Issuu on Google+

CMYK

hrððkh, 4 MkÃxuBçkh, h011

2

8 nkUøkfkUøk : hksfeÞ RåAkþÂõík nkuÞ íkku ¼úük[kh ¼køku (ytzh fhtx)

www.sandesh.com

¾hkçk rð[khku xk¤ðk yu ¾kLkËkLke s Au (®[íkLkLke Ãk¤u)

ÃkÂç÷f rVøkMkoLkkt «kEðux rMk¢uxTMk

ð

»kkuo Ãknu÷kt MÃkuLk{kt y÷ rMkz Lkk{Lkku ÷usLzhe nehku ÚkE økÞku. íku MÃkuLkLkku þkMkf yLku çknkËwh ÞkuØku níkku. «òLku íkuLkk Ãkh yrík rðïkMk níkku. Ëw~{LkkuLkk yk¢{ý ð¾íku yuf ð¾ík ÞwØ{kt íkuLke Akíke{kt íkeh ¼kUfkE økÞwt. y÷ rMkzLkk MkiLÞ{kt øk¼hkx Vu÷kE økÞku. ½ðkÞu÷k y÷ rMkzLku íkuLkk {nu÷{kt ÷E sðkÞku. yu s{kLkkLkk íkçkeçkkuyu fÌkwt fu yk íkeh y÷ rMkzLke Akíke{ktÚke çknkh fkZðk{kt ykðþu íkku Mk{úkxLkwt íkkífkr÷f {]íÞw Úkþu. Akíke{kt ¼kUfkÞu÷k íkehLku yu{

huz hkuÍ ËuðuLÿ Ãkxu÷ Lku yu{ s hk¾ðk{kt ykðþu íkku Úkkuzku ðÄw Mk{Þ íku Sðe þfþu. y÷ rMkz íku Ãkkhkðkh ðuËLkk MknLk fhðk íkiÞkh níkku. «òLkku swMMkku ¼ktøke Lk Ãkzu íku {kxu íkuýu íkehLku Akíke{kt ¼kUfkÞu÷wt s hnuðk ËeÄwt. WÃkhLkku yzÄku ¼køk íkkuze Lkkt¾e ÃkkuíkkLkk Ëun Ãkh ÷k÷ htøkLkwt fÃkzwt ðªxk¤e íku ÍY¾k{ktÚke çknkh ykÔÞku. nòhku MkirLkfkuLku íkuýu ËþoLk ykÃÞkt. ÷kufkuLku ÚkÞwt fu íku{Lkku þkMkf yLku MkuLkkÃkrík Sðu Au. ÷kufkuyu n»koLke rfrfÞkheyku fhe. çkeò rËðMku Mkqhs Qøkíkkt s y÷ rMkz ½kuzk Ãkh Mkðkh ÚkE ÞwØLkk Ãkkuþkf{kt çknkh LkeféÞku yLku

MkkurLkÞk økktÄe

{kunB{Ë y÷e Íeýk

{Äw çkk÷k

fe{ òutøk R÷

y{urhfk rðïLkk LkuíkkykuLkk MðkMÚÞLke òMkqMke fhu Au? MÃkuLkLkk nòhku MkirLkfkuLku Vhe ÷zðkLkku swMMkku ykÔÞku. y÷ rMkzLkku ½kuzku yu MkirLkfkuLke ðå[uÚke ÃkMkkh ÚkE økÞku. íkuLkk Ëun Ãkh çkÏíkh níkwt. nkÚk{kt ík÷ðkh níke. {kÚkk Ãkh nuÕ{ux níke yLku ½kuzku MkzMkzkx Ëkuzíkku hÌkku. ÞwØ{kt MÃkuLk SíÞwt, Ãkhtíkw ÷kufkuLku yu ðkíkLke ¾çkh Lknkuíke fu, íku{Lkku r«Þ nehku y÷ rMkz Mkðkh Ãknu÷kt s {]íÞw ÃkkBÞku níkku. íkuLkk {]íkËunLku ÞwØLkku Ãkkuþkf Ãknuhkðe ½kuzk Ãkh íku xèkh çkuXu÷ku Au íku heíku {sçkqík heíku økkuXðe íkuLkk íkk÷e{ Ãkk{u÷k ½kuzkLku Ëkuzkðe ËeÄku níkku. nfefík{kt y÷ rMkzLkku {]íkËun s ½kuzk Ãkh

níkku, Ãkhtíkw ÷kufkuLku yu ðkíkLke ¾çkh s Lknkuíke Ãkze. yk rð»kÞ Ãkh ½ýkt ð»kkuo Ãknu÷kt ‘y÷ rMkz’ Lkk{Lke rVÕ{ Ãký çkLke níke. [kÕxoLk nuMxLk íkÚkk MkkurVÞk ÷kuhuLk íkuLke {wÏÞ ¼qr{fk{kt níkkt. hksLkeríkþk†Lkku yu rLkÞ{ Au fu «òLkk þkMkfkuyu Ãkkuíku çke{kh Au yu ðkíkLke òý «òLku fhðe Lk òuEyu. yk ðkík rVÕ{Lkk f÷kfkhku íkÚkk çkeò Mkur÷rçkúxeÍLku ÷køkw Ãkzu Au. «òLku yuðe ¼úktrík nkuÞ Au fu íku{Lkk þkMkfku fu íku{Lkk r«Þ f÷kfkhku fËe çke{kh Ãkze þfu s Lknª. ËrûkýLkk rVÕ{ yuõxh hsLkefktík

çke{kh Ãkzâk íÞkhu íku{Lke ‘hkuçkkux’ rVÕ{Úke yr¼¼qík ÚkÞu÷k íku{Lkk VuLMk {kLkðk s íkiÞkh Lknkuíkk fu hsLkefktík çke{kh Au. ÷kufku hsLkefktíkLku ‘MkwÃkh{uLk’ s {kLkíkk hÌkk Au. nkìÂMÃkx÷Lke çknkh yufºk ÚkÞu÷e {uËLkeLku hsLkefktíkLkkt ÃkíLkeyu fnuðwt Ãkzâwt fu “hsLkefktík Auðxu yuf {kLkðe Au yLku íku{Lku þheh Ãký Au.” hsLkefktík ®MkøkkÃkkuh sE íku{Lke rfzLkeLke xÙex{uLx ÷E n{ýkt s ÃkkAk VÞko Au. {kºk rVÕ{ f÷kfkhkuLku s Lknª, Ãkhtíkw þkMkfku Ãký ßÞkhu çke{kh Ãkzu Au íÞkhu íku{Lke çke{khe s÷Ëe ònuh fhðk{kt

h{íkLkku WL{kË h{íkLku s ¼h¾e òÞ Au Mk

Ëeyku Ãknu÷kt h{íkku h{ðkLke þYkík ÚkE nþu íÞkhu VwhMkËLkku Mk{Þ ykLktË«{kuË{kt ÃkMkkh fhðk {kxu ÚkE nþu. yksu Ãký ykÃkýu ‘h{ík’ þçË MkkÚku ‘øk{ík’ þçË yux÷k {kxu s òuzeyu Aeyu. òýu fu ‘h{íkøk{ík’ yuf s þçË çkLke økÞku Au. h{íkku h{ðkÚke {kºk ykLktË«{kuË s {¤u Au yuðwt LkÚke Ãký {kýMk{kt rË÷uhe, WËkhíkk, nkh MknLk fhðkLke ûk{íkk yLku Sík ShððkLke-Ãk[kððkLke ûk{íkk suðk yLkuf W{Ëk økwýku Ãký ¾e÷u Au. RríknkMk fnu Au fu {kýMkLku MktMfkhe yLku LkeríkðkLk çkLkkððk{kt h{íkkuLkku çknw {kuxku Vk¤ku Au. {uËkLke yLku þuhe h{íkku {kunB{Ë {ktfz îkhk íkku þhehLke [qMíke, MVqŠík yLku íktËwhMíke Ãký ðÄu Au. Mkk[ku h{íkðeh Sík yLku nkh, çktLkuLkwt økkihð ò¤ðe òýíkku nkuÞ Au, fkhý fu yu çktLku ðMíkw yuLkk {kxu Mkns yLku Mkk{kLÞ nkuÞ Au. LkÚke íkku yu SíkÚke WL{kË{kt ykðe síkku fu LkÚke íkku nkhÚke níkkþ ÚkE síkku. y÷çk¥k, SíkLkku ykLktË Mkki fkuELku ÚkkÞ yu Mk{S þfkÞ yuðwt Au, Ãký yksu íkku rË÷uheLkk yu ûkuºkLku ynt Mktíkku»kðkLkwt, E»ÞkoLkwt, ðuh-ÍuhLkwt yLku WL{kË{kt SððkLkwt ûkuºk çkLkkðe ËeÄwt Au. ¾kMk fheLku Mkk{kLÞ «òsLk {kxu íkku yu WL{kËLkwt s ûkuºk çkLke økÞwt Au. ‘MÃkkuxoTMk{uLk ÂMÃkrhxTMk’Lkwt ËþoLk íkku õÞktÞ Úkíkwt s LkÚke. íkksuíkhLkkt AkÃkktyku{kt {kuxkt nu®zøkku Au : ÄkuLkeLke xe{u Lkkf fÃkkÔÞwt ÄkuLke Ãkh [ku{uhÚke ÃkMíkk¤ Äçkzfk {kxu çkuxTMk{uLkku sðkçkËkh. yk Au Ëktík, Lknkuh rðLkkLkk ®Mkn (r¢fuxhkuLkk Vkuxkyku yÃkkÞk Au) Mkðoºk yk½kík yLku yk¢kuþ ðøkuhu... ðøkuhu... yksu ÄkuLkeLkk {kÚku {kA÷kt ÄkuðkÞ Au íÞkhu ykÃkýu yu ¼q÷e sEyu Aeyu fu nsw Úkkuzk Mk{Þ Ãknu÷kt s SíkLkk ‘WL{kË’Lkwt «ËþoLk fhíkwt fÕÃkLkkíkeík rðsÞ Mkh½Mk ykÃkýu ÄkuLkeLke fuÃxLkrþÃk Ëhr{ÞkLk s fkZâwt níkwt. yLku ykðwt fktE Ãknu÷e ðkh çkLÞwt LkÚke. hrð þkMºke ßÞkhu ÃkkuíkkLke h{íkLku fkhýu ‘ykuze’ fkh SíkeLku ¼khík ykÔÞku níkku íÞkhu ÷kufkuuyu íkuLku ÃkkuíkkLkk ¾¼u Ÿ[feLku VuhÔÞku níkku. ðíko{kLkÃkºkkuLkk fxkh ÷u¾fkuuyu íkuLkk WÃkh ‘«þtMkkLkkt Ãkw»Ãkku’ ðuÞkO níkkt. [khu íkhV þkMºkeþkMºke ÚkE økÞwt níkwt. yu rËðMkku{kt r¢fux yLku hrð þkMºke rMkðkÞ çkeS fkuE ðMíkwLke òýu nÞkíke s Lknkuíke. hrð þkMºkeyu òýu fu Mkk{kLÞ ¼khíkeÞ sLkLkkt ‘fw¤ Efkuíkuh’ íkkhe ËeÄkt nkuÞ yuðwt ðkíkkðhý MkòoE økÞwt níkwt. yLku, íÞkh ÃkAe yu s þkMºke WÃkh yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh

fur÷zkuMfkuÃk

**** CMYK

ykðíke LkÚke. ¼khíkLkkt þÂõíkþk¤e {rn÷k Lkuíkk yLku ÞwÃkeyuLkkt [ìhÃkMkoLk MkkurLkÞk økktÄe AuÕ÷k yuf {rnLkkÚke ÞwÃkeyu Mkhfkh yLkuf fxkufxeykuLkku Mkk{Lkku fhíke nkuðk Aíkkt fkuh fr{xeLke çkuXf{kt nkshe ykÃkíkkt Lknkuíkkt. íku{Lku LÞq Þkìfo-y{urhfkLke yuf nkìÂMÃkx÷{kt Mksohe {kxu ÷E sðkÞkt íÞkhu s yk¾k ËuþLku ¾çkh Ãkze fu su {rn÷k ¼khík Ãkh hks fhu Au íku çke{kh Au yLku ¼khík íkuLkkÚke yòý Au. yu ÃkAe {erzÞkyu ½ýk «&™ku ÃkqAâk Ãkhtíkw fkìtøkúuMkLkk «ðõíkkyu {kºk yux÷wt s fÌkwt fu “MkkurLkÞk økktÄeLke

«kEðMkeLkwt MkL{kLk Úkðwt òuEyu.” yu ðkík ÞkuøÞ Au fu fkuE Ãký hksLkuíkkLke çke{khe suðe çkkçkíkku{kt yuf nËÚke ðÄw rs¿kkMkk hk¾ðe íku ÞkuøÞ LkÚke yLku íku{kt Þ MkkurLkÞk økktÄe yuf {rn÷k Au íÞkhu íkku rçk÷fw÷ Lknª. y{urhfk suðk Ëuþku íku{Lkk LkuíkkykuLke çkkçkík{kt ðÄwÃkzíkk òøk]ík Au. y{urhfkLkk Ãkqðo «urMkzuLx rMkrLkÞh ßÞkuso zçkÕÞw. çkwþ {kxu fkuE y¾çkkh{kt yuðwt AÃkkÞwt fu çkwþ çknuhk ÚkE økÞk Au. çkeò s rËðMku çkwþu fkLkLkk íkçkeçkkuLkwt MkŠxrVfux hsq fhíkkt xeðe Ãkh sýkððwt Ãkzâwt níkwt fu “nwt çkhkçkh Mkkt¼¤wt Awt.” y{urhfkLkk rhÃkÂç÷fLk ÃkûkLkkt «urMkzuÂLþÞ÷ W{uËðkh r{þu÷ çkuf{uLk {kxu yuðe yVðk [k÷e fu íku{Lku ðkhtðkh {kEøkúuLkLkku yuxuf (Mk¾ík {kÚkwt Ëw¾ðkLkku) ykðu Au íkuÚke LkkELk R÷uðLk suðe ½xLkk y[kLkf ½xu yLku yu ð¾íku «urMkzuLxLku {kEøkúuLkLkku yuxuf ykðu íkku þwt? W¥kh fkurhÞkLkk þkMkf fe{ òutøk R÷Lku fkuE økwÃík çke{khe Au. íku{Lkk MðkMÚÞ Ãkh Ërûký fkurhÞk yLku y{urhfkLkk økwÃík[hku Ãký Lksh hk¾u Au. fe{ òutøk R÷ fÞk Ëuþ{kt òÞ Au, fE Mkkhðkh ÷u Au yLku fE Ëðkyku {tøkkðu Au íkuLke Ãkh y{urhfk yLku Ërûký fkurhÞkLkk òMkqMkkuLke ðkì[ Au. ¼khík-ÃkkrfMíkkLkLkk ¼køk÷k {kxu sðkçkËkh {kunt{Ë y÷e yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh


CMYK

2

hrððkh, 4 MkÃxuBçkh, h011

www.sandesh.com

y

Ûýk nÍkhuLkk WÃkðkMkLke MkV¤íkkyu Mk{økú ¼khík{kt yuf Lkðku s WíMkkn «uÞkuo Au. fuLÿ Mkhfkhu nòhuLke {køkýeyku Mðefkhe ÷eÄe yux÷u ¼úük[kh síkku hnuðkLkku LkÚke Ãký yu rËþk{kt ftEf ÚkÞwt Au íku [ku¬Mk Au. nÍkhuLkk WÃkðkMku MkkiÚke {kuxe fkuE rMkrØ {u¤ðe nkuÞ íkku íku ÷kufku{kt òøk]rík Au. yíÞkh ÷øke Mkkð {zËk÷Lke su{ çkuMke hnu÷e «ò{kt yk WÃkðkMku [uíkLkkLkku Mkt[kh fÞkuo Au. ÷kufku ¼úük[kh Ëqh fhðk {kxu þwt ÚkE þfu íkuLke {wõík [[ko fhíkk ÚkÞk Au. yk [[ko{kt nÍkhuyu Mkq[ðu÷e VkìBÞwo÷k fuLÿMÚkkLku Au íku fnuðkLke sYh LkÚke.

ytzh fhtx hksuþ þ{ko rMkrxÍLk [kxoh, hkßÞku{kt ÷kufkÞwõíkkuLke rLk{ýqf fu Lke[÷k MíkhLkk Mkhfkhe f{o[kheykuLku ÷kufkÞwõíkLkk ËkÞhk nuX¤ ÷kððk suðk fkÞËkÚke ¼úük[kh ½xþu fu Lknª íkuLke [[ko Ãký [k÷e hne Au. yk [[ko{kt çkÄk s ykþkðkËe Mkqh s Au íkuðwt LkÚke. yuf çknw {kuxku yLku çkku÷fku ðøko yuðku Ãký Au fu su Mkíkík fÌkk fhu Au fu {kºk fkÞËkÚke ¼úük[kh sðkLkku LkÚke. f{LkMkeçke yu Au fu yk ðøko{kt þkMkf fkìtøkúuMk ÃkûkLkk Lkuíkkyku ðÄkhu Au Lku fkìtøkúuMkeyku su{Lku ¼krð ðzk«ÄkLk íkhefu swyu Au íku hknw÷ økktÄe Ãkkuíku yk {ík MktMkË{kt ÔÞõík fhe [qõÞk Au. þkMkfku ykðku rLkhkþkðkËe Mkqh Ähkðíkk nkuÞ íku f{LkMkeçke s fnuðkÞ Ãký fkÞËkÚke

nkUøkfkUøk :hksfeÞ RåAkþÂõík nkuÞ íkku ¼úük[kh ¼køku ¼úük[kh rLk{qo¤ Lk ÚkkÞ íkkuÃký íkuLku ytfwþ{kt íkku ÷kðe s þfkÞ Au yu Mkkrçkík ÚkÞu÷e ðkík Au. y{urhfk, rçkúxLk, ÞwhkuÃkLkk Ëuþku{kt yu ÚkÞu÷wt s Au. yu Ëuþku{kt LkiríkfíkkLkkt Äkuhýku çknw Ÿ[kt Au Lku «ò òøk]ík Au íkuÚke íku{Lke MkkÚku Mkh¾k{ýe Lk ÚkE þfu íkuðe Ë÷e÷ Ãký ÚkkÞ Au yLku yu Ë÷e÷ fhLkkhkyu yurþÞk{kt s nkUøkfkUøk{kt fkÞËkÚke fE heíku ¼úük[kh Ãkh ytfwþ {u¤ðe ÷uðkÞku íku Mk{sðk suðwt Au. ðkMíkð{kt fkÞËku ¼úük[khLku fE heíku LkkÚke þfu íkuLktw ©uc WËknhý ykÃkðk {kxu ðirïf Míkhu Ãký nkUøkfkUøkLkwt s WËknhý yÃkkÞ Au. ¼khík{kt yíÞkhu su ÃkrhÂMÚkrík Au íku s ÃkrhÂMÚkrík nkUøkfkUøk{kt 1950 yLku 1960Lkk ËkÞfk{kt níke. nkUøkfkUøk yu ð¾íku rçkúrxþ þkMkLk ík¤u níkwt. nkUøkfkUøk{kt WíÃkkËLk ðÄðk {ktzâwt yLku íkuLkk fkhýu 1960 MkwÄe{kt nkUøkfkUøkLkwt yÚkoíktºk íkuS{kt ykðe økÞwt níkwt. òufu MkkÚku MkkÚku çkeòt Ëq»kýku Ãký þY ÚkÞkt yLku ÷kt[hwþðík íkÚkk ¼úük[kh Ãký ðÄðk {ktzâku. Mkhfkhe ¾kíkk{kt xe {Lke yux÷u fu [k-ÃkkýeLkku ¾[o fu ÃkAe ÷fe {Lke yux÷u fu ¼uxMkkuøkkË Lku íkuLkk fhíkkt Ãký {kuxe hf{Lke ÷kt[ ykÃkðe yuf rþhMíkku s ÚkE økÞku níkku. ÷kufku{kt yMktíkku»k níkku Ãký yu çknkh Lknkuíkku ykðíkku. yuðk{kt s yuf ½xLkk çkLke. Ãkexh økkuzçkuh Lkk{Lkku yuf Ãkku÷eMk yrÄfkhe níkku íku 1973{kt rLkð]¥k ÚkÞku yLku yu ð¾íku

xe{ RÂLzÞkLkk ftøkk¤ Ëu¾kð {kxu

sðkçkËkh fkuý?

¼k

híkeÞ r¢fux xe{ #ø÷uLz ©uýe{kt çkqhe heíku nkhe økE Au. suLke yux÷e çkÄe xefkyku ÚkE Au fu nðu Äçkzfku, fkh{ku ÃkhksÞ, xe{ ½qtxýeÞu, ÔnkEðkìþ fu õ÷eLkMðeÃk suðk þçËku Ãký ðk{ýk ÷køku Au Ãký yk çkÄk {kxu sðkçkËkh fkuý? yk {wÆk Ãkh ¾qçk {Lkku{tÚkLk sYhe Au. xuMx{kt rðïLke LktçkhðLk xe{ ©uýeLke [khuÞ xuMx{kt su heíku nkhe Au íku ðkík ËuþLkk fhkuzku r¢fux«u{eykuLku zt¾e hne Au. nkh yLku Sík íkku h{íkLkkt çku ÃkkMkkt Au, Ãký ykx÷e ¼qtze nkh LktçkhðLk xe{ {kxu ½ýwt çkÄwt fne òÞ Au. xuMx©uýe Ãkqhe ÚkE økE Au yLku nðu ðLk-zu ©uýe þY ÚkE økE Au. ðÕzofÃk SíÞk çkkË xe{ RÂLzÞk ðLkzu{kt Ãký LktçkhðLk çkLke økE Au yLku yk MÚkkLk Ãkh Ãký ykÃkýu hne þfeþwt fu Lknª íkuLke íkku økÛÞkøkktXâk rËðMkku{kt s ¾çkh Ãkze sþu. ðLk-zu{kt su fktE ÚkkÞ íkuLke [[ko ©uýe Ãkqhe ÚkÞk çkkË s ÚkE þfu Ãký yksu íkku xuMxLkk Äçkzfk {kxu su ÷kufku sðkçkËkh Au

Ãkuður÷ÞLk yu. ze. ÔÞkMk íku{Lku fkuxoLkk fXuzk{kt Q¼k hk¾eLku ÃkqAðkLkku Mk{Þ Au. r¢fuxLkku f Ãký òýíkk Lk nkuÞ yLku çkkuzo{kt {kuxe ¾whþeyku Ãkh Võík Lku Võík ÃkkuíkkLkku MðkÚko MkkÄðk çkuXk Au íku{Lke ÃkkMkuÚke sðkçk ÷uðkLkku Mk{Þ Au. ðnk÷ktËð÷ktLke ðkíkLku ðÄkhu {n¥ð ykÃkLkkhk ÃkMktËøke Mkr{ríkLkk [ìh{uLk ÃkkMkuÚke ¾w÷kMkku {ktøkðkLkku Mk{Þ Au. #ø÷uLz{kt ¾hkçk Ëu¾kð {kxu çkuxTMk{uLkku yLku çkkì÷hkuLkku Ëku»k fkZðk{kt ykÔÞku Au yk ðkík MkkÚku fkuE Ãký Mkn{ík Úkþu Ãký íku Mkn{íkeLku ÷eÄu ¼khíkeÞ r¢fux ftxÙku÷ çkkuzo suðe ¾qçk {kuxe MktMÚkkLkwt Lkk{ ðxkðe ¾kLkkhkykuLku õ÷eLkr[x íkku Lk {¤ðe òuEyu. xe{Lkk ¾u÷kzeykuLkku Ëu¾kð ¾hkçk ÚkÞku Au íku Ëeðk suðe ðkík Au Ãký su fktE ÚkÞwt Au íku {kxu Võík Lku Võík ¼khíkeÞ r¢fux ftxÙku÷ çkkuzo sðkçkËkh Au. çkeMkeMkeykE þk {kxu sðkçkËkh Au íkuLkkt yuf Lknª yLkuf fkhý Au. Mkki «Úk{

Ãkkt

MkX rf÷ku ðsLk Ähkðíkku Ãkrhýeík Ãkwhw»k ÃkkuíkkLke «ur{fkLku {¤ðk òÞ íÞkhu ÃkkuíkkLke rMk¥kuh rf÷ku ðsLk Ähkðíke ÃkíLkeÚke zhíkku zhíkku òÞ Au. yuLke yu s ÃkíLke ËkuZMkku økúk{Lkk ôËhÚke zhu Au. ôËh yuLke òLke-Ëw~{Lk rçk÷kzeÚke zhu Au. rçk÷kze fqíkhkÚke zhu Au. fqíkhku MkkýMkku ÷E Ãkfzðk ykðíkkt

÷ku÷{-lol yÄeh y{ËkðkËe fkuÃkkuohuþLkLkk MxkVÚke zhu Au. yk MxkV yu{Lkk WÃkhe yrÄfkheÚke zhu Au. WÃkhe yrÄfkhe yu{LkkÚke ðÄkhu WÃkhLkk yrÄfkheÚke zhu Au. MkkiÚke WÃkhe yrÄfkhe þkMkf ÃkûkLkk LkuíkkÚke zhu Au. Ãký yk Lkuíkk fkuELkkÚke zhíkk LkÚke, «òÚke Ãký Lknª Lku ÃkkuíkkLkk ytíkhkí{kLkk yðksÚke Ãký Lknª! zhðwt yu ftE sYhe LkÚke. fBÃk÷Mkhe LkÚke. yux÷u s çknw[Š[ík rVÕ{ rLk{koíkk

¼khíkeÞ r¢fux çkkuzoLke ykðíkk {rnLku {¤Lkkhe ðkŠ»kf Mkk{kLÞ Mk¼k{kt yk yLku íku rMkðkÞLkk ½ýk yuðk {wÆk Au su çkkçkíku ÞkuøÞ rLkýoÞ ÷uðk{kt ykðu íkku Vhe yuf ðkh LktçkhðLkLkku íkks ÃkkAku {u¤ðe þfeþwt íkku çkkuzoLke yktĤe f{kýe. çkkuzo r¢fuxhkuLkk ¼kuøku íku yux÷wt çkÄwt f{kÞ Au fu yksu rðïLkwt MkkiÚke ÄLkkZâ çkkuzo çkLke økÞwt Au yLku íkuÚke íkuLkk ÃkËkrÄfkheykuLku ÃkiMkk ÃkkýeLke {kVf ðkÃkhðk {¤u Au yLku ðÄkhu ÃkiMkk ÃkuËk fhðk ykEÃkeyu÷, [uÂBÃkÞLMk yLku xe-20 suðe r¢fuux xqLko{uLxTMkLkkt ykÞkusLk fhíkkt hnu Au, Ãký ¾u÷Lku LkwfMkkLk ÚkE hÌkwt Au íku ðkík Ãkh rLkËuoþf hk{ økkuÃkk÷ ð{koyu ‘zhLkk {Lkk ni’ rVÕ{ çkLkkðe níke. ÃkAe Úkkuzkt ð»kkuo ÃkAe hk{wLkkt ÷øLk ÚkÞkt nkuÞ fu çkeswt øk{u íku fkhý nkuÞ, yuýu ‘zhLkk sYhe ni’ Lkk{Lke nkuhh rVÕ{ çkLkkðe níke. hk{wyu ÃkAe ‘Vqtf’ Lkk{Lke yuf rVÕ{ çkLkkðe níke. yk rVÕ{ rÚkÞuxh{kt su yuf÷k swyu íkuLku Ãkkt[ ÷k¾ YrÃkÞk ykÃkðkLke ònuhkík Ãký fhe níke. yur÷Mxh {ufr÷Lk Lkk{Lkk òMkqMke Lkð÷fÚkkLkk ÷u¾fu ‘rVÞh RÍ Ä fe’ ÷¾e níke (þŠ{÷k xkøkkuh ‘{uhu MkÃkLkku fe hkLke’ økeík ð¾íku ðkt[íke nkuðkLkku zku¤ fhu Au íku ÃkwMíkf) su{kt zhLkku WÃkÞkuøk fhe LkkÞf økwLkuøkkhLku Ãkfzu Au. rVÕ{kuLke s ðkík fheyu íkku ‘þku÷u’{kt økççkh®Mkøk ELMÃkuõxh çk÷Ëuð®Mkn Ãkfze ÷uþu yu zhÚke {khíku ½kuzu ¼køkíkku òuðk {¤u Au Ãký Auðxu Xkfwh Mkhfkhe ½kuzk Ãkh nkuðk Aíkkt yuLku yktçke òÞ Au. ‘nku÷e fçk ni’ ðk¤k MkeLk{kt Ãký AuÕ÷u økççkh sÞ yLku ðehwÚke zheLku økk{ AkuzeLku ¼køke òÞ Au. ykx÷wt s Lknª, ‘{nuçkwçkk’ økeík ÃkAe

íkuLke rðhØ yhS ÚkE. íkÃkkMk þY ÚkE Lku ¾çkh Ãkze fu íkuýu rðËuþe çkìtfku{kt ÷øk¼øk 6 ÷k¾ zkì÷h s{k fhkÔÞk níkk. økkuzçkuh Mkk{u íkÃkkMk [k÷e níke íkuLke íkuLku øktÄ ykðe økE níke yux÷u íkuýu MkkiÚke Ãknu÷kt ÃkkuíkkLke ÃkíLkeLku nkUøkfkUøk{ktÚke ¼økkze ËeÄe. ÃkAe ÃkkuíkkLkk Ãkku÷eMk yuhÃkkuxo ÃkkMkÃkkuxoLkku WÃkÞkuøk fheLku íku Er{økúuþLk{ktÚke ÃkMkkh ÚkÞk rðLkk ÷tzLkLke ^÷kEx{kt çkuMke økÞku Lku Aq ÚkE økÞku. yk ½xLkkyu nkUøkfkUøk{kt ¼ú»xk[kh fE nËu ÔÞkÃÞku Au íku Wòøkh fhe ËeÄwwt Lku ¼zfku ÚkE økÞku.÷kufku hMíkk Ãkh Qíkhe ykÔÞk Lku yk¾k Mkhfkhe íktºkLke rðïMkLkeÞíkk íkÚkk E{kLkËkhe Mkk{u Mkðk÷ QXðk {ktzâk. þYykík{kt Mkhfkhu çknw æÞkLk LkÚke ykÃkíkk. ykÃkýk ¾u÷kzeykuLku Ãký ÷¾÷qtx ÃkiMkku {¤íkku nkuðkÚke íkuyku Ãký ÃkkuíkkLkk þhehLke fu ËuþLke Ãký r[tíkk fhíkk LkÚke. yøkkWLkk Mk{Þ{kt r¢fux xe{ MkkÚku {ìLkush yLku ykrMkMxLx {ìLkush hnuíkk níkk. yksu fku[, çkkì®÷øk fku[, Ve®Õzøk fku[, ºký rVrÍÞkuÚkuhkrÃkMx, yuLkkr÷Mx yLku MkÃkku‹xøk MxkV nkuÞ Au, íku{Lke ÃkkA¤ ÷k¾ku, Lknª fhkuzkuLkku ¾[kuo fhðk{kt ykðu Au. çkkuzo ÃkkMku ÃkiMkk Au yLku íkuÚke ¾[o fhu Au íku{kt fkuELku ðktÄku Ãký Lk nkuðku òuEyu, Ãký Ãkrhýk{ þqLÞ ykðíkwt nkuÞ íkku yk çkÄwt fhðkLkku yÚko þwt? r¢fux ftxÙku÷ çkkuzo fhkuzkuLkk ¾[uo 11 ð»ko Ãknu÷kt çkUøk÷kuh{kt LkuþLk÷ r¢fux yufuzu{eLke þYykík fhe níke, økÞk ð»koÚke çkurxtøk {kxu {wtçkE, ÂMÃkLk çkkì®÷øk {kxu [uLLkkE yLku VkMx çkkì®÷øk {kxu {kunk÷e{kt MkuLxh þY fhðk{kt ykÔÞkt Au. çkUøk÷whw ¾kíkuLke yufuzu{e{kt fku[, yBÃkkÞh, rVrÍÞku yLku xÙuLkh {kxu ¾kMk Mkur{Lkkh hk¾ðk{kt ykðu Au. íku{kt yuf zÍLk sux÷e «uÂõxMk Ãke[ Au, ykìMxÙur÷ÞkLkk xÙuf suðe çkkWLMke rðfux Ãký Au. ðhMkkË{kt Ãký «uÂõxMk ÚkE þfu íku {kxu ELzkuh VurMkr÷xe Ãký Au. LkuþLk÷ r¢fux yufuzu{e{kt W¼híkk ¾u÷kzeykuLku íkku {køkoËþoLk ykÃkðk{kt ykðu Au Ãký ÄkuLke yuLz ftÃkLkeLkk MkËMÞku Ãký íkuLkku ÷k¼ ÷uíkk nkuÞ Au. yLku íkuÚke ykx÷e MkhMk MkwrðÄkyku nkuðk Aíkkt Lk Shðe þfkÞ íkuðe nkh fu{ ¾kðe Ãkzu Au? yk Lk Shðe þfkÞ íkuðe nkh {kxu r¢fux ¾u÷kzeyku fhíkkt r¢fux çkkuzo ðÄkhu sðkçkËkh Au. r¢fux ¾u÷kzeykuLku íkku yu{ Au fu su Ãkkt[ Mkkík ð»ko h{ðk {éÞwt nkuÞ íku{kt fhkuzku f{kE ÷Eyu Ãký yk çkkçkíku r¢fux çkkuzo ðÄkhu sðkçkËkh Au. ríkòuhe ¼hu÷e hk¾ðk {kxu çku-çku {rnLkkLke xqLko{uLx hk¾ðk{kt ykðu Au, hkík rËðMk r¢fux h{ðkLkwt nkuÞ íkuÚke ykhk{ {¤íkku LkÚke yLku íku fkhýu s ½hu÷w r¢fux{kt fkuE h{ðk íkiÞkh Úkíkwt LkÚke yLku íkuLke yMkh {kuxk r¢fux Ãkh Ãkzu Au. r¢fux çkkuzoLke ykðíkk {rnLku {¤Lkkhe ðkŠ»kf Mkk{kLÞ Mk¼k{kt yk yLku íku rMkðkÞLkk ½ýk yuðk {wÆk Au íku çkkçkíku ÞkuøÞ rLkýoÞ ÷uðk{kt ykðu íkku Vhe yuf ðkh LktçkhðLkLkku íkks ÃkkAku {u¤ðe þfeþwt. newsvnm@yahoo.com

Mkkík{ku çkku÷

B - çkkuzoLkk ÃkËkrÄfkheykuLke Lksh C - fuþ WÃkh ðÄkhu nkuÞ Au Ãký C - r¢fuxhku Ãkh ftxÙku÷ nkuíkku LkÚke yLku íkuÚke I - RÂLzÞk nkhu Lknª íkku ÚkkÞ þwt?

