Issuu on Google+

CMYK

hrððkh, 4 {k[o, h012

k {Äwçkk÷k Aíkkt nkuð «uÞMke eÃkfw{khu rË÷ swçkkLke kt rðhwØ{ kÃke y

www.sandesh.com

“nwt ÄtÄk{kt MkV¤ Awt, «u{ {™u MkËíkku ™Úke” «fhý - 7

þu¾ {wÍeçkwh: hk»xÙrÃkíkk Ãkh ËuþLkk Ëw~{Lk suðku nw{÷ku

(Lkð÷fÚkk)

(xkuÃk-xuLk)

3

5

rË÷eÃkfw{kh-{{Äwçkk÷k

PROFESSIONALISM ðkík fhðkLkku MktçktÄ Lk nkuðk Aíkkt {Äwçkk÷kyu ‘{w½÷u ykÍ{’{kt rË÷eÃkfw{kh MkkÚku «ýÞ á~Þku{kt Wíf]ü yr¼LkÞ fÞkuo

¾kLku Ãknu÷e s ðkh fçkq÷ þk nY¾ fÞwO fu “{U ‘ËuðËkMk’Lkku hku÷ fÞkuo

ÞqMkwV ¾kLk yLku fuÂLxLk

‘nðu þwt fhðwt?’ íkuðe økz{Úk÷ MkkÚku íkuyku Vhíkk níkk. íku{Lkk rÃkíkkLku V¤Lkku ðuÃkkh níkku. yuf ðkh íkuyku rÃkíkk MkkÚku V¤

Ëurðfkhkýe ‘ßðkh¼kxk’ Lkk{Lke rVÕ{ {kxu rËøËþof íkhefu y{eÞ [¢ðíkeo MkkÚku ÷kufuþLk òuðk LkirLkíkk÷ ykðu÷kt níkkt. yu Ëhr{ÞkLk ËurðfkhkýeLkk Ãkrík rn{ktþw hkÞLkwt y[kLkf yðMkkLk ÚkE økÞwt. ÞqMkwVLku ¾çkh Lknkuíke fu Ëurðfkhkýe fkuý Au? yuðk{kt ËurðfkhkýeLku ÞqMkwVLke ykt¾ku{kt yuf Qøkíkku f÷kfkh Ëu¾kÞku. Ëurðfkhkýeyu ÞwðkLk ÞwMkwVLku ÃkqAâwt, “íkwt rVÕ{{kt fk{ fhðk {køku Au?” ÞqMkwVu nk Ãkkze. Ëurðfkhkýeyu ÞqMkwVLku {wtçkE ykðe íku{Lke {÷kz ¾kíkuLke ykìrVMku

{¤ðk fÌkwt. {÷kz{kt íku{Lke çkkìBçku xkurfÍ Lkk{Lke ftÃkLkeLke ykìrVMk níke. ÞqMkwV Ãknu÷e s ðkh ËurðfkhkýeLku {¤ðk økÞku íÞkhu fktE s ykþkMÃkË sýkÞwt Lknª. Ãknu÷e {w÷kfkík{kt fkuE Lk¬h Ãkrhýk{ Lk ykðíkkt ÞqMkwVu {wtçkE{kt [kLkk MxkuÕMk þY fhðk rð[kÞwO. yuðk{kt yuf rËðMk ËurðfkhkýeLke ykìrVMk{ktÚke VkuLk ykÔÞku. ÞqMkwV Vhe ËurðfkhkýeLku {¤ðk økÞku. çkkìBçku xkurfÍu ÞqMkwV MkkÚku {rnLku Y. 500Lkk ÃkøkkhÚke íku{Lke rVÕ{ku{kt fk{ fhðk fkuLxÙkõx fÞkuo. Ëh ð»kuo Y. 200Lkku ðuíkLkðÄkhku ykÃkðkLkwt Lk¬e fÞwO.

íku {khe ¼q÷ níke.” ðkík Mkk[e Au. ‘ËuðËkMk’ rVÕ{ ºký ðkh çkLke, Ãkhtíkw su rVÕ{{kt rË÷eÃkfw{kh ËuðËkMk çkLÞk íku íku{Lkku ÷ksðkçk hku÷ níkku. íkksuíkh{kt s ‘çkkur÷ðqzTMk xkuÃk 20 MkwÃkh MxkMko ykìV RÂLzÞk’ Lkk{Lkwt ¼kE[tË Ãkxu÷ îkhk Mktfr÷ík fhkÞu÷wt yuf MkwtËh ÃkwMíkf ÃkuÂLøðLk çkwõMk ykìV RÂLzÞkyu «økx fÞwO Au, íku{kt rË÷eÃkfw{khLkk SðLk rðþu hku[f rðøkíkku «fkþ{kt ÷kððk{kt ykðe Au.

rË÷eÃkfw{khLkwt yMk÷e Lkk{ ÞqMkwV ¾kLk Au. íku{Lkk rÃkíkkLkwt Lkk{ økw÷k{ Mkhðh ¾kLk Au. LkkLkfzk ÞqMkwVu íku{Lke fkhrfËeoLke þYykík ÃkqýuLke yk{eoLke fuÂLxLk{kt Lkkufhe îkhk þY fhe níke. íku ð¾íku íku{Lkku {krMkf Ãkøkkh Y. 36 níkku. rnMkkçk hk¾ðkLkwt íkÚkk MxkuMkoLke Mkt¼k¤ hk¾ðkLkwt fk{ íkuyku fhíkk níkk. Ëhr{ÞkLk Ëuþ{kt huþ®Lkøk ykðe síkkt fuÂLxLk çktÄ ÚkE økE níke.

r÷t fLku“ykfkþyuf Mkk{uMkhMknwt ðkíkLkshfhefhwt AuAw:t

Lkþku [zu íÞkhu yLku Qíkhe òÞ ÃkAe

íÞkhu nwt EïhLku òuE þfwt Awt. Ãk]Úðe Mkk{u òuLkkh {kýMk LkkÂMíkf nkuE þfu Au. ykfkþ Mkk{u Lksh fhLkkh {kýMk ÃkkuíkkLke yÕÃkíkk y™u Mk{økú rðïLkk rLkÞtíkkLke {nkLkíkkLkkt ËþoLk fhe þfu Au.” Ãký, yíÞkhu íkku {kýMkLku ykfkþ Mkk{u Lksh fhðkLke VwhMkË s õÞkt Au? yLku þnuh{kt íkku hkºku MxÙex ÷kExLkku WòMk yuðku nkuÞ Au fu ykfkþLkk íkkhkykuLku òuE þfkíkk LkÚke. ykfkþ Mkk{u ykÃkýu Lksh fheyu Aeyu íÞkhu ykÃkýLku ÏÞk÷ ykðu Au fu fwËhíkLkwt íktºk fux÷wt ÔÞðÂMÚkík yLku fkuE Ãký ¾kuz¾k{e rðLkkLkwt økkuXðkÞu÷wt Au. yLku, yuLke Mkh¾k{ýeyu ykÃkýwt ¿kkLk fux÷wt yÕÃk Au yuLke «íkerík ÚkÞk rðLkk hnuíke LkÚke. yLku, yk{ Aíkkt, ykÃkýu òýu

MkðoþÂõík{kLk nkuEyu yuðk yntfkh{kt hk[íkkt nkuEyu Aeyu. øk{u íkuðku {kuxku {kýMk Ãký yÕÃk yLku yÄqhku s nkuÞ Au. Eïh rðþuLkku íkuLkku ÏÞk÷ yÄqhku Au, çkúñktz rðþuLkku ÏÞk÷ yÄqhku Au. õÞkhuÞ Ãkqýo nkuE þfíkku LkÚke. LÞq ÞkìfoLkk yuBÃkkÞh rçk®Õzøk Ãkh [k÷íke feze øk{u íkux÷e nkurþÞkhe nkuÞ íkku Ãký yuBÃkkÞh rçk®ÕzøkLkku Mkk[ku ÏÞk÷ íku {u¤ðe þfíke LkÚke. íkuLkk {kxu yu yþõÞ Au yLku çkúñktzLke íkw÷Lkkyu {kLkðe yuBÃkkÞh rçk®Õzøk Ãkh [k÷íke feze fhíkkt íkku økýíkhe Lk ÚkE þfu yux÷ku LkkLkku Au. fkhý fu yk rðþk¤ - yríkrðþk¤ çkúñktz{kt yLkuf ykfkþøktøkkyku ykðu÷e Au. yLku yu{ktLke yuf ykfkþøktøkk{kt ykðu÷k ÷øk¼øk 200 yçks, yux÷u fu yçkòu íkkhkyku{ktLkku yuf íkkhku yux÷u ykÃkýku MkqÞo yLku MkqÞoLke ykMkÃkkMk Vhíkk økúnku yLku WÃkøkúnku{ktLkku yuf økún yux÷u ykÃkýe Ãk]Úðe. çkúñktzLkku ÏÞk÷ fheyu íkku yLkuf MkqÞo{k¤kyku{ktLke yuf MkqÞo{k¤k{kt ykðu÷ku ykÃkýku MkqÞo fËk[ LkkLkfzk xÃkfk suðzku Ãký Lk økýkÞ. yLku ykÃkýe Ãk]Úðe! yLku yu Ãk]Úðe WÃkh íkku yLkuf Sðku yLku «kýeyku ðMku Au yu{ktLkwt yuf «kýe yux÷u {kýMk! yk heíku rð[kh fheyu íkku yuBÃkkÞh rçk®Õzøk WÃkh [k÷íke feze íkku ½ýe {kuxe økýkÞ.

MkLzu MÃkurþÞ÷ ËuðuLÿ Ãkxu÷ ¾heËðk LkirLkíkk÷ økÞk níkk. yu ð¾íku çkLÞwt yuðwt fu LkirLkíkk÷{kt yuf rVÕ{Lkwt þq®xøk [k÷íkwt níkwt. 1944Lke Mkk÷ níke.

Ãkhtíkw, {kýMkLke A-Mkkzk A yçksLke ðMíke{kt fux÷kf {kýMkkuLkku yntfkh çkúñktz fhíkkt Ãký {kuxku nkuÞ Au. yu{kt Ãký yuLku ßÞkhu fkuEf «fkhLkku Lkþku [zu Au íÞkhu íkku yu Vw÷kELku Vk¤fku ÚkE òÞ Au. ynª yuf ôËhzkLke ðkíkLkku WÕ÷u¾

fur÷zkuMfkuÃk {kunB{Ë {ktfz fhðkLkwt {Lk ÚkE òÞ Au. yuf ðkh yuf ôËhzkyu yVeý ½qtxðkLke ¾h÷Lku [kxe ÷eÄe. (fkuE fnu Au fu, fMkwtçkku økk¤ðkLke øk¤ýe [kxe ÷eÄe, fkuE fnu Au fu fkuEf MkkÄwLkwt yuðwt Ãkkºk [kxe ÷eÄwt, fkuE ð¤e fkuEf þhkçkeLkk ò{Lke ðkík fhu Au. ykðe fÚkkyku yLkuf heíku fnuðkíke nkuÞ Au. xqtf{kt ôËhu Lkþku [zu íkuðwt fkuEf Ãkkºk [kxe ÷eÄwt, {kºk [kxe ÷eÄwt) yu [kxíkktðUík íkku yu çku Ãkøku Q¼ku ÚkE økÞku. yuLke {qAku nðk{kt VhVhðk ÷køke. ykt¾ku ÷k÷½q{ ÚkE

xe{ RÂLzÞkLkwt MkwfkLkeÃkË yux÷u fktxk¤ku íkks?

(Ãkuður÷ÞLk)

{uhe÷ MxÙeÃk : 3 ykìMfh yìðkuzo 8 økkìÕzLk ø÷kuçk (çkkÞkuøkúkVe)

Mk{køk{ çknw Mkns yLku «kf]ríkf Au (RÂLx{Mke)

økE. yLku yuýu hkz Ãkkze “õÞkt Au yuLke òíkLkkt {ªËzkt! ykðe òð {khe Mkk{u!” {ªËzkt yux÷u rçk÷kzk. ÃkAe þwt ÚkÞwt nþu yuLke ¾çkh LkÚke, Ãký Lkþku ykðe [es Au! yLku Lkþku {kºk yVeý, þhkçk fu yuðe çkeS [eòuÚke s LkÚke [zíkku, Lkþku íkku Mk¥kkÚke Ãký [zu Au. Mk¥kkLkku Lkþku çkeò çkÄk Lkþk fhíkkt [rzÞkíkku nkuÞ Au. {kýMkLku yu ¼kLk ¼w÷kðe Ëu Au. ÃkkuíkkLke nurMkÞíkLke yuLku ¾çkh hnuíke LkÚke. yLku yuðe ÂMÚkrík õÞkhuf íkku ð»kkuo MkwÄe hnu Au, ßÞkt MkwÄe fkuEf rçk÷kzku Mkk{u Lk ykðu íÞkt MkwÄe! nkuÆkLkku, Mk¥kkLkku Lkþku Qíkhe òÞ íÞkhu {kýMkLke þwt ÂMÚkrík ÚkkÞ Au yuLkku yuf Ëk¾÷ku ynª ÷¾wt Awt. nwt ßÞkhu çkkuxkË nkEMfq÷{kt Lkkufhe fhíkku níkku íÞkhu {nuíkkMkknuçk (Lkk{ çkËÕÞwt Au) íkhefu yku¤¾kíkk yuf s{kËkh níkk. s{kËkh yux÷u yíÞkhu íkku yu fkuE økýíkhe{kt Lk ykðu Ãký yk ðkík 196061Lke fu 62Lke Au. yu ð¾íkLke ðkík swËe Au. {nuíkkMkknuçk Lkef¤u yux÷u çkòh{kt ¾kMk fheLku MkxkurzÞk yLku swøkkhe fu Ve[hLkk yktfzkyku ÷uLkkhkyku VVzðk

2

5

6

**** CMYK

rÃkíkk økwMMku ÚkÞk ÞqMkwVLkk rÃkíkk økw÷k{ Mkhðh ¾kLkLku Lkkixtfeðk÷kyku {kxu çknw {kLk Lknkuíkwt. rVÕ{Lkk yuõxMko Ãký øk{íkk Lknkuíkk. íkuyku íku{Lku ftsMko yÚkkoíkT ÃkªÃk fnuíkk. {òLke ðkík yu níke fu Ãk]Úðehks fÃkqhLkk rÃkíkk ËeðkLk çkMkuïhLkkÚk fÃkqh økw÷k{ Mkhðh ¾kLkLkk r{ºk níkk yLku ËeðkLk çkMkuïhLkkÚk fÃkqhu íku{Lkk Ãkwºk Ãk]Úðehks fÃkqhLku rVÕ{ku{kt fk{ fhðk ykÃku÷e ÃkhðkLkøke {kxu íkuyku yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh

ßÞkhu ík{u nkuÆk WÃkh nku íÞkhu yu nkuÆkLkku ËwhwÃkÞkuøk Lk fhku. nkuÆk WÃkh nku íÞkhu yuf ðkh nkuÆk rðLkkLkk nþku yu Ãký ÞkË hk¾ku. çkeò fuðe heíku ðíkuo Au, fux÷k ÃkiMkk çkLkkðu Au fu fux÷e r{÷õík ¼uøke fhu Au yu òuðkLkk çkË÷u ík{u ßÞkhu nkuÆk WÃkh Lk nku íÞkhu þwt fhþku yuLkku rð[kh fhku, fkhý fu nkuÆku økÞk ÃkAe ík{khe ÃkkMku øk{u íkux÷k YrÃkÞk fu yLÞ r{÷fík nþu íkku Ãký yu ík{Lku Mkw¾ Lknª ykÃke þfu

{ktzu. {nuíkk ÷kfze hk¾u yLku ÷kfzeÚke s ðkík fhu. yu{Lku ÃkkLk ¾kðkLke ykËík, fËk[ ík{kfwðk¤kt s ¾kíkk nþu. Ãký ßÞkhu swyku íÞkhu yu{Lkk {kU{kt ÃkkLk nkuÞ s. ÃkkLkðk¤kLke ËwfkLku sELku Q¼k hnu yux÷u ÃkkLkðk¤ku çkeò ÄhkfkuLku çkksw{kt

hk¾eLku MkknuçkLku òuEyu yux÷kt ÃkkLk çkktÄe ykÃku. ÃkAe çkLÞwt yuðwt fu {nuíkkMkknuçku Lkkufhe Aeze ËeÄe yLku ¼Âõík{kt zqçke økÞk. ½ýwt fheLku yu {kíkkSLkk ¼õík níkk. yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh


CMYK

2

hrððkh, 4 {k[o, h012

www.sandesh.com

Mk{Þ{kt E. Ãkqhku.{Lk60LkeMk{úykMkÃkkMkLkk kx swr÷ÞMk rMkÍhu

LkuÄh÷uLzTMk Ãkh þkMkLk MÚkkrÃkík fÞwO níkwt. s{oLk òríkLkk £uLf ÷kufkuLkwt ð[oMð [kuÚkeÚke ykX{e MkËe MkwÄe hÌkwt níkwt yLku íÞkhçkkË Lkð{e MkËe{kt íku [k÷eo{uELkLkk Mkk{úkßÞLkku ¼køk çkLÞku níkku. íku ÃkAe íkuLkk Ãkh yLkw¢{u çkøkoLzeLkk íku{s ykìrMxÙÞkLkk nuÃMkçkøkoLkk ðtþLkk þkMkfkuyu hkßÞ fÞwO níkwt yLku Auðxu 16{e MkËe{kt íkuLke Ãkh MÃkurLkþ þkMkLkLke MÚkkÃkLkk ÚkE níke. 1568{kt LkuÄh÷uLzLkk Mkkík «ktíkkuyu ¼uøkk ÚkELku MÃkurLkþ þkMkLk Mkk{u çk¤ðku fÞkuo níkku yLku ÷ktçkk Mkt½»ko ÃkAe 1648{kt MÃkuLku z[ MðíktºkíkkLkku

rðrðÄ MktMf]rík Mkwfw{kh yu{. rºkðuËe Mðefkh fÞkuo níkku. yk ÃkAeLkk Mk{Þ{kt LkuÄh÷uLzTMkLkku ÍzÃkÚke ykŠÚkf rðfkMk Úkíkkt rçkúxLk, £ktMk, Ãkkuxwoøk÷, MÃkuLk suðk ÞwhkurÃkÞLk ËuþkuLke su{ íkuýu Ãký MktMÚkkLkðkËLke Lkerík yÃkLkkðe níke. yurþÞkLkk fux÷kf «Ëuþku Ãkh fçkòu s{kðu÷ku. 1848{kt LkuÄh÷uLz{kt WËkh{íkðkËe çktÄkhý yÃkLkkððk{kt ykÔÞwt níkwt. Ãknu÷k rðïÞwØ{kt LkuÄh÷uLzTMk íkxMÚk níkwt, Ãkhtíkw çkeò rðïÞwØ{kt rnx÷hLkwt ÷~fh yk¾k Ëuþ{kt Vhe ðéÞwt níkwt Ãkýs{oLkeLke nkh Úkíkkt Ëuþ VheÚke Mðíktºk çkLÞku níkku. yíÞkhu yk Ëuþ{kt çktÄkhýeÞ hkòþkneLke þkMkLk ÔÞðMÚkk Au.

yÚkoíktºk ÞwhkurÃkÞLk ÞwrLkÞLk (EÞw)Lkk yuf

MkkRf÷ Ãkh Vhíkku Ëuþ LkuÄh÷uLzTMk Mk¥kkðkh Lkk{

MkÇÞ LkuÄh÷uLzTMk (suLku nku÷uLz Ãký fnuðk{kt ykðu Au)Lkwt yÚkoíktºk ¾qçk {sçkqík Au yLku ÷øk¼øk 16{e MkËeÚke f]r»k ÃkuËkþku, rþ®Ãkøk, {íMÞkuãkuøk yLku çkì®Lføk íkuLkk yÚkoíktºkLkkt {wÏÞ ûkuºkku hÌkkt Au. ËwrLkÞk{kt MkkiÚke ðÄw rLkfkMk fhíkk ËMk Ëuþku{kt LkuÄh÷uLzTMkLkku Mk{kðuþ ÚkkÞ Au. EÞwLkk çkÄk Ëuþku{kt LkuÄh÷uLzTMk{kt çkuhkusøkkheLkwt «{ký MkkiÚke Lke[wt (4.1 xfk) sux÷wt Au.

®føkz{ ykìV LkuÄh÷uLzTMk

MÚkkLk

W¥kh - Ãkrù{ ÞwhkuÃk, LkkuÚko Mke

fw÷ rðMíkkh

41,526 [ku.rf{e

ðMíke

1,67,83,092

hksÄkLke

ykBkMxhzku{

MktMf]rík LkuÄh÷uLzTMkLke Mk¥kkðkh ¼k»kk z[ Au yLku íkuLke fw÷ ðMíkeLkk 90 xfk ÷kufku yk ¼k»kk çkku÷u Au. ßÞkhu yk Ëuþ{kt çkku÷kíke yLÞ ¼k»kkyku{kt r£rMkÞLk, xŠfþ yLku yhçkeLkku Mk{kðuþ ÚkkÞ Au. fwxwtçk z[ Mk{ksLkku ÃkkÞku Au. òufu, yk fwxwtçkku LkkLkkt ({kºk yufÚke çku MktíkkLkku) nkuÞ Au. ÞwhkuÃkLkk çkeò Ëuþku fhíkkt LkuÄh÷uLzTMk{kt ½ýe ykuAe MktÏÞk{kt †eyku Lkkufhe fhu Au suÚke íkuyku Ãkqhku Mk{Þ MktíkkLkLkk ÷k÷Lk-Ãkk÷Lk {kxu Vk¤ðe þfu. yuftËhu z[ MktMf]rík ðirðæÞÃkqýo Au yLku íku{kt «kËurþf íku{s yktíkhhk»xÙeÞ íkVkðíkku íkÚkk yMkhku Ãký «rík®çkrçkík ÚkkÞ Au. LkuÄh÷uLzTMk{kt çkeò Ëuþku{ktÚke MÚk¤ktíkh fheLku ykðu÷k ÷kufkuLke MktÏÞk

yLÞ {kuxkt þnuhku hkuxhzu{, WºkuÏík, ykELznkuðLk

Ä{o

hku{Lk fuÚkr÷f, z[ heVkuBzo, fuÂÕðrLkMx, RM÷k{ yLku yLÞ

Ãký LkkUÄÃkkºk Au. MkktMf]ríkf árüyu MkifkykuÚke LkuÄh÷uLzTMkLke «ríkck yuf WËkh{íkðkËe íkÚkk Mkrn»ýw Ëuþ íkhefuLke hne Au. f÷k yLku rð¿kkLk ûkuºku Ãký nku÷uLzu {kuxwt «ËkLk fÞwO Au.

z[ ðkLkøkeyku LkuÄh÷uLzLke huMíkkuhkt Lku MkwÃkh{kfuox{kt ËwrLkÞk¼hLke ¾kýeÃkeýeLke [eòu WÃk÷çÄ nkuðk Aíkkt ÃkhtÃkhkøkík z[ ðkLkøkeyku nsw Ãký yfçktÄ Au. íku{Lkk s{ý{kt {wÏÞíðu

¼khíkeÞ r¢fux xe{Lkwt MkwfkLkeÃkË yux÷u fktxk¤ku íkks?

r¢fux xe{Lku xe-20 ¼k híkeÞ ðÕzofÃk yLku ykEMkeMke ðÕzofÃk

rsíkkzLkkh {kne yksu çkÄe çkkswyuÚke ½uhkE økÞku Au. yks MkwÄeLkk ©uc MkwfkLke økýkíkk {nuLÿ®Mkn ÄkuLkeLkk {kÚku ¾qçk {kA÷kt ÄkuðkÞkt Au. WLkk¤k{kt #ø÷uLzLkk «ðkMk{kt yLku nk÷{kt ykìMxÙur÷ÞkLkk «ðkMk{kt su Ëu¾kð fÞkuo Au íkuLkkÚke íkuLke fkçkur÷ÞíkíkkLkku økúkV yufË{ Lke[u Qíkhe økÞku Au, yLku íku VheÚke WÃkh [Zþu fu Lknª íku ðkík Ãkh Ãký ½ýkt çkÄk Mkðk÷ku Q¼k ÚkÞk Au. ¼khíkeÞ r¢fux xe{Lkwt MkwfkLkeÃkË Mkt¼k¤ðwt yux÷u fktxk¤ku íkks Ãknuhðk çkhkçkh Au. RríknkMkLkkt ÃkkLkkt QÚk÷kðíkkt íkuLkk yuf Lknª Ãký yLkuf çkLkkðku òuðk {¤u Au. «Úk{ MkwfkLke Mke. fu. LkkÞzwÚke {nuLÿ®Mkn ÄkuLkeLke ðkík fheyu íkku õÞkhuÞ fkuELku sþ LkÚke {éÞku ÃkAe ¼÷u íku MkwfkLkeyu Mkkhku Ëu¾kð Ãký fu{ Lk fÞkuo nkuÞ. {LMkwhy÷e ¾kLk Ãkxkizeyu ÃkkuíkkLke ykí{fÚkk ‘xkEøkMko xu÷’{kt ÷ÏÞwt Au fu ¼khíkeÞ r¢fux xe{Lkwt MkwfkLkeÃkË yux÷u r{Lke ÞwLkkRxuz LkuþLkLkwt Mkt[k÷Lk fhðk suðwt økýkÞ, fkhý ¼khíkeÞ xe{Lke fkuE Mkk{kLÞ ¼k»kk LkÚke. íkËwÃkhktík yuf «ËuþLkku Mxkh ¾u÷kze çkeò «ËuþLkk Mxkh ¾u÷kzeLku þtfkLke Lkshu òuíkku nkuÞ Au. yLku íku fkhýu MkwfkLkeLku ½ýe çkÄe çkkçkíkku{kt Mk{kÄkLk fhðwt Ãkzíkwt nkuÞ Au. yksÚke ÷øk¼øk ºký ËkÞfk Ãknu÷kt ÷¾kÞu÷e yk ðkík yûkhþ: Mkk[e Ãkze Au, yksu ¼khíkeÞ r¢fux xe{{kt ¾qçk {kuxe ríkhkz Ãkze Au. xe{Lkku {erzÞk {uLkush ¼÷u Lk Mðefkhu Ãký yksu fÃíkkLk ÄkuLke yLku WÃkfÃíkkLk ðehuLÿ Mkunðkøk yufçkeò Mkk{u ykt¾Úke ykt¾ Ãký r{÷kðíkk LkÚke. íku{Lkk yntLku ÷eÄu yksu xe{Lku ¾qçk {kuxwt LkwfMkkLk ÚkE hÌkwt Au. ykìMxÙur÷ÞkLkk «ðkMk{kt íkku xe{u ¾qçk s ¾hkçk «ËþoLk fÞwO Au. Ãký nðu 11 {k[oÚke çkktø÷kËuþ{kt þY ÚkLkkh yurþÞk fÃk WÃkh çkÄkLke Lksh Au. MkwfkLkeÃkË yLku xe{{kt Ãkzu÷e ËhkhLke ðkík Lkef¤e Au íÞkhu RríknkMk Ãkh Lksh fheyu íkku ¼khíku xuMx h{ðkLkwt þY fÞwO íÞkhÚke s ykðwt òuðk {¤u Au. 1932Lkk s{kLkk{kt íkku çku YrÃkÞu þuh “y {khk ½e {¤íkwt níkwt. ¾ktz íkku Ãk[kMk ÃkiMku

rf÷ku {¤íke níke. ¼ýðk{kt ‘Z’ yux÷u Mfq÷u sðwt øk{u Lknª. Lkð{k Äkuhý{kt níkk íÞkhu Mfq÷{kt ËVíkh {qfe çkksw{kt «fkþ xkurfÍ{kt rÃkõ[h òuðk LkkMke síkk. yu ð¾íku [k÷eMk ÃkiMkk{kt íkku yÃkh Mxku÷{kt rÃkõ[h òuíkk níkk. Ãký y{khk s{kLkk{kt rþûkfku yíÞkhLkk suðk Lknª nkU. òu ÃkfzkÞk íkku ÄEz fhíke [kuze Ëu. yLku ½hu íkku {kMíkhu {kÞwO yuðwt fnuðkÞ s Lknª. fneyu íkku WÃkhÚke çkkÃkk çkeS çku Xkufu. yLku y{khk s{kLkk{kt ykx÷ku xÙkrVf s Lknkuíkku. íkkuÞu y{u MkkRf÷ Ãkh zçk÷ Mkðkhe{kt síkkt zhíkkt. Ãkku÷eMk Ãkfzu íkku Ëtz fhðkLku çkË÷u Ëtzku s Xkufu. Ãký nðu yu s{kLkku õÞkt hÌkku Au?” ykðk ÷ðkhk Mkkt¼¤eLku Lkðe ÃkuZeLku ½ýwt y[hs ÚkkÞ Au. ykÃkýk yk ðze÷ku ¼ýðkLku çkË÷u [Lÿrð÷kMk{kt sE VkVzk s÷uçke Wzkðíkk níkk. Ãkheûkkyku{kt LkkÃkkMk Úkíkk níkk.

