykðk hksfeÞ ÃkûkkuLku {kV fhe Ëuþu? divyeshvyas.amd@gmail.com

{Lkkuð]r¥k su{kt xÙuLkLkku yðks Au yLku yu MðÙkLkku s ¼køk Au yuðwt yÚko½xLk ÚkðkÚke {Lk òøke s òÞ. yÚkkoíkT Ÿ½{kt ykðíkkt ykzuÄz MðÙ{ktÞ fþef MkwMktøkíkíkk hnu÷e Au, suÚke çknkhLkk æðrLkyku Þk ÂMxBÞw÷kRLku MðÙ ÃkkuíkkLku ykLkw»ktrøkf-MkwMktøkík nkuÞ yuðwt yÚko½xLk fheLku MðÙLku ÞÚkkðíkT [k÷w hnuðk ËuðkLke økkuXðý fhe ÷u. ËeðkMðÙkuLku ytøkúuS{kt ‘zu zÙer{tøk’ fnuðkÞ Au. su{kt zÙer{tøk nkuíkwt LkÚke. yk þçË økuhMk{s «uhLkkhku Au. MkÃkLkkt hkºku s ykðu Au yuðwt LkÚke, rËðMku ÷ktçke Ÿ½ ÷uLkkhkykuLku Þ MkÃkLkkt ykðe þfu Au. çkeòu yuf þçË Au Ëw:MðÙ, yÚkkoíkT ¾hkçk, ¼Þkðn MkÃkLkwt ykLku LkkRx{uh Ãký fnuðkÞ Au. MkÃkLkkt ¼rð»ÞLkktÞ ykðu Au. yu Mkk[kt s Ãkzu yu sYhe LkÚke. ‘MkÃkLku ¼e fnª Mk[ nkuíku nI ¼÷k?’ Ãký yk ðkík rððkËkMÃkË s hne Au. ‘yufMÃkurh{uLx rðÚk xkR{’ Lkk{Lkk ¾qçk [[koMÃkË «rMkØ ÃkwMíkfLkk ÷u¾f su. zçkÕÞq zLku ÃkkuíkkLkkt ík{k{ MkÃkLkkt ¼krð nfefíkkuLkku ÃkqðorLkËuoþ fhíkkt nkuðkLkwt ònuh fÞwO níkwt, suLkku rð¿kkLkeykuyu yMðefkh fÞkuo níkku. zkì. {kuLxuøk WMk÷{kLk íkÚkk MxuL÷e r¢ÃkLkuhu íku{ Aíkkt xur÷ÃkrÚkf yLku yøkkWÚke ¼krðLke yutÄkýe ykÃkLkkh ykðk r«fkuÂøLkrxð rzÙBMkLke ðkíkLku ðsqËðk¤e økýkðe Au.

MkVh rðMíkkhku Ãknu÷kt fhíkkt Ãkkt¾k yLku Lkçk¤k Ãkze økÞk Au. çkË÷kE hnu÷k ðkíkkðhý yLku ðhMkkËLke yrLkrùíkíkkLku fkhýu ¼khík{kt yk íkku nt{uþLkku «&™ hÌkku Au. Aíkkt çkktÄðøkZu ÃkkuíkkLkku rðLxus [k{o ò¤ðe hkÏÞku Au. ð¤e, ÃkkfoLke ò¤ðýe yLku xqrhMx {kxuLke ÔÞðMÚkk Ãký «{ký{kt MkwrðÄksLkf Au. òufu ÃkkfoLke yuLxÙe Ve, rsÃMkeLkwt ¼kzwt yLku çkkfeLkk [kSoMk MkkÚku nkux÷ yLku s{ðkLkwt çkkË fhíkkt ynª ÔÞÂõíkËeX 3000 YrÃkÞk sux÷ku ¾[o íkku rLkrùík s Au. ½ýk ynª y÷økÚke nkÚkeLke Mkðkhe Ãký ÷u Au. òufu {kuxk ¼køkLkkt çknkhÚke ykðu÷kt «ðkMkeyku s yu{ fhíkkt Ëu¾kÞkt.

CMYK

ynª sw÷kEÚke MkÃxuBçkh Ëhr{ÞkLk Ãkkfo çktÄ hnu Au. çkkfe ynª ykððkLke ykËþo Éíkw rþÞk¤kLkku ytík yLku WLkk¤kLkk «kht¼ ðå[uLkku nkuE þfu. çkktÄðøkZLkk «ðkMkLkwt ykÞkusLk {æÞ «Ëuþ{kt s sçk÷Ãkwh, fkLnk LkuþLk÷ Ãkkfo fu ¾sqhknku MkkÚku fBçkkRLk fheLku çkLkkðe þfkÞ. pratikshathanki@gmail.com

çkúu®føk ÔÞqÍ

ynª MkkiÚke ðÄw çkku÷kíke økk¤ çknuLk÷ûke Au. rËÕne{kt fkuE sL{u íkku yu ¼k»kk ÃkAe þe¾u, økk¤ Ãknu÷kt þe¾u. Ãký {kuxk¼køkLke økk¤ku LkVhík fu ríkhMfkh Lknª Ãký çkku÷[k÷{ktÚke ykðu Au. yux÷u MkwhíkLke su{, rËÕne{kt ÷kufku ÃÞkh{nkuççkíkÚke økk¤ku çkku÷u Au. økk¤ku yMkÇÞíkkLke rLkþkLke økýkíke nkuðk Aíkkt yu Mkkð yði¿kkrLkf LkÚke. {kLkMkþk†eyku fnu Au fu yÃkþçËku Ãkezkþk{f Au. økk¤ku rh÷eV r{furLkÍ{ íkhefu fk{ fhu Au. {kuxk¼køkLkk ¼k»kkþk†eyku {kLku Au fu þçËku îkhk yktíkrhf ÷køkýeyku çknw s yMkhfkhf heíku ÃknkU[kze þfkíke nkuðkÚke {kýMku økwMMkku fu LkVhík fu yf¤k{ý ÔÞõík fhðk yÃkþçËku þkuæÞk Au. økk¤ku «uþhfqfhLke su{ fk{ fhu Au. çkkhýk{ktÚke Lkef¤íke ð¾íku y[kLkf {kÚktw çkkhMkk¾u ¼xfkÞ fu xÙkrVf{kt ík{u VMkkE økÞk íkku ykÃk{u¤u yÃkþçË Mkhe Ãkzu Au. yk Ãkezk yÚkðk yf¤k{ý ÔÞõík fhðkLkwt r{furLkÍ{ Au yuLku yÃkþçË{kt su ðýoLk ÚkkÞ Au íkuLke MkkÚku þçËþ: fkuE MktçktÄ LkÚke. rËÕne Wå[ LÞkÞk÷Þu yk s yÚko{kt økk¤Lku rLkËkuo»k Xhkðe Au. søkíkLke Ëhuf ¼k»kk{kt yÃkþçËku Au yLku Ëhuf W{ú{kt yu çkku÷kÞ Au. yuf yÇÞkMk {wsçk y{urhfk{kt 72 «ríkþík Ãkwhw»kku yLku 58 «ríkþík †eyku ònuh{kt yÃkþçËku çkku÷u Au. 18Úke 34 ð»koLkk 74 «ríkþík ÷kufku yLku 55 ð»koÚke WÃkhLkk 48 «ríkþík ÷kufku yÃkþçËku ðkÃkhu Au. †eykuLke Mkh¾k{ýeyu Ãkwhw»kku yÃkþçËku ðÄw ðkÃkhu Au, Ãkhtíkw yuf Vfo yu Au fu †eyku Mkt˼o ðøkh økk¤ku çkku÷íke LkÚke. økk¤kuLku {kýMkLke ¼kðLkk MkkÚku MkeÄku MktçktÄ Au.

LkkLkkt çkk¤fku þçËLkku yÚko Mk{su yu Ãknu÷kt yÃkþçË þe¾e òÞ Au, fkhý fu yu su{ su{ {kuxkt ÚkkÞ Au íku{ íku{ yu{Lku hzíkkt yxfkðkÞ Au. hzðkLke yk ykÍkËe AeLkðkE síkkt yÃkþçËku ykðe òÞ Au. økk¤ku yu hzðkLkku s «fkh Au. goswami_raj@yahoo.co.in

®[íkLkLke Ãk¤u fkuý níkku yu ¾çkh LkÚke Ãký ßÞkhu {Lk WËkMk nkuÞ íÞkhu yu Lksh Mkk{u ykðe òÞ Au yLku çkÄe WËkMke [k÷e òÞ Au. yuLku {U Lkk{ ykÃÞwt Au, ykrøkÞku! ½ýe ð¾ík Mkkð yòýe søÞkyu ykðk Úkkuzef ðkh [{fe síkkt MktçktÄku {¤e ykðu Au. MktçktÄku SðLkLkku yuf ¼køk Au fu ÃkAe MktçktÄku s SðLk Au? fkuE [ku¬Mk ÃkrhÂMÚkrík{kt ík{u fuðwt ðíkoLk fhku Aku yLku yk¾e ÂMÚkríkLku fuðe heíku xÙex fhku Aku íkuLkk ÃkhÚke ík{khk MktçktÄkuLkwt {kÃk Lkef¤íkwt nkuÞ Au. yku¤¾íkk nkuÞ íkuðk ÷kufku yLku yku¤¾íkk Lk nkuÞ íkuðk ÷kufku MkkÚkuLkk ykÃkýk MktçktÄ fuðk nkuÞ Au? yuf ðkík ÞkË hk¾ku fu yku¤¾íkk Lk nkuÞ íkuðk ÷kufku MkkÚkuLkk MktçktÄku Ãký ík{khe AkÃk Akuze síkkt nkuÞ Au. fkuE hMíkku ÃkqAu íÞkhu ík{u su heíku ðkík fhku Aku íkuLkk ÃkhÚke Ãký ík{khwt {kÃk Lkef¤íkwt nkuÞ Au. ík{u yu hMíku Lk òð, yu hMíkku ykøk¤Úke çktÄ Au, ík{khu Ĭku Úkþu. çknuíkh yu Au fu ík{u çkeò hMíku òð. Úkkuzwt Ëqh Úkþu Ãký ík{u ðnu÷k ÃknkU[þku. ykðwt fkuE fnu íÞkhu ykÃkýu íkuLku Lk yku¤¾íkk nkuEyu íkku Ãký yuðwt rV÷ ÚkkÞ Au fu fuðku Mkkhku {kýMk Au. ík{khk rðþu fkuELku ykðku yr¼«kÞ Au? MktçktÄku ÷ktçkk økk¤kLkk nkuÞ fu xqtfk økk¤kLkk, ð»kkuoLkk nkuÞ fu ûkýkuLkk, ykÃkýk MktçktÄkuÚke ykÃkýe fûkk {Ãkkíke nkuÞ Au. fkÞ{e hkuþLke Lk ykÃke þfkÞ íkku õÞkhuf ykrøkÞk çkLkeLku [{fe sðk{kt Ãký {ò Au, fkhý fu ykðk MktçktÄku ½ýe ðkh yk¾e ®sËøke hkuþLke Vu÷kðíkk hnu Au. AuÕ÷ku MkeLk Mkk{uLkku {kýMk ‘fuðku Au?’ yuLkku sðkçk ‘ykÃkýu fuðk Aeyu?’ yu Mkðk÷{kt AwÃkkÞku nkuÞ Au. kkantu@gmail.com


CMYK

5

hrððkh, 5 Vuçkúwykhe, h012

www.sandesh.com

ËwrLkÞkLke yuðe ËMk çkkçkíkku su òýðkLkku ËhufLku #íkòh yLku hku{kt[ nkuÞ Au. yk ©uýe{kt MkkiÚke Ãknu÷kt «Míkwík Au rðïLkkt xkuÃk xuLk MkuLMkuþLk÷ {zoh

swr÷ÞMk rMkÍh

ËkuMík ËkuMík Lkk hnk, íkks íkks Lkk hnk!

Mkkhku [kxozo yufkWLxLx ÃkkuíkkLke ftÃkLkeLke çku÷uLMkrþx [fkMkðk{kt ÚkkÃk ¾kE òÞ yuðwt çkLkíkwt nkuÞ Au. økúux hku{Lk hksðe swr÷ÞMk rMkÍh MkkÚku Ãký yuðwt s çkLÞwt níkwt yLku íku ÃkkuíkkLke s MkuLkk{kt [k÷e hnu÷k çk¤ðkLku Ãkkh¾e Lknkuíkku þõÞku MkirLkf{ktÚke Mkh{w¾íÞkh

ssinatio a s

þkMkLk ÃkAe yuf Mkktsu íkuýu yuf MkirLkf íkhefu hku{Lke ÃkkuíkkLkk yíÞtík rðïkMkw MkuLkk{kt òuzkÞu÷k rMkÍhu fnuðkÞ yuðk {tºkeykuLke y÷øk-y÷øk íkçk¬u MkuLkk{kt Mkk{u RåAk ÔÞõík fhe fu «{kuþLk {u¤ÔÞwt níkwt. yuf íkçk¬u nðu íku hku{{kt ÷kufþkne ßÞkhu hku{Lkk hksðe Ãkrhðkh MÚkkÃke Ëuðk {køku Au. yu rËðMk çkúUz÷ ÃkexkuLke níÞk ÃkkÃku rþfkuÍ níkku 13{e {k[oLkku. yu s hkíku yLku yuLkk sqÚku fhe íÞkhu rMkÍhu rMkÍhu ÃkkuíkkLke ºkýuÞ rþfkuÍLku þkMkLk {¤u yuLku çkË÷u ÃkíLkeykuLku Ãký yk ðkík fne Ãkkuíku s hku{Lkwt þkMkLk Mkt¼k¤e hÂ~{Lk þkn ËeÄe níke. ÃkíLke yLku ÷eÄwt níkwt. hku{Lkku yuf {kuxku ðøko yuðku Ãký LkSfLkk {tºkeykuLku ðkík fhe hnu÷k níkku fu su {Lk{kt yuðwt Äkhe hÌkku níkku fu swr÷ÞMk rMkÍhLku ¾çkh Lknkuíke fu {kfoTMk çkúUz÷ ÃkexkuLke níÞk çkeò fkuEyu Lknª Ãký çkwxTMk Lkk{Lkku íkuLke s MkuLkkLke yuf Ãkkt¾Lkku rMkÍhu s fhe níke. hku{Lkwt þkMkLk Mkt¼kéÞk ðzku yíÞkhu íkuLke rðhwØ çk¤ðkLke Ãkqhe ÃkAe rMkÍhu MkkiÚke Ãknu÷wt fk{ ÃkkÃku rþfkuÍLku íkiÞkhe fheLku çkuXku Au yLku rþfkuÍLkk þkuÄðkLkwt yLku yuLku {khðkLkwt fÞwO níkwt. ¼õíkkuLke W~fuhýeLkku ¼kuøk çkLke [qõÞku Au. rþfkuÍLku {kÞko ÃkAe rMkÍhu hku{{ktÚke yuLkk r{ºkLkk nkÚku s {kuík yufuf MkkÚkeykuLku ÃkfzeLku nÛÞk, suLku Ãk]ÚðeLkk fkhýu rMkÍhLke AkÃk yuf ¢qh þkMkf yLku yuf rð[khneLk íkkLkkþknLke Ãkze níke. RríknkMk{kt xku[Lkk rMkÍh Lkk{Lkku yk íkkLkkþkn òu Äkhík íkku Ãk[kMk hksðeyku{kt rþfkuÍLke rðÿkune MkuLkkLku nÛÞk ÃkAe íkhík Mkk{u÷ Úkíkk swr÷ÞMk s hkßÞ{kt ÷kufþkne MÚkkÃke þõÞku nkuík rMkÍhLkk {kuík {kxu Ãký Mk¥kkLkku {kun íkuLkk {Lk{kt hÌkku yLku íkuýu y÷øk-y÷øk fk¤ hku{ Ãkh A ð»ko hks fÞwO. yk A ð»koLkk økýðk{kt ykðu Au

TOP

n

rníÞLkk þku¾eLkku {kxu swr÷ÞMk rMkÍhLkwt Lkk{ Lkðwt LkÚke. hku{Lk hksðe yLku Äe{u-Äe{u Mkh{w¾íÞkh çkLke çkuXu÷k swr÷ÞMk rMkÍh Ãkh þuõMkrÃkÞhu Lkkxf ÷¾eLku íkuLku y{h fhe ËeÄku Au. þuõMkrÃkÞhLkk ‘ykuÚku÷ku’ Lkkxf ÃkhÚke ‘yku{fkhk’ suðe rVÕ{ çkLkkðLkkh çkkur÷ðqzLkk òýeíkk hkExh-zkÞhuõxh rðþk÷ ¼khîksu íkksuíkh{kt yuLkkWLMk{uLx fhe Au fu íkuyku swr÷ÞMk rMkÍh Ãkh rVÕ{ çkLkkððk {køku Au, su hkòþkneLkk ð¾íkLke Lknª Ãký yksLkk Mk{ÞLku æÞkLk{kt hk¾eLku íkiÞkh fhðk{kt ykðe nþu. rðþk÷ ¼khîksu yuðwt Ãký fÌkwt níkwt fu “EMkðeMkLk ÃkqðoLkkt ð»kkuoLkk swr÷ÞMk rMkÍhLkk SðLkLkk «Mktøkku rçk÷fw÷ rVÕ{e Mxkuhe suðk Au. rMkÍh yuf rVÕ{e ytËkÍ MkkÚku SÔÞk níkk yLku rVÕ{e ytËkÍ{kt s yuLkku ytík ykÔÞku níkku.” rðþk÷Lke ðkík rçk÷fw÷ Mkk[e Au. hku{Lk Vur{÷e MkkÚku Mktf¤kÞu÷k yk çknkËwh Mkh{w¾íÞkhu {kºk hku{ Ãkh s Lknª, Exk÷e Ãkh Ãký hks fÞwO níkwt yLku yuf íkçk¬u íkku íkuýu MÃkuLk yLku £kLMkLkk y{wf ¼køkLkku fçkòu Ãký ÷E ÷eÄku níkku. íkuýu ÃkkuíkkLkwt Mkk{úkßÞ íkçk¬kðkh ykøk¤ ðÄkÞwO níkwt Ãký Mkk{úkßÞ ykøk¤ ÄÃkkððkLke yk nkuz{kt íku fÞk íkçk¬u yuf Mkðo©uc ÞkuØk{ktÚke íkkLkkþkn çkLke økÞku yuLkku yuLku ÃkkuíkkLku yýMkkh Lk hÌkku yLku yu s fkhýu íkuýu ÃkkuíkkLkku Sð Ãký økw{kÔÞku.