æÞkLk Lk ykÃÞwt Ãký ÃkAe íkkuVkLkku þY ÚkÞkt Lku ÂMÚkrík ðýMke yux÷u Mkhfkhu Íqfðwt Ãkzâwt Lku EÂLzÃkuLzLx fr{þLk yøkuELMx fhÃþLkLke h[Lkk fhðe Ãkze. nkUøkfkUøk Mkhfkhu yuf Mk{ktíkh íktºk s h[e ËeÄwt. Ãkku÷eMk fu çkeS fkuE Ãký Mkhfkhe yusLMkeÚke Mðíktºk heíku fk{ fhíkk yk fr{þLkLktw fk{ Mkhfkhe rð¼køkku{kt ÔÞkÃku÷k ¼úük[khLku LkkçkqË fhðkLkwt níkwt. yk fr{þLk MkeÄwt s nkUøkfkUøk MkhfkhLku rhÃkkuxo fhíkwt yLku íkuýu ÷eÄu÷kt Ãkøk÷kt {kxu íkuýu fkuE sðkçk ykÃkðkLkku Lknkuíkku. òufu þYykík{kt yk fr{þLkLku çknw íkf÷eVku Ãkze. Ãkku÷eMkku yk fr{þLkLke ykìrVMk{kt ½qMke síkk Lku íku{Lku Vxfkhíkk. Mkk{u fr{þLkLkk yrÄfkheykuyu Ãký f{h fMke

¼khíkLke Ëhuf ÔÞÂõík Ëh {rnLku Mkhuhkþ 4750 YrÃkÞk f{kÞ Au. nkUøkfkUøk yLku ¼khík ðå[u yu heíku fkuE s Mk{kLkíkk LkÚke íku òuíkkt nkUøkfkUøk{kt su ftE ÚkE þõÞwt íku ¼khík{kt þõÞ s LkÚke íkuðwt ÷køku s. ÔÞðnkhw heíku rð[kheyu íkku ÷køku fu nkUøkfkUøk suðk LkkLkfzk Ëuþ{kt fk{ fhe økÞu÷ku fkÞËku ynª ykx÷k {kuxk Ëuþ{kt yMkhfkhf ÚkðkLke þõÞíkk Mkkð ykuAe Au Ãký Úkkuzkf þktík r[¥ku rð[kheyu yLku ¼khík íkÚkk nkUøkfkUøkLkk MktòuøkkuLke Mkh¾k{ýe fheyu íkku ÷køkþu s fu nkUøkfkUøk{kt su ÚkE þõÞwt íku ¼khík{kt Ãký ÚkE s þfu íku{ Au. Ëhuf hkßÞ{kt yk «fkhLkwt fr{þLk rLk{kÞ íkku yu þõÞ Au s. òufu MkkiÚke {n¥ðLke çkkçkík hksfeÞ RåAkþÂõík Au. nkUøkfkUøk{kt rçkúrxþ þkMkLk ð¾íku yk fr{þ™ rLk{kÞwt níkwt yLku rçkúrxþ þkMkLku íkuLku rçk÷fw÷ Aqxku Ëkuh ykÃÞku. 1997{kt nkUøkfkUøk [eLkLkk ytfwþ nuX¤ økÞwt Lku [eLk yk çkkçkík{kt rçkúxLk fhíkkt ðÄkhu Mk¾ík Au. ¼khík{kt ¼úük[khLku LkkÚkðk{kt MkkiÚke {kuxku yðhkuÄ hksfeÞ RåAkþÂõík Au Lku yu Lk nkuÞ íÞkt ÷øke fkuE fkÞËku Lkk [k÷u. hknw÷ økktÄe f{ Mku f{ yk {k{÷u Mkkð Mkk[k Au. ykþk hk¾eyu fu yk ËuþLku yuðku Lkuíkk {¤u fu suLkk{kt ¼úük[khLku LkkÚkðkLke RåAkþÂõík nkuÞ. rajesh.sharma@sandesh.com

xuõMke MkkÚku økkÞçk ÚkÞu÷k ÞwðkLkLkk yxÃkxk fuMku Ãkku÷eMkLku {qtÍðe!

“nk

... íkku ík{khwt fnuðwt yu{ Au fu...” {kuZk{kt f[z... f[z ... ðuVh [kðíkk [kLke [qMkfe ¼heLku s{kËkhu ÃkqAâwt, “ík{khku Ëefhku ºký rËðMkÚke ÃkkAku ykÔÞku LkÚke yux÷u økw{ ÚkE økÞku Au çkhkçkhLku?” s{kËkhLkku çkwrØneLk Mkðk÷ Mkkt¼¤eLku {Lkkunh¼kELku ÷køÞwt fu Ãkkuíku nðu fkt íkku ÃkkuíkkLkk {kÚkkLkk ðk¤ ¾U[e Lkk¾þu yÚkðk yk s{kËkhLkk ðk¤ ¾U[ðk {ktzþu... yufLkku yuf Ëefhku {÷Þ ºkýºký rËðMkÚke ½hu Lknkuíkku ykÔÞku yuLkku {ík÷çk yu økw{ ÚkÞku yu{ s fnuðkÞLku? ÃkkuíkkLku fktE Ãkku÷eMk MxuþLkLkkt ÃkøkrÚkÞkt ½MkðkLkku þku¾ ÚkÞku níkku yÚkðk íkku s{kËkhLku [k yLku ðuVh ¾ðzkðeLku ‘ÃkwÛÞ’ f{kE ÷uðkLke ÷k÷Mkk òøke níke fu ynªÞkt ykðeLku yzÄk f÷kfÚke ykðk ðkrnÞkík Mkðk÷kuLkk sðkçk ykÃke hÌkk níkk... ! òufu, s{kËkhLke MkkÚku Ëw~{Lke

rhÃkkuxoh zkÞhe sÞhk{ {nuíkk çkktÄðk{kt fktE þkýÃký Lknkuíkwt. Mkhíkku síkku Mk{Þ ÃkwºkrðhnLke ðuËLkkLku çkuðzkðe hÌkku níkku yLku ‘YrxLk’ Mkðk÷kuLke ÷{ýkͪf{kt Mk{Þ ðuzVíkk yk s{kËkh íku{Lkk ÓËÞLkku íkhVzkx yLkw¼ðe þfíkk Lknkuíkk. “Mkknuçk, nwt çkÄe s ðkík ÷¾eLku ÷E ykðwt íkku... ?” ðkíkLku y{Úku y{Úke ¾U[eLku xkE{ÃkkMk fhe hnu÷k s{kËkhLku Ãký yu ðkík Xef ÷køke. Ëkuzðwt’íkwt Lku Zk¤ {¤u ÃkAe fkuý hkufkÞ. s{kËkhu íkwhtík Mkt{rík ykÃke ËeÄe. “nk, yu Xef hnuþu.... çkÄe s ðkík ÔÞðÂMÚkík heíku ÷¾eLku ÷E ykðku... ÃkAe òuEþwt.” òýu ÃkkAwt õÞkhuÞ ynªÞkt ykððwt s Lk nkuÞ yu{ {Lkkunh¼kE MkzMkzkx Ãkku÷eMk MxuþLkLke çknkh ¼køÞk yLku ÃkkuíkkLkk çkÄk ‘WÃkhe Mkknuçkku’ çktËkuçkMík{kt hkufkÞu÷k nkuðkÚke rçkLÄkMík çkLku÷k s{kËkh VheÚke ðuVh yLku [kLkku ykMðkË {kýðk {ktzâk. {æÞ{ðøkeoÞ {Lkkunh¼kEyu ÃkkuíkkLkk økò çknkhLkku ¾[o fheLku yufLkk yuf Ãkwºk {÷ÞLku ¼ýkÔÞku níkku. {÷Þu {kMxh rzøkúe nktMk÷ fhe ÷eÄk ÃkAe ÷køÞwt fu nðu Ãkwºk Mkkhe Lkkufheyu [Ze sþu... Ãký çkufkheLkku ysøkh yk¾k Mk{ksLku økúMke hÌkku níkku.

zhLkk sYhe ni?

sÞ yLku ðehw Äzkfk fhu Au íÞkhu Ãký økççkh zheLku Q¼e ÃkqtAzeyu ¼køku Au. AuÕ÷k MkeLk{kt Xkfwh yuLke nðk xkEx fhe

yLku Wå[ Ãkku÷eMk yrÄfkheykuLkk ¼úük[khLku çknkh Ãkkzðk {ktzâku. Äehu Äehu çkeò yrÄfkheyku Ãký ÷Ãkux{kt ykððk {ktzâk yLku íkuLkk fkhýu ÷kufkuLkwt Mk{ÚkoLk íku{Lku ðÄðk {ktzâwt. yksu ÃkrhÂMÚkrík yu Au fu yk fr{þLkLkk Lkk{Úke s Mkhfkhe yrÄfkheyku VVzu Au Lku nkUøkfkUøk yíÞkhu rðïLkk ¼úük[kh{wõík Ëuþku{kt MÚkkLk Ãkk{u Au. yk fr{þLk ÃkkMku yíÞkhu {kºk 1300 f{o[kheyku Au Lku yk 1300 f{o[kheyku nkUøkfkUøk{kt ¼úük[khLku rLkÞtºký{kt ÷kðe þõÞk Au. nkUøkfkUøk x[qfzku Ëuþ Au. {kºk 1104 [kuhMk rf÷ku{exhLkku rðMíkkh Ähkðíkk nkUøkfkUøkLke ðMkíke 70 ÷k¾Lke ykMkÃkkMk Au. ykÃkýwt {wtçkE 604 [kuhMk rf÷ku{exh rðMíkkh Ähkðu Au yLku ÷øk¼øk Mkðk fhkuzLke ðMkíke Ähkðu Au. nkUøkfkUøkLkwt yÚkoíktºk 225 yçks zkì÷hLkwt Au Lku íkuLke {kÚkkËeX ykðf 31590 zkì÷h yux÷u fu ÷øk¼øk Y. 14.50 ÷k¾ Au. nkUøkfkUøkLke Ëhuf ÔÞÂõík Ëh {rnLku Mkhuhkþ Mkðk ÷k¾ YrÃkÞk f{kÞ Au. çkeS íkhV ykÃkýk ËuþLkwt fw÷ hk»xÙeÞ WíÃkkËLk (SzeÃke) 1.538 rxÙr÷ÞLk Au. 32.87 ÷k¾ [kuhMk rf÷ku{exh ykÃkýku rðMíkkh Au Lku 121 fhkuzLke ykÃkýe ðMkíke Au. ykÃkýe {kÚkkËeX ykðf nkUøkfkUøk fhíkkt Ãk[eMk{k ¼køkLke yux÷u fu 1256 zkì÷h yux÷u fu ÷øk¼øk Y. 57000 Au. MkeÄe Lku Mkh¤ ¼k»kk{kt fneyu íkku

Lkk¾u Au íÞkhu Ãký økççkh zhu s Au. yk{ Mkíkík zhíkku yk økççkh yk s rVÕ{{kt yuf ð¾ík ‘òu zh økÞk Mk{òu {h økÞk’

CMYK

økw{-Lkk{k ¼køk-1

{÷ÞLke su{ {kMxh rzøkúeLkkt VhVrhÞkt ÷ELku fux÷kÞ çkuhkusøkkhku Lkkufhe {kxu Íkðkt {khíkk níkk. çku-ºký nòhLke Lkkufhe {¤íke níke Ãký ykðe {kU½ðkhe{kt yux÷e ykðfÚke þwt ÚkkÞ? {÷ÞLkk yÇÞkMk {kxu WAe-WÄkhk fÞko níkk yLku Ãk[kMk nòhLkwt Ëuðwt Ãký {kÚku ÷xfíkwt s níkwt yu Akuøkk{kt! nkhe-ÚkkfeLku {÷Þu LkkufheLke þkuÄ Ãkzíke {qfe yLku ‘÷k÷k’Lke xuõMke Vuhððk {ktzâku. ÷k÷kS Mð¼kðÚke {kÞk¤w níkk yLku ‘{kýMkÃkkh¾wt’ Ãký ¾hk. {÷ÞLke MkkÚku xuõMkeLke çkkçkík{kt fu ÃkiMkkLkk {k{÷u õÞkhuÞ f[f[ Lk fhíkk. hkus Mkðkh{kt {÷Þ ÷k÷kSLke xuõMk ÷ELku rMkrð÷ nkuÂMÃkx÷Lke ÃkkMku Q¼ku hne síkku. fkuELku fkuEf ‘Mkðkhe’ {¤e síke yLku ÷k÷kSLke hf{ [qfÔÞk ÃkAe Ãký {÷ÞLkk nkÚk{kt {rnLku Ëk’zu yk ykXÚke ËMk nòh YrÃkÞk [kuϾk çk[íkk. yk ÔÞðMkkÞ {÷ÞLku çkhkçkh {kVf ykðe økÞku níkku yLku nðu íkku íkuLkkt ÷øLk {kxu Mkkhe AkufheLke þkuÄ Ãký þY fhe níke. yuðk Mk{Þ{kt {÷Þ økw{ ÚkE økÞku, xuõMkeLke MkkÚku s çkeò rËðMku ò{LkøkhÚke {÷ÞLkku VkuLk ykÔÞku fu, “ò{LkøkhLkwt ¼kzwt {éÞwt nkuðkÚke nwt ynªÞkt ò{Lkøkh ykÔÞku Awt yLku nðu ynªÚke Lkef¤eþ.ykðíkk Úkkuzwt {kuzwt ÚkE sþu r[tíkk Lk fhíkk.” Ãký {kuzwt yux÷u fux÷wt {kuzwt? yuf yk¾ku rËðMk yLku yuf yk¾e hkík ðeíke økÞkt

íkkuÞu {÷ÞLkku Ãk¥kku Lknkuíkku. íkuLkku {kuçkkE÷ VkuLk Ãký çktÄ ykðíkku níkku yux÷u íkuLkk rÃkíkk Ãkku÷eMk MxuþLku Ëkuze økÞk níkk. Ãkku÷eMk ÃkkMku síkk Ãknu÷kt íku ÷k÷kSLku Ãký {éÞk. {÷Þ ò{Lkøkh sðkLkku nkuðkLke ðkíkLku ÷k÷kSyu Ãký Mk{ÚkoLk ykÃÞwt. ò{Lkøkh síke ð¾íku {÷Þu íku{Lku VkuLk fheLku òý fhe níke yux÷u ÷k÷kS rMkrð÷ nkuÂMÃkx÷Lke ÃkkMku sELku íÞkt Q¼u÷k {÷ÞLku zeÍ÷Lkk ÃkiMkk Ãký ykÃke ykÔÞk níkk. yk yk¾e çkkçkík rðøkíkðkh ÷¾eLku {Lkkunh¼kE ½h{ktÚke çknkh LkeféÞk. Ãký yk ð¾íku Ãkku÷eMk MxuþLku sðkLkk çkË÷u MkeÄk yuMkÃke f[uheyu QÃkzâk. yuMkÃkeLku {¤eLku YçkY hsqykík fhe. VkuLk ykÔÞk ÃkAe Ãký {÷Þ ÃkkAku LkÚke ykÔÞku yu ðkíkÚke ½xLkkLke økt¼ehíkk ðÄe síke níke yu yLkw¼ðe Ãkku÷eMk yrÄfkhe íkhík Mk{S økÞk. yu{ýu íkhík s ¢kE{ çkúkt[Lkk ELMÃkuõxh sÞrMktnLku çkku÷kðe ÷eÄk yLku yk fuMkLke íkÃkkMk{kt ÷køke sðkLke Mkq[Lkk ykÃke. çkknkuþ ELMÃkuõxhu {Lkkunh¼kELke ðkík Mkkt¼¤e yLku yk ½xLkk{kt Ëu¾kÞ Au íkuLkk fhíkkt ½ýwt ðÄw Ÿzký nkuðkLkwt {kÃke ÷eÄwt. nðu shkÞu Mk{Þ økw{kððkLkwt Ãkk÷ðu yu{ Lknkuíkwt. sÞ®Mkn [kLke ík÷Ãk Ëçkkðe ËELku íkhík s íkÃkkMk{kt ÷køke økÞk. ÃkAe þwt ÚkÞwt? (¢{þ:)

ðk¤ku Vu{Mk zkÞ÷kuøk (fu su nðu YrZ«Þkuøk çkLke økÞku Au) {khe økÞku níkku yux÷wt s Lknª yk zkÞ÷kuøk {khíkk Ãknu÷kt ºký sýLku íkku yuýu zhe sðk çkË÷ Zk¤e ËeÄk níkk. yk økççkhLke rnÃkku¢Mke Lknª íkku çkeswt þwt fnuðkÞ? Ãký þwt ÚkkÞ yu yk¾hu zkfw xku¤eLkku çkkuMk níkku yLku çkkuMk EÍ ykì÷ðuEÍ hkEx! Ãký økççkh nkuÞ fu rMkççk÷, ËhufLku fkuELkku fkuE zh nkuÞ Au. y{wf ÷kufkuLku ÃkheûkkLkku zh ÷køkíkku nkuÞ Au. ykðk ÷kufkuLku fËk[ fk¤k yûkh ¼UMk çkhkçkh ÷køkíkkt nkuE þfu yLku ¼UMkÚke ¾hu¾h zhLkk sYhe ni! ¼UMk zhðk suðwt «kýe Au, ¾kMk fheLku yu hMíkk Ãkh Lkef¤u íÞkhu çkeò ÷kufkuLkk yÂMíkíðLku økýfkhíkwt s LkÚke. Ãký ÃkheûkkLkku yk zh suLku MktÃkqýo íkiÞkhe fhe nkuÞ íkuLku Ãký ÷køkíkku nkuÞ Au. ykÚke Q÷xwt suýu fþe s íkiÞkhe Lk fhe nkuÞ yuLku rçk÷fw÷ zh Lk ÷køkíkku nkuÞ yuðwt Ãký çkLku Au. ÃkheûkkLkku zh Ëqh fhðk rnt{íkðk¤kt Akufhktyku fkÃk÷e Lkk{Lkk

fkøk¤Lkk þ†Lkku WÃkÞkuøk Ãký fhíkkt nkuÞ Au. Ãkheûkk Mkkhe Lk økE nkuÞ íkku ÃkAe Ãkrhýk{Lkku zh ÷køkíkku nkuÞ Au. yux÷u ½ýkt rðãkÚkeoyku yk zh ykuAku fhðk W¥khðne{kt s MkkuLke Lkkux {qfu Au. zhÚke çk[ðk ÷kufku yLkuf WÃkkÞku fhu Au. zh ÷køku íÞkhu y{wf ÷kufku nLkw{kLk [k÷eMkkLkku ÃkkX fhðk ÷køku Au. LkkLkkt AkufhktykuLku Ãkku÷eMk Ãkfze sþu yuðku zh çkíkkððk{kt ykðu Au. yÛýk Mkqr[ík ÷kufÃkk÷ rçk÷ yLku WÃkðkMkÚke Q¼k ÚkLkkh ÷kufswðk¤Úke zhíke MkhfkhLkk Eþkhu Ãkku÷eMk yÛýkLku ÃkfzeLku ríknkh su÷ ÷E økE níke Ãký yÛýk zÞko ðøkh su÷¼uøkk ÚkE økÞk níkk. nðu {Ík yu ðkíkLke Au fu su ÷kufku yÛýkÚke zhíkk Lk nkuðkLkku Ëu¾kð fhíkkt níkk yLku «uMk fkuLVhLMk{kt WA¤e WA¤eLku çkku÷íkkt níkkt yu ÷kufku yk ÷¾kÞ Au íÞkhu {kEf {Lk{kunLk Lkk{Lkk Ëktík ðøkhLkk rMktnLkk nkÚk{kt Ãkfzkðe Aq{tíkh ÚkE økÞk Au.

jayram.mehta@sandesh.com

adhir.amdavadi@gmail.com


CMYK

3

hrððkh, 4 MkÃxuBçkh, h011

www.sandesh.com

nx fnuðkÚke fþwt nxíktw LkÚke, yu{ fI nkuðkÃkýwt ½xíkwt LkÚke “ík

Lku LkÚke ÷køkíkwt fu ykÃkýu nðu sÕkËeÚke ÷øLk fhe ÷uðkt òuEyu?” ykMÚkkyu {khfýwt ÂM{ík fheLku fÌkwt. yrðLkkþ yk {khfýwt ÂM{ík fhíke Þwðíke Mkk{u rðM{ÞÚke òuE hÌkku. yuðwt Lk níkwt fu íkuLku ykMÚkk MkkÚku ÷øLk fhðkt Lk níkkt. AuÕ÷kt çku ð»koÚke fkì÷us{kt íkuyku MkkÚku Vhíkkt níkkt. ykMÚkkLke AkÃk yuðe níke fu íku Ëhuf MkkÚku yuðku ðíkkoð fhíke fu òýu fu íku íkuLkk «u{{kt nkuÞ Ãký Úkkuzk rËðMk ÃkAe yu r{ºk çkË÷kE síkku. yuf rËðMk yrðLkkþLkk r{ºkLku Ãký ykMÚkkLkku ykðku yLkw¼ð ÚkÞku. “yk ykMÚkkLkwt økw{kLk Wíkkhðwt Ãkzþu. ykðe heíku Ëh {rnLku yuf ÞwðfLku Ëøkku Ëu yu çkhkçkh Lk fnuðkÞ.” MktsÞ çkkuÕÞku. “Ãký ykMÚkk Au s yuðe Lku fu íku fkuELke ÃkkMku ykðeLku ðkík fhu yux÷u íku ÞwðfLku òýu fu MðøkoLke yÃMkhk {¤e økE nkuÞ íku{ Ãkkýe Ãkkýe ÚkE òÞ.” “yÃMkhkLke ðkík Akuzku. MðøkoLke yÃMkhkyku íkku nðu nòhku ð»koLke ÚkE økE Au, nðu íkuyku{kt þwt MkwtËhíkk hne nþu?” yrðLkkþu rMkõMkh {khíkkt fÌkwt. “Ãký ykMÚkkLke MkkÚku MktçktÄ xfkððku {w~fu÷ Lknª yþõÞ Au.” “fþwt yþõÞ LkÚke nkuíkwt.” yrðLkkþ “íku íkku y{Lku ¾çkh Au Ãký ykÃkýu þhík {kheyu fu òu íkwt íkuLke MkkÚku çku {rnLkkÚke ðÄw {iºke xfkðe þfu íkku nwt Mkku YrÃkÞk ykÃkeþ.” “yLku {khk Ãký Mkku.” “yLku {khk Ãký.” hf{ ðÄeLku yuf nòh Ãkh ÃknkU[e yux÷u MktsÞu fÌkwt, “yrðLkkþ, nðu íkkhkÚke Lkk Lk ÃkzkÞ, yk íkku íkkhe EßsíkLkku «&™ Au.” “yku.fu., nwt «ÞíLk fheþ.” “íkwt «ÞíLk fhu yux÷u MkV¤ s ÚkðkLkku Au.” çkesu rËðMku ykMÚkk ÷kEçkúuheLkkt ÃkøkrÚkÞkt [Zíke níke yLku íkuLke ÃkkA¤ sELku yrðLkkþu Äe{uÚke çkq{ Ãkkze.“ykMÚkk” ykMÚkk yu ÃkøkrÚkÞkt Ãkh yxfe økE yLku ÃkkA¤ òuÞwt, “ík{u {Lku çkq{ Ãkkze?” “nk, òu ík{khwt Lkk{ ykMÚkk nkuÞ íkku ík{Lku s çkq{ Ãkkze.” “þwt fk{ níkwt?” ykMÚkkyu ÂM{ík fhíkkt ÃkqAâwt. “çkMk yu{ s Úkkuze ðkík fhðe níke.” yrðLkkþu Ãký ÂM{ík fhíkkt fÌkwt. “íkku ÃkAe ykÃkýu ynª s Q¼k Q¼k ðkík fhðe Au fu ÃkAe?...”

þç˼uË zkì. ÞkuøkuLÿ ÔÞkMk þfkh LkkUÄu Au fu [ku{kMkk{kt Ëu¾kíkku yuf fezku. ÷øk¼øk økku¤kfkh sz [k{zk suðku Ãkzâku nkuÞ. Xkufh ðkøku fu n÷Lk[÷Lk fhu íÞkhu Mknus ÷ktçkku ÚkE Mkhfðk {ktzu, Mkhfu íku Lkhe ykt¾u Ëu¾kÞ ykuAwt Ãký Úkkuzk Mk{ÞLkk ytíkhu swyku íkku Úkkuzwt ¾MÞku nkuÞ.

fku

“ynª LkSf{kt yuf LkkLke ík{khk sux÷e MkwtËh huMxkuhkt Au, íÞkt sEyu.” “[k÷ku, ík{u {Lku MkwtËh íkku fne, yux÷u ík{khe MkkÚku ykððk{kt ðktÄku LkÚke yLku y{Lku ÞwðíkeykuLku fkuE MkwtËh fnu íku çknw øk{u.” çktLku Äe{u Äe{u [k÷eLku íku huMxkuhkt{kt økÞkt. huMxkuhkt LkkLke níke Ãký íkuLkwt

ÃkkLk¾h{kt ðMktík zkì. «ËeÃk Ãktzâk ðkíkkðhý ¾hu¾h MkwtËh níkwt. “MkhMk, nðu fnku fu {khe MkkÚku þwt ðkík fhðe níke.” çktLku çkuXkt ÃkAe íkhík s ykMÚkkyu ÃkqAâwt. “ík{u yuf Þwðf MkkÚku {iºke fheLku Úkkuzkf ð¾ík ÃkAe íkuLku fu{ Akuze Ëku Aku?” ykðk MkeÄk ykûkuÃkÚke yuf ûký {kxu ykMÚkk MíkçÄ ÚkE økE. “nwt øk{u íku fhwt íkuLke MkkÚku ík{Lku þwt ÷uðkËuðk?” “yk{ íkku ftE Lknª Ãký fkuELkkt ÓËÞ yk{ íkqxe òÞ íkku Ëw:¾ íkku ÚkkÞ s Lku? yLku yk çkÄkt {khk r{ºkku Au.” “{khu fkuE Mkkhku r{ºk òuEyu Au Ãký yk ík{khk fnuðkíkk r{ºkkuLku {khe MkkÚku MkuõMk rMkðkÞ çkeò fþk{kt hMk LkÚke nkuíkku, Úkkuzku Mk{Þ òÞ yLku íkuyku õÞktÞ íkku [wtçkLkLke fu ÃkAe çkeS {ktøkýe fhu yux÷u ÃkAe nwt íkuykuLku ¼q÷e sðkLkku «ÞíLk fhwt Awt. {Lku yuf «&™Lkku W¥kh ykÃkku, þwt ykLkk rMkðkÞ ÞwðfÞwðíkeLke {iºke Mkt¼ðe þfu Lknª?” nðu yrðLkkþ [qÃk ÚkE økÞku. “yku.fu., íkku {Lku Ãký ík{khe MkkÚku «ýÞ fu MkuõMk{kt hMk LkÚke yLku ykÃkýu Võík r{ºkku s çkLkeyu.” yLku íkuyku r{ºkku çkLke økÞkt. yrðLkkþ þhík Síke økÞku. yk ðkíkLku çku ð»ko ÚkE økÞkt yLku yuf rËðMk ykMÚkkyu fÌkwt fu, “ykÃkýu nðu s÷ËeÚke {uhus fhe ÷uðkt òuEyu.” “ykMÚkk, ykÃkýe {iºke yuf þhík Ãkh níke fu ykÃkýu MkuõMk fu «ýÞLke ðkík Lknª fheyu.”

y¤rMkÞwt

{q¤ MktMf]ík{kt ÷MkT 1÷k økýLkku ÃkhM{iÃkËLkku Äkíkw Au. [¤fðwt, Ëu¾kðwt, Lkk[ðwt, fqËðwt ðøkuhu yÚkkuo Au. íkuLku LkfkhMkq[f y Ãkqðoøk ÷køkíkkt y÷Mk ÚkÞwt yLku çku Mðh ðå[u ‘÷’Lkku ‘¤’ Úkíkkt y¤Mk ÚkÞwt. fkuE fkuE økwshkíke çkku÷e{kt y¤Mkkýwt yux÷u yk¤Mkw rðþu»ký {¤u Au. su n÷Lk[÷Lk fhíkwt LkÚke. Úkkfu÷wt Au íkuÚke

“nk, Ãký íku íkku çku ð»ko Ãknu÷ktLke ðkík níke yLku íkU íkkhwt ð[Lk ÃkkéÞwt Au yLku yux÷u s {Lku íkkhk {kxu {kLk Au yLku nwt {uhusLke ðkík {qfwt Awt Lku?” “Mkkuhe, ykMÚkk, nwt íkkhe MkkÚku {uhus fhe þfwt yu{ LkÚke. yk íkku yuf þhík Síkðk {U íkkhe MkkÚku {iºke fhe níke yLku nwt þhík Síke økÞku Awt.” “yux÷u íkLku {khu {kxu fkuE «u{ LkÚke?” ykMÚkkyu hz{Mk [nuhu ÃkqAâwt. “Lkk, «u{ LkÚke, {khu íkLku yuf ÃkkX rþ¾ðkzðku níkku.” yLku yrðLkkþu [k÷ðk {ktzâwt. ykMÚkk yrðLkkþLku síkku òuE hne. ykLkku ytò{ ykðku ykðþu íkuLke fÕÃkLkk íkuLku Lk níke. yrðLkkþLkk r{ºkkuLku yk ðkíkLke ¾çkh Ãkze. çkÄkt ¼uøkk ÚkELku íkuLke ÃkkMku økÞk. yrðLkkþu çkÄe ðkík fhe, “yrðLkkþ, ykMÚkk ¾kuxe Lk níke, íkuLku r{ºk òuEíkku níkku yLku íkuýu íkkhe MkkÚku Ëøkku fÞkuo LkÚke. fkuE Ãký Þwðíke yk{ s fhu. íkwt ykMÚkk ÃkkMku ÃkkAku ò, {kVe {ktøk yLku íkuLke MkkÚku ÷øLkLkk çktÄLk{kt çktÄkE ò.” yLku yrðLkkþ ÃkkAku økÞku, {éÞku yLku ÃkAe... ¾kÄwt ÃkeÄwt yLku ÷øLk fÞkO. (þe»kof ÃktÂõík : feŠíkfktík Ãkwhkurník) pandya47@hotmail.com

szLke su{ Ãkzâwt hnu Au, íkuÚke Ëu¾kíkwt LkÚke íku y¤Mkkýwt. íkuLkku rð[kh fhíkkt y¤rMkÞwtLkku yÚko çkhkçkh Mk{òþu. su szLke su{ Ãkze hnu Au. n÷Lk[÷LkLkku (fqËðk-Lkk[ðkLkwt íkku ËqhLkwt) y¼kð Au íku y¤rMkÞwt. MktMf]ík{kt Ãký y÷Mk rðþu»kýLkk {tË, Äe{wt, sz yuðk yÚkkuo ÚkkÞ Au. yk y÷Mk WÃkhÚke s yk¤Mkw þçË økwshkíke{kt ykÔÞku Au. y¤MkeLkwt íku÷ y¤rMkÞwt yLku yk y¤rMkÞw swËkt íku Mk{òÞ íkuðwt Au.