Ãkuður÷ÞLk yu. ze. ÔÞkMk sqLk{kt Võík yuf xuMx{u[ h{ðk ¼khíkLke xe{ #ø÷uLzLkk «ðkMku økE níke. xuMxLke ÃkqðoMktæÞkyu xe{{kt VkxVqx ÚkE níke yLku r¢fux çkkuzo îkhk Mk¥kkðkh heíku ònuh ÚkÞu÷k MkwfkLke yLku WÃkMkwfkLkeLku çkË÷u Mke. fu. LkkÞzwLku xkuMk fhðk sðk fnuðkÞwt níkwt. yk s «ðkMk{kt Mke. fu. LkkÞzwLkwt ònuh{kt yÃk{kLk fhðkLkk çkË÷k{kt MkwfkLke rðÍeyu çkkfk S÷kLke Lkk{Lkk ¾u÷kzeLku xuMxfuÃk yÃkkðe níke. 1946{kt rðsÞ {h[LxLku çkË÷u EVíku¾kh y÷e ¾kLk ÃkxkizeLku MkwfkLkeÃkË MkkUÃkðk{kt ykÔÞwt níkwt. yk çktLku ðå[u Ãký shkÞu {Lk{u¤ Lk níkku. yuf {u[{kt íkku Ãkxkizeyu {h[LxLku hLk ykWx fhe Ëuðk {w~íkkfy÷eLku fÌkwt níkwt, òufu {w~íkkfy÷eyu íku{ fÞwO Lk níkwt. íÞkhçkkË ½ýk MkwfkLkeyku çkË÷kÞk, ÷k÷k y{hLkkÚk, rðsÞ nÍkhu, Ãkku÷e W{heøkh, Lkhe fkuLxÙkõxh, Ãkxkize, rçkþLk®Mkn çkuËe, frÃk÷ Ëuð, økkðMkfh, yÍnhwÆe yLku Mkr[Lku Ãký yk fktxkLkku íkks ÃknuÞkuo níkku. Lkhe fkuLxÙkõxhLku {kÚkk{kt Eò Úkíkkt (1962) ÃkxkizeLku

MkwfkLkeÃkË {éÞwt, Ãký 1946Lkku çkË÷ku rðsÞ {h[Lxu 1971{kt ÷E ÷eÄku. ðuMx RLzeÍLkk «ðkMku sLkkhe ¼khíkLke xe{Lkk MkwfkLkeÃkË íkhefu Ãkxkize yLku yrsík ðkzufhLku çku çku {ík {¤íkkt [uh{uLk íkhefu {h[Lxu fk®Mxøk ðkuxLkku WÃkÞkuøk fheLku ðkzufh Ãkh ÃkMktËøke Wíkkhe. 1971{kt rðsÞLke nuxÙef {u¤ðLkkh yrsík ðkzufhLke xe{ 1974Lkk #ø÷uLzLkk «ðkMk{kt ÷kuzoÍ xuMx{kt Võík 42 hLk{kt ykWx ÚkE síkkt yux÷e çkÄe xefkyku ÚkE fu ðkzufhu {khLkk ¼ÞÚke zheLku ¼khík Ãkhík VhðkLke yrLkåAk ònuh fhe yLku íku ßÞkt Lkkufhe fhíkk níkk íku Mxux çkìLfLke ÷tzLkLke þk¾k{kt çkË÷e fhðkLke {ktøkýe fhe níke. MkwLke÷ økkðMkfh yLku frÃk÷ Ëuð ðå[u Ãký yuf íkçk¬u yçkku÷k níkk. çkLLkuLku ÃkkuíkkLkku ynt ½ðkíkku nkuÞ íkuðwt ÷køkíkwt níkwt, yLku íkuÚke s frÃk÷ ßÞkhu ÷køk÷økkx xuMx {u[ h{ðkLkk rðïrð¢{ LkSf ÃknkUåÞku íÞkhu økkðMkfhu íkuLku yuf {u[{ktÚke Ãkzíkku {qõÞku níkku. çkuËe yLku økkðMkfh ðå[u Ãký ½ýe çkÄe ð¾ík [f{f Íhe níke. 198283{kt LÞwÍe÷uLz, #ø÷uLz yLku ykìMxÙur÷Þk Mkk{u MkwfkLkeÃkË Mkt¼k¤Lkkh frÃk÷ ËuðLku nxkðeLku {kun{Ë yÍnhwÆeLkLku MkwfkLkeÃkË MkkUÃkkÞwt níkwt Ãký 14 xuMx{kt Ãkkt[ ð¾ík nkh {¤íkkt f¤þ ÃkkAku økkðMkfh Ãkh Zku¤kÞku. 1992{kt yÍnhwÆeLkLke rðËkÞ çkkË ©efktík, rË÷eÃk ðUøkMkfh, hrð þk†e yLku EyuyuMk «MkLLkk fuÃxLkLkku ç÷uÍh Ãknuhðk fíkkh{kt níkk, Ãký ÃkMktËøke ðUfxhk½ðLkLke ÚkE, Ãký ÃkAeLke xuMx{kt íkuLku çkkh{ku ¾u÷kze çkLkkððk{kt ykÔÞku. økktøkw÷eLke Ãký ËkËkøkehe ¾qçk [k÷e. Auðxu ÃkMktËøkefkhkuyu íkuLku Ãký Ãkkýe[wt Ãkfzkðe ÿrðzLku yLku ÃkAe MkwfkLk ÄkuLkeLku MkkUÃÞwt, su{kt íkuLku MkV¤íkk sYh {¤e Ãký yksu íkuLkk økúnku çkøkze økÞk Au. newsvnm@yahoo.com

Mkkík{ku çkku÷ ¼khíkeÞ r¢fux xe{Lku yuf r¢fux rððu[fu ‘ËuzfktLke Ãkkt[ þuhe’ íkhefu ðýoðe níke, yksu yk ðkíkLku Mk{ÚkoLk {éÞwt Au.

çkúuz, çkxkxk, ftË{q¤, ÷e÷kt þkf¼kS, zw¬h íku{s økkÞLkwt íku{s {h½kt-çkíkfktLkwt {ktMk yLku {kA÷e íkÚkk ËqÄLke ÃkuËkþkuÚke çkLku÷e ðkLkøkeykuLkku Mk{kðuþ ÚkkÞ Au. s{ðk{kt íkuyku Mkk{kLÞ heíku ðÃkhkíkk MkqÃk fhíkkt ðÄw òzku MkqÃk ÃkMktË fhu Au. Ãký çkeò yLkuf ËuþkuÚke rðÃkheík z[ ÷kufku{kt ½kuzkLkk {ktMkLke ðkLkøkeyku Ãký ¾kMMke ÷kufr«Þ Au. ELzkuLkurþÞk Ãkh ÷ktçkk Mk{ÞLkk þkMkLkLku fkhýu nku÷uLz{kt fux÷ef ELzkuLkurþÞLk ðkLkøkeyku Ãký ÷kufr«Þ Au.

S

ynergy

‘Mknr¢Þk’ fu ‘Mknr¢Þíkk’ yu {q¤ økúef þçË ‘Synergia’{ktÚke çkLku÷ku þçË Au. suLkku yÚko Au - ‘Mkkiyu MkkÚku {¤eLku fk{ fhðwt, MkrnÞkhku Ãkwhw»kkÚko fhðku.’ SynergyLkku rMkØktík yux÷u çku fu íkuÚke ðÄw ÔÞÂõíkyku MkrnÞkhku Ãkwhw»kkÚko fheLku su Ãkrhýk{ {u¤ðu íku, íkuyku y÷øk-y÷øk ÔÞÂõíkøkík MðYÃku Ãkwhw»kkÚko fhe «kÃík fhu íkuLkk fhíkkt [rzÞkíkwt nkuÞ. Mkqºkkí{f heíku SynergyLke rð¼kðLkkLku 2 + 2 > 5 yu{ ËþkoðkÞ Au. yk{ íkku 2 + 2 = 4 s ÚkkÞ Ãkhtíkw òu SynergyÚke fk{ ÷uðkÞ íkku yk Mkhðk¤ku 5Úke ðÄe òÞ, yÚkkoíkT y÷øky÷øk ÔÞÂõíkøkík Ãkrhýk{Lku {wfkçk÷u, yk ÔÞÂõíkyku yuf rLkŠËü ÷ûÞLku Lksh Mk{ûk hk¾e òu MkrnÞkhku Ãkwhw»kkÚko fhu yux÷u fu íku{Lke ÔÞÂõíkøkík ûk{íkkyku MkrnÞkhk Ãkwhw»kkÚko{kt òuíkhu íkku Ãkrhýk{ rîøkwrýík s Lkne, íkuÚkeÞ [rzÞkíkwt ykðu!! yuf ykËþo xe{ Q¼e fhðk{kt SynergyLkku rMkØktík yíÞtík WÃkÞkuøke Lkeðzu Au. xe{{kt «íÞuf MkÇÞLke swËe swËe ûk{íkkykuLkwt òu Mktf÷Lk ÚkkÞ yLku xe{Lkk rLkrËoü ÷ûÞLke òu íku MkkiLku MÃküíkk nkuÞ íkku yuf xe{ íkhefu su ÷ûÞktfku nktMk÷ ÚkkÞ íku, íku{Lke ÔÞÂõíkøkík ûk{íkkyku îkhk nktMk÷ ÚkE þfu yuðkt ÷ûÞktfkuLku õÞktÞ ðxkðe òÞ! fkuÃkkuohux rðï{kt Ãký su su ftÃkLkeykuyu LkkUÄÃkkºk yuðe rMkrØyku nktMk÷ fhe Au, íkuLkk ÃkkÞk{kt Au íku{Lke Mkûk{ xe{ku{kt Synergy. xe{Lkk {uLkush Ãký íku{Lkk ðzÃký nuX¤ fk{ fhíke ÔÞÂõíkykuLke ûk{íkkykuLku fkiþÕÞøký (Skill Set)Lku çkhkçkh rÃkAkýíkk nkuÞ Au yLku yu heíku s yu MkkiLku ÷ûÞ nktMk÷ fhðk {kxu xe{{kt òuzu Au. fkuE MkÇÞLkwt «íÞkÞLk fkiþÕÞ Mkkhwt nkuÞ, fkuELkwt ðu[ký fkiþÕÞ ©uc nkuÞ, fkuELkwt {kfuo®xøk fhðkLkwt fkiþÕÞ «MktþLkeÞ nkuÞ íkku fkuE íkfLkefe ûk{íkk{kt yøkúuMkh nkuÞ íkku ð¤e fkuELkk{kt Ëhuf MíkhLke ÔÞÂõíkyku MkkÚku rð[khrð{þo fhðkLke ûk{íkk nkuÞ. yk Mk½¤kt fkiþÕÞkuLkwt Mktf÷Lk, SynergyLkwt MksoLk fhu su ¾qçk W{Ëk Ãkrhýk{ku{kt Ãkrhý{u. ËhufLke ÔÞÂõíkøkík ûk{íkk «íÞu ykÃkýLku Ãkqhkt fËh yLku ykËh nkuÞ, íkkuÞ yk MkrnÞkhk Ãkwhw»kkÚko suðkt Ãkrhýk{ku «kÃík Lk ÚkE þfu. çku ðuÃkkhe ÃkuZeyku ßÞkhu yuf{uf{kt rðr÷Lkefhý fu yrÄøkúnýLkku rLkýoÞ ÷u yu Ãký yuf «fkhLke Synergy Au, suLkk Ãkrhýk{ MðYÃku ðÄkhu LkkýkfeÞ ÷k¼ ÚkkÞ Au, þuhÄkhfku Ãký ðÄw ÷k¼kÂLðík ÚkkÞ Au, ðu[kýð]rØ ÚkkÞ Au yLku íku{Lke «ríkck Ãký ðÄu Au. yuf s ftÃkLkeLkk swËk swËk rð¼køkku

y{khk s{kLkk{kt íkku... fkì÷uòu{kt {khk{khe fhíkk níkk. økwÕ÷e {kheLku rÃkõ[h òuðk síkk níkk yLku rþûkfkuLkk nkÚku {kh Ãký ¾kíkk níkk.

ÃkheûkkLkwt Ãkrhýk{ ykðu yux÷u ¼kEçktÄLkk íÞkt AwÃkkE òÞ fu {k{kLkk ½hu økk{zu LkkMke síkk níkk. (nk, {k{kyku økk{zu s hnu) ytøkúuS íkku yux÷wt çkÄwt fk[wt fu ykÃkýLku ÷k÷w «MkkËLkwt ytøkúuS Mkkhwt ÷køku. ytøkúuS Akuzku, ykx÷kt rÃkõ[hku òuðk Aíkkt rnLËe Ãký yu{Lku [Zâwt Lknkuíkwt, íku Mkkð fuþwçkkÃkk suðwt rnLËe çkku÷íkk. çkççku xÙkÞ÷u yuMkyuMkMke ÚkÞk y™u çkeyu fhðk{kt Ãkkt[ ð»ko Lkef¤e økÞkt. Mk¥kkðeMk ð»koLkk ÚkÞk íÞkt MkwÄe çkkÃkLkk hkux÷k íkkuzâk. Ãký ykÃkýLku çku yuxefuxe ykðu yu{kt íkku yZe f÷kf ÷uõ[h ykÃku. yk çkÄe rVrþÞkheyku {khíkk ðze÷ku Akufhe MkkÚku ðkík fhðk{kt íkíkVV ÚkE síkkt. çkkswðk¤e {u¤ðý ÷uðk ykðíke nkuÞ yuLku çku ð»ko MkwÄe ¾k÷e òuÞk fhu.

Ãku÷e ÃkhýeLku {wtçkE síke hnu yLku yuLkkt Akufhkt {k{k {k{k fnuíkk ÚkE òÞ íÞkt MkwÄe rLkMkkMkk LkkÏÞk fhu, Ãký yuf ðkh fnuðkLke ®n{ík Lk fhu yLku fnuðk òÞ íkku fuðe AkufheLku fnuðkÞ yLku fuðeÚke Ëqh

÷ku÷{-lol yÄeh y{ËkðkËe hnuðkÞ íkuLke fkuE økíkkøk{ s Lk Ãkzu. Auðxu AkufheLkk nkÚku MkuLz÷ ¾kÞ. ÃkAe yûkÞLkk VkÄh-ELk-÷ku hksuþ ¾LLkkLke su{ A {rnLkk ËkZe ðÄkhe yLku ÍǼkyku ÃknuheLku Vhu. ðx íkku ÃkkAku yuðku fu ‘nðu íkku Ãku÷e y÷fk nk Ãkkzu íkku s Ãkhýwt, Lknªíkh

CMYK

ÃkhtÃkhkyku yLku heíkrhðkòu MkifkykuÚke LkuÄh÷uLz{kt QòoLkk WíÃkkËLk {kxu ÃkðLk[¬eykuLkku WÃkÞkuøk Úkíkku hÌkku Au yLku íku heíku RríknkMk{kt íkuLkwt yuf rðrþü MÚkkLk Au. 19{e MkËe MkwÄe{kt LkuÄh÷uLz{kt ÷øk¼øk 9000 sux÷e ÃkðLk[¬eyku níke yLku yíÞkhu Ãký yk{ktLke {kuxe MktÏÞkLke WÃkÞkuøk{kt ÷uðkÞ Au. z[ ÷kufkuLke yuf yLkLÞ ÃkhtÃkhk LkkLkk ytíkhLkk «ðkMk {kxu MkkRf÷Lkku WÃkÞkuøk fhðkLke Au. yk¾k nku÷uLz{kt ßÞkt Lksh

Lkkt¾ku íÞkt MkkRf÷ku òuðk {¤u Au. yuf økýíkhe «{kýu LkuÄh÷uLz{kt ÷øk¼øk 1.2 fhkuz ÷kufku rLkÞr{ík heíku MkkRf÷Lkku WÃkÞkuøk fhu Au yLku íkuLkk Ëhuf þnuh yLku Lkøkh{kt ònuh {køkkuo Ãkh MkkRf÷ Mkðkhe {kxu ÃkkMk ‘÷uLk’Lke ÔÞðMÚkk òuðk {¤u Au. {kuxk ¼køkLkk ÷kufku fk{ Ãkh sðk {kxu fu þk¤kyu sðk {kxu MkkRf÷Lkku s WÃkÞkuøk fhu Au yLku ykÚke Ëu¾eíke heíku nku÷uLz{kt Þktrºkf ðknLkkuÚke Úkíkk ÃkÞkoðhýLkk «Ëq»kýLkwt «{ký yíÞtík Lke[wt Au. ‘rMkLxuhõ÷kMk’ fu ‘rMkLxrLkfku÷kMk’ Lkk{Lkk íknuðkhLke Wsðýe LkuÄh÷uLz{kt ¾qçk {kuxk ÃkkÞu ÚkkÞ Au yLku íku MkuLx rLkfku÷kMkLkk sL{rËLk Ãkkt[{e rzMkuBçkhu QsðkÞ Au su rËðMku hk»xÙeÞ hò nkuÞ Au. Lkðòík rþþw yLku íkuLke {kíkkLku ÷kufku Ãknu÷e ðkh {¤ðk ykðu íÞkhu íku{Lku yuf ¾kMk «fkhLkkt rçkÂMfx (çku~ÞwEx {ux ßÞwMkuMk) ykÃkðkLkku rhðks ¾qçk s «[r÷ík Au.

z[ ÷kufkuLkku Mð¼kð z[ ÷kufku Mk{kLkíkkðkËe Au yLku ði[krhf {ík¼uËkuLke çkkçkík{kt yíÞtík Mkrn»ýw Au. íku{Lkkt MktíkkLkkuLku íku{Lke Lkerík rðþuLkk fkuE Ãký ÃkûkÃkkík rðLkk WAuhíkk nkuÞ Au. íkuyku «{ký{kt ykuAkçkku÷k yLku ÔÞÂõíkLkk ytøkík SðLkLku MkL{kLk ykÃkðkLkk ykøkúne Au yLku íkuÚke íku{Lkk ðíkoLk{kt yLku ÔÞðnkh{kt yuf «fkhLke ykiÃk[krhfíkk òuðk {¤u Au. ÷køkýeyku Ãkh fkçkq hk¾ðku yLku íkuLku ÔÞõík Lk fhe Ëuðe íku z[ ÷kufku{kt yuf MkËTøkwý {LkkÞ Au. ÔÞkðMkkrÞf yLku ytøkík SðLkLku íkÆLk y÷øk hk¾ðk{kt íkuyku {kLku Au. smt2@rediffmail.com

SynergyLkku

rMkØktík

swËkt swËkt fkiþÕÞkuLkwt Mktf÷Lk, SynergyLkwt

MksoLk fhu Au, su ¾qçk W{Ëk Ãkrhýk{ku{kt Ãkrhý{u. ËhufLke ÔÞÂõíkøkík ûk{íkk «íÞu ykÃkýLku Ãkqhkt fËh yLku ykËh nkuÞ, íkkuÞ yk MkrnÞkhk Ãkwhw»kkÚko suðkt Ãkrhýk{ku «kÃík Lk ÚkE þfu ßÞkt ßÞkt þõÞ nkuÞ íÞkt MktÞwõík fk{økehe fhu, su{ fu Lkkýkt rð¼køk yLku ¾heËe rð¼køk yÚkðk íkku {kLkð MktMkkÄLk rð¼køk yLku ðneðxe rð¼køk, íkku ykðk Mknr¢Þk yr¼øk{ (Synergatic Approach)Úke íku{Lkk ðu[ký yLku LkVkLkk økúkV Mkíkík Wæðoøkk{e s hnu Au. çku ÏÞkíkLkk{ þiûkrýf «MÚkkLkku{kt çku «fkhLkk yr¼øk{ku - (1) r¼LLk r¼LLk þiûkrýf ÃkØríkyku (Pedagogies) suðe fu ÔÞkÏÞkLk WÃkhktík ftÃkLkeykuLkk CaseLke ðøko¾tz{kt [[ko yLku rð&÷u»ký, «kæÞkÃkfrðãkÚkeoyku ðå[u yktíkhr¢Þk, rðãkÚkeoyku

{uLkus{uLx zkì. yu.Mke. çkúñ¼è îkhk

rð»kÞðMíkw

hsqykík ðøko¾tz{kt rðãkÚkeoykuLkk Mk{qn çkLkkðe rð»kÞðMíkw WÃkh Mk{qn [[ko yLku rLk»f»ko EíÞkrË. yLku (2) rþûkýLku {qÕÞku÷ûke çkLkkððk ykæÞkÂí{f {qÕÞku yLku Lkiríkf SðLkþi÷eLkku hkus-çk-hkusLkk ÔÞðnkh{kt fuðku rðrLkÞkuøk fhe þfkÞ yu «fkhLkku ËkþorLkf yr¼øk{. yk çkLLkuLkku Mk{LðÞ fhe yuf Synergy MkSo, íkuLkkt Ãkrhýk{ku òýðk Mkðuoûký nkÚk ÄhkÞwt, Mk{økú rð&÷u»kýLku ytíku ¾qçk W{Ëk íkkhýku «kÃík ÚkÞkt, yk çkLLku yr¼øk{kuLkk Mk{LðÞÚke rðãkÚkeoykuLke ¿kkLk«krÃíkLkwt Míkh ¾qçk Ÿ[wt yLku yíÞtík ík÷MÃkþeo çkLÞwt, su {kºk yuf yr¼øk{Úke þõÞ Lk çkLÞwt nkuík. yk (Presentation),

WÃkh

yk¾e rtstËøke fwtðkhku hnwt’ yuðe «rík¿kkyku fhu. Ãký çkkÃkk çku ½ktxk Ãkkzu yux÷u Akufhe òuÞk ðøkh Ãkhýe òÞ yLku çkkfeLke ®sËøke hkuËýkt hkuíkk Vhu. yLku yk ðze÷ku ykÃkýe ykøk¤ ÃkkAk ‘y{u íkku LkðrLk{koý ð¾íku ¾krzÞk{kt ÃkÚÚkh{khku fhðk síkk’ yuðe ðkíkku fhu, çkku÷ku. yu{Lkk s{kLkk{kt yu ÷kufku xktrxÞk ½Mkíkk níkk yu {kxu fkuý sðkçkËkh Au? yu Ãkkuíku. yk¾e ®sËøke Lkkufhe fhe ¾kÄe. Mkðkh{kt QXe ykux÷k WÃkh çkuMkeLku yu Ëkíký fhu yu{kt yzÄe MkkuMkkÞxeLku øktS{kt fux÷kt fkýkt Au yu ¾çkh Ãkzu. ÃkAe f÷kf AkÃkwt ðkt[ðk{kt fkZu. ËkZe fhðk{kt çkeòu yzÄku f÷kf. Mkkzk Lkð ðkøÞkLkk íkiÞkh ÚkE ¾kðkLkwt çkLÞwt fu Lknª yu òuðk hMkkuzk{kt yktxkVuhk fhu. yu{kt {kMke þkf fkÃkðk çkuMkkze s Ëu Lku? ÃkAe ðk¤{kt íku÷ Lkk¾e ykìrVMk òÞ. Mkktsu ykìrVMkÚke MkeÄk Úku÷e ÷E ¾heËe fhðk Lkef¤e Ãkzu. f÷kf íkku çkMkMxuLz Ãkh ÷kRLk{kt Q¼k hnu. Mkkzk Mkkíku ½hu ÃknkU[e s{ðk çkuMke òÞ, yu Ãký

yr¼øk{kuLke SynergyÚke rðãkÚkeoykuLkwt ðMíkw÷ûke yLku rð&÷u»kýkí{f ®[íkLk «ðuøke çkLÞwt, íku{Lkk{kt Mk{MÞkLkk Eü Wfu÷Lke MkqÍçkqÍ ðÄe, ð¤e íku{Lkk{kt yLÞ ykðfkÞo økwýku Ãký rðfMÞk níkk. ykÃkýu Mkt[k÷Lk ûkuºku Úkíkk SynergyLkk ÷k¼ku rðþu òÛÞwt. Ãkhtíkw Eíkh ûkuºkku{kt Ãký ykÃkýu Synergy îkhk s çknw «¼kðþk¤e Ãkrhýk{ku «kÃík fhíkk nkuEyu Aeyu. Ëk.ík. [qtxýe xkýu yuf ÃkûkLkk W{uËðkhLke çku ÷k¾ {ík «kÃík fhðkLke ûk{íkk nkuÞ yLku yLÞ ÃkûkLkk W{uËðkhLke ËkuZ ÷k¾ {ík «kÃík fhðkLke ÔÞÂõíkøkík ûk{íkk nkuÞ, Ãkhtíkw òu çkLLku Ãkûkku yufçkeò MkkÚku nkÚk r{÷kðe, òuzký fhe MkrnÞkhku «ÞkMk fhu, yux÷u fu Synergy Mksuo íkku çkLLku W{uËðkhku ¼uøkk ÚkE Ãkkt[ ÷k¾ sux÷k {ík «kÃík fhe þfu. su íku{Lkk ÔÞÂõíkøkík {ík«krÃíkLkk Mkhðk¤kÚke ðÄe òÞ Au. yuf Zku÷ ðøkkzLkkh (Drummer) [kh swËe rhÄ{Lkwt MktÞkusLk fhe yíÞtík fýor«Þ Mðh LkeÃkòðe þfu. ¼kiríkfþk†, hMkkÞýþk†, Sðrð¿kkLk suðe ¿kkLk þk¾kyku{kt Ãký ík¥ðkuLkk MktÞkusLkÚke, yýwykuLkk MktÞkusLkÚke, fku»kkuLkk MktÞkusLkÚke yíÞtík WÃkfkhf Ãkrhýk{ku «kÃík Úkíkkt nkuÞ Au. yk{ Synergy, fkuEf rðrþü yuLkSo Ãkqhe Ãkkzu Au. fËk[ yux÷u s ð»kkuo Ãknu÷kt, yurhMxkux÷u íku{Lke f]rík ‘Metaphysics’{kt rðÄkLk fÞwO Au fu, ‘The whole is greater than the sum of its parts.’