As

Mkk

10

swr÷ÞMk rMkÍhLkkt yðíkhýku J J

J

J

J J

òu {khe níÞk {khe ytøkík ÔÞÂõík fhu íkku yuLkkÚke W¥k{ çkeswt þwt nkuE þfu. {U ykuAk{kt ykuAe ºkýMkku ÷zkE ÷ze Au. yu çkÄe ÷zkE{ktÚke nwt çknkh ykÔÞku Awt, yuLkku yÚko yuðku ÚkÞku fu {khwt {kuík Ëw~{LkLkk nkÚk{kt Lknª, Ãký EïhLkk nkÚk{kt Au. ík÷ðkhLkk ½kÚke fçkqíkhLku {khðwt yu ®n{ík LkÚke, Ãký ík÷ðkh ÷ELku ®MknLke Mkk{u Q¼k hnuðwt yu ®n{ík Au. ÷zkE {kxu Lkçk¤kLke ÃkMktËøke fhLkkhku MkkiÚke {kuxku fkÞh Au, yu {kºk yr¼{kLk ÃkkuMkðk {kxu s ÞwØ fhíkku nkuÞ Au. yr¼«kÞÚke õÞkhuÞ støk Síke LkÚke þfkíkku. støk Síkðk {kxu ÷kune ðnkðwt Ãkzu. su fk{{kt ík{Lku ykLktË ykðu yu fk{ fhðwt. {Lku Sík{kt ykLktË {¤u Au yux÷u nwt ðkhtðkh ÷zâk fhwt Awt. òu {Lku ¾wþ Lk Úkðk Ëuðku nkuÞ íkku {Lku MkhLzh ÚkE òð, nwt [qÃk[kÃk ykøk¤ [kÕÞku sEþ.

Ãký yk ºkýuÞ fk¤{ktÚke hku{Lkk RríknkMkfkhkuLku Mkk[k {kLkðk{kt ykðu Au. òu yk s RríknkMkfkhkuLku ykÄkh çkLkkðeLku fnuðkLkwt nkuÞ íkku fne þfkÞ fu 14{e {k[o, RMkðeMkLk Ãkqðou 44{kt hku{ ¾kíku swr÷ÞMk rMkÍhLku {khðk{kt ykÔÞku. yk¾e ®sËøke ÞwØLkk {uËkLk{kt hnuLkkhku rMkÍh yk{ Ãký {kuíkÚke zhíkku Lknkuíkku. nk, yuLke RåAk yux÷e [ku¬Mk níke fu ßÞkhu Ãký {kuík ykðu íÞkhu yu ÃkeX ÃkkA¤Úke Lknª Ãký Mkk{e Akíkeyu ykðu. 14{e {k[oLkk rËðMku Mkðkhu swr÷ÞMk rMkÍh ßÞkhu ÃkkuíkkLkk ÃkkuBVe rÚkÞuxh{kt yuf fÕ[h÷ þku òuðk {kxu ÃkkuíkkLkk yk¾k hMkk÷k MkkÚku økÞk íÞkhu íku{Lkk Ãkh nw{÷ku ÚkÞku níkku. nfefík yuðe níke fu yk þku òuÞk ÃkAe rMkÍh íÞkt s Mk¥kkðkh heíku ònuhkík fhðkLkk níkk fu íku hku{Lk yuBÃkkÞh Akuze hÌkku Au yLku hku{Lku ÷kufþkne hkßÞ çkLkkðeLku yk hkßÞLke sðkçkËkhe íku {q¤ hkò yuðk ®çkúz÷ ÃkexkuLkk ðkhMkËkhkuLku MkkUÃke hÌkku Au. rÚkÞuxh{kt ykðeLku rMkÍhu økuhnksh hnu÷k ÃkkuíkkLkk MkkÚke fhíkkt rðþu»k yuf ËkuMík yuðk {kfoTMk çkúwxTMk rðþu ykuAk{kt ykuAwt [khuf ðkh ÃkqAâwt Ãký fkuELke ÃkkMku yk çkkçkíkLkku sðkçk Lknkuíkku. rMkÍhu yk çkkçkík{kt fkuE þtfk fhðkLkwt xkéÞwt níkwt. rÚkÞuxhLkwt ðkíkkðhý ¾wþLkw{k yLku n¤ðwtVq÷ níkwt íÞkt s y[kLkf çknkhÚke {khku-fkÃkkuLkk yðks MkkÚku {kfoTMk çkwxTMk yLku íkuLkk çkeò ºkýMkku sux÷k MkkÚkeykuyu nw{÷ku fhe ËeÄku. rMkÍh Ãkh ÚkÞu÷ku Ãknu÷ku ðkh ÃkeX ÃkkA¤Úke ÚkÞku níkku yLku íku Ãký r{ºk {kfoTMku fÞkuo níkku. yk ½k{kt rMkÍhLkku s{ýku nkÚk fÃkkÞku níkku, su nkÚkÚke íku ík÷ðkhçkkS fhíkku níkku. nkÚk fÃkkÞk ÃkAe Ãký rMkÍhu ÷zðkLkku «ÞkMk fÞkuo níkku níkku

«kÚkoLkkLke MkV¤íkk {kxuLke Ãkqðoþhíkku «kÚkoLkkLkwt Ãkrhçk¤

íkt

{kLkðòíkLkk fÕÞkýLke ¼kðLkk «kÚkoLkk{kt çkuMkeLku fhku. Mkk[k ÓËÞÚke yk «fkhu «kÚkoLkk fhþku íkku ík{khk SðLkLke LkkLke- {kuxe {ktøkýeyku íkku ¼økðkLk yuLke {u¤u s Mktíkku»ke Ëuþu. ¼õíkLke Ëhuf «kÚkoLkkLkku ¼økðkLk MkkLkwfq¤ Ãkz½ku Ãkkzu Au ¾hk? fux÷kfLku yu{ ÷køku Au fu «kÚkoLkkçkúkÚkoLkk yu çkÄwt íkqík Au. {LkLku {LkkððkLke íkhfeçk {kºk Au. «kÚkoLkkÚke fþwt ð¤íkwt LkÚke. Ãký, ykðe {kLÞíkk íkÆLk øk÷ík Au. Ä{oþk†ku s Lknª ®fíkw ½ýk çkÄk çkkirØfku

RLMkkRx rðLkkuË ze. ¼è yLku fux÷kÞ rð¿kkLkeyku fu su{Lku Lkkuçku÷ «kEÍ {éÞkt Au íkuyku çkÄk Ãký «kÚkoLkkLke øksçkLke þÂõík{kt ©Øk Ähkðíkk níkk. Ãknu÷wt íkku Eïh, økkuz, yÕ÷k fu MkwÃkhÃkkðh ík{u su{kt Ãký {kLkíkk nku íku{kt Mkku x[Lkku MktÃkqýo rðïkMk, Ãkk¬ku ¼hkuMkku yLku ÃkqhuÃkqhe ©Øk nkuðe sYhe Au. Lkh®Mkn {nuíkkLke nqtzeLke ðkík søkònuh Au. yk fktE fÃkku¤fÂÕÃkík fÚkk LkÚke. Lkh®Mkn {nuíkkyu Ãkk¬k ¼hkuMkk MkkÚku ÷¾u÷e nqtze þk{r¤Þkyu Mðefkhe yLku {nuíkkSLke ËefheLkku ÷øLkkuíMkð htøku[tøku QsðkE økÞku. yk Mkt˼o{kt çknw òýeíke yuf sqLke ðkíkko Au. økk{{kt Ëwfk¤ Ãkzâku. çkeò ð»kuo Þ ðhMkkË ðhMkðkLkkt fkuE yutÄký Lk ðíkkoÞkt yux÷u økk{÷kufku øk¼hkÞk. økE Mkk÷ íkku su{ íku{ [÷kÔÞwt Ãký ykuý Mkk÷u Þ {u½hkò Lknª rhÍu íkku AkufhkðLku þwt ¾ðhkðþwt? {trËhLkk {nkhksu {u½hkòLku rhÍððk {kxu ¾kMk «kÚkoLkkMk¼kLke ½ku»kýk

vinod.bhatt@sandesh.com

J

J

J

J

J

J

J

(swr÷ÞMk rMkÍhLke fkuE [ku¬Mk xkE{-÷kELk RríknkMkfkhku LkkUÄe LkÚke þõÞk Ãký ytËkrsík xkE{÷kELk ftEf ykðe Au.) EMkðeMkLk Ãkqðo 100Lke 12{e sw÷kEyu swr÷ÞMk rMkÍhLkku sL{ ÚkÞku. 12 ð»koLke ô{hu Ãknu÷e ð¾ík ðkìh{kt ¼køk ÷eÄku yLku EMkðeMkLk Ãkqðuo 84{kt yux÷u fu Mkku¤ ð»kuo fkuLkuor÷ÞMk MkkÚku {uhus fÞko. EMkðeMkLk Ãkqðuo 77{kt hku{{kt çk¤ðku Vkxe Lkef¤íkkt swr÷ÞMku hku{ Akuzâwt yLku Ãkkt[ ð»ko ËwrLkÞkLkk y÷øk-y÷øk Ëuþku{kt Vhíkku hÌkku. EMkðeMkLk Ãkqðuo 59{kt hku{Lk Mk{úkx nkìf nuzÙeÞLk (Ãknu÷k)yu rMkÍhLku Ërûký MÃkuLkLkk økðLkohLke ÃkkuMx ykÃke. EMkðeMkLk Ãkqðo 52{kt rMkÍh hku{ ÃkkAku ykÔÞku. íkuLku Mkwtðk¤e økkËe fhíkkt ÞwØLkk {uËkLkLke nkz{khe ðÄw Vkðe økE níke. EMkðeMkLk Ãkqðo 48{kt hku{Lke økkËe Mkt¼k¤e yLku ºký ð»ko ÃkAe yux÷u EMkðeMkLk Ãkqðuo 45{kt ÃkkuíkkLku hku{Lk Mkk{úkßÞLkku ðkhMkËkh ònuh fÞkuo. yk s ð»ko{kt hku{Lke «ò{kt ytËh¾kLku çk¤ðku þY ÚkÞku. EMkðeMkLk Ãkqðo 44Lke 14{e {k[uo AÃÃkLk ð»keoÞ hku{Lk hksðe swr÷ÞMk rMkÍhLke Mkk{u çk¤ðku ÚkÞku yLku íkuLkk r{ºk çkúwxTMkLkk nkÚku níÞk fhðk{kt ykðe.

Ãký yåAk ÞkuØk yuðk {kfoTMku rMkÍhLku ðeMk s r{rLkx{kt {kheLku økkËe Ãkh fçkòu ÷E ÷eÄku. yk fçkòu ÷eÄk ÃkAe {kfoTMku íkhík s swr÷ÞMk rMkÍhLkk ÃkrhðkhsLkkuLku {khe Lk¾kÔÞk níkk. yuðwt Lknkuíkwt fu hku{{kt rMkÍhLku [knLkkhkykuLke f{e níke. rMkÍhLkk [knfkuyu hku{ yk¾wt {kÚku ÷eÄwt yLku Xuh Xuh íkkuVkLkku fÞkO. þuõMkrÃkÞhu Ãkkuíku ÃkkuíkkLkk Lkkxf{kt ÷ÏÞwt Au yLku RríknkMkfkhkuyu Ãký LkkUÄ fhe Au fu rMkÍhLkk {kuík ÃkAe hku{Lkkt yuf ÷k¾Úke ðÄw ½h Mk¤økkððk{kt ykÔÞkt níkkt yLku ykuAk{kt ykuAk Ãkt[kuíkuh nòh ÷kufkuLke níÞk fhðk{kt ykðe níke. yk økwMMkku yu nfefík{kt íkku rMkÍh «íÞuLkku «u{ níkku. yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh

Ãkkðh÷uMk Aíkkt Ãký ÃkkðhVw÷ ÷uze!

4

fhe. økk{{kt Ëktze ÃkexkE fu fk÷ Mkðkhu økk{Lkk LkkLkk-{kuxk Mkkiyu {trËh{kt ykððwt. ðhMkkËLkk ËuðLku «MkLLk fhðk. Mkk{qrnf «kÚkoLkk{kt ík{k{ økúk{sLkkuyu òuzkðkLkwt Au. çkesu rËðMku Mkðkhu LknkE-ÄkuELku Mkki fkuE {trËhu sðk Lkef¤e Ãkzâk. yk çkÄk ðå[u yuf LkkLkfzku Akufhku Þ [k÷íkku níkku... íkuýu nkÚk{kt LkkLkfze Aºke hk¾e níke. økk{Lkk fkuEfu xe¾¤ fhe fu “yÕÞk çkçk÷w, yk fkuhkÄkfkuh ykfkþ{kt yufuÞ ðkˤ LkÚke Lku íkwt Aºke ÷ELku fu{ [kÕÞku ykÔÞku Au?” LkkLkfzk çkçk÷wyu Ãku÷k xe¾¤ fhLkkh Mkk{u òuÞwt, yu fw{¤e ðÞLkk LkkLkfkLku íkku Ãku÷kyu fhu÷k fxkûkLkku shkÞu ÏÞk÷ Lk ykÔÞku, yuýu rLkËkuo»k ¼kðu sðkçk ykÃÞku. “fkfk, ykÃkýu çkÄk {trËh{kt {u½hkòLku rhÍððkLke «kÚkoLkk {kxu íkku sEyu Aeyu, «kÚkoLkk ÃkAe ¼økðkLk ¾wþ Úkþu yux÷u ðhMkkË Ãkzþu íku ð¾íku ½hu ÃkkAk ykðíke ðu¤k Ãk÷¤e Lk sðkÞ yux÷k {kxu {U Aºke ÷eÄe Au!” rsMkMku Ãký ‘çkkRçk÷’{kt fÌkwt Au, “òu ík{Lku ¼økðkLk{kt Ãkk¬ku rðïkMk nþu íkku «kÚkoLkk{kt ík{u su fktE {køkþku íku ík{Lku {¤þu s.” ¼økðkLkLkk nkÚk yux÷k xqtfk LkÚke fu yu ík{Lku Lk Wøkkhe ÷u. yu{Lkk fkLk yux÷k çkÄk çknuhk LkÚke fu ík{khe ðkík yuLkk MkwÄe Lk ÃknkU[u, Ãký ykÃkýkt ÃkkÃkf{kuoLku fkhýu ¼økðkLk ykÃkýkÚke y÷øk ÚkE økÞku Au, ykÃkýkt ÃkkÃk ÃkzËku çkLkeLku ¼økðkLk yLku ykÃkýe ðå[u ykðe òÞ Au. yux÷u ¼økðkLk ykÃkýe «kÚkoLkk Mkkt¼¤íkk LkÚke. Ãkqhe ©ØkÚke yLku Mkk[k rË÷Úke fhu÷e «kÚkoLkk õÞkhuÞ rLk»V¤ LkÚke síke. ík{khe «kÚkoLkk V¤u yuðe «kÚkoLkk MkkÚku.. yMíkw.

J

yktøk MkkLk Mkq [e

yk¾wt Lkk{: yktøk MkkLk Mkq [e sL{ íkkhe¾: 19 sqLk, 1945 sL{ MÚk¤: htøkwLk (nðu ÞktøkkuLk), çk{ko

EïhLkk fkLk yux÷k çknuhk LkÚke fu ík{khe ðkík yuLkk MkwÄe Lk ÃknkU[u, Ãký ykÃkýkt ÃkkÃkf{kuoLku fkhýu ¼økðkLk ykÃkýkÚke y÷øk ÚkE økÞku Au. ykÃkýkt ÃkkÃk ÃkzËku çkLkeLku ¼økðkLk yLku ykÃkýe ðå[u ykðe òÞ Au yux÷u ¼økðkLk ykÃkýe «kÚkoLkk Mkkt¼¤íkk LkÚke. Ãkqhe ©ØkÚke yLku Mkk[k rË÷Úke fhu÷e «kÚkoLkk õÞkhuÞ rLk»V¤ LkÚke síke ËwhMík þheh{kt yuf íktËwhMík ykí{k yu Ëhuf {kýMkLke yrLkðkÞo sYrhÞkík Au. òu yk çku [es (yuf íkku þhehLkwt Mkkhwt ykhkuøÞ yLku çkeS [es Ãkrðºk yLku MðåA ykí{k) ykÃkýe ÃkkMku nkuÞ íkku ykÃkýu rðï{kt Äkheyu íku nktMk÷ fhe þfeyu. þheh yu fwËhíkLke yLkku¾e çkrûkMk Au. íkuLku ykhkuøÞ{Þ hk¾ðkLke ykÃkýe Vhs Au. «kÚkoLkkLke MkV¤íkk {kxu fux÷ef [ku¬Mk Ãkqðoþhíkku Au yLku ¼økðkLk ík{khe «kÚkoLkk Mkkt¼¤u íkÚkk ík{khe «uÞhLkku MkkLkwfq¤ Ãkz½ku Ãkkzu íku {kxu ík{khu çku-ºký ðkík ¾kMk ÞkË hk¾ðkLke sYh Au. «kÚkoLkk ÞtºkðíkT Lk nkuðe òuEyu. ík{khk EüËuðLkku fkuE &÷kuf fu ¼sLk ík{u økkyku yÚkðk Mkðkh{kt hkus Ãkkt[ {k¤k fhðkLkku ík{khku rLkÞ{ nkuÞ íkku hkusLke ík{khe yk «uÞh, ÍxÃkx Ãkíkkðe ËuðkLkwt yuf fk{ Lk çkLke sðe òuEyu. «kÚkoLkk fhðkLkku rLkÞ{ Au yux÷u øk{u íku{ «kÚkoLkk{kt íkku çkuMkðwt s Ãkzu, yuðk ¼kðÚke õÞkhuÞ «kÚkoLkk fhðk Lk çkuMkòu. Ãkqhk ¼kðÚke, Ãkqhe yufkøkúíkkÚke yLku «¼w «íÞu f]ík¿kíkkLkk Ãkqhk ¼kðÚke «kÚkoLkk{kt {Lk Ãkhkuðe Ëku, yuLkwt Lkk{ s Mkk[e «kÚkoLkk. çkeS ðkík yu fu «uÞh{kt ík{u ¼økðkLk ÃkkMku fþwtf Lku fþwtf {køk {køk Lk fhku. Eïh MkðoÔÞkÃke yLku Mkðo¿kkíkk Au. ík{Lku þwt íkf÷eV Au fu ík{khu þwt òuEyu Au, yuLke çkÄe s ¾çkh ík{khk ¼økðkLkLku Au, {kxu MkðoMk¥kkÄeþ «¼w Mk{ûk r¼ûkwf ð]r¥k Lk Ëk¾ðþku. fkuE {nkhkòrÄhks hksðe ÃkkMku sELku fuð¤ yuf xtfLkwt ¼kusLk {køkðk suðe yk ûkwÕ÷f ðkík ÚkE. Eïh ÃkkMku {kLkrMkf þktrík {køkku, rLk{o¤ ÓËÞ yLku þwØ çkwÂØ {køkku, Mk{økú

xkE{÷kELk

çkkÞkuøkúkVe

çk

{koLke swLíkk MkhfkhLke Mkh{w¾íÞkhþkne Mkk{u yuf÷e {rn÷k yktøk MkkLk Mkq [e ÷zík ykÃke hne Au. yk{ íkku yk¾k rðïLku çk{ko{kt ¾kMk hMk Lk Ãkzu, Ãký Mkq [eLke {qð{uLx ÃkAe y{urhfk MkrníkLkk Ëuþku çk{ko íkhV ðkì[ hk¾íkk ÚkE økÞk Au. çk{ko{kt ÷kufþkne MÚkÃkkþu íkku yuLkk ÃkkÞk{kt Mkq [eLke ÷zík nþu. Mkq [e Ãkh çkLku÷e rVÕ{ ‘Ä ÷uze’ n{ýkt s rh÷eÍ ÚkE Au. fkuý Au yu ÷uze?