íkMkðeh-yu-yk÷{

htøke÷ku {u¤ku

íkhýuíkhLkku {u¤ku htøke÷k {u¤k íkhefu rðïrðÏÞkík Au. yk {u¤ku ¼kíkeøk¤ ðuþ¼q»kk {kxu Ãký òýeíkku Au. Mkkihk»xÙLkk økúk{eý SðLkLke Íkt¾e {u¤ððe nkuÞ íkku yk {u¤k{kt {nk÷ðwt sYhe Au. Mkkihk»xÙLke MktMf]rík, ðuþ¼q»kk, hkMk, Mktøkeík yk {u¤k{kt Mkku¤u f¤kyu ¾e÷e QXíkkt nkuÞ Au. htøkeLk ¼híkøkqtÚkýðk¤k Y{k÷ku yLku yk¼÷kykuLke fkheøkheÚke çkLkkððk{kt ykðíke ¼hík ¼hu÷e Aºkeyku yk {u¤kLke yku¤¾Mk{e Au. Mk{Þ síkkt yk {u¤kLkk htøkku yLku ÔÞðMÚkk çkË÷kÞkt Au. økkzkt{kt yLku [k÷eLku ykðíkk ÷kufku ðknLkku{kt ykðíkkt ÚkÞk Au. òufu, çkË÷kíkk Mk{Þ MkkÚku Ãký yk {u¤k{kt ò{íke ¼ez shkÞ ykuAe ÚkE LkÚke. íkhýuíkhLkk {u¤k{kt nðu økúk{eý h{íkkuíMkð Þkusðk{kt ykðu Au. yLÞ økúk{eý h{íkkuLke MkkÚku økkzkLke nheVkE Þkuòíke nkuÞ Au. Mkòðu÷k çk¤Ë yLku økkzkt nheVkE{kt Qíkhðk Mkßs Au, Ãký íku{Lkk [nuhk Ãkh [zMkk[zMkeLkk ¼kðku (íkMkðeh: ¼kxe yuLk.) økkÞçk Au, yu s økúk{eý MktMf]ríkLke rMkrØ AuLku?

{ku

xk ¼køkLkkt ÞwØku ÃkkA¤ fkuEf Lku fkuEf Lk¬h yLku fux÷ef ðkh Ôkksçke fkhýku sðkçkËkh nkuÞ Au. Ãký nt{uþkt Ôkksçke fkhýkuLku fkhýu s ÞwØ ¾u÷kÞ yuðwt LkÚke. yksu ykÃkýu fux÷ktf nxfu fkhýku MkkÚkuLkk nxfu ÞwØLke ðkíkku òýeyu. ykufLk çkfux ðkìh : çkfux yux÷u zku÷. yuf ÷ktçke ÷kELk{kt {rn÷kyku ÃkkýeLke zku÷ ÷ELku Q¼e nkuÞ yLku Ãkkýe ¼hðkLkk {wÆu íku{Lke ðå[u ͽzku ÚkE òÞ fu nwtMkkíkwtMke Ãkh Qíkhe ykðu yuðkt ½ýkt á~Þku ykÃkýu yðkhLkðkh òuíkkt nkuEyu Aeyu. Ãký ÃkkýeLke zku÷Lkk {k{÷u yk¾uyk¾wt yiríknkrMkf ÞwØ ¾u÷kE òÞ yuðwt ík{khk æÞkLk{kt ykÔÞwt Au! ðkík 1325Lke Mkk÷Lke Au. suLku RríknkMk{kt ðkìh ykìV ykufLk çkfux yLku ðkìh ykìV ÍuÃkku÷eLkku íkhefu yku¤¾ðk{kt ykðu Au. W¥kh Exk÷eLkk {kuzuLkk yLku çkku÷kuøLkk Lkk{Lkkt þnuhkuLke ðå[u zku÷Lke [kuheLkk {wÆu yk ÞwØ ¾u÷kÞwt níkwt. çkku÷kuøLkk þnuh{kt fkuEfLke ykuf{ktÚke çkLkkðu÷e zku÷ [kuhe ÚkE økE. yk zku÷ {kuzuLkk þnuh{kt ÃknkU[e økE. çkku÷uøLkkðkMkeykuyu yk zku÷Lku «ríkckLke ðkík çkLkkðe ËeÄe yLku íku{Lkwt Lkkf Mkk[ððk {kuzuLkk Ãkh nw{÷ku fhe ËeÄku. çkkh ð»ko MkwÄe [k÷u÷k yk ÞwØ{kt nòhku ÷kufku {]íÞw ÃkkBÞk níkk. {kuzuLkkðkMkeykuLkku yk støk{kt rðsÞ ÚkÞku níkku. suÂLfLMk Eyh ðkìh : 1739Lke Mkk÷Lke ðkík Au. økúux rçkúxLkLkk {[oLx rþÃkLkku fuÃxLk hkuçkxo suÂLfLMk MktMkË{kt íkuLkk nkÚk{kt fÃkkÞu÷k fkLk MkkÚku nksh ÚkÞku. íkuLkwt fnuðwt níkwt fu MÃkurLkþ ÷kufkuyu íkuLkku yuf fkLk fkÃke LkkÏÞku níkku. fkLk fkÃkðkLkwt fkhý níkwt fu MÃkurLkþ «ò Lknkuíke RåAíke fu rçkúxLkðkMkeyku y{urhfLk fku÷kuLke{kt ðuÃkkh

CMYK

ysçk fkhýkuÚke ¾u÷kÞu÷kt øksçk ÞwØ fhu. çkMk, ðkík Ãkíke. rçkúxLk y™u MÃkuLk ðå[u støkLkku «kht¼ ÚkE økÞku. yk støk [kh ð»ko MkwÄe [kÕÞku. 1743{kt yk ÞwØLkku ytík ykÔÞku íku Ãký fkuE Ãkrhýk{ rðLkk. ÞwØ zÙku{kt ÃkrhýBÞwt níkwt. yk ÞwØLku

rçk÷eð {e nuík÷ ¼è suÂLfLMk EÞh ðkìh Lkk{ 1858{kt Úkku{Mk fk÷koE÷u ykÃÞwt níkwt. ^÷e#øk ðkEV ðkìh : Ãkrík yLku ÃkíLkeyku ðå[u {ík¼uË Mkòoíkk nkuÞ Au yLku fux÷ef ðkh øk]nÞwØ Ãký AuzkE síkwt nkuÞ Au, Ãkhtíkw ynª íkku Ãkrík-ÃkíLke ðå[u MkòoÞu÷e {ík¼uËLke Mk{MÞk çku Ëuþku ðå[uLkk ÞwØLkwt fkhý çkLke økE. 1879{kt Íw÷w òríkLkk Lkuíkk rMkík÷kÞLke ÃkíLke yBç÷kLkk fkuEf ðkíku íku{LkkÚke rhMkkE økE yLku Íw÷w Mkk{úkßÞ AkuzeLku rçkúrxþ xurhxhe{kt MktíkkE økE. ßÞkhu Íw÷wLkk nkÚku íku ykðe íkku Íw÷w «òyu íkuLku yu s ûkýu {kuíkLku ½kx Wíkkhe ËeÄe. yk s Mk{Þu #ø÷uLzu íku{Lkk rðMíkkh{kt «ðuþðk çkË÷ Íw÷w «òLke Mkk{u ÞwØLke ½ku»kýk fhe ËeÄe. yk ÞwØ{kt rçkúxLkLkku rðsÞ ÚkÞku níkku.

rÃkøk ðkìh : rÃkøk yux÷u ¼qtz, zw¬h. zw¬h øktËfe Vu÷kððk {kxu íkku sðkçkËkh nkuÞ s Au Ãkhtíkw ynª íkku íkuyku ÞwØLkk ykht¼ {kxu sðkçkËkh çkLÞk níkk. MkŠçkÞkyu ykurMxÙÞk-ntøkuheLku zw¬h Lknª ðu[ðkLkku rLkýoÞ fÞkuo. MkŠçkÞkLku yk{uÞ ¾kãÃkËkÚkkuo {kxu ykurMxÙÞk-ntøkuhe Ãkh ¾kMk rLk¼oh Lknkuíkwt hnuðwt Ãkzíkwt íkuÚke MkŠçkÞkLku fkuE ¾kMk Vuh Ãkzu yu{ Lk níkku. MkŠçkÞkyu £kLMkLke MkkÚku zw¬hLkk ðuÃkkhLke þYykík fhe. Ãkrhýk{ yu ykÔÞwt fu ykurMxÙÞkntøkuheyu zw¬hLke rLkfkMk Ãkh «ríkçktÄ ÷økkððk {kxu MkŠçkÞk Mkk{u støk Auze ËeÄku. ºký ð»ko ÞwØ [kÕÞwt y™u 1909{kt íkuLkku ytík ykÔÞku. Mkkufh ðkìh : Lkk{ òuELku s ÏÞk÷ ykðu Au fu ðkík Mkkufh yux÷u fu Vqxçkku÷Lkk Mkt˼o{kt ¾u÷kÞu÷k ÞwØLke Au. òufu ynª Vqxçkku÷Lke {u[{kt nkh-Sík ÞwØ {kxu sðkçkËkh Lk níke. nk, Ãký Vqxçkku÷ økúkWLz [ku¬Mk sðkçkËkh níkwt. 1970{kt y÷ MkkÕðkzkuh yLku nkuLzwhk ðå[u yk ÞwØ ¾u÷kÞwt níkwt. çktLku Ëuþku ðå[u «ðíkoíke ykŠÚkf yMk{kLkíkk yLku y÷ MkkÕðkzkuhLkk ÷kufkuLkwt nkuLzwhk{kt MÚk¤ktíkh íku{s Mkhfkh ÃkkMkuÚke ðMkðkx {kxu y÷øk s{eLk MktÃkkËLkLkku ¾hzku fkhý¼qík níkkt. y÷ MkkÕðkzkuh yLku nkuLzwhk ðå[u Vqxçkku÷Lke {u[{kt nkuLzwhkLkku rðsÞ ÚkÞku. yk MkkÚku s økúkWLz{kt yZkh ð»koLke y{ur÷Þk Lkk{Lke Þwðíkeyu ÃkkuíkkLke òíkLku økku¤e {khe ËeÄe. Ãkrhýk{ yu ykÔÞwt fu çktLku Ëuþku ðå[u ÞwØ Vkxe LkeféÞwt. nfefík{kt íkku ‘òuEíkwt’íkwt Lku ðiãu feÄwt’ suðku ½kx níkku. hetalbhatt005@gmail.com


CMYK

4

hrððkh, 4 MkÃxuBçkh, h011

www.sandesh.com

yÃkqhíke Ÿ½ yLkuf hkuøk Lkkuíkhu

{k

Úkk Ãkh MktÏÞkçktÄ fk{kuLkku çkkus yLku hkus-çkhkusLkk SðLk ðå[u Mk{íkw÷k ò¤ððkLkku su Mkt½»ko Au íku{kt MkkiÚke Ãknu÷ku Ÿ½Lkku ¼kuøk ÷uðkÞ Au. MktÃkqýoÃkýu ¼kiríkfðkËe yLku fuð¤ fkhrfËeo÷ûke yksLkk Þwøk{kt, yÃkqhíke yLku yrLkÞr{ík Ÿ½Lkku xÙuLz ðÄðkÚke ÞwðkLk ðÞ{kt s nkE çkeÃke yLku ÓËÞhkuøkLkwt «{ký ðÄe hÌktw Au. yÃkqhíke Ÿ½Lku fkhýu ¾kMk íkku {kLkrMkf MðkMÚÞ Ãkh rðÃkheík yMkh Ãkzu Au. Mð¼kð{kt [erzÞkÃkýwt ykðe òÞ Au. {qz ¾hkçk ÚkkÞ Au, suLkwt MkeÄwt Ãkrhýk{ yu ykðu Au fu ykìrVMk{kt Mknf{o[kheyku MkkÚku yLku ½h{kt ÃkrhðkhsLkku MkkÚku LkkLke Lku LkSðe ðkíku Ÿ[k yðksu íkkuAzkEÚke çkku÷kE òÞ Au, ykÚke Mkw{u¤¼Þko MktçktÄku Mkk[ððk{kt rðûkuÃk Ãkzu Au. íkus økríkyu fkhrfËeoLkkt ÃkøkrÚkÞkt [ZeLku xku[ Ãkh ÃknkU[ðkLke yËBÞ {n¥ðkfktûkk ÃkrhÃkqýo fhðkLke íkk÷kðu÷e{kt ÞwðkLkku {kuze hkík MkwÄe Lkux ¾ku÷eLku çkuMku Au. E-{u÷, VuMkçkwf yLku ÂxTðxh Ãký hkíkLke ykhk{ËkÞf Ÿ½Lkk ½ýk f÷kfkuLkku ¼kuøk ÷E ÷u Au. MxuLkVzo ÞwrLkðŠMkxeLkk E{uLÞwy÷ {ªøkLkkuxu 'M÷eÃk' Lkk{Lke sLko÷Lkk ytf{kt ÷ÏÞwt níkwt fu nðu ÷kufku Mk{síkk ÚkÞk Au fu ykuAe Ÿ½Lku fkhýu ykhkuøÞLke ½ýe çkÄe Mk{MÞkyku MkòoÞ Au. ykuAe Ÿ½Lku fkhýu ÷kune{kt MkwøkhLkwt «{ký ò¤ðe hk¾íke rMkMx{ ¾kuhðkE òÞ Au. yÃkqhíke Ÿ½ zkÞkrçkxeMkLkwt òu¾{ Ãký Q¼wt fhu Au. rLk»ýkíkkuLkwt fnuðwt Au fu xw-zw r÷Mx (fk{Lke ÞkËe) {kt ÷¾u÷kt MktÏÞkçktÄ fk{ku ÃkifeLkkt ðÄw Lku ðÄw fk{ku Ãkqhkt fhðkLke ÕkkÞ{kt hkus {kuze hkík MkwÄe fk{ fhíkk hnuðkLke xuð ík{Lku fËk[ çkeò fhíkkt ðnu÷k fkhrfËeoLke WÃk÷e nhku¤{kt ÷E sðk{kt fkr{Þkçke yÃkkðþu Ãký hkºku Ãkqhíke

Ÿ½ Lknª ÷uðkLke ík{khe yk fwxuð, ík{khe Mkk{u nkxo yuxufLkwt òu¾{ ¾zwt fhe Ëu yuðe ¾íkhLkkf Au. yk ðkík ík{u sux÷k ðnu÷k Mk{sþku, yux÷wt ík{khk {kxu VkÞËkYÃk Au. ÞwrLkðŠMkxe ykìV ðkìhrðf {urzf÷ Mfq÷Lkk «kuVuMkh £kLMkhfku fuÃÞwMkeyku fnu Au “òu ík{u hkus A f÷kf fhíkkt ykuAwt

ûkh-yûkh rðLkkuË ze. ¼è Ÿ½íkk nkuÞ yLku hkíkLkk ík{khe M÷eÃk ‘rzMxçko' Úkíke hnuíke nkuÞ íkku ÓËÞhkuøk ÚkðkLkwt fu nkxo yuxufÚke {]íÞw ÚkðkLkwt òu¾{ 48 xfk sux÷wt ðÄe òÞ Au. ÞwhurLkÞLk nkxo sLko÷{kt rð¿kkLkeykuyu [uíkðýe Wå[khe Au fu ykÃkýku 'ðfo nkzo, Ã÷u nkzo' ðk¤ku Mk{ks ÔÞrõíkLkk ykhkuøÞLku økt¼eh òu¾{{kt {qfu Au. «ku. fuÃÞwMkeyku fnu Au fu {kuze hkík MkwÄe òøkeLku fk{ku Ãkqhkt fhðkt yLku ÃkAe ðnu÷e Mkðkhu QXeLku fk{ Ãkh sðkLkku ðÄíkku xÙuLz ðkMíkð{kt ykÃkýk ykhkuøÞ Mkk{u xef xef Úkíkku xkE{ çkkìBçk Au. yk

«fkhLke ÷kRVMxkR÷{kt Mkíðhu VuhVkh fhðkLke sYh Au. «ku. fuÃÞwMkeyku MkkÚku M÷eÃk ytøku MktþkuÄLk fhíkk zkì. LkeMku÷ Ãke÷h fnu Au fu rËðMkku MkwÄe yÃkqhíke Ÿ½Lku fkhýu þheh{kt su nku{kuoLMk yLku sirðf hMkkÞýku ÃkuËk ÚkkÞ Au íkuLkkÚke nkE çkeÃkeLkwt òu¾{ ðÄðk MkkÚku zkÞkrçkxeMk yLku MÚkq¤íkkLkwt òu¾{ Ãký ðÄe òÞ Au. {kuxk ¼køkLkk ÷kufku Ÿ½Lku hkusLke yuf Mkk{kLÞ r¢Þk íkhefu økýu Au, Ãkhtíkw ð»kkuoLkk MktþkuÄLk ÃkhÚke Ÿ½Lke yøkíÞíkkLkku ÏÞk÷ ykÔÞku Au. ÔÞrõíkLke Ÿ½Lke sYrhÞkík, íkuLke ô{h WÃkhktík yLÞ ½ýkt Ãkrhçk¤ku Ãkh ykÄkh hk¾u Au. LkkLkkt çkk¤fkuLku hkusLkk ÷øk¼øk 14Úke 16 f÷kfLke Ÿ½ òuEyu, ßÞkhu rfþkuh- rfþkuheykuLku hkusLkk 9 f÷kfLke Ÿ½ ÃkÞkoÃík Au. {kuxk ¼køkLkkt ÃkwÏík ðÞLkkt †e-Ãkwhw»kkuLku 7Úke 8 f÷kfLke Ÿ½Lke ykð~Þfíkk Au. òufu yÃkðkËYÃk rfMMkk{kt fux÷kf yuðk ÷kufku Ãký Au suyku {ktz Ãkkt[uf f÷kf s Ÿ½u Au íkku çkeS íkhV yuðk fux÷kf ÷kufku Au su{Lku hkusLkk 10 f÷kf Ÿ½ðk òuEyu Au. Mkøk¼koðMÚkkLkk «Úk{ 3 {rnLkk{kt †eyku Mkk{kLÞ fhíkkt

Úkkuzk ðÄw f÷kf Mkqyu Au. Ÿ½ rðþu MktþkuÄLk fhíkk rð¿kkLkeykuyu yuf MkhMk {òLke ðkík þkuÄe fkZe Au. íkuLku ykÃkýu Ëk¾÷k MkkÚku Mkkhe heíku Mk{Syu.su{ fu ík{Lku ÃkiMkkLke sYh Ãkze Ãký ík{khe ÃkkMku çkìLf{kt ÃkiMkk LkÚke yux÷u ík{u fkuE r{ºk ÃkkMku sYh sux÷k YrÃkÞk WAeLkk ÷ku yÚkðk íkku çkìLf{ktÚke ykuðhzÙkVx ÷ku. yk YrÃkÞk ík{u ¼÷u r{ºk ÃkkMkuÚke ÷eÄk fu çkìLf{ktÚke ÷eÄk Ãký yu WAeLkk YrÃkÞk Au yux÷u yksu Lknª íkku fk÷u Ãký ík{khu r{ºkLkwt fu çkìLfLkwt yu Éý íkku {kÚkuÚke Wíkkhðwt s Ãkzþu. ykðwt s fktEf økrýík Ÿ½Lkwt Au. ík{khk {kÚku fk{Lkku çkkuòu ðÄe økÞku fu ÃkAe ík{u yuf MkkÚku çknw çkÄkt fk{ nkÚk Ãkh ÷E ÷ku, íkku ík{Lku Mk{ÞLke ¾U[ ÃkzðkLke, Mk{Þ íkku ðu[kíkku {¤íkku LkÚke fu ík{u çkòh{ktÚke çkeò ykX- ËMk f÷kf ¾heËeLku ík{khku rËðMk 24Lkk çkË÷u 32 fu 34 f÷kfLkku fhe þfku. yk{ fhðwt íkku fkuELkkÞ {kxu þõÞ LkÚke íkku ÃkAe ík{u þwt hMíkku fkZþku? ðkt[ku ykðíkk hrððkhu Ÿ½Lke ¾kÄ (sleep debt) rðþu. vinod.bhatt@sandesh.com

Ãkkð ÃkkuxuxkuÍ Mkk{økúe: {kuxe MkkEÍLkk çkkVu÷k Ak÷ Wíkkhu÷k çkxkfk - 4 Lktøk, íku÷ - 4 xuçk÷MÃkqLk, ÷e÷e zwtøk¤e - 6 Lktøk, Mk{khu÷ ykËw - 1 $[Lkku xwfzku, Mk{khu÷ ÷Mký - 4Úke 5 f¤e, {fkELkku ÷kux - 2 xeMÃkqLk, ðursxuçk÷ Mxkuf - 1 fÃk, r[r÷ ykuE÷ - 2 xuçk÷MÃkqLk, Mkqfk ÷k÷ {h[ktLkk xwfzk - 3Úke4 Lktøk, MkkuÞk MkkuMk - 2 xuçk÷MÃkqLk, ÷k÷ {h[ktLkku MkkuMk - 1 xuçk÷MÃkqLk, ¾ktz - 2 xeMÃkqLk, Lk{f MðkËkLkwMkkh, þufu÷e {økV¤e 1/4 fÃk, Mk{khu÷ ÷e÷e zwtøk¤e- 2 Lktøk. heík: 1. LkkuLk ÂMxf fzkE{kt íku÷ økh{ fhku. íku{kt yuf Mkh¾k ¼køk{kt Mk{khu÷k çkxkfkLku W{uhku. çkxkfkLku WÃkhAÕ÷k híkkþ Ãkzíkk ÚkkÞ íÞkt MkwÄe þu÷ku £kÞ fhku. ík¤ku yLku rLkíkkhðk {kxu yuçMkkuçkoLx ÃkuÃkh Ãkh {qfku. 2. ÷e÷e zwtøk¤eLkk ftË{q¤Lkk ¼køkLku Mk{khe ÷ku, ÷Mký yLku ykËwt Mk{khe ÷ku. 1/4 fÃk ðursxuçk÷ Mxkuf{kt {fkELkku ÷kux W{uhku yLku yuf çkksw {qfe Ëku. 3. çkeS fzkE{kt r[r÷ ykuE÷ økh{ fhku. íku{kt ÷k÷ {h[wt W{uheLku íkuLku 1/2 r{rLkx yÚkðk r¢MÃke ÚkE òÞ íÞkt MkwÄe Mkktík¤ku. íku{kt zwtøk¤e, ykËwt, ÷Mký W{uhku yLku íku Lkh{ ÚkE òÞ íÞkt MkwÄe Mkktík¤ku. 4. íku{kt MkkuÞk MkkuMk, huz r[r÷ MkkuMk, ¾ktz, Lk{f, {økV¤e W{uheLku r{õMk fhku. çkkfe hnu÷ku ðursxuçk÷ Mxkuf W{uhku yLku Mkkhe heíku r{õMk fhku. 5. ÷e÷e zwtøk¤eLkkt ÃkkLkLku Mk{khe ÷ku. íku{kt {fkELkk r{©ýLku fzkE{kt W{uhku yLku MkkuMk òzku ÚkE òÞ íÞkt MkwÄe Ãkfðku. 6. çkxkfkLku W{uhku yLku n¤ðk nkÚku r{õMk fhku. ÷e÷e zwtøk¤eLkkt ÃkkLkÚke økkŠLkþ( Mkòðku) yLku íkhík Mkðo fhku.

¾kLkk ¾òLkk

MkkRxÙMk ykEMk¢e{

Mkk{økúe: 1.ðurLk÷k ykEMk¢e{ - 750 økúk{, {Mkfku( Ënª )- 1/2 MktSð fÃkqh fÃk, ÷ªçkwLke Ak÷Lkwt Aeý - 1/4 xeMÃkqLk, ÷u{Lk Mfðkuþ 2 xuçk÷MÃkqLk, ÷etçkwLkku hMk 1 xeMÃkqLk, ¾kðkLkku ÷ªçkw Ãke¤ku htøk. heík: 1. {Mkfk{kt ÷ªçkqLke Ak÷Lkwt Aeý W{uhku. íku{kt ÷ªçkwLkku {kðku, ÷ªçkwLkku hMk yLku ðurLk÷k ykEMk¢e{ W{uhku yLku Mkkhe heíku r{õMk fhku. 2. íku{kt 2Úke3 xeÃkkt ¾kðkLkku ÷ªçkw Ãke¤ku htøk W{uhku yLku íkuLku Mkkhe heíku Vhe r{©ý fhku. 3. yuf Ã÷kÂMxfLkwt xkRx Zktfýkðk¤wt Ãkkºk ÷ku íku{kt íkiÞkh fhu÷k r{©ýLku huzku íkuLku WÃkhLke MkÃkkxe MkwÄe ¼hku yLku Zktfýwt Zktfe Ëku íkuLku Mkux Úkðk {kxu r£Í{kt {qfe Ëku. 4. Mkðo fhku. ÷u¾f {kMxh þuV yLku xur÷rðÍLk nkuMx Au. MktÃkfo :

yLkwMktÄkLk huz hkuÍ Íeýk ¼køk÷k ð¾íku çke{kh níkk. y÷øk ÃkkrfMíkkLk {kxuLke íku{Lke {køkýe ßÞkhu Ãkhkfkckyu níke íÞkhu s íku{Lku xeçke nkuðkLkwt rLkËkLk ÚkÞwt níkwt. y÷çk¥k, yk ðkík íku{ýu AwÃkkðe hk¾e níke. ¼khíkLkk AuÕ÷k ðkEMkhkìÞ ÷kìzo {kWLxçkuxLku LkkUæÞwt Au fu “fkìtøkúuMkeykuLku yu ðkíkLke ¾çkh nkuík fu Íeýk xeçkeLku fkhýu ðÄw SððkLkk LkÚke íkku íku{ýu ¼køk÷kLke {køkýe Ãkh rð[khðk {kxu Úkkuzku Mk{Þ ¾U[e LkkÏÞku nkuík yLku RríknkMk fkuE swËku s nkuík. {Äwçkk÷k yuf s{kLkkLke {þnqh yr¼Lkuºke níke. íkuLkk MkkIËÞoLke íkku÷u yksu Ãký fkuE yr¼Lkuºke LkÚke. íkuLkk ÓËÞ{kt Aeÿ níkwt Ãkhtíkw yu ðkík fkuE òýíkwt Lknkuíkwt. ð»kkuo MkwÄe {Äwçkk÷kLkk ÓËÞLke çke{kheÚke çkkìr÷ðqz yòý níkwt. íkuLkk «kuzâwMkMko yLku zkÞhuõxMko Ãký. yuf ðkh [uLLkkE{kt þq®xøk Ëhr{ÞkLk y[kLkf íkuLku ÷kuneLke Q÷xe ÚkE yLku Úkkuzk s ð¾ík{kt ¼hswðkLke{kt íkk. 23 Vuçkúwykhe, 1969Lkk hkus íkuLkwt {]íÞw LkeÃkßÞwt. yu ð¾íku íkuLke rVÕ{ yzÄe þqx ÚkE økE níke. «kuzâwMkhLku ¼khu {kuxwt LkwfMkkLk ðuXðwt Ãkzâwt níkwt. yiïÞko hkÞ Mkøk¼ko Au yu ðkík ònuh Úkíkkt íku{ýu yuf rVÕ{ økw{kððe Ãkze Au. ¼khíkLkk Ãkqðo ðzk«ÄkLk yx÷ rçknkhe ðksÃkuÞe íku{Lkk nkuÆk Ãkh níkk íÞkhu s íku{Lkk Zª[ýLke Mksohe fhkððe Ãkze níke. Aíkkt ÃkË Akuzðk íkiÞkh Lknkuíkk. 2009{kt íku{Lku ðuÂLx÷uxh Ãkh hk¾ðk Ãkzâk níkk. AuÕ÷kt ºký ð»koÚke íkuyku ¼køÞu s fkuELku {¤u Au. ¼khíkLkk nk÷Lkk ðzk«ÄkLk {Lk{kunLk®Mkn ºký ð¾ík nkxo Mksohe fhkðe [qõÞk Au. íkuyku zkÞkrçkxeMkLkk ËËeo Au. Ãknu÷kt íku{ýu 1990{kt rçkúxLk{kt çkkÞÃkkMk Mksohe fhkðe níke. íku ÃkAe 2003{kt ¼khík{kt yuÂLßÞkuÃ÷kMxe fhkðzkðe. AuÕ÷u 2009{kt ¼khík{kt rËÕne

íkk

ËwÕnLk ðkune òu ÄhíkeftÃk ÷kÞu

suíkh{kt s LÞq Þkìfo{kt ÄhíkeftÃk ykÔÞku. ÄhíkeftÃk yuf Mk{k[kh ÷kÔÞku, su Lkðíkh þçË Ãký ÷kÔÞku. ‘yÚkoõðuf çkúkEz’ (ÄhíkeftÃk ËqÕnLk) ‘hLk-yðu çkúkEz’ yu òýeíkku þçË Au. ÷øLkLkk AuÕ÷k Mk{Þu fLÞkLkwt {øks çkË÷kÞ. yhu, yk nwt þwt fhe hne Awt? yu{ íkuLku ÷køku Lku [[o fu {uhus hrsMxÙe íkhV sðkLku çkË÷u ‘yÞ {uhu rË÷ fnª ykih [÷’ økýøkýíke çkeS íkhV VtxkE òÞ íkuLku hLk-yðu çkúkEz fnu Au. sYhe LkÚke fu íkuLkwt fkuE ‘yVuh’ nkuÞ íkuÚke yk{ ÚkÞwt nkuÞ, Ãký ÷øLk {kxu nk Ãkkzâk ÃkAe, {k÷Mkk{kLk, ¾kýe-ÃkeýeLkk ykìzoh yÃkkE økÞk nkuÞ yLku ‘çkúkEz÷ zÙuMk’ íkiÞkh nkuÞ yLku ËqÕnLkLkwt {Lk çkË÷kÞ [[oLku çkË÷u Ãknuhu÷k ÃkrhÄkLk MkkÚku çkesu Lkef¤e Ãkzu íkuLku {kxu ÞwhkuÃky{urhfk{kt ðÃkhkíkku þçË Au ‘hLkyðu çkúkEz’. íkksuíkh{kt ykðu÷ LÞq ÞkìfoLkk ÄhíkeftÃk ð¾íku {erzÞkyu Lkðku þçË ‘fkuELk’ fÞkuo Au. ‘yÚkoõðuf çkúkEz’ ‘ÄhíkeftÃk ËwÕnLk’, ðkík yuðe çkLku÷e fu ÄhíkeftÃkLkk Mk{Þu yuf {rn÷kLkkt ÷øLk ÷uðkÞkt níkkt. MkhMk {òLkk MkVuË zÙuMk{kt {rn÷k çkLkeXLkeLku {uhus LkkUÄýe f[uhe íkhV [k÷e yLku ÄhíkeftÃk ykÔÞku. ÷øLk ÃkAe ½ýk ÷kufkuLkkt SðLk{kt ÄhíkeftÃk ykðíkku nkuÞ Au. yk rfMMkk{kt ÷øLkLkk Mk{Þu s ÄhíkeftÃk ykÔÞku níkku. fnuðkÞ Au ÄhíkeLkku ¼kh þu»kLkkøkLkk {kÚku Au. ÷øLk fhðk sE hnu÷e ÞwðíkeLkk fkÞo{kt Mkt{rík ÔÞõík fhðk íku{ýu {kÚkwt Mknus nfkh{kt n÷kÔÞwt nþu yLku ÄhíkeftÃk ykðe økÞku. ÄhíkeftÃkLkk øk¼hkxÚke ¼køkíke ÞwðíkeLke íkMkðehku y{urhfkLkkt ½ýkt AkÃkktyku{kt «økx ÚkE. ËwÕnLkLkk Ãkkuþkf{kt Þwðíke níke Ãký [nuhk WÃkh W{tøk Lk níkku, Ãký øk¼hkx níkku. íÞktLkk çkúkEz÷ zÙuMk{kt þku¼íke Þwðíke ¼køkíke níke. yuf nkÚk{kt {kuçkkR÷ VkuLk níkku. çkeò nkÚku fe{íke çkúkEz÷ zÙuMk Ÿ[ku fhe ¼køkíke níke. y{urhfk{kt ÷øLk ð¾íku Þwðíkeyku Äku¤ku- MkVuË zÙuMk Ãknuhu Au yLku Äku¤k rËðMku ÷øLk fhu Au. ykÃkýu íÞkt

÷øLkLkk rËðMku fkuE Þwðíke MkVuË Ãkkuþkf{kt Lk nkuÞ. y{urhfk{kt ÷øLk rËðMku s ÚkkÞ, hkºku Lknª. ykÃkýu íÞkt ÷øLk hkºku Ãký ÚkkÞ. yu çknuLku òu ÷øLk hkíku hkÏÞkt nkuík íkku ÄhíkeftÃkLkk Mk{Þu zÙuMk Ík÷eLku Ëkuzðwt Ãkzâwt Lk nkuík. AøkLku ÄhíkeftÃk{kt ¼køkíke ËwÕnLkLkku Vkuxku òuE fÌkwt, ÄkuíkeÞwt Ík÷eLku Ëkuzâk fhu Au yuLkk suðwt ÷køku Au. nðu y{urhfkðk¤k ÄhíkeftÃkLku yk ËwÕnLk MkkÚku Mkktf¤e hÌkk Au. ½ýk ÷kufku fnu Au yk ÞwðíkeLku fkhýu ÄhíkeftÃk ykÔÞku yLku íkuLku ÷uçk÷ ÷økkze ËeÄwt ‘yÚkoõðuf çkúkEz’. fux÷ktf ðhMkkuu Ãknu÷kt ŸÍkLke yuf çkìtf{kt ÷qtxkhwtyku ºkkxõÞk níkk. òuøkkLkwòuøk yu rËðMku s çkìtf{kt Lkðe

yð¤eøktøkk rLkhtsLk rºkðuËe Þwðíke f÷kfo íkhefu òuzkE níke. yuLkwt Lkk{ Ãkze økÞwt ‘zkfwhkLke’ Akufhe y{ËkðkËÚke yÃk-zkWLk fhíke níke. Mk{økú yÃk-zkWLk MxkV yuLku zkfwhkLkeLkk Lkk{u s òýu. LÞq ÞkìfoLkk rfMMkk{kt ySçk ðkík yu níke fu LkððÄqLkk Ãkkuþkf{kt íkuLkku ¼køkíkku Vkuxku yøkúøkÛÞ AkÃkktyku{kt ykÔÞku. RLxhLkux WÃkh íkuLke Âõ÷®Ãkøk Ãký ykðe. (Þw xâqçk{kt yÚkoõðuf çkúkEz{kt ík{u yu Âõ÷®Ãkøk òuE þfþku) Ãký ðkík yuðe níke fu yk Þwøk÷ AkLkk{kLkk ÷øLk fhe hÌkwt níkwt yLku ¾qýu ¾qýu ¾çkh Vu÷kE økE fu yk íkku ÷øLk fhðkt sE hne Au. ðhhkòLkkt {kíkk yk ÷øLkLke r¾÷kV níkkt. (yux÷u fu ÞwðíkeLkkt MkkMkw{k) yu{ýu Ãký Mkqh ÃkwhkÔÞku ykLku fkhýu s ÄhíkeftÃk ykÔÞku Au. fkøkzk fkþeLkk nkuÞ fu fkLkÃkwhLkk htøk íkku fk¤ku s nkuÞ. MkkMkwykuLkwt Ãký yuðwt nþu. LÞq Þkìfo nkuÞ fu ¼khík, MkkMkwykuLkk Ztøk yuf Mkh¾k nkuÞ! çkhkçkhLku? ðkRz çkkì÷ Ëh [kh y{urhfLku yufLkwt {øks çkhkçkh LkÚke nkuíkwt. ík{khk ºký r{ºkku íkÃkkMkòu, òu íkuyku þkýk nkuÞ íkku ík{u [kuÚkk hÌkk! (rðfxh ÃkkuMx hkuyuMxh{ktÚke)

Email : enquiry@sanjeevkapoor.com.