(÷u¾f RÂLMxxâqx ykìV {uLkus{uLx, rLkh{k ÞwrLkðŠMkxe{kt «kuVuMkh Au.) arvind@imnu.ac.in

z-çkfk íkhu Au ÷ku¾tz Lku zqçku Au ÷kfzkt çkfk, ÷u ðkt[, yk ¼u¤Mku¤Lkk yktfzk çkfk. Ãkkx÷ku Lkk¾eLku. Ãký ½h{kt zkR®Lkøk xuçk÷ {kxu søÞk yLku r¾MMkk{kt YrÃkÞk nkuÞ íkku Lku? MkkX ð»ko{ktÚke ÷øk¼øk Mkðk ð»ko íkku Ëkíký fhðk{kt ðuzVe LkkÏÞkt ÃkAe xktrxÞk s ½Mkðk Ãkzu Lku? yLku íkkuÞu yk ðze÷ku ÃkkAe nkurþÞkhe fux÷e {khu. y{u íkku yk{ fhíkk. y{u íkku íku{ fhíkk. yhu, ík{khwt íkku ík{khk çkkÃkk ykøk¤ Lknkuíkwt [k÷íkwt, ík{khk rþûkfku ík{khku fkLk Ík÷eLku Mfq÷{kt Vuhðíkk níkk, ík{u ½h{kt þkf Mk{kÞkO Au yLku yk¾e ®sËøke çkMk{kt VÞko íkkuÞu ÃkkAku hwykçk íkku swyku! fkfk, ík{u Akufhkt Ëçkzkððk yLku ík{khk s{kLkkLke çkku®høk ðkíkku fhðk rMkðkÞ ftE fÞwO LkÚke, nðu íkku MkwÄhku, MkkXLkk ÚkÞk. adhir.amdavadi@gmail.com


CMYK

3

hrððkh, 4 {k[o, h012

www.sandesh.com

7 “nwt ÄtÄk{kt MkV¤ Awt, «{u {™u MkËíkku ™Úke”

«fhý Þkr¿kf ßÞkhu ßÞkhu y ÷fuþhkƒþ …eíkku íÞkhu yu™u h½wƒeh

f~Þ…™k fuMk™e rð„íkku Vhe Vhe™u …ezk yk…ðk ÷k„íke. yuýu ½ýe {nu™ík fhe níke yu fuMk {kxu. ™uþ™÷ «rMkrØ {¤ðk™k [kLMk níkk. «{kuþ™ ™¬e níkwt íÞkhu s MkkÕ÷wt... yu Ëhuf ð¾íku rð[khíkku, su{ ðÄkhu rð[khíkku yu{ ðÄkhu þhkƒ …eíkku y™u su{ ðÄkhu þhkƒ …eíkku yu{ Vhe Vhe™u yu s rð[kh ykððk ÷k„íkku. ºkýuf ð»ko …nu÷kt íkku yu þhkƒ™u nkÚk …ý ™nkuíkku ÷„kzíkku y™u yksu yuðe ÂMÚkrík níke fu yu ƒ…kuhÚke s …eðkLkwt þY fhe Ëuíkku. yu™ku ykí{k hne hne™u yu™u Ëku»k Ëuíkku níkku. Mkå[kE òýíkku nkuðk Aíkkt yuýu yu rðþu fþwt ™ fÞwO yu ƒkƒíku õÞkhuf yu …kuíkk™e òík™u ™…wtMkf rV÷ fhíkku. yu™k r…íkk MðkíktºÞ Mku™k™e níkk. yu{™k s{k™k{kt ‘™ðSð™’ y™u ‘Þt„ RÂLzÞk’ {kxu ÷¾íkk. …ºkfkhíð y™u «k{krýfíkk™k …kX y÷fuþ yu™k r…íkk …kMku ¼ÛÞku níkku. yu™u hne hne™u ÷k„íkwt níkwt fu h½wƒeh f~Þ…™k fuMk{ktÚke ¾Mke™u yuýu yu™k ÔÞðMkkÞ MkkÚku y™u MktMfkh MkkÚku yLÞkÞ fÞkuo Au. „w™k™e ÷k„ýe yu™u hkus hkus Úkkuzku Úkkuzku {khe hne níke. yu{kt ßÞkhu rMkØkÚko™ku Vku™ ykÔÞku íÞkhu y÷fuþ™e ytËh Vhe yuf ðkh «k{krýfíkkyu yk¤Mk {hze níke. rMkØkÚko™ku Vku™ fk…e ™kÏÞk …Ae yu™u ÷køÞwt fu yuýu rMkØkÚko™e {ËË fhðe òuEíke níke yux÷u yuýu Vhe yuf ðkh ƒÄk s fk„¤ku, rð„íkku yufXk fÞko níkk. …kuíkk™e M{]rík …h òuh yk…e™u Íeýk{kt Íeýe rð„íkku yuf zkÞhe{kt x…fkðe ÷eÄe níke, Ãkhtíkw nS MkwÄe yu™e ®n{ík ™nkuíke Úkíke fu yu yk ƒÄe rð„íkku y™u zkÞhe rMkØkÚko™u MkkU…e þfu. yuýu rMkØkÚko™ku Lktƒh …kuíkk™k Mku÷{kt Mkuð fhe ÷eÄku níkku. yuýu ƒu-[kh ð¾ík Mku÷ nkÚk{kt W…kze™u rMkØkÚko™u Vku™ fhðk™ku «ÞkMk fhe òuÞku níkku, Ãkhtíkw yu™k Ëefhk «Úk{™ku [nuhku y™u …í™e™ku ¼Þ¼eík [nuhku yu™e ™sh Mkk{u ykðíkk

ðne økÞu÷e ðkíkko

yìõxÙuMk çkLkðk {kxu {wtçkE ykðu÷e yLku MxÙøk÷ ÃkAe fkì÷øk÷o çkLke økÞu÷e Mkkr{ÞkLku y{ËkðkËLkku rMkØkÚko Lkk{Lkku Þwðf {¤e òÞ Au. rMkØkÚko yu{yu fÞko ÃkAe ÃkrhðkhsLkkuLkk rðhkuÄ Aíkkt rnLËe rMk™u{k™k yuf s{kLkkLkk MkwÃkhMxkh h½wçkeh f~ÞÃk Ãkh Ãkeyu[ze fhðk {kxu {wtçkE ykðu÷ku Au. h½wçkeh f~ÞÃkLkwt {kuík ¼uËe Mktòuøkku{kt ÚkÞu÷wt nkuÞ Au, Ãký íkuLkk ÃkrhðkhsLkku íku{Lkk rðþu yuf nhV Ãký Wå[khðk íkiÞkh LkÚke. Mkkr{Þk h½wçkehLkk ¾kMk ËkuMík yuðk fk®Mxøk rzhuõxh rðfe íkLkuò Ãkh Ëçkký fheLku rMkØkÚkoLku h½wçkeh f~ÞÃkLke Ëefhe yLku «ÏÞkík yuõxÙuMk MkwøktÄk MkkÚku {u¤ðe ykÃkðk «ÞkMk fhu Au. Ëhr{ÞkLk MkwøktÄk «ÄkLkÃkwºk yLku ytzhðÕzo MkkÚku fLkuõþLk Ähkðíkk yuõxh yswoLk Ëuþ{w¾Lku ònuh{kt ÚkÃÃkz {khíkkt QnkÃkkun ÚkkÞ yLku ÃkAe MkwøktÄk íkuLku ÃkÂç÷rMkxe Mxtx økýkðeLku {k{÷ku Úkk¤u Ãkkzu Au. rðfe Ãký Mkkr{ÞkLku Mk{òðu Au fu rMkØkÚkoLku nuÕÃk fh, yu çknkLku fËk[ íkLku íkkhk ¼kE ÃkkMkuÚke h½wçkehLkk {fkLkLke [kðe {¤e òÞ. ‘{wtçkE xkRBMk’Lkk Ãkºkfkh y÷fuþ Þkr¿kfu {kuhurþÞMk sELku h½wçkehLkk {kuík ytøku MktðuËLkþe÷ {krníke {u¤ðe nkuÞ Au. íkuýu ykLke ðkík h½wçkehLke ÃkíLke {kLkMkeLku fhe nkuÞ Au. òufu, y÷fuþLkk ËefhkLkwt yÃknhý fheLku íku yk fuMk ytøku ÷¾ðkLkwt s Lknª Ãkhtíkw {wtçkE Akuze Ëuðk {sçkqh fhðk{kt ykðu Au. y÷fuþu {wtçkE AkuzeLku fkLkÃkwh xÙkLMkVh {køke ÷eÄe nkuÞ Au. Azu[kuf su™ku Mðefkh fÞkuo, su™u MkL{k™ ykÃÞwt yuðe yk †eyu h½wƒeh f~Þ…™e …eX{kt ¾tsh {kÞwO níkwt. y÷fuþ …kMku ƒu™Íeh rðþu yuðe rð„íkku níke fu òu yu rð„íkku «uMk{kt òÞ fu A…kÞ íkku ƒu™Íehu ¼khík Akuze Ëuðwt …zu. y÷fuþ ßÞkhu {kuhurþÞMk „Þku íÞkhu yu™u ík…kMk fhíkkt ¾ƒh …ze níke fu yk¾e hkík h½wƒeh

h½wƒeh ßÞkhu Mxe{ Y{{kt síkku níkku íÞkhu yu VkuLk Ãkh {kuxk yðksu ƒu™Íeh MkkÚku ͽze hÌkku níkku, “ç÷ze ƒe[... íkU {™u AuíkÞkuo Au. {khwt ™k{ h½wƒeh f~Þ… Au... Ä h½wƒeh f~Þ…... nwt ík™u ykx÷k Ÿ[k ykMk™u ƒuMkkze þfwt Awt íkku nwt s ík™u …Akze …ý þfwt Awt. ÷kufku™u {kuZwt ƒíkkððk ÷kÞf ™nª Akuzwt...” s yu™e {ktz {ktz yufXe fhu÷e ®n{ík rð¾hkE síke. yksu Vhe yuf ðkh yuLkwt {„s [fhkðu [zâwt níkwt. „E fk÷u hkºku yuýu h½wƒeh f~Þ…™e rVÕ{ òuE níke. ƒu™Íeh MkkÚku yu h½wƒeh™e yk¾he rVÕ{ níke. Mkw…hzw…h rnx rVÕ{ ‘fkuE Mk…™kU fu Ëe… s÷kÞu’™kt „eíkku yksu …ý ÷kufr«Þ níkkt. xeðe …h yu rVÕ{ òuÞk …Ae y÷fuþ™u ðkhtðkh Úkíkwt níkwt fu yuýu rMkØkÚko™e {ËË ™nª fhe™u ¼q÷ fhe Au... ƒu™Íeh™ku rð[kh ykðíkkt s yuLkwt {™ ™VhíkÚke ¼hkE síkwt níkwt. su {kýMku yu™u MkV¤íkk y…kðe, yuõMxÙk zkLMkh{ktÚke rnhkuE™ ƒ™kðe y™u

f~Þ…™k Y{{kt fkuE Akufhe níke... h½wƒeh ßÞkhu Mxe{ Y{{kt síkku níkku íÞkhu yu {kuxk yðksu ƒu™Íeh MkkÚku ͽze hÌkku níkku. yu ͽzku Mkkt¼¤™khk ƒu sýk, Mxe{ Y{™ku yxuLzLx ßÞkuso y™u M…k™k rhMkuÃþ™ zuMf …h Q¼u÷ku {Þtf þuèe... ƒL™u sýkyu fÌkwt níkwt fu, h½wƒeh ¼Þk™f yuõMkkRxuz níkku. yu Vku™ …h fne hÌkku níkku, “ç÷ze ƒe[... íkU {™u AuíkÞkuo Au. {khwt ™k{ h½wƒeh f~Þ… Au... Ä h½wƒeh f~Þ…... nwt ík™u ykx÷k Ÿ[k ykMk™u ƒuMkkze þfwt Awt íkku nwt s ík™u …Akze …ý þfwt Awt. ÷kufku™u {kuZwt ƒíkkððk ÷kÞf ™nª Akuzwt yux÷wt ÞkË hk¾su.

…kuRLx ç÷ìLf þqx fheþ. {U ík™u «u{ fÞkuo y™u íkU h½wƒeh f~Þ…™u ÞwÍ fÞkuo Au...” yu …Ae y÷fuþ h½wƒeh f~Þ…™k yu f{hk{kt …ý „Þku níkku, ßÞkt yu hkufkÞku níkku. yu Y{{ktÚke h½wƒeh™e ðMíkwyku íkku …ku÷eMk fMxze{kt [k÷e „E níke, Ãkhtíkw {kuhurþÞMk …ku÷eMku ÷eÄu÷k Vkuxku„úk^Mk{kt y™u fMxze{kt hnu÷e ðMíkwyku{ktÚke yuf [es r{®Mk„ níke - yuf fk¤e zkÞhe... ßÞkuso y™u {Þtf þuèe ƒL™u™kt Mxux{uLx ynªÚke swËkt …zíkkt níkkt. {Þtf þuèeyu fÌkwt fu h½wƒeh f~Þ… yu™k nkÚk{kt …fzu÷e zkÞhe Mxe{ Y{{kt MkkÚku ÷E „Þku níkku, ßÞkhu ßÞkusoLkwt fnuðwt níkwt fu h½wƒehu zkÞhe M…k™k rhMkuÃþ™ zuMf …h s{k fhkðe níke. {Þtfu yk ðkík …kuíkk™k y¾çkkhLkk rh…kuxo{kt ÷¾e níke... h½wƒeh f~Þ… Mxe{ Y{{kt fk„¤™e zkÞhe ÷E òÞ yux÷ku {q¾o ™nkuíkku. ðhk¤™k ÄwB{MkÚke AðkÞu÷k Y{{kt zkÞhe ðkt[e þfkÞ yuðe fkuE ÂMÚkrík ™nkuíke. ð¤e h½wƒeh™u ðkt[ðk™kt [~{kt níkkt yux÷u òu yu™e …kMku [~{kt ™ nkuÞ íkku zkÞhe™ku fkuE W…Þku„ ™nkuíkku... y™u y„íÞ™e ðkík, fu òu yu ƒkfe™e ƒÄe s ðMíkwyku Y{{kt {qfe™u òÞ íkku zkÞhe ™e[u ÷E sðk™kt yu™e …kMku ƒu fkhý níkkt. yuf - yu zkÞhe ¾qƒ y„íÞ™e níke y™u yu Y{{kt Akuzðk {k„íkku ™nkuíkku. y™u ƒu, yu zkÞheLkwt yu™u ftEf fk{ níkwt...

fkuE {¤ðk ykððkLkwt nkuÞ, yu{kt ÷¾u÷e fkuE rð„ík-rzxuE÷™e yu r{®x„{kt yu™u sYh nkuÞ... y÷fuþ Þkr¿kf™e ™sh Mkk{u h½wƒeh™k {]íkËun™k Vkuxku„úk^Mk íkhðhe hÌkk níkk. ÷ktƒku …zAtË Ëun, fMkhík fhe™u ƒ™kðu÷wt …hVuõx rVrÍf... ¾¼kÚke ÷E™u f{h MkwÄe™ku ðe-þuE… y™u Akíke …h ½qt½hk¤k ðk¤, [k¤eMke ðxkÔÞk Aíkkt …ý ík„ík„íke íð[k y™u ykt¾ku ƒtÄ nkuðk Aíkkt …ý ykf»kof ÷k„íkku yu …kihw»ke õ÷e™ þìð [nuhku. y÷fuþu ÔneMfe™e [qMkfe ÷E™u ½ze¼h ykt¾ku {ª[e ËeÄe. „E fk÷ hkíkÚke s h½wƒeh f~Þ…u yu™k {„s™ku fƒòu ÷E ÷eÄku níkku. yíÞkhu yu™u Vhe yuf ðkh rMkØkÚko™u Vku™ fhðk™e íkeðú RåAk ÚkE hne níke. yuýu ƒksw{kt …zu÷ku Mku÷Vku™ W…kzâku. Mku÷™e Vku™ƒwf{kt sE™u rMkØkÚko™ku ™tƒh …ý þkuæÞku... ™tƒh ÷køÞku, …ý yuýu íkhík rzMkf™uõx fhe ËeÄku.  Mkw„tÄk™u Mk{òððk™ku rðfe ík™uòyu …qhku «ÞkMk fÞkuo níkku, “íkwt rð[kh íkku fhsu. Akufhku Mkkhku Au.” …Ae [k÷kfeÚke W{uÞwO níkwt, “yu ƒnk™u ík™u [kðe {¤e òÞ, fËk[.” h½wƒeh™ku Ëefhku Mkwþktík yu™k ½h™e [kðe …kuíkk™e …kMku hk¾íkku níkku. h½wƒeh™ku {]íkËun {kuhurþÞMkÚke ¼khík ÷kððk{kt ykÔÞku íÞkhu ƒkh f÷kf yu™k

rxxTrçkx rVÕ{ ‘fkurþþ’{kt MktSð fw{khLku {qf çkrÄhLkku hku÷ fhðkLkku níkku íÞkhu sÞk çkå[Lk yLku MktSð fw{khu MkkRLk ÷UøðusLkwt «kÚkr{f ¿kkLk {u¤ððkLkk õ÷kMk ¼Þko níkk. ‘VLkk’Lkwt þq®xøk çkVeo÷k Ãknkzku ðå[u fk~{eh{kt [k÷íkwt níkwt, fwýk÷ fkun÷e su çkhVLkk xwfzk Ãkh Q¼ku níkku, íku Äehu Äehu Ãkeøk¤ðk ÷køÞku níkku yLku fwýk÷ íku{kt ¾wtÃke sðkLke íkiÞkhe{kt níkku yu íkhV fkòu÷ yLku ykr{h Mkrník fkMx yuLz ¢qLke Lksh Ãkzíkkt íkuyku Ëkuzâk níkk yLku íkuLku çk[kÔÞku níkku. fkòu÷ íÞkhu zhe økÞu÷e. ‘VLkk’Lkk yuf þkux{kt fkòu÷ øk¼hkÞu÷e Ëu¾kÞ Au, íku á~Þ yk ð¾íku fu{uhk{kt fuË ÚkÞu÷wt.

CMYK

[knfku {kxu ¾wÕ÷ku hk¾ðk{kt ykÔÞku níkku. [knfku™kt xku¤uxku¤kt yk¾ku rËðMk h½wƒeh™k ½h …kMku Mk{wÿ™kt {kuòt™e su{ ykðíkkt y™u síkkt hÌkkt níkkt. suðe M{þk™Þkºkk ™ef¤e fu Mkwþktíku íkk¤wt {khe™u [kðe …kuíkk™e …kMku hk¾e ÷eÄe níke. “ƒuxk, íkuh rËðMk ykí{k …kuíkk™k ðkíkkðhý{kt hnuðk™ku «Þí™ fhu Au. íkkhk zuz …ý fËk[...” {k™Mkeyu yu™k Ëefhk™u Mk{òððk™ku «Þí™ fÞkuo níkku. “nwt ykðe ƒÄe Vk÷íkw ðkíkku{kt ™Úke {k™íkku. ík{u {™u yu{ fnuðk {k„ku Aku fu zuz™ku ykí{k {kuhurþÞMkÚke yk ½h MkwÄe ykÔÞku nþu? Ônkux ™ku™MkuLMk...” “yuðwt ™ …ý nkuÞ íkkuÞ yk [kðe ík™u hk¾ðk™ku þku yrÄfkh Au?” h½wƒeh f~Þ…™k ƒeò Ëefhk «þktíku rððkË Auzâku níkku, “yk ½h yk…ýk ƒÄkLkwt Au.” “ík™u íkkhwt ½h yk…e ËeÄwt Au.” Mkwþktíku íkkuAzkEÚke sðkƒ ykÃÞku níkku. {erzÞk™k {kýMkku y™u íÞkt nksh ÷„¼„ yk¾e rVÕ{ RLzMxÙe™e nkshe{kt [k÷e hnu÷e yk íkzkVze™u fkhýu {k™Mke f~Þ…™u ½ýe íkf÷eV ÚkE hne níke, “yk…ýu …Ae ðkík fheþwt. nS íkku íkkhk zuz™e r[íkk …ý «„xkððk™e ƒkfe Au.” “yk{kt …Ae fu …nu÷kt fkuE ðkík ™Úke fhðk™e nðu …Ae. yk [kðe {khe …kMku hnuþu. ÄuxTMk VkR™÷.” Mkwþktíku VkR™÷ r™ýoÞ ònuh fhe ËeÄku níkku. yu ðkík™u yksu ºký ð»ko Úkðk ykÔÞkt níkkt. y™uf Vur{÷e r{®xøMk y™u ík{k{ «ÞkMkku Aíkkt Mkwþktíku yks MkwÄe fkuE™u …ý yu ½h™e [kðe yk…e ™nkuíke. yu™u fkuE …h rðïkMk ™nkuíkku... Mkw„tÄkyu íkku y™uf ðkh ͽzk fÞko y™u …kuíkk™kÚke ÚkE þfu íku ƒÄwt s fÞko Aíkkt Mkwþktíku yu™u {[f yk…e ™nkuíke. h½wƒeh f~Þ…™ku yu ƒt„÷ku sqnw™k ËrhÞkrf™khu níkku. Mk™ yìLz MkuLz nkuxu÷™e yuf Ëeðk÷ h½wƒeh f~Þ…™k ƒt„÷k™e ft…kWLz ðkì÷ MkkÚku fkì{™ níke. „úkWLz ^÷kuh y™u W…h yuf {k¤™ku ƒt„÷ku, ykMk…kMk MkwtËh ƒ„e[ku, [kh „kzeyku

yu{ýu …ý …kuíkk™e rËþk þkuÄe ÷eÄe níke y™u fkuE h½wƒeh MkkÚku hnuðk íkiÞkh ™nkuíkwt... yuf÷íkkyu yu™u þhkƒ íkhV ÄfuÕÞku níkku. Mkkts …zíkkt s h½wƒeh™k ½h{kt þhkƒ™ku Ëkuh þY ÚkE síkku. ykx÷ku þhkƒe y™u rz«uþ™™ku rþfkh nkuðk Aíkkt h½wƒeh™e yuf …ý rVÕ{ ^÷ku… ™nkuíke! yuýu yu™k AuÕ÷k RLxhÔÞq{kt fÌkwt níkwt, “su «u{{kt r™»V¤ òÞ Au, yu ÄtÄk{kt MkV¤ ÚkkÞ Au... nwt ÄtÄk{kt MkV¤ Awt yux÷u «u{ {™u MkËíkku ™Úke yuðwt íkku yk…kuyk… Mkkrƒík ÚkE s „Þwt Au.” ƒu™Íeh MkkÚku yu™k MktƒtÄku s„ònuh níkk, …ý ƒL™u sýk ònuh{kt - …kxeo{kt nkÚk{kt nkÚk ™k¾e™u Ëk¾÷ Úkíkkt íkku ònuh{kt ͽzíkk …ý ¾hkt. Mkux …h yufƒeò MkkÚku nkÚkk…kE ÚkÞk™e ¾ƒhku y™u íkMkðehku A…kE [qfe níke! ƒu™Íeh rMkðkÞ h½wƒeh f~Þ…™e fkuE ™ƒ¤kE ™nkuíke. yu «kuzâwMkh™u fkZe {qfe þfíkku. Mknf÷kfkh™k Mke™ f…kðe þfíkku. …kxeo{kt fkuE™u …ý ¾he¾kuxe Mkt¼¤kðe þfíkku. RLxhÔÞq{kt zÞko rð™k ƒuVk{ ƒku÷e þfíkku... ònuh{kt Akufhe™u [q{e þfíkku... ¾wÕ÷e Akíkeyu y™u ¾wÕ÷e rfíkkƒ™e su{ Sðíkku h½wƒeh f~Þ…! su rËðMkÚke ƒu™Íeh yu™e ®sË„e{kt ykðe níke yu rËðMkÚke yu™e …™kuíke ƒuXe níke. yu Akufhe h½wƒeh fhíkkt ðeMk ð»ko ™k™e níke. ‘ðkì„’ {u„urÍ™™k fðh …h heíkw MkkLÞk÷™k f÷uõþ™ MkkÚku [{fe níke. {kuxe {kuxe ƒúkLzTMk yu™u MkkE™ fhðk …zk…ze fhðk ÷k„e níke. su rËðMku ‘huð÷ku™’ y™u ‘™qh’™e «kuzõxTMk {kxu yu™kt nku‹z„ ÷køÞkt íku rËðMkÚke rnLËe rVÕ{™k r™{koíkkyku yu™k Ëhðksu …[kMk-…[kMk ÷k¾ Yr…Þk™e hkufz ƒu„{kt ¼he™u yktxk {khíkk ÚkE „Þk níkk, …ý ƒu™Íeh fkuE™e rVÕ{ MkkE™ fhíke ™nkuíke... yuf …kxeo{kt yu h½wƒeh f~Þ…™u {¤e níke. yuf òýeíkk r™{koíkkyu ƒL™u™e yku¤¾ký fhkðe níke. h½wƒehu ƒu™Íeh™u òuE™u fÌkwt níkwt, “íkkhkt {kƒk…u íkkhwt ™k{ Mk{S-rð[khe™u …kzâwt Au. ík™u Mkk[u s VwhMkË{kt ½ze Au W…hðk¤kyu! íkwt ƒu™Íeh Au - y{qÕÞ Au - yòuz Au.”

h½wƒehu ƒu™Íeh™u òuE™u fÌkwt níkwt, “íkkhkt {k-ƒk…u íkkhwt ™k{ Mk{S-rð[khe™u …kzâwt Au. ík™u Mkk[u s VwhMkË{kt ½ze Au W…hðk¤kyu! íkwt ƒu™Íeh Au - y{qÕÞ Au - yòuz Au.” “{™u W…hðk¤kyu ™Úke ½ze, {U òíku ½ze Au, {khe òík™u. {khwt ™k{ …ý {khkt {k-ƒk…u ™Úke …kzâwt, {U òíku …kzâwt Au...” …kfo ÚkE þfu yuðwt …k‹f„... nðu rLkso™ níkwt. òufu ½h hkus ¾q÷íkwt. yuf yuf ðMíkw™e MkVkE yuðe s heíku Úkíke, suðe heíku h½wƒeh f~Þ… níkk íÞkhu Úkíke níke. Ëw:¾™e ðkík yu níke fu {k™Mke f~Þ…, Mkwþktík f~Þ…, «þktík f~Þ… y™u Mkw„tÄk f~Þ… - [khuÞ sýk swËkt swËkt ½hku{kt hnuíkkt níkkt. yk{ yuf fwxwtƒ níkwt, …ý yuf fwxwtƒ yuf Aík ™e[u hne þfu yu{ ™nkuíkwt! h½wƒeh f~Þ… níkk íÞkt MkwÄe yu …kuíkk™k ƒt„÷k{kt hnuíkk níkk. ƒu™Íeh MkkÚku™k MktƒtÄku™u fkhýu {k™Mke f~Þ…u yuLkwt ½h Akuze ËeÄwt níkwt, …ý ÷e„÷ rzðkuMko ykÃÞk ™nkuíkk... Mktíkk™ku su{ {kuxkt Úkíkkt „Þkt yu{

“{™u W…hðk¤kyu ™Úke ½ze, {U òíku ½ze Au, {khe òík™u. {khwt ™k{ …ý {khkt {k-ƒk…u ™Úke …kzâwt, {U òíku …kzâwt Au...” “Ônkux ?” h½wƒeh™e ykt¾ku …nku¤e ÚkE níke. yuýu ykðe rƒLËkMík y™u ykx÷e Y…k¤e Akufhe …nu÷kt õÞkhuÞ ™nkuíke òuE. “{khu {k-ƒk… s ™Úke. Íqt…z…èe{kt {kuxe ÚkE Awt... {khwt Mkk[wt ™k{ òýðwt Au ík{khu?” “™k.” h½wƒeh yu™e ™Sf ykÔÞku níkku. yu™e ykt¾ku{kt ykt¾ku …hkuðe™u yuýu fÌkwt níkwt, “{khu {kxu íkwt ƒu™Íeh Au y™u íkkhwt Mkk[wt ™k{ …ý yu s Au.” (¢{þ:) kaajalozavaidya@gmail.com


CMYK

4

hrððkh, 4 {k[o, h012

www.sandesh.com

yksu VUMk÷ku fkuý çkLkþu W¥kh «ËuþLkk {wÏÞ{tºke?