Mkq [eLke ®sËøke Ãkh yuf Lksh... J

J

J

J

yktøk MkkLk Mkq [e rËÕneLke ÷uze ©ehk{ fkì÷us{kt Ãkkur÷rxf÷ MkkÞLMk ¼ÛÞkt Au. ykìõMkVzo ÞwrLkðŠMkxe{kt íkuyku yÚkoþk† ¼ýu÷kt Au. çk{ko{kt sLkh÷ LkurðLku ÷~fhe þkMkLk Xkufe çkuMkkzâwt íÞkhÚke Mkq [eLku Ëuþ çknkh hnuðwt Ãkzu÷wt. çknkh hne íkuyku Ãkeyu[ze ÚkÞkt yLku ríkçkurxÞLk MktMf]ríkLkk òýfkh zkì. {kEf÷ yurhMk MkkÚku ÷øLk fÞkO. yksu íku{Lku çku MktíkkLkku Au. çkŠ{Í ¼k»kk «{kýu íku{Lkk Lkk{Lkku Wå[kh Mkq [e Au, Ãký MÃku®÷økLku fkhýu ÷kufku Mkq fe yuðku ¾kuxku Wå[kh fhu Au. Wå[khLke økhçkzLku fkhýu íku{Lku ‘Ä ÷uze rðÚk yLk«kuLkkWÂLMkyuçk÷ Lku{’ Ãký fnuðk{kt ykðu Au. íku{Lkkt Lkk{Lke çkeS rðþu»kíkk yu Au fu íku{kt íkuLkk 3 rh÷urxÔMkLkkt Lkk{ ykðe òÞ Au. MkkLk Lkk{ íku{ýu ÃkkuíkkLkk rÃkíkkLkwt ÷eÄwt Au. [e Lkk{ íku{Lkk {kíkkLkk Lkk{{ktÚke yLku Mkq Lkk{ {kuMkk¤ ÃkûkuÚke ÷eÄwt Au. çk{ko{kt ÷kufþkne MÚkÃkkÞ yu {kxu íkuyku AuÕ÷kt 22 ð»ko{ktÚke 15 ð»ko su÷{kt hÌkkt Au. AuÕ÷u íkuyku LkðuBçkh, 2010{kt {wõík ÚkÞkt íÞkhÚke [[koLkwt fuLÿ çkLÞkt Au. yu{ktÞ nðu çk{ko{kt [qtxýeLke íkiÞkhe [k÷e hne Au. [qtxýe{kt Q¼k hnuðkLke fËk[ íku{Lku {tsqhe {¤þu yLku òu yu Q¼k hnuþu íkku [ku¬MkÃkýu çk{koLke «ò íku{Lkk nkÚk{kt s Mk¥kkLkwt MkwfkLk MkkUÃkþu. Ëhr{ÞkLk yk ÷¾kÞ Au íÞkhu y{urhfkLkk y¾çkkh ‘ðkì®þøxLk ÃkkuMx’{kt Mk{k[kh Au fu yur«÷{kt ÚkLkkhe [qtxýe{kt Mkq [e [ku¬MkÃkýu ÍtÃk÷kðþu s.

CMYK

J

J

J

J

J

J

çk{koLku ytøkúuòu ÃkkMkuÚke 1948{kt ykÍkËe {¤e. yu ykÍkËeLke [¤ð¤{kt Mkq [eLkk rÃkíkk sLkh÷ yktøk MkkLku {n¥ðLkku hku÷ ¼sðu÷ku. òufu ykÍkËeLkk A {rnLkk{kt s sLkh÷ MkkLkLke níÞk ÚkE íÞkhÚke yíÞkh MkwÄe çk{ko{kt ÷kufþkne MÚkÃkkE þfe LkÚke. 1960Lke [qtxýe ÃkAe Mkq [eLkkt {kíkk ¼khík{kt hksËqík níkkt. yu ð¾íku íku{Lke MkkÚku 15 ð»koLkkt Mkq [e ¼khík ykðu÷kt. sðknh÷k÷u íku{Lkk {kxu 24, yfçkh hkuz Ãkh çktøk÷ku Vk¤ðuu÷ku. yu yksu ‘çk{ko nkWMk’ íkhefu yku¤¾kÞ Au. 1988{kt íkuyku çk{ko Ãkhík ykÔÞkt íÞkhu hksfeÞ ÂMÚkrík yhksfíkk¼he níke. Ãkrhýk{u íkuyku íÞktLkk hksfkhý{kt Mkr¢Þ ÚkÞkt yLku yks MkwÄe Mkr¢Þ Au. 1990Lke [qtxýe{kt Mkq [eLkku Ãkûk ‘LkuþLk÷ ÷eøk Vkuh zu{ku¢Mke’ rðsuíkk ÚkÞku (íku{Lkk ÃkûkLku 485 Ãkife 392 Mkexku {¤u÷e) Ãký ÷~fhe þkMkfkuyu íku{Lku þkMkLk fhðk ËeÄwt Lknª. íÞkhÚke Mkq [eLku fkt íkku fkhkðkMk yLku fkt íkku LkshfuË{kt hk¾ðk{kt ykðíkkt. fuLMkhÚke Ãkezkíkk Mkq [eLkk Ãkrík yurhMkLkwt 1999{kt yðMkkLk ÚkÞwt íkkuÃký çk{koLke Mkhfkhu yurhMkLku Ëuþ{kt «ðuþðk ËeÄk Lknkuíkk. Mkq [eLke ÷kufþkne {kxuLke {¬{ ÷zíkLku fkhýu íku{Lku 1991{kt þktríkLkwt Lkkuçku÷ «kEÍ ykÃkðk{kt ykÔÞwt Au. Mkq [e su÷{kt yLku LkshfuË níkkt íÞkhu Ãký MkhfkhLku íku{Lke çkef ÷køkíke. {kxu íku{Lku Ãkkðh÷uMk Aíkkt ÃkkðhVw÷ ÷uze økýðk{kt ykðu Au.


CMYK

6

hrððkh, 5 Vuçkúwykhe, h012

www.sandesh.com

yuÃkuÂLzMkkRxeMk: yuÃkuÂLzõMkLkku Mkkuòu

†e-Ãkwhw»kkuLkk nkð¼kð yux÷u fu çkkìze ÷UøðusLku ykÄkhu Mk{køk{Lke RåAk-yrLkåAkLku ÷økíkk fux÷kf rLk»f»ko sYh fkZe þfkÞ Au. yufçkeò MkkÚku «u{MktçktÄ çkktÄðk RåAwf †eÃkwhw»kkuLke çkkìze-÷Uøðus ytøku fux÷ktf íkÚÞkuLke òýfkhe nkuÞ íkku Ãknu÷ fkuý fhu íkuLkku «&™ hnuíkku LkÚke

MkuõMk rMkøLk÷ sýkðíke çkkìze ÷Uøðus

ÂLzõMk’ (yktºkÃkwåA) {kLkð ‘yu Ãkuþheh{kt LkkLkk yLku {kuxk

yktíkhzkLkk òuzký Ãkh ‘rMkf{’ Lkk{Lkk {kuxk yktíkhzkLkk ¼køk MkkÚku òuzkÞu÷wt nkuÞ Au. ÷øk¼øk yuf yktøk¤e sux÷e ÷tçkkE Ähkðíkwt Ãkku÷kýðk¤wt, Ãkhtíkw çkeò AuzuÚke çktÄ yuðwt yk yuf ytøk Au. ÃkwhkíkLk

nuÕÚk RÍ ðuÕÚk zkì. Mkki{uLÿ ËuMkkE fk¤{kt {Lkw»Þ ßÞkhu MkuÕÞw÷kuÍLkwt «{ký ðÄkhu nkuÞ yuðku ¾kuhkf ¾kíkku níkku íÞkhu íkuLkk Ãkk[Lk {kxu yuÃkuÂLzõMk Ãký sðkçkËkh níkwt yLku íku fkhýÚke íkuLke ÷tçkkE ½ýe níke, Ãkhtíkw fk¤¢{u ¾kuhkf{kt su{ su{ MkuÕÞw÷kuÍLkwt «{ký ½xíkwt økÞwt íku{ íku{ yuÃkuÂLzõMkLkwt fk{ ½xðkÚke íkuLke ÷tçkkE ykuAe Úkíke økE. yk yuÃkuÂLzõMk{kt ßÞkhu Mkkuòu ykðu yÚkðk íkuLkk Ãkku÷ký{kt ÃkhwLkku ¼hkðku ÚkkÞ íkuðe ÂMÚkríkLku yuÃkuÂLzMkkRxeMk fnuðkÞ Au.

÷ûkýku

þYykík{kt Lkkr¼Lke ykswçkksw ykuAk Þk ðÄkhu «{ký{kt Ëw¾kðku ÚkkÞ Au. ÃkAeÚke Lkkr¼Lke s{ýe çkkswyu Lke[uLke íkhV Ëw¾kðku «Mkhu Au.

yu

f heíku òuðk sEyu íkku «u{ yu ÂMÚkrík{kt †eyku ÃkkuíkkLkk nkÚkLke {kºk Lku {kºk yLkw¼ððkLke yktøk¤eyku MktÃkqýo heíku ¾ku÷e Ëu Au. ðMíkw Au, Ãkhtíkw íkuLke Ãký yuf ¼k»kk nkuÞ MktþkuÄLkku sýkðu Au fu fktzkLkku Au. Ãkþw-Ãkûke íkÚkk yLÞ Sð «ýÞLke Mk{kðuþ Ãký fk{uåAk ËþkoðLkkhk ¼k»kkLku ¾qçk s Mkkhe heíku Mk{S òÞ ûkuºk{kt ykðu Au. Mk{køk{ ykíkwh †e Au, Ãkhtíkw {Lkw»Þku{kt «u{Lku Ãkkh¾ðkLke yk {kÚkkLku Íkxfku ykÃkeLku ÃkkuíkkLkk ðk¤ ûk{íkk ðÄkhu íkeûý LkÚke nkuíke. íkuLkwt ÃkkA¤Lke íkhV fhe ÷u Au. íkuyku yuf fkhý yu nkuE þfu fu {Lkw»Þ MkÇÞ Íqfu÷e Lkshu Ãkwhw»kLku rLknk¤u Au. Mk{ks{kt hnuLkkhwt Ãkwhw»kLkk ÃkkA¤Lkk ¼køk{kt Mkk{krsf «kýe Au. Ãknu÷ktLke íkw÷Lkk{kt suLkk fkhýu íkuLku Úkkuzku ðÄkhu yLkuf «fkhLke W¼kh ykðe fkr{Lke {kuxðkýe {ÞkoËkyku yLku òÞ Au MkkÚku íku çktÄLkkuLkku Mðefkh ðÄkhu Mk{Þ fhðku Ãkzu Au. suÚke íku Mðk¼krðf íkÚkk MkwÄe †eLke ykt¾ku{kt ykt¾ Ãkhkuðe MðåAtË «u{ yLku fk{uåAkykuLku hk¾u Au. Mk{køk{ RåAwf Ãkwhw»k {Lkøk{íke heíku ík]Ãík fhe þfíkku LkÚke. ÃkkuíkkLkk ðk¤ yku¤ðkLkku «ÞíLk fhu ½ýe ðkh íkku †e-Ãkwhw»k yufçkeòLkkt Au. MkuõMk rMkøLk÷Lku Ãký yku¤¾e þfíkkt †eykuLkk nkuX Úkkuzk ¾q÷e òÞ Au LkÚke. yux÷u fu çku nkuX ðå[u Mknus søÞk MkuõMkLke RåAk-yrLkåAk Ëþkoðíke ÚkE òÞ Au yLku çktLku nkuX Ãkh Úkkuze çkkuze ÷utøðus ytøkuLkkt fux÷ktf íkÚÞku yk íkh÷íkk ykðe òÞ Au. nkuX yLku «{kýu Au: økk÷ Mkrník yk¾k [nuhkLke ÷k÷kþ «u{{kt ÃkzLkkhe íkÚkk fk{uåAk ðÄe òÞ Au. ÄhkðLkkh ÔÞÂõíkLkk [nuhk ÃkhLkk fk{kíkwh †e «u{ {u¤ððk {kxu ÃkkuíkkLkk yuðk ytøkku Mktfku[kE òÞ Au, su ÃkøkLku yufçkeò MkkÚku ½Mku Au. yk{ Mkk{kLÞ ÂMÚkrík{kt Vq÷u÷kt nkuÞ Au. fheLku íku ÃkkuíkkLke fku{¤ yLku ykðe ÂMÚkrík{kt ykt¾ku Úkkuze Mktfku[kE «u{kMkõík ¼kðLkkLkku yufhkh fhu Au. òÞ Au. þhehLke Ze÷kþ økkÞçk ÚkE æÞkLk{kt hk¾ðkLke çkkçkík yu Au fu òÞ Au. Akíke Vq÷eLku çknkhLke íkhV Ëhuf ÃkrhÂMÚkrík yLku Ëhuf ÔÞÂõík ykðu Au MkkÚku Ãkux Úkkuzwt ytËhLke íkhV Ãký çkkìze ÷UøðusLkk yk Mkqºk fu ÚkE òÞ Au. çkkçkík yufMkh¾e heíku ÷køkw Ãkzu íku òu fk{kíkwh {rn÷kLke çkkìze sYhe LkÚke. Mkk{kLÞ ÂMÚkrík{kt †eyku ÷UøðusLke ðkík fhðk{kt ykðu íkku ÃkkuíkkLkk çktLku Ãkøk yufçkeò Ãkh [Zkðe fux÷ef ðkíkku yufË{ MÃkü Lksh hk¾ðk ÃkMktË fhu Au, ßÞkhu ykðu Au. †e Ãkwhw»kLku Ãkk{ðk {kxu fk{kðuþ{kt ykÔÞk ÃkAe íkuLkk çktLku Ãkøk yLkkÞkMku fux÷kf «ÞíLkku fhu Au. ðå[uLkwt ytíkh y[kLkf ðÄe òÞ Au. †eyku ÃkkuíkkLkkt ðk¤ yLku fÃkzkt Ãkh «u{ y™u Mk{køk{ yuðe çkkçkík Au su nkÚk Vuhðu Au. íkuLkk yuf yÚkðk çktLku {u¤ððk {kxu yufhkh fhðku sYhe Au. nkÚk y[kLkf ÃkkA¤Lke íkhV [kÕÞk Ãkþw-Ãkûkeyku yufçkeòLku rhÍððk {kxu òÞ Au. †e ÃkkuíkkLkk þhehLkku fux÷ktf r¢Þkf÷kÃk su{fu Lk]íÞ, {Äwh fux÷kuf ¼køk Ãkwhw»k íkhV Íqfkðe Ëu yðks{kt økeík økkðwt ðøkuhu fhu Au. yk{ Au. Mk{køk{ RåAwf †eLkk økk÷Lke fheLku íku ÃkkuíkkLkku «u{ yLku fk{uåAk ÷k÷kþ{kt Ãký Úkkuzku ðÄkhku ÚkkÞ Au. Ëþkoðu Au. íku s heíku {Lkw»Þ Ãký ÃkkuíkkLkku Ãkwhw»kLke ðkík fheyu íkku íkuLkwt þheh «u{ y™u fk{uåAk Ëþkoððk {kxu fux÷kf Úkkuzwt ¾U[kE òÞ Au yux÷u fu nkð¼kð fu r¢Þkf÷kÃk fhu Au. yuf MkkðÄkLkLke ÂMÚkrík{kt ykðe òÞ Au. ÃkkxoLkh çkeò ÃkkxoLkhLkk MkuõMk rMkøLk÷ Mk{køk{ {kxu ykíkwh †e yÚkðk Ãkwhw»k ykÃkíkk nkð¼kð yux÷u fu çkkìze su yðMÚkk{kt nkuÞ íkuLkkÚke Úkkuzk ÷UøðusLku yku¤¾e òÞ íkku Mkw¾Ë sðkLk ÷køkðk ÷køku Au. ykðe Mk{køk{ {kýe þfkÞ Au.

RÂLx{Mke

Vkøký síkkt s yk ÃkýuðMktíkíÞktÉíkwyzÄku Lkwt ykøk{Lk ÚkkÞ Au.