¾kíku Vhe çkkÞÃkkMk Mksohe fhkðzkðe. ¼khík{kt íku{Lke xÙex{uLx ÚkE íkuLkwt çkw÷urxLk ònuh fhðk{kt ykðíkwt hÌkwt, Ãkhtíkw ÷tzLk{kt íku{ýu yk yøkkW çkkÞÃkkMk Mksohe fhkðu÷e Au íku ðkík çknw ykuAk ÷kufku òýu Au. ËuþLkk òýeíkk WãkuøkÃkrík Äehw¼kE ytçkkýe ßÞkhu rh÷kÞLMkLkwt MkwfkLk Mkt¼k¤íkk níkk íÞkhu íku{Lkk hkufkýfkhku Äehw¼kELke çke{kheÚke VVze økÞk níkk. Äehw¼kE ytçkkýeLku ÷fðkLkku nw{÷ku ÚkÞku níkku Ãkhtíkw rh÷kÞLMkLke AuÕ÷e ðkŠ»kf Mkk{kLÞ Mk¼k{kt ¼k»ký ykÃke íku{Lkk hkufkýfkhkuLku rh÷kÞLMk{kt rðïkMk çkuMku íkuðwt çkku÷ðwt Ãkzâwt níkwt. íkk. 6 sw÷kE, 2002Lkk hkus íku{Lkwt {]íÞw ÚkÞwt íÞkhu íku{Lke nuÕÚk ytøku [k÷u÷e yVðkykuLkk fkhýu rh÷kÞLMkLkk þìhkuLkk ¼kðku Lke[k ykÔÞk níkk. ‘yuÃk÷’ ftÃkLkeLkk MkeEyku Mxeð òuLk ÃkurL¢ÞkMkLkk fuLMkhÚke ÃkezkÞ Au. yk ðkíkLke ÷kufkuLku ¾çkh Ãkze yux÷u yuÃk÷Lkk þìhkuLkk ¼kð rðï¼h{kt økøkze økÞk níkk. íku{ýu ykìÃkhuþLk Ãký fhkÔÞwt Au yLku r÷ðhLkwt xÙkLMkÃ÷kLx Ãký fhkÔÞwt Au. íku ÃkAe íku{Lke «kuzõx yLku íku{Lkwt MðkMÚÞ yu çkuW Mkíkík Mk{k[khku{kt hnu Au. ðuLkuÍwyu÷kLkk «urMkzuLx Ìkwøkku [kðuÍu õÞwçkk sE fuLMkhLke Mksohe fhkðzkðe. yk ðkíkLke ¾çkh Ãkzíkkt s y{urhfkyu ðuLkuÍwyu÷k{kt ÌkwøkkuLkk rðhkuÄe Lkuíkk ðuLkuÍwyu÷k{kt «{w¾ÃkËLke [qtxýe Síku íku {kxu ËkðÃku[ þY fhe ËeÄk Au, fkhý fu nk÷Lkk «urMkzuLx Ìkwøkku y{urhfkLkk rðhkuÄe Au. ½ýk ykuAk ÷kufkuLku yu ðkíkLke ¾çkh Au fu, y{urhfk rðï¼hLkk LkuíkkykuLkk MðkMÚÞLke Ãký òMkqMke fhu Au. MkkurLkÞk økktÄeLkk yLku zkì. {Lk{kunLk®MknLkk MðkMÚÞ Ãkh Ãký y{urhfkLke Lksh nkuE þfu Au. íkksuíkh{kt çkkçkk hk{Ëuðu rËÕneLkk hk{÷e÷k {uËkLk Ãkh WÃkðkMk fÞko íÞkhu y{urhfkLkk «ðõíkkyu ¼khíkLku MktÞ{Úke ðíkoðkLke Mk÷kn ykÃke níke. íku ÃkAe yÛýk nÍkhuLkk WÃkðkMk ð¾íku Ãký y{urhfk yu{

s çkkuÕÞwt. ¼khíkLke yktíkrhf çkkçkík{kt y{urhfkLke yk MkeÄe ˾÷ Au. 2014{kt ¼khík{kt fkuLku Mk¥kk {¤u Au, íku{kt y{urhfkLku yíÞkhÚke hMk Au. www.devendrapatel.in

fur÷zkuMfkuÃk ÷kufkuyu rVxfkh ðhMkkÔÞku níkku. ÷kufku yuLke AçkeykuLku çkqx-[tÃk÷Lkk nkh Ãknuhkððk ÷køÞk níkk. QnkÃkkun yux÷ku ðÄe økÞku níkku fu Auðxu þkMºkeLku {u[{ktÚke Ãkzíkku {qfðk{kt ykÔÞku níkku. su{ýu þkMºkeLkk {køkkuo{kt WL{kË{kt ykðe sELku Vq÷ku ÃkkÚkÞkO níkkt yu{ýu s yuLku ¾kMkzkt {kheLku rLkhkþk-níkkþkLke økíkko{kt Äfu÷e ËeÄku níkku. ykÃkýk ÷kufkuLke çkeS yuf ¾krMkÞík yu Ãký Au fu ykÃkýu, Ëhuf «òsLk, Ëhuf rð»kÞ{kt rLk»ýkík nkuðkLkwt yr¼{kLk Ähkðeyu Aeyu. Ä{o çkkçkík{kt ykÃkýu íÞkt Ëhuf ÔÞÂõík Ãkh{ntMk nkuðkLkwt {kLku Au : rV÷MkqVe{kt Mkku¢urxMk fu Ã÷uxkuLku ÃkkAk Ãkkze þfu íkuðwt ¿kkLk nkuðkLkwt yr¼{kLk Ähkðu Au. hksfkhýLkwt ¿kkLk íkku {kLkk fkuXk{ktÚke s ÷ELku Ëhuf ÔÞÂõík ynª sL{u Au. MkkrníÞ, f÷k,r¢fux, rMkLku{k, ykhkuøÞ fkuE Ãký çkkçkík{kt yk¾he yr¼«kÞ ykÃke þfðkLke ûk{íkk{kt yu{Lku õÞkhuÞ fkuE þtfk nkuíke LkÚke!! r¢fuxLke ðkík nkuÞ fu fkuE {kuxe LkËe WÃkh çktÄ çkktÄðkLke ðkík nkuÞ, ÷kufku yuLkku VUMk÷ku QnkÃkkun îkhk ykÃku Au. ynª íkku [kuhu [kixu MktMkË nkuÞ Au yLku yu{kt Ëhhkus rLkíkLkðk Xhkðku ÃkMkkh Úkíkk nkuÞ Au. rðÏÞkík Ãkºkfkh ¾wþðtík®Mknu RÂLËhk økktÄe Mk¥kk WÃkhÚke VUfkE økÞkt níkkt íÞkhu RÂLËhkLke íkhVuý{kt ÷u¾ku ÷ÏÞk níkk. ‘RÂLËhk fBMk’ Lkk{Lkk yu{Lkk ÃkwMíkfLku RÂLËhkLkk ¼õíkkuyu n»koÃkqðof Ÿ[fe ÷eÄwt níkwt. yu ÃkwMíkfLkk yLkwðkËku Ãký swËe swËe ¼k»kk{kt «økx ÚkÞk níkk. yu s ¾wþðtík®Mknu RÂLËhkyu Mkwðýo {trËh Ãkh ÷~fh {kufÕÞwt íÞkhu yuLke rðhwØ{kt ÷ÏÞwt.

RÂLËhk økktÄeLkwt yu fkÞo ðksçke níkwt fu Lknª yuLkku rLkýoÞ íkku RríknkMk fhþu, Ãkhtíkw ¾wþðtík®Mknu shk rðhwØ{kt ÷ÏÞwt fu íkhík s yu{Lke «þtMkk fhLkkhk ÷kufku s çkq{kçkq{ fhðk ÷køÞk : - MkhËkhS, çkkhkn çksu! - çknw Úkkuzk ð¾ík{kt MkhËkh ¾wþðtík®MknLke çkwrØ s òýu ¼úü ÚkE økE! - yhu, MkhËkhS{kt çkwrØ níke s õÞkhu? ÄkuLkeLke ðkík nkuÞ, hrð þkMºkeLke ðkík nkuÞ fu ¾wþðtík®MknLke ðkík nkuÞ, ykÃkýu WL{kË, W~fuhkx fu ykðuþÚke ðíkoðkLkk çkË÷u MðMÚkíkk yLku Mk{íkkÚke ðíkoðk sux÷e ÃkrhÃkõðíkk çkíkkðíkk LkÚke. yLku h{ík{ktÚke íkku þe¾ðkLkwt s yu Au fu fkuE Ãký h{íkðeh Ãkkuíku h{u yu çkÄe çkkS Síke þfíkku LkÚke. h{ík{kt nkhLke çkkS øk{u íÞkhu Sík{kt Ãk÷xkE síke nkuÞ Au yLku SíkLke çkkS nkh{kt. yu heíku òuEyu íkku ®sËøkeLkwt nqçknq r[ºk ykÃkýLku h{íkLkk {uËkLk{kt òuðk {¤u Au. ®sËøke{kt su{ fkuE fkÞ{e nkh LkÚke nkuíke fu Sík LkÚke nkuíke yu s heíku h{ík{kt Ãký fkÞ{e nkh fu Sík LkÚke nkuíke. Ëhuf Lkðe h{ík{kt Vhe VheLku Sík yLku nkhLke þõÞíkkyku hnu÷e Au. yux÷u s Mkr[Lku Ãký yuLke yuf {w÷kfkík{kt fÌkwt níkwt fu, ‘yksu ík{u rxÙÃk÷ MkuL[whe Vxfkhku fu þqLÞ{kt ykWx Úkkyku íkuLkku ykðíke fk÷Lke {u[ MkkÚku fkuE MktçktÄ LkÚke. çkeò rËðMku íkku ík{khu yufzu yufÚke s þY fhðwt Ãkzu Au. yLku, þwt h{ík yux÷u {kºk r¢fux s? ËwrLkÞkLkk çkeò Ëuþku{kt çkkMfux çkkì÷, çkuÍçkkì÷, Vqxçkkì÷, ðkur÷çkkì÷ suðe çkeS yLkuf h{íkkuLku ½ýwt «kuíMkknLk yLku {n¥ð yÃkkÞ Au. ßÞkhu ykÃkýu íÞkt íkku ykÃkýe yøkíÞLke h{ík nkìfeLku fkuE Mkt¼khíkwt s LkÚke. fËk[, h{ík rðï{kt r¢fux fhíkkt Ãký ðÄkhu {n¥ð yksu Ãký xurLkMkLke h{íkLkwt Au. Ëw:¾Lke ðkík yu Au fu r¢fuxLkwt ykÃkýu íÞkt h{ík íkhefuLkwt {n¥ð Au yuLkk fhíkkt Mkèku h{ðk {kxu, swøkkh h{ðk {kxu

CMYK

ðÄkhu {n¥ð Au. Lkkýktyu íkçkeçke ûkuºk yLku rþûký ûkuºkLku Ãký y¼zkÔÞk rðLkk Akuzâkt LkÚke íkku h{íkøk{íkLkk ûkuºkLku Ãký yu «Ëqr»kík fhu yu{kt LkðkE þwt? r¢fuxhku su heíku fhkuzku f{kÞ Au yLku suLkk Mk{k[khku {kuxkt nu®zøkku MkkÚku AÃkkÞk fhu Au yuLkk Ãkrhýk{u ykÃkýk ÞwðkLkku yLku Þwðíkeyku ÃkkuíkkLkku yÇÞkMk çkøkkze hÌkkt Au. çkÄktLku s÷Ëe s÷Ëe fhkuzÃkrík çkLke sðkLke ÷ík ÷køke Au. yu {Lku ¾çkh LkÚke fu r¢fuxLkk ûkuºk{kt fuðe f~{fþ, fuðe ¾xÃkxku Au. hufkuzo çkLkkððk {kxu fu hufkuzoLku Mk÷k{ík hk¾ðk {kxu çkeò fux÷k ¾u÷kzeykuLkku ¼kuøk ÷uðkÞ Au. fkuE yuf ËwfkLkËkhu yuLkk xeðe Mkux WÃkh fxkûkÞwõík [uíkðýe Ëþkoðe níke : Watching of basketball and baseball games may be harmful to your marriage! òu r¢fuxLku ykÃkýu yk s heíku ðÄkhu Lku ðÄkhu {n¥ð ykÃkíkk sEþwt yLku ¾u÷rË÷eLku çkË÷u WL{kË yLku ykðuøk Mktíkku»kðkLkwt MkkÄLk çkLkkðeþwt íkku h{ík {kxu yLku ykÃkýe ®sËøke {kxu Ãký yu LkwfMkkLkfkhf çkLke hnuþu. h{íkLku ÞwØLkwt {uËkLk çkLkkððkLku çkË÷u h{ík s hnuðk Ëuðe òuEyu. yu{kt SíkLkwt økkihð sYh nkuðwt òuEyu Ãký yu{kt nkhLke níkkþk Lk nkuðe òuEyu. òu yuðwt çkLkþu íkku r¢fux òuE hnu÷e ÔÞÂõíkykuLku nkxoyuxuf Lknª ykðu. (÷ÏÞk íkk.17-8-2011)

çkúu®føk ÔÞqÍ ‘RÂLzÞLk ykurÃkrLkÞLk’{kt xkìÕMkxkìÞLkk SðLkð]¥k ÃkhLkk yuf ÷u¾{kt økktÄeyu ÷ÏÞwt níkwt fu hksLkeríkf Mk¥kk ÃkkÃk Au, fkhý fu yu{ktÚke fux÷eÞ ¾hkçke sL{ ÷u Au. ÷kufíktºk{kt MkhfkhLke Ãkqhe þÂõíkLkku †kuík rðsÞe Úkðk{kt Au. yux÷u sLkíkk Ãkh Mkhfkh nkðe Lk ÚkE þfu. 1974{kt rçknkh yktËku÷Lk Ëhr{ÞkLk suÃke Ãký fnuíkk níkk fu ÷kufíktºk{kt ‘÷kuf’ økkiý yLku ‘íktºk’ «{w¾ ÚkE økÞwt Au. ÷kufíktºk íkku ÷kufþÂõík

Ãkh s ykÄkrhík Au Ãkhtíkw ÷kufþÂõík òøku íkku hksMk¥kkLku Ãký n÷kðe Lkk¾u. suLk suMõÞw YMkkuyu hkßÞ rLk{koýLkk Mkk{krsf rMkØktík{kt fÌkwt níkwt fu, “sLkíkk yLku hkßÞ ðå[u yuf Mkn{íke çkLku su {wsçk sLkíkk yuLkk y{wf yrÄfkh hkßÞLku MkkUÃku suÚke yu SðLk, ykÍkËe yLku MktÃkr¥k suðk {kir÷f yrÄfkhkuLke hûkk fhu.” yk rMkØktíkLkk ykÄkhu 16{e yLku 17{e MkËe{kt «kuxuMxtxkuyu fuÚkku÷ef þkMkfkuLke yk¿kkykuLkwt WÕ÷t½Lk fÞwO níkwt. #Âø÷þ LkkxÞfkh ßÞkuso çkLkkoz þkìyu ÷ÏÞwt níkwt fu “yk ËwrLkÞk{kt yu ÷kufku s Mkw¾e hne þfu Au su ÃkkuíkkLku yLkwfq¤ ÃkrhÂMÚkríkyku þkuÄe ÷u Au yLku òu Lk {¤u íkku yuLkwt MksoLk fhu Au.” ÷kufþÂõíkLkku yk Ã÷kMxh{kt çktÄ økLkÃkkWzh Au. goswami_raj@yahoo.co.in

®[íkLkLke Ãk¤u heíku? íkuýu fÌkwt fu nwt {nkLk Awt, fkhý fu nwt õÞkhuÞ ÷kt[ ÷uíkku LkÚke! Ëhuf {kýMk ¼÷u økktÄeS Lk ÚkE þfu Ãký òu Ëhuf {kýMk RåAu íkku íkuLkk SðLk{kt yuf LkkLkfzk økktÄeLku Sðíkk sYh hk¾e þfu. ¼÷u fËk[ yk¾e ËwrLkÞk ík{Lku Lk yku¤¾u Ãký yuf ík{u ík{khe òíkLku ÃkqhuÃkqhe yku¤¾íkk nkuð yu Ãkqhíkwt Au. ÃkkuíkkLke òík «íÞu {nkLk Úkðk {kxu Ãký ykÃkýu Mkíkík ykÃkýk ¾hkçk rð[khku Mkk{u ÷zeLku rðsÞe çkLkðkLkwt nkuÞ Au. su {kýMkLku Mkkhk hnuðwt Au yuLku fkuE s çkøkkze þfíkwt LkÚke. ík{u òu ík{khk Mkkhk rð[khkuLku MkSðLk hk¾e þfku íkku {kLkòu fu ík{u {nkLk, Mkw¾e, ¾wþ yLku Mkkhk {kýMk Aku. ík{u Mkkhk nþku íkku ÃkAe fkuELku fnuðwt Ãký Lknª Ãkzu fu nwt Mkkhku Awt. ík{khk rð[khku s ík{khku Ãkrh[Þ ykÃke Ëuíkk nkuÞ Au! AuÕ÷ku MkeLk Mkkhk rð[kh Ähkððk yu yktíkrhf MkwtËhíkkLke rLkþkLke Au. - Mðk{e hk{íkeÚko kkantu@gmail.com


CMYK

5

hrððkh, 4 MkÃxuBçkh, h011

www.sandesh.com

y

ÛÛkk nÍkhu™k yktËku÷™Úke ðÄw yuf ðkh Ëuþ{kt ‚krƒŒ ÚkÞwt Au fu yk Ëuþ{kt ÷kurnÞk¤ ¢ktrŒ™e fkuEyu {k™r‚fŒk fu¤ðe ™Úke. òufu yíÞkhu yk…Ûku ¼khŒeÞ yðk{™e {k™r‚fŒk™e ™nª …Ûk yk {k™r‚fŒk ðå[u fuðe heŒu y÷„-y÷„ ELzMxÙeyu ™ðkt ‚{efhÛkku {ktzðkt þY fÞkO yu™e ðkŒ fhðk™e Au. yÛÛkk nÍkhu™k yrnt‚f yktËku÷™u VheÚke yuf 𾌠¼÷¼÷k [{hƒtÄeyku™u ™ðe-™ðe rËþk yuõMkÃ÷kuh fhðk …h {sçkqh fhe ËeÄk Au. yuf zÍ™ rËð‚ ‚wÄe W…ðk‚ …h hÌkk …Ae …Ûk yÛÛkk su heŒu nwtfkh ¼Ûke þfŒk nŒk yu òuE™u ftEfux÷ktÞ {kfuorxt„ fuB…uE™ ƒË÷kÞkt y™u fux÷ktÞ MxuxuÂMxf‚ ƒË÷kÞkt. ÄkhÛkk yuðe {wfkŒe nŒe fu yÛÛkk™k …Ûk yu s …úfkhu nk÷ fhðk{kt ykðþu suðk hk{Ëuð ƒkƒk™k ÚkÞk nŒk …��k çktLku™ku õ÷kÞ{uõMk swËku hÌkku, su™k fkhÛku {kfuorxt„ rh‚[o‚o fk{u ÷køÞkt y™u yÛÛkk™e yk ‚V¤Œk™u y÷„-y÷„ heŒu {qÕÞktf™ fhðk™wt þY fhðk{kt ykÔÞwt. yk {qÕÞktf™ {n¥ð™wt nŒwt, fkhÛk fu yk {qÕÞktf™{kt ÞqÚk yux÷u fu Þwðk™ku™u æÞk™{kt hk¾ðk{kt ykÔÞk

Mkíkhtøke hÂ~{Lk þkn nŒk. ykuÂø÷ yuLz {uÚÞw™k r¢yurxð nuz …eÞq»k …ktzuyu yuf [u™÷™u yk…u÷k ELxhÔÞq{kt M…»xŒk…qðof fÌkwt fu, “yÛÛkkyu su yktËku÷™ þY fÞwO yu yktËku÷™ heŒ‚h Þwðk™ku y™u ð]Øku ðå[u ðu[kE „Þwt Au. yk yktËku÷™™k rðÍTÞwyÕ‚ æÞk™Úke òuþku Œku Œ{™u yk ƒu s™huþ™™k ÷kufku s Ëu¾kþu. ðå[u™k yux÷u fu ðÞMf yux÷u fu [k÷e‚Úke …[k‚-…t[kð™™e yuRs™k ÷kufku yk yktËku÷™{kt sðÕ÷u s òuðk {éÞk Au.yk rðÍÞwyÕ‚ EÂLzfux fhu Au fu RÂLzÞk{kt yk ƒu s™huþ™ yuðe Au fu su ¾q÷e™u …kuŒk™ku ykur…r™Þ™ ÔÞõík fhu Au. {kfuo®x„ {kxu …Ûk yk s ðkŒ {n¥ð™e Au. su ykur…r™Þ™ yk…u yu™u æÞk™{kt hk¾e™u s {kfuorxt„ MxÙuxuS ™¬e fhðk™e nkuÞ. yÛÛkk nÍkhu™k yktËku÷™ ‚{Þu su fkuE {kuxku [uLs ykÔÞku yu [uLs òu LkkUÄðk™ku …úÞíLk fhku Œku ¾ƒh …zu fu yk

yÛÛkk yuz{kt...

yuf yÛÛkk ™u y™uf fu÷õÞw÷uþ™

ƒtLku s™huþ™™u xkh„ux fhŒkt Œ{k{ fk{ku yxfkðe Ëuðk{kt ykÔÞkt nŒkt. ‘V÷k#„ {þeLk’ ™k{™e yuf rsL‚-õ÷kuÚk ƒ™kðŒe ft…™e yk ƒkh rËð‚ ËhBÞk™ …kuŒk™e …úkuzõx ÷kìL[ fhðk™e nŒe …Ûk yk yk¾wt Vtõþ™ fuL‚÷ fhðk{kt ykÔÞwt. yuðwt s ‘huƒ™’ y™u ‘yurzzk‚’ ft…™eyu fÞwO. Þwxeðe ‚w…hMxkh ™k{™e ™ðe [u™÷ su ÷kìL[ Úkðk™e nŒe yu [u™÷™e …kxeo{kt y÷„-y÷„ ‚kŒ fkì÷us™k MxwzLxT‚™u ƒku÷kððk{kt ykÔÞk nŒk …Ûk MxwzLxT‚u ™k …kze ËeÄe yux÷u [u™÷u Võík ykrxoMx ‚kÚku …kxeo fhe y™u ƒkfe çkÄkt Vtõþ™ …kuMx…kuLz fhe ËeÄkt. yk Þwðk™ku™e ßðk¤k nŒe, fkuEyu ÄkhÛkk …Ûk ™nkuŒe {qfe fu ÞqÚk yk heŒu yk …úfkh™k yktËku÷™{kt òuzkþu.

ƒwëkyku™u …Ûk æÞk™{kt hk¾ku su ƒwëkykuLku ykWx-ykìV Vuþ™ {k™ðk{kt ykðŒk nŒk, su{™u nðu …i‚k fkZðk{kt rƒ™-W…Þku„e {k™ðk{kt ykðe hÌkk nŒk yu ƒÄkt …Ûk y[k™f W…Þku„e ÚkE „Þk. yÛÛkk™u fkhÛku ykðŒkt ºkÛk

{rn™k{kt su fkuE ™ðwt {kfuorxt„ Úkþu yu ƒÄk™k ‚uLxh …kuELx Œhefu Ôk]Ø™u hk¾ðk{kt ykðþu. òðuË yÏŒhu fÌkwt nŒwt fu,“yÛÛkkyu yrnt‚k™e ‚kÚku ™k¾e Ëuðk{kt ykðu÷k y™u su™u „Ûkfkhðk{kt ™nkuŒk ykðŒkt yu ‚ki™u VheÚke fuLÿ{kt ÷E ykðe ËeÄk. yÛÛkk nÍkhuyu Võík Ëuþ™u sLk÷kuf…k÷ rƒ÷ s ™nª, Îkhzktyku™u …Ûk {n¥ð y…kÔÞwt Au y™u Þwðk™ku™u ™ðe rËþk Ëu¾kze Au.” AuÕ÷k ƒkh rËð‚ ËhBÞk™ ßÞkhu yk…Ûku yÛÛkk™u y™þ™ fhŒkt òuŒkt nŒk íÞkhu Ëuþ y™u Ëwr™Þk™e Vu{‚ {kfurxO„ fkì÷us Ëuþ{kt þY ÚkE hnu÷kt ™ðk {kfuorxt„ MxÙõ[h™u òuE hne nŒe. „wshkŒ™e yuf òÛkeŒe {kfuorxt„ y™u yuzr{r™MxÙuþ™ fkì÷us™k r…úÂL‚…k÷u fÌkwt nŒwt fu, “ykðŒk ºkÛkÚke [kh {rn™k{kt su fkuE fìB…uE™ nþu yu ƒÄkt fìB…uE™{kt hk»xÙ¼kðÚke {ktze™u yuf ƒwëku {kÛk‚ fuðe ŒkfkŒÚke …kuŒk™e fhkðe þfu yu™k …h nþu.” yÛÛkk™e yk ƒku÷ƒk÷k òuE™u s nðu rVÕ{ ELzMxÙe …Ûk yÛÛkk™e rËþk{kt yk„¤ ðÄe Au.

RÂLzÞk ðÕzof… SŒu y™u ƒeò s rËð‚u LÞwÍ…u…h{kt ònuh¾ƒh™ku Z„÷ku ÚkE òÞ yuðwt s „Þk yXðkrzÞu yÛÛkk™e {kt„ …qhe ÚkÞk™k ƒeò s rËð‚u ÚkÞwt nkuŒ …Ûk yuðwt ™ ÚkÞwt, fkhÛk fu yÛÛkk Ëuþ™e yuðe ‚hfkh ‚k{u ÷ze hÌkk nŒk, su ‚hfkh Äkhu Œku yÛÛkk™e ònuh{kt Vuðh fh™khe ft…™e™e Ëþk y™u rËþk ƒtLku ƒ„kze ™k¾u. fku…kuohux ‚ufxh y™u ƒeS ft…™eyku yk hksfeÞ …ûkku™u ™khks fhðk RåAŒe ™nª nkuðkÚke yk fìB…uE™ xk¤ðk{kt ykÔÞwt Au. „Þk þw¢ðkhu hkŒu fux÷ef ft…™eykuyu Œku yuz-fìB…uE™ …Ûk ƒ™kÔÞwt nŒwt …Ûk yu …Ae fkìt„úu‚™k …úðõíkk™e ‚÷kn ÷uðk™wt MkqÍŒkt Œu{Ûku ™k …kze y™u yu fìB…uE™ …zŒwt {qfðk{kt ykÔÞwt. yuðwt ™Úke fu ™uþ™÷ y™u {ÂÕx™uþ™÷ ft…™eykuyu s ykðkt fìB…uE™ …zŒkt {qõÞkt Au. „wshkŒ y™u Ëeð, Ë{Ûk, „kuðk suðe Þwr™Þ™ xurhxhe™e ™k™e ft…™eyku …Ûk yÛÛkk™e SŒ™u Ëuþ™e SŒ y™u ™ðe ykÍkËe Œhefu …úMÚkkr…Œ fhŒwt fìB…uE™ fhðk™e nŒe …Ûk yu ƒÄwt AuÕ÷e Îkzeyu ƒtÄ hk¾ðk{kt ykÔÞwt nŒwt.

yÛÛkk™ku RrŒnk‚ yk…ku

yíÞkhu yÛÛkk nÍkhu™e ÷kEV …hÚke rVÕ{ ƒ™kððk {kxu fux÷ktÞ VqxfrÛkÞk …úkuzâw‚h ƒnkh ykðe „Þk Au.yk VqxfrÛkÞk …úkuzâw‚h ðå[u {nuþ {ktshufh y™u {Äwh ¼tzkhfh Œku yku÷huze ‘ÂxTðxh’ …h yu™kWL‚{uLx …Ûk fhe [qõÞk Au. Þþhks rVÕ{‚™k r¢yurxð rz…kxo{uLxu yku÷huze yÛÛkk™e ƒkÞku„úkVe {kxu ŒiÞkhe fhe Au. yÛÛkk yuf ‚{fk÷e™ ‚çsuõx Au. yÛÛkk …h™e rVÕ{ {kxu {nuþ ¼èu …Ûk ŒiÞkhe fhe ÷eÄe Au. ðkŒ sþ ¾kxðk™e ™Úke …Ûk ðkŒ {kfuox{kt ykðu÷k yuf [uLs™e Au. ‘„rs™e’ y™u ‘ƒkuze„kzo’ suðe rVÕ{ ðå[u yÛÛkk suðku rð»kÞ rVÕ{ ƒ™e™u ykðu Œku Mðk¼krðf…Ûku {kfuox{kt ƒË÷kð ykðe hÌkku Au yu …kh¾e þfkÞ. caketalk@gmail.com

íkq{ yuf ÃkiMkk Ëu Ëku ðku ËMk ÷k¾ Ëuøkk

fu

x÷kf rðËuþeyku ¼khíkLku r¼¾khe, Ãkqòhe yLku {ËkheykuLkku Ëuþ fnu Au. y{khk nMkw¼kE ¼khíkLku çkkçkkyku, fkçkkyku yLku ZkçkkykuLkku Ëuþ fnu Au. Ãký yksu {khu ðkík r¼¾kheykuLke fhðe Au. r¼¾khe ykÃkýk ËuþLkwt ySçkkuøkheçk Ãkkºk Au. h¾u fkuE r¼¾kheLku ÷k[kh fu nurMkÞík ðøkhLkku Mk{síkk! yhu, yu íkku ykÃkLkkhLke nurMkÞíkLku ½zeLkk Aêk ¼køk{kt {kÃke ÷u Au. yuf ðkh {U yuf r¼¾kheLku ËMk YrÃkÞkLke Lkkux ¼e¾{kt ykÃke. ÃkAe ð¤e frðSð íku ËÞk¼kðÚke «uhkE yuLku ÃkqAðk økÞku, “¼kE, ykðkuu ¼e¾ {ktøkðkLkku Ënkzku fu{ ykÔÞku?” íkku yu fnu, “nwt Ãký ík{khe su{ yk{ s ¾kuxk ¾h[k fhíkku níkku Lku yux÷u!” ßÞkuríkLÿ Ëðuyu ykðku yuf rfMMkku õÞktf ÷ÏÞku níkku. yuf ðkh yuf r¼¾khe çkMkMxuLz Ãkh Q¼ku níkku. LkSf çku r¼¾khe çkk¤ h{e hÌkkt níkkt. yuðk{kt yufu {Lku òuELku çkq{ Ãkkze, “òu Ãku÷k fkfk ykÔÞk.” çku{ktÚke yuf çkk¤f {khe ÃkkMku ykÔÞwt yLku ËÞk{ýku [nuhku çkLkkðe {Lku Ãkeøk¤kððkLkwt þY fÞwO. nwt shk Ëqh ¾Mke {kuZwt Vuhðe Q¼ku hÌkku.íkku yuýu çkeS íkhV yuLxÙe ÷E {Lku òíkòíkLkk ykþeðkoË ykÃkðkLkwt [k÷w fÞwO. yu ykþeðkoË yuLke ô{hLku Lk þku¼u yLku {khe ô{hLku Lk hw[u yuðk nkuðkÚke nwt ûkku¼Úke ykswçkksw òuðk ÷køÞku. fkuE yku¤¾eíkwt nþu íkku {khk WÃkh