ÃkË yu f Ëkðu Ë kh yLku f Ãkkt

SðLk Sððk suðwt Au ðkì

®þøxLk zeMkeÚke ÃkkAk Vhíke ð¾íku nwt yuf økk{{kt ðnu÷e Mkðkhu çku ðkøÞu QíkÞkuo. {u {rnLkku [k÷íkku níkku. {khu íÞktLke Mkøk¼ko íkhwýeyku yLku Mk{MÞkÞwõík çkk¤fkuLke yuf MktMÚkk{kt «ð[Lk ykÃkðkLkwt níkwt. yu MktMÚkk yuf þk¤kLkk YÃk{kt [k÷íke níke. yk þk¤k ¾qçk Mkwhrûkík níke, fkhý fu íku{kt ¼ýíkkt çkk¤fku Mk{MÞkyku Ähkðíkkt níkkt. íku{ktLkk y{wf íkku fkÞËkLkk økwLkuøkkhku Ãký níkk. rðrðÄ ÃkùkËT¼qr{fk{ktÚke ykðu÷k yk rðãkÚkeoykuLku fu{ MktçkkuÄðk, þwt fnuðwt íkuLke rð{kMký{kt nwt níkku. fþwtf yuðwt fnuðwt òuEyu suLkkÚke íkuyku yuf Mkkhk ¼rð»Þ {kxu fk{ fhðk «ð]¥k ÚkkÞ. {khu yíÞkh MkwÄe ÃkiMkkËkh ÷kufkuLku íku{Lkwt ÄLk Mkkhk {køkuo ðkÃkhðkLkwt Mk{òððkLkwt ykÔÞwt níkwt. yk yuf Mkkð Lkðku yLkw¼ð níkku. {U íku{Lku çku-çku zkì÷h ðnU[ðk {ktzâk. Ëhuf rðãkÚkeoyu ykðeLku íku {khe ÃkkMkuÚke ÷E sðkLkk níkk. {Vík{kt çku zkì÷h fkuLku Lk òuEíkk nkuÞ? yuf ÃkAe yuf rðãkÚkeo QXeLku zkì÷h ÷uðk ykðíkku økÞku. ËhufLku nwt fnuíkku fu yk hf{ ík{khu ík{khk {kxu ðkÃkhðkLke LkÚke. çkeòLku {ËË fhðk, Lkðk sL{u÷k fu Lk sL{u÷k çkk¤f {kxu fþwtf fhðk ðkÃkhðkLke Au. òu yuðwt ftE fk{ ÚkE þfu suLkkÚke yk ËwrLkÞkLku xfe hnuðkLkwt fkhý {¤u íkku íku fhðwt s òuEyu íku {U Mk{òÔÞwt. {U íku{Lku {khk nMíkkûkhðk¤e {khe ÃkwÂMíkfk Ãký ykÃke. íkuLkkt ÃkkLkkt VuhÔÞkt çkkË y{wf

yLkwMktÄkLk MkLzu MÃkurþÞ÷ Ãk]Úðehks fÃkqhLkk rÃkíkk Ãkh nt{uþkt ÔÞtøk fhíkk. ÞqMkwVLku Ãký zh níkku fu íku{Lkk rÃkíkk íku{Lku rVÕ{{kt fk{ fhðkLke {tsqhe fËe ykÃkþu Lknª. ÞqMkwVLkk rÃkíkk Ãk]ÚðehksLkk rÃkíkkLku ‘ftshkLkku çkkÃk’ fne fxkûk fhíkk níkk. yuf rËðMk ÞqMkwVLke íkMkðeh {wtçkELkk yuf rVÕ{e {uøkurÍLk{kt «økx ÚkE. Ãk]Úðehks fÃkqhLkk rÃkíkk yu {uøkurÍLk ÷E økw÷k{ Mkhðh ¾kLkLke ËwfkLku økÞk yLku íku{Lke Mk{ûk {uøkurÍLk {qfíkkt fÌkwt, “çkku÷ nðu ftshLkku çkkÃk fkuý Au?” økw÷k{ Mkhðh ¾kLkLku ÷køÞwt fu íku{Lkk Ãkwºkyu íku{Lku yÃk{krLkík ÃkrhÂMÚkrík{kt {qfe ËeÄk Au. ÞqMkwV ¾kLk nðu rË÷eÃkfw{kh çkLke økÞk. yuf s{kLkkLkku þh{k¤ Akufhku ÃkkuíkkLke çkktnku{kt yr¼Lkuºkeyku MkkÚku hku{kLMk fhíkku ËuþLkku hku{uÂLxf nehku çkLke økÞku. rË÷eÃkfw{kh ÃkkMku Mkknrsf yr¼LkÞ yLku øksçkLke zkÞ÷kuøk rzr÷ðhe ûk{íkk níke. «Úk{ «u{ fkr{Lke fkiþ÷ rË÷eÃkfw{khLkk SðLk{kt yLkuf †eyku ykðe, Ãkhtíkw íkuyku nt{uþkt ÓËÞÚke yufkfe hÌkk. ½ýk ykuAk ÷kufku yu ðkík òýu Au fu rË÷eÃkfw{khu fkuELku rË÷Úke Mkk[ku «u{ fÞkuo nkuÞ íkku íku fkr{Lke fkiþ÷ níkkt. f{LkMkeçku íkuyku çkLLku y÷øk ÚkE økÞkt. yu ð¾íku rË÷eÃkfw{kh ¼ktøke Ãkzâk níkk. rð[r÷ík ÚkE økÞk níkk. yu{Lkk Mk{Þ{kt rË÷eÃkfw{kh yLku fkr{Lke fkiþ÷Lke òuze ‘nkux’ Ãký økýkíke. fkr{Lke fkiþ÷ yLku rË÷eÃkfw{khu su [kh rVÕ{ku{kt fk{ fÞwO íku ík{k{ (1) LkrËÞk fu Ãkkh (2) þneË (3) þçkLk{ yLku (4) ykhÍq rnx hne níke. M¢eLk Ãkh çkLLkuLke òuze f{k÷Lke ÷køkíke níke. M¢eLk ÃkhLkku hku{kLMk íku{Lke rhÞ÷ ÷kRV{kt Ãký «ðu~Þku níkku. fkr{Lke fkiþ÷Lkwt yMk÷e Lkk{ W{k f~ÞÃk níkwt. íkuyku {MkwheLke çÞwxe MÃkÄko{kt Síku÷kt ‘r{Mk {Mkwhe’ níkkt. [uíkLk ykLktËu íku{Lku fkr{Lke fkiþ÷ Lkk{ ykÃke íku{Lke rVÕ{ ‘Lke[k Lkøkh’ (1946){kt {wÏÞ ¼qr{fk ykÃke níke. yk rVÕ{Lku fuLMk rVÕ{ VuÂMxð÷{kt yuðkuzo {éÞku níkku. fkuE Ãký «Úk{ yktíkhhk»xÙeÞ yuðkuzo {u¤ðLkkhe yk «Úk{ ¼khíkeÞ rVÕ{ níke. yuf Qøkíkk f÷kfkh íkhefu fkr{Lke fkiþ÷Lke Ãknu÷e {w÷kfkík ÞqMkwV MkkÚku ‘LkrËÞk fu Ãkkh’Lkk Mkux Ãkh ÚkE níke. yk rVÕ{{kt rË÷eÃkfw{khu nehkuLke ¼qr{fk ¼sðe níke yLku rVÕ{Lku

“{Lku ÷køkíkwt níkwt fu fkuELku {khe Ãkze LkÚke. yk fXkuh ËwrLkÞk{kt {khk çkk¤fLkwt þwt Úkþu - nwt fËk[ Sð ykÃke Ëuík, Ãký ík{u ykÔÞk. {Lku ÷køÞwt fu fkuE Au, su {khk suðk yòÛÞk f{¼køkeyku {kxu {nuLkík fhu Au, íkku ÃkAe SðLk Sððk suðwt fu{ Lk çkLku! ßÞkt MkwÄe {khk suðk fkuEf yòÛÞk {kxu ík{khk suðwt fkuEf ®[ríkík hnuþu íÞkt MkwÄe SðLk Sððk suðwt hnuþu.”

xqtfe ðkíkko ^÷kuz yu{. rþ÷kLMfe rðãkÚkeoyku {Lku {éÞk yLku {Lku «uhýk ykÃkLkkh {khk ËkËk rðþu ÃkqAðk ÷køÞk fu íkuyku þwt rþûkf níkk? ík{u þwt rþûkf Aku? y{khk {kxu fu{ ®[íkk fhku Aku? {U Mk{òÔÞwt fu Mk{ksLke ®[íkk fhðk {kxu rþûkf nkuðkLke fkuE sYh LkÚke - nwt yuf yuðku {kýMk Awt suLku ík{khe MkV¤íkk rðþu, ík{khe MkkhÃk rðþu ©Øk Au. Ãký ðkík ynª Ãkqhe Úkíke LkÚke. síkkt Ãknu÷kt {U íku{Lku fÌkwt fu íkuyku õÞkhuÞ Ãký fkuE Ãký {w~fu÷e ð¾íku {khku MktÃkfo fhe sçkhËMík MkV¤íkk {¤e níke. yu Ëhr{ÞkLk çkuW yufçkeòLke LkSf ykÔÞkt níkkt, Ãkhtíkw çkLÞwt yuðwt fu fkr{Lke fkiþ÷Lkkt {kuxkt çknuLkLkwt yðMkkLk Úkíkkt fkr{Lke fkiþ÷u íku{Lkk SòS MkkÚku ÷øLk fhðwt Ãkzâwt. yu ÷øLk fhðkLkwt fkhý Ãký yu níkwt fu y[kLkf yðMkkLk Ãkk{u÷kt íku{Lkkt {kuxkt çknuLkLku LkkLkkt LkkLkkt çkk¤fku níkkt. yu çkk¤fkuLku Mkk[ððkt yLku {kuxkt fhðkLkk rník{kt íku{ýu yk rLkýoÞ ÷eÄku níkku. y÷çk¥k, yk ÷øLk Ãknu÷kt rË÷eÃkfw{kh yLku fkr{Lke fkiþ÷ yufçkeòLkkt «u{{kt zqçke økÞkt níkkt, Ãkhtíkw {kuxkt çknuLkLkwt yðMkkLk Úkíkkt íku{Lkkt LkkLkkt çkk¤fkuLkk WAuh {kxu Ãkrhðkh íkhVÚke ¼khu Ëçkký Úkíkkt fkr{Lke fkiþ÷u rË÷eÃkfw{khLku AkuzeLku SòS MkkÚku ÷øLk fÞkO níkkt. rË÷eÃkfw{kh Ëw:¾e Ëw:¾e ÚkE økÞk níkk. {Äwçkk÷k fkr{Lke fkiþ÷ MkkÚkuLkk «ýÞ¼tøkÚke ¼ktøke Ãkzu÷k rË÷eÃkfw{khLkk SðLk{kt nðu {Äwçkk÷kLkku «ðuþ ÚkÞku. 1951{kt ‘íkhkLkk’ rVÕ{Lkk Mkux Ãkh íku{Lkwt «Úk{ r{÷Lk ÚkÞwt yLku {Äwçkk÷kyu ÃkkuíkkLkku yLknË «u{ ykÃke rË÷eÃkfw{khLkku øk{ ¼w÷kðe ËeÄku. ËtíkfÚkk yuðe Au fu {Äwçkk÷kyu s íkuLke nuhzÙuMkh MkkÚku yuf ÷k÷ økw÷kçk rË÷eÃkfw{khLku {kuf÷kÔÞwt níkwt. ÷k÷ økw÷kçkLke MkkÚku WËqo{kt ÷¾u÷e yuf r[êe Ãký {kuf÷kðe níke. su{kt {Äwçkk÷kyu ÷ÏÞwt níkwt, “ík{u {Lku [kníkk nkuÞ íkku s yk ÷k÷ økw÷kçk Mðefkhòu.” rË÷eÃkfw{kh yk ÃkrhÂMÚkrík {kxu Mkßs Lknkuíkk, Ãkhtíkw Mkw¾Ë ykùÞo MkkÚku økkihðÃkqýo heíku íku{ýu yu økw÷kçkLkku Mðefkh fÞkuo níkku. y÷çk¥k, yu MkkÚku çkeS ðkík yuðe níke fu yu s Mk{Þu {Äwçkk÷k yu ð¾íkLkk yuõxh «u{LkkÚk MkkÚku Ãký ykt¾{ª[ku÷e h{íkkt níkkt. «u{LkkÚk ‘çkkË÷’ (1951) Lkk{Lke rVÕ{{kt íku{Lke MkkÚku fk{ fhíkk níkk. «u{LkkÚk Lku rË÷eÃkfw{kh r{ºk níkk. íku{Lke MkkÚku {Äwçkk÷kLkk hku{kLMkLke ðkíkLke ¾çkh Ãkzíkkt íkuyku «u{Úke ¾Mke økÞk níkk. {ík¼uËku MkòoÞk rË÷eÃkfw{kh yLku {Äwçkk÷kLkk ¼hÃkqh «u{Lke ¾çkh Ãkzíkkt s {Äwçkk÷kLkk rÃkíkk yíkki÷k ¾kLkLke Ÿ½ nhk{ ÚkE økE níke. íku{Lku zh níkku fu {Äwçkk÷k rË÷eÃkfw{kh MkkÚku síke hnuþu íkku ÃkrhðkhLkwt ¼hýÃkku»ký fkuý fhþu? ½h{kt 11 sux÷kt íkku çkk¤fku níkkt. ykŠÚkf yMk÷k{íkeLkk ¼Þu rÃkíkkyu {Äwçkk÷kLku rË÷eÃkfw{kh MkkÚku çkwLËe ({æÞ«Ëuþ) ¾kíku ykWxzkuh rVÕ{ þq®xøk {kxu sðk ÃkhðkLkøke ykÃke Lknª. yu ð¾íku çke. ykh. [kuÃkhk rË÷eÃkfw{kh yLku {Äwçkk÷kLku ÷ELku ‘LkÞk Ëkih’ (1957)

þfu Au. {U yu{ Ãký fÌkwt fu fËk[ nwt Ãkkuíku {ËË Lk Ãký fhe þfwt íkkuÞ ík{khe ðkík nwt ËwrLkÞkLkk çkeò ÷kufku MkwÄe ÃknkU[kzeþ. {khe ÃkwÂMíkfkLke ðÄkhu Lkf÷ òuEíke nkuÞ íkku Ãký VkuLk fhu, nwt íku{Lku íku ykÃkeþ. ºký rËðMk çkkË {Lku ÃkkuMxÚke yuf Ãkºk {éÞku. yuf çkkr÷fk, suýu {khwt «ð[Lk Mkkt¼éÞwt níkwt íkuýu íku ÷ÏÞku níkku: r«Þ ^÷kuz, {khk ðøko{kt ykðe, MkhMk {òLke ðkíkku fhðk çkË÷ yk¼kh. Lkðe, fzf çku zkì÷hLke Lkkuxku ykÃkðk {kxu Ãký yk¼kh. nwt íkuLkk Ãkh {khk çkk¤fLkwt Lkk{ ÷¾eþ. nwt íku ðkÃkhðkLke LkÚke, {khk ykðLkkhk çkk¤fLku çkíkkððkLke Awt. ík{Lku ÏÞk÷ Lknª nkuÞ - íku rËðMku Mkðkhu MktMÚkkyu ykÃku÷e ík{k{ ðMíkwyku Ãkhík fhe, çkÄkt rçk÷ku [qfðe [kÕÞk sðkLke {U íkiÞkhe fhe níke. {Lku ÷køkíkwt níkwt fu fkuELku {khe Ãkze LkÚke. yk fXkuh ËwrLkÞk{kt {khk çkk¤fLkwt þwt Úkþu - nwt fËk[ Sð ykÃke Ëuík, Ãký ík{u ykÔÞk. {Lku ÷køÞwt fu fkuE Au, su {khk suðk yòÛÞk f{¼køkeyku {kxu {nuLkík fhu Au, íkku ÃkAe SðLk Sððk suðwt fu{ Lk çkLku! ßÞkt MkwÄe {khk suðk fkuEf yòÛÞk {kxu ík{khk suðwt fkuEf ®[ríkík hnuþu íÞkt MkwÄe SðLk Sððk suðwt hnuþu. yk¼kh, ^÷kuz. ÷kMx ÷kRLk ‘fkuEf íkku Au, su {khe ®[íkk fhu Au.’ yuðwt Úkðk {ktzu íÞkhu ®sËøke Sððk suðe ÷køku Au. rVÕ{ çkLkkðe hÌkk níkk. Ãkrhýk{ yu ykÔÞwt fu çke. ykh. [kuÃkhkyu {Äwçkk÷kLku çkË÷u ðisÞtrík{k÷kLku ÷uðkt Ãkzâkt. {Äwçkk÷k Mkk{u çke. ykh. [kuÃkhk fkuxo{kt økÞk. fkuxo{kt rË÷eÃkfw{khu íku{Lke s «uÞMke {Äwçkk÷k Mkk{u çke. ykh. [kuÃkhkLkk Mkkûke íkhefu MkkûkeLkk Ãkktshk{kt ykððwt Ãkzâwt. yu Ãkktshk{kt s íku{ýu fÌkwt, “nwt {Äwçkk÷kLku [knwt Awt yLku ®sËøke¼h [kníkku hneþ.” Ãkhtíkw íku{Lke swçkkLke çke. ykh. [kuÃkhkLke íkhVuý{kt hne. yk íku{Lkwt «kuVuþLkr÷Í{ níkwt. ÔÞÂõíkøkík ÷køkýeyku yLku Ëw~{LkkðxLku çkksw{kt hk¾e ÃkkuíkkLkk ÔÞðMkkÞLku ðVkËkh hne fk{ fhðwt, íkuLku «kuVuþLkr÷Í{ fnu Au. {Äwçkk÷kLke yÃkuûkk {wsçk fuMk çkkçkíku íkuyku fkuxo{kt {Äwçkk÷kLku {ËË ÚkkÞ íkuðwt fktE s çkkuÕÞk Lknª. Ãkhtíkw {Äwçkk÷kLkk «kuVuþLkr÷Í{Lkku Ãký xuMx ÚkÞku. ‘LkÞk Ëkih’Lkk rððkË ÃkAe ‘{kuøk÷u ykÍ{’ (1960) rVÕ{{kt çktLkuyu MkkÚku fk{ fhðkLkwt ykÔÞwt. yu ð¾íku {Äwçkk÷k yLku rË÷eÃkfw{kh ðå[u ðkík fhðkLkk Ãký MktçktÄku Lknkuíkk. Aíkkt çktLkuyu yk yiríknkrMkf rVÕ{{kt «ýÞLkkt MkwtËh yLku Wíf]ü á~Þku{kt «u{Lke ykçkunqçk ¼qr{fk yËk fhe. çku çku ©uc yr¼Lkuºkeyku MkkÚkuLkk «ýÞ¼tøk çkkË 1960Lkk ð»ko{kt rË÷eÃkfw{kh ðneËk hnu{kLk MkkÚku ÷øLk fhe SðLk{kt ÂMÚkhíkk ÷kððk {køkíkk níkk. rË÷eÃkfw{khLku ðneËk hnu{kLkLke økt¼ehíkk yLku MkwMktMf]ík ðíkoLk øk{íkkt níkkt. rË÷eÃkfw{kh ðneËk hnu{kLk Mk{ûk ÷øLkLkku «Míkkð {qfu íku Ãknu÷kt MkkÞhkçkkLkw íku{Lke ®sËøke Ãkh AðkE økÞkt. MkkÞhkçkkLkw LkMke{çkkLkwLkk Ãkwºke níkkt. íku{ýu ¾qçk s Wíkkð¤Úke yLku ¾qçk s [k÷kfeÃkqðof rË÷eÃkfw{khLkk ½hu MkkÞhkçkkLkwLkkt MkøkÃkýLkku «Míkkð {kuf÷e ykÃÞku yLku çkLLkuLku Ãkhýkðe ËeÄkt. www.devendrapatel.in

fur÷zkuMfkuÃk Lkkufhe Akuzâk ÃkAe Úkkuzku Mk{Þ íkku yu{Lkwt ‘Mkknuçk’ íkhefu {kLk hÌkwt, Ãký ÃkAe {kºk ‘{nuíkk’ çkLke økÞk! yLku su ÃkkLkðk¤kyku yu{LkkÚke VVzíkk níkk yu yu{Lku ‘yu {nuíkk’ fneLku çkq{ Ãkkzðk ÷køÞk. {^íkLkkt ÃkkLk çktÄ ÚkE økÞkt. {nuíkkMkknuçkLke çknw çkqhe ð÷u ÚkE økE! yLku yk íkku yuf LkkLkfzk s{kËkhLkku Ëk¾÷ku Au. su ÷kufku {kuxk nkuÆuËkhku nkuÞ Au yu{Lke ÂMÚkrík íkku ðÄw ¾hkçk ÚkE òÞ Au.‘QíkÞkuo y{÷Ëkh fkuzeLkku’ yu fnuðíkLkku yÚko yu{Lku íÞkhu Mk{òÞ Au. çkeòLke Mk÷k{ku Íe÷ðkðk¤kykuLku çkeò ÷kufkuLku Mk÷k{ku fhíkk {U òuÞk Au. XuMk

[ hkßÞkuLke [qtxýeyku MkBÃkLLk ÚkE [qfe Au yLku yksu Mkkts MkwÄe{kt Ãkrhýk{ku ykÃkýe Mkk{u nþu.sLkíkk sLkkËoLk fkuLkk Ãkh {nuhçkkLk Au yLku fkuLkkÚke Lkkhks Au, íkuLkwt ËqÄLkwt ËqÄ yLku ÃkkýeLkwt Ãkkýe yksu ÚkE sþu. nðu {kºk Úkkuzk f÷kfku{kt Lk¬e ÚkE sþu fu rfMk {U rfíkLkk ni Ë{! 403 rðÄkLkMk¼k çkuXfku Ähkðíkk sBçkku hkßÞ W¥kh «Ëuþ{kt fkuý {wÏÞ{tºke çkLkþu, yuLke [[ko Mkíkík [k÷w hne Au. çknwsLk Mk{ksðkËe ÃkkxeoLkku rðsÞ ÚkkÞ íkku yuf{uð yuðkt {kÞkðíkeLkwt Lkk{ MkwrLkrùík Au íkku Mk{ksðkËe Ãkkxeo çknw{ík nktMk÷ fhu íkku {w÷kÞ{®Mkn fu yr¾÷uþ ÞkËð, yu{ çkkÃk-Ëefhk{ktÚke fkuE yuf {wÏÞ{tºke ÃkËLkk «çk¤ ËkðuËkh nkuÞ yu fnuðkLke sYh LkÚke. hne ðkík fkìtøkúuMkLke íkku Lkerík Au fu íku ¼køÞu s fkuE [qtxýe{kt fkuE yuf ÔÞÂõíkLku {wÏÞ{tºke íkhefu «kusuõx fhu Au, Ãký ¼ksÃk{kt Ãkeyu{ ÃkË nkuÞ fu Mkeyu{ ÃkË, ËkðuËkhkuLkku Ëw»fk¤ õÞkhuÞ òuðk {¤íkku LkÚke! ¾wË ¼ksÃkLkk hk»xÙeÞ «{w¾ LkeríkLk økzfheyu s {wÏÞ{tºke ÃkË {kxu [kh [kh ËkðuËkhkuLkkt Lkk{ ònuh fheLku MkkiLku [kUfkðe ËeÄk níkk. økzfheyu ÷¾Lkki{kt «uMk fkuLVhLMk Ëhr{ÞkLk ¼ksÃkLkk Mkt¼rðík {wÏÞ{tºkeLkkt Lkk{kuLke [[ko fhíkk sýkÔÞwt níkwt fu W¥kh «Ëuþ ¼ksÃk yæÞûk MkqÞo«íkkÃk þkne, Ãkqðo yæÞûk hksLkkÚk®Mkn, ÞwÃke ¼ksÃkLkk WÃkkæÞûk f÷hks r{© yLku [h¾kheÚke [qtxýe ÷ze hnu÷kt VkÞhçkúktz Lkuíkk W{k ¼khíke {wÏÞ{tºke ÃkËLkk ËkðuËkh Au. òufu, hksLkkÚk®Mknu MÃküíkk fhe níke fu Ãkkuíku ÞwÃkeLke {wÏÞ{tºkeLke huMk{kt LkÚke. økzfhe fÞku Ëkð ¾u÷e hÌkk Au ¾çkh LkÚke, Ãký íku{ýu y÷øk y÷øk søÞkyu y÷øk y÷øk LkuíkkLku {wÏÞ{tºke çkLkkððkLke ðkík fheLku ÃkûkLkk fkÞofhku yLku LkuíkkykuLku {qtÍðý{kt {qfe ËeÄk níkk. ¼ksÃk{kt yk{ Ãký [qtxýe rðsÞLke [[koykuLku çkË÷u Mkeyu{-Ãkeyu{ ÃkËLkk ËkðuËkhkuLke [[ko ðÄkhu Úkíke nkuÞ Au. yk {k{÷u

Ãkºkfkhku yLku rðhkuÄe ÃkûkLkk Lkuíkkyku ½ýe ðkh fxkûk fhíkk nkuÞ Au, Ãkhtíkw yk ð¾íku íkku ¼ksÃkLkk MkktMkË yLku hk»xÙeÞ {tºke ðhwý økktÄeyu Ãký ¼ksÃkLkk Mkeyu{ ÃkËLkk ËkðuËkhku Ãkt[kðLkÚke ðÄkhu nkuðkLke ðkík fheLku ËkðuËkhkuLkk þt¼w{u¤k Ãkh fxkûk