ðMktíkkht¼u Xtze ykuMkhðk ÷køku Au. Aíkk Ãký ðMktíkLke ðnu÷e Mkðkh Vhðk suðe þeík¤ yLku yknT÷kËf nkuÞ Au. «ËuþLkk «¼kðLke {Lkw»Þ þheh Ãkh yMkh Ãkzu Au, íku{ ÉíkwykuLkku «¼kð Ãký {Lkw»Þ þheh{kt y{wf ÉíkwsLÞ hkuøkLkwt «{ký ðÄkhu Au. fVLkk hkuøkku íkku çkkhu{kMk òuðk {¤u Au Ãkhtíkw fVÚke Úkíkkt hkuøkkuLkwt «{ký ðMktík Éíkw{kt yLku ykÃkýu íÞkt íkku ÃkkLk¾hLkk «kht¼Úke s ðÄe òÞ Au. yk ÚkE hkuøkkuíÃkr¥k{kt ÉíkwykuLke yMkh. rþÞk¤k{kt nu{tík yLku rþrþh Éíkwyku{kt Mktr[ík ÚkÞu÷ku fV ðMktík{kt rËðMku MkqÞoLkku íkkÃk ðÄðkÚke ykuøk¤eLku «fkuÃk Ãkk{u Au. yk fkhýÚke s ðMktíkÉíkw{kt fVsLÞ hkuøkkuLkwt «{ký ðÄu Au. yux÷u s ykÞwðuoËLkk økútÚkku{kt fnuðkÞ Au fu, ‘fVMÞ fkuÃk: fwMkw{køk{u [’ Éíkwyku Ãkh ykÃkýku fkuE s fkçkq LkÚke. yux÷u ykðk ÉíkwsLÞ hkuøkkuÚke çk[ðk ykÃkýu þwt fhðwt? yk ðMktíkÉíkw{kt fVsLÞ hkuøkkuÚke çk[ðk þwt ¾kðwt yu Mk{sðk {kxu ykÃkýLku yknkh{kt økéÞku, ¾kxku, ¾khku, íke¾ku, fzðku yLku íkwhku yk Ayu hMkkuLkwt íkÚkk íku{Lkk økwýkuLkwt ¿kkLk nkuðwt òuEyu. yk A

W

å[ hõík[kÃk(ç÷z«uþh)Lkwt fkhý ðÄw Ãkzíkku {kLkrMkf ©{ yLku íkýkð¼he rËLk[Þko Au. ¾kLkÃkkLkLke ¾kuxe xuðku WÃkhktík Lkfkhkí{f rð[khMkhýe yLku MÃkÄkoí{f SðLkþi÷e yk hkuøkLku ðÄkhu Au. Äq{úÃkkLk, {kLkrMkf íkýkð, ¢kuÄ, ÔÞkÞk{Lkku y¼kð, {eXkLkku ðÄw WÃkÞkuøk, ËðkykuLkwt Mkíkík MkuðLk, MÚkq¤íkk, rfzLkeLke ¾hkçke, yrLkÿk ðøkuhu Wå[ hõík[kÃkLkkt {wÏÞ fkhýku Au.

Wå[ hõík[kÃkLkkt ÷ûký ðÄw Ãkzíke MÚkq¤íkk, {kÚkk{kt Ëw¾kðku, ¼khuÃkýwt íkÚkk çku[uLke, ïkMk [Zðku, ðÄw Úkkf ÷køkðku, Ÿ½ ykððe, ÓËÞLkk Äçkfkhk ðÄðk, Akíke{kt ¾U[ký yLkw¼ððe, [nuhku íkÚkk fkLk ÷k÷ Úkðk, øk¼hkx Úkðe, ðkíku ðkíku ¢kuÄ yLku [¬h ykððk, fkuE fkuE ðkh Lkkf{ktÚke ÷kune ðnuðwt ðøkuhu Wå[ hõík[kÃkLkkt {wÏÞ ÷ûký Au. Wå[ hõík[kÃkLku ‘MkkR÷uLx rf÷h’ yux÷u fu Äehu Äehu LkwfMkkLk ÃknkU[kzLkkhku

MkÃkLku ¼e f¼e Mk[ nkuíku ni ¼÷k? y

{urhfLk MkkRfku÷kursMx Lkk{u fuÂÕðLk nku÷u 1950Lkk økk¤k{kt ËMk nòh sux÷e ÔÞÂõíkykuLkkt MkÃkLkktLkwt rðøkíku rð&÷u»ký fÞwO. fuÂÕðLk nku÷u yLku íkuLkk Mkn¼køke {Lkkurð¿kkLke ðkLk zu. fuMk÷u íÞkh çkkË Ãký MkÃkLkk rðþu MktþkuÄLk [k÷w hkÏÞwt. íkuykuyu òuÞwt fu {kuxk ¼køkLkk MðÙáük ÷kufku ÃkkuíkkLkkt MkÃkLkkt{kt nhðk VhðkLkwt yÚkðk h{ðkLkwt ÃkMktË fhíkk níkk. íkuyku ÃkkuíkkLku fkÞohík òuðkLkwt ¼køÞu s ÃkMktË fhíkk níkk. yZkhÚke yêkðeMk ð»koLkk ÷kufku ÃkkuíkkLkkt MkÃkLkkt{kt yòÛÞk ÷kufkuLku ðÄw swyu Au, ßÞkhu ð]îkuLku {nËtþu fwxwtçkesLkkuLkkt MkÃkLkkt ykðíkkt nkuÞ Au. yòÛÞk ÷kufku ¼÷u MkÃkLkkt{kt ykðu, Ãký íkuyku nfefík{kt òýeíkk ÷kufkuLku s «íkefkí{f heíku hsq fhíkk nkuðkLkwt {LkkÞ Au. yÚkkoíkT òu yuf ÔÞÂõík ÃkkuíkkLkk rÃkíkkLku yk¢{f, yðhkuÄ Mk¥kk íkhefu òuíkku nkuÞ íkku íku MðÙ{kt ss, rþûkf, Ãkku÷eMk fu yLÞ fkuE ykìÚkkurhxe rVøkhLku òuE þfu, suLke Mkk{u Ãkkuíku yk¢kuþ ÔÞõík fhe hÌkku nkuÞ. Mkk[wt ÃkqAku íkku MkÃkLkkt «kýeykuLku Ãký ykðíkkt nkuÞ Au. «kýe sux÷wt ðÄkhu

{Lkkuð]r¥k h[Lkk fkuXkhe çkwrîþk¤e íkux÷wt yuLkwt {øks ðÄkhu fkìBÃ÷uõMk, íkux÷ku {øksLkkuu WÃkÞkuøk ðÄkhu yLku íkux÷e Ÿ½ íkÚkk MkÃkLkktLke sYh Ãký ðÄkhu. yux÷u fu rðï{kt MkkiÚke ðÄw {kºkk{kt MkÃkLkkt òuðkLkku Eòhku {kýMkLkku fnuðkÞ, Ãký MkkÚkkuMkkÚk r[BÃkkLÍe suðk Wå[ fûkkLkk ðkLkhku Ãký MkÃkLkkt òuðkLkku ÷nkðku

y[qf ÷u Au. ðk½, ®Mkn, fqíkhkt, rçk÷kzk Ãký ykuAuð¥ku ytþu MkÃkLkkt swyu Au. MkkÃk, ½uxkt fu {kA÷eyku ykuAkt MkÃkLkkt swyu Au, ßÞkhu stíkwyku ¼køÞu s Ÿ½u Au, ykÚke MkÃkLkkt òuðkLkwtÞ ¼køÞu s çkLku Au. MkÃkLkkt ÞkË hk¾ðkLkwt fk{ yux÷k {kxu y½hwt nkuÞ Au fu ykÃkýu MkÃkLkkt òuEyu Aeyu ‘Sðíkkt’ LkÚke. yuLkku ûkrýf yLkw¼ð s ÷Eyu Aeyu. ‘MkÃkLkk’ yLku ‘ðkMíkrðfíkk’Lke M{]ríkyku Mku¤¼u¤ Lk ÚkE òÞ yux÷k {kxu {Lk Ãkkuíku s MkÃkLkktLku fkuEf heíku ¼w÷kðe Ëu Au. yuf heíku yu Mkk[wt s Au, yøkh òu {kýMkLku çkÄkt MkÃkLkkt ÞkË hnuðk {ktzu íkku òøkúíkkðMÚkk{kt SðLk Sððwt íkuLku {kxu Ëw»fh ÚkE þfu. þwt MkÃkLkkt htøkçkuhtøke nkuÞ Au? fu fk¤ktÄku¤kt? rð¿kkLkeykuyu ykðk «§kuLkeÞ [fkMkýe fhe Au. íku{Lkk {íku MkÃkLkkt RMx{uLk f÷h{kt nkuE þfu Au yLku ç÷uf yuLz ÔnkRx Ãký. su {kýMk SðLk{kt ðÄkhu htøkkuLkku WÃkÞkuøk fhíkku nkuÞ íkuLkkt MkÃkLkkt ðÄw htøkeLk nkuÞ Au. ¼khu ¾kuhkf ÃkAe ½ýk ÷kufku ðÄw Ãkzíkkt MðÙkuLke VrhÞkË fhu Au. ykÃký™u su MðÙ ÞkË hnu Au íku

½ýe ðkh s{ýkt Ãkz¾k{kt ÃkkA¤Lke íkhV Ãký Ëw:¾kðku ÚkkÞ Au. (suLku Referred Pain fnuðkÞ Au.) Q÷xe-Qçkfk yÚkðk fkuE ðkh Ãkkík¤k Íkzk Ãký MkkÚku MkkÚku nkuÞ Au. Úkkuze Þk ðÄw {kºkk{kt íkkð Ãký ykðu Au.

ÃkuxLkku yuõMk-hu íkÚkk MkkuLkkuøkúkVe, ¾kMk fheLku MkkuLkkuøkúkVe ¾qçk yøkíÞLke Au, fkhý fu yuÃkuÂLzMkkRxeMk suðku s Ëw¾kðku fux÷ef ðkh rfzLke fu {qºkLk¤e{kt Úkíke ÃkÚkhe, †e ËËeo{kt ytzkþÞLke økktX yÚkðk ytzkþÞLke Lk¤e{kt Úkíke «uøLkLMke (yuõxkuurÃkf «uøLkLMke) íkÚkk {ufÕMk zkRðŠxõÞw÷{ suðe çke{khe{kt yLkw¼ðkÞ Au. MkkuLkkuøkúkVeÚke yk çkÄe çke{kheyku y÷økÚke Ãkkh¾e þfkÞ Au. ßÞkhu MÃkü rLkËkLk Lk ÚkE þfíkwt nkuÞ íÞkhu Mke.xe.MfuLk sYhe ÚkE òÞ Au.

hkník Au íku Lk¬e fhðwt òuEyu. òu Ëw¾kðku, Mkkuòu Þk [uÃkLkwt «{ký ðÄkhu ÷køku íkku ykìÃkhuþLk fhkðe ÷uðwt Mk÷kn¼ÞwO Au, fkhý fu òu yuÃkuÂLzõMkLkk Ãkku÷ký{kt ðÄkhu «{ký{kt Mkkuòu yÚkðk ÃkhwLkku ¼hkðku ÚkkÞ íkku íku Vkxe òÞ Au. suLkku [uÃk ÃkuxLke ytËh Vu÷kÞ Au yLku ËËeoLke ÃkrhÂMÚkrík økt¼eh Ãký ÚkE òÞ Au. yuÃkuÂLzõMk {kxuLkkt ykuÃkhuþLk çku ÃkØríkÚke ÚkkÞ Au. Ãknu÷kLke ÃkØrík{kt Ãkux Ãkh [ehku {qfeLku yuÃkuÂLzõMk fkZe ÷uðk{kt ykðu Au. ËËeoLku 3Úke 4 rËðMk nkuÂMÃkx÷{kt hnuðwt Ãkzu Au yLku çkeò ËMkuf rËðMk ykhk{Lke sYh Ãkzu Au. nS Ãký yk ÃkØrík «[r÷ík íkku Au s. ykÄwrLkf ÃkØrík (÷u«kuMfkurÃkf Mksohe){kt Ãkux{kt ºký rAÿku ÃkkzeLku íku{kt ÷u«kuMfkuÃk Ëk¾÷ fheLku yuÃkuÂLzõMk fkZe ÷uðk{kt ykðu Au. yk ÃkØríkÚke ÃkuxLke ytËhLkk fux÷kf yðÞðkuLke ÂMÚkrík Ãký òýe þfkÞ Au. ykìÃkhuþLkLkk çkeò s rËðMku ËËeo ½uh sE þfu Au yLku {kºk çku-ºký rËðMkLkk ykhk{Lke sYh Ãkzu Au.

ËËeoLke íkÃkkMk yLku rhÃkkuxoTMk ÃkhÚke òu yuÃkuÂLzõMk{kt Mkkuò Þk [uÃkLkwt «{ký Mkk{kLÞ sýkÞ íkku yuÂLxçkkÞkurxfLkku 5Úke 7 rËðMkLkku fkuMko ykÃke þfkÞ. ðå[u yufkË ðkh ËËeoLku Vhe íkÃkkMkeLku fux÷e

ßÞkhu WÃkh sýkÔÞk «{kýu ÃkuxLkku Ëw¾kðku nkuÞ íÞkhu íkhík zkìõxhLke Mk÷kn ÷uðe òuEyu. ½høkÚÚkw Ëðkyku, sw÷kçk, þuf fhðku Þk Ãkux [ku¤kððwt ðøkuhu «Þkuøkku fhðk Mk÷kn¼ÞwO LkÚke.

fkhýku yktíkhzkt{kt Ëk¾÷ ÚkÞu÷ku [uÃk òu yuÃkuÂLzõMkLkk Ãkku÷ký MkwÄe òÞ. fkuE ðkh økku¤ f]r{ (fhr{Þk) yuÃkuÂLzõMk{kt Ëk¾÷ ÚkE òÞ. yuÃkuÂLzõMkLkk Ãkku÷ký{kt ÃkÚkhe (yuÃkuÂLzfkur÷Úk) suðwt ÃkuËk ÚkkÞ.

rLkËkLk ËËeoLku [¥kku MkwðkzeLku Lkkze Ãkheûký{kt LkkzeLkk Äçkfkhk ðÄw ðuøkÚke Úkíkk sýkÞ. ÃkuxLke íkÃkkMk fhíkkt Lkkr¼Lke s{ýe çkkswyu yktøk¤eykuÚke n¤ðwt Ëçkký ykÃkíkkt Ëw¾kðku ðÄkhu yLkw¼ðkÞ yÚkðk íku ¼køkLkk MLkkÞwyku íktøk sýkÞ (suLku Guarding fnu Au.) ËËeoLku zkçkk Ãkz¾u MkwðkzeLku WÃkh sýkÔÞk «{kýu íkÃkkMkðkÚke Ëw¾kðku ðÄkhu sýkÞ. ÷kuneLke íkÃkkMk (Blood Counts){kt ïuíkfýkuLke MktÏÞk Mkk{kLÞ heíku 10,000Úke 15,000 õÞw.{e{e.Lke ykswçkksw òuðk {¤u.

Mkkhðkh

rðþu»k Mk÷kn

fVMÞ fkuÃk: fwMkw{køk{u [ økku¤, þuhzeLkku hMk, Xtzkt Ãkeýkt, ykEMk¢e{ yk Éíkw{kt íÞkßÞ Au. yk Éíkw ykEM¢e{ fu þe¾tz ¾kðkLke Éíkw LkÚke. Ãkhtíkw fVLkku Lkkþ fhu íkuðk Äkýe, [ýk, {{hk, ¾sqh, ¾k¾hk, ykËw, ÷Mký, hªøký ðøkuhu ¾kðkLke Éíkw Au. ½ýk

ykÞwðuoË ðiã {Lkw¼kE økkiËkLke hMkkuLkk «Úk{ ºký hMkku økéÞku ¾kxku yLku ¾khku yu fVðÄof Au. yk ºkýu hMkkuLkk yrÄf MkuðLkÚke fVLke ð]rØ ÚkkÞ Au. yux÷u yk ºkýu hMkðk¤kt yknkh ÿÔÞkuLkku yrík WÃkÞkuøk Lk ÚkkÞ, yu íkhV ¾kMk æÞkLk ykÃkðwt òuEyu. çkkfeLkk ºký hMkku fzðku, íke¾ku, íkwhku yu fVLkkþf Au. yux÷u yk ðMktík Éíkw{kt ykðk hMkðk¤kt yknkh ÿÔÞkuLkwt «{ký ðÄkhðwt òuEyu. ¾ktz,

÷kufkuLku ykðwt ¾kðwt øk{íkwt LkÚke Ãkhtíkw su{Lku yk Éíkw{kt fVLkk hkuøkkuLkku «fkuÃk Úkíkku nkuÞ, íku{ýu íkku yuðwt s ¾kðwt òuEyu. yk Éíkw{kt yknkh ÃkAe rðnkh rðþu Ãký Úkkuzwt sýkðe Ëô. yk Éíkw{kt yÇÞtøkLkwt yk[hý fhðwt òuEyu Ãkhtíkw «ríkrËLk Lk ÚkE þfu íkku yufktíkhu rËðMku fu Ëh ºkeò rËðMku Ãký yk Éíkw{kt {kr÷þ rníkkðn Au. {kr÷þÚke ytøk«íÞtøk çkr÷ü

yLku MkwtËh çkLku Au. ð]ØkðMÚkk sÕkËe ykðíke LkÚke. Ëqh òÞ Au. çkeswt {kr÷þ ðkÞw yLku fVLkkþf nkuðkÚke yk Éíkw{kt ¾qçk rníkkðn Au. rËðMkLke Ÿ½Lku ‘rËðkMðkÃk’ fnuðkÞ Au. rËðkMðkÃkLku ykÞwðuoË{kt fV WíÃkLLk fhLkkh yLku {uË ðÄkhLkkhe fne Au. yux÷u ykhkuøÞLke árüyu yk Éíkw{kt çkÃkkuhu Ÿ½ðwt rníkkðn LkÚke. ykÞwðuoË{kt fnuðkÞwt Au fu, ‘ðMktíku ¼ú{ý{T ©uc{T’ yÚkðk ‘ÃkÚÞ{T’ yux÷u su{Lku yLkwfq¤ nkuÞ íku{ýu Mkðkhu ðnu÷k fu Mkktsu Vhðk sðwt, yu n¤ðku ©{ økýkÞ Au. yk ÷½w©{ fVLkkþf Au. yux÷u s yk Éíkw{kt íkuLkku {rn{k økýkðkÞku Au. hrþÞk{kt íkku ðMktík Éíkw{kt ‘Lk]íÞkuíMkð’ QsðkÞ Au. n¤ðkt Lk]íÞkuLkku ©{ Ãký fVLkkþf Au. ykÃkýu íÞkt hksMÚkkLk{kt ðMktíkLkk nkur÷fkuíMkð{kt ÷kufku {Lk {qfeLku ¾qçk Lkk[u Au. hksMÚkkLkLke yk ÃkhtÃkhk ðMktík{kt ¾qçk s MðkMÚk«Ë nkuE Mkkiyu yÃkLkkððk suðe Au.

hõík[kÃkLku ytfwþ{kt hk¾íkkt ÞkuøkkMkLkku Ãkh {kxeLkku ÷uÃk ÷k¼ ÃknkU[kzu Au. hkuøkeyu Ëhhkus Mkðkhu [k÷ðwt òuEyu.