‘‘ík

{u ftE Mkkt¼éÞwt?” rð»kk˼hu÷k [nuhu yLku ykùÞo[Âõík LkÞLkku MkkÚku ¾kËeÄkhe ÔÞÂõíkyu «&™ fÞkuo. “fE çkkçkíku?” “yk¼ Úkzfku ÷u íkuðk Mk{k[kh nkuðk Aíkkt ík{u Mkk{ku «&™ fkt fhku? ík{khe òý{kt Lk nkuÞ íkuðwt íkku çkLku s Lknª.” rþÞk¤kLkku Xtzku ðkÞhku nrhÃkwhk Lkk{Lkk økk{{kt ðkÞ Au. E.Mk. 1938Lke Mkk÷{kt yr¾÷ ¼khík fkìtøkúuMkLke {nkMk¼kLke çkuXf Ërûký økwshkíkLkk nrhÃkwhk {wfk{u {¤e Au. {nkMk¼k {kxu ¾kËeLkkt ð†kuÚke þku¼íkku Mkr{Þkýku çktÄkÞu÷ Au. økktÄeSLke nkf÷u rðrðÄ ¾kËeLkkt ð†ku ÃkrhÄkLk Ëþ ÷k¾ ÷kufkuLkku {nuhk{ý A÷fkÞku Au. yuf çkuXfLkku ytík ykÔÞku yuðu xkýu {ktnu{ktnu WÃkh «{kýuLke ðkíkkuLkku Ëkuh MktÄkýku Au. “ykÃkýu ¼økík çkkÃkwLku {¤eyu.” frð Ëw÷k ¼kÞk fkøkLku Mkkihk»xÙLkk ÷kufku yu heíku MktçkkuÄíkk nkuðkÚke ðkík fhLkkhu fÌkwt Lku íkuyku ¼økíkS ÃkkMku økÞk. sELku «&™ fÞkuo, “çkkÃkw, yku÷e ðkík Mkk[e Au?” Ëw÷k fkøk {kU WÃkhLkk ð@½kík suðk þkufLkk MkkøkhLku Ëqh nzMku÷eLku çkkuÕÞk, “nk, ykÃkýku ËkZeðk¤ku Ëuð ÚkE økÞku Au!” “nU”! Mkkt¼¤Lkkhk MknwLkkt {kU WÃkh nkÞfkhku Lkef¤e økÞku. yu{LkkÚke Ãkrhr[ík MknwLke ykt¾ku{kt òýu ©kðý ðhMke hÌkku Au. “n{ýkt Mk¼k{kt Ãký yuLke ònuhkík Úkþu. ¼khíku yuf ¼zðeh økw{kÔÞku Au. {eXkLke Äkz{kt økktÄeS MkkÚku

nMkþu yuðk zhÚke Lksh Vuhðe, íkku ykswçkkswLkk yòÛÞkyku Ãký hMkÃkqðof {khku yLku r¼¾kheçkk¤Lkku støk òuE hÌkk níkk. r¼¾kheçkk¤ ÷kufkuLkwt {qfMk{ÚkoLk yLku {khe {qfrLkçko¤íkkLku Ãkk{e økÞku. {khk ¼e¾ Lk ykÃkðkLkk zøk{økíkk rLkÄkohLku n[{[kððk {khk ½qtxý Ãkh {kÚkwt xufðe ½Mkðk ÷køÞku. òýu {khwt {øks íÞkt Lk nkuÞ! ßÞkt yÃMkhkykuLkk ðk¤ þku¼u yuðk {khk ½qtxý Ãkh r¼¾kheLkk StÚkhkt òuE nwt ykfkþ{kt òuðk ÷køÞku. fkuE yÃMkhk òuíke íkku LkÚkeLku! íÞkt ËqhÚke y{khk {nkuÕ÷kLkk Ãkt[kríkÞk Ãkh¼w¼kE ykðíkk Ëu¾kÞk. “Ãkh¼w ík{khwt ¼÷wt fhu’’ Ãkh¼w {khwt fhe Lk Lkk¾u yu {kxu yk «Mktøk ykxkuÃkðku Ãkzu

ðkíkLkwt ðíkuMkh zkì. hEþ {Lkeykh yu{ níkku. {U ÃkwÛÞ«fkuÃk fhðk {kxu þrõíkyku yufXe fhe Ãký ¾k{eðk¤wt ðknLk ftE yurõMk÷uxh ðÄw ykÃkðkÚke [k÷w Lk ÚkkÞ. {khku «fkuÃk çknkh ykðíkk MkwÄe{kt íkku ËÞk{ýku çkLke økÞku. çkøkzu÷k VxVrxÞkLku fef {khðkÚke sux÷ku Äw{kzku Lkef¤u yux÷ku yk¢kuþ Ãký niÞkÚke nkuXLke Mke{k ¢kuMk fhe þõÞku Lknª. nwt økwMMkku fhðkLke {khe yMk{ÚkoíkkLku MkËTøkwýLkku ykuÃk ykÃkðk {kxu Mkqðh MkkÚku ÷zðk {kxu fkËð{kt Lk QíkhkÞ yuðwt çkkuÄðkõÞ hxðk

{Úke hÌkku. fkfk økwMMkku fhe þfðkLkk LkÚke yu òuE r¼¾kheçkk¤ WíMkkn{kt ykðe økÞku yLku fne QXâku, “fkfk ftsqMkkE Lk fhku, çku YrÃkÞk{kt ík{khwt þwt ÷qtxkE sðkLkwt Au?” çkksw{ktÚke fkuE çkkuÕÞwt,“fkfeLku rnMkkçk ykÃkðku Ãkzu Lku!” {Lku ÷køke ykÔÞwt. fkfkyu fkfeLku rnMkkçk ykÃkðku Ãkzu Au yu Mkk[wt Ãký fkfkyu çku YrÃkÞk sux÷e ½k÷{u÷ fhðkLke f¤k íkku rðfMkkðe s ÷eÄe Au. yk¾hu {U AuÕ÷u çku YrÃkÞk ykÃkeLku ÃkeAku AkuzkÔÞku. çku YrÃkÞk ÷ELku “¼økðkLk ík{khk suðk ËÞk¤w

ËkLkeLku Mkku ðhMkLkk fhu” yuðkt ðuý Wå[khe yu r¼¾khefwtðh VheÚke h{íkku níkku íÞkt økÞku. {kºk çku YrÃkÞkLkk ¾[o{kt ‘ËÞk¤wËkLke’Lkku RÕkfkçk {u¤ðe nwt økðoÚke ykswçkkswLkk ÷kufkuLkk {w¾¼kð òuE hÌkku níkku íÞkt s {khe Lksh Úkkuzu Ëqh Ãku÷k r¼¾kheçkk¤ Ãkh Ãkze. yu ÃkkuíkkLkk òuzeËkhLku rxÃk ykÃkíkkt fne hÌkku níkku, “ÃkuÕ÷ku fkfku Au Lku ò, yuLke ÃkkMku {ktøk, Lku òu, Akuzíkku Lknª yuLku, yufË{ Ze÷e Ãkkuíkze Au, ykÃke s Ëuþu.” ‘ËÞk¤wËkLke’ suðk íkíMk{ þçËLkku Ëu~Þ ÃkÞkoÞ ‘Ze÷e Ãkkuíkze’ Au, yu ¿kkLk {Lku çku YrÃkÞk{kt ÚkÞwt. økLke[k[kyu ‘r¼¾khý økeík {òLkwt økkÞ’ yu{ fne yuf {òLkwt økeík ÷ÏÞwt Au, íÞkhÚke nwt r¼¾kheykuLkkt økeík æÞkLkÚke Mkkt¼¤wt Awt Ãký {òLkk økeíkLku Lkk{u {Lku yíÞkh MkwÄe ‘yku Ëqh fu {wMkkÃke...y{fku Ãke Mkkík ÷u ÷u hu’ s Mkkt¼¤ðk {éÞwt Au. Ãknu÷kt rVÕ{kuLkk r÷rhfLku r¼¾kheyku ykðe heíku çkøkkzíkkt. òufu, nðu íkku økeíkfkh ‘ykðwt s ÚkðkLkwt Au’ yu{ òýíkku nkuðkÚke Ãknu÷uÚke s çkøkzu÷k r÷rhf ÷¾u Au. r¼¾kheyku Ãký y{wf økeíkku Ãkh s ÃkkuíkkLkku f¤þ yux÷u fu fxkuhku Zku¤u Au. {Lku þtfk Au fu r¼¾kheyku òýe òuELku ¾hkçk økkÞ Au. yuLkwt fkhý yu s nkuE þfu fu Mkkhwt økkLkkhkLku ¼e¾ ykÃkðk {kxu ÷kufku yk¾wt økeík Ãkíkðk Ëu Au ßÞkhu ¾hkçk økkLkkhkLku s÷Ëe hðkLkk fhðk s÷Ëe ¼e¾ ykÃku Au. amiraeesh@yahoo.co.in

rþûkf Äkhu íkku... ÃkÃk MkÃxu MkÃxuBBçkh çkh : rþûkf rËLk rðþu»k

Lkðk Mk{ksLkwt MksoLk fhðkLke íkkfkík rþûkfku s Ähkðu Au

ûkf Äkhu íkku rðïLkwt ©uc MksoLk fhe þfu Au. rþûkf Äkhu íkku ÃkkuíkkLkk rðãkÚkeoykuLku íkusMðe çkLkkðe þfu Au. rþûkf Äkhu íkku Mk{ksLku Wå[ fkuxeLkk rð¿kkLkeykuLke ¼ux Ähe þfu, su Mk{ks WÃkÞkuøke MktþkuÄLkku fheLku ÷kufkuLkwt SðLk çkË÷ðk Mkûk{ nkuÞ. rþûkf Äkhu íkku yuðk f÷kfkhku ÃkuËk fhe þfu Au, su f÷kLku Wå[ Míkhu ÷E òÞ yLku ËwrLkÞkLku ðÄkhu {kýðk÷kÞf çkLkkðe þfu. rþûkf Äkhu íkku yuðk Mksofku ÃkuËk fhe þfu Au, su ÃkkuíkkLkkt MksoLkkuÚke ËwrLkÞkLke MkwtËhíkkLkwt hMkÃkkLk ykÃkýLku MkkiLku fhkðe þfu. rþûkf Äkhu íkku yuðk Mk{ks MkwÄkhfku ÃkuËk fhe þfu Au, su Mk{ks{kt ÔÞkÃku÷e çkËeykuLkku MkVkÞku fhðk{kt rËLkhkík {Úkíkk hnu. rþûkf Äkhu íkku yuðk hksfkhýeyku ÃkuËk fhe þfu su ykÃkýk hksfkhýLke Mkqhík çkË÷e þfu, çkËLkk{ yLku ¼úü hksfeÞ ûkuºkLku ðÄkhu Qs¤wt çkLkkðe þfu. rþûkf Äkhu íkku yuðk r[rfíMkfku ÃkuËk fhe þfu, suLkk {Lk{kt fuLÿMÚkkLku hkuøk yLku hkuøke nkuÞ, Lkrn fu ËðkLke ftÃkLkeyku yLku íkuLkk îkhk {¤íke ¼uxMkkuøkkËku. rþûkf Äkhu íkku yuðk WãkuøkÃkríkykuLku ÃkuËk fhe þfu, su ÃkkuíkkLke Wãkuøk MkknrMkfíkkLkk çk¤u Mk{ksLke ykŠÚkf ÂMÚkríkLku MkwÄkhe þfu, Wãkuøk yux÷u ¾uíkeLkku Ëw~{Lk, yu YZ ÚkÞu÷e AkÃkLku ¼tqMke þfu, WãkuøkÃkríkyku yux÷u þku»ký¾kuhku yuðe {kLÞíkkLku LkkçkqË fhe þfu. rþûkf Äkhu íkku yuðk yuÂLsrLkÞhku ÃkuËk fhe þfu su ÃkkuíkkLkkt fkiþÕÞ Úkfe ykÃkýwt SðLk ðÄkhu ykMkkLk çkLkkðe þfu. rþûkf Äkhu íkku yuðk xufTLkku¢uxTMkLku Q¼k fhe þfu su yuðe xufTLkku÷kuSLkku rðfkMk fhu su {kýMkLku yrík WÃkÞkuøke nkuÞ. íku yuðe xufTLkku÷kuS ÃkuËk fhu su ÷kufkuLke hkusøkkhe Lk AeLkðe ÷u Ãký ÷kufkuLku ðÄkhu Mkûk{ çkLkkðu. rþûkf Äkhu íkku yuðk ®[íkfkurð[khfku ÃkuËk fhe þfu Au, su {kLkðSðLkLku yuf Wå[ Míkhu ÷E òÞ, su Mk{ksLku Lkðku hkn [ªÄu. rþûkf Äkhu íkku yuðk f{oþe÷ku ÃkuËk fhe þfu, su Mk{ksLkk fÕÞký {kxu ÃkkuíkkLkwt MkðoMð LÞkuAkðh fheLku ykSðLk Mk{ksMkuðkLkk ¼u¾Äkhe çkLke hnu. rþûkf Äkhu íkku yuðk yrÄfkheykuLkwt rLk{koý fhe þfu su ÷kufkuLkk Mkuðf íkhefu ÃkkuíkkLke Vhs ÃkqýoÃkýu rLk¼kððk {kxu frxçkØ nkuÞ. suyku ¼úük[khLkk Mk¾ík rðhkuÄe nkuÞ. su rLkckðkLk nkuÞ yLku «k{krýf Ãký nkuÞ. rþûkf Äkhu íkku yuðk ðfe÷ku ÃkuËk fhe þfu, suLkk{kt ÷kufkuLkk ͽzkyku{ktÚke f{kðkLke ð]ríkLku çkË÷u ÷kufkuLku LÞkÞ yÃkkððkLke WíMkwfíkk nkuÞ. rþûkf Äkhu íkku yuðk ¾uzqíkku ÃkuËk fhe þfu, su Lkðe Lkðe xufTLkku÷kuSLkk WÃkÞkuøk îkhk ÃkkuíkkLkkt ¾uíkh-ðkzeLku nrhÞk¤kt çkLkkðeLku hk»xÙeÞ ÃkuËkþ{kt {n¥k{ Vk¤ku ykÃkðk Mkûk{ nkuÞ. rþûkf Äkhu íkku yuðk ðuÃkkhe ÃkuËk fhe þfu Au, su ÃkkuíkkLkku LkVku sYh ðMkq÷u Ãký LkVk¾kuheÚke Ëqh hnu. su{Lkku WÆuþ ðuÃkkh fheLku f{kýe fhe

yu ð¾ík Ãkèýe «¼kþtfh ÞkË MkkiLku ykðþu

[k÷Lkkhk yu hýÞkuØk níkk. fk¤Lke ¼u¾zkuLke yku÷e Ãkkh òuLkkh yuðk yu ÿük níkk. ûkrºkÞkuLkk òÞkykuLku «ò hks {kxu nkf÷ fhLkkh ¼kðLkøkhLkk yu ËeðkLkLke fwþkøkú çkwrØ yLku ËqhËt þ u eLke íkku þwt ðkík fhw?t íkuyku hksLkk ËeðkLk nkuðk Aíkkt Mk{úkxkuLkk zkÞhk{kt «òhksLkkt çÞwøk÷ku ðøkkze yu íkhV ËkuÞko níkk.” ykt¾Lkk ¾qýk{kt yLkkÞkMku ¼hkÞu÷ yktMkwLku ÷qAeLku íkuyku çkkuÕÞk.

“Ãkèýe Mkk... Ëuð ÚkÞkLkk ðkðz ykÃkLku õÞkhu {¤u÷kt?” “yu{Lkk {]íÞwLkk ðkðz {Lku ÃktËh’Ëe Ãknu÷kt {¤u÷k.” “çkkÃkw, yuðwt fE heíku çkLku?” rs¿kkMkk¼ÞkO LkÞLkku yu{Lke Mkk{u {tzkÞkt. “çkLku ¼kE, çkLku, ykøk{Lkkt yutÄký fux÷kÞ Ëuð Ãkwhw»kkuLku ÚkkÞ Au. yu{Lku ykðkt yutÄký ðíkkoÞu÷kt.”

ðMkwtÄhk rþðËkLk økZðe “çkeLkk íkku yuðe çkLku÷e fu...” yu{ fneLku frð fkøku yu{Lke nkshe{kt çkLku÷e ½xLkkLku íÞkt Vhíke fhe. “økZzkLkk zkfçktøk÷k{kt hkrºkLkk ¼kusLk xkýu íkuyku Akíke {kÚku nkÚk Vuhððk {ktzu÷k. íkuyku {kuík MkkÚku {tºkýk fhíkk nkuÞ íkuðwt {Lku {nuMkqMk ÚkÞwt. íkuÚke {U rðLktíke fhe, nðu ykÃk Úkkuzk rËðMk ykhk{ ÕÞku. fux÷kÞu {kýMkkuLke ykðe ÷køkýe Lku {køkýe Au. ¼hkðËkh fkÞk, [ktËe suðe ïuík ËkZe. yu zkÌkk ËeðkLk Úkkuzwt nMÞk Lku {khe Mkk{u árü fheLku çkkuÕÞk, “¼økík, ykLke ÃkkËÃkqŠík fhku.

íku{ fneLku íku{Lkk {Lk{kt AÃkkE økÞu÷e fkÔÞÃktÂõík fne Mkt¼¤kðe, ���{he òðwt øk{u Vhíkkt Vhíkkt...’ “n{ýkt n{ýkt ykÃkLku ykðe yð¤ðkýe çkku÷ðkLkwt fu{ MkqÍu Au, {khu yuLke fkÔÞh[Lkk fhðe LkÚke.” ÷køkýeMk¼h ¼kðku MkkÚku {U ¾uË «økx fÞkuo. “¼økík, ykÃkýu fkuELkk ½h yÃkrðºk Lknª fheyu. hMíkk{kt s {he økÞkLkk Mk{k[kh ík{u Mkkt¼¤þku!” Ëþuf’Ëe Ãknu÷ktLkk yu þçËku yíÞkhu {khe M{]rík{kt yu{Lke ykøk¤ ðkýeLkku òýu ynuMkkMk fhkðu Au Lku íku rËðMku çknw økt¼eh Lknª sýkÞu÷ yu ðkõÞ M{]ríkyu ykðíkkt yuLke ÞÚkkÚkoíkkyu nwt ÄúqS QXwt Awt! “ykÃk rËÕne ÃkÄkhðkLkk níkk íku {U Mkkt¼¤u÷wt íkku õÞkhu sðkLkk Aku?” ðkíkLku rð»kÞktíkh fhðkLku n¤ðkþ ÷kððk {U «&™ fÞkuo. “{khe ÃkíLkeLkk ytíkfk¤u nwt nksh hne þõÞku Lknª VhsLkwt ÃkÕ÷wt Lk{íkwt fÞwO. {khe ÃkíLkeLkk {uýktLkk ½k nswÞu {Lku Mkt¼¤kÞ Au íkuÚke yuLke ðhMke r¢Þk{kt nksh hnuðkLkku Awt.” íku{ýu sðkçk ËeÄu÷ku íku ÃkAe Mk¤tøk Mkkík rËðMk yuf r[¥ku ¼køkðík Mkkt¼éÞwt. ©kuíkk{tz¤ MkkÚku ¾kx WÃkh Mkqíkkt Mkqíkkt AuÕ÷k {kuûk yæÞkÞ Mk{Þu ¼èSLku «&™ fÞkuo,“ ¼èS, {khku {kuûk Úkþu fu

CMYK

fu{?” yu{Lkk yu þçËkuyu ykøk¤Lke ½xLkkLkk ¾e÷kLku Mkktf¤ çkktÄe. y{khu nrhÃkwhk sðkLkwt níkwt íkuÚke {U yu{Lke íkrçkÞíkLku Lksh Mk{ûk hk¾eLku fÌkwt, “nwt nrhÃkwhk sðkLkwt {ktze ðk¤wt Awt, ykÃkLke íkrçkÞík Mkkhe LkÚke íkuÚke ykÃkLke ÃkkMku hnwt ykÃkLku {kus ykðu yLku r[¥k [fhkðu Lk [zu.” “Lkk,¼økík ík{khu yuðwt ftEf fhðkLkwt

Ëw÷k fkøku ykøktíkwfkuLkk [nuhk WÃkh Vhíkk ¼kðku ðktåÞk. {kU WÃkhLkk ð@½kík suðk þkufLkk MkkøkhLku Ëqh nzMku÷eLku çkkuÕÞk, “nk, ykÃkýku ËkZeðk¤ku yksu Ëuð ÚkE økÞku Au!” LkÚke.ík{khu nrhÃkwhk{kt Ëuþ¼ÂõíkLkkt økeíkkuÚke {uËLke øksððkLke Au. Mkkihk»xÙLkk ¾{eh Lku Í{ehLke «íkerík fhkðeLku Lkðku «ký ÃkqhðkLkku Au. ík{khu sðwt s òuEyu. çkLkþu íkku nwt QzeLku ykðeþ. Lkðkýwt xfk íkku Lknª yðkÞ.” íku{Lkk yk AuÕ÷k þçËku MkkÚku {Lku ynª nkshe ykÃkðk {kuf÷u÷ Au! Úkkuzwt Úkt¼eLku íkuyku ykøk¤ ðæÞk. nrhÃkwhk ykððkLke nwt íkiÞkhe fhíkku níkku ÃkAe su çkLÞwt íkuLkk íkkýkðkýk nwt yíÞkhu

÷uðkLkku Lknª Ãký økúknfku MkwÄe [esðMíkwyku ÃknkU[kzðkLke Õnkýe fhðkLkku nkuÞ. rþûkf Äkhu íkku yuðk fkheøkhku ÃkuËk fhe þfu, suyku ÷kufkuLku Lkzíke {w~fu÷eykuLku Ëqh fhðkLke ¼kðLkk MkkÚku ÃkkuíkkLkkt fkiþÕÞ Úkfe MkkiLku WÃkÞkuøke Úkíkk hnuíkk nkuÞ. rþûkf Äkhu íkku yuðk Ãkºkfkhku ÃkuËk fhe þfu Au, su MkíÞ {kxu «ríkçkØ nkuÞ, su Mk{ksLke Mk{MÞkykuLku ðk[k ykÃku yLku su Mk¥kk yLku Mk{ksLku íkuLkku ykÞLkku ÄheLku MkíÞLkwt ËþoLk fhkðu. rþûkf Äkhu íkku yuðk LkkøkrhfkuLkwt ½zíkh fhe þfu, su hk»xÙ «íÞuLke ÃkkuíkkLke VhòuÚke ðkfuV nkuÞ yLku ÃkkuíkkLke sðkçkËkheyku rLk¼kððk {kxu WíMkkne nkuÞ. yuðk Lkkøkrhfku su ÞkuøÞ Lkuík]íðLke ÃkMktËøke fheLku ËuþLkk rðfkMk {kxu nt{uþkt òøk]ík hnu. rþûkf Äkhu íkku yuðe Lkðe ÃkuZeLkwt MksoLk fhe þfu, su MðøkoLku Ähíke Ãkh Wíkkhe ÷kðu. rþûkf Äkhu íkku ½ýwt çkÄwt fhe þfu Au, fkhý fu Lkðe ÃkuZeLkwt ½zíkh íkuLkk nkÚk{kt nkuÞ Au. LkkLkk AkuzLku yu{ LkkLkk çkk¤Lku Ãký ykÃkýu su{ ðk¤ðk {køkeyu íku{ ðk¤e þfeyu Aeyu. Lkðe ÃkuZe{kt MkËTøkwýku yLku MktMfkhLkwt ®Mk[Lk fhðkLke sðkçkËkhe {kíkk-rÃkíkk ÃkAe íkhík rþûkfkuLkk þehu hnu÷e Au. rþûkf íkhefu íku{ýu {kºk ÃkkXâÃkwMíkfLkk ÃkkX s ¼ýkððkLkk LkÚke

Mk[hk[h rËÔÞuþ ÔÞkMk nkuíkk, Ãký çkk¤fLku yu ÃkkXLkk ykÄkhu ®sËøke{kt yrík {qÕÞðkLk çkkuÄÃkkX Ãký þe¾ððkLkk nkuÞ Au. rþûkfu rðãkÚkeoyku {kºk ðkŠ»kf Ãkheûkk{kt ÃkkMk ÚkE òÞ yux÷k xqtfk ÷ûÞÚke [k÷ðkLkwt nkuíkwt LkÚke, çk÷fu rðãkÚkeo{kt ®sËøkeLke fkuE Ãký Ãkzfkh¼he Ãkheûkk ÃkkMk fhðkLke ¾w{khe «økxkððkLke Au. yksu ykÃkýku Mk{ks yLku ykÃkýku Ëuþ Mkt¢ktík fk¤{ktÚke ÃkMkkh ÚkE hÌkku Au. yk¾e ËwrLkÞk{kt ÷kufswðk¤Lkku ðkÞhku VqtfkE hÌkku Au. ¼úü yLku fk{[kuh Mkhfkhku ÷kufkuLkk rLkþkLkk Ãkh Au. Lkðe ÃkuZe Mkhfkh fu fkuE íktºkLkk ÄktrÄÞk MknLk fhðk {køkíke LkÚke. rþûkf nkuÞ fu Mk¥kkÄeþ, sðkçkËkh çkLÞk rðLkk fkuE Aqxfku LkÚke. yksLkk Mktòuøkku{kt rþûkfLke ¼qr{fk ðÄkhu {n¥ðÃkqýo çkLke òÞ Au. rþûkf òu òøk]ík, sðkçkËkh yLku òýfkh (¿kkLke) nkuÞ íkku Mk{ksLke yhÄe ®[íkkyku yLku Mk{MÞkyku ykÃkkuykÃk ykuAe ÚkE òÞ. rLkckðkLk yLku árüðkLk rþûkfkuLke yksu íkkíke sYhe Au. rþûkfku Lkðe ÃkuZeLku MktMfkhu Au, ½zu Au, Ãký rþûkfku Mk{ks{ktÚke ½zkELku ykðíkk nkuÞ Au, íÞkhu Mk{ks òu rþûkf MkkÄkhý Lk nkuðku òuEyu yuðe yÃkuûkk hk¾íkku nkuÞ íkku Mk{ksu Ãký rþûkf «íÞu ÃkkuíkkLke sðkçkËkheyku Mk{sðe Ãkzþu. divyesh.vyas@sandesh.com

MkktÄe hÌkku Awt. nrhÃkwhk {kxu {nuþ¼kE Ãkèýeyu {khk {kxu ¼kÚkwt çkktÄíke ðu¤kyu sýkÔÞwt fu,“çkkÃkwSLkku fkÞo¢{ fk÷u rþnkuh sðkLkku Au. fkuELku fnuðkLke Lkk Ãkkze Au.” {nuþ¼kELkk þçËku Mkkt¼¤íkkt nwt rËø{qZ çkLke økÞku.ykùÞo¼ÞkO LkÞLkku MkkÚku «&™ fÞkuo “rþnkuh?” “nk,rþnkuh, n{ýkt s íku{ýu {Lku çkku÷kðeLku fÌkwt Au.” “ÃkèýeSLke íkrçkÞík Mkkhe Lk nkuðk Aíkkt íkuyku rþnkuh sðk fu{ íkiÞkh ÚkÞk?” {khk {Lk{kt çku’Ëe Ãknu÷kt s yu «&™ ÚkÞu÷ku. Úkkuzk rËðMk yøkkWLkk yu{Lkk ykuÕÞk þçËku yíÞkhu {khk r[¥k{kt Ãkz½k Ãkkzu Au. ykÃkýu fkuELkkt ½h yÃkrðºk Lknª fheyu hMíkk{kt s {he sEþwt. fkuý ¾U[e økÞwt nþu íku{Lku íÞkt? çkku÷ku yk{Lku ykøk{Lkkt òýík÷ fnuðkÞ fu Lknª? {kuík ykøkkuíkhe ðkíkwt fheLku yu{Lkk ÃktÚku Ëkuhe økÞwt! økheçkkuLkk ytíkhLke ðuËLkkyu su{Lkkt rË÷ ÿðíkkt nkuÞ yuðk {kLkðeykuLkk r[¥k{kt ykðk ykøkkuíkhk Ëeðzk «økxíkk nkuÞ Au! frð Ëw÷k ¼kÞk fkøku ½xLkk Ãkqhe fhe Lku Mknw y[tçkk¼ÞkO LkÞLkku yufçkeò Mkk{u {ktze hÌkk. frð fkøku Mkt¼¤kÔÞwt, fh Lksh fhze, {qA {hze «&™ y½hk ÃkqAþu, {w¾ÓËÞ ÚkhÚkh, nkuX VhVh, {rnÃkrík {qtøkk Úkþu, yu ð¾ík Ãkèýe «¼kþtfh ÞkË MkkiLku ykðþu. (½xLkk: 17-2-1938)


CMYK

hrððkh, 4 MkÃxuBçkh, h011

www.sandesh.com

6

ç÷z «uþhLke çke{kheyku

nkuÞ fu ÷ku, çkLLku ç÷ zík{khk«uþh{kxunkE¾íkhkLke ½txe Mk{kLk

MkuõMkLke þYykík [wtçkLkÚke ÚkkÞ Au

Ãkk

xoLkhLku W¥kursík fhðk {kxu su «kÚkr{f ¢ezk fhðk{kt ykðu Au íkuLku VkuhÃ÷u fnuðk{kt ykðu Au. VkuhÃ÷u{kt Mk{køk{ Ãknu÷ktLke ík{k{ ¢ezkykuLkku Mk{kðuþ ÚkkÞ Au. su{fu W¥kursík fhíkkt ytøkkuÃkktøkku Ãkh nkÚk Vuhððku yLku {Míke¼ÞwO n¤ðwt çkxfwt ¼hðwt, [wtçkLk fhðwt, MíkLk {ËoLk fhðwt ðøkuhuLkku Mk{kðuþ ÚkkÞ Au. y÷çk¥k, VkuhÃ÷uLkwt MkkiÚke {n¥ðLkwt ytøk [wtçkLk Au. ík{khwt yuf òuþe÷wt nqtVk¤wt [wtçkLk ÃkkxoLkhLku ykðuøk{kt ÷kðe þfu Au. yuf MktþkuÄLk «{kýu [wtçkLk yuf ¾kMk «fkhLkk fkuBÃ÷uõMk fur{f÷Lku {øks íkhV {kuf÷u

fk{-ðkýe fkr{Lke {kuxðkýe Au, suLkkÚke ÔÞÂõík ÃkkuíkkLku ðÄkhu W¥kursík, ¾wþ yÚkðk ykhk{ËkÞf ÂMÚkrík{kt yLkw¼ðu Au. «u{Lkku yufhkh fhðk {kxu Ãký [wtçkLkÚke Mkkhwt fkuE {kæÞ{ LkÚke. ík{khk ÃkkxoLkhLku çkknwÃkkþ{kt sfzeLku íkMkíkMkíkwt [wtçkLk ykÃkku. ÃkAe swyku ík{khe MkuõMkLke MkVh ¾hu¾h hku{kt[f çkLke hnuþu. [wtçkLkLkk yLkuf «fkh Au. [k÷ku òýeyu òík¼kíkLkk [wtçkLkku rðþu.

rçkrøkLkMko rfMk yk [wtçkLk çku nkuXkuLkwt r{÷Lk Au. íku nkuXÚke nkuXLkku MÃkþo fhe yLku n¤ðk nkuX ËçkkðeLku fhðk{kt ykðu Au. Ãknu÷eðnu÷e ðkh [wtçkLk fhLkkhk ÷kufku {kxu nkuðkÚke íkuLku fhðk {kxu fkuE ¾kMk {nuLkík fhðkLke sYh LkÚke. nk, nS þYykík nkuðkÚke þh{ sYh ykðþu. Ãkhtíkw þYykík [nuhkLke yksw]-çkkswÚke fhku, ÃkAe ykÃk{u¤u s nkuX MkwÄeLkku hMíkku {¤e sþu.