ðkøkðkÚke ytøkqXkLkk Lk¾Lku LkwfMkkLk ÚkÞwt nkuÞ íÞkhu yuLke ¾çkh ÃkqAðk ykðLkkhkykuLku ÷kELk{kt Q¼k hnuðwt Ãkzíkwt nkuÞ Au, yu s ÔÞÂõík Ëðk¾kLkk{kt {ktËøkeLkk rçkAkLku Ãkze nkuÞ íÞkhu Ãký fkuE yuLke Ëhfkh fhíkwt LkÚke yuðk Ëk¾÷k {U òuÞk Au. yLku yk ðkík çkÄk s Mk¥kkÄeþkuLku ÷køkw Ãkzu Au yu y{÷Ëkh nkuÞ fu hksfkhýe nkuÞ, nkuÆku [kÕÞku òÞ yux÷u yuLke rft{ík fkuzeLke ÚkE òÞ Au. {khk r{ºk ¼qÃkík ðzkuËrhÞk yk çkkçkík{kt ½ýe ðkh MkkÃk yLku Lkkur¤ÞkLke ðkík fhíkk níkk. þtfhLkk øk¤k{kt ðªx¤kELku hnu÷ku MkkÃk Lke[u çkuXu÷k Lkkur¤Þk Mkk{u VqtVkzk {khíkku níkku, yux÷u Lkkur¤Þkyu yuLku fÌkwt, íkwt WÃkh Au, þtfhLkk ykþhu Au. yux÷u VqtVkzk {khe þfu Au. AkuzeLku Lke[u ykð íkku íkLku ¾çkh Ãkkzwt! ðzkuËrhÞk fnuíkkt fu nkuÆkLkku ykþhku su ÔÞÂõíkLku {kuxe çkLkkðu Au yu ÔÞÂõík nkuÆku [kÕÞku òÞ ÃkAe yuf ÃkkELke ÚkE òÞ Au! nkuÆku Mkk{kLÞ ÔÞÂõíkLku Ãký yMkk{kLÞ, þÂõík{kLk çkLkkðe Ëu Au. {U ‘Mkk{kLÞ’ þçË ðkÃkÞkuo Au Ãkhtíkw yuLkk çkË÷u yu çknw ykfhku MktMf]ík þçË ðkÃkhíkk níkk. Ãkhtíkw yksfk÷ Lkkufhe yu {n¥ðLke ðMíkw ÚkE økE Au. Mkkhe Lkkufhe, Mkkhku nkuÆku nkuÞ, Mk¥kk nkuÞ íkku çkkfeLkwt çkÄwt s {¤e hnu Au. ÄLk Ëku÷ík, {k÷-{r÷Ëk çkÄwt s Mkk{uÚke ykðeLku {¤u Au. ¾uíke fu ðuÃkkh fhðkLke sYh Ãkzíke LkÚke. yux÷u Lkkufhe fu nkuÆkLke rðhwØ rð[khðkLkwt ykÄwrLkf {kLkðe {kxu þõÞ LkÚke. su ÷kufku nkuÆk WÃkh hneLku Ãký suLku nhk{Lkk ÃkiMkk fnu Au yuLkkÚke Ëqh hnuíkk nkuÞ yuLkk {kxu Ãký Lkkufhe fu nkuÆku sYhe nkuÞ Au. Mkkhe heíku SðLk Sððk {kxu Ãký sYhe nkuÞ Au. yuðk ÷kufkuLku WÃkÞkuøke ÚkkÞ yuðwt ÷¾ðkLkwt {Lk ÚkE òÞ Au. ßÞkhu ík{u nkuÆk WÃkh nku íÞkhu yu nkuÆkLkku ËwhwÃkÞkuøk Lk fhku. nkuÆk WÃkh nku íÞkhu yuf ðkh nkuÆk rðLkkLkk nþku yu Ãký ÞkË hk¾ku. çkeò fuðe heíku ðíkuo Au, fux÷k ÃkiMkk çkLkkðu Au fu fux÷e r{÷õík ¼uøke fhu Au yu òuðkLkk çkË÷u ík{u ßÞkhu nkuÆk WÃkh Lk nku íÞkhu þwt fhþku yuLkku rð[kh fhku, fkhý fu nkuÆku økÞk ÃkAe ík{khe ÃkkMku øk{u íkux÷k YrÃkÞk fu yLÞ r{÷fík nþu íkku Ãký yu ík{Lku Mkw¾ Lknª ykÃke þfu. yk ðkík zkÌkk {kýMkkuyu fne Au. yu ¾kuxe nkuE þfíke LkÚke. yuf MktMf]ík rðîkLku fÌkwt Au fu, ÃkkuíkkLkwt MÚkkLk økÞk ÃkAe, MÚkkLk¼úü ÚkÞk ÃkAe [kh ðMíkw þku¼íke LkÚke, Ëtíkk:, fuþk, Lk¾k, Lkhk: ykLkwt økwshkíke Mk{òÞ íku{ Au. Ëktík, ðk¤, Lk¾ yLku Lkh (yLku †e) yuf ðkh ÃkkuíkkLkwt MÚkkLk økw{kðu yux÷u Lkfk{k ÚkE òÞ Au. yuðk Lkfk{k Lk Úkðwt

nkuÞ íkku MÚkkLk WÃkh nku íÞkhu Úkkuzku Mk{Þ ík{khe òíkLkku, ík{khku ÃkkuíkkLkku rðfkMk ÚkkÞ yuðe «ð]r¥k fhíkk hnku. ðkt[Lk, ÷u¾Lk, økeík, Mktøkeík suðe «ð]r¥k{kt {Lk Ãkhkuðku. {U yuðe ÔÞÂõíkyku òuE Au. yíÞkhu Ãký yuðe ÔÞÂõíkyku nÞkík Au su{Lku õÞkhuÞ nkuÆku økÞkLkwt ykunký Ãký ykðíkwt LkÚke. yu ÷kufku Lkðk r{ºkku çkLkkðíkk s hnu Au yLku sqLkk r{ºkku MkkÚku MktÃkfo{kt hnu Au. yu{Lkku rËðMk yuf Þk çkeS «ð]r¥k{kt ÃkMkkh ÚkE òÞ Au. ÃkkuíkkLkk yÚkðk ÃkkuíkkLkk Ãkkzkuþe fu r{ºkkuLkkt çkk¤fku MkkÚku h{u Au, ðkíkku fhu Au. ynª yuf ¾qçk s òýeíke y{urhfLk ÔÞÂõíkLkku WÕ÷u¾ fheLku yk ÷u¾ nwt Ãkqhku fhwt Awt. y{urhfkLke Mkw«e{ fkuxo{kt ÷øk¼øk ºkeMk ð»ko MkwÄe {wÏÞ LÞkÞkÄeþ íkhefu hnu÷ yLku yu çkkçkík{kt su{Lkku MkkiÚke ðÄw WÕ÷u¾ ÚkkÞ Au yu níkk: ykur÷ðh ðuLzu÷ nkuBMk. ÷øk¼øk [kuhkýwt ð»koLkwt ÷ktçkwt ykÞw»Þ ¼kuøkðLkkh yu {nkLkw¼kðLku yutþe ð»koLke ô{hu Ã÷uxkuLku ðkt[íkk òuELku yu ð¾íkLkk y{urhfkLkk «{w¾u yu{Lku ÃkqAâwt níkwt, “yutþe ð»koLke ô{hu ykÃk Ã÷uxku ðkt[ku Aku!” “nk”, yu{ýu sðkçk ykÃÞku. “{khwt (fkÞËkLkwt) ¿kkLk MkwÄkhðk nwt Ã÷uxkuLkku yÇÞkMk fhwt Awt.” ykðe ÔÞÂõíkykuLku õÞkhuÞ nkuÆku økÞkLkwt Ëw:¾ Úkíkwt LkÚke fu yk½kík ÷køkíkku LkÚke. yu{Lke ®sËøke{kt Ãký yk½kík yLku Ëw:¾Lkk «Mktøkku ykðu Au, Ãkhtíkw yu{ktÚke yu çknkh Lkef¤e òÞ Au. yu{Lku õÞkhuÞ ¾k÷eÃkku Mkíkkðíkku LkÚke. yçkúkn{ ®÷fLkLke ðkíkÚke yk ÷u¾ þY fÞkuo Au. ®÷fLkLke ðkík fheLku s yu Ãkqhku fhwt Awt. ®÷fLk ÃkkuíkkLkwt rzõþLk MkwÄkhðk {kxu, þçËkuLkku MÃkü yLku Mk[kux WÃkÞkuøk fhðkLkwt þe¾ðk {kxu, ytøkúuS rzõþLkuhe ðkt[íkk níkk. yufÚke ðÄw ðkh ÃkqhuÃkqhe rzõþLkuhe yu{ýu ðkt[e níke. yLku yu s heíku, þuõMkrÃkÞhLkkt ÷øk¼øk çkÄkt s Lkkxfku, ¾kMk fheLku xÙusuze yLku yu{kt Ãký ‘nuB÷ux’ yu{ýu yufÚke ðÄw ðkh ðktåÞkt níkkt.

CMYK

Íehku yðh rËÔÞuþ ÔÞkMk ¼ksÃkLkk s MkktMkË yLku hk»xÙeÞ {tºke ðhwý økktÄeyu Ãký ¼ksÃkLkk Mkeyu{ ÃkËLkk ËkðuËkhkuLke MktÏÞk Ãkt[kðLk nkuðkLke ðkík fheLku ËkðuËkhkuLkk þt¼w{u¤k Ãkh fxkûk fÞkuo níkku

?

fheLku [f[kh søkkðe níke. yk {k{÷u ¼ksÃk{kt ¾kMMkku QnkÃkkun {åÞku níkku. ðhwýLke Mkíkík yðøkýLkk ÚkE hne nkuðkÚke ðhwýu yk íkeh Akuzâkt nkuðkLkwt {LkkÞ Au. ðhwýu su fkhýkuMkh yk ðkík fhe nkuÞ íku Ãký ðhwýLke ðkík ¾kuxe rçk÷fw÷ Lknkuíke. ¼ksÃk{kt Mkeyu{-Ãkeyu{ ÃkËLkk ËkðuËkhkuLke MktÏÞk yk{ Ãký ðÄkhu s nkuÞ Au. yk íkku ðkík níke ¼ksÃkLkk ËkðuËkhkuLke Ãký W¥kh «ËuþLkk {wÏÞ{tºkeLkk ËkðuËkhkuLke [[ko fheyu íkku {kÞkðíke yLku {w÷kÞ{®Mkn ÞkËðLkwt Lkk{ MkkiÚke {ku¾hu ykðu Au. Mxkh LÞqÍ yLku Lke÷MkLkLkk ykurÃkrLkÞLk Ãkku÷Lke ðkík fheyu íkku íku{kt {kÞkðíke yLku {w÷kÞ{®Mkn ÞkËðLku 31 xfk ÷kufkuyu {wÏÞ{tºkeLkk «çk¤ ËkðuËkh {kLÞk níkk. ¼ksÃkLkk hksLkkÚk®Mkn ¼÷u huMk{ktÚke ¾Mke økÞk nkuÞ Ãký Ãkku÷{kt hksLkkÚkLku hknw÷ økktÄe fhíkkt ðÄkhu ÃkMktË fhkÞk níkk. 16 xfk ÷kufku hksLkkÚkLku RåAu Au ßÞkhu hknw÷Lku {wÏÞ{tºke íkhefu òuðkLke ÏðkRþ Ähkðíkk ÷kufku 14 xfk Au. yk rMkðkÞ fkìtøkúuMkLkkt hexk çknwøkwýk òu»ke, «{kuË ríkðkhe, ykhyu÷zeLkk yrsík®Mkn, MkÃkkLkk yr¾÷uþ ÞkËð, ¼ksÃkLkk {wh÷e {Lkkunh òu»ke, W{k ¼khíke, ðhwý økktÄeLku yuf xfk ÷kufkuyu {wÏÞ{tºke ÃkËLkk ÞkuøÞ W{uËðkh økýkÔÞk níkk. fkìtøkúuMk ¼køÞu s {wÏÞ{tºke íkhefu fkuELku «kusuõx fhu Au, Aíkkt ykùÞosLkf heíku fkìtøkúuMkLkk «ðõíkkyu ykhyu÷zeLkk {nk{tºke yLku MkktMkË sÞtík [kiÄheLku {wÏÞ{tºke ÃkËLkk ËkðuËkh økýkÔÞk níkk. y÷çk¥k, fkìtøkúuMk çknw{ík nktMk÷ fhu íkku «Ëuþ yæÞûkk hexk çknwøkwýk òu»ke yLku fuLÿeÞ {tºke çkuLke «MkkË ð{ko «çk¤ ËkðuËkh nkuðkLkwt {LkkE hÌkwt Au. òufu, fÞku Ãkûk Síkþu yLku fkuý {wÏÞ{tºke çkLkþu, yu íkku Mk{Þu ykÔÞu ¾çkh Ãkzþu. fÞku ËkðuËkh økkËeËkh çkLkþu, yuLkku VUMk÷k {kxu {kºk Úkkuzk f÷kfkuLke s hkn òuðkLke Au. ÷uxTMk ðuRx! divyeshvyas.amd@gmail.com

®[íkLkLke Ãk¤u ík{khe rLkhkþk ík{khe MkV¤íkkLkwt fkhý çkLkðe òuEyu. yuf ð¾íkLke nkh yu nkh LkÚke Ãký nkhe økÞk ÃkAe ÃkkAwt ÷zðk {kxu íkiÞkh Lk Úkðwt yu nkh Au. ßÞkt MkwÄe ÷zðkLke íkiÞkhe Au íÞkt MkwÄe s SíkðkLke þõÞíkk Au. fkuE Ãký Mktòuøkku{kt níkkþ Lk Úkðwt yu s ®sËøke Au. çkÄwt s {qfe Ëuðwt Mknu÷wt Au. LkkLkkt çkk¤fkuLku ík{u h{íkkt òuÞkt nþu, ½ýe ð¾ík fkuE çkk¤f nkhíkwt nkuÞ íkku yu yk¾e çkkS rð¾uheLku VUfe Ëu

Au. ykÃkýu LkÚke h{íkkt yu{ fneLku yu Q¼k ÚkE òÞ Au. çkkS Vtøkku¤e ËuðkÚke Síke sðkíkwt LkÚke. çkkS Vtøkku¤e Ëuðe íkuLkk fhíkkt íkku h{eLku nkhðk{kt økkihð Au. ¼køkuzw ð]r¥k yux÷u çkkSLku Vtøkku¤eLku Q¼k ÚkE sðwt. suLku nkhðkLkku ¼Þ nkuÞ yu s ykðwt fhu, nkh Ãknu÷kt s ykðwt fheLku ½ýk ÷kufku SíkLke þõÞíkk Ãkh Ãkqýorðhk{ {qfe Ëuíkk nkuÞ Au. Mkt½»koÚke nkhku fu Úkkfku Lknª. ®sËøkeLkk ÃkzfkhkuLku Íe÷ku. ík{khe Sík {kxu MkkiÚke Ãknu÷kt íkku ík{u s ík{khe òík MkkÚku nkuðk òuEyu. ík{khe ÃkrhÂMÚkrík{ktÚke {kºk ík{u s ík{khe òíkLku çknkh ÷kðe þfku. suLkk{kt ÃkkuíkkLke íkkfkík Au íkuLku çkeòLke {ËËLke sYh ykuAe Ãkzu Au. sYh nkuÞ Au {kºk ÃkkuíkkLku yku¤¾ðkLke. Ëhuf ÔÞÂõík{kt yux÷e þÂõík nkuÞ Au fu yu Ëhuf nkhLku Sík{kt Ãk÷xkðe þfu, Ëhuf níkkþkLku WíMkkn{kt Vuhðe þfu. ík{khe òíkLku SíkðkLkku {kufku íkku ykÃke swyku! AuÕ÷ku MkeLk rLkhkþkLkku økqZ Ĭku çkwrØLku þqLÞ fhe Ëu Au, suðe heíku ÷fðk þhehLku. - økúurð÷ kkantu@gmail.com

{qrð {Mkk÷k yøkkW nu÷Lk, {Äw{íke, ÃkÈk ¾LLkk, ÷û{e AkÞk, {eLkw {w{íkkÍ ðøkuhu zkLMkhku yk «fkhLkkt ykEx{ MkkUøk fhíke níke ßÞkhu yíÞkhu fuxheLkk fiV, rçkÃkkþk çkkMkw, rþÕÃkk þuèe, WŠ{÷k {kíkkutzfh, r«Þtfk [kuÃkhk, frhLkk fÃkqh ðøkuhu rnhkuELkku yk fk{ fhe hne Au. rnLËe rVÕ{ku{kt MkuõMk fu LkøLkíkk MkeÄe heíku íkku çkíkkðe Lk þfkÞ yux÷u Ët¼e rVÕ{ Mksofku ykðk ríkfz{Lkku ykþhku ÷ELku ËþofkuLku øk÷økr÷Þkt fhkðu Au yLku Ëþofku Ãký Ãkqhe òý yLku Mk{sý MkkÚku yk çkÄwt {kýíkk hnu Au. {hkXe ÷kðýe Lk]íÞkuLkk Xq{fk r[fLke [{u÷e fhíkkt yLkuføkýk MkuõMke nkuÞ Au Ãký fkuE þktíkkçkkE fu ÷û{eçkkE fhíkkt fuxheLkk fiVLku ykðk Xq{fk ÷økkðíkk òuðkLke {Ík s ykih Au. ËrûkýLke rVÕ{ku{kt Ëu¾kzðk{kt ykðíkkt yk «fkhLkkt Lk]íÞku rnLËe rVÕ{ku fhíkkt ðÄw W¥kusf nkuÞ Au. yLku AuÕ÷u Ëuð ykLktËu hunkLkk yLku MkwhiÞkÚke ÷ELku xeLkk {wrLk{ yLku rÍLLkík y{kLk MkwÄe yLkuf ÃkuZeykuLke rnhkuELkku MkkÚku ÃkzËk WÃkh hku{kLMk fÞkuo níkku, íkku ÷íkk {tøkuþfhu fkr{Lke fkiþ÷ yLku W»kkrfhýÚke ÷ELku frhLkk fÃkqh MkwÄeLke rnhkuELkkuLku Ã÷uçkuf ykÃÞwt Au. atshah13@gmail.com


CMYK

5

hrððkh, 4 {k[o, h012

www.sandesh.com

ËwrLkÞkLke yuðe ËMk çkkçkíkku su òýðkLkku ËhufLku #íkòh yLku hku{kt[ nkuÞ Au. yk ©uýe{kt MkkiÚke Ãknu÷kt «Míkwík Au rðïLkkt xkuÃk xuLk MkuLMkuþLk÷ {zoh

þu

¾ {wÍeçkwh hnu{kLkLkwt Lkk{ økwshkíke fBÞwrLkxeyu sðÕ÷u s Mkkt¼éÞwt nkuÞ yuðwt çkLke þfu, Ãký çktøkk¤ yLku çktøkk¤Lkk økwshkíkeykuLke Mkk{u yk Lkk{ çkku÷ðk{kt ykðu íkku Mkk{uLke ÔÞÂõíkLke ykt¾ku{kt íkhík s ynku¼kð ytfkE òÞ. {kºk çkktø÷kËuþLke MÚkkÃkLkk {kxu s Lknª, þu¾ {wÍeçkwh hnu{kLku rnLËwMíkkLkLke ykÍkËe {kxu Ãký MðkíktºÞ [¤ð¤{kt Ãkqhíkku ¼kuøk ykÃÞku níkku.

þu¾ {wÍeçkwh hnu{kLk hk»xÙrÃkíkk Ãkh ËuþLkk Ëw~{Lk suðku nw{÷ku rVÕ{eZçku níÞk

Ä{o Lknª, Ãký hk»xÙÄ{oLke Ãkrh¼k»kkLku [rhíkkÚko fhLkkhk þu¾ {wÍeçkwh hnu{kLkLkku yk¾ku fkÞofk¤ òuEyu íkku Mk{òÞ fu çkktø÷kËuþLkk hk»xÙrÃkíkk íkhefu Ãkwòíke ÔÞÂõíkLke ¼q÷ {kºk yuf s fu íkuýu çkktø÷kËuþ{kt hnuíkkt su

J

J

J

J

J

J

nwt çkktø÷kËuþLke «òLku «u{ fhwt Awt, yu s {khe þÂõík Au yLku {khe {kuxe Lkçk¤kE òu fkuE nkuÞ íkku yu Au fu nwt {khe «òLku çknw «u{ fhwt Awt. 1947{kt Ãký y{u ÷kune ðnkðe ykÍkËe ÷eÄe níke, 1970{kt Vhe yuf ðkh ÷kune ðnkðeLku y{u ÃkkrfMíkkLk ÃkkMkuÚke ykÍkËe ÷uþwt. nwt {khkt MkÃkLkkt{kt su ¼k»kk çkku÷wt Awt yu s {khe {kík]¼k»kk. çktøkk¤e {khe {kík]¼k»kk Au. WËqoLku rÃkík]¼k»kk çkLkkððk nwt íkiÞkh Awt, Ãký {kík]¼k»kk íkku Lknª s çkLkkðwt. ÷wå[k ÃkkrfMíkkLk MkkÚku hnuðkLku çkË÷u nwt VheÚke ¼khík{kt ¼¤e sðkLkwt ðÄw ÃkMktË fheþ. LkkLkk «&™ku {kxu òu Mk{Þ Lknª ykÃkku íkku ykðíkefk÷u yu s «&™ku {kuxe {w~fu÷e çkLkeLku Mkk{u Q¼k hnuþu y™u íÞkhu ík{khe ÃkkMku Mk{Þ Lknª nkuÞ. hk»xÙðkË õÞkhuÞ ykÃke Lk þfkÞ, yu íkku sL{ku íÞkhu s {¤u yLku fkt íkku yuLkk rðLkk yk¾e ®sËøke ÃkMkkh fhðe Ãkzu.

níkku. yk «ríkçktÄLkku ¼tøk fheLku þu¾ nMkeLkk 1981{kt çkktø÷kËuþ{kt ykðe yLku yu ÃkAe ËuþLke ðzk«ÄkLk Ãký çkLÞkt. þu¾ nMkeLkkLkk fkhýu s {wÍeçkwh hnu{kLkLke níÞkLke íkÃkkMk ÚkE yuðwt [ku¬Mk fne þfkÞ, yLÞÚkk 1975{kt ÚkÞu÷k ÷~fhe çk¤ðkLke íkÃkkMk õÞkhuÞ ÚkE Lk nkuík yu ðkík{kt fkuE þtfk fhe þfu yu{ LkÚke.

{k

RLMkkRx rðLkkuË ze. ¼è yk¾hu su ÚkðkLkwt níkwt íku ÚkELku s hÌkwt. çkLLku Aqxkt Ãkze økÞkt. yufkË ð»ko ÃkAe íkuLke Mknu÷e MkkÚku ðkík fhíke ðu¤k íÞõíkkyu {kuZk Ãkh þõÞ íkux÷ku ¾wþeLkku, yuf ÞkíkLkk{ktÚke Awxfkhku ÚkÞkLkku nkþfkhku ÔÞõík fhíkkt fÌkwt, “nwt çknw {Ík{kt Awt. çktÄLk{ktÚke AqxeLku Mðíktºk ®sËøkeLkku ykLktË {kýwt Awt. nðu nwt yuLkk (¼qíkÃkqðo Ãkrík) rðþu rð[khíke MkwæÄkt LkÚke. {Lku yuLke fktE Ãkze LkÚke.” {kuZk Ãkh ¾wþnk÷eLkk nkð¼kð MkkÚku íÞõíkk ykðwt çkku÷e íkku økE Ãký yu ð¾íku yuLke ykt¾Lkk ¾qýuÚke yktMkwykuLkkt çku çkwtË n¤ðuÚke xÃkfe Ãkzâkt níkkt. ík{u ½ýe ðkh ykðwt Úkíkwt òuÞwt nþu. ÔÞÂõík nMkíkkt nMkíkkt ðkík fhíke nkuÞ yLku y[kLkf yuLke ykt¾{ktÚke yktMkwLkkt çku xeÃkkt ¾he Ãkzu. fkuE

J

J

J

þu¾ {wÍeçkwh hnu{kLkLke níÞkLkk fuMk {kxu MkkiÚke {kuxe þh{Lke ðkík yu Au fu yk fuMkLke yuVykhykE Ãký Mkðk [kh {rnLkk MkwÄe VkR÷ ÚkE Lknkuíke. {wÍeçkwh hnu{kLkLke çktLku Ëefheykuyu çknw «ÞíLk fÞko Ãký fkuE íkuLkku MkkÚk ykÃkðk íkiÞkh Lknkuíkwt. Auðxu íkuýu níÞk ÃkkA¤Lkkt fkhýku RÂLËhk økktÄeLke {ËËÚke yk fuMkLke 1975{kt {wÍeçkwh hnu{kLkLke þY ÚkkÞ yu {kxu Auf n i ss atio íkÃkkMk níÞk ÚkE yu {kxu òu fkuE Þw L kku { kt hsqykík fhkðe níke a s fkhý¼qík nkuÞ íkku yLku yu ÃkAe {wÍeçkwh çkktø÷kËuþLke ykŠÚkf yLku MkrníkLkk LkðLke níÞkLke Mkk{krsf fxkufxeLku MkkiÚke yuVykhykE Ëk¾÷ ÚkE yLku WÃkhLke nhku¤{kt {qfe þfkÞ. Ãkku÷eMk RLõðkÞhe þY ÚkE. 1947{kt ÃkkrfMíkkLk MkkÚku ykÍkË yk RLõðkÞhe Ëhr{ÞkLk fw÷ ÚkÞu÷k yLku ÃkkrfMíkkLkLkk s yuf 7,042 ÷kufkuLkkt Mxux{uLx ¼køk íkhefu yux÷u fu EMx hÂ~{Lk þkn ÷uðk{kt ykÔÞkt, su{kt Ëu¾eíke ÃkkrfMíkkLk íkhefu MÚkkrÃkík ÚkÞu÷k heíku çkktø÷kËuþ yk{eoLkk fLko÷ yk rðMíkkhLku y÷øk hk»xÙ íkhefu MÚkkrÃkík MkiÞË Vkhw¾ hnu{kLkLke MkktXøkktX ¾wÕ÷e Ãkze. fhðkLke [¤ð¤{kt {wÍeçkwh hnu{kLku níÞkhkykuLku Mkò ¼khíkLke {ËË ÷eÄe níke. rMk¥kuhLkk fLko÷ MkiÞË Vkhw¾Lke MkkÚku fw÷ 19 yhMkkLke yk ðkík Au. yu Mk{ÞLkkt ¼khíkLkkt ðzk«ÄkLk RÂLËhk økktÄe MkkÚku {wÍeçkwhLku ÷kufkuLke Mktzkuðýe Ãký ¾wÕ÷e Ãkze.yk ½rLkc MktçktÄku níkk, suLku fkhýu 1971Lkk 19{ktÚke A íkksLkk Mkkûke çkLÞk, suLku fkhýu ¼khík-ÃkkrfMíkkLk ÞwØ Mk{Þu fux÷ef íku{Lku sL{xeÃkLke Mkò ykÃkðk{kt ykðe, hýLkerík yÃkLkkðeLku EMx ÃkkrfMíkkLkLku Aqxwt ßÞkhu çkkfeLkk 13Lku VktMkeLke Mkò fheLku çkktø÷kËuþ çkLkkððk{kt {wÍeçkwhLku Mkt¼¤kððk{kt ykðe. òufu yk 13{ktÚke {kºk Mknfkh ykÃÞku níkku. yk MknfkhLkk Ãkøk÷u 5kt[ s ykhkuÃkeLku çkktø÷kËuþ Mkhfkh Ãkfze s {wÍeçkwh hnu{kLk çkktø÷kËuþLkk Ãknu÷k þfe níke, çkkfeLkk Mkkík ¼køke [qõÞk níkk. ðzk«ÄkLk çkLÞk. òufu ykÍkËe {u¤ððk Zkfk nkEfkuxuo yk [wfkËku ykÃkðk{kt Auf MkwÄe íku{Lkku nuíkw MÃkü níkku, Ãký hks [kiË ð»ko ÷økkze ËeÄkt níkkt yLku yu Mk{Þu fhðkLke çkkçkík{kt íku{Lke ÃkkMku fkuE MÃküíkk yku÷huze {wÍeçkwhLke Ëefhe nMkeLkk Lknkuíke. yk s fkhýMkh Ëuþ{kt fxkufxeLke çkktø÷kËuþ ÃkkAe ykðe økE níke yLku þYykík ÚkE. Ëw»fk¤Lkk fkhýu Q¼e ÚkÞu÷e çkktø÷k-hksfkhý{kt ykøk¤ ðÄe [qfe yLkksLke íktøke, ðkðkÍkuzktLku fkhýu níke. nkEfkuxoLkk [wfkËkLku Mkw«e{ fkuxo{kt ÷E çkktø÷kËuþ{kt MkòoÞu÷e yhksfíkk yLku sðk{kt ykÔÞku. ßÞkt yk s [wfkËkLku fkÞ{e

TOP

J

J

10

J

J

J

J

17{e {k[o, 1920Lkk hkus çktøkk¤Lkk økkuÃkk÷økts rsÕ÷kLkk íkwtøkeÃkhk økk{{kt sL{. 1940{kt ykì÷ RÂLzÞk {wÂM÷{ MxwzLxTMk VuzhuþLk{kt òuzkÞk yLku rnLËwMíkkLkLke ykÍkËeLke [¤ð¤ þY fhe. òLÞwykhe, 1946{kt çktøkk¤ {wÂM÷{ ÷eøk{kt çkZíke ykÃkðk{kt ykðe, íku{ýu s rLkýoÞ ÷eÄku fu Ãkqðo çktøkk¤ ÃkkrfMíkkLk{kt òuzkþu. 26{e òLÞwykhe, 1949{kt hk»xÙeÞ ¼k»kk íkhefu Mðef]ík ÚkÞu÷e WËqoLkku rðhkuÄ fÞkuo yLku EMx-ÃkkrfMíkkLk{kt çktøkk¤e ¼k»kkLku s hk»xÙeÞ ¼k»kk hk¾ðkLkku ykøkún fÞkuo. {k[o, 1949{kt ÄhÃkfz ÚkÞk ÃkAe ÃkkuíkkLke Ãkkxeo yðk{e {wÂM÷{ ÷eøkLke þYykík fhe. yur«÷, 1956{kt ÃkkrfMíkkLkLkk Wãkuøk{tºke íkhefu òuzkÞk, Ãký çku s ð»ko{kt hkSLkk{wt ykÃke Mk{ksMkuðf íkhefu fk{ þY fhíkkt MÚkkrLkf ÷kufkuyu çktøkçktÄwLkwt Lkk{ ykÃÞwt. 17 ykìõxkuçkh, 1970Lkk rËðMku çkktø÷kËuþLke MÚkkÃkLkk {kxu ¼khíkLke {ËË {køke. 11 yur«÷, 1971{kt çkktø÷kËuþLke MÚkkÃkLkk fhe, ËuþLkk «Úk{ «urMkzuLx çkLÞk yLku ÃkAe ðzk«ÄkLk ÃkËu [qtxkÞk. 24 sw÷kE, 1975Lkk hkus ÷~fhe rðhkuÄ þY ÚkÞku. 15 ykìøkMx, 1975Lkk rËðMku yk{eoLkk yrÄfkheyku îkhk níÞk.

hk¾íkkt 28{e òLÞwykhe, 2010Lkk rËðMku fLko÷ MkiÞË yLku íkuLkk ÃkfzkÞu÷k çkkfeLkk 4 MkkÚkeykuLku VktMke ykÃkðk{kt ykðe, ßÞkhu ¼køke [qfu÷k yLÞ MkkíkLke nswÞ þkuľku¤ [k÷w Au. þu¾ {wÍeçkwh hnu{kLkLke {kuxe Ëefhe nMkeLkk yíÞkhu çkktø÷kËuþLke ðzk«ÄkLk Au. þu¾ nMkeLkk nsw Ãký {kLku Au fu Ëuþ{kt yk{eo îkhk ÚkÞu÷ku çk¤ðku ÃkkrfMíkkLk yLku y{urhfe òMkqMke MktMÚkkLke MknkÞÚke s ÚkÞku níkku. caketalk@gmail.com

{u3 yhkìMe÷ M xÙ e Ãk fh yìðkuzo

÷køkýeykuLku fE heíku {uLkus fhþku? ýMkLkk {Lkkusøkík{kt Mkíkík [k÷íkk hnuíkkt rð[khLkkt íkhtøkkuLkk Ÿzký{kt zqçkfe {khe íkuLkk hnMÞLku Ãkk{ðkLke Mk[kux xufTrLkfLke ðkík fhíkk Ãknu÷kt çkeS yuf ðkík Mk{sðe ykð~Þf Au. íku {kxu òuEyu çkeS yuf ½xLkk... yuf rþrûkík yLku MktMfkhe ÃkrhýeíkkLkk LktËðkÞu÷k ËktÃkíÞSðLkLke yk ÔÞÚkkfÚkk Au. ÷øLkSðLkLkkt Mkkíkuf ð»ko Mkw¾{Þ heíku {ktz ÃkMkkh ÚkÞkt íÞkt íkku yuLkk ÃkríkËuð ykìrVMk{kt MkkÚku fk{ fhíke LkkLke ô{hLke fk[e fwtðkhe MknfkÞofh Þwðíke MkkÚku «u{{kt Ãkzâk yLku Ãkrhýk{u Mkkík ð»koLkk ÷øLkSðLk{kt ¼tøkký MkòoÞwt. ÃkríkËuðu yuf rËðMk ½hu ykðeLku ÃkíLke Mk{ûk Äzkfku fÞkuo fu nwt {khe «ur{fk MkkÚku ÷øLk fhðkLkwt rð[khwt Awt. nðu íkwt {Lku LkÚke øk{íke. ÷u yk AqxkAuzkLkk fkøk¤ Ãkh Mkne fhe Ëu! {rnLkkyku MkwÄe Ãkrík-ÃkíLke ðå[u ½h{kt ͽzk [kÕÞk. r{÷fíkLke ðnU[ýe yLku çku LkkLkkt çkk¤fku fkuý hk¾u? yuLkk rðþu Þ Wøkú çkku÷k[k÷e ÚkE.