Þkuøk ¼økkðu hkuøk çkkçkk hk{Ëuð

WÃkÞkuøke Þkuøk Wå[ hõík[kÃk Ãkh rLkÞtºký hk¾ðk{kt ÞkuøkLkwt ½ýwt {n¥ð Au. hõík[kÃk ðÄðkLke ÂMÚkrík{kt rþrÚk÷efhýðk¤kt ykMkLkkuLkku yÇÞkMk ÷k¼ËkÞf Mkkrçkík ÚkkÞ Au. Ÿzk ïkMk-WåATðkMk yLku fwt¼f Lk fhe Mkw¾kMkLk yLku ð@kMkLk{kt çkuMke {kºk hku[f-ÃkqhfLkku yÇÞkMk fhðku ÷k¼ËkÞf

hkuøk {kLkðk{kt ykðu Au. íkuLkk fw«¼kðYÃku ÷fðku, {øksLke hõíkðkrnLkeyku Vkxðe, ÓËÞ{kt yðhkuÄ ðøkuhu ÚkkÞ Au.

fwËhíke WÃkkÞ

fwËhíke WÃkkÞÚke hkuøkeLku íkhík s ykhk{ {¤u Au. fwËhíke WÃkkÞku{kt yurLk{k, økh{ ÃkkË MLkkLk íkÚkk fhkuz MLkkLk {wÏÞ Au. fhkuzLkwt Xtztw MLkkLk ðÄw ÷k¼fkhe Au. fhkuzhßsw Ãkh Xtze ÃkèeLkku «Þkuøk Ãký fhe þfkÞ. yXðkrzÞk{kt yuf ðkh yk¾k þheh ¾hu¾h MðÙ Lknª, Ãký íkuLkku ÞkË hne økÞu÷ku ytík s nkuÞ Au. MkÃkLkkt íkku ÃkkyzÄku f÷kfLkktÞ nkuE þfu Au. ßÞkhu ykÃkýLku íkuLkk ytík ¼køkLke fux÷ef r{rLkxku ÞkË hnu Au. “{Lku yuf ðkh yuðwt MðÙ ykÔÞwt níkwt fu yuf ÄMk{Mkíkwt yuÂLsLk {khe Mk{ûk ÍzÃk¼uh ÄMke hÌkwt Au. íkuLke rMkMkkuxeÚke øk¼hkÞu÷ku nkuðk Aíkkt nwt Ãkkxk WÃkhÚke Qíkhe þfíkku Lknkuíkku. Auðxu y[kLkf yuÂLsLk {khk þheh WÃkh ÄMke ykðíkwt ÷køÞwt, Ãký yuðk{kt nwt ÃkhMkuðu huçkÍuçk òøke økÞku. øk¼hkx{kt Äzfíkk niÞu {khe ÃkktÃkýku Ãký ¾q÷e økE. Ãknu÷e çku’f MkufLz íkku MíkçÄ ÚkELku çkuMke hÌkku ÃkAe y[kLkf ÏÞk÷ ykÔÞku fu yu÷k{o hýfe hÌkwt Au. {Lku ÷køÞwt fu òýu {khe Ãkh ÄMke ykðíke xÙuLkLke ÔneMk÷Lkku yðks s yu÷k{oLkk yðks{kt Ãk÷xkE økÞku Au. yk þwt çkLke økÞwt nþu?” ykðku yLkw¼ð yk fnuLkkh {kýMkLkku yuf÷kLkku LkÚke, ½ýk çkÄk ÷kufkuLkku yk yLkw¼ð Au. {Lk y[kLkf ßÞkhu ‘ytËhLke’ ðkMíkrðfíkk{ktÚke Lkef¤eLku ‘çknkhLke’ ðkMíkrðfíkk{kt Vtøkku¤kÞ Au íÞkhu ykðwt çkLku Au. þõÞíkk y÷çk¥k, yuÞ Au fu yu÷k{oLkku yðks Mkkt¼¤eLku {Lk fkuEf íkífk÷eLk økkuXðý fhu Au. yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh

CMYK

Au. Úkkf ÷køku íÞkhu íkhík s þðkMkLk{kt ykðe òyku. [tÿ¼uËe «kýkÞk{ hõík[kÃk ykuAwt fhðk{kt {ËË fhu Au. ßÞkhu hõík[kÃk ðæÞwt Lk nkuÞ íkku frx[¢kMkLk, íkkzkMkLk, ¼wstøkkMkLk, þ÷¼kMkLk, ÄLkwhkMkLk, ÃkðLk {wõíkkMkLk íkÚkk þðkMkLkLkku yÇÞkMk fhðkÚke ¾kMk ÷k¼ ÚkkÞ Au. þhehLku MðåA fhðkLke «r¢Þkyku íkÚkk s÷Lkurík ðøkuhuLkku «Þkuøk Ãký ÷k¼ËkÞf Au. ÞkuøkrLkÿkLkku rðrÄÃkqðof yLku rLkÞr{ík yÇÞkMk ðÄu÷kt hõík[kÃkLku ykuAtw fhðk{kt ¾kMk ÷k¼ ykÃku Au. æÞkLkLkk rLkÞr{ík yÇÞkMkÚke Wå[ hõík[kÃkLkkt ÷ûkýku WíÃkLLk ÚkðkLke Mkt¼kðLkk ½ýe ykuAe ÚkE òÞ Au.

ðÄíke ðÞLku yxfkððk íkhV ykøkufË{

ð]

ØkðMÚkk ykðíkkt ÔÞÂõíkyu Ãkhkð÷tçke ÚkELku rðrðÄ hkuøkkuLkku ¼kuøk çkLkðwt Ãkzíkwt nkuÞ Au, Ãkhtíkw Lku[h {uøkurÍLk{kt yuf ykþkMÃkË MktþkuÄLkLke ðkík fhðk{kt ykðe Au. nðu fux÷ef Ëðk yLku MkkhðkhLke {ËËÚke ð]ØkðMÚkkLku íkÚkk ð]ØkðMÚkkLku fkhýu Úkíke íkf÷eVLku Ëqh fhe þfkþu. ½zÃký{kt {kuríkÞku ykððku, íð[k Ãkh fh[÷eyku Ãkze sðe, {ktMkÃkuþeyku Äehu Äehu Lkkþ Ãkk{íke òÞ ykðe íkf÷eVku

nuÕÚk rhMk[o Mkk{kLÞ nkuÞ Au. yk íkf÷eVkuLku Ëqh fhðk y{urhfkLkk {uÞku Âõ÷rLkfLkk rð¿kkLkeykuyu ¾kMk «fkhLke Ëðk çkLkkðeLku íkuLkk ôËhku Ãkh «Þkuøkku fÞko níkk. yk Ëðk ð]ØkðMÚkk ÷kðíke fkurþfkykuLkku Lkkþ

fhíke níke. yu «ÞkuøkLke yMkhYÃku òuðk {éÞwt fu ôËhku{kt ð]ØkðMÚkkLkkt ÷ûkýku Ëu¾k Ëuíkk ½ýku Mk{Þ ÃkMkkh ÚkE økÞku níkku. òufu yk MktþkuÄLk MkkÚku Âõ÷rLkf÷ MkkÞLMk MkuLxhLkk zkìõxh SMkMk øke÷ {kLku Au fu nS yk þkuÄLkk Lk¬h Ãkrhýk{ rðþu fnuðwt çknw ðnu÷wt økýkþu, Ãkhtíkw hkuøk «ríkfkhf ûk{íkkLku rðfMkkððk{kt ykðu yÚkðk íkku yuðe Ëðk çkLkkððk{kt ykðu su ð]ØkðMÚkk MkkÚku òuzkÞu÷e fkurþfkyku Ãkh yMkh fhu íkku yu Ãký {Lkw»ÞkuLkk ykhkuøÞ {kxu ½ýe Mkkhe þYykík fnuðkþu.


CMYK

7

hrððkh, 5 Vuçkúwykhe, h012

www.sandesh.com

Exkr÷ÞLk yswçkk

t ð»ko níkwt. çkuÂÕsÞLk 19 25Lkw økúkLz r«õMk fkh huMk{kt

ËwrLkÞk¼hLke ftÃkLkeykuLke [f[fkíke fkMko rðsuíkk çkLkðk {kxu Ëkuze hne níke. yu Mk{Þu yíÞkhLkk suðe szçkuMk÷kf ÔÞðMÚkk Lk nkuðkÚke ÷kufku hMíkk Ãkh ykzkyð¤k Q¼k hne huMk òuíkkt níkk. MkkiÚke ykøk¤ Ãknu÷k Lktçkh Ãkh su fkh Ëkuze hne níke íku rð®Lkøk MxkuÃk Ãkh ÃknkU[u íku Ãknu÷kt yuLkkÚke ykøk¤Lkk hMíku {kýMkku íkeíkhçkeíkh ÚkE Q¼k níkk yLku fkh ykøk¤ sE þfu íku{ Lk nkuðkÚke zÙkRðhu ÃkkuíkkLke fkh Ãkex MxkuÃk{kt ÷E ÷eÄe, ßÞkt fkhLke Úkkuze {hB{ík ÚkE yu Ëhr{ÞkLk ykhk{Úke yu zÙkRðhu xuçk÷ Ãkh çkuXf s{kðe yLku LkkMíkkLke Wòýe Ãký fhe ÷eÄe. ¾kMMkku Mk{Þ ðeíkðk Aíkkt çkeS fkMko íkku nsw õÞktÞ ÃkkA¤ s níke yLku suðe yu fkMko ykðíke Ëu¾kE fu zÙkRðhu ÃkkuíkkLke íkusíkhkoh fkhLku MkuÕV {khe ykhk{Úke MkkiÚke «Úk{ rðsuíkk íkhefu huMk Ãkqhe fhe ÃkkuíkkLke ftÃkLkeLku çknw{kLk yÃkkðe ËeÄwt. huMk xÙuf Ãkh ykðe yV÷kíkqLk h^íkkhLkwt «ËþoLk fhLkkh yu fkh níke {kìz÷ P2 yLku ftÃkLke níke ykÕVk hkur{Þku. Exk÷eLke yòuz yuðe ykÕVk hkur{ÞkuLkk huMkxÙufLke ÞþkuøkkÚkk rðþu rðMíkkhÚke

ykuxku-ðÕzo rníkuþ òu»ke ÷¾ðk{kt ykðu íkku þkÞË yuf ÃkwMíkf íkiÞkh ÚkkÞ, Ãkhtíkw xqtf{kt fneyu íkku fw÷ 5kt[ ðkhLke ðÕzo [uÂBÃkÞLk yLku LkkLke-{kuxe huMk{kt çkÄwt {¤e MkËe WÃkhLke çkkWLzÙe fwËkðe ËuLkkh ykÕVk hkur{Þku rðþu ykìxku ðÕzoLku Lkðe s rËþk [ªÄLkkh Vkuzo ftÃkLkeLkk «ýuíkk nuLkúe Vkuzo fnuíkk fu ykÕVk hkur{ÞkuLke fkhLku òuELku yuLke Mkk{u {khe nux (xkuÃke) WíkkhðkLkwt nwt [qfíkku LkÚke. ykx÷k {kLk¼Þko þçËku suLkk {kxu çkku÷kíkk nkuÞ yuðe ykÕVk hkur{ÞkuLke þYykík Exk÷eLkk r{÷kLk þnuh{kt 1906Úke

¼õíkkuLku ÃkkÃke fnuðkÚke MktíkkuLkku xeykhÃke ðÄu Au!

yu÷ufÍkLzh zhkf Lkk{f ÔÞÂõík îkhk ÚkÞu÷e. zhkfu MkMíke yLku Mkkhe fkh çkLkkððkLkk òu{ MkkÚku ‘MkkuMkkÞxe Rxk÷eykLkk ykìxku{kurçk÷ zhkf’ Lkk{Lke ftÃkLke þY íkku fhe, Ãkhtíkw yuLke fkMko yux÷e íkku Vk÷íkq níke fu fkuE ÷uðkðk¤wt Lk níkwt. yux÷u ðu[ký{kt fnku fu {ezwt ÷¾kðe zhkf ftÃkLke íÞktLke s ÷kuf÷ ftÃkLke ‘yuLkkuLke{k ÷ku{kzko Vurçkúfk ykìxku{kurçk÷’ xqtf{kt, ykÕVk (ALFA) ftÃkLkeLku ðu[kE íÞkh çkkË íkuLkwt Ãknu÷wt {kìz÷ níkwt ‘24 HP’. 100 rf{e/f÷kfLke íkuLke h^íkkhu íÞkhu çkÄkLke ykt¾ku [kh fhe ËeÄe níke. ykÕVkyu çkur{Mkk÷ fkMko çkLkkððkLke þYykík íkku fhe, Ãkhtíkw ftÃkLkeLke ykŠÚkf nk÷ík fÚk¤u÷e

çkkt

ÄðøkZ{kt òu çku s rËðMk nkuÞ yLku íku{kt ðk½ËþoLk, çkeòt þõÞ íkux÷kt ðLÞ «kýeyku yLku Ãkûkeyku òuðkt yu «kÚkr{fíkk nkuÞ íkku Mkðkh{kt Mkkzk Ãkkt[ ðkøÞu íkiÞkh ÚkELku rsÃMke Ãkh ÃknkU[e sðwt Ãkzu. Mkðkhu ßÞkhu y{khe SÃk Úkk÷ rðMíkkh{kt ðk½Lke þkuÄ{kt ykøk¤ ðÄe íÞkhu MkkÚku çkeS Ãk[eMkuf SÃkLkku fkV÷ku y{khe nkhkunkh níkku. «ðkMkeyku øk{u íkux÷ku rçkLksYhe ½kU½kx fhíkkt nkuÞ, yuf ðkh ðk½ ÷xkh {khðk Lkef¤u yux÷u çkeswt çkÄwt ¼q÷e sðkÞ. òufu ynª ðk½ yLku ðk½Lkkt çkå[ktyku òuðkLkku yux÷e çkÄe ðkh {kufku {éÞku fu shk LkðkR¼he ðkík ÷køke. ynª [hfkÄkhk yLku rMkØçkkçkk suðk rðMíkkhku Au, ßÞkt rsÃMke ¾kMk MkVkhe xÙeÃk {kxu ÷E òÞ Au, fkhý fu íÞkt «ðkMkeykuÚke Mkkð Ãkrhr[ík ÚkE økÞu÷k ðk½Lkk Ãkrhðkhku hnu Au. MkkÚku støk÷Lkku {knku÷ Ãký zh ÷køkðkLku çkË÷u hku{kt[

MkVh «íkeûkk ÚkkLkfe

yu

f ¼kEyu {Lku yuðwt Mk{òÔÞwt fu þwt yk{ Ëh hrððkhu ðkíkLkwt ðíkuMkh yLku ðíkuMkhLke ðkík fÞko fhku Aku, õÞkhuf íkku {wÆkMkhLke ðkík fhku! «òLku shk rþ¾k{ý ykÃkku, Mk÷kn ykÃkku. SðLk WL™ík çkLku yuðk rð[khkuLkkt {kuíke®çkËwyku ykÃkku. shk ®sËøke MkwÄhu yuðku WÃkËuþ ykÃkku... yu ¼kELkk WÃkËuþLku {kLk ykÃke {U {khk ‘fnuðkíkk’ {øksLku (¾kLkøke{kt fnwt íkku ‘fnkuðkíkk’ {øksLku) ¾qçk íkMkËe ykÃke fu ÷u¾ {kxu fþwtf ykÃkðk÷kÞf WÃkËuþ ½Mkze fkZwt. Lkð s r{rLkx rð[khíkkt ‘Úkkf’ ÷køÞku. yk çkÄk Mktíkku Lkð Lkð rËðMk fuðe heíku ‘fÚkk’ fhíkk nþu? suLkku fhLkkhLku ‘Úkkf’ Lk ÷køku yu ‘fÚkk’ yLku suLkku ykÃkLkkhLku ¼kh Lk ÷køku íku WÃkËuþ. yk{ Ãký {Lku ‘WÃk’Úke þY Úkíkk þçËku MkkÚku ÷uýwt LkÚke. WÃkhe, WÃkðkMk, WÃk{k, WÃkrLk»kË... yk çkÄe ðMíkwykuÚke SðLk{kt nwt Ëqh s ¼køÞku Awt.