{urzçk÷ Lkuf÷ux Ãknu÷ktLkk Mk{Þ{kt yk [wtçkLk ¾qçk s ÷kufr«Þ níkwt yLku yksu Ãký Au. ßÞkhu †e ÃkkxoLkhu ÷ku fx Lkuf÷kRLMk (øk¤kLkk ¼køkuÚke ðÄkhu ¾wÕ÷wt ð†) ÃknuÞwO nkuÞ íÞkhu íkuLkk øk¤kÚke ÷ELku Akíke MkwÄeLkk ¼køk Ãkh [wtçkLk fhðk{kt ykðu Au. Ãkwhw»k yLku †e çktLkuLku yk [wtçkLk{kt {ò ykðu Au yLku W¥kusLkk Ãký yLkw¼ðkÞ Au.

{urzxuhrLkÞLk Â^÷f yk [wtçkLkLke WíÃkr¥k ÷urxLk «u{eykuyu fhe níke. yk [wtçkLkLkku ykLktË ÷uðk {kxu ÷urxLk «u{e r{XkELkk ËkýkykuLku ÃkkuíkkLkk ÃkkxoLkhLkk þheh Ãkh rð¾uhe Ëuíkk, íÞkhçkkË ÃkkuíkkLke S¼ ðzu íku{Lkk þheh Ãkh ÄehuÚke nw{÷ku fhíkkt! ÃkkuíkkLkk ÃkkxoLkhLkk þhehLke {LkÃkMktË søÞkyu r{XkELkk Ëkýk Lkk¾ðk{kt ykðíkk. MíkLk yLku ÃkuxLke ykMkÃkkMkLkwt [wtçkLk çktLku ÃkkxoLkhLku ¾qçk s W¥kursík fhe Lkk¾u Au. (økíkktfLkwt [k÷w) Þk MkÃíkknu ykÃkýu ¾qLkeLku íkuLke hwøý {kLkrMkf yðMÚkkLkk ykÄkhu rLkËkuo»k økýðk{kt ykÔÞkLkk fux÷kf rfMMkk òuÞk níkk. 1954{kt ‘zhnk{ ðŠMkMk ÞwLkkRxuz MxuxTMk’Lkku ykðku s yuf hMk«Ë rfMMkku çkLku÷ku. íku ð¾íkLkk ss zurðz çkkÍu÷kuLk fku÷trçkÞk fkuxoLkk yuf ¾qçk ykËhýeÞ ss níkk. íku{ýu VkuhuÂLMkf MkkRrfÞkrxÙf ûkuºku ÃkkÞkLkwt «ËkLk fÞwO níkwt. íku{ýu sýkÔÞwt fu ykhkuÃkeLku økwLkkÃkkºk Lk økýðku òuEyu. òu íkuLkwt økuhfkLkqLke ðíkoLk íku{Lke {kLkrMkf ûkrík fu çke{kheLke rLkÃks nkuÞ. yk ‘zhnk{ hw÷’ íkhefu «[r÷ík çkLÞwt. Ãký çkhkçkh 19 ð»ko ÃkAe 1972{kt ÞwLkkRxuz MxuxTMk ðŠMkMk çkúkuLkhLkk fuMk{kt ð¤e ÃkkAe økqt[ Ãkze ‘zhnk{ hw÷’{kt ðÃkhkÞu÷k þçËku çke{khe ûkrík yLku rLkÃksLku fkhýu ½ýe yMÃküíkkyku MkòoE. ykÚke ßÞwheLkk Lkðu Lkð MkÇÞkuyu (zhnk{ hw÷ MÚkkÃkLkkh ss çkkÍu÷kuLk MkrníkLkk) yu hw÷Lkku íÞkøk fÞkuo. yLku íkuLku çkË÷u

ÍzÃkÚke W¥kusLkk Lk y™w¼ðíkk ÷kufku yk «fkhLku ¾kMk ys{kðu Au.

Lkkuxe zkuøk yk «fkhLkwt [wtçkLk þhehLkkt MkkiÚke ðÄkhu MktðuËLkþe÷ ytøkku su{ fu øk¤wt, Akíke, Ãkux, Lke[÷e òt½ku Ãkh fhðk{kt ykðu Au. yľwÕ÷wt {kU hk¾eLku yk ytøkkuLkku MÃkþo fhðk{kt ykðu Au. AkíkeLkk Lke[÷k ¼køk ¾kMk fheLku MíkLkLkk rLkÃÃk÷kuLku [wtçkLk fhðk{kt rðþu»k ykLktË ykðu Au.

M÷kE®zøk rfMk yk [wtçkLk{kt S¼ ykøk¤-ÃkkA¤ økrík fhu Au. su heíku ¢e{ yÚkðk MkkuMkLku [kxðk{kt ykðu Au çkhkçkh íku s heíku M÷kE®zøk rfMk fhðk{kt ykðu Au. VkuhÃ÷u{kt yk rfMk ¾qçk s WÃkÞkuøke Mkkrçkík ÚkkÞ Au.

çkxh^÷kÞ rfMk yuðwt sYhe LkÚke fu {kºk nkuX îkhk fu økk÷ Ãkh s [wtçkLk fhe þfkÞ, Ãkhtíkw ykt¾Lke ÃkktÃkýÚke ÃkkxoLkhLkk nkuX, ykt¾ku, økk÷ yLku øk¤kLkku MÃkþo fhðk{kt ykðu íkuLku çkxh^÷kÞ rfMk fnu Au.

£U[ rfMk yk [wtçkLk{kt S¼Lku ÃkkxoLkhLkk {w¾Lke fku{¤ íð[k{kt Lkk¾eLku íkuLku [khuçkksw Vuhððk{kt ykðu Au. yufçkeòLke S¼Lkku Ãký MÃkþo fhðk{kt ykðu Au. xqtf{kt {w¾Úke {w¾ r{÷kðeLku yk [wtçkLkLku MkV¤ çkLkkððk{kt ykðu Au.

÷ðMko ÃkkMk ßÞkhu ÃkkxoLkhLku fkuE W¥kusLkk¼Þkuo MktËuþku ykÃkðku nkuÞ íÞkhu yk [wtçkLkLku ys{kððk{kt ykðu Au. su{kt [kuf÷ux fu çkhVLkk xwfzkLku ÃkkuíkkLkk nkuX{kt ËçkkðeLku ÃkkxoLkhLkk nkuXLkku MÃkþo fhðk{kt ykðu Au. MÃkþo ÚkÞk çkkË ÃkkuíkkLke S¼ ðzu Ëçkkðu÷ku xwfzku ÃkkxoLkhLkk {kU{kt {kuf÷e Ëuðk{kt ykðu Au.

÷Mx ÷uÃk ðkEÕz MkuõMk fhLkkhk ÷kufku{kt yk [wtçkLk ¾qçk s r«Þ Au. yk [wtçkLk ¾qçk s æÞkLk hk¾eLku fhðw t òu E yu . ÃkkuíkkLkk nkuX ðzu ÃkkxoLkhLkk nkuX, MíkLk íkÚkk yLÞ ¼køkkuLku ËçkkðeLku [kxðk{kt ykðu Au. ÞkË hnu, [wtçkLk fkuE Ãký «fkhLkwt nkuÞ, íkuLkku WÆuþ ytíku íkku ík{khk MkkÚkeËkhLku W¥kursík fhðkLkku, Mk{køk{ {kxu íkiÞkh fhðkLkku yLku íkuLku Ãký ykLktË ykÃkðku yuðku s nkuðku òuEyu. yk{kt fkuE òíkLke sçkhËMíke Lk ÚkE òÞ íkuLke ¾kMk fk¤S hk¾ðkLke Au. çktLku Ãkûku ¾he W¥kusLkk nþu íkku s [h{Mke{kLkku ykLktË «kÃík Úkþu.

nkuÞ Au. ÓËÞ Äçkfíkwt hnu yLku ®sËøkeLke økkze Ãkkxk Ãkh Ëkuzíke hnu íkuLkk {kxu nkE yLku ÷ku çkeÃkeLke òýfkhe yLku çk[ðkLkk WÃkkÞku òýðk sYhe Au. nkE ç÷z «uþh Mkk{kLÞ heíku nkE ç÷z «uþhLkkt fkuE Ëu¾eíkkt ÷ûký nkuíkkt LkÚke, íkuÚke íkuLku MkkR÷Lx rf÷h fnuðkÞ Au. çkeÃke {kÃkðk{kt Lk ykðu íÞkt MkwÄe íkuLkku ÏÞk÷ ykðíkku LkÚke. ½ýe ðkh ÷kufku ç÷z «uþhLku {kÚkkLkku Ëw¾kðku, Akíke{kt Ëw¾kðku, ïkMk [Zðku, ÄqtĤwt fu yMÃkü Ëu¾kðwt yLku [¬h ykððk ðøkuhuLke MkkÚku òuze Ëu Au. nk, yk ÷ûkýkuLkwt fkhý ç÷z «uþh nkuE þfu Au Ãkhtíkw [ku¬MkÃkýu nkE ç÷z «uþh s Au íkuðwt Lk fne þfkÞ. fkhýku: yuðe ½ýe çkkçkíkku Au su nkE ç÷z «uþh{kt ÃkkuíkkLke ¼qr{fk ¼sðu Au. su{ fu ô{h, {uËÂMðíkk, {eXktLkwt ðÄkhuÃkzíkwt MkuðLk, Lkþe÷kt ÿÔÞkuLkwt MkuðLk, çkuXkzwt SðLk, [k÷ðwt fu fMkhík Lk fhðe, øk¼orLkhkuÄf ËðkykuLkwt MkuðLk ðøkuhu nkE ç÷z «uþhLkkt fkhýku nkuE þfu Au. 35 ð»koLke ô{h ÃkAe íkuLkwt òu¾{ ðÄíkwt òÞ Au. ½ýe ðkh ð»kkuoÚke ík{khwt ç÷z «uþh Mkíkík ðÄíkwt òÞ Au yLku íkuLke òý MkwæÄkt Ãký Úkíke LkÚke. {kuxk¼køkLkk ÷kufku Akíke{kt Ëw¾kðkLke VrhÞkË fhu Au, Ãkhtíkw ÃkAeÚke ÞkuøÞ WÃk[kh Ãkh æÞkLk ykÃkíkkt LkÚke. WÃk[kh: nkE ç÷z «uþhLku rLkÞtºký{kt hk¾ðk {kxu nt{uþkt Mkíkfo yLku òøkYf hnuðwt òuEyu. nkE ç÷z «uþh ½ýkt ð»kkuoÚke Mkíkík ðÄíkwt hnu Au, íkuÚke íkuLku íkhík s ytfwþ{kt ÷E þfkíkwt LkÚke. nk, Ëðkyku îkhk íku{kt íkkífkr÷f hkník sYh {u¤ðe þfkÞ Au. nkE ç÷z «uþh Ãkh MktÃkqýo ytfwþ {u¤ððk {kxu Mk{Þktíkhu íkuLkku WÃk[kh

nkE çkeÃkeLkku Mk{Þktíkhu WÃk[kh fhíkkt hnuðwt òuEyu.. òufu, WÃk[khLke Ãkqðoþhík yu Au fu Lkþe÷kt ÿÔÞkuLkwt MkuðLk çktÄ fhku

fhíkkt hnuðwt òuEyu. òufu WÃk[khLke Ãkqðoþhík yu Au fu ík{kfw yLku Lkþe÷kt ÿÔÞkuLkwt MkuðLk íkkífkr÷f çktÄ fhðwt Ãkzþu. ykÞwðuoË{kt nkE ç÷z «uþhLkku WÃk[kh ykÞwðuoË{kt nkE ç÷z «uþhLku Wå[ hõík[kÃk íkhefu yku¤¾ðk{kt ykðu Au. ykÞwðuoË{kt {kLkð þheh{kt fkuE Ãký «fkhLke ÔÞkrÄ fu hkuøk {kxu rºkËku»k yux÷u fu ðkík, rÃk¥k y™u fVLku sðkçkËkh {kLkðk{kt ykðu Au. ðkík yLku rÃk¥kLku Mktíkwr÷ík fheLku nkE ç÷z «uþhLkku WÃk[kh fhðk{kt ykðu Au. «kuxeLkÞwõík y™u ykuAe Vuxðk¤kt íkkòt V¤ y™u þkf¼kS îkhk yk Ëku»kkuLku Ëqh fhe þfkÞ Au. íkuLkk {kxu ÃkkuíkkLkk ¼kusLk{kt {eXktLkwt «{ký ½xkzðwt yLku ÷Mký, ÷ªçkw, ys{kLkwt «{ký ðÄkhðwt òuEyu. V¤{kt ÿkûk, fu¤kt, íkhçkq[ ðøkuhu VkÞËkfkhf Au. rLkÞr{ík Þkuøk yLku æÞkLk fhðkÚke íkýkð{kt ½xkzku ÚkkÞ Au. ÷ku ç÷z «uþh þheh{kt hõíkMkt[khLkwt Ëçkký yux÷wt ykuAwt ÚkE òÞ Au fu LkMkku{kt ÷kuneLkku «ðkn ykuAku ÚkE òÞ Au. íkuLku fkhýu {øks, ÓËÞ yLku rfzLkeLku ÷kune îkhk ykìÂõMksLk yLku

yLÞ sYhe Ãkku»kf¥k¥ð Ãkqhíkkt «{ký{kt {¤íkkt LkÚke. ÷ku ç÷z «uþhLku fkhýu ÷kuneLkwt Ëçkký ykuAwt ÚkkÞ Au suÚke þhehLkkt rðrðÄ ytøkku MkwÄe ÷kune ÃknkU[íkwt LkÚke. íkuLku fkhýu íku ytøkkuLke fkÞo«ýk÷e{kt ¾÷u÷ ÃknkU[u Au. yuðk{kt ÓËÞ, {øks, rfzLke, VuVMkkt yktrþf yÚkðk MktÃkqýoÃkýu fk{ fhðkLkwt çktÄ fhe þfu Au. Q¼k hneyu íÞkhu [¬h ykððk y™u çku¼kLk ÚkE sðwt yu ÷ku çkeÃkeLkkt ÷ûký Au.

hkuøk-Mktòuøk zkì. ÄLktsÞ Ãkxu÷ fkhýku: þheh{kt ½k ÷køkðku, Mksohe yÚkðk ÷kuneLke QýÃk yÚkðk Ãkkík¤wt ÷kune ÷ku ç÷z «uþhLke VrhÞkË WËT¼ðu Au.ÓËÞLke çke{kheLku fkhýu ÓËÞLke {ktMkÃkuþeyku Lkçk¤e Ãkze òÞ Au, suLku fkhýu ykÃkýwt ÓËÞ ÷kune ykøk¤ Äfu÷e þõíkwt LkÚke yux÷u fu Ëçkký fhe þõíkwt LkÚke y™u Ãkrhýk{u ç÷z «uþh ÷ku Úkðk ÷køku Au. WÃk[kh: ÷ku çkeÃkeLke ykþtfk nkuÞ íkku MkkiÚke Ãknu÷kt MkqELku íkÚkk Q¼k hneLku ç÷z

SðLkÔÞkÃkkhLkku fíkko : rºkËku»k

ðuoËLkku «ÄkLk rMkØktík Au yk Þw‘rºkËku »k rMkØktík’. yu ykÞwðuoËLkku

{kir÷f rMkØktík Au. ykÃkýk þheh{kt ‘rºkËku»k’Lkwt (ðkÞw, rÃk¥k yLku fV) yÂMíkíð yu rLkŠððkË MkíÞ Au. íkuLke WÃkÂMÚkríkÚke þhehLke WÃkÂMÚkrík. íkuLke rðf]ríkÚke þhehLke rðf]rík yLku íkuLkk LkkþÚke þhehLkku Lkkþ ÚkkÞ Au. yk ºkýu Ëku»k òu þheh{kt Mk{yðMÚkk{kt hneLku ÃkkuíkkLkkt fkÞkuo Mk{yðMÚkk{kt fhu íkku þhehLkwt MðkMÚÞ W¥k{ heíku s¤ðkE hnu Au. ykÃkýk þheh{kt WíÃkr¥k yLku rðLkkþ yÚkðk ð]rØ yLku ûkÞLkk yk íkkhíkBÞLku SðLk fnuðk{kt ykðu Au. ynª yuf ¾qçk s Mðk¼krðf «&™ WíÃkLLk ÚkkÞ Au fu SðLkÔÞkÃkkhLkku fíkko Au fkuý? íkku yuLkku W¥kh Au ‘rºkËku»k’. SðLk «r¢ÞkYÃke «ÄkLk f{oLke ytËh ºký rðþu»k f{o ykðu Au : MktÞkuøk, rðÞkuøk yLku rðûkuÃk. ykLkk fíkkoMktçktÄe «&™ WíÃkLLk Úkíkkt ÃkwLk: W¥kh {¤u Au. ¢{þ: fV, rÃk¥k yLku ðkÞw. Mkw©wík yu ykÞwðuoËLkk «rMkØ ¿kkíkk níkk. íku{ýu ÃkkuíkkLkk økútÚk ‘Mkw©wík Mktrníkk’{kt ÷ÏÞwt Au fu suðe heíku [tÿ{k, MkqÞo yLku ÃkðLk ¢{þ: rðMkøko, ykËkLk yLku rðûkuÃk RíÞkrË

fu

x÷kf hkuøk {kºk {rn÷kykuLku s Úkíkk nkuÞ Au, íku s heíku fux÷kf hkuøk Ãkwhw»kkuLku Úkíkk nkuÞ Au. ykðk s fu x ÷kf hku ø k yLku íku { kt WÃkÞkuøke ÞkuøkLku òýeyu

ytzfku»kLkk MkkuòLkku Ëw¾kðku Eò ÚkðkÚke yÚkðk ðeÞoðkrnLkeLke Lk¤e{kt yxfe sðkÚke ytzfku»k MkqÍe òÞ Au yLku íÞkt õÞkhuf ykuAku íkku õÞkhuf çknw Ëw¾kðku Úkðk ÷køku Au.

«kf]ríkf WÃk[kh 2Úke6 økúk{ rºkV¤k [qýo rËðMk{kt yufçku ðkh økki{qºk MkkÚku ÷uðwt ÷k¼ËkÞf Au. ík{kfwLkkt ÃkktËzkt Ãkh Úkkuzwt ík÷Lkwt íku÷ ÷økkðe Úkkuzwt økh{ fhe ytzfku»kku Ãkh çkktÄðkÚke çknw ÷k¼ ÚkkÞ Au.

f{kuoÚke søkíkLku Äkhý-Ãkku»ký fhu Au yu heíku s fV ([tÿ), rÃk¥k (MkqÞo) yLku ÃkðLk (ðkÞw) þhehLke rðr¼LLk «r¢Þkyku suðe íku ïMkLkf{o, Ãkk[Lkf{o, íÞkøkf{o ðøkuhu îkhk þhehLku xfkðe hk¾u Au. þhehLke WíÃkr¥k, Ãkwrü yLku ûkríkÃkqŠíkLku {kxu fV ykð~Þf Au. yk fkÞoLku {kxu þhehLkwt YÃk ÞÚkkÞkuøÞ ÃkrhðíkoLk fhLkkh rÃk¥k Au. yk fV yLku rÃk¥kLkkt fkÞkuoLkwt ÞÚkkÞkuøÞ Mkt[k÷Lk yLku rLkÞtºký íkÚkk þhehLke Mk{Mík ¼kiríkf r¢ÞkykuLkku MktÃkkËf ‘ðkÞw’ Au. ðkÞw, rÃk¥k yLku fV

ykhkuøÞ ®[íkLk ðiã {Lkw¼kE økkiËkLke ykÃkýk þheh{kt rðr¼LLk MÚkkLku Ãkkt[ Ãkkt[ «fkhLkk nkuÞ Au yLku íku ËhufLkwt fkÞo y÷øk y÷øk nkuÞ Au. ðkÞw hòuøkwý{Þ, Mkqû{, þeík¤, ÷½w yLku [t[¤ yux÷k ðkÞwLkk økwýku Au. íkuLkw MÚkkLk fkuXku, ftX, ÓËÞ, yÂøLk yLku {¤MÚkkLk{kt Au. ðkÞwLkk Ãkkt[ «fkh{ktÚke WËkLkðkÞw ftX{kt, «kýðkÞw ÓËÞ{kt, Mk{kLkðkÞw Lkkr¼

yrík MknðkMkÚke çk[ku. yk hkuøk fçkrsÞkíkLku fkhýu Ãký ÚkkÞ Au. íkuÚke fçkrsÞkík Ëqh ÚkkÞ íkuðkt ykMkLk íkÚkk W¥kkLkÃkkËkMkLk, ÄLkwhkMkLk, [¢kMkLk, {íMÞkMkLk fhku. ytzfku»kLke ð]rØ{kt økku{w¾kMkLk, þe»kkoMkLk, MkðkOøkkMkLk,økhwzkMkLk

«Ëuþ{kt, yÃkkLkðkÞw {¤kþÞ{kt yLku Mk{økú þheh{kt ‘ÔÞkLk’ ðkÞwLkwt Mkk{úkßÞ økýkðkÞ Au. rÃk¥k Mkíkkuøkwý{Þe, W»ý, íkeûý, Mkqû{, ÿð yLku Ãke¤k htøkLkwt nkuÞ Au. íku yÂøLkMÚkkLk{kt yÂøLk MðYÃk (Ãkk[f) íð[k{kt ¢ktríkfkhf, ykt¾ku{kt árü MktÃkkËLk fhLkkh, «f]rík{kt Ãkk[Lk MðYÃk yLku ÓËÞ{kt çkwrØfkhf Au. fV ík{kuøkwý{Þ, ¼khu, ÂMLkøÄ, þeík¤, ïuík yLku {Äwh økýkðkÞ Au. íkuLkkt rðþu»k MÚkkLkku {Míkf, ftX MktrÄyku, ÓËÞ yLku

Þkuøk ¼økkðu hkuøk çkkçkk hk{Ëuð ðøkuhuLkku yÇÞkMk fhku. rLkÞr{ík yÇÞkMkÚke ytzfku»kLke ð]rØ yxfe òÞ Au.

Ãkkihw»køkútrÚk{kt ð]rØLkku Ëw¾kðku ð]Ø Ãkwhw»kkuLke «kuMxux økútrÚk (Ãkkihw»k økútrÚk) ðÄe sðkÚke {qºk yxfe òÞ Au, {qºkkþÞ {qºkÚke ¼hkE òÞ Au suÚke {qºkðuøk Mk{Þu yMkÌk Ëw¾kðku ÚkkÞ Au. hkuøke ÔÞkfq¤ ÚkE íkhVzðk {ktzu Au.

¾qLke rLkËkuo»k økýkÞ íÞkhu...

øk

¼tøk fhíkku nkuÞ Aíkkt {Lkkur[rfíMkfku íkuLke Ãkqhe íkÃkkMk çkkË íkuLku yurLxMkkurþÞ÷ ÃkMkoLkkr÷xe rzMkykuzoh Lkk{Lke {kLkrMkf çke{kheLkku ËËeo Xuhðe þfu. íkku þwt yk çke{kheLku fkhýu íkuLku økwLkk¾kuheLke Mkò{ktÚke çkkfkík hk¾e þfkÞ ¾hku? {kìz÷ y{urhfLk ÷ku RrLMxxâqxu Mkq[ðu÷k {kìz÷ ÃkeLk÷ fkuzLku {køkoËþof íkhefu MÚkkÃÞku su nsw yksu Ãký y{÷{kt Au. Ãký yk fkÞËkyku Ãký Ãkqhíkk ÃkÚkËþof yLku WÃkÞkuøke LkÚke Lkeðzâk, fu{fu {kLkrMkf çke{kheLku {Lkkur[rfíMkf yLku fkÞËku swËe heíku swyu Au. Äkhku fu yuf {kýMk ðkhtðkh ÷qtxVkx, çk¤kífkh, ¾qLk fhíkku nkuÞ yLku zøk÷u Lku Ãkøk÷u fkÞËkLkku

ykÃkýu ykðk Aeyu h[Lkk fkuXkhe ÃkeLk÷ fkuzLke òuøkðkEyku{kt y÷çk¥k, yk ðkíkLke MÃküíkk Au fu su {kýMkLke {kLkrMkf çke{khe fuð¤ yMkk{krsf, økuhfkÞËuMkh fkÞkuo îkhk s ÔÞõík Úkíke nkuÞ (yÚkkoíkT íkuyku yuÂLxMkkurþÞ÷ ÃkMkoLkkr÷xe rzMkykuzohLkk ËËeo nkuÞ) íkuyku ÃkkuíkkLke

«ð]r¥k {kxu fMkqhðkh Xhu Au. yLku Aíkkt yk çku «Mktøkku swyku. MkkLk£kÂLMMkfku rMkxe nku÷{kt fk{ fhíkk rzrMxÙõx yuxkuLkeLkk nkÚk Lke[u {e÷ Lkk{Lkku {kýMk fk{ fhíkku níkku. íkuýu yuf ðkh rçkÍLkuMk fhðk {kxu ÃkkuíkkLke Lkkufhe Akuze ËeÄe. Ãký íku{kt Vkðx Lk ykðíkk íku Vhe ÷uðk {kxu ykÔÞku. f{LkMkeçku íkuLke søÞk ÃkwhkE síkkt íkuLku òuçk Lk {¤e. çkesu rËðMku íku rÃkMíkku÷ ÷ELku rMkxe nku÷{kt økÞku yLku rzrMxÙõx yuxkuLke Mkrník ½ýk {kýMkkuLku Xkh fhe çkuXku. VMxo rzøkúe {zohLkk [kso nuX¤ íkuLku Ãkfzðk{kt ykÔÞku. Ãký rM{ÚMk Lkk{Lkk yuf ÞwðkLk ðfe÷u yufu Þ ÃkiMkk ÷eÄk ðøkh íkuLkku fuMk ÷zðkLkwt çkezwt ÍzÃÞwt yLku RLMkurLkxe rzVuLMkLkk ykÄkhu fuð¤ Ãkkt[ ð»koLke Mkò{kt ðkík Ãkíkkðe ykÃke. nkðuo {e÷

CMYK

^÷kurhzk Mxux ÞwrLkðŠMkxe{kt íkksuíkh{kt ÚkÞu÷kt MktþkuÄLk y™wMkkh íkhçkq[{ktÚke {¤e ykðu÷wt yur{Lkku yurMkz nkE ç÷z «uþhLku fLxÙku÷{kt hk¾u Au. Lkð nkE ç÷z «uþhLkk ËhËeykuLku Ëhhkus A økúk{ íkhçkq[ yÃkkíkwt. A {rnLkk ÃkAe Ãkheûký fhðk{kt ykÔÞwt su{kt {k÷w{ Ãkzâwt fu íkhçkq[ ¾kðkÚke ËhËeykuLkwt ç÷z «uþh rLkÞtºký{kt hnuíkwt níkwt. «uþh [uf fhðwt òuEyu. ÷ku ç÷z «uþh sýkÞ íkku íkhík s zkìõxhLkku MktÃkfo fhðku òuEyu. òu fkuE ËðkLku fkhýu ÷ku ç÷z «uþhLke VrhÞkË nkuÞ íkku ËðkLke {kºkk ½xkzku, ËðkLke VuhçkË÷ fu MktÃkqýo çktÄ fhe þfkÞ. rznkEzÙuþLk yLku ÷kuneLke QýÃk nkuÞ íkku Lkðwt ÷kune [Zkðe þfkÞ Au. ykÞwðuoË{kt ÷ku ç÷z «uþhLkku WÃk[kh ÷ku ç÷z «uþh{kt Ãký nkE ç÷z «uþhLke su{ ðkík, rÃk¥k y™u fVLku s sðkçkËkh {kLkðk{kt ykðu Au. rÃk¥k Ëku»kLku Ëqh fhðk {kxu ¼kusLk{kt n¤ËhLkwt «{ký ðÄkhðwt òuEyu. yk rMkðkÞ n¤ËhLku yu÷kuðuhkLkk hMkLke MkkÚku {u¤ðeLku Ãký ÷E þfkÞ Au. ðkíkLkk rLkðkhý {kxu ¼kusLk{kt ÷MkýLkwt «{ký ðÄkhðk{kt ykðu Au. fV Ëku»k{ktÚke {wÂõík {u¤ððk {kxu rºkfwxk fu ÷k÷ {h[ktLkku WÃkÞkuøk fhe þfkÞ. ykÞwðuoË{kt yïøktÄkLkk WÃkÞkuøkLku Ãký ÷ku çkeÃkeLkk E÷ks {kxu fkhøkh yki»krÄ {kLkðk{kt ykðu Au. ¼kusLk{kt ÷e÷kt ÃkktËzktðk¤k þkf¼kS, ËqÄ ðøkuhu VkÞËkfkhf hnu Au. yk{kþÞ Au. VuVMkkt yu rðf]ík fVLku Lkef¤ðk {kxuLkwt MÚkkLk Au. ynª rðf]ík fVLke ðkík LkÚke Ãkkf]ík fVLke ðkík Au. ðkÞw, rÃk¥k yLku fV {kLkð þhehLke Mðk¼krðf yLku yMðk¼krðf r¢ÞkykuLkkt ¼kiríkf Mkqû{ ík¥ðku Au. fV yLku rÃk¥k íkku rðr¼LLkYÃku árüøkku[h ÚkkÞ s Au, Ãkhtíkw ðkÞw yá~Þ Au, Ãkhtíkw íkuLkkt fkÞkuÚo ke íkuLktw yLkw{kLk ÚkE þfu Au. þhehLkk Mk{økú þkherhf yLku {kLkrMkf hkuøkku{kt yk rºkËku»k{ktÚke fkuE yuf, çku fu ºký Ëku»kLkku ð¥kkykuAk «{ký{kt Vk¤ku nkuÞ Au. hkuøkLkkt ÷ûkýku WÃkhÚke íkuLkwt yLkw{kLk fhe r[rfíMkk¢{ økkuXðkÞ íkku ÄkÞwO Ãkrhýk{ {¤u Au.

½høkÚÚkw WÃk[kh

†e-Ãkwhw»k hkuøkkuLkk WÃk[kh Þkirøkf WÃkkÞ

íkhçkq[ ¾kyku ç÷z «uþh ¼økkyku

su {kýMku rstËøke{kt õÞkhuÞ nkÚk Ãký Lk WÃkkzâku nkuÞ íku y[kLkf rntMkkí{f f]íÞku fhu yLku ÃkAe Ãknu÷kt suðku Lkku{o÷ ÚkE òÞ íkku íkuLkwt þwt fhðwt? {Lkkur[rfíMkfku yk rMÚkríkLku hkuøk økýu Au. ‘yurÃkMkkurzf rzMkftxÙku÷’ yÚkðk ‘RLxhr{xLx yuõMÃ÷kurÍð rzMkykuzoh’ íkhefu «[r÷ík yuðk yk hkuøkLku ‘RBÃkÕMk ftxÙku÷ rzMkykuzoh’ fnuðkÞ Au ytøku ßÞkhu ykðku íkuLku ‘fkÞËkyku çkûku÷e Mkð÷íkkuLkk rðhkuÄ’{kt ½ýkt íkkuVkLkku ÚkÞkt. ykðwwt s fur÷VkuŠLkÞkLke {uÂõMkfLk çkkuzoh Ãkh ykðu÷k LkkLkfzk þnuh MkkLk

W¥k{ «fkhLkk ÷MkýLke yuf økktX Vku÷ðe, yk çkÄe f¤eykuLkk ºký ºký xwfzk fhe yuf ø÷kMk ËqÄ{kt Lkkt¾e Wfk¤ðwt, ËqÄ{kt yzÄku yzÄ Ãkkýe Lkkt¾ðwt. Äe{k íkkÃku Wf¤íkk ÃkkýeLkku ¼køk Qze òÞ íÞkhu íkuLku WíkkheLku Xtzwt Ãkkze íkuLku hkus Mkðkhu Ãkeðwt. f¤eykuLkk xwfzk [kðeLku ¾kðk. ÷MkwLkûkehLkku yk «Þkuøk {nŠ»k [hfu ÃkkuíkkLkk økútÚk{kt ykÃÞku Au. íkuLkk WÃkÞkuøkÚke ðkÞwLkku økku¤ku, ykVhku, {tËkÂøLk, yÃk[ku, Wæðoðkík, hktÍý (MkkÞrxfk), ÓËÞhkuøk, MkktÄkLkku ðk ðøkuhu yLkuf hkuøk {xu Au. yk «Þkuøk fhíke ð¾íku hkuøk «{kýu ÃkhuS Ãkk¤ðe s òuEyu.

«kf]ríkf WÃk[kh

ïuík ÃkwLkLkoðk MkðkOøk íkÚkk ÷e{zkLkkt íkkòt ÃkktËzktLku Mkh¾k «{ký{kt ÷E yuf {kuxe fzkE{kt Lkk¾e íku{kt yux÷wt Ãkkýe Lkkt¾ku fu ÃkwLkLkoðk, ÷e{zku ðøkuhu zqçke òÞ. ¾qçk Wf¤e òÞ íÞkhu íkuLke ðhk¤Úke rþ&™Lku rËðMk{kt 3-4 ðkh çkuºký rËðMk þuf ykÃkku.