J

níÞkLkku fMu k

rðãkÚkeoyku rð¿kkLk-økrýík{kt fk[k Ãkzu íkku fu¤ðýefkhku rð[khýk þY fhu Au, Ãkhtíkw LkkLkÃkýÚke E{kuþLk÷ ELxur÷sLMk ðÄkhðk {kxuLke fu¤ðýe ykÃkðkLke rËþk{kt nS fkuE Lk¬h fk{ ÚkÞwt LkÚke. òufu fu¤ðýefkhkuLku nðu E{kuþLk÷ r÷xhMkeLkwt {n¥ð Mk{òðk {ktzâwt Au

þnuhesLkku ÷køkýeykuLkk «ðknLku Mktíkwr÷ík hk¾ðk{kt rLk»V¤ Lkeðzu Au, yuðk Mktòuøkku{kt ÷køkýeLke, MkkûkhíkkLke çkk¤Ãký{kt òu fu¤ðýe ÷eÄe nkuÞ íkku ÞwðkLke{kt ík{khe SðLkLkiÞkLku ÂMÚkh hk¾eLku {trÍ÷Lke rËþk{kt ykøk¤ ðÄkhe þfþku. yk ÷u¾{k¤k{kt ík{u ðkt[u÷e ½xLkkyku ÷køkýeLke y¼ýíkk fu ÷køkýeLke rLkhûkhíkk (E{kuþLk÷ RÂÕ÷xhMke) Ëþkoðu Au. E{kuþLk÷ RLxur÷sLMk ðÄkhðk {kxu ík{khu ÷køkýeLke Mkkûkhíkk (E{kuþLk÷ r÷xhMke) ðÄkhðe sYhe Au. rðãkÚkeoyku rð¿kkLk fu økrýík{kt fk[k Ãkzíkk nkuÞ íkku íkhík s fu¤ðýefkhku rþûkýLke íkhkn{kt MkwÄkhk-ðÄkhk fhðk {kxu yLku rMk÷uçkMk{kt ykð~Þf VuhVkh fhðk rð[khýk þY fhu Au, Ãkhtíkw LkkLkÃkýÚke E{kuþLk÷ ELxur÷sLMk ðÄkhðk {kxuLke fu¤ðýe ykÃkðkLke rËþk{kt nS fkuE Lk¬h fk{ ÚkÞwt LkÚke. òufu {Lkkurð¿kkLk ûkuºku Úkíkkt hnu÷kt Lkðkt Lkðkt MktþkuÄLkkuLku fkhýu fu¤ðýefkhkuLku nðu E{kuþLk÷ r÷xhMke- ÷køkýeLke MkkûkhíkkLkwt {n¥ð Mk{òðk {ktzâwt Au. yksLkk ÍzÃke Þwøk{kt ÷køkýeyku {uLkus fhðkLkwt {w~fu÷ çkLke hÌkwt Au. çkk¤ÃkýÚke s Mk{MÞkyku {kU VkzeLku Q¼e ÚkE òÞ Au - ¼ýðk{kt Mkkhk xfkyu ÃkkMk Úkðwt, ÃkAe nMkíkkt nMkíkkt fnu,“rstËøke{kt nðu çknw òuçk {u¤ððe yLku yu òuçk xfkðe hk¾ðe, {kuf¤kþ yLku n¤ðkþ {nuMkqMk ÚkkÞ Au, nwt frhÞh{kt ykøk¤ ðÄðwt, SðLksYhe çknw ¾wþ{kt Awt. {Lku íkku nðu MknusuÞ Ëw:¾ [eòuLkk ¼kð ðÄkhk ðå[u ykÄwrLkf LkÚke.” Mkw¾e s nkuÞ íkku yuLke ðkík fhíkkt SðLkþi÷e xfkðe hk¾ðe suðe fhíkkt ykt¾ ¼eLke fu{ ÚkE òÞ Au? Mk{MÞkykuLkk Zøk÷k ðå[u ÞwðkLkyuLkwt fkhý ykÃkýkt çku {kRLz Au. Þwðíkeyku yux÷kt íkku ¼ªMkkE hÌkkt Au fu huþLk÷ {kRLz ¼÷u Mkw¾Lke ðkík fhu, hkusçkhkusLke LkkLke-{kuxe ½xLkkyku{kt E{kuþLk÷ {kRLz{kt Ëw:¾Lkk ynuMkkMkLkku ÷køkýeyku {uLkus fhðkLkwt {nk{w~fu÷ çkLke ¾xfku Úkíkku hnuíkku nkuÞ Au. hÌkwt Au. yuLkwt fkhý yu Au fu Mk{Þ yuðku ykðe økÞku Au fu þk¤k- fkì÷uòu{kt ÷køkýeykuLkk ykX{k fu ËMk{k ÄkuhýLke {uLkus{uLxLkku rð»kÞ þe¾ðkzkíkku Ãkheûkk{kt LkkÃkkMk ÚkðkLke çkef LkÚke. yux÷u ÞwðkLk ßÞkhu ¼ýeLku {kºkÚke rfþkuh ðÞLkkt AkufhkLkkufhe- ÔÞðMkkÞ yLku MktMkkh Akufheyku níkkþ ÚkE ykÃk½kík SðLk{kt zøk {qfu Au íÞkhu yuLke fhe çkuMku Au. õÞkhuf E{kuþLk÷ r÷xhMkeLkwt Míkh fkhrfËeoLke ®[íkk{kt fu «ur{fk ykð~Þõíkk sux÷wt Ÿ[wt LkÚke nkuíkwt. MkkÚkuLkk LkSðk zurLky÷ økku÷{uLku yýçkLkkð{kt fkuE 4 {kRLz fLxÙku÷ xufTrLkf ‘E{kuþLk÷ ÞwðkLk {øks ÃkhLkku ELxur÷sLMk’ ÃkwMíkf{kt fkçkq økw{kðe ËELku Lk fhðkLkwt fhe çkuMku Au. yuf ½xLkk xktfe Au. yksu ð¾ík yuðku ykÔÞku Au fu yÂMíkíð yu fkh{e ½xLkkLke þYykík íkku rfþkuh xfkðe hk¾ðkLke MkkiÚke {kuxe {qtÍðý{kt ðÞLkk ºký rðãkÚkeoyku ðå[u Mkkð LkkLkfzk {nkLkøkhkuLkk hneþkuLkwt økkihð yLku ͽzkÚke s ÚkE níke, Ãký yu Ãkrhý{e yÂM{íkk Ít¾ðkE òÞ Au. ðMíkeÚke Vkx fhwýktík{kt. yu fhwý ½xLkk ðkt[ku ykðíkk Vkx Úkíkk {uxÙku rMkxe{kt yÂMíkíðLkku støk hrððkhu. vinod.bhatt@sandesh.com nkhe sðkLkk yktíkrhf ¼ÞÚke VVzíkk

xkE{÷kELk

yuLke MkkÚkkuMkkÚk MÚkkrLkf çkufkheLkk fkhýu fxkufxe {wÍeçkwh hnu{kLkLke rðhwØ [¤ð¤{kt VuhðkE yLku hnu{kLku çkktø÷kËuþLke ÷kufþkneLku íkkífkr÷f yMkhÚke hË fheLku hk»xÙÃkrík þkMkLk ÷kËðwt Ãkzâwt. òufu Mk¥kk çkÄe ÃkkuíkkLkk nkÚk{kt níke yLku ÷kufkuLku {wÍeçkwhÚke s ðktÄku níkku. yk s fkhýu çkLÞwt yuðwt fu yk{eo fLko÷ MkiÞËLke ÃkhðkLkøke MkkÚku yk{eoLke ºký çkxkr÷ÞLk xuLf yLku çkeò yk{eo-ðuÃkLMk MkkÚku ½hu ÃknkU[e økE yLku {wÍeçkwh Mkrník fw÷ LkðLke níÞk fhe Lkk¾e.

n

çktøkçktÄwLkkt yðíkhýku

çktøkk¤eyku {kxu [¤ð¤ þY fhe níke yu s çktøkk¤eykuLku Mk¥kk {éÞk ÃkAe íkuýu fkuhkýu {qfe ËeÄk níkk, suLku fkhýu çkLÞwt yuðwt fu çktøkk¤eykuLkk ykhkæÞËuð çkLke [qfu÷k þu¾ {wÍeçkwh hnu{kLkLku íku {wÂM÷{ Lkuíkk ÷køkðk ÷køÞk yLku çkktø÷kËuþLke {wÂM÷{ «ò {kxu íkku yu Ãknu÷uÚke s ÃkhkÞk çkLke çkuXk níkk. 15{e ykìøkMx, 1975Lkk hkus ¼khík ßÞkhu ÃkkuíkkLke ykÍkËeLkku 28{ku sL{rËðMk {Lkkðe hÌkwt níkwt íÞkhu þu¾ {wÍeçkwh hnu{kLkLke níÞk fhðk{kt ykðe. yk níÞk Ãký fkuE {k{q÷e heíkÚke fhðk{kt Lknkuíke ykðe, Ãkqhe rVÕ{eZçku yLku yuf Ëw~{Lk Ëuþ su{ çkeò Ëw~{Lk Ëuþ Ãkh nw{÷ku fhu yu heíku fhðk{kt ykðe níke. þu¾ {wÍeçkwh hnu{kLk ßÞkhu íku{Lkk ½hu níkk íÞkhu çkktø÷kËuþ yk{eoLke ºký Ãk÷xLk xuLf yLku çkeò yk{eoðuÃkLMk MkkÚku íku{Lkk ½hu ÃknkU[e økE níke yLku {wÍeçkwh, íkuLke ÃkíLke çkuøk{ VÍu÷kíkLkuþk, íkuLkk ºkýuÞ Ëefhkyku f{k÷, s{k÷ yLku hMku÷ íkÚkk {wÍeçkwhLkk yLÞ hMkk÷kyku Mkrník fw÷ Lkð ÷kufkuLku yuf MkkÚku {khe Lkk¾ðk{kt ykÔÞkt níkkt. {wÍeçkwh Ãkh nw{÷ku ÚkÞku íÞkhu íkuLke Ëefhe þu¾ nMkeLkk yLku þu¾ hnuLkk çktLku s{oLkeLkk «ðkMk Ãkh níke. yk s fkhýMkh çktLku yu Mk{Þu çk[e økE níke. òufu yu ÃkAe íkuLkk Ãkh çkktø÷kËuþ{kt «ðuþ fhðk Ãkh «ríkçktÄ {qfe Ëuðk{kt ykÔÞku

As

çkktø÷kËuþLke ykÍkËe {kxu [¤ð¤ [÷kðLkkhk þu¾ {wÍeçkwh hnu{kLku rnLËwMíkkLkLke ykÍkËeLke ÷zík{kt Ãký ¼køk ÷eÄku níkku. çktøkçktÄw íkhefu òýeíkk {wÍeçkwh hnu{kLkLke ¼q÷ {kºk yux÷e s fu yuf Mk{Þu çktøkk¤eyku {kxu støk ¾u÷Lkkhk Mk¥kk {éÞk ÃkAe çktøkk¤eykuLku s ¼q÷e økÞk

8 økkìÕzLk ø÷kuçk yìðkuzo 17 ykìMfh Lkkur{LkuþLk! yk¾wt Lkk{: {uhe÷ ÷wRMk MxÙeÃk sL{ íkkhe¾: 22 sqLk, 1949 sL{ MÚk¤: LÞq sMkeo, y{urhfk

{k ykìMfh Mk{khkun{kt {uhe÷ MxÙeÃkLku rVÕ{ ‘ykÞLko

çkuMx yuõxÙuMkLkku ykìMfh {éÞku Au. {uhe÷Lku 84 ÷u{¤uze’÷ku{kxuyu ºkeòu ykìMfh Au. {uhe÷u ßÞkhÚke ÃkzËk Ãkh

{køkohux Úku[h çkLkðkLkwt Lk¬e fÞwO íÞkhu s íku ykìMfh MkwÄe ÃknkU[þu yu ÷øk¼øk Lk¬e níkwt. ðíko{kLk Þwøk{kt {uhe÷Lke økýíkhe Mkðkuo¥k{ rnhkuRLk{kt ÚkkÞ Au.

çkkÞkuøkúkVe

{uhe÷Lke xkuÃk VkRð rVÕBMk

rVÕ{ {k{k r{Þk Ä zurð÷ ðuMko ÃkhËk ÷e{kuLke ÂMLkfuxTMk rMkheÍ ykuV yLkVkuåÞwoLkux RðuLx RxTMk fkuÂBÃ÷fuxuz r¢{h ðŠMkMk r¢{h

ð»ko 2008 2006 2004

fw÷ f{kýe (zkì÷h{kt) 14,41,30,063 12,47,40,460 11,86,34,549

2009 1979

11,27,35,375 10,62,60,000

{uhe÷ MxÙeÃkLke MÃkurþÞ÷ ðkíkku J

J

J

J

J

{uhe÷Lke {kíkk ykxo yurzxh níke yLku rÃkíkk Vk{koMÞwrxf÷{kt fk{ fhíkk níkk. yux÷u íkuLku f¤k {kíkk ÃkkMkuÚke ðkhMkk{kt {¤e Au yu{ fne þfkÞ. 1978{kt yuõxh òuLk fuÍ÷Lkwt {kuík ÚkÞwt yu Ãknu÷kt 3 ð»ko {uhe÷ íkuLke MkkÚku hÌkkt níkkt. çkkË{kt y{urhfLk {qŠíkfkh zkuLk øk{h MkkÚku íkuýu 1978{kt ÷øLk fÞkO Au yLku íku{Lku fw÷ [kh MktíkkLkku Au. {uhe÷u Þk÷u ÞwrLkðŠMkxe{ktÚke çku[÷h ykìV ykxoTMk RLk zÙk{kLkku yÇÞkMk fhu÷ku Au. {uhe÷u ÃkkuíkkLke frhÞhLkku ykht¼ 1971{kt LkkxfkuÚke fhu÷ku. yuõxh çkLkíkkt Ãknu÷kt íkuyku LÞqsMkeoLke Mk{hMkux nkux÷{kt ðuRxÙuMk níkkt. íkku ð¤e Mfq÷{kt r[Þh ÷ezMko íkhefu Ãký fk{ fhu÷wt.

CMYK

J

J

J

yu®õxøk WÃkhktík íku{ýu økkðkLke Ãký íkk÷e{ ÷eÄe Au. 12 ð»koLke ô{hu s íku{ýu Mxus ®Mk®økøk fhu÷wt. ‘ykÞLko ÷uze’ Ãknu÷kt íkuLku çku ð¾ík ykìMfh {¤e [qõÞku Au. 1979{kt ykðu÷e rVÕ{ ‘r¢{h ðŠMkMk r¢{h’ {kxu çkuMx MkÃkku‹xøk yuõxÙuMk íkhefu yLku ‘MkkurVÍ [kuRMk’ {kxu çkuMx yuõxÙuMkLkku ykìMfh {éÞku Au. òufu Mk{økú frhÞh{kt íku{Lku 17 ð¾ík ykìMfh Lkkur{LkuþLk {éÞwt Au yLku ykìMfh yuðkuzo Lkkur{LkuþLkLkku rðïrð¢{ íku{Lkk Lkk{u Au. 8 økkuÕzLk ø÷kuçk yìðkuzo rðsuíkk {uhe÷Lku 26 ð¾ík økkìÕzLk ø÷kuçk Lkkur{LkuþLk Ãký {éÞwt Au. ¼k»kk Ãkh {uhe÷Lke Ãkfz {sçkqík Au. yu ykìMxÙur÷ÞLk, rçkúrxþ yLku y{urhfLk yu{ rðrðÄ Ëuþku{kt çkku÷kíkwt

J

J

J J

J

J

ytøkúuS Mkh¤íkkÚke çkku÷e þfu Au, {kxu fkuE Ãký «fkhLkk hku÷{kt Mkh¤íkkÚke rVx ÚkE þfu Au, yu íku{Lkku Ã÷Mk ÃkkuRLx økýkÞ Au. yk WÃkhktík íku Rxkr÷ÞLk ¼k»kk Ãký òýu Au. íku{ýu fw÷ 69 rVÕ{ku-rMkrhÞ÷ku{kt fk{ fÞwO Au, su{ktÚke çku nsw çkLke hne Au. rðrðÄ 26 {uøkurÍLMkLkk fðh Ãkh yu [{fe [qfe Au. íku{Lku nur÷fkuÃxhLkku zh ÷køku Au. yuõxh hkuçkxo ze LkehkuLku íkf {¤u íkku {uhe÷ MkkÚku fk{ fhðkLkwt øk{u Au, íkku ð¤e {uhe÷Lku ÃkkuíkkLku yuõxh íkhefu ‘xkRxurLkf Mxkh’ r÷ÞkuLkkËkuo ze fur«yku MkkiÚke ðÄw ÃkMktË Au. nk÷ yu LÞq Þkìfo{kt yLku Mkur÷Mkçkhe yu{ çku MÚk¤u hnu Au. íku{Lke MktÃkr¥k 5 fhkuz zkì÷h Au.


CMYK

6

LkÞk{kt {kuZkLkk fuLMkhLkk yk ¾eMkkiÚkeËwrðÄkhu ËËeoyku ¼khík{kt Au,

yuf MkðuoLkk íkkhý ÃkhÚke òýðk {¤u Au fu ¼khíkLke 35 xfk †eyku{kt ÷øLkLkk Úkkuzk Mk{Þ Ãknu÷kt yÚkðk ÷øLk ÃkAe Mk{køk{ «íÞu yuf òíkLkku zh {Lk{kt ½h fhe òÞ Au. ykðwt ÚkðkLkwt fkhý yu Au fu ykÃkýk Mk{ks{kt yk rð»kÞ ytøku ¾wÕ÷k {Lku fkuE ðkík fhíkwt LkÚke fu Mkk{kLÞ òýfkhe Ãký {¤íke LkÚke. íkksuíkh{kt s ÷øLk ÚkÞkt nkuÞ íkuðkt Lkðrððkrníkku òu ÃkkuíkkLkk ytíkhtøk SðLk{kt ®[íkk yLku íkýkð yLkw¼ðe hÌkkt nkuÞ íkku ykx÷wt òýku

Mk{køk{ çknw Mkns yLku «kf]ríkf Au Mkk{kLÞ hnku

Mk{køk{Lku fkuE ¾kMk ðMíkw fu çkkçkík nkuÞ íku{ {Lk Ãkh Lk ÷uþku. nt{uþkt yux÷wt ÞkË hk¾ku fu Mk{køk{ yu yuf «kf]ríkf yLku LkiMkŠøkf r¢Þk Au, íkuÚke ík{khk ÃkkxoLkh MkkÚku ¾qçk s MknsíkkÚke ðíkkuo yLku íkuLke hwr[-yhwr[ Ãkh rðþu»k æÞkLk ykÃkku. þYykík{kt s ftEf Lkðwt fu rðþu»k fhðkLkku «ÞíLk Lk fhþku yLku çkÄwt s Mkk{kLÞ heíku Úkðk Ëku. òu ík{u ÃkkxoLkhLke MkkÚku sçkhËMíke ftEf yýøk{íkwt fhðkLkku «ÞíLk fhþku íkku ÃkkxoLkh íkuLkku rðhkuÄ fhu fu Lk fhu, Ãkhtíkw íkuLkk {Lk{kt yu çkkçkíkLku ÷ELku íkýkð [ku¬Mk WíÃkLLk ÚkE sþu.

rðrðÄíkk Lk þkuÄþku fux÷kf Ãkwhw»kku ÷øLk Ãknu÷kt Mkk[e òýfkheLkk y¼kðu ½ýk «fkhLkk Ãkqðoøkún fu

RÂLx{Mke fkr{Lke {kuxðkýe ¼ú{ýkykuÚke økúrMkík ÚkE òÞ Au. íku{ktÚke yuf Au ÃkkxoLkhLku y÷øk y÷øk heíku Mktíkku»k ykÃkðku sYhe Au. íku{Lkk {Lk{kt yuðwt nkuÞ Au fu ÃkkuíkkLke ÃkíLkeLku þkherhf Mktíkku»k ykÃkðk {kxu íkuýu nt{uþkt ftEf Lku ftEf Lkðwt fhíkk hnuðwt Ãkzþu, Ãkhtíkw þYykíkLkk íkçk¬u çknw «Þkuøkþe÷ Lk çkLkku. ÞkË hk¾ku fu Mk{køk{Lkku MkeÄku MktçktÄ {Lk MkkÚku nkuÞ Au. Mk{køk{ yu sux÷e þkherhf r¢Þk Au, íkux÷e s {kLkrMkf r¢Þk Ãký Au, íkuÚke Mk{køk{Lkk Mk{Þu Mkns hnku. ftE Lkðwt fhðkLkk [¬h{kt íkýkð fu ®[íkk ÃkuËk Lk Úkðk Ëku.

su{kt W¥kh«Ëuþ yLku økwshkík{kt íkuLkwt «{ký ðÄkhu Au. 100{ktÚke 98 xfkLku Mõðu{Mk Mku÷ fkŠMkLkku{k s fuLMkh nkuÞ Au. yk fuLMkh r«ðuLxuçk÷ (çk[e þfkÞ íkuðwt) nkuÞ Au. ík{kfw, MkkuÃkkheLkwt MkuðLk fhLkkh ÔÞÂõík {rnLkk{kt yuf ðkh íkuLkk {kuZkLkku Ëhuf ¼køk yheMkk{kt swyu yLku {kuZk{kt MkVuË [ktËe, ÷k÷ [ktËe yÚkðk {kuZkLkwt ykuAwt ¾q÷ðwt suðkt ÷ûký Ëu¾kÞ yLku òu íku zkìõxhLku {¤u íkku fuLMkh Úkíkwt yxfkðe þfkÞ Au.

zkì. fkiMíkw¼ Ãkxu÷

fkhýku

ðuoË{kt ðÄkhu Ãkzíkk ðsLkLku yk ÞwyÚkðk {uËÂMðíkkLku yuf hkuøk s

yk çkkçkík ¾kMk fheLku †eyku Ãkh ðÄkhu ÷køkw Ãkzu Au. †eyku ÃkkuíkkLke MkwtËhíkk «íÞu Ãkwhw»kkuLke yÃkuûkkyu yLkuf½ýe ðÄkhu MktðuËLkþe÷ nkuÞ Au, Ãkhtíkw yk yrík MktðuËLkþe÷íkk MktçktÄku{kt íkýkð ÃkuËk fhe þfu Au, íkuÚke õÞkhuÞ yu çkkçkíku ®[íkk Lk fhku fu nwt fuðe ÷køkw Awt, nwt ¾hkçk íkku LkÚke ÷køkíke Lku! ðøkuhu suðk fkuE Ãký «fkhLkk Lkfkhkí{f rð[khku fu ÃkkuíkkLkk «íÞu fkuE Ãký òíkLkku Ãkqðoøkún hk¾ðku ËktÃkíÞ SðLk {kxu rníkkðn LkÚke.

çkÄwt s Mk{Þ Ãkh Akuzku fk{Mkqºk þwt fnu Au? ÷kufku þwt fnu Au? yu çkÄe ®[íkk Akuze Ëku. ßÞkhu ík{u ík{khk ÃkkxoLkh MkkÚku nku íkku yuf yuf ûkýLkku ykLktË WXkððkLkku «ÞíLk fhku. íkuLkk {kxu ÃkkxoLkh MkkÚku ðÄkhu{kt ðÄkhu ðkíkku fhku yLku íku{Lke RåAkyku íkÚkk yrLkåAkykuLku òýðkLkku «ÞíLk fhku. yu rMkðkÞ Mk{køk{Lke çkÄe s çkkçkík Mk{Þ Ãkh Akuze Ëku.

¾kuxk rð[khku Akuzku

ÃkkxoLkh ÃkkMkuÚke þe¾ku

†eyku «u{ {u¤ððk {kxu Mk{køk{ fhu Au yLku Ãkwhw»kku Mk{køk{ fhðk {kxu «u{ fhu Au, yk yuf Mkk{kLÞ Äkhýk Au. su fux÷uf ytþu Mkk[e Ãký Au. Ãkwhw»k y™u †eyku L ke Mk{køk{ «íÞu yðÄkhýk y÷øk y÷øk nkuÞ Au yLku íkuLku fkhýu {Lk{kt ½ýe ðkh ®[íkk yLku íkýkð ÃkuËk ÚkkÞ Au. íkuLkkÚke çk[ðk {kxu õÞkhuÞ Mk{køk{ «íÞu sYh nkuÞ íkuLkk fhíkkt ðÄkhu MktðuËLkþe÷ Lk çkLkþku. ßÞkhu ík{u ík{khe ÃkíLke MkkÚku nku íÞkhu ík{khwt æÞkLk {kºk íkuLkk Ãkh s fuÂLÿík fhku. yksu þwt Lkðwt fheþ, íkuLku Mktíkku»k {¤þu fu Lknª, íkuLke {hS nþu fu Lknª ðøkuhu suðk ¾kuxk rð[khku íÞkøke Ëku.