ðkíkLkwt ðíkuMkh zkì. hEþ {Lkeykh {khk yuf yuLkykhykE r{ºk fnuíkkt, “RÂLzÞk{kt WÃkËuþLkku yux÷ku çkÄku zkuÍ {¤íkku fu yuLkkÚke çk[ðk ÃkhËuþ ¼køÞku íkku nðu çkÄk çkkðkyku Mk{wÿ WÕ÷t½LkLkwt ÃkkÃk ðnkuheLku ynª ykðu Au, çkMk yux÷wt fnuðk fu ík{u ÃkkÃkeyku Aku. nðu y{Lku ÃkkÃke fnuðkÚke yu{Lkku xeykhÃke ðÄíkku nkuÞ íkku ¼÷u ðÄíkku.” òýeíke ðkíkLkku Lkðku yuLøk÷ Mkkt¼¤ku. Mktík ¿kkLkuïh ÃkkMku yuf çknuLk yu{Lkk çkk¤fLku økku¤ Akuzkððk {kxu ÷E økÞk níkk, Ãký Mktík ¿kkLkuïh Ãkkuíku s økku¤Lkk hrMkÞk níkk. yux÷u yu{ýu yu çknuLkLku yXðkrzÞk ÃkAe ykððk fÌkwt. Ãknu÷kt yu{ýu yXðkrzÞk{kt Ãkkuíku økku¤ Akuzâku yLku ÃkAe çkk¤fLku økku¤ Akuzðk Mk{òÔÞwt. yksLkk Mktíkku òu Mktík ¿kkLkuïh suðk «k{krýf nkuÞ íkku nwt sELku fnwt, “Mðk{eS! {nkhks Mkknuçk! çkkÃkw! {khu «rMkrØLkku {kun Akuzðku Au, {kRfLkku {kun Akuzðku Au.” yu ykþÞÚke fu {khku {kun ¼÷u Lk Aqxu, Ãký fËk[ yu{Lkku íkku Aqxe òÞ! nMkw¼kE fnu Au, “Mktík ¿kkLkuïhu Ãku÷k çkk¤fLku Mkkík rËðMk ÃkAe çkku÷kÔÞku, yk Mktíkku ík{Lku Mkkík sL{uÞ Lk çkku÷kðe þfu.” yk çkLke çkuXu÷k ¼økðkLkku nòhku nkÚkðk¤k LkÚke, yu{Lkk Þ nkÚk ykÃkýk suðk s {r÷Lk Au. Au nkÚkLkku Mð¼kð fu ¾hzkE òÞ Au íkkuÃký çkeòLku {kÚku yu {wfkE òÞ Au

WÃkËuþ ykÃkðku yu Ëhuf ®[íkfLke Ãkkuuíku ðnkuhe ÷eÄu÷e Lkiríkf sðkçkËkhe Au. õÞkhuf Mkkð MkeÄe Mkh¤ ðkík nkuÞ Ãký ®[íkfLkk nkÚk{kt [ze [qtÚkkE òÞ Au ®[íkf yuLku fnuðkÞ su Ãkkuíku r[tíkk fhðkLke yLku çkeòLku ®[íkk fhkððkLke íkf þkuÄíkku nkuÞ, Ãký WÃkËuþ ykÃkðk {kxu ®[íkf nkuðwt sYhe LkÚke. {khøk ¼q÷u÷kLku Þ òu hMíkku fkuE ÃkqAu yuLkkÚke õÞktf yktøk¤e [ªÄkE òÞ Au. ÷wå[kE yLku Mkå[kE çktLku AwÃkkÔÞkt AwÃkkíkkt LkÚke, íkuÚke yu{Lku Ãkkh¾ðkLke Mkk{kLÞ {kýMkLke þÂõík Ãkh ¼hkuMkku hk¾ðku hÌkku. Mkå[kELkwt íkku, nu økwhwS! yuðwt Au fu yu... Mk{òððe Ãkzu Lknª, Mk{òE òÞ Au xqtf{kt, {kÚku nkÚk {qfu íku Mktíkíð yLku nkÚk Ãkh nkÚk {qfu íku r{ºkíð, Ãký yksLkk ÔÞkÃkkh Þwøk{kt {kýMkLku «íÞuf r{ºk{kt yuf økúknf Ëu¾kÞ Au. yu{Lku fkuý fnu fu fr{þLk {kxu r{ºkkuLku {rÕx÷uð÷ {kfuo®xøkðk¤kLke {kU½e çkkx÷eyku ðu[eLku fu þeþk{kt Wíkkhe økw{kðþku íkku ík{Lku Mktíkku Þ þkíkk Lknª ykÃke þfu. yk WÃkËuþ økÍ÷ hsq fÞko ÃkAe {khu ík{Lku yuf s WÃkËuþ ykÃkðku Au fu SðLk{kt õÞkhuÞ fkuELku WÃkËuþ ykÃkðku Lknª. Lku Aíkkt òu WÃkËuþ ykÃkðku s nkuÞ íkku yu WÃkËuþ{kt ºký økwýku nkuðk òuEyu. Ãknu÷wt, yuLke þYykík ykf»kof nkuðe òuEyu. çkeswt yuLkku ytík MkwtËh nkuðku òuEyu yLku AuÕ÷tw Lku MkkiÚke {n¥ðLkwt þYykík yLku ytík çkt™u yufçkeòLke LkSf nkuðk òuEyu. WÃkËuþ yux÷u zqÍ ykuAk yLku zkuxTMk ðÄkhu. SðLk{kt þwt þwt Lk fhðwt yu s Mktíkku, ðze÷ku yLku økútÚkku fnuíkk hnu Au, fu{ fu þwt fhðwt yu fkuELku þe¾ððwt Ãkzíkwt LkÚke. «Míkwík Au yuf WÃkËuþ økÍ÷ þwt fnwt íku{Lku fu þwt þwt Lkk fhku su fnwt yuLkkÚke ŸÄtw Lkk fhku ðkíkuðkíku yk{ Ÿnq Lkk fhku ÃkqtA Ãkh Ãkøk õÞkt Au? fqtfqt Lkk fhku ðktMk¤e Lku fqtfýe{kt Vuh Au ðktMk Ãkku÷ku òuE fqtfqt Lkk fhku Äku÷ {khe çkkÃku þe¾ðkzâwt níkwt fkuELkwt õÞkhuÞ çkqhwt Lkk fhku Mkkík Vuhk... Mkkík sL{ku... ¼q÷eLku Mkkík {rnLkk{kt s Aqxwt Lkk fhku Lkk! LkÚke VuþLkLkku ðktÄku, Ãký rzÞh øktS fhíkkt þxo xtqfwt Lkk fhku ÷k¤ Ãkkzu yuf÷k su ðkíku Mkki ¼uøkk ÚkE yu ðkíku ÚkqÚkq Lkk fhku íkeMk Lktçkh çkeze suðwt ykÞ¾wt Vqtfe Vqtfe yuLku XqtXqt Lkk fhku Ëuþ{kt Ëw»fk¤, s¤ íkhMke Ähk... (Ãký) fkh hkufe ßÞkt íÞkt Mkq Mkq Lkk fhku

Q¼ku fhu íkuðku níkku yLku fu{ Lk nkuÞ? yk yu s støk÷ Au, su{ktÚke YzÞkzo rfÃk®÷øku ‘støk÷ çkwf’Lkk støk÷Lke «uhýk ÷eÄe níke. yuf Mk{Þu yk støk÷ ykMkÃkkMkLkk hksÃkrhðkhku {kxu rþfkh fhðkLkku rðMíkkh níkku. (fnuðkÞ Au fu 1951{kt ynªLkk {nkhkòyu yuf ¾qt¾kh MkVuË ðk½Lkku rþfkh fÞkuo níkku yLku íku ðk½ yksu Ãký ynªLkk BÞwrÍÞ{{kt MxV fheLku hk¾ðk{kt ykÔÞku Au.) Auf 1968{kt íkuLku LkuþLk÷ Ãkkfo çkLkkððk{kt ykÔÞku Au.

¾kLkk ¾òLkk

ykÕVk hkur{Þku

nkuðkÚke çkkË{kt ykÕVkyu 1876{kt sL{u÷ yuÂLsrLkÞh yLku WãkuøkÃkrík yuðk Lkefku÷k hkur{Þkuyu 1911{kt ¾heËe ÷eÄe yLku ftÃkLke çkLke ‘ykÕVk hkur{Þku’. yu ÃkAe ÄwhtÄh fkMko çkLkkððkLke þYykík 1912Lkk fkuhMkk 1.5 HPÚke ÚkE. 1913Lkwt {kìz÷ ykÕVk 40-60 HP MÃkkuxoTMk fkh níke suLke hVíkkh 139 rf{e/f÷kf níke yLku hu÷e{kt rðsuíkk Ãký ÚkE. ykÕVk hkur{Þkuyu

çkktÄðøkZ

yuf ðkh LkuþLk÷ Ãkkfo{kt «ðu~Þk ÃkAe ynª fkuE «fkhLke ¾heËe fhðe fu Mkkts Ãkzâu Mkkhe nkux÷ þkuÄðk þnuh{kt Lkef¤e Ãkzðwt yuðkt ykÞkusLk ÚkE þfu Lknª, fkhý fu LkuþLk÷ Ãkkfo{kt rLkrùík nkux÷ku yLku Ãkkfo{kt fk{ fhíkk ÷kufkuLkkt hnuXký rMkðkÞ {kR÷ku MkwÄe þnuheSðLkLkk fkuE yýMkkh Lkshu Ãkzíkk LkÚke. ð¤e, hkíkLkk íkku ðk½Lke ºkkzku Ÿ½ Wzkze Ëu íkku Ãký LkðkE Lknª. Ãknu÷k rËðMku MkVkhe rxÙÃk Ãkqhe ÚkÞk ÃkAe çkeò rËðMku y{khe yLkwfq¤íkk {wsçk Vhðk{kt çkktÄðøkZ rfÕ÷ku yLku çkkfeLkwt støk÷ òuðkLke ¾qçk {ò Ãkze. fnuðkÞ Au fu yk çkktÄðøkZLkku rfÕ÷ku ©ehk{u ÷û{ýLku ¼ux ykÃÞku níkku yLku ÷tfkÚke ÃkkAk síke ð¾íku íku{ýu ynª rð©k{ Ãký fÞkuo níkku. ‘çkktÄðøkZ’ Lkk{{kt s ¼kEykuLkk yufçkeò «íÞuLkk MktçktÄLke ðkík

Mkk{økúe

Mkk{økúe

heík

1. Ãkk÷fLke ¼kSLku Íeýe Íeýe Mk{khe ÷ku. LkkuLk Mxef fzkR{kt

íku÷ økh{ fhku, íku{kt zwtøk¤e Mk{kheLku W{uhku. íku{kt ÷MkýLke f¤eyku W{uhku yLku íkuLkku Mknus htøk çkË÷u íÞkt MkwÄe Mkktík¤ku. 2. íku{kt rfMkr{Mk yLku r[÷økwò W{uhku. 3. ÃkLkehLku LkkLkk xwfzk{kt fx fhku, fzkR{kt Ãkk÷f W{uhku yLku Mkkhe heíku r{õMk fhku. íku{kt Lk{f W{uhku yLku Mkkhe heíku r{õMk fhku. 4. íku{kt ÃkLkeh, çkúkWLk çkúuz ¢BçkMk W{uhku yLku Mkkhe heíku r{õMk fhku. 5. {he Ãkkðzh Ãký W{uhe þfkÞ. Mk‹ðøk çkkW÷{kt Lkk¾ku yLku MkkRz rzþ íkhefu Mkðo fhku. ÷u¾f {kMxh þuV yLku xur÷rðÍLk nkuMx Au.

amiraeesh@yahoo.co.in

CMYK

Võík 3.9 MkufLz{kt 100 rf{e Ãkh ÃknkU[e sLkkh ‘MÃkkEzh 8C’ MkðkorÄf MÃkeze níkwt. 306 rf{e/f÷kf hVíkkh. çkeò rðïÞwØ Ëhr{ÞkLk 1940, 1943 yLku 1944{kt ºký ðkh ftÃkLke Ãkh çkkìBçk ͪfkÞu÷k. 1986Úke ykÕVkLku

rVÞkx ftÃkLkeyu ¾heËe ÷eÄe Au. Vuhkhe fkMkoLke yksu ËwrLkÞk ËeðkLke Au, Ãkhtíkw íkuLkku {kr÷f yuLÍku Vuhkhe fkhrfËeoLke þYykík{kt ykÕVk ftÃkLke{kt zÙkEðh íkhefu Lkkufhe fhíkkt níkk. 1933{kt yuf huMk

Ëhr{ÞkLk rð®Lkøk ÃkkuMx ðxkðLkkhe «Úk{ ík{k{ ËMk fkMko ykÕVk hkur{ÞkuLke níke.

rfLkkhe fkÃku÷e çkúuz - 12 Lktøk {kðku - 8 xuçk÷MÃkqLk ˤu÷e ¾ktz - 1/4 fÃk ËqÄ - 1/2 fÃk Íeýe Mk{khu÷e rfMkr{Mk 1/2fÃk yu÷kÞ[e Ãkkðzh - 1/4 xeMÃkqLk MxÙkuçkuhe ¢þ - 3-4 xuçk÷MÃkqLk økkŠLk®þøk {kxu [eheyku fhu÷kt rÃkMíkkt økkŠLk®þøk {kxu [eheyku fhu÷e çkËk{

õÞkt, þwt yLku fuðe heíku?

{wÏÞ ykf»koýku ðkRÕz ÷kRV, støk÷, çkktÄðøkZ rfÕ÷ku, þu»kþGÞk fE heíku ÃknkU[ðwt W{rhÞk, LkkøkÃkwh, sçk÷Ãkwh fu ¾sqhknkuÚke xuõMke{kt çkktÄðøkZ LkuþLk÷ Ãkkfo ÃknkU[e þfkÞ. õÞkt hnuðwt

Í÷fu Au. ykðe LkkLkeLkkLke ÷kufðkÞfkykuLke ðkíkku fhíkkt fhíkkt økkRz y{Lku yuf ík¤kð ÃkkMku ÷E ykÔÞku,ßÞkt rð»ýwLke {nkfkÞ {qŠík Mkqíku÷e {wÿk{kt Au. íkuýu sýkÔÞwt fu yk fkuE ík¤kð Lknª, [hýøktøkk LkËeLke þYykík Au. þu»kþGÞk íkhefu yku¤¾kíkwt yk MÚk¤ yLku yk yk¾kuÞ rðMíkkh {LkLku yLkku¾e þktrík ykÃku íkuðku Au. yk çkÄwt òuE y{u rfÕ÷k íkhV LkeféÞkt. Úkkuzk ytíkh yLku Ÿ[kR Ãkh ykðu÷ku nkuðkÚke çkktÄðøkZ rfÕ÷k Ãkh rsÃMke{kt ÃknkU[ðkLkwt Ãký ½ýwt {w~fu÷ çkLke hnu Au. ð¤e, íÞkt sðk {kxu ¾kMk ÃkhðkLkøkeLke sYh Ãkzu Au. su rnMMkku ÷kufku {kxu ¾wÕ÷ku Au íku{ktLkku Úkkuzku ¼køk òu¾{e Au yLku çkkfeLkk ¼køk Ãkh nS ynªLkk hksÃkrhðkhLkku

rMÃkrLk[ rðÚk huRrMkLMk

yuõMke÷uxh

hitujoshi07@gmail.com

rfÃk®÷økLku ‘støk÷çkwf’Lke «uhýk ykÃkLkkh

MktSð fÃkqh Wf¤íkk Ãkkýe{kt Íçkku¤u÷e Ãkk÷fLke ¼kS - 2 çkt[ rfMkr{Mk - 2 xuçk÷MÃkqLk ykur÷ð ykuR÷ - 2 xuçk÷MÃkqLk zwtøk¤e - r{rzÞ{ MkkRÍ - 1 Lktøk ÷MkýLke LkkLke f¤e 15Úke20 Lktøk r[÷økwò - 2 xuçk÷MÃkqLk Lk{fMðkËkLkwMkkh ÃkLkeh - 25 økúk{ çkúkWLk çkúuz ¢BçkMk - 2 xuçk÷MÃkqLk fk¤k {heLkku Ãkkðzh MðkËkLkwMkkh

íÞkh çkkË 1914{kt þkLkËkh ‘økúkLz r«õMk’ Lkk{Lke huMkrðLkh fkh Ãký ykÃke, Ãkhtíkw ykÕVk hkur{Þku rðï{kt ÃkkuíkkLkku Ítzku Vhfkðu yu Ãknu÷kt «Úk{ rðïÞwØLku fkhýu 1916Úke fkh «kuzõþLk çktÄ ÚkÞwt yLku [kh ð»ko ÃkAe 1920Úke Vhe ÃkkAwt ykÕVkyu huMk xÙuf Ãkh fnuh {[kððkLkwt þY fÞwO. 1922Lkwt {kìz÷ RL sççkh MkV¤ hÌkwt íkku 1923Lkk RM {kìz÷u 3000 rf{eLke huMk{kt rîíkeÞ ¢{ktf «kÃík fÞkuo, Ãkhtíkw 1924Lkwt ykÕVk P2 {kìz÷ ykÔÞwt íkuýu íkku heíkMkhLkku MkÃkkxku çkku÷kðe RLxhLkuþLk÷ ðÕzo [uÂBÃkÞLkrþÃk Ãký Síke çkíkkðe. íkku 1930Lkk {kìz÷ CC 1750Lku ‘õðeLk ykìV Ä MÃkkuxoTMk’ íkhefu Lkðksðk{kt ykðe. ykÕVkLke fkMko íÞkhçkkË yux÷e {þnqh Úkíke økE fu 1955{kt ßÞkt WíÃkkËLk Võík 6100Lkwt níkwt 1960 MkwÄe{kt 57,000Lku fwËkðe økÞwt. MkkÚkkuMkkÚk íkuLkk huMk xÙuf ÃkhLkk [{fkhk íkku yrðhík [k÷w s hÌkk. Ëu¾kð{kt yufË{ Lkkswf ÷køkíke ykÕVkLke fkMko ÃkhVku{oLMk{kt ¾qçk s çknuíkheLk {LkkÞ Au. ykf»kof rMkBçkku÷ yLku ŸÄk rºkfkuý ykfkhLke hurzyuxh økúe÷ íkuLke Ãknu[kLk Au. íkksuíkhLkkt ð»kkuoLke swr÷Þux, MÃkkEzh 24, çkúuþ, 8C MÃkkEzh, fkuÂBÃkxeÍkuLk Ãkqhk rðï{kt ¾qçk s MkV¤ hne Au. ykìxkuLkk rLk»ýkíkku ftE y{Míkk s íkku ykÕVk hkur{ÞkuLku ykìxku ðÕzoYÃke þhehLkwt ÓËÞ yLku ÄzfLk Lknª økýkðíkk nkuÞ!