Þkirøkf WÃkkÞ Ãkkihw»k økútrÚk ðÄðkLkk Ëw¾kðkÚke Ãkezkíkk hkuøke MkðkOøkkMkLk, MkqÞo Lk{Mfkh, þe»kkoMkLk, økhwzkMkLk ðøkuuhu ÞkuøkkMkLkkuLkku yÇÞkMk fhu íkku rðþu»k ÷k¼ ÚkkÞ Au. yrïLke {wÿk, yÂøLkMkkh r¢Þk fhðe Ãký ÷k¼ËkÞf Au. fÃkk÷¼krík, yLkw÷ku{-rð÷ku{, LkkzeþkuÄLk «kýkÞk{Lkku yÇÞkMk fhðkÚke ½ýe hkník {¤u Au. yurMkÿku{kt çkLÞwt. íÞkt hnuíkk yuf {kýMkLku íkuLke ÃkíLke MkkÚku ÚkÞu÷e LkkLkfze çkku÷k[k÷e çkkË íkuýu yuf huMxkuhkt{kt sE çkk¤fku, Mºkeyku íkÚkk ð]Øku Mkrník yZkh sýkLku çktËqfÚke ðªÄe LkkÏÞk. {ufzkuLkkÕz huMxkuhktLkk {kr÷fkuuyu ÃkkuíkkLke Ëuþ¼h{kt ÔÞkÃku÷e MktMÚkkLkwt Lkk{ MkwÄkhðk íÞkhçkkË yu fí÷uyk{Lke søÞkLku ‘hk»xÙeÞ M{khf’{kt Vuhðe Lkkt¾e. su {kýMku rstËøke{kt õÞkhuÞ nkÚk Ãký Lk WÃkkzâku nkuÞ íkuðk {kýMk îkhk y[kLkf ykðkt rntMkkí{f f]íÞku ÚkkÞ yLku íku {kýMk VheÚke Ãknu÷kt suðku Lkku{o÷ ÚkE òÞ íkku íkuLkwt þwt fhðwt? {Lkkur[rfíMkfku yk rMÚkríkLku hkuøk økýu Au. ‘yurÃkMkkurzf rzMkftxÙku÷’ yÚkðk ‘RLxhr{xLx yuõMÃ÷kurÍð rzMkykuzoh’ íkhefu «[r÷ík yuðk yk hkuøkLku ‘RBÃkÕMk ftxÙku÷ rzMkykuzoh’ fnuðkÞ Au. ykðe ÔÞÂõíkykuLku Mkò fhðkLkwt fu Akuze {qfðkLkwt çktLku y½hwt Ãkzu Au. íku s heíku íkuykuLku rÃkAkýðkLkwt, Mk{sðkLkwt fu íkuykuLke Mkkhðkh fhðkLkwt Ãký y½hwt nkuÞ Au.


CMYK

7

hrððkh, 4 MkÃxuBçkh, h011

www.sandesh.com

¼khík{kt Ãknu÷e fkh {trËh{kt [zkðkÞu÷e!

ïLke fkuE Ãký {kuxhfkh WíÃkkËf ftÃkLkeyu ÃkkuíkkLke «Úk{ {kuxhfkh çkòh{kt ðu[ký {kxu {qfíkk Ãknu÷kt fkuE ËuðMÚkkLk{kt ¼ux Ähe nkuÞ yuðku fËk[ rðï{kt Ãknu÷ku Ëk¾÷ku nkuÞ íkku yktÄú«ËuþLkk ríkhw{k÷k ríkhwÃkrík {trËhLkku nþu! yLku fkh fE níke? ¼khík{kt 2004 MkwÄe hufkuzo Mksof ðu[ký Ähkðíke {khwrík MkwÍwfe-800 suLku ykÃkýu £LxeLkk Lkk{Úke ðÄkhu yku¤¾eyu Aeyu. Vuçkúwykhe-1981{kt {khwrík Wãkuøk r÷.Lke MÚkkÃkLkk ÃkAe çkesu ð»kuo ykìõxkuçkh, 1982{kt òÃkkLkLke MkwÍwfe ftÃkLke MkkÚku xufTLkku÷kuS MknÞkuøk fhkh fhLkkh yk ftÃkLkeyu 13 {rnLkk çkkË {khwrík-800 çkòh{kt {qfe. nrhÞkýkLkk økwzøkktð ¾kíku su Ãknu÷e (ðu[ký fhkÞu÷e) {khwrík-800 çkLke íku RÂLËhk økktÄeLkk nMíku 14 rzMkuBçkh, 1983Lkk hkus rËÕneLkk hnuðkMke nhÃkk÷®MknLku yuLkkÞík fhðk{kt ykðe níke, Ãkhtíkw yu Ãknu÷kt ftÃkLkeyu þwfLk {kxu ríkhwÃkrík {trËhLku yu ¼ux Ähu÷e! yuf Mk{Þu hkusLke 825 £Lxe çkLkíke níke. yu Mk{Þu nheVkE{kt Võík ‘rnLËwMíkkLk yuBçkuMkuzh’ yLku ‘«er{Þh ÃkrÈLke’ çku fkh níke, suLke Mkk{u yk {kuxhfkhu {uËkLk {khu÷wt. òufu, nðu íkku ËwrLkÞk¼hLke ÏÞkíkLkk{ {kuxhfkh ftÃkLkeyku yuf yufÚke [rZÞkíkkt {kìz÷ ÷ELku ¼khíkLkwt {kfuox Mkh fhðk Mkßs Au. ykìxku{kuçkkEÕMkLke MkVh íkku Auf Mk¥kh{e MkËeÚke þY ÚkE økÞu÷e, su [k÷w s Au. nk, rzÍkRLk, ûk{íkk, Ëu¾kð yLku ®f{íkLke çkkçkík{kt hkusuhkus rLkíkLkðkt ÃkrhðíkoLk ykÔÞkt fhu Au. ðhk¤ Mkt[kr÷ík ðknLkkuÚke {ktzeLku ÃkuxÙku÷, zeÍ÷, ykÕfkunku÷ (RrÚkLkku÷),

nkEzÙkusLk, R÷urõxÙf, fk[, Ãkkýe Lku nðu íkku Auf Võík nðkÚke [k÷e þfu íkuðe {kuxhfkh þkuÄkðk íkhV Au. ðhk¤ Mkt[kr÷ík ðknLk MksoLkLkku Þþ yk{ íkku £uL[ íkkuÃk¾kLkkLkk yrÄfkhe yuðk rLkfku÷h òuMkuV føLkkuLku ËE þfkÞ. ÃkkuíkkLke ¼khu¾{ íkkuÃkkuLku hý{kuh[u ÷E sðk {kxu íkuýu 1790{kt ºký Ãkizktðk¤wt yuf ðknLk çkLkkÔÞwt su{kt ykøk¤Lke íkhV {kuxwt çkkuE÷h {qfu÷wt níkwt. òufu, Þtºkh[Lkk yý½z níke Lku ykøk¤Lkwt yuf s Ãkizwt økku¤ çkkuE÷hLkk ðsLkLku ÷eÄu ð¤e s Lk þõÞwt yLku íkuLke «Úk{ MkVh{kt s Ëeðk÷ MkkÚku xfhkE Ãkzâwt.

ykuxku-ðÕzo rníku»k òuþe fËk[ rðïLkku Ãknu÷ku hMíkk ðøkhLkku fkh yfM{kík íkuLku økýkðe þfkÞ. rLkfku÷hLkku «Þkuøk íkku MkV¤ Lk ÚkE þõÞku, Ãkhtíkw ykìxku{kuçkkEÕMkLke fk{økehe{kt Ãk÷eíkku [ktÃkðkLkwt fk{ íkuýu fÞwO íku{ fne þfkÞ. çkMk, ÃkAe íkku MktþkuÄLkLke rËþk{kt yuf ÃkAe yuf fË{ {kLkðòík ykøk¤ ðÄíke [k÷e. 1803{kt rh[kzo xÙuðeÚkefu ykX çkuXfðk¤e {eLke çkMk íkiÞkh fhe. suLke h^íkkh 19.3 rf{e/f÷kf níke. ßnkuLk nuLkfkuf Lkk{Lkk RsLkuhu íkku ÷tzLk{kt Mxe{ çkMkLke þx÷ MkŠðMk þY fhe níke. suLke h^íkkh 34 rf{e/f÷kf. nkMÞkMÃkË ÷køkíke yk h^íkkhu íÞkhu hku{kt[Lkwt {kuswt sL{kðu÷wt. ½kuzkLke çkøkeyku{ktÚke {kýMkku

ÃkqhÃkkx ¼køÞk ðøkh ½kuzkLke çkøkeyku{kt fuðku yLkuhku ykLktË yLkw¼ðíkk nþu yu rð[khðwt hÌkwt. òufu, ðhk¤ Mkt[kr÷ík {kuxhfkMko íkuLkku rMk¬ku AeLkðe Lk þfe íkuLkkt {kuxkt fkhýku íkuLkku yðks Lku yfM{kíkku níkkt. ÷kfzktLkk íkkÃkÚke çkkuE÷hLkwt Ãkkýe økh{ Úkíkwt suLke ðhk¤ Úkfe Þtºkku [k÷íkkt, Ãkhtíkw ðhk¤Lku LkkÚke Lk þfkíke. íkkÃkýwt òu ðÄkhu økh{ ÚkE økÞwt íkku òuþ¼uh çkkuE÷h Vkxe Ãkzu. hMíkk Ãkh ðuhkíkk fku÷Mkk yLku íkuLkk yðksLku ÷eÄu W{hkðkuLkk ½kuzkykuLku ÃkhuþkLke Ãký Úkíke. yfM{kíkku ðÄíkk [kÕÞk Lku nknkfkh Vu÷kÞku. Ãkhtíkw, 188586{kt fk÷o çkuLÍ íkÚkk økkux÷eçk zuE{÷h Lkk{Lkk çku s{oLk RsLkuhkuyu yktíkrhf ËnLkÞtºkðk¤e {kuxhfkh çkLkkðe su ÃkuxÙku÷ Mkt[kr÷ík níke. çkMk, ÃkAe íkku ykìxku{kuçkkRÕMkLke ËwrLkÞk{kt yuf Lkðe s ¢ktrík ykðe. ðhk¤ Mkt[kr÷ík {kuxhkuLkku Þwøk ykÚk{e økÞku. òufu, s{oLke{kt «Úk{ ÃkuxÙku÷ Mkt[kr÷ík {kuxhfkh çkLÞkLkkt Ãkkt[ ð»ko ÃkAe y{urhfkLkk íku÷fqðk XuhXuh ¾rLksíku÷ W÷u[ðk {ktzâk yLku ÃkuxÙku÷Lkku su {çk÷¾ sÚÚkku nkÚk ÷køÞku yu ÞkuøkkLkwÞkuøk Ãký LkkLkkuMkqLkku íkku Lk s fnuðkÞ! hitujoshi07@gmail.com

yuõMke÷uxh * hkuÕMkhkuÞMk fkhLkk hurzÞuxhLke økúe÷ (ò¤e) fkuE Ãký MkkÄLkÚke {kÃÞk ðøkh nkÚkuÚke çkLkkððk{kt ykðu Au. * y{urhfk{kt {kÚkkËeX yuf fkh Au. * 21 LkðuBçkh, 1985{kt fkhLkwt yuÂLsLk fkZe Lkðwt çkuMkkzðk{kt Võík 42 MkufLz ÷køke níke. fkh níke Vkuzo yuMkuLx. * yuÂõMkzLx (yfM{kík) çkkË {kuxhfkhLke yìhçkuøk ¾q÷ðk{kt Võík 40 r{r÷ MkufLzLkku Mk{Þ ÷køku Au. * VkuBÞwo÷k yuV-1 hu®Mkøk fkh{kt swËk swËk 80,000 ÃkkxToMk nkuÞ Au. * LkuLkku xufTLkku÷kuSLke {ËËÚke yuðk rðLz M¢eLk çkLkkððkLkk «ÞkMk ÚkE hÌkk Au su MktÃkqýo ÃkkhËþof nkuÞ yLku Aqxk Ãký Lk ÷køku.

hkuÕMkhkuÞMkLke ÷õÍwrhÞMk fkhLkwt {kuz÷

xufLkku xÙkðu÷

MxuÃk-1

MxuÃk-2

MxuÃk-3

MxuÃk-4

xkMf çkkh{kt zkçke çkkswyu Mxkxo çkxLk Ãkh Âõ÷f fhku. íÞkhçkkË

"Pick a Help topic"

nðu su Ãkus ¾q÷u íku{kt

su zexuR÷ ykðu íkuLku æÞkLkÚke ðkt[ku yLku

"Help and Support" Ãkh

«þktík Ãkxu÷ fhðk{kt ykÔÞk nkuÞ. su{fu, ykìrVMk yuõMkÃkeLke ðzo, yuõMku÷, ÃkkðhÃkkuELx ðøkuhu yuÂÃ÷fuþLk, Ãkhtíkw fux÷kf sqLkk «kuøkúk{ fu yuÂÃ÷fuþLk su rðLzkuÍLkkt sqLkkt ðÍoLk (rðLzkuÍ 95, 98, yuLkxe yLku 2000) {kxu íkiÞkh fhðk{kt ykðu÷ nkuÞ íku rðLzkuÍ yuõMkÃke ykìÃkhu®xøk rMkMx{{kt ykuÃkLk Úkíkkt LkÚke yLku ßÞkhu

íkk

suíkh{kt hsq ÚkÞu÷e rVÕ{ ‘rÍtËøke Lkk r{÷uøke Ëkuçkkhk’ yu íkku fkuMxk çkúkðkLku ¼khíkeÞ «ðkMkeyku {kxu ðÄw ÷÷[k{ýwt çkLkkðe ËeÄwt Au. yíÞkh MkwÄe fkuMxk çkúkðk ðÄw íkku rçkúrxþ fu ÞwhkurÃkÞLk «ðkMkeykuLke Ãkufußz xqh Ãký ËMk-ÃktËh rËðMk ËrhÞkrfLkkhu Ãkzâk hnuðkLkk MÚk¤ íkhefu yku¤¾kíkwt ykÔÞwt Au. swËk swËk Mkðuo {wsçk ynª s ËwrLkÞkLkk MkkiÚke [kuϾk çke[, ËwrLkÞkLke ©uc huMxkuhkt yLku rÚkúr÷tøk ðkuxh MÃkkuxoTMkLke {ò yuf MkkÚku {kýe þfkÞ Au. yux÷u Mðk¼krðf heíku s çkkfeLke ËwrLkÞkLku Ãký fkuMxk çkúkðk yux÷u fu ‘ðkEÕz çke[’ ðÄw ykf»kof ÷køkðk {ktzâwt Au. yk {urzxuhurLkÞLk ËrhÞkfktXkLkk ¼køkYÃku ½ýkt LkkLkkt {kuxkt økk{ yLku þnuhkuLke {w÷kfkík ÷E þfkÞ. íku{kt fk÷uÞk, ç÷krLkMk yLku xkuMMkk zu {kh suðkt xkWLk Ãký Mkk{u÷ Au. fkuMxk çkúkðk MÃkuLkLkk ShkuLkk «ËuþLkku ¼køk Au yLku {kºk çke[ s Lknª ynª MkktMf]ríkf MkkExMke$øk Ãký [qfðk suðwt LkÚke. yuf ðkh çkkŠMk÷kuLkkLkk Lkkuzo MxuþLkÚke y{u ÷kuhux zu {kh síke çkMk ÷eÄe fu íkhík yk¾ku «Ëuþ Lksh Mkk{u ¾q÷e hÌkku níkku. MkhrhÞkr÷Í{ yux÷u fu yrík-ðkMíkððkË þi÷eLkk r[ºkfkh MkkÕðkzkuh zk÷eLkk ðíkLkLkku {knku÷ Ãký òýu MkhrhÞ÷ çkLke hÌkku níkku. ÷kuhux zu {kh ÃknkUåÞk ÃkAe Ãknu÷e Lksh íkku ËrhÞk Ãkh s økE. hòyku nkuðkÚke ynª çke[ Ãkh øk{u íÞkhu Ĭk{w¬e ÚkE þfu íkuðe ¼ez níke. yux÷wt s Lknª, suLku ßÞkt søÞk {¤e íÞkt çke[ xkuðu÷ ÃkkÚkhe çke[ Ãkh ÷tçkkðe ËeÄwt níkwt. ynª «ku{uLkkzLku yzeLku yk rðMíkkhLkku {wÏÞ hMíkku Lkef¤íkku nkuðkÚke çke[ Ãkh þktríkLkk çkË÷u Mkíkík xÙkrVfLkk yðkòu hu÷kE hÌkk níkk. ßÞkt Ãký òyku íÞktÚke ðkˤe çkufzÙkuÃkðk¤ku ËrhÞkrfLkkhku zkurfÞkt fkZíkku Ëu¾kÞ. íku{kt Ãký Âõ÷V Ãkh çkLkkðkÞu÷k MkkLxk fT÷kuxeÕzu økkzoLk ÃkhÚke ËrhÞku òuíke ð¾íku ík{u õÞkt Q¼k Aku íku Ãký ¼q÷e sðkÞ íkku LkðkE Lknª. Exkr÷ÞLk ÷uLzMfu®ÃkøkLke Í÷f ykÃkíkwt yk økkzoLk ÷kuhux zu {khLke nkE÷kEx Au. RríknkMk{kt hMk ÄhkðLkkhk {kxu ynª Ãkw#øk fu fkMxu÷ux rðMíkkh{kt hMk«Ë ¾tzuhku ykðu÷kt Au. yZe nòh ð»ko Ãknu÷kt íÞkt MÃkurLkþ ykEçkurhÞLk ðMkíke ðMke nkuðkLke ðkík Au. ÷kuhux zu {kh yLku ¾kMk fkuMxk çkúkðk ykðLkkhk {kuxk ¼køkLkk «ðkMkeyku {kxu yk MÚk¤ MÃkurLkþLkwt økkuðk s Au. Mkkts Ãkzâu swËk swËk ¾qýuÚke ynª røkxkhLke

ÄqLkku Mkt¼¤kðk ÷køku Au. ð¤e Ãkrçktøk fhðk sðk fu LkkEx ÷kEVLke {ò ÷uðk{kt fkuE ¾kMk «ÞíLkkuLke Ãký sYh LkÚke nkuíke. fkuE Ãký Mkkhk Ëu¾kíkk fkVu, Ãkçk fu çkkh{kt sE ‘nuLøk ykWx’ fhíkkt Lksh Mkk{u þnuhLke LkkEx ÷kEV ¾q÷ðk ÷køku Au.

MkVh «íkeûkk ÚkkLkfe çkeò rËðMku y{u xkuMMkk ÃknkU[e økÞk. xkuMMkk zu {kh ÷kuhux fhíkkt ðÄw hMk«Ë Ãkwhðkh ÚkÞwt. ynª ËrhÞkrfLkkhu ykðu÷ swLkðkýe rfÕ÷ku òýu fkuEyu WíMkkn{kt ykðe huíkeLkku {nkfkÞ rfÕ÷ku çkLkkðe ËeÄku nkuÞ íkuðku ÷køku Au. ynª ðkìxh MÃkkuxoLke Ãký y÷øk s {ò Au. ½ýkt ÷kufku ynª {kºk

õÞkt, þwt yLku fuðe heíku? fkuMxk çkúkðkLkkt {wÏÞ ykf»koý ÷kuhux zu {kh xkuMMkk zu {kh ÃkkÕÍ çkuøkwh zk÷e BÞwrÍÞ{ yuzðuL[h ðkìxh MÃkkuxoTMk fE heíku ÃknkU[ðwt? {wtçkE fu rËÕneÚke çkkŠMk÷kuLkk síke ^÷kEx ÷E íÞktÚke çkMk{kt fu fkh ¼kzu fhe fkuMxk çkúkðk sE þfkÞ Au. fkuMxk çkúkðkLkk xkWLk ðå[u çkMkMkwrðÄk Au. õÞkt hnuðwt? yuf hkíkLkk ËMk ÞwhkuLke nkuxu÷Úke {ktzeLku yXðkrzÞkLkk ËMk nòh Þwhkuðk¤k rð÷k ¼kzu hk¾e þfkÞ Au. ÚkúeMxkh nkuxu÷ku fu nku÷ezu yuÃkkxo{uLx{kt 75 ÞwhkuÚke 125 Þwhku ¾[oíkkt LkkEx{kt Mkkhe Mkøkðz yLku çke[-ÔÞq {¤e þfu. ¾kýe-Ãkkýe ynª çkøkoh yLku rÃkÍk çkLkkðíke òýíke [uELk huMxkuhkt Au. MÚkkrLkf ðkLkøkeyku{kt ÃkkÞuÞk yLku xkÃkkMk [k¾ðk suðkt Au.

ðkìxh zkE®ðøkLkk nuíkwÚke s ykðu Au, fkhý fu fkuMxk çkúkðkLkku yk rðMíkkh VkWLkk yLku fkuh÷ çkuz {kxu ¾qçk òýeíkku Au. nkur÷ðqz íkku Auf 1950Úke yk rðMíkkhLku rVÕ{ku{kt fuË fhe hÌkwt Au. íku{ktÞ ¾kMk íkku 50Lkk Ëþf{kt yuðk økkzoLkhLke rVÕ{ ‘ÃkuLzkuhk yuLz Ä ^÷k#øk z[{uLk’ yuðe rnx ÚkE níke fu íkuLku fkhýu s yk MÚk¤ y{urhfLkku{kt ÏÞkíkLkk{ çkLÞwt níkwt. yksu xkuMMkk{kt MkwtËh yr¼Lkuºkeyku{kt økýLkk Ãkk{u÷e yuðk økkzoLkhLke «rík{k Ãký Au. ½ýk r[ºkfkhku {kxu Ãký fkuMxk çkúkðkLkku ËrhÞkrfLkkhku «uhýkí{f hÌkku Au. íÞktLkk yuf ÃkAe yuf çke[ ðxkðíkkt ½ýkt ¾qýkyku{kt ÷kufku EÍ÷ {qfeLku r[ºkku çkLkkðíkk òuðk {¤e òÞ. xkuMMkkLkwt ÏÞkíkLkk{ çkkh yu÷ Ãkkuhkíkk Ãký xkWLkLke {kVf f÷kí{f {knku÷ðk¤wt Au. ynªÚke ykøk¤ çkuøkwh yLku fk÷uÞk çke[ íkhV sðkLku çkË÷u y{u ShkuLkkLkku hMíkku Ãkfzâku. ËrhÞkÚke shk çkúuf ÷ELku ÃkkhtÃkrhf MÃkurLkþ økk{Lke Mkktfze øk÷eyku{kt ÷xkh ÷økkððkLkku Ãký y÷øk s ykLktË nkuÞ Au. ynª ½ýk LkkLkk {kuxk fkVu, frÚkzÙk÷ yLku y{ËkðkËLke Ãkku¤ suðe øk÷eyku Au, Ãký ynª MxkuÃk ykuðh fhðkLkku {wÏÞ nuíkw rVøkwyuhuMk íkhV çkMk ÷uðkLkku níkku. yk LkkLkfzwt yiríknkrMkf xkWLk MkkÕðkzkuh zk÷eLkk sL{MÚk¤ íkhefu òýeíkwt Au. zk÷eLkk fk{Úke Ãkrhr[ík ÷kufku òýu Au fu íkuLkk fk{Lku Mk{sðwt {w~fu÷ Au. yk BÞwrÍÞ{Lkwt Ãký ftEf yuðwt s Au. AíkLke Ãkk¤u #zkLkk ykfkhðk¤k rþÕÃkÚke Mkòðu÷wt yk BÞwrÍÞ{ zk÷e, MkhrhÞkr÷Í{ yLku f÷kLkk {ÂÕx÷uÞh ELxhr«xuþLkLku swËk s árüfkuýÚke hsq fhu Au. zk÷eLkk [knfku {kxu íkku yk MÚk¤Lke {w÷kfkík Ëuð¤MÚkkLk suðe çkLke òÞ, Ãký íkuLke f÷kÚke Mkkð yòÛÞk ÷kufku Ãký ynªÚke «¼krðík ÚkELku çknkh Lk Lkef¤u íkku s LkðkE. yk¾kÞ þnuh Ãkh zk÷eLkku «¼kð ðíkkoE ykðu Au. çkMkMxkuÃk Ãkh Qíkhíkkt s zk÷eLku Mk{ŠÃkík «rík{k ‘Ä VuMk ykìV zk÷e’ Lkshu Ãkzu Au. ynªLkk MkwrðrLkÞMko{kt Ãký zk÷eLke f÷kLke AkÃk Au. zk÷eLke ÞkËøkehe WÃkhktík rVøkwyuhuMk{kt fkMk÷ MkkLx VuhkLk Ãký òuðk÷kÞf Au. òufu yuf ðkh zk÷e MktçktrÄík MÚk¤ku òuÞk ÃkAe Vhe ËrhÞkrfLkkhku ÞkË ykððk ÷køku. ðkìxh MÃkkuxoLkku ykLktË WXkððk fu ÃkAe {kºk yiríknkrMkf xkWLk yLku fkuMxk çkúkðkLkk htøkeLk ËrhÞkLku íkkfe hnuðk {kxu nkuÞ íkux÷ku Mk{Þ ykuAku Ãkzu. pratikshathanki@gmail.com

ykuÕz rðLzkuÍLke VkR÷Lku yuõMkÃke{kt ykuÃkLk fhku

f

BÃÞwxh{kt RLMxku÷ fhðk{kt ykðíke ykìÃkhu®xøk rMkMx{{kt rðLzkuÍ yuõMkÃke yLÞ ykìÃkhu®xøk rMkMx{ fhíkkt ðÄkhu «[r÷ík Au yLku WÃkÞkuøk{kt ÷uðkE hne Au. rðLzkuÍ yuõMkÃke{kt yuðk «kuøkúk{ ¾qçk s Mkh¤íkkÚke hLk fu ykuÃkLk ÚkkÞ Au su rðLzkuÍ yuõMkÃkeLkk ðÍoLk (yuõMkÃke nku{ yLku «kuVuþLk÷) {kxu íkiÞkh

fkuMxk çkúkðk{kt Au ËrhÞku, zk÷e yLku hku{kt[

Âõ÷f fheLku nuÕÃk yuLz MkÃkkuxo MkuLxh ÃkusLku ykuÃkLk fhku.

MkuõþLk{kt

"Fixing a Problem"

Ãkh Âõ÷f fhku.

program requires windows older versions" ÷¾u÷ku yuhh {uMkus ykÔÞk

òÃkkLkLke ftÃkLke íkkurþçkkyu [kusuoçk÷ {kuçkkR÷ [ksoh çkLkkÔÞwt Au. íkuLkwt Lkk{ zkÞLkkrhÞku ykÃÞwt Au. yk Ãkkuxuoçk÷ {kuçkkR÷ [ksohLke MkkEÍ yZeMkku økúk{Lkk {eXkRLkk çkkìõMkÚke Ãký LkkLke Au suÚke Mkh¤íkkÚke ík{u íkuLku õÞktÞ Ãký ÷E sE þfku Aku yLku R÷uÂõxÙerMkxeLkk ÃkkuELx rðLkk {kuçkkE÷ [kso fhe þfku Aku.

ðLzh {kuçkkR÷ [ksohLke fuÃkurMkxe 3000 ÞwrLkxTMk {uÚkkuLk÷ ^Þwy÷Lkku Mktøkún fheLku fkuE Ãký {kuçkkR÷ [kso fhe þfu Au. nk÷{kt yk [ksoh «kÞkurøkf Äkuhýu ÷kìL[ ÚkÞwt Au. yk [ksoh {kºk òÃkkLke þkuÃk 1048{kt s WÃ÷çÄ Au yLku íkuLke ®f{ík ykþhu 355 zkì÷h Au. òu yk zkÞLkkrhÞku MkõMkuMkVw÷ hnuþu íkku ftÃkLke çkeò [ksohLkwt WíÃkkËLk fhþu.

MxuÃk-6

MxuÃk-7

MxuÃk-8

LkuõMx çkxLk Ãkh Âõ÷f nðu su Ãkus ykðu ík{khk «kuøkúk{Lku su Lkðwt Ãkus ykðu íku{kt ÞkuøÞ fhku yLku «kuøkúk{Lkk íku{kt «kuøkúk{ y™wfq¤ nkuÞ íku rzMÃ÷u Mku®xøk [uf çkkìõMk{kt ÷kufuþLkLku (from a þkuxofxLkku ÃkkÚk «{kýu ykìÃkhu®xøk Âõ÷f fhku, ÃkAe rðLzkuÍ list, in CD drive yÚkðk rMkMx{Lku rMk÷uõx fBÃkurxrçkr÷xe rðÍkzoLku and select Ãkh Âõ÷f fhku. yuÂõÍõÞqxuçk÷ fhku (98 rVrLkþ fhðk {kxu LkuõMx "Program manually) rMk÷uõx Ãkus{kt s{ýe çkkswyu VkR÷Lku hLk ykìÃkhu®xøk çkxLk Ãkh Âõ÷f fhku. "Fixing a Compatibility fhku. íkuLkk {kxu "I fhðk {kxu rMkMx{{kt çkLku÷e ykx÷kt MxuÃMkLku y™wMkÞko Problem" MkuõþLk{kt Wizard" want to locate the çkúkWÍ çkxLk Ãkh VkE÷Lku ykuÃkLk ÃkAe rMk÷uõx fhu÷k Mku®xøk "Getting older r÷Lf program Âõ÷f fhku, fhðk rðLzkuÍ «{kýu ík{khku «kuøkúk{ fu programs to run manually" ykuÃþLkLku íÞkhçkkË LkuõMx 98Lku rMk÷uõx fhku) yuÂÃ÷fuþLk ÷kuz Úkþu. ík{u Ãkh on Windows XP" rMk÷uõx fheLku LkuõMx çkxLk Ãkh Âõ÷f yLku LkuõMx çkxLk Âõ÷f yk Mku®xøkLku fkÞ{e Ãký r÷Lf Ãkh Âõ÷f fhku. çkxLk Ãkh Âõ÷f fhku. fhku. fhku. Ãkh Âõ÷f fhku. hk¾e þfku Aku. "Application and software problems" r÷Lf

ykuÃkLk fhðk òyku íÞkhu "This

ðkÞh÷uMk {kuçkkR÷ [ksoh

MxuÃk-5

fhu Au. rðLzkuÍ yuõMkÃke{kt ykðe Mk{MÞkLkk Mk{kÄkLk {kxu "Compatibility Mode"Lkwt ¾qçk s

WÃkÞkuøke Ve[h ykÃkðk{kt ykÔÞwt Au. yk Ve[h rðLzkuÍLkk sqLkk ðÍoLkLke fkuE Ãký yuÂÃ÷fuþLk (su{fu ðzo, yuõMku÷)Lku

E-õÞwhezh

òu ík{khu ík{khku ÷kRVxkR{ zuxk yuLòuÞ fhðku nkuÞ íkku fkøk¤Lke yu-Vkuh MkkRÍLke ÷tçkkE Ähkðíkwt E rhzh ík{khk {kxu ykRrzÞ÷ økuÍux Au. íku yíÞtík ÂM÷{ Ãký Au. 10 yËT¼wík rzðkRMkeMk MkkÚku çkuÍ÷ £e çkxLk Ähkðíkwt Ã÷kÂMxf EõÞwhezh x[M¢eLk Ähkðu Au. íkuLke RLkrçkÕx {u{he 1200 SçkeLke Au, suLku yuõMkÃkkLz fhe þfkÞ Au. E-õÞwhezhLke ®f{ík ykþhu 30000Úke ðÄw Au yLku íku ¼khík{kt WÃk÷çÄ Au.