Mk{køk{ yu yuf yuðe r¢Þk Au su{kt r÷Ãík ÚkELku íkuLkk rðþu òýe þfkÞ Au. Mk{ÞLke MkkÚku MkkÚku ÃkkxoLkhLke RåAkyku fu hwr[ rðþu òýðk ÷køkþku. ík{u {kºk ÃkkuíkkLke ÃkkMkuÚke Lknª, Ãkhtíkw ÃkkuíkkLkk ÃkkxoLkhLke r¢ÞkykuLkk {kæÞ{Úke nt{uþkt ftEf Lku ftEf Lkðwt þe¾íkk hnku. yk ËwrLkÞk{kt yuðwt ftE s LkÚke fu su MkkiÚke Mkkhwt nkuÞ. íku íkku {kºk Äkhýk s nkuÞ Au. ík{khe MkuõMk ÷kRV Mkkhe Au fu Lknª yÚkðk ftE Mkkhwt Au íkku íku MkkiÚke Mkkhwt Au fu Lknª yu çkkçkíkLke ®[íkk fhðkLke Akuze Ëku. fkuE Ãký òíkLke ¼ú{ýkyku, Äkhýkyku fu {kLÞíkkykuLku ®[íkk fu íkýkðLkku rð»kÞ çkLkðk Ëuþku Lknª.

fnuðkÞku Au. {uËLku WíÃkLLk fhíkkt fkhýku, ÷ûkýku yLku WÃk[kh rðþu ykÞwðuoËLkk økútÚkku{kt ¾qçk s ÔÞðÂMÚkík rLkYÃký ðkt[ðk {¤u Au. íkuLku WíÃkLLk fhíkkt fkhýku{kt ÔÞkÞk{ yÚkðk Ãkrh©{Lkku y¼kð, rËðMkLke Ÿ½, yríkÃkkirüf yknkhLkwt yíÞkrÄf MkuðLk yLku ðkhMkkøkík ðøkuhuLkku Mk{kðuþ ÚkkÞ Au. ykÃkýk þheh{kt hMk, hõík, {ktMk, {uËkrË MkkÚku ÄkíkwykuLkwt ðnLk fhíkkt yMktÏÞ Mkúkuíkku ykðu÷k Au. †kuíkku yux÷u {køkkuo, yk{ktÚke {uËLkwt ðnLk fhíkkt {køkkuo{kt yðhkuÄ WíÃkLLk ÚkkÞ, íÞkhu íkuLke ÃkAeLke ÄkíkwLkwt ÞkuøÞ Ãkku»ký Lk Úkíkkt {kºk {uËLke s ð]rØ Úkðk ÷køku Au. yk{ þheh{kt yrík {kºkk{kt {uËLkku Mkt[Þ ÚkðkÚke ykðe ÔÞÂõík Ãkrh©{ðk¤wt fk{ fhe þfðk yMk{Úko çkLku Au yLku Úkkuzk ©{Úke, [k÷ðkÚke fu Mkeze [zðkÚke Ãký nktVðk ÷køku Au. {uËMðe ÔÞÂõíkykuLku ¼q¾, íkhMk yLku rLkÿk yrÄf nkuÞ Au. ykðe {uËMðe ÔÞÂõíkykuLke SðLkþÂõík, {iÚkwLkþÂõík yLku «sLkLkþÂõíkLkku nÙkMk ÚkkÞ Au. ykðe {uËMðe ÔÞÂõíkyku{kt MVqŠík yÚkðk økríkþe÷íkk ½xu Au. íkuLkk þhehLke MkwáZíkk yuðt yðÞðkuLkwt MktøkXLk çkøkzu Au. íkuLku

Mk

ðkoEf÷ MÃkkUrz÷kurMkMk yu økhËLkLkkt nkzfktLkku hkuøk Au. yksfk÷ ½ýk ÷kufkuLku yk hkuøk ÚkkÞ Au. su{kt økhËLk, {kÚkwt, ¾¼k íkÚkk ÃkuxLkk WÃkhLkk ¼køk{kt ¾U[ký hnu Au íkÚkk yk søÞkykuyu Ëw¾kðku yLku ¼khuÃkýkLkku yLkw¼ð ÚkkÞ Au. [¬hLke VrhÞkË hnu Au. íkÚkk økhËLkLku ðk¤ðk{kt Ãkezk ÚkkÞ Au. økhËLk{kt Mkkík nkzfkt nkuÞ Au. nkzfkLkk yk {ýfk yufçkeòLke WÃkh nkuÞ Au yLku íku ËhufLke ðå[u yuf rðþu»k ytíkh (søÞk) nkuÞ Au. ½ýe yðMÚkkyku su{ fu, ô{h ðÄðe, Eò Úkðe, nkzfktLkku fkuE hkuøk Úkðku íkÚkk nkzfktLkk ½MkkhkLke yÚkðk ðÄðkLke ÂMÚkrík{kt yk {ýfk ðå[uLkwt ytíkh yMkk{kLÞ ÚkE òÞ Au, suÚke íÞktÚke

¾qçkMkqhík [nuhkLke ¼eíkh{kt... 19

72{kt fhuLk zkÞkuuLk Lkk{Lke yuf {rn÷k MkkEfku÷kursMxu fkì÷usLkkt Þwðf-Þwðíkeyku WÃkh yuf «Þkuøk fÞkuo. íkuýu 100 sux÷kt fkzoToÍ íkiÞkh fÞkO, su Ëhuf WÃkh swËkt swËkt çkk¤fkuLkk VkuxkuøkúkV [kUxkzâk. ÃkAe Ëhuf VkuxkLke Lke[u yu çkk¤fu yuf øk÷qrzÞkLku ÃkÚÚkhku ðzu fE heíku {kÞwO níkwt íkuLkwt ðýoLk fhíkku yuf Vfhku ÷ÏÞku. yk VfhkLkwt ÷¾ký yufMkh¾wt s hnuðk ËE fkì÷usLkk 100 rðãkÚkeoykuLku swËkt swËkt çkk¤fkuLkkt VkuxkuøkúkVðk¤kt fkzoTÍ ykÃkðk{kt ykÔÞkt. íkuykuLku fnuðk{kt ykÔÞwt fu Vkuxku{kt Ëu¾kíkkt çkk¤fu Lke[uLkk Vfhk{kt sýkÔÞk «{kýuLkwt ðíkoLk fÞwO níkwt. yk çkk¤f {uËkLk{kt h{íkwt níkwt íÞkhu íkuLkwt yk «fkhLkwt ðíkoLk òuELku íkuLkk õ÷kMkxe[hu íku çkk¤f rðþu LkkUÄ xÃkfkðu÷e Au. nðu ík{u íku çkk¤fLkkt ðíkoLk, Mð¼kð íkÚkk ÔÞÂõíkíð rðþu yLkw{kLk fhe swyku. íÞkhçkkË fhuLk zkÞkuLku fkì÷ursÞLkkuLkk «rík¼kðkuLkwt rð&÷u»ký fÞwO íku{kt òýðk {éÞwt fu fux÷kf rðãkÚkeoykuyu fqíkhkLku {khíkk çkk¤fLku {kxu ¢qh, Ëkur»kík, ÃkkÃke,

yMktMfkhe, yMkk{krsf, sz, MktðuËLkhrník, ÷køkýeþqLÞ ðøkuhu rðþu»kýku ðkÃkÞkO íkku fux÷kfu þõÞ Au fu fËk[ ftEf fkhý nþu, ðÄw {krníke òuEþu suðwt fneLku çkk¤fLkk ¢qh ÷køkíkkt ðíkoLkLku AkðhðkLkku «ÞíLk fÞkuo yLku çkurLkrVx ykìV zkWx

{Lkkuð]r¥k h[Lkk fkuXkhe ykÃkðkLke {køkýe fhe. {n¥ðLke ðkík yu níke fu su fkì÷ursÞLkkuyu fqíkhkLku {khíkk çkk¤fLku Ëkur»kík XuhkÔÞwt níkwt. íkuykuLku {qÕÞktfLk {kxu yÃkkÞu÷kt fkzoTÍ WÃkhLkk Vkuxkuøkúk^Mk{kt Ëu¾kíkkt çkk¤fku fwYÃk, ykuAkt ykf»kof, Mkqfkt, {ktË÷kt, {kÞfktøk÷kt Ëu¾kíkkt níkkt, ßÞkhu MkhMk,

{kuZkLkwt fuLMkh Úkíkwt yxfkðku rLkËkLk

fuLMkhLkk rLkËkLk {kxu MkkiÚke yøkíÞLke íkÃkkMk çkkÞkuÃMke Au. çkkÞkuÃMke fhðk {kxu ËËeoLku nkuÂMÃkx÷{kt Ëk¾÷ Úkðwt Ãkzíkwt LkÚke. çkkÞkuÃMke fÞkO ÃkAe ÃktËh r{rLkx{kt ËËeo ½hu sE þfu Au yLku 24Úke 48 f÷kf{kt çkkÞkuÃMkeLkku rhÃkkuxo «kuMkuMk ÚkELku ykðe òÞ Au. íkuLkk ÃkhÚke fuLMkh Au fu Lknª íku òýe þfkÞ Au. fuLMkhLkwt yuf ðkh rLkËkLk ÚkÞk ÃkAe íku fÞk Mxus{kt Au íku òýðwt sYhe ÚkE òÞ Au. íkuLkk {kxu ç÷z xuMx, yuõMkhu, MkkuLkkuøkúkVe, rMkxeMfuLk yLku yu{ykhykE ðøkuhu suðk xuMx fhðk{kt ykðu Au. suLkk ykÄkhu ËËeoLkwt Âõ÷rLkf÷ Mxus Lk¬e ÚkkÞ Au. yksLkk Mk{Þ{kt PET-CT yu yuf yuðwt ykÄwrLkf {kæÞ{ Au suLkkÚke fuLMkh fux÷wt «Mkhu÷wt Au íku òýe þfkÞ Au.

nuÕÚk RÍ ðuÕÚk

100{ktÚke 95 xfk {kuZkLkkt fuLMkh ík{kfw yLku MkkuÃkkhe, ÃkkLk-{Mkk÷k, økwxfk ðøkuhu ykhkuøkðkLku ÷eÄu ÚkkÞ Au. ºký xfk {kuZkLkkt fuLMkh ðktfk[qtfk yÚkðk yýeËkh Ëktík, S¼ yÚkðk økk÷Lke [k{ze Ãkh ðkøkðkÚke Úkíke [ktËe{kt Úkíkkt fuLMkhLkk [uLsLku fkhýu ÚkkÞ Au. yux÷u fu yk heíku Ãkzu÷e [ktËe{kt Ãkkt[, ËMk, Ãk[eMk ðkh YÍ ykðu, Ãkhtíkw ßÞkhu YÍ Lk ykðu íÞkhu fuLMkh ÚkðkLke þõÞíkk hnu Au, íkuÚke ðktfk[qtfk, S¼ Ãkh [ktËe Ãkkzíkk Ëktík ½Mkkðe ÷uðk fu MkeÄk fhkðe Ëuðk

Ãkqðoøkún Lk hk¾ku

hrððkh, 4 {k[o, h012

www.sandesh.com

íkkòt{kòt, ykf»kof, Mkkunk{ýkt, õÞqx øk{e òÞ íkuðkt çkk¤fkuLku çkurLkrVx ykìV zkWx ykÃkðk{kt ykÔÞk níkk. yLku yk{ fhuLk zkÞkuLku Ãkwhðkh fhe çkíkkÔÞwt fu òu ykÃkýu yuf s «fkhLke (su { fq í khkLku {khðkLke) r¢Þk, MðYÃkðkLk yLku fw Y Ãk Ëu ¾ kíkk {kýMkkuLku fhíkk òuEyu íkku ykÃkýwt íku r¢Þk fhLkkh ÔÞÂõík rðþuLkwt

òuEyu. [kufXwt ÃknuhLkkhLkwt [kufXwt {kU{kt çkhkçkh Lk çkuMkíkwt nkuÞ íÞkhu Ãký økk÷ fu S¼ Ãkh Ëktík ðkøkðkÚke [ktËe ÃkzðkLke þõÞíkk hnu Au. yuf xfk fuLMkh rðþu òýðk {éÞwt Au fu íku Ìkw{Lk ÃkuÃke÷ku{k ðkÞhMk (HPV)Úke ÚkkÞ Au íkÚkk yuuf xfk fuLMkhLkkt fkhýku nsw MkwÄe þkuÄe þfkÞkt LkÚke.

rðrðÄ Mxus {kuZkLkk fuLMkhLkk {wÏÞ [kh Mxus Au: Mxus 1 yLku 2{kt fuLMkh {xðkLke þõÞíkkyku 80Úke 90 xfk sux÷e nkuÞ Au. Mxus 3 yLku 4-yu{kt fuLMkh {xðkLke þõÞíkk 20Úke 60 xfk sux÷e nkuÞ Au. Mxus 4-çke yu çkkuzoh ÷kRLk fuLMkh

Mxus Au. su{kt fuLMkh {xðkLke þõÞíkk 10 xfkÚke Ãký ykuAe nkuÞ Au. ßÞkhu Mxus 4-Mke{kt ËËeoLku fuLMkh {xðkLke fkuE s þõÞíkk hnuíke LkÚke.

Mkkhðkh {kuZkLkk fuLMkhLkk Mxus 1 y™u 2{kt ÷uÍhLke {ËËÚke ykìÃkhuþLk fheLku hkuøkLku {xkzðk{kt ykðu Au. y{wf Mktòuøkku{kt øk¤kLke ytËhLke ÷rMkfkøkútrÚkLke økktXkuLku Ãký ykìÃkhuþLk Ëhr{ÞkLk fkZðe Ãkzu Au y™u íkuLkk rhÃkkuxo «{kýu ËËeoLku ykìÃkhuþLk ÃkAe hurzÞkuÚkuhkÃkeLke sYh Au fu Lknª íku Lk¬e fhðk{kt ykðu Au. Mxus 3 yLku 4-yu{kt ßÞkhu ykìÃkhuþLk fhðk{kt ykðu Au íÞkhu økk÷, szçkkt yÚkðk S¼Lkku su ¼køk fkZðk{kt ykðu

ykÃkLku {uËLke íkf÷eV Au? ËkËh, ¾hsðwt, økq{zkt, LkÃkwtMkfíkk, {Äw{un. nkEç÷z«uþh yLku ÓËÞhkuøk ðøkuhu ÚkðkLke þõÞíkk hnu Au. yk fkhýkuLku ÷eÄu s {uËMðeykuLkwt ykÞw»Þ ½xu Au. yrík {uËLkwt fkhý ðtþÃkhtÃkhk-ðkhMkku Ãký nkuE þfu Au. Ãkwhw»kku fhíkkt †eyku{kt yk rðf]rík ðÄkhu òuðk{kt ykðu Au. yk rðf]rík fkuE Ãký ô{h{kt ÚkE þfu Au, Ãkhtíkw 35 ð»koLke ô{h ÃkAe íkuLkwt «{ký ðÄu Au. ykÄwrLkfkuyu ðÄkhu

ykÞwðuoË ðiã {Lkw¼kE økkiËkLke Ãkzíkk {uËLke WíÃkr¥k{kt WÃkÞwoõík fkhýku rMkðkÞ fux÷ktf yLÞ fkhýku Ãký ËþkoÔÞkt Au. su{kt ÚkkEhkuEz, rÃkåÞwxhe, Mkw«khuLk÷ íkÚkk ykuðhe yLku xuÂMxf÷ ðøkuhu økútrÚkykuLkk ytík:MkúkðkuLke QýÃk yÚkðk økhçkz Ãký økýkðe Au. suLkkÚke çkurÍf {uxkçkkur÷Í{Lke r¢Þk çkøkzu Au. suÚke yknkh îkhk ÷uðk{kt ykðíkk [hçke-VuxLkk ytþkuLkwt ¼tsLk ÚkE þfíkwt LkÚke. íkuÚke íku Vux

MLkunktþe {uË þhehLkkt rðr¼LLk MÚkkLkku{kt su{ fu Ãkuzq, rLkíktçk, MíkLk, WËh{kt Mktr[ík Úkðk ÷køku Au yLku {uËLkk ykðk Mkt[ÞÚke ÔÞÂõík Äe{u Äe{u {uËMðe çkLke òÞ Au. {nŠ»k [hfu ÃkkuíkkLkk økútÚk{kt ÷ÏÞwt Au fu {uËLke yMðk¼krðf ð]rØLku ÷eÄu s ÔÞÂõíkLkk rLkíktçk, WËh yLku MíkLk ðøkuhu n÷çk÷ðk ÷køku Au. suLkk þhehLkku rðfkMk yuðt WíMkkn ÞÚkkÞkuøÞ LkÚke yuðe ÔÞÂõíkykuLku MÚkq¤ fnuðk{kt ykðu Au.

WÃk[kh ykÞwðuoËLkku rMkØktík Au fu su {q¤¼qík fkhýkuÚke hkuøk ÚkÞku nkuÞ, íku fkhýkuLkku íÞkøk fhðkÚke hkuøk {xkze þfkÞ. yk

Au. íkuLku swËk swËk «fkhLke Ã÷kÂMxf MksoheÚke Lkðku çkLkkðe þfkÞ Au. yk Ã÷kÂMxf MksoheLku Ãkurzf÷ ^÷uÃþ yÚkðk íkku {kR¢ku ðkMõÞw÷h £e ^÷uÃþ Mksohe fnuðkÞ Au. yk Ã÷kÂMxf MksoheÚke Lkðwt szçkwt, økk÷ yLku S¼ çkLke þfu Au. Mxus 4-çke{kt ËËeoLku Ãknu÷kt rf{kuÚkuhkÃke ykÃke hkuøkLku Lke[uLkk Mxus{kt ÷kððkLkku «ÞíLk fhðk{kt ykðu Au yLku ÃkAe sYrhÞkík sýkÞ íkku ykìÃkhuþLk yÚkðk hurzÞkuÚkuhkÃkeÚke {xkze þfkÞ Au. Mxus 4-Mke{kt MkkhðkhLkku nuíkw fuLMkh {xkzðkLkku fu ®sËøkeLkk rËðMkku ðÄkhðkLkku LkÚke, Ãkhtíkw çkkfe çk[u÷k rËðMkku{kt ®sËøke ðÄkhðkLkku Au. yux÷u fu sux÷e Ãký ®sËøke fu rËðMkku çkkfe hÌkkt Au íku Mkkhe heíku òÞ. rMkØktík «{kýu su {q¤¼qík fkhýkuÚke {uËLke ð]r] Ø ÚkE nkuÞ, íku fkhýkuLkku íÞkøk fhðkÚke {uË ½xkze þfkÞ. yux÷u ðsLk ½xkzðk {kxu ykðíkk fuMkku{kt yknkh rðnkh MktçktÄe WÃk[khku íkhV s ðÄkhu æÞkLk ykÃkðwt Ãkzu Au. {uËÂMðíkkLkwt «ÄkLk fkhý yÕÃk Ãkrh©{ yLku yrÄf Ãkkirüf yknkh Au. yux÷u ðsLk ½xkzðk RåAíke ÔÞÂõíkykuyu Ãkrh©{, ÔÞkÞk{, r[tíkk, yufxkýkt, WÃkðkMk, Wòøkhk, ðkt[Lk, yÚkkuÃo kksoLk, [[ko, Ëkuzðw,t [k÷ðw,t fqËðwt ðøkuhu þkherhf yLku {kLkrMkf Ãkrh©{, ÃkØríkMkh fhðku òuEyu. yki»kÄku{kt rºkV÷køkwøk¤, {uËkunøkwøk¤, ÷kunLkkÞkuøk, ðkðzªøk ðøkuhu ÿÔÞkuLkk Þkuøk, rºkfxw, þe÷krsík, Wfk¤u÷wt Ãkkýe, {Ä, ÷ªçkwLkk «Þkuøkku, W»ý s¤Lkwt MLkkLk, Ãkt[f{o, sBÞk Ãknu÷kt Ãkkýe Ãkeðwt íkÚkk çkÂMík«Þkuøkku îkhk ðsLk ½xkze þfkÞ Au. yk {uË ½xkzðkLkku ÔÞðÂMÚkík WÃk[kh¢{ økkuXðíke ð¾íku ËËeoLke þkherhf «f]rík, Ëku»k, Ëw»Þ, Mkkh, MktnLkLk, MkkíBÞ, Éíkw íkÚkk çk¤ ðøkuhu ½ýe çkkçkíkkuLku æÞkLk{kt hk¾eLku yki»kÄku, íkuLke {kºkk, yLkwÃkkLk yLku ÔÞðÂMÚkík ÃkhuS íkÚkk ËirLkf yknkh¢{ økkuXððku Ãkzu Au. ÃkØríkMkhLkk ÔÞðÂMÚkík WÃk[kh¢{ yLku fzf ÃkhuS îkhk {uËLku yux÷u fu ðÄkhu Ãkzíkk ðsLkLku yð~Þ ½xkze þfkÞ Au.

økhËLkLke Ãkezk{kt ykhk{ ykÃkíkkt ykMkLkku Lkef¤Lkkh íktrºkfkyku Ãkh Ëçkký Ãkzðk {ktzu Au. yk Ëçkký s yk hkuøkLkkt ÷ûkýkuLku Q¼kt fhu Au. Mkíkík íkýkðÞwõík ðkíkkðhý{kt fkÞo fhðkÚke Ãký yk ÂMÚkrík Q¼e ÚkkÞ Au.

WÃkÞkuøke ÞkuøkkMkLkku ÃkkA¤Lke íkhV ð¤Lkkhkt ykMkLk ÷k¼fkhe Mkkrçkík ÚkkÞ Au. ík{u ¼wstøkkMkLk, þ÷¼kMkLk, ÄLkwhkMkLk, MkwÃík ð@kMkLk, økku{w¾kMkLk, yÄo{íMÞUÿkMkLk, W»xÙkMkLk, {íMÞkMkLk íkÚkk [¢kMkLkLkku yÇÞkMk fhku. yk ykMkLkku{kt ÃkkA¤Lke íkhV ð¤eLku yÇÞkMk fhðk{kt ykðu Au. ÷ktçkk Ÿzk ïkMk-WåATðkMk ÷uðkLkku yÇÞkMk fhku. «kýkÞk{{kt LkkzeþkuÄLk ss{uLx íku ÔÞÂõík þkherhf heíku fuðe Ëu¾kÞ Au íkuLkk WÃkh ykÄkrhík hnu Au. ykÃkýu MðYÃkðkLkLku çkurLkrVx ykìV zkWx ykÃkðk íkíÃkh nkuEyu Aeyu. yÚkkoíkT ykÃkýu ÔÞÂõík fuðe Au íku Lk¬e fhðk ½ýe ðkh íku fuðe Ëu¾kÞ Au íku òuíkk nkuEyu Aeyu. yk yuðe ðkík Au suLku fkhýu xu r LkMk fku x o { kt h{íke {kŠxLkk fhíkkt r¢Mk yuðxo ÷kuEz «íÞu ÷kufkuLku ðÄw MknkLkw¼qrík nkuÞ Au yLku yu s íkku {wÆku Au fu suLku ÷eÄu ÷kufku Mkkhk çkLkðk {kxu yÚkðk Mkkhk nkuðk fu Úkðk {kxu sux÷ku Mk{Þ ÔÞíkeík fhu Au , íku L kk fhíkkt íku { Lke ®sËøkeLkku yLkuføkýku Mk{Þ íkuyku Mkkhk Ëu¾kð {kxu ÔÞíkeík fhíkk nkuÞ Au. yLku ðkík ykx÷uÚke yxfíke LkÚke. MkwtËh Ëu¾kíkk ÷kufku Mkkhe heíku ðíkoþu yuðwt Ãký ykÃkýu Äkhe ÷uíkk nkuEyu Aeyu yLku f{LkMkeçku ½ýwt¾hwt ¾kuxk Ãkzíkkt nkuEyu Aeyu.

CMYK

Þkuøk ¼økkðu hkuøk çkkçkk hk{Ëuð íkÚkk WßòÞe «kýkÞk{ íkÚkk Mkqû{ ÔÞkÞk{{kt ðýoðu÷e økhËLk yLku f{hLke r¢Þkyku Ãký ¾kMk ÷k¼ ykÃku Au.

økhËLk {kxu W¥k{ ÔÞkÞk{ MkeÄk çkuMke økhËLkLku s{ýe íkhV ðk¤íkk Ãknu÷kt s{ýk ¾¼kLku MÃkþo fhku. yk s heíku zkçkk ¾¼kLku MÃkþo fhku. íku ÃkAe økhËLkLku ykøk¤Lke íkhV Íwfkðíkkt ËkZeLku Akíke MkkÚku yzfkzku ÃkAe Äehu Äehu þÂõík «{kýu ÃkkA¤Lke íkhV Íwfkðku. AuÕ÷u økhËLkLku ð]¥kkfkh{kt çktLku

rËþkyku{kt ¢{þ: Vuhððe. s{ýk nkÚkLke nÚku¤eLku s{ýe íkhV fkLkLke WÃkh {kÚkk Ãkh {qfe nkÚkÚke {kÚkkLku Ëçkkðku íkÚkk {kÚkkÚke nkÚkLke íkhV Ëçkký Lkk¾ku. yk heíku nkÚkÚke {kÚkkLku íkÚkk {kÚkkÚke nkÚkLku yuf çkeòÚke rðhwØ ËçkkððkÚke økhËLk{kt Äúwòhe ÚkkÞ Au. yk heíku [kh-Ãkkt[ ðkh Ëçkký Lkkt¾e yk r¢ÞkLku zkçke íkhVÚke Ãký fhku. AuÕ÷u çktLku nkÚkLke yktøk¤eykuLku yufçkeò{kt Lkk¾íkk nkÚkÚke {kÚkkLku íkÚkk {kÚkkÚke nkÚkLku Ëçkkððk òuEyu. yk heíku fhíkk {kÚkwt íkÚkk økhËLk MkeÄk hnuþu. rðhwØ ËçkkýÚke {kºk yuf ftÃkLk Úkþu su økhËLkLkk ykhkuøÞ {kxu íkÚkk íÞkt hõíkMkt[khLku Mkw[khw fhðk sYhe Au.

f]rºk{ ïkMkLk¤eLkwt ykhkuÃký ÷t

zLkLkk zkuõxh Ãkkyku÷ku {urfÞkrhLkeyu f]rºk{ ïkMkLk¤e çkuMkkzðkLke MkV¤ Mksohe fhe Au. yLku íku{ýu yk ykuÃkhuþLkLku {urzf÷ søkík{kt ¾qçk yøkíÞLke MkV¤íkk økýkðe Au. 36 ð»koLkk yuf ËËeoLke ïkMkLk¤e Ãkh s yuðwt xâq{h níkwt su nxkððwt þõÞ Lknkuíkwt. yux÷u Lk¤eLktw xÙkLMkÃ÷kLx fhðwt Ãkzu íkuðe ÂMÚkrík níke. zkuõxh Ãkkyku÷ku ykðkt ËMk ykuÃkhuþLk fhe [qõÞk Au, Ãkhtíkw yk ykuÃkhuþLk yuðwt «Úk{

nuÕÚk rhMk[o ykuÃkhuþLk níkwt su{kt f]rºk{ Lk¤e ÷økkððk{kt ykðe nkuÞ. f]rºk{ Lk¤e çkuMkkzðk {kxu ËËeoLke ïkMkLk¤eLkwt 3-ze Mfu®Lkøk fhðk{kt ykÔÞwt níkwt. yk Mfu®Lkøk òuELku íkuLke ïkMkLk¤eLkwt ykçkunqçk {k¤¾wt íkiÞkh fhðk{kt ykÔÞwt níkwt. ïkMkLk¤eLkk íku

{k¤¾k{kt ËËeoLkk çkkuLk{uhku{ktÚke Mxu{ Mku÷ fkZeLku yuf Míkh ÷økkððk{kt ykÔÞwt níkwt. yk ½ýe yxÃkxe «r¢Þk níke íku{ Aíkkt zkuõxhu MkV¤ «ÞíLkku fÞko níkk. Úkkuzk rËðMk{kt yk f]rºk{ ïkMkLk¤e fwËhíke Lk¤eLke su{ s fk{ fhðk ÷køke níke. zkuõxhu yk ÃkØríkLkku Ã÷Mk ÃkkuRLx økýkÔÞku níkku fu yk «r¢Þk{kt çkeòLkk þheh{ktÚke ftR s ÷uðk{kt LkÚke ykÔÞwt ykÚke þheh íku yMðefkh fhu íku þõÞ s LkÚke. nðu ïMkLkíktºkLkk hkuøk fu ïkMkLk¤e ÃkhLkk fuLMkh{kt yk ÃkØrík ¾qçk yMkhfkhf Lkeðzþu.