500Úke 700 YrÃkÞkLke nkux÷Úke {ktzeLku 10,000Lkk rhMkkuxo WÃk÷çÄ Au. ¾kýe-ÃÃkeýe LkuþLk÷ Ãkkfo nkuðkÚke su-íku nkux÷ fu rhMkkuxoLkk {uLkw rMkðkÞ ynª MÚkkrLkf ¾kýeÃkeýeLke ËwfkLkku LkÚke. fçkòu Au. çkkfe rfÕ÷kLkku su òuE þfkÞ íkuðku rnMMkku Au íÞkt ÃknkUåÞk ÃkAe ÷køku fu nòhku ð»kkuo{kt {kýMkkuyu çkLkkðu÷e yk R{khíkLku fwËhíku Vhe ÃkkuíkkLke çkLkkðe ÷eÄe Au. LkkLkkt {kuxkt {trËhkuLku Zktfe Ëuíkkt fu íkuLkk økwtçks{kt ðå[uÚke Qøke Lkef¤u÷kt ð]ûkku òuELku ÷køkíkwt níkwt fu støk÷u rfÕ÷k Ãkh fçkòu s{kðe ËeÄku Au. òufu, yu{ Ãký fnuðkÞ Au fu støk÷Lkk {kuxk ¼køkLkk yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh

MxÙkuçkuhe çkúuz n÷ðk heík

1. Ÿze LkkuLkÂMxf fzkE{kt {kðku, ¾ktz W{uhku yLku íkuLku

Äe{k íkkÃku ykAk íkÃk¾erhÞk htøkLkwt ÚkkÞ íÞkt MkwÄe Ãkfðku. 2. íku{kt ËqÄ yLku çkúuzLke M÷kRMk Mkkhe heíku r{õMk fhku yLku íkuLku Wf¤ðk Ëku. 3. íku{kt rfMkr{Mk, yu÷kÞ[e Ãkkðzh W{uhku yLku Mkkhe heíku r{õMk fhku. r{©ý Mkkhe heíku r{õMk ÚkE òÞ íÞkt MkwÄe Ãkfðku. 4. økuMk ÃkhÚke Wíkkhe ÷ku yLku Y{ xuBÃkhu[h{kt hk¾ku. 5. íku{kt MxÙkuçkuhe ¢þ W{uhku yLku n¤ðuÚke r{õMk fhku. 6. Xtzk ÚkÞu÷k n÷ðkLku çkËk{ yLku rÃkMíkkÚke økkŠLkþ fhku yLku Mkðo fhku. (LkkUÄ: çkòh{kt MxÙkuçkuhe ¢þLke íkiÞkh çkkux÷ WÃk÷çÄ Au.)

Email : enquiry@sanjeevkapoor.com.


CMYK

8

hrððkh, 5 Vuçkúwykhe, h012

www.sandesh.com

økk÷e«ËkLk

fkixwtrçkf ÔÞr¼[kh yu MkkiÚke rLk»kuÄkí{f yLku þh{sLkf MktçktÄ økýkíkku nkuðkÚke {kuøk÷kuLke yMkh{kt {k yLku çknuLkLku ÷økíke økk¤ku ðÄw «[r÷ík çkLke. {kíkk ykÃkýe MktMf]rík{kt yuf ÃkqsLkeÞ ÔÞÂõík Au yux÷u MktMf]ík ¼k»kk{kt yuLkk {kxu fkuE yÃkþçË LkÚke. RLkVuõx, MktMf]ík þçË{kt yuf Ãký yÃkþçË LkÚke

yÃkþçËkuLkwt yÚko-rð¿kkLk

Õne Wå[ LÞkÞk÷ÞLkk {íku r{ºkku-Mknf{eoyku ðå[u ykÃkMk{kt økk¤ku fu yÃkþçËkuLkku RMíku{k÷ yuf Mkk{kLÞ çkkçkík Au yLku yuLku økwLkku økýe Lk þfkÞ. MkeykEyuMkyuVLkk yuf sðkLkLku yuLkk rMkrLkÞh {kxu yÃkþçË çkku÷ðk çkË÷ Lkkufhe{ktÚke fkZe {wfkÞku níkku suLke Mkk{u sðkLku rËÕne Wå[ LÞkÞk÷Þ{kt yÃke÷ fhe níke. LÞkÞk÷Þu yuLku ÃkkAku Lkkufhe{kt hk¾ðkLkku ykËuþ fÞkuo Au. LÞkÞ{qŠík «ËeÃk LktËhkòuøk yLku Mkwhuþ fixLke ¾tzÃkeXu yuLkk VUMk÷k{kt fÌkwt fu SðLkLkk yLkw¼ð, fkLkqLkLkk íkfo fhíkkt ðÄw «k{krýf nkuÞ Au. y{khk yLkw¼ð «{kýu sðkLkku ykÃkMk{kt ðkíkku fhíke ð¾íku MkzfAkÃk ¼k»kk çkku÷íkk nkuÞ Au yLku AqxÚke økk¤ku çkku÷íkk nkuÞ Au. MkeykEyuMkyuVLkk rMkÃkkE f]»ýÃkk÷®Mkn Ãkh nuz fkuLMxuçk÷ ËuðuLÿfw{khu ykhkuÃk {qõÞku níkku fu zâwxeLkk {k{÷u çkLLku ðå[u íkfhkh ÚkE níke yLku ®Mknu yuLku {k MktçktÄe økk¤ Mkt¼¤kðe níke. ftRf ykðwt s rVÕ{ ‘Lkku ðLk rfÕz suMkefk’{kt çkLÞwt. yu{kt ÃkºkfkhLkwt [rhºk ¼sðíke yuõxÙuMk hkýe {w¾hS yuf á~Þ{kt su þçËLkku WÃkÞkuøk fhu Au íkuLke Mkk{u MkuLMkh çkkuzou ðktÄku WXkÔÞku níkku. hkýeyu yuLke MkVkE{kt fÌkwt fu “nwt su ftE çkku÷e Awt yu ykÃkýe çkku÷[k÷Lke ¼k»kk Au. yuLkku RMíku{k÷ økk¤ íkhefu Lknª Ãkhtíkw ÃÞkhÚke Þkh-ËkuMíkku ðå[u yu çkku÷kÞ Au. rVÕ{{kt Ãký yuðwt s çkíkkððkLkwt Au.” yÃMkhk yuðkuzoTMk, M¢e LkÍe yuyuððkukuzzoTMoTMk,k, rVÕ{Vu h yuðkuzoTMk -

rþÞk¤kLke MkkÚkkuMkkÚk rVÕ{ yuðkuzoTMkLke Éíkw þY ÚkE økE Au. nðu íkku [{fË{f yLku ÍkfÍ{k¤Úke A÷fíke yuðkuzoTMk LkkEx xur÷rðÍLk [uLk÷ WÃkh ºký-[kh f÷kf MkwÄe çkíkkððk{kt ykðu Au yLku ËuþrðËuþ{kt ÷k¾ku ÷kufku nkUþu nkUþu ÃkkuíkkLkk {kLkeíkk MxkhLku rðrðÄ Ãkkuþkfku yLku yðLkðe VuþLk{kt {nk÷íkk swyu Au. yuðkuzoTMk Mk{kht¼{kt nksh nkuÞ íku{ktÚke ðÄw{kt ðÄw ÷kufkuLku yuf Þk çkeòu yuðkuzo {¤u yux÷k {kxu Lkðe Lkðe r[ºkrðr[ºk fuxuøkhe ÃkuËk fhðk{kt ykðe Au : çkuMx ÃkhVku{oh ykìV Ä Þh yLku yuðe çkÄe. yuf yuðkuzo ykÃkðk çku {nkLkw¼kðku fu {kLkwLkeykuLku Mxus WÃkh çkku÷kððk{kt ykðu Au. yk{ ðÄw{kt ðÄw ÷kufkuLku ÃkkuíkkLkk zÙuMkLke ÃkqhuÃkqhe Lkq{kEþ fhðkLke íkf MkktÃkzu Au. çkuMx yuõxh yuðkuzo íkku nkuÞ Ãký çkuMx yuõxh ÃkkuÃÞw÷h [kuEMk WÃkòðeLku çku

{qrð {Mkk÷k yu. xe. sýLku Mktíkku»k yÃkkÞ Au. ßÞwheLke ÃkMktËøke çkuMx rVÕ{Lkku y÷øk yuðkuzo nkuÞ Au. su ÷kufkuLku Mk{økú fkhrfËeo Ëhr{ÞkLk ¾kMk fkuE yuðkuzo Lk {éÞk nkuÞ íku{Lku síke ®sËøkeyu ÷kEVxkE{ yur[ð{uLx yuðkuzo ykÃkðk{kt ykðu Au. ykÃkýk yk yuðkuzoTMk Mk{kht¼kuLku íkwåA økýe íku{kt fËe nkshe Ãký Lk ykÃkLkkh ykr{h ¾kLk suðk Mxkh yLku rVÕ{Mksof y{urhfkLkk «ríkrcík ykuMfh yuðkuzo{kt ÃkkuíkkLke rVÕ{Lku «ðuþ {¤u yu {kxu íkLkíkkuz «ÞkMk yLku ÷¾÷qx yux÷u fu fhkuzku YrÃkÞk ¾[eo Lkk¾u Au. ‘zxeo rÃkõ[h’{kt rMkÕfLke ¼qr{fk {kxu suLkk WÃkh yuðkuzoTMk yLku yr¼LktËLkLke ð»kko ÚkE hne Au yu yr¼Lkuºke rðãk çkk÷Lk Ãký suLke MkkÚku fk{ fhíkk yMðMÚk ÚkE òÞ Au íku LkrMkhwÆeLk þkn ®nËe rVÕ{kuLkk ©uc yr¼Lkuíkkyku{ktLkk yuf Au. LkrMkhwÆeLk þkn fËe fkuE rVÕ{ Mk{kht¼{kt nkshe

MkuLMkh çkkuzuo rVÕ{{kt yu MktðkË ÞÚkkðíkT hkÏÞku. 1975{kt ‘þku÷u’{kt økççkh ‘Mkwyh fu çkå[ku’ yLku ‘Þu íkeLk nhk{òËu’ çkku÷u Au yu økk¤ níke fu çkku÷[k÷Lke ¼k»kk? økk¤ku ËwrLkÞkLke Ëhuf ¼k»kk{kt çkku÷kÞ Au. økk¤ku ¼÷u ykÃkýk{kt yuf Lkfkhkí{f, LkVhíkLke, r½LLkíkkLke ÷køkýe ÃkuËk fhíke nkuÞ Ãkhtíkw yuLke ÃkkA¤ yuf ¼k»kkE yLku {kLkMkþk†eÞ rð¿kkLk Au. ¼khíkLke íkku ¾çkh LkÚke Ãkhtíkw Ãkrù{Lkk yu f yÇÞkMk hks økkuMðk{e {w s çk ÷ku f ku ykÃkMk{kt ðkík[eík Ëhr{ÞkLk hkusLkk 80Úke 90 yÃkþçËku çkku÷u Au. y{urhfk{kt 1986, 1997 yLku 2006{kt ÚkÞu÷k MktþkuÄLk{kt ¾çkh Ãkze fu swËk swËk 70 yÃkþçËku{ktÚke xku[Lkk 10 þçËku yk ík{k{ ð»kkuo{kt MkkiÚke ðÄw ðÃkhkíkk hÌkk níkk. ¼khíkLkk «rMkØ {Lkkurð¿kkLke MkwÄeh ¾Ï¾hLkk {íku ¼khík{kt çkku÷kíke økk¤ku ÞwhkuÃk{kt çkku÷kíke økk¤kuÚke y÷øk Au. ¼khík{kt {k-çknuLkLku ÷økíke økk¤ku ðÄw çkku÷kÞ Au ßÞkhu ÞwhkuÃk{kt xkuR÷uxLku ÷økíke (Ëk.ík. þex) økk¤ku çkku÷kÞ Au. ÞwhkuÃk{kt MkkiÚke ðÄw ðÃkhkíke ykX økk¤ku{kt {k-çknuLkLkku WÕ÷u¾ LkÚke. ÞwhkurÃkÞLk økk¤ku {wÏÞíðu íktËwhMíke, ykhkuøÞLku ÷økíke Au. ¼khíkeÞ økk¤ku ELMMkuMxâwMk - fkixwtrçkf ÔÞr¼[khLku

÷økíke Au. ykLkwt fkhý Mk{sðk suðwt Au. ytøkúuS, ‘{Äh’ yLku ‘zkuxh’ {q¤ VkhMke þçË ‘{Ëh’ yLku ‘ËwÏíkh’ ÃkhÚke ykðu Au. {wøk÷ku yk þçË ¼khík{kt ÷E ykÔÞk. ‘{Ëh’ (ÃkeËh yux÷u VkÄh, rÃkíkk yLku rçkhkËh yux÷u çkúÄh, ¼kE) ÃkhÚke ‘{kÄh’ þçËLke økk¤ ykðe. VkhMke ËwÏíkh su ytøkúuS{kt zkuxh çkLku Au yuLkku MktçktÄ MktMf]ík Ëwrníkk MkkÚku, Ëwrníkk yux÷u ËqÄ ËkunðkLkwt fk{ fhíke çkuxe. Ëwrníkk yux÷u zkuxh yLku ¼røkLke yux÷u çknuLk. ¼økeLk þçËLkku yÚko ÚkkÞ Au V¤kuVq÷ku. su ÃkrhðkhLkku rðfkMk fhu yu ¼røkLke. fkixwtrçkf ÔÞr¼[kh yu MkkiÚke rLk»kuÄkí{f yLku þh{sLkf MktçktÄ økýkíkku nkuðkÚke {kuøk÷kuLke yMkh{kt {k yLku çknuLkLku ÷økíke økk¤ku ðÄw «[r÷ík çkLke. yuf yÇÞkMk {wsçk yk çkLLku økk¤kuLkku Mk{Þøkk¤ku 1650{e MkËeLke ykMkÃkkMkLkku Au yuðwt {LkkÞ Au. Ãknu÷e økk¤ {k MktçktÄe níke. çknuLk MktçktÄe økk¤ ÃkkA¤Úke W{uhkE yÚkðk ‘{kËh’Lkk rðfÕÃk{kt ðÃkhkE. {kíkk ykÃkýe MktMf]rík{kt yuf ÃkqsLkeÞ ÔÞÂõík Au yux÷u MktMf]ík ¼k»kk{kt yuLkk {kxu fkuE yÃkþçË LkÚke. RLk Vuõx, MktMf]ík þçË{kt yuf Ãký yÃkþçË LkÚke. VkhMke ‘{kËhu’ ykÃkýLku yuf rðfÕÃk Ãkqhku Ãkkzâku su{kt ÃkkA¤Úke çknuLk (su rnLËwMíkkLke Au)Ãký W{uhkE.

çkúu®føk ÔÞqÍ

‘þku÷u’{kt økççkhLkk ‘Þu íkeLkku nhk{òËu’ yhurçkf Au. nhk{e yux÷u suLkku rÃkíkk fkuý Au yu rLkrùík Lk nkuÞ íku, yLkkihMk. yk þçË Ãký {wøk÷ fk¤Lkku Au. ðirËf fk¤Lkwt sux÷wt Ãký MkkrníÞ Au yu{kt yÃkþçËku LkÚke. yÃkþçËku {kuxk ¼køku †e-÷ûke nkuÞ Au yLku ðirËf fk¤{kt {kík]Mk¥kkf Mk{ksÔÞðMÚkk níke yux÷u †eLkwt yÃk{kLk fheLku Ãkwhw»kLku Lke[ku Ëu¾kzðkLke fkurþþ çku{ík÷çk níke, fkhý fu yu yk{uÞ Lke[u s níkku. rÃkík]Mk¥kkf ÔÞðMÚkk ÃkAe, {k-çknuLkLke økk¤ ykÃkeLku Ãkwhw»kLke ‘Mk¥kk’ yLku ‘{ËkoLkøke’Lku ÷÷fkhðkLkwt [÷ý ðæÞwt. ykÃkýe ík{k{ økk¤ku çkuEßsíke fhðk {kxu ðÃkhkÞ Au. økk¤ku yu Ãkwhw»kkuLkwt þ† Au, fkhý fu Eßsík yu Ãkwhw»kkuLkku økwý Au. yksu Ãký ÃkrhðkhLke {hS rðhwØ ÷øLk fu «u{ MktçktÄ çkktÄLkkh çkuxeLke ‘ykuLkhrf®÷øk’ Lkk{u fí÷ ÚkE òÞ Au, fkhý fu yu{kt ½hLkk Ãkwhw»kkuLke EßsíkLkku Mkðk÷ Au yux÷u s yuf †e òu økk¤ku çkku÷u íku yu ‘fÂLð®LMkøk’ LkÚke ÷køkíke, fkhý fu økk¤{kt su {ËkoLkøke fu yk¢{fíkkLkku ¼kð Au íku †e{kt þkherhf heíku økuhnksh Au yLku yux÷u s yuf Ãkwhw»k çkeò Ãkwhw»kLkk ytøkWÃkktøkLkku WÕ÷u¾ fheLku yuLke çkuEßsíke fhe þfu Au. økwshkík{kt Mkwhík yLku W¥kh{kt rËÕne{kt MkkiÚke ðÄw økk¤ku çkku÷kÞ Au. rËÕne W¥kh ¼khíkeÞ ÷kufkuLkk MÚk¤ktíkhÚke W¼hkíkwt þnuh Au. yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh

Éík ykE yuðkuzoTMk fe... ykÃkíkk LkÚke yux÷wt s Lknª MÃkü þçËku{kt fnu Au fu “{Lku Mk{òíkwt LkÚke fu ykÃkýu çkÄk þk {kxu ðkrnÞkík yuðkuzoTMkLke [[ko{kt {øks ¾hkçk fheyu Aeyu. ykuMfh yuðkuzoTMk Ãký ykÃkýu íÞkt {¤íkk yk çkÄk xuÕf{ Ãkkðzh yLku ÃkkLk {Mkk÷k yuðkuzoTMk sux÷k s çkkuøkMk Au.” fkuE Ãký rVÕ{Lkk rLk{koý{kt xufTLkerþÞLMkLkwt «ËkLk ø÷u{hMk f÷kfkhku sux÷wt s nkuÞ Au, Ãkhtíkw ykðk yuðkuzoMk Mk{kht¼ku{kt xufTLkef÷ yuðkuzoTMk ykÃkðkLke rðrÄ ¾qçk s ÍzÃkÚke ykxkuÃke ÷uðk{kt ykðu Au. Mxus WÃkh ÷kufr«Þ ykEx{ MkkUøMk fu Mxkh f÷kfkh ykðu Au íÞkhu fkt íkku ykfkþ{ktÚke xÃkfu Au yÚkðk f{¤Lkk Vq÷{ktÚke Lkef¤u Au. íkhík{kt hsq ÚkLkkhe fkuE Lkðe rVÕ{Lkwt «{kuþLk fhðk{kt ykðu Au. yuðkuzoTMkLku fkuE çknw økt¼ehíkkÚke ÷uíkwt LkÚke. yk{ íkku yk yuðkuzoTMk Mk{kht¼ku øku{ þkuÍ suðk ÷køku Au. rðïLkk yuf Mk{ÞLkk xku[Lkk yr¼Lkuíkk {k÷kuoLk çkúkLzkuyu yuf ðkh fÌkwt níkwt fu,“nwt fkuE «fkhLkk yuðkuzoTMk{kt LkÚke {kLkíkku, þktrík {kxuLkk Lkkuçku÷ «kEÍ{kt Ãký Lknª.” nkur÷ðqzLkk yr¼Lkuíkk hkuçkxo ‘huzVkuzo’ fnuíkkt fu,“ykðk çkÄk yuðkuzoTMk Mk{kht¼ku{kt ÷køkýeykuÚke {ktzeLku Ëu¾kzk MkwÄeLke yLkuf çkkçkíkkuLkku yríkhuf ÚkkÞ Au. ykðk yuðkuzoTMk øk{u íkuLku {¤e þfu Au.” nkur÷ðqzLkk yr¼Lkuíkk ßÞkuso Mke. MfkuxLku rVÕ{ ‘ÃkuxLk’{kt ©uc yr¼LkÞ fhðk {kxu Lkkur{LkuþLk {éÞwt íÞkhu s íku{ýu ònuh fhe ËeÄwt níkwt fu, “òu {Lku yk yuðkuzo ykÃkðk{kt ykðþu íkku nwt íkuLkku Mðefkh Lknª fhwt.” yuf f÷kfkh fkuE rVÕ{{kt økheçk {sËqhLkwt Ãkkºk ¼sðu, çkeS rVÕ{{kt fkuE f÷kfkh rnx÷hLkwt Ãkkºk ¼sðu yLku ºkeS

nðu yuðkuzoTMkLku fkuE çknw økt¼ehíkkÚke ÷uíkwt LkÚke. yk{ íkku yk yuðkuzoTMk Mk{kht¼ku øku{ þkuÍ suðk ÷køku Au