CMYK

yuõMkÃke{kt ykuÃkLk fhe þfkÞ íku {kxu ¾kMk rzÍkRLk fhðk{kt ykÔÞwt Au. rðLzkuÍLkk sqLkk ðÍoLkLke yuÂÃ÷fuþLk fu

«kuøkúk{ yuõMkÃke{kt ykìÃkLk fhðk {kxu ynª sýkðu÷kt MxuÃMkLku yLkwMkhku. techno.prashant84@gmail.com


CMYK

8

hrððkh, 4 MkÃxuBçkh, h011

www.sandesh.com

s

Lk÷kufÃkk÷ rðÄuÞfLkk Mk{ÚkoLk{kt yÛýk nÍkhuLkk Lkuík]íð{kt þY ÚkÞu÷k yktËku÷LkLku su hk»xÙÔÞkÃke Mk{ÚkoLk {éÞwt yu ÷kufþÂõíkLkwt íkkòíkheLk WËknhý Au. ÷kufþÂõíkLkk {rn{kLku yk{ íkku çkÄk Mðefkhu Au Ãkhtíkw ¼khík fËk[ yuf yÃkðkË Au ßÞkt ÷kufMk¥kkLku hksMk¥kkLke WÃkh MÚkkLk {éÞwt Au. {nkí{k økktÄe yLku sÞ«fkþ LkkhkÞý suðk Lkuíkkykuyu hksMk¥kk XwfhkðeLku ÷kufMk¥kkLku {sçkqík fhðkLkwt su fk{ fÞwO níkwt yu ÷kufþÂõíkLke íkkfkíkLke «íkerík Au. rðr¼LLk Ëuþku{kt ÚkÞu÷e ¢ktríkykuLkku RríknkMk yu ðkíkLkku økðkn Au fu ¢ktríkLkk MkV¤ Mk{kÃkLk ÃkAe yuLkku «{w¾ Lkuíkk hksMk¥kkLke økkËe Ãkh çkuMke òÞ Au. y{urhfk{kt ßÞkuso ðkì®þøxLk yLku [eLk{kt MkLk Þkík MkuLku þY{kt Mk¥kk Mðefkhðk{kt hMk çkíkkÔÞku Lk níkku, Ãkhtíkw ytíkík: yu Mk¥kkLkk þe»koMÚkkLku çkuMke økÞk níkk. {nkí{k økktÄe yuf{kºk yÃkðkË níkk su hksMk¥kkÚke Ëqh hÌkk níkk. økktÄe ÷kufþÂõík{ktÚke ÃkuËk ÚkÞk níkk yLku yux÷u s, ykÍkËe ÃkAe yu{ýu fkìtøkúuMkLkwt rðMksoLk fheLku ‘÷kufMkuðf Mkt½’ çkLkkððkLke Mk÷kn ykÃke níke. níÞkLkk yuf rËðMk yøkkW (29 òLÞwykhe, 1948) økktÄeyu fkìtøkúuMkLkk MktrðÄkLk{kt MkwÄkhku fhðk yuf {wMkÆku íkiÞkh fÞkuo níkku. yu{ýu ÷ÏÞwt níkwt, “fkìtøkúuMku ËuþLku MðkÄeLkíkk yÃkkðeLku çknw {kuxwt fk{ fÞwO Au Ãký yuýu nsw ½ýkt {kuxkt

÷ku f þÂõík Ã÷kMxh{kt çktÄ økLkÃkkWzh ÷kufþÂõíkLke íkkfkík ySçk nkuÞ Au. fkuLku ¾çkh níke fu ykhçk ËuþkuLke sLkòøk]rík ykÃkýe ËwrLkÞkLkwt yLkÃkurûkík heíku ÃkwLkŠLk{koý fhþu

çkúu®føk ÔÞqÍ hks økkuMðk{e fk{ fhðkLkkt Au. ËuþLku hksfeÞ Mðíktºkíkk {¤e Au, Ãkhtíkw sLkíkk yLku ¾kMk fheLku økk{zktLke ykŠÚkf, Mkk{krsf íkÚkk Lkiríkf Mðíktºkíkk «kÃík fhðkLke çkkfe Au. ¼khík ÷kufíktºkLke rËþk{kt su{ su{ ykøk¤ ðÄíkku sþu íku{ íku{ ÷kufþÂõík yLku MkirLkfþÂõík ðå[u Mkt½»koLke Mkt¼kðLkk ðÄíke sþu. yux÷u MkirLkfþÂõíkLkwt rLkÞtºký ÷kufþÂõíkLkk nkÚk{kt hnu yuðk Mk{ksLke h[Lkk ykÃkýu fhðkLke Au.” ÷kufþÂõíkLke MkðkuoÃkrhíkkLkku yu{Lkku MktËuþ fux÷ku «kMktrøkf Au yu ykhçk søkíkLkk íkkLkkþkne Mkk{u su ÷kufswðk¤ «økxâku Au íkuLkk ÃkhÚke Mkkrçkík ÚkkÞ Au. økktÄeLkk yk s ®[íkLkLku sÞ«fkþ LkkhkÞýu ykøk¤ ÄÃkkÔÞwt. fkìtøkúuMkÚke MktçktÄ rðåAuË ÃkAe yu ÷kufþÂõíkLkk {sçkqíkefhý yLku økúk{ rLk{koý{kt ÔÞMík ÚkE økÞk níkk. yu nt{uþkt fnuíkk fu

÷kufíktºkLkk MðMÚk rðfkMk {kxu hkßÞ ÃkhLke rLk¼ohíkk ykuAk{kt ykuAe nkuðe òuEyu. yuLkkuu Ãký RríknkMk Au fu su Mk{ks yuLkk MðkMÚÞ {kxu þkMkLk yLku þkMkfku Ãkh ðÄwÃkzíkku rLk¼oh hÌkku Au íÞkt fwþkMkLkLkku s rðfkMk ÚkÞku Au. Ãkkzkuþe ÃkkrfMíkkLk yLku ykhçk søkíkLkk Ëuþku ykLkk økðkn Au. rçknkh{kt yuf yfM{kík çkkË sÞ«fkþ LkkhkÞýLkwt Ã÷kMxh ¾ku÷kÞwt íkku yu{Lkku ½kÞ÷ nkÚk MkwfkE økÞku níkku. yu ÷¾u Au, “ykðe s heíku ykÃkýk Ëuþ{kt su ÷kufþÂõík níke yuLke þÂõík fÃkqhLke su{ Qze økE Au. fkhý yu Au yu þÂõík ËkuZMkku ð»ko MkwÄe økw÷k{eLkk Ã÷kMxh{kt çktÄ níke.” ÷kufþÂõíkLke íkkfkík ySçk nkuÞ Au. fkuLku ¾çkh níke fu ykhçk ËuþkuLke sLkòøk]rík ykÃkýe ËwrLkÞkLkwt yLkÃkurûkík heíku ÃkwLkŠLk{koý fhþu. ÃkkuíkkLke þktríkÃkqýo yLku

y®nMkf çkøkkðík îkhk ErsÃíkLkk ÷kufkuyu Mkt¼ð fhe çkíkkÔÞwt su [eLkLkk ÷kufku 1989{kt íkkRLkk{uLk Mõðuyh ([kuf){kt fhe þõÞk Lk níkk. fkuý ¼rð»Þðkýe fhe þõÞwt nkuík fu çknuheLkLke 250 ð»ko sqLke hkòþkneLkk ÃkkÞk nk÷e sþu? fkuELku ytËks Ãký níkku fu rºkÃkku÷e{kt çkuXu÷ku íkkLkkþkn {wyB{h økÆkVe y®nMkf rðÿkunLku f[zðk VkExh Ã÷uLk îkhk ÃkkuíkkLke s sLkíkk Ãkh çkkìBçk ðhMkkðþu? fkuELku ¾çkh níke fu fkrnhkLkk íknheLk [kufÚke Lkef¤eLku yk rðÿkun MkkLkk, yB{kLk, y÷rsrhÞk, hçkík yLku çkuLk½kSLke øk÷eyku MkwÄe ÃknkU[e sþu? yu Ãký MkkV Au fu hksMk¥kkLku ÷kufíkktrºkf çkLkkððkLke ÷nuh sÕkËe yxfðkLke LkÚke. yk ÷nuh yu çkkËþknku yLku ¢qh MkirLkf íkkLkkþknkuLku ¾U[e sþu su{ýu AuÕ÷k [kh ËkÞfkykuÚke ÷kufþÂõíkLku yuze Lke[u Ëçkkðe hk¾e níke. 2011{kt su ÷kufþÂõík òuðk {¤e Au yu ykùÞosLkf Au. fwþkMkLk Mkk{u yðks WXkðLkkhk ykhçkku ÃkkuíkÃkkuíkkLkk Ítzk WzkðeLku fçke÷k Lknª Ãkhtíkw ¼k»kk, MktMf]rík, VuMkçkwf yLku ÂxTðxhLkk {kæÞ{Úke òuzkÞu÷k ErsÃík, ÷erçkÞk, Þ{Lk, òuzoLk yLku yhurçkÞkLkk òøk]ík ÷kufku Au yLku yu su nktrMk÷ fhe hÌkk Au yu çktËqfÚke Lknª Ãký økktÄeLke ÷kufþÂõíkLke íkkfkíkÚke. ErsÃíkLkk rðþu»k¿k {nkuB{Ë nuf÷ ykLku ykhçk søkík{kt Úkkðhk (¢ktrík)Úke Úkkhðk (MktÃkr¥k){kt YÃkktíkh íkhefu swyu Au. Ä{orLkhÃkuûk ykhçk hk»xÙðkËLkk ÃkhksÞ ÃkAe su çkkirØf yðfkþ ÃkuËk ÚkÞku níkku yu{kt fèhðkËu søÞk ÷eÄe níke. ykhçk fèhðkËLkku yuf ¢qh RríknkMk Au yLku yuLke «ríkr¢ÞkYÃku s y®nMkf ÷kufþÂõíkLkku swðk¤ ÃkuËk ÚkÞku Au, su fËk[ ðÄw yMkhfkhf yLku ðÄw ykðhËkðk¤ku Au. Ãkqhk ykhçk søkík{kt yuf Lkðe ÃkuZe ykðe økE Au, su íkkLkkþkne yÚkðk fèhðkËLke rËþk{kt sðk {køkíke LkÚke. økktÄe hksMk¥kkLku ÃkkÃk {kLkíkk níkk. 1905{kt yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh

rVÕ{ku { kt nðu Ëu ¾ kþu yLLkk RVu õ x! y

LLkk nÍkhuLkkt yLkþLk Mkw¾YÃk Mk{kÃík ÚkÞkt íkuLkk fkhýu yh®ðË fusheðk÷ yLku rfhý çkuËeyu íkku rLkhktíkLkku ïkMk ÷eÄku s nþu, Ãkhtíkw çkkur÷ðqz{kt Ãký hkníkLke ÷køkýe «Mkhe nþu. AuÕ÷kt çku yXðkrzÞktÚke çkkur÷ðqzLkkt yLkuf MxkMko, Mkur÷rçkúxe ðøkuhu yLLkkLkk yktËku÷LkLku fkuE Ãký òøk]ík fu fkì{LkMkuLMk Ähkðíkk ¼khíkeÞLke {kVf s xufku ykÃke hÌkkt níkkt. MkkuLkw rLkøk{, ykr{h ¾kLk, hksw rnhkýeyu íkku hk{÷e÷k {uËkLk{kt nkshe Ãký ykÃke. òufu, MkkiÚke ðÄw æÞkLk ¾UåÞwt yku{ ÃkwheLke Ãku÷e {khVkz MÃke[u. r{ºkku MkkÚku [k Ãkeíkk ykÃkýu Ãkkur÷rxõMkLku yLku Ãkkur÷rxrþÞLkLku su heíku, su ¼k»kk{kt ¼ktzíkk nkuEyu Aeyu yu{ yku{ Ãkwheyu {kEf nkÚk{kt ykðíkkðUík s ��kufkçkkS þY fhe ËeÄe. þõÞ Au fu yk ðt[kíkwt nþu íÞkhu yku{ Ãkwheyu fËk[ MktMkËLke {kVe Ãký {ktøke ÷eÄe nþu yLku yu Ãký yþõÞ LkÚke fu yu ÃkkuíkkLke ðkík Ãkh yzøk hnu. çkuþf, íkuýu rððuf¼kLk ¼q÷e yu ðõíkÔÞ fÞwO níkwt, Ãkhtíkw yu Ãký ¼w÷kðwt Lk òuEyu fu íkuLkk yrík ykfhk ¼k»ký{kt ¼khíkLkk Mkk{kLÞsLkLke rLkhkþk-níkkþkLkku yLku økwMMkkLkku Ãkz½ku níkku. MktMkË íkuLkk Ãkh Ãkøk÷kt ÷uðk {ktøku Au yu {ík÷çkLkk Mk{k[kh ykÔÞk íÞkhu yuf xeðe [uLk÷ Ãkh íkuLkku yuf yËT¼wík ELxhÔÞq ykÔÞku níkku. Äú]síkk MkkËu, økwMMkk MkkÚku ¼kðwf ÚkE íkuýu fÌkwt fu yu ÃkkuíkkLkk ðõíkÔÞ ytøku sYh Ãkzâu MktMkË{kt sE ¾w÷kMkku fhðk íkiÞkh Au Ãký þwt yk çkkçkík ykÃkýu ÃkAe [kh rËðMk çkkË Ãký [[eo Lk þfeyu? íkuýu çknw ÔÞrÚkík ÚkE fÌkwt: “{trËhLke yuf ykuhze{kt hnuíkku yuf ð]Ø {kýMk... suýu Mk{ks fksu ÷øLk Lk fÞkO, Ãkrhðkh Akuzâku... çkÄwt hk»xÙLku yÃkoý fÞwO.. ykðk yuf {kýMku ykÃkýLku MkkiLku rLkðo† fhe ËeÄk Au. çkÄktLku.

Mkk{kLÞsLkÚke ÷ELku çÞqhku¢uxTMkÚke ÷E {tºkeyku MkwÄeLkk çkÄkLku. yk Mk{Þ ykÃkýe ¼eíkh zkurfÞwt fhðkLkku Au. ykÃkýe f{eyku, ¾k{eyku þkuÄðkLke yk ðu¤k Au. yku{ ÃkwheLkku fktX÷ku ík{u [kh rËðMk ÃkAe Ãký Ãkfze þfku Aku.’’ ykx÷wt çkku÷íkk ¼kðwf ÚkE yu heíkMkh hze Ãkzâku. yku{ ÃkwheÚke ÷E yr{íkk¼ MkwÄe yLkuf çkkur÷ðqz Mkur÷rçkúxeyu yLLkkLke ÍwtçkuþLku su Lkiríkf Mk{ÚkoLk ykÃÞwt Au íku òuíkkt Vhe yuf ð¾ík Mkkrçkík ÚkÞwt fu ÷kufkuLku MÃkþoíkk {wÆu yu fkuÃkkuohux, Ãkkur÷rxõMk, MÃkkuxoTMk fu yLÞ fkuE Ãký ûkuºk fhíkkt ðÄw MktðuËLkþe÷ Au. yLLkkLkk yk¾k [uÃxh Ëhr{ÞkLk òufu MkkiÚke ðÄw LkðkE ykÃkýLku yu ðkíkLke ÷køke fu yk EMÞq Ãkh {nuþ ¼èu fu hk{wyu rVÕ{ yuLkkWLMk Lk fhe. hk{wyu ‘yLkþLk’ fu ‘yLLkk’ Lkk{Lke rVÕ{ WÃkðkMkLkk «Úk{ rËðMku ÷kìL[ fhe

¼úük[kheLku ¾ík{ fhíkk yuf «kuVuMkhLke fÚkk Au. yk «kæÞkÃkfLkku yk¾ku Ãkrhðkh ¼úük[khLkku ¼kuøk çkLku Au yLku ÃkAe yu çkÄkt ¼úük[kheykuLku MkeÄkËkuh fhu Au. ÷køku Au fu, rnLËe rLk{koíkkykuLku yLku «uûkfkuLku Ãký ykðkt ÷ksoh ÄuLk ÷kEV Ãkkºkku çknw ÃkMktË Ãkzðkt ÷køÞkt Au. Mk÷{kLkLke ‘çkkuzeøkkzo’ íkku yu s Lkk{Lke {÷Þk÷{ rVÕ{Lke rh{uf Au. yu òýeíke ðkík Au.

rMkÕðh M¢eLk rfLLkh yk[kÞo nkuík íkku íkuLke ÍzÃk òuíkkt ykÃkýu fne þfeyu fu yLLkkyu Ãkkhýkt fÞkO yu Ãknu÷kt íkku yu rh÷eÍ Ãký ÚkE økE nkuík. òufu Mk{k[kh Au fu yLLkkÚke «uhkE «fkþ Ík ‘MkíÞkøkún’ Lkk{Lke rVÕ{ çkLkkðe hÌkk Au. yLLkkLkk yktËku÷Lk ÃkAe ¼khík{kt ¼úük[kh rðhkuÄe rVÕ{kuLkwt ðkðkÍkuzwt VqtfkðkLke þõÞíkk íkku òufu yíÞkhÚke s Ëu¾kðk ÷køke Au. sLk÷kufÃkk÷Lkk yktËku÷LkÚke «uhkELku s çkkur÷ðqzLkk çku-ºký Mksofkuyu íkr{÷ rVÕ{‘hk{Lkk’Lke rh{uf {kxu íkuLkk Mksof {whwøkkËkuMMkLkku MktÃkfo fÞkuo Au. íku÷wøkw{kt ‘xkøkkuh’ (÷ez hku÷ : r[htSðe)Lkk Lkk{Úke yLku íkr{¤{kt ‘hk{Lkk’ (÷ez hku÷ : rðsÞfkLík) Lkk{Úke çkLku÷e yk rVÕ{{kt ¼úük[khLku yLku

{¤íkk ðkðz {wsçk nsw yu [xÃkxe Ërûký ¼khíkeÞ rVÕ{Lke ík÷kþ{kt Au. ‘økrsLke’ yLku ‘ðkìLxuz’Lke MkV¤íkk ÃkAe s yk fkì÷{{kt ÷¾kÞwt níkwt fuûk“nðu çkkur÷ðqz{kt Ërûký ¼khíkeÞ rVÕ{{kt yk¢{ý {kxu íkiÞkh hnuòu.” «ðkn ‘çkkuzeøkkzo’Úke yxfe sðkLkku LkÚke. 30 MkÃxuBçkhu rðÃkw÷ þknLke rVÕ{ ‘VkuMko’ hsq Úkðk sE hne Au. ßnkuLk yçkúkn{ yr¼Lkeík yk rVÕ{ Ãký {q¤u MkkWÚkLke rVÕ{ ‘fkfk fkfk’ Lke rh{uf Au. VkufMkLkk MknÞkuøkÚke çkLkíke yk rVÕ{ hsq ÚkkÞ fu

íkhík s íkr{¤ rVÕ{ ‘rðLLkkEÚkLze ðkYðkÞk’ (Wå[kh{kt ¼q÷[qf {kV !)Lke rnLËe rh{uf ÷kìL[ ÚkE hne Au. yk çkuW rVÕ{ WÃkhktík Ãký VkufMk yíÞkhu yLÞ çku MkkWÚk RÂLzÞLk rVÕ{ {kxu [[ko fhe hne Au yLku ykx÷wt ykuAwt nkuÞ íku{ MkkWÚk RÂLzÞLk rVÕ{{ktÚke çkLku÷e rh{ufLke rMkfð÷ku Ãký nðu íkku ykðe hne Au. íku÷wøkw rVÕ{ ‘ÃkkurfLke’ ÃkhÚke çkkuLke fÃkqhu ‘ðkìLxuz’ çkLkkðe yLku rVÕ{ íkuLkk {kxu xtfþk¤ Mkkrçkík ÚkE. nðu çkkuLkeyu ‘ðkìLxuz’Lke rMkõð÷ çkLkkððkLkwt Lk¬e fÞwO Au. rh{ufLke {kVf yk rMkfð÷Lkku ðkEhMk Ãký MðkELk ^÷qLkk ðkEhMkLke økríkÚke «Mkhe hÌkku Au. Mk{k[kh Au fu, økku®ðËk Mk÷{kLkLke ‘ÃkkxoLkh’Lke rMkõð÷, ‘ÃkkxoLkh-xw’ çkLkkððkLke íkiÞkheyku Ãkqýo ÚkE økE Au. Mk{k[kh yu Ãký Au fu íku{kt ‘ÃkkxoLkh’Lke yk¾e MxkhfkMx (Mk÷{kLk), økku®ðËk, fuxrhLkk, ÷khk Ë¥kk) rhÃkex fhðk{kt zkìLk-2Lkk íkku «ku{kuÍ Ãký [k÷w ÚkE økÞk Au yLku VMxo ÷wf ÃkhÚke íkku ÷køku Au fu, VhnkLk yÏíkh yLku þknY¾ fËk[ yk ð¾íku f{k÷ fhe Ëu¾kzþu. fËk[ çkeS íkhV, Mkkð Mk{k[kh çknkh VUfkE økÞu÷wt Þþhks çkuLkh Ãkh [[ko{kt Au. fnuðkÞ Au fu, ‘Äq{-Úkúe’Lkk ÷kìrL[tøkLke ònuhkík øk{u íÞkhu ÚkE þfu Au. 2004{kt ykðu÷e Äq{ yLku 2006{kt ykðu÷e ‘Äq{xw’Lkwt rLkËuoþLk MktsÞ økZðe yLku rðsÞ yk[kÞoyu fÞwO níkwt. íkku ºkeò ¼køkLkwt rLkËuoþLk ¾wË ykrËíÞ [kuÃkhk fhðkLkku Au. zh {kºk yuf s Au : 2004Lke ‘Äq{’ Úkfe ÞwðkLkkuLku çkkEfLkk MxLxLkku su hkuøk ÷køkw Ãkzâku níkku yu nsw Ëqh ÚkÞku LkÚke. yu Ëq»kýu yLkufLkk «ký ÷eÄk, fux÷ktÞ nkuÂMÃkx÷ ÃknkUåÞk. ykÄwrLkf ÞwøkLkk Lkk{u yk ‘Äq{Úkúe’ fkuE Lkðwt Ëq»ký Mk{ksLkk {kÚku Lk {khu yuðe ykÃkýu Mkki «kÚkoLkk fheyu! kinner1@gmail.com

CMYK

¾hkçk rð[khku xk¤ðk yu ¾kLkËkLke s Au yksLke BnufLku s {kýe ÷u, fk÷Lkku ½u½qh ¼kh Akuze Ëu, Mkw¾Lke [kðe íkLku Þ MkktÃkzþu, yuf y{Úkku Lkfkh Akuze Ëu. - LkeríkLk ðzøkk{k

{k

ýMkLkwt SðLk ytíku íkku yuLkk rð[khkuÚke s ½zkíkwt nkuÞ Au. {kýMk yuðku s nkuÞ Au suðwt yu rð[khu Au. MktMfkh fu ¾kLkËkLke yu çkeswt ftE s LkÚke Ãký Mkkhk rð[khkuLkku Mk{qn Au. Mkw¾ yLku Ëw:¾ Ãký ytíku íkku ík{u ík{khe ÃkrhÂMÚkrík rðþu þwt rð[khku Aku yuLkk ÃkhÚke s Lk¬e ÚkkÞ Au. ½ýk ÷kufku Mkw¾e nkuðk Aíkkt ÃkkuíkkLku Mkw¾e {kLke þfíkk LkÚke yLku Ëw:¾e ÚkÞk hk¾u Au. yuf ÞwðkLk níkku. yíÞtík MkwtËh. ¼økðkLku íkuLkku Lkkf-Lkfþku WËkhíkkÚke çkLkkÔÞk níkk. fwËhíku òýu íkuLke h[Lkk{kt fkuE fMkh Akuze Lk níke. íkuLke yuf «ur{fk níke. íku nt{uþkt ÞwðkLkLkkt ð¾ký fhu. íkwt ¾qçk s nuLzMk{ Au. íkkhk sux÷e MkwtËh ÔÞÂõík çkeòu fkuE nkuE s Lk þfu. «ur{fkLkkt ð¾kýÚke Ãký ÞwðkLk ¾wþ Lk Úkíkku. íku íkhík s íkuLkk zkçkk ÃkøkLkk ytøkqXkLkku Lk¾ çkíkkðeLku fnuíkku fu {khk yk yuf ytøkqXkLkku Lk¾ LkÚke. LkkLkku níkku íÞkhu XuMk ðkøke yu{kt {khku Lk¾ W¾ze økÞku níkku. yk yuf Lk¾Lku fkhýu {Lku yÄqhÃk ÷køku Au. {khwt MkkIËÞo MktÃkqýo LkÚke. yk ðkík Mkkt¼¤eLku «ur{fkyu fÌkwt fu íkwt {kºk íkkhk Lk¾Lku ¼q÷e Lk þfu? {kuxk ¼køku ykÃkýwt Ëw:¾ Lk¾ suðzwt s nkuÞ Au yLku ykÃkýu íkuLku yk¾k þheh fhíkkt ðÄw {n¥ð ykÃke Ëuíkk nkuE Aeyu.

ík{khu ík{khe ®sËøke fuðe heíku rðíkkððe Au íkuLkku ykÄkh Mkku yu Mkku xfk ík{khk rð[khku Ãkh Au. ¾k{e þkuÄðk Lkef¤þku íkku ®sËøke{ktÚke Mkku ¾k{e {¤e ykðþu yLku ¾wþe þkuÄðk Lkef¤þku íkku nòh ¾wþe {¤e ykðþu fkuE ®sËøke nLzÙuz ÃkMkoLx Lknª nkuðkLke. ykÃkýu LkÔðkýwt Mkw¾Lku ¼q÷e yuf Ëw:¾Lku Ãkfze hk¾eyu íkku ®sËøke yuf xfku s ÚkE sðkLke. yuf {kýMkLku yuf ykt¾ Lknkuíke. Ëw:¾Lke ðkík ÃkqAðk{kt ykðe íÞkhu íkuýu fÌkwt fu òuðk {kxu yuf ykt¾ Ãkqhíke Au. Lksh ¼÷u Ãk[kMk xfk nkuÞ Ãký {khe árü Mkku xfk Au. ík{khe ÃkrhÂMÚkrík yLku ík{khk Mktòøu kku rðþu ík{u þwt rð[khku Aku íkuLkk ÃkhÚke s ík{u ¾wþ Aku fu WËkMk íku Lk¬e Úkíkwt nkuÞ Au. ík{khu ík{khe ®sËøke fuðe heíku rðíkkððe Au íkuLkku ykÄkh Mkku yu Mkku xfk ík{khk rð[khku Ãkh Au. ¾k{e þkuÄðk Lkef¤þku íkku ®sËøke{ktÚke Mkku ¾k{e {¤e ykðþu yLku ¾wþe þkuÄðk Lkef¤þku íkku nòh ¾wþe {¤e ykðþu. Ëhuf {kýMk rð[khe þfu íkku yu ‘Mk{®Úkøk MÃku~Þ÷’ nkuÞ Au. fwËhíku fu{ Ëhuf {kýMkLku yuf Mkh¾k LkÚke çkLkkÔÞk? fËk[ yux÷k {kxu fu yu Ëhuf ÔÞÂõík{kt ftEf swËe yLku yLkku¾e ¾qçke {qfðk RåAíkku nþu. yuf ®Mkøkh níkku. íkuLku ÃkqAðk{kt ykÔÞwt fu ík{Lku økkÞLk rMkðkÞ þwt ykðzu Au? çkeswt íkku ík{u ftE LkÚke òýíkk. ®Mkøkhu fÌkwt fu {Lku {khk økkÞLkÚke Mktíkku»k Au yLku Eïhu {Lku íkuLkk {kxu s çkLkkÔÞku Au. økkÞf nkuÞ yu MktøkeíkLkku òýfkh nkuÞ yu sYhe LkÚke. MktøkeíkfkhLku ík{u {qŠík ½zðkLkwt fnku íkku Lk ½ze þfu. {qŠíkfkh h{íkðeh Lk çkLke þfu yLku h{íkðeh òËwøkh Lk çkLke þfu. Eïhu Ëhuf ÔÞÂõíkLku fkuE ¾kMk nuíkw {kxu çkLkkðe nkuÞ Au. Ëhufu ÃkkuíkkLkk SðLkLkku WÆuþ þkuÄðkLkku nkuÞ Au. Ëhuf ÔÞÂõík {nkLk nkuÞ, Ëhuf ÔÞÂõík f÷kfkh nkuÞ yLku Ëhuf ÔÞÂõík Mkur÷rçkúxe nkuÞ yu sYhe LkÚke. ík{u su Aku yu s {n¥ðLkwt Au. ík{khk

rðþu rð[kh fhòu, ík{khk{kt ftEf yuðe ¾qçke nþu su çkeò{kt Lknª nkuÞ, Ãký ykÃkýu çkeò ÃkkMku nkuÞ yuLku s {kuxwt, fe{íke yLku {nkLk {kLke ykÃkýe ¾qçkeLku yðøkýíkk nkuEyu Aeyu. suLke ÃkkMku Ëhuf MkkÄLk-MkwrðÄk nkuÞ íkuðk yçkòuÃkrík fhíkkt yuf Vfeh ðÄw Mkw¾e nkuE þfu, fkhý fu Vfeh {kLkíkku nkuÞ Au fu nwt Mkw¾e Awt. ík{khk rð[khku s ík{Lku LkkËkLk fu

®[íkLkLke Ãk¤u f]»ýfktík WLkzfx ¾kLkËkLk çkLkkðíkk nkuÞ Au. ïkMk yLku rð[khku çku yuðe ðMíkw Au su ®sËøkeLkk ytík MkwÄe Mkíkík [k÷íkk hnu Au. ík{u ïkMk yLku rð[khkuLku fËk[ Úkkuze ûkýku MkwÄe yxfkðe þfku Ãký ytíku íkku yu yuLke {hS {wsçk [k÷ðk s {ktzu Au. ík{u ík{khk rð[khkuLku fE rËþk íkhV ðk¤ku Aku íkuLkk WÃkhÚke s ík{u fuðk Aku yLku ík{khwt ¼rð»Þ fuðwt hnuþu íku Lk¬e Úkíkwt nkuÞ Au. øk{u íkuðku {nkLk {kýMk nkuÞ íkkuÃký yuLku fkÞ{ Mkkhk rð[khku ykððkLkk s LkÚke. fkuE ÔÞÂõík òu yu{ fnu fu {Lku {kºk Mkkhk rð[khku s ykðu Au íkku yu søkíkLkku MkkiÚke {kuxku swêku {kýMk Au. rð[khku nt{uþkt r{õMk nkuðkLkk. Mkkhk rð[khku MkkÚku ¾hkçk rð[khku ykððkLkk s. Mkkhku {kýMk yu Au su ¾hkçk rð[khkuLku xk¤u Au. ík{Lku ßÞkhu fkuE ¾hkçk rð[khku ykðu íÞkhu ík{khwt {Lk s ík{Lku fnuíkwt nkuÞ Au fu Lkk yk çkhkçkh LkÚke, {khu ykðk rð[khku Lk fhðk òuEyu. yk {Lku LkÚke þku¼íkwt. Mkkhk {kýMkLku Ãký ¾hkçk rð[khku ykðíkkt s nkuÞ Au Ãký íku ¾hkçk rð[khkuLku ÃkkuíkkLkk ðíkoLk yLku ÃkkuíkkLke rtstËøke WÃkh nkðe Úkðk Ëuíkku LkÚke. ík{u ¾hkçk rð[khku xk¤ku íÞkhu {kLkòu fu ¾hkçk rð[khku Ãkh ík{khku rðsÞ ÚkÞku Au. òu ík{u ykðwt fhe þfku íkku ík{u {nkLk Aku. [kh r{ºkku níkk.yu{ktÚke ºký r{ºkku íkuLke MkkÚku ¼ýíke yuf AkufheLke Ëhhkus {~fhe fhu. AkufheLku [ezðu yLku nuhkLk fhu. yu Akufheyu yuf rËðMk Ãknu÷k [kuÚkk AkufhkLku ÃkqAâwt fu íkwt fu{ õÞkhuÞ {khe {~fhe LkÚke fhíkku fu {Lku nuhkLk LkÚke fhíkku? Ãku÷k Akufhkyu fÌkwt fu Mkk[wt fnwt íkku {Lku Ãký ½ýe ð¾ík {khk r{ºkLke su{ íkkhe {~fhe fhðkLkwt {Lk ÚkkÞ Au Ãký ÃkAe {khwt {Lk s Lkk Ãkkzu Au fu {khkÚke ykðwt Lk fhkÞ. yk {Lku Lk þku¼u. yk ðkík Mkkt¼¤eLku Akufheyu fÌkwt fu ¼ýðkLkwt Ãkqhwt Úkþu íÞkhu yu ºkýuÞLku íkku fËk[ nwt ¼q÷e sEþ Ãký íkwt ÞkË hneþ. ÷kufku ytíku Mkkhe ÔÞÂõíkLku s ÞkË fhíkkt nkuÞ Au. AkufheLke ðkík Mkkt¼¤eLku Ãku÷k Akufhkyu Mkðk÷ fÞkuo, Ãký {khk r{ºkku íkku {Lku Lkçk¤ku, çkkÞ÷ku, fkÞh yLku zhÃkkuf økýu Au. yu ÷kufku íkku yuðwt s Mk{su Au fu nwt zhwt Awt yux÷u {~fhe LkÚke fhíkku. Akufheyu fÌkwt fu Mkkhk ÷kufku MkkÚku nt{uþkt ykðwt s Úkíkwt nkuÞ Au. Mkk[e ®n{ík Mkkhk çkLke hnuðk{kt Au. ¾hkçk íkku nt{uþkt nkðe ÚkðkLkku «ÞkMk fhðkLkk s Au Ãký íkwt ykðku s hnusu. {nkLkíkk Ëhuf ð¾íku {kuxe ðkíkkuÚke s Mkkrçkík LkÚke Úkíke. LkkLke-LkkLke ðkíkku{kt Ãký ÔÞÂõíkLke {nkLkíkk Mkkrçkík yLku rMkØ Úkíke nkuÞ Au. n{ýkt ÷kufÃkk÷ rðþu Mkkhe yuðe [[koyku ÚkE. yu Mk{Þu yuf {kýMku MkhMk ðkík fhe. íkuýu fÌkwt fu ykÃkýk Ëuþ{kt ÷kufÃkk÷ fhíkkt Ãký òu fkuE {nkLk nkuÞ íkku yu nwt Awt. íkuLkk r{ºkyu fÌkwt fu yu ð¤e fuðe yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh


04-09-2011 Sanskar