CMYK

7

hrððkh, 4 {k[o, h012

www.sandesh.com

«

ðkMk{kt ÏÞkíkLkk{ MÚk¤ MkkÚku íkuLke ykMkÃkkMk ykðu÷kt ykuAkt òýeíkkt MÚk¤Lku Ãký Mk{kðe ÷uðkÞ íkku yLkuhku ÷nkðku {¤e þfu. ¼khík{kt yuðkt zuÂMxLkuþLkLkk fkuÂBçkLkuþLk çkLkkððkLke ½ýe þõÞíkkyku Au. su{fu ßÞkhu LkirLkíkk÷ fu rs{ fkuçkuox LkuþLk÷ ÃkkfoLkk «ðkMkLkwt ykÞkusLk Úkíkwt nkuÞ íÞkhu íku{kt yuf-çku rËðMk {kxu [BÃkkðíkLku Ãký Mk{kðe þfkÞ. W¥khk¾tz{kt ykðu÷k [BÃkkðíkLkku ÃkkuíkkLkku ykøkðku RríknkMk Au. ynªLkk fíÞwhe ðtþLkk hkò yswoLkËuðLke Ãkwºke [BÃkkðíkeLkk Lkk{ ÃkhÚke yk «ËuþLku Lkk{ {éÞwt Au. yksu íku W¥khk¾tzLkku yuf rsÕ÷ku Au. ynª fíÞwhe hkòyku ÃkAe [tË hkòykuLkku Mk{Þ Ãký ½ýku

÷kufðkÞfkyku ðå[u ðMku÷wt yiríknkrMkf þnuh Mk{]rØMk¼h hÌkku níkku. ¾kMk íkku [tË hkòykuyu 11{e MkËe ykMkÃkkMk çktÄkðu÷ku rfÕ÷ku, fux÷ktf {trËhku yksuÞ [BÃkkðík{kt Q¼kt Au. WÃkhktík ÷kufðkÞfkyku{kt yuðwt Ãký fnuðkÞ Au fu yk s «Ëuþ{kt ¼økðkLk rð»ýwyu ÃkkuíkkLkku fw{koðíkkh ÷eÄku níkku. [BÃkkðíkLkk {kuxk ¼køkLkk rðMíkkhku{kt rðrðÄ Mk{Þ{kt çktÄkÞu÷kt {trËhku Au. òufu yk MÚk¤{kt {kºk yiríknkrMkf ykŠfxuõ[h{kt hMk ÄhkðLkkhLku s {ò ykðþu íkuðwt LkÚke. ynª {kWLx yuçkkux Ãkh sELku {Lk «VwÂÕ÷ík ÚkE QXu íkuðkt á~Þku MkkÚku nkR®føk Ãký fhe þfkÞ Au. yk {kWLx yuçkkux Ãkh [Zâk ÃkAe rn{k÷ÞLkkt fux÷ktf

[BÃkkðík

çkhVkåAkrËík rþ¾hku Ãký Ëu¾kÞ Au. [BÃkkðík þnuhÚke s [kiËuf rf{e Ëqh ÷kun½kx rn÷MxuþLk Ãký [qfðk suðwt LkÚke. fwËhíkLkk ¾ku¤u ykLktË ÷uðk {kxu ÷kunðíke LkËeLkk rfLkkhu rðíkkðu÷e Úkkuzef Ãk¤ku s fkVe ÚkE òÞ íku{ Au. LkSf{kt s fux÷kf ÏÞkíkLkk{ yk©{ku Ãký ykðu÷k Au. {kWLx yuçkkux ykMkÃkkMk nkRfÚke Mktíkku»k Lk ÚkkÞ íkku Úkkuzuf ykøk¤ ËuðeÄqhk rðMíkkh{kt ðÄw fwËhíke MkkIËÞo ðå[u xÙu®føkLke {ò {kýðk {¤u Au. òufu yk¾kÞ

[BÃkkðík{kt Vu÷kÞu÷kt {trËhku{ktLkwt yuf ÏÞkíkLkk{ ðkhkne {trËh ynª ËuðeÄqhk{kt Ãký Au. ¾hu¾h [BÃkkðík{kt ÷kufkuÚke yLku hku®sËk SðLkLkk yðkòuÚke Ëqh sðkLkwt þõÞ Au, Ãký ßÞkt ÃknkU[þku íÞkt yuf yiríknkrMkf {trËhLke þõÞíkk sYh nkuðkLke. [BÃkkðíkLkwt MkkiÚke ÏÞkíkLkk{ {trËh íkku þnuhLke ðå[u s Au. ð¤e çkk÷uïh

MkVh «íkeûkk ÚkkLkfe {trËh íkhefu yku¤¾kíkk yk MÚk¤ Ãkh fkuE yuf {trËh LkÚke, Ãký LkkLkkt{kuxkt {trËhkuLkku Mk{qn Au. Auf [tË hkòykuLkk Mk{Þ{kt çktÄkÞu÷kt yk {trËhkuyu ÃkkuíkkLkku ykfkh ò¤ðe hkÏÞku Au, Ãký íkuLke R{khíkku Mkkð Sýo ÚkE økE Au. Aíkkt yk MÚk¤ Ãkh fkuíkhýe Lku Míkt¼kuLkku WÃkÞkuøk òuELku ykŠfxuõ[h{kt hMk ÄhkðLkkhkLku íkku s÷Mkku ÚkE òÞ íkuðtw Au. yu s Mk{Þøkk¤k ËhBÞkLk çkktÄðk{kt ykðu÷tw çkeswt yuf {trËh Au LkkøkLkkÚk. ¼økðkLk rþðLku Mk{ŠÃkík yk

yÇÞkMk : fkÃk÷e, xkuÃk÷e yLku xÃk÷eLke fÚkk y

{khk nMkw¼kE fkÞ{ fnuíkk, “yÇÞkMkrðï{kt ºký «fkhLkk rðãkÚkeoyku nkuÞ Au. Ãknu÷ku «fkh su{Lku fkÃk÷e çkLkkððkLke sYh Ãkzíke LkÚke íkuðk hUfhku. çkeòu «fkh su{Lku fkÃk÷e çkLkkðíkk yLku ðkÃkhíkk ykðzíke LkÚke yuðk Vu÷ ÚkLkkhk rðãkÚkeoyku. yk çkLLku «fkhLkk {ktz ËMk ËMk xfk rðãkÚkeoyku ykðu yLku ºkeòu «fkh, su{kt 80 xfk rðãkÚkeoyku ykðu Au, íku Ãkkuíku Mð«ÞkMku çkLkkðu÷e fkÃk÷e, rÃkíkkyu rþûkfLku {kuf÷e fuheLke xkuÃk÷e yLku ðkt[íkk Íkufkt ykðu íÞkhu {B{eyu {khu÷e xÃk÷eLkk rºkðuýeMktøk{Úke ÃkkMk ÚkkÞ Au. SðLk{kt Ãký ykðk s ÷kufku MkV¤ ÚkkÞ Au, fkhý fu yk s rLkÞ{kuÚke søkík Ãký Síke þfkÞ Au. 1979-80Lke ðkík, ykX{k-Lkð{k Äkuhý{kt {khk õ÷kMk{kt yuf rðãkÚkeo níkkuu. yuLke MkhLku{ {nuíkk yux÷u Ãkheûkk{kt {LkeykhLke ÃkkA¤ Lktçkh ykðu. [çkhkf yLku íkkuVkLke. yíÞkhu hksfkhý{kt Au. Ãknu÷uÚke s ¼ýðk{kt hMk ykuAku. ¼ýðkÚke çkwrØ ykðu, {kLkðíkk ykðu. yu çkLLku hksfkhý{kt Lkzu fËk[ yu{ rð[khe {øksLku fü ykÃkíkku Lknª. Ãkheûkk{kt Ãký ÷ktçkk sðkçk ÷¾u Lknª, {kºk ¾k÷e søÞk, yuf þçË{kt sðkçk ðøkuhu ÷¾e hk¾u. sðkçk íkku yufu ykðzu Lknª Ãký sðkçk çkkfe hk¾e çkkfeLkwt Wíkkhe hk¾u. ËkuZ f÷kf MkwÄe {Lku þktríkÚke ÃkuÃkh ÷¾ðk Ëu. AuÕ÷k yzÄk f÷kf{kt {khu {khe W¥khðne yuLku Ëu¾kÞ yu heíku ¾wÕ÷e hk¾ðkLke. yu ÷ktçke Lkshu sðkçk Wíkkhe ÷u. 50 {kfoLke Ãkheûkk nkuÞ íkku {kºk 18-20 {kfoLkwt s ÷¾u. òu ykx÷k Ãkrh©{Úke yuu

ðkíkLkwt ðíkuMkh zkì. hEþ {Lkeykh ÃkkMk Lk ÚkkÞ íkku yuLke rLk»V¤íkkLkwt yk¤ {khk {kÚku ykðíkwt. yk ¢{ yLkwMkkh yuf ðkh Mk{ksrðãkLkk ÃkuÃkh{ktÚke y{u çknkh LkeféÞk. {khe MkkÚku yu xuð {wsçk sðkçkku [uf fhíkku suÚke yuLku rðïkMk ykðu fu yuýu sðkçkku Mkk[k ÷ÏÞk Au. nðu MktðkË Mkkt¼¤ku. {nuíkk : Lkkøkrhfþk†Lke Ãknu÷e ¾k÷e søÞk 250 çkhkçkh? nwt: hkßÞMk¼k{kt ¾k÷e søÞk MkÇÞku nkuÞ Au. 250 çkhkçkh {nuíkk : çkeS 35 nwt : hk»xÙÃkrík çkLkðk {kxu ykuAk{kt ykuAe ô{h 35 çkhkçkh ÃkkA÷e çkU[ ÃkhÚke yuLku 250 yLku 35 çkhkçkh ðt[kÞwt yux÷u {Lku yuLku {kxu {kLk ÚkÞwt {nuíkk : MkhMk... ºkeS{kt þk¤kLke {qíkhze nwt : þk¤kLke {qíkhze? yuðe íkku fkuE ¾k÷e søÞk ÃkwAkE s LkÚke. {nuíkk : [uf fh [uf fh... nwt ftE r¾MMkk{ktÚke Úkkuzku ÷¾ðkLkku níkku! nwt : ºkeS ¾k÷e søÞk íkku...økwshkíkLkk hkßÞÃkk÷... {nuíkk : sðkçk çkku÷ sðkçk

nwt : þkhËk {w¾hS... ðkík yu{ níke fu þkhËk {w¾hS ËqhÚke þk¤kLke {qíkhze ðt[kÞwt níkwt. {nuíkk : nu {Lkeykh yzÄku {kfo íkku ykÃknu fu Lke? ÃkAe {Lku fnu, “yûkh {kuxk fkZ [kuϾk fkZ. íkkhk ÷eÄu çkeòLke Vsuíke ÚkkÞ Au yuLkku íkku ÏÞk÷ hk¾...” yÇÞkMk fËeÞ {nuíkkLkk ykí{økkihðLku XuMk ÃknkU[kze þõÞku Lknª. y{khk ¼qøkku¤ rþûkf ¼è Mkknuçk ßÞkhu yuLku zkuçkku fu zVku¤ fu økÄuzku suðkt rðþu»kýkuÚke Lkðksíkk íÞkhu yu MktMf]ík rþûkfu þe¾ðu÷e rLk÷uoÃk yðMÚkk Äkhý fhíkku. MktMf]ík rþûkf

rºkðuËeMkknuçk ßÞkhu yuLku MktMf]íkLkk fkuMko çknkhLkwt økk÷e«ËkLk fhíkk íÞkhu yu ¼qøkku¤{kt ykðíkkt þeík frxçktÄLkku hnuðkMke nkuÞ yu{ Xtzku hnuíkku. ßÞkhu yuLku ÃkhkðíkoLkLkk rLkÞ{ku Lk ykðzu íÞkhu rð¿kkLkrþûkf Wíf÷Lk®çkËw Ãkh ÃknkU[e, ðhk¤ yLku økk¤ fkZíkk, “Lkk÷kÞf, çkwrØLkk çk¤Ë!” íÞkhu yu Ãkkuíku yheMkku çkLke síkku suÚke çkÄe økk¤ ÃkhkðíkoLkLkk rLkÞ{kuLku yLkwMkhe rþûkfLku s ðkøkíke. økrýík{kt Lkçk¤ku nkuðkÚke økrýíkLkk rþûkf yuLku MkkuxeÚke Vxfkhíkk yLku Mkkuxe íkqxe síke íÞkhu s ÏÞk÷ ykðíkku fu {nuíkk Lkçk¤ku LkÚke, Mkkuxe Lkçk¤e Au. yk s ¼qøkku¤ rþûkf ¼èMkknuçku Ãknu÷e ðkh ßÞkhu xâwþLkLke f{kýeÚke ÷wLkk ¾heãwt yLku yuf rLksoLk hMíkk Ãkh yu çktÄ Ãkze økÞtw íÞkhu rð»kwðð]¥k Ãkh Lk nkuðk Aíkkt ¼èMkknuçk {ËË Lk {¤ðkLku fkhýu huçkÍuçk ÚkE økÞk. íku s ð¾íku {nuíkkLkwt íÞktÚke ÃkMkkh ÚkðkLkwt ÚkÞwt. {nuíkkyu MkknuçkLku fÌkwt, “Ã÷øk{kt f[hwt nþu.” nðu ¼èMkknuçkLku MknkhkLkk hý{kt huíkeLkk Zøk fuðk nkuÞ fu xwtz «Ëuþ{kt Ãkkfíkk {øk fuðk nkuÞ fu zkÞLkkuMkkuhLkk Ãkøk fuðk nkuÞ yu ¾çkh níke Ãký ÷wLkkLkk Ã÷øk fuðk yLku õÞkt nkuÞ yu ¾çkh Lk níke. MkËT¼køÞu MkknuuçkLku su ykðzíkwt íku{ktÚke fþwt {nuíkkLku Lknkuíkwt ykðzíkwt Lku {nuíkkLku su ykðzíkwt yu{ktÚke fþwt MkknuçkLku Lk ykðzíkwt. yk{ {nuíkkyu yuLke Mkknrsf ykðzík yLkwMkkh Ã÷øk MkkV fhe ÷wLkk [k÷w fhe ykÃÞwt íkku Mkknuçk rðMVkrhík LkÞLku yuLku òuE hÌkk. yuf fef {khíkk s õÞkhLkwt {kiLk Ãkzu÷wt ÷wLkk [k÷w ÚkÞwt íÞkhu ËrhÞk{kt ¼q÷k Ãkze økÞu÷k ðkMfku ze økk{kyu su heíku hMíkku çkíkkðLkkh økwshkíke ¾÷kMkeLkku yk¼kh {kLÞku níkku íku heíku ¼èMkknuçku {nuíkkLku «§ku ÃkqAðkLkwt çktÄ fÞwO. yk çkÄe rð»k{íkkyku ðå[u {nuíkk xfe økÞku, yux÷u íkhe økÞku. yÃk{kLkku ðå[u Ãký {nuíkk suðk rðãkÚkeoykuyu xfðwt s hÌkwt, fu{ fu rºkðuËeMkknuçkkuLkk ÷wLkkyku rLksoLk hMíku çkøkzíkkt s hnuðkLkkt!

hík{kt Mðøko sux÷wt MkkIËÞo Ãkk{u÷wt fk~{eh ykíktfðkËeyku îkhk Úkíke ®nMkkLkk ÷eÄu nt{uþkt [[ko{kt hnu Au. ykíktfðkËLke Mk{MÞkÚke ½uhkÞu÷k fk~{ehLkkt fux÷ktf †e-Ãkwhw»kku yksfk÷ yuf yuf Lkðe s Mk{MÞkLkku ¼kuøk çkLkíkkt òÞ Au. yk Mk{MÞk Ãký yÂMíkíð yLku {ËkoLkøke MkkÚku òuzkÞu÷e Au. ÍkRLkk ðkýe Lkk{Lke AkufheLkkt ÷øLkLku ykX {kMk {ktz ÚkÞk íÞkt s MkkMkhwt Akuze ËeÄwt. íkuLkwt fnuðwt níkwt fu íkuLkku Ãkrík yþõík yLku Lkk{Ëo Au. Mkk{u ËwÕnuhkò ynu{ËLkk fwxwtçkesLkkuyu ðnw ÍkRLkk Ãkh [krhºÞneLk nkuðkLkku ykhkuÃk {qfíkkt {k{÷ku ðfÞkuo yLku yk¾ku fuMk fkuxo{kt økÞku. yËk÷ík Mk{ûk çkLLkuLkk {urzf÷ xuMx ykÔÞk íÞkhu Mkkrçkík ÚkÞwt fu ÍkRLkkyu su fkhý ykÃkeLku MkkMkhwt Akuzâwt níkwt íku Mkk[tw níkwt.

¼k

{trËhLku ykX{e MkËe{kt hkurn÷k yLku økkuh¾k òríkyu Mkkð íkkuze Ãkkzâwt níkw.t AíkktÞ íkuLkwt {q¤ MxÙõ[h s¤ðkE hÌkwt Au. yksu Ãký yk {trËhLke R{khíkLke [BÃkkðík{kt òuðk÷kÞf MÚk¤ku{kt økýíkhe ÚkkÞ Au. [BÃkkðík þnuh LkSfLkk rðMíkkhku{kt Lkh®Mkn ztzk, ®nøk÷k Ëuðe, rnrzBçkk-½xkuíf[ {trËh, {kLkuïh yLku xufhe Ãkh ykðu÷tw fkhkLíkuïh {trËh Ãký òýeíkkt Au. {trËhkuÚke Úkkuzku çkúf u òuEíkku nkuÞ íkku ynª ðLkkMkwhLkk rfÕ÷k Ãkh yktxku {khðk sE þfkÞ. [BÃkkðík{kt s øðk÷ ËuðíkkLkk {trËh MkkÚku ½ýe hMk«Ë ðkíkko òuzkÞu÷e Au. ynªLkk fíÞwhe hksfw{kh økkurh÷ íkuLkk Mk{Þ{kt {]Ëw Mð¼kð yLku LÞkÞÃkk÷Lk {kxu ¾qçk òýeíkku yLku {kLkeíkku níkku, Ãký íkuLke Mkkðfe {kíkkyu íkuLke MkkÚku fÃkxÚke [k÷ [k÷eLku íkuLku yuf ÷ku¾tzLkk ®Ãkshk{kt ÃkqheLku LkËe{kt VUfkðe ËeÄku níkku. yk heíku Sð økw{kðíkkt hksfw{khLke M{]rík{kt ynª yk {trËh çkLkkððk{kt ykÔÞwt níkwt. yuf heíku [BÃkkðík W¥kh ¼khík{kt ÄkŠ{f ÞkºkkLkku ¼køk Ãký çkLke þfu íku{ Au, fkhý fu yk s rsÕ÷k{kt íkLkfÃkwh xkWLk ykðu÷wt Au. íÞktLkwt Ãkqýorøkrh {trËh fi÷kþ-{kLkMkhkuðh ÞkºkkLkwt Ãknu÷wt ÃkøkrÚkÞwt {kLkðk{kt ykðu Au. ð¤e íkLkfÃkwh ¼khíkLkuÃkk¤ çkkuzohLke Ãký ¾qçk LkSf{kt Au. yk xkWLk Ãký ÷kun½kxLke {kVf ykøkðwt MkkIËÞo Ähkðu Au. [BÃkkðík{kt yZ¤f {trËhku MkkÚku ÏÞkíkLkk{ ‘heXkMkknuçk’

{fkELkk Ëkýk™ku {kðku - 1 fÃk ½ôLkku ÷kux - 2Úke 3 fÃk Íeýwt Mk{khu÷ ykËwt 1 xuçk÷MÃkqLk

økwhwîkhk Ãký ykðu÷wt Au. yk økwhwîkhkLkk «ktøký{kt yheXkLkkt ½ýkt ð]ûkku Au yLku yk økwhwîkhkLke ¾wË økwhw LkkLkfu {w÷kfkík ÷eÄe nkuðkLke ðkík Au.yksu [BÃkkðík yuðku «Ëuþ çkLke økÞku Au ßÞkt fwËhíke MkkIËÞo, RríknkMk, ÄkŠ{f {kLÞíkkyku yLku ÷kufðkÞfkyku yufMkkÚku [k÷u Au. pratikshathanki@gmail.com

MkuõMkÃkkðhLke økku¤e

çkϾk ÚkE økÞk Auu. yuf {krníke {wsçk {rnLku 20 ÷k¾ fk{ðÄof Ëðkyku ðu[kÞ Au. yk ðkík ykx÷uÚke s Ãkqhe ÚkE síke LkÚke. MÚkkrLkf Mk{k[khÃkºkku{kt nfe{ku yLku Ëðkðk¤kykuLke MkuõMkÃkkðh ðÄkhLkkhe ònuhkíkkuLkku hkVzku Vkxâku Auu. {ËkoLkøke ÷kððkLke yk ònuhkíkku ðkt[eLku suLku sYh sýkíke nkuÞ íkuðk Ãkwhw»kku ðiËkuLkku MktÃkfo fhu Au, Ãkhtíkw su Ëðkyku ykÃkðk{kt ykðu Au íku {kuxu ¼køku MxehkuRz «fkhLke nkuÞ Au, suLkkÚke VkÞËk f{ yLkuu LkwfMkkLk ßÞkËk

Mðex fkuLko ÃkhkXk

Mkk{økúe

{wÏÞ ykf»koýku {kWLx yuçkkux, çkk÷uïh {trËh, øðk÷ {trËh, ÷kun½kx fE heíku ÃknkU[ðwt íkLkfÃkwh MkwÄe xÙuLk{kt fu LkirLkíkk÷Úke çkMk fu fkh{kt [BÃkkðík þnuh ÃknkU[e þfkÞ Au. õÞkt hnuðwt [BÃkkðík, ÷kun½kx fu íkLkfÃkwh{kt Ä{oþk¤kÚke {ktze Ãkkt[ nòh MkwÄeLkk rhMkkuxo {¤e hnu Au. ¾kýeÃkeýe xu[ðkýe, ík÷Lke [xýe, VkLkw

çktËqfLke økku¤eyku ðå[u Sðíkk fk~{eheyku {køku Au

rðþu»k fk~{ehe zkìõxhkuLkk sýkÔÞk yLkwMkkh ynu{Ë íkku yuf WËknhý Au, Ãkhtíkw fk~{eh{kt yLkuf Ãkwhw»kku yuðk Au, su{Lke fk{uåAk ½xe hne Au. nðu íkku MkuõMkÃkkðh ðÄkhðkLke ËðkykuLkk ðu[ký{kt WAk¤ku ykðíkku òÞ Au. fk~{ehLkkt {urzf÷ MkqºkkuLkk sýkÔÞk yLkwMkkh {rnLku 20 ÷k¾ sux÷e fk{ðÄof økku¤eyku ðu[kE hne Au. yk økku¤eyku{kt {kuxk ¼køkLke ðkÞøkúk «fkhLke nkuÞ Au, su fkuE Ãký «fkhLke Ëkfíkhe ¼÷k{ý ðøkh {¤e hnu Au. y{SË ynu{Ë Lkk{Lkk yuf fur{MxLkwt íkku fnuðwt Au fu ÷kufku fk{ søkkððk M«u yLku ¢e{Lke Ãký {køkýe fhu Au. ŸxðiËku yLku ¾kLkËkLke nfe{kuLku íkku

õÞkt, þwt yLku fuðe heíku?

MktSð fÃkqh

Mkk{økúe

÷k÷ {h[k Ãkkðzh 1/2 xeMÃkqLk Lk{f MðkË yLkwMkkh huz r[÷e MkkuMk - 2 xuçk÷MÃkqLk ½e - 2 xuçk÷MÃkqLk [Ãkxe [kx {Mkk÷ku

÷ku yLku ÃkhkuXktLke su{ økku¤ ðýe ÷ku. íkuLkk Ãkh ½e, ÷k÷ {h[k Ãkkðzh yLku [kx {Mkk÷k Ãkkðzh Aktxku. íÞkhçkkË íkuLku yuf {kuxk ðkxfk{kt Lkk¾ku, íku{kt ½ôLkku ÷kux, {fkE, ykËwt, 4. ÃkhkuXkLku ð[{ktÚke ðk¤ku WÃkhÚke ½e ÷økkðeLku Vhe ðk¤ku, Vhe ½e ÷økkzeLku Äkýk, ÃkeMku÷kt fk¤kt {he, ÷e÷kt ðk¤ku, yk heíku [kh ð¾ík ðk¤ku yLku {h[kt, ys{ku, ÷k÷ {h[k Ãkkðzh, ÃkAe WÃkh yxk{ý ÷ELku ÃkhkuXw ðýe Lk{f, huz r[÷e MkkuMk W{uhku. íku{kt Úkkuzwt ÷ku. Ãkkýe W{uheLku ÷kux çkktÄe ÷ku. çkktÄu÷k 5. økh{ íkðk Ãkh ÃkhkuXkt {qfku, ÃkhkuXktLke ÷kux Ãkh ½e ÷økkðku yLku yuf fÃkzk{kt çktLku çkksw ½e ÷økkðe Ëku, ÃkhkuXkt çktLku çkktÄeLku 10Úke15 r{rLkx {kxu yuf çkksw híkkþ Ãkzíkk ÚkkÞ íÞkt MkwÄe çkksw {qfe Ëku. þufku. 2. LkkuLkÂMxf fzkELku økh{ fhku. 3. çkktÄu÷k ÷kux{ktÚke økku¤ ÷qyk çkLkkðe 6. [xýe MkkÚku økh{ økh{ Mkðo fhku.

heík

1. {fkELkk ËkýkLku yÄf[hk ÃkeMke ÷ku

÷u¾f {kMxh þuV yLku xur÷rðÍLk nkuMx Au.

CMYK

ÃkLkeh {kuíke Ãkw÷kð

¾kLkk ¾òLkk

ÃkeMku÷k ÄkýkLkk Ëkýk - 1 xuçk÷MÃkqLk ÃkeMku÷kt fk¤kt {he 1/4 xeMÃkqLk Íeýk Mk{khu÷kt ÷e÷kt {h[kt 2Úke 3 Lktøk ys{ku - 1/2 xeMÃkqLk

amiraeesh@yahoo.co.in

nkuÞ Au. ÞwðkLkkuLku yu Mk{òíkwt LkÚke fu {ËkoLkøke ÃkkAe {u¤ððk þku WÃkkÞ økkuíkðku? ykLkku VkÞËku WXkðeLku [k{zeLkk zkìõxhku ÃkkuíkkLku MkuõMkku÷kursMx{kt ¾ÃkkðeLku E÷ks fhe hÌkk Au. {kuxk ¼køkLkk rfMMkkyku{kt íkku {ËkoLkøke økw{kððkLkwt fkhý {kLkrMkf nkuÞ Au. yþhV ðkýe Lkk{Lkk yuf Lkð ÃkrhýeíkLku ÷øLkLkk yuf {rnLkk MkwÄe fk{ðkMkLkk s òøkíke Lk níke, Ãkhtíkw yþhVLke ÃkíLke ðÄw Mk{