ÃkkuíkkLke yðLkðe nhfíkku yLku nkshsðkçkeÚke AðkE síkku þknY¾ ¾kLk íkuLke fkhrfËeoLkkt þYykíkLkkt ð»kkuo{kt yk yuðkuzoTMk rðþu fuðwt yLku fux÷wt ½Mkkíkwt çkku÷íkku yu õÞkhuf QÚk÷kððk suðwt Au. yuf s{kLkk{kt [ku¬Mk Mktøkeíkfkhku ÃkkuíkkLkk ¼kð yLku ÷kufr«Þíkk ðÄkhðk {kxu ÞuLkfuLk «fkhu ©uc MktøkeíkLkku yuðkuzo y[qf {u¤ðe ÷uíkk. «[khfku yLku «{kuþLkLke «ð]r¥k fhíkkt ÷kufku ÃkkuíkkLkk õ÷kÞLxTMk {kxu ykðwt çkÄwt fhðk{kt rLkÃkwý nkuÞ Au. Ãknu÷kt LkuþLk÷ rVÕ{ yuðkuzoTMk Mkk[k yÚko{kt Wå[ fûkkLke rVÕ{ku yLku f÷kfkhkuLku ykÃkðk{kt ykðíkk níkk. ø÷u{hðk¤k f÷kfkhku yLku ÷kufr«Þ rVÕ{ku {kxu rVÕ{Vuh yuðkuzoTMk íkku níkk s, Äe{u Äe{u LkuþLk÷ rVÕ{ yuðkuzoTMk Ãký M¢eLk fu rVÕ{Vuh yuðkuzoTMk suðk çkLkíkk òÞ Au. LkuþLk÷ yuðkuzoTMk Ãký ÷ku®çkøk yLku rV®õMkøk Úkðk ÷køÞwt Au. hksfkhýLkku «ðuþ ÚkE [qõÞku Au. ßÞwheLkk MkÇÞkuLkkt Lkk{ku ðkt[ðkÚke Ãký ÏÞk÷ ykðe òÞ Au fu LkuþLk÷ yuðkuzoTMkLkwt fuðwt yð{qÕÞLk ÚkÞwt Au. ËþofLkwt ¼hÃkqh {LkkuhtsLk fhíke {Mkk÷uËkh rVÕ{ku ¼÷u çkLku Ãkhtíkw ßÞkhu rVÕ{ yLku íkuLkkt rðrðÄ ÃkkMkktykuLke ©ucíkk Lk¬e fhðkLke ykðu fu {qÕÞktfLk fhðkLkwt ykðu íÞkhu íkku rLk»ýkíkku îkhk [ku¬Mk {kÃkËtz MkkÚku s {qÕÞktfLk ÚkkÞ yu yrLkðkÞo Au.

yLku AuÕ÷u... rVÕ{{kt fkuE f÷kfkh {nkhkò íkhefu Ëu¾kÞ íkku íku{Lke ©ucíkkLke Ãkh¾ fhðkLkwt {w~fu÷ çkLku. ºký f÷kfkhku swËe swËe rVÕ{ku{kt çkkËþkn fu «u{e fu Ëký[kuh íkhefu Ëu¾kÞ íkku íkuLke íkw÷Lkk fhe ©uc fkuý yu Lk¬e fhe þfkÞ. yksu {kuxk¼køkLkk yuðkuzoTMk Mk{kht¼ku{kt

ònuh¾çkhLke ËwrLkÞk{kt xku[ WÃkh rçkhksíkk «MkqLk òuþeyu yuf ðkh fkuE ònuhkík {kxu yr¼LkÞ þnuLkþkn rË÷eÃkfw{khLkku MktÃkfo fÞkuo íÞkhu rË÷eÃkfw{khu yk ykuVh Lkfkhe fkZíkkt íku{Lku fÌkwt níkwt fu, “n{ E~íkunkhkU (ònuh¾çkh) fu r÷Þu Lknª çkLku ni.” atshah13@gmail.com

ík{Lku ¾çkh Au? J

yr¼»kufu yiïÞkoLku «Úk{ ð¾ík ‘yk yçk ÷kix [÷u’Lkk þq®xøk ÷kufuþLk Ãkh ÂMðíÍ÷uoLz{kt òuE níke. yr¼ íÞkhu fkuE rVÕ{ {kxu ÷kufu þLk VkRLk÷ fhðk íÞkt ÃknkUåÞku níkku. íÞkt yuþLke {w÷kfkík çkkuçke Ëuyku÷u íkuLku fhkðe níke. yr¼ íÞkhu yuþLke MkwtËhíkkÚke {kurník ÚkÞku níkku.

J

rVÕ{ yr¼Lkuºke yËk þ{koLku rVÕ{{ufh rð¢{ ¼èu íkuLke fkì÷usLkk yuf Mxus þku{kt ÃkVkuo{o fhíke òuE níke. yu Mxus þku Ãkqhku ÚkíkktLke MkkÚku s rð¢{u yËkLku ÃkkuíkkLke rVÕ{{kt rnhkuELk íkhefu fk{ fhðkLke ykuVh fhe níke yLku yËkLku M¢eLk xuMx çkkË rVÕ{ ‘1920’{kt fk{ {éÞwt.

CMYK

MktçktÄLkku yuf [{fkhku Ãký Ãkqhíkku nkuÞ Au ÄLk rðLkk {kusþku¾ {kýu Au, fkuE yuðk y{ehLku yku¤¾, íkwt s ykMkLk ÷økkð ytíkh{kt, íkwt s íkkhk fçkehLku yku¤¾.

Ë

huf MktçktÄLkwt yuf ykÞw»Þ nkuÞ Au. fkuE MktçktÄ fkÞ{e nkuíkk LkÚke. {kýMk yuLke yuf ®sËøke{kt yLkuf MktçktÄku Sðu Au. yuf Mk{Þu su MkkiÚke LkSf nkuÞ yu Úkkuzk s Mk{Þ{kt Ëqh ÚkE òÞ Au. ½ýe ð¾ík suLke fÕÃkLkk Ãký Lk nkuÞ yu ÔÞÂõík LkSf ykðe òÞ Au. MktçktÄkuLkkt fkuE fkhý LkÚke nkuíkkt. fkuE ÔÞÂõík þk {kxu ík{khku ËkuMík Au? fkuE ÔÞÂõíkLku {¤ðkLkwt þk {kxu {Lk ÚkkÞ Au? su øk{íkwt nkuÞ yu s fu{ Ëqh ÚkE òÞ Au? Ëqh Úkðwt nkuÞ íkuLkkÚke Ëqh LkÚke Úkðkíkwt yLku LkSf hnuðwt nkuÞ íkuLku Ëqh síkkt hkufe LkÚke þfkíkk! yk çkÄwt fkuý Lk¬e fhu Au? þwt MktçktÄku LkMkeçkLkku s yuf ¼køk Au? ykÃkýLku Mk{su yLku ykÃkýLku øk{u yuðk ÷kufku fu{ çknw Úkkuzk nkuÞ Au?

®[íkLkLke Ãk¤u f]»ýfktík WLkzfx yuf çkk¤fu íkuLkk xe[hLku ÃkqAâwt, Ãkhe fu{ {kºk MkÃkLkk{kt s ykðu Au? xe[hu fÌkwt fu, ykÃkýkt {Lk{kt ykÃkýLku øk{íke ÔÞÂõíkLke yuf fÕÃkLkk nkuÞ Au. yu ykÃkýLku YçkY LkÚke {¤íke íÞkhu MkÃkLkk{kt ykðu Au. Ëhuf ÔÞÂõíkLkk {Lk{kt y{wf MktçktÄku Sðíkkt nkuÞ Au, yu ½ýe ð¾ík MkSðLk ÚkELku Mkk{u ykðe òÞ Au. {kuxk Úkíkkt sEyu yu{ MktçktÄku çkË÷kÞ Au yLku MkÃkLkkyku Ãký çkË÷kÞ Au. {kuxk ÚkE sEyu ÃkAe fu{ Ãkhe MkÃkLkk{kt LkÚke ykðíke? fkhý fu ykÃkýu íkuLku ¼q÷e økÞk nkuEyu Aeyu. MktçktÄku MkÃkLkkt suðk Au. õÞkhuf Qøke Lkef¤u Au yLku õÞkhuf íkqxe òÞ Au. ykÃkýLku ftE ÷uðk Ëuðk Lk nkuÞ yuðe ÔÞÂõík ½ýe ð¾ík ykÃkýe Mkkð LkSf nkuÞ Au. ¾wþe{kt ÞkË ykðíkkt ÷kufku yLku íkf÷eV{kt ÞkË ykðe síkkt ÷kufku ½ýe ðkh swËk swËk nkuÞ Au. ík{u fuðk ÷kufku MkkÚku Sðku Au, fuðk ÷kufkuLku {¤ku Au, fkuLke MkkÚku ík{Lku øk{u Au, fkuLke MkkÚku ík{Lku Vkðu Au, íkuLkk WÃkhÚke ík{u fuðk Aku yu Lk¬e Úkíkwt nkuÞ Au. yuf rV÷kuMkkuVhu MkhMk ðkík fhe Au fu ík{khu fkuE ÔÞÂõíkLku Mk{sðe fu Ãkkh¾ðe nkuÞ íkku íkuLkk r{ºkku yLku íkuLkk MktçktÄku fkuLke MkkÚku Au íkuLke íkÃkkMk fhku, yu {kýMk fuðku Au yu ík{Lku ¾çkh Ãkze sþu. {kýMk çkË÷kÞ Au yu{ yuLkk MktçktÄku çkË÷kÞ Au. þk¤kLkk r{ºkku swËk nkuÞ Au, fkì÷usLkk £uLzMk ð¤e Mkkð swËk nkuÞ Au. MkkÚku fk{ fhLkkhk ÷kufku{ktÚke y{wf ykÃkýLku Mkkhk ÷køku Au. çkkswLke [uh{kt çkuMkeLku fk{ fhíke ÔÞÂõík ÃkkMku nkuÞ Au Ãký MkkÚku LkÚke nkuíke yLku Ëqh hnuíkk ÷kufku ÃkkMku LkÚke nkuíkk Ãký LkSf nkuÞ Au. ½ýk ÷kufku [kÕÞk òÞ ÃkAe s ÞkË ykðíkk nkuÞ Au. Ëqh òÞ íÞkhu s íkuLke ®f{ík Mk{òÞ Au. yuf ¼kELke çkksw{kt çkuMkíkk f{o[kheLke çkË÷e ÚkE. yu {kýMk ykuAwt çkku÷íkku Ãký ßÞkhu çkku÷íkku íÞkhu MkwtËh çkku÷íkku. Mkkhwt ÚkÞwt nkuÞ íÞkhu yr¼LktËLk ykÃkíkku yLku ftE ¼q÷ ÚkE økE nkuÞ íkku MkwÄkhðk{kt {ËË fhíkku. yu {kýMk «u{Úke çkÄkLke rðËkÞ ÷E [kÕÞku økÞku. íkuLke søÞkyu su {kýMk

- nhSðLk ËkVzk ykÔÞku yu çkku÷fku níkku. Lk¬k{e yLku ðkrnÞkík ðkíkku fhíkku hnuíkku. fk{ nkuÞ íÞkhu Axfe òÞ. çkË÷e Ãkk{eLku [kÕÞku økÞku níkku yu {kýMk ðkhtðkh ÞkË ykðe síkku. fux÷ktf MktçktÄku nkuÞ íÞkhu LkÚke Mk{òíkk yLku Lk nkuÞ íÞkhu ykðk MktçktÄku rsðkE síkkt nkuÞ Au. fux÷kf MktçktÄku ykrøkÞk suðk nkuÞ Au. shkf y{Úkk ÍçkfeLku ysðk¤wt ykÃke [kÕÞk òÞ. ykrøkÞkLke yuf ¾qçke ¾çkh Au? yu ytÄkhwt nkuÞ íÞkhu s Ëu¾kÞ Au. [khu çkksw hkuþLke nkuÞ íÞkhu ykrøkÞkLke nkshe ðíkkoíke LkÚke. fux÷ktf MktçktÄku Ãký yuðk s nkuÞ Au, yu ytÄkhk fu {w~fu÷e ð¾íku s «økxu Au. õÞktf fkuE hkuþLke Lk nkuÞ, õÞktÞ æÞkLk Ãkzíkwt Lk nkuÞ íÞkhu yu MktçktÄ Sðíkku ÚkkÞ Au yLku {w~fu÷e Ëqh Úkíkkt s økw{ ÚkE òÞ Au. ykðk ÷kufku yLku ykðk MktçktÄku ½ýe ð¾ík yuLs÷ fu [{ífkh suðk ÷køkíkk nkuÞ Au. ËhufLke ®sËøke{kt õÞkhuf ykðe fkuE ÔÞÂõík ykðe síke nkuÞ Au su çknw Úkkuzku Mk{Þ hnu Au yLku ÃkAe íkuLke nkshe Mkíkík ðíkkoÞ Au.

fux÷kf MktçktÄku ykrøkÞk suðk nkuÞ Au. shkf y{Úkk ÍçkfeLku ysðk¤wt ykÃke [kÕÞk òÞ. ykrøkÞkLke yuf ¾qçke ¾çkh Au? yu ytÄkhwt nkuÞ íÞkhu s Ëu¾kÞ Au. [khu çkksw hkuþLke nkuÞ íÞkhu ykrøkÞkLke nkshe ðíkkoíke LkÚke. fux÷kf MktçktÄku Ãký yuðk s nkuÞ Au, yu ytÄkhk fu {w~fu÷e ð¾íku s «økxu Au yuf {kýMk rðËuþ økÞku. yøkkW õÞkhuÞ Lk økÞku nkuÞ yuðwt Lkðwt þnuh níkwt. ykswçkksw{kt yLkuf ÷kufku níkk, Ãký çkÄk s yòÛÞk. fkuE Mkk{wt Lk swyu yLku çkÄk VxkVx ÃkMkkh ÚkE òÞ. yu {kýMk Lkðe Ähíke Ãkh WËkMk níkku. õÞktÞ øk{íkwt Lk níkwt. økw{Mkq{ çkuXku níkku. y[kLkf s yuf {kýMk ykÔÞku. ‘nkÞ’ fheLku ðkíkku þY fhe. MkkÚku fkuVe Ãkeðk ÷E økÞku. {òÚke ðkíkku fhe. nMÞku yLku nMkkðíkku hÌkku. yzÄe f÷kf ÃkAe yu Q¼ku ÚkÞku yLku fÌkwt fu çkkÞ, nwt òô Awt. íkuýu Lk íkku Lkk{ ÃkqAâwt níkwt fu Lk Lkk{ fÌkwt níkwt. yu síkku níkku íÞkhu Ãku÷k ¼kEyu íkuLku ÃkqAâwt, ík{u fkuý Aku? yk{ y[kLkf {Lku ¾wþ yLku n¤ðku fheLku ík{u [kÕÞk òð Aku? ík{u fkuE Vrh~íkk Aku? Ãku÷k {kýMku ykt¾{kt ykt¾ Ãkhkuðe yLku fÌkwt fu, Lkk, nwt Vrh~íkku LkÚke. yuf yòÛÞku {kýMk Awt. Ãknu÷e ð¾ík yk Ëuþ{kt yLku yk þnuh{kt ykÔÞku Awt. {Lku õÞktÞ øk{íkwt Lk níkwt. Sð WËkMk níkku. ík{Lku òuÞk yLku {Lku ÚkÞwt fu ykÃkýk{kt ftEf Mkh¾wt Au. fËk[ yu ykÃkýk çktLkuLke WËkMke níke. {Lku ÚkÞwt fu ík{khe MkkÚku ðkík fhwt, Úkkuzwtf nMkwt yLku ykÃkýk çktLkuLke WËkMke Ëqh fhwt. ËkuMík, {khu Lkk{ LkÚke fnuðwt, ykÃkýku MktçktÄ fËk[ ykx÷e ûkýku Ãkqhíkku s níkku. {khu íkku yux÷wt Mk{sðwt níkwt fu, ykÃkýe WËkMke Ëqh fhðe nkuÞ íkku fkuELke WËkMke Ëqh fhðe òuEyu. õÞkhuÞ yuf÷íkk rV÷ Lk fhku. ykx÷wt fne yu [kÕÞku økÞku. yu {kýMk økÞku yLku çkÄe s WËkMke MkkÚku ÷uíkku økÞku. yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh

05-02-2012 Sanskar  

hrððkh,5 Vuçkúwykhe, h012 økkuzMkuyu LLk{Míku ffÞko çkkÃkwLkku yytrík{ rrËðMk økkuzMku ¼¼køÞku LLknª MktçktÄLkku yuf [{fkhku Ãký Ãkqhíkku nk...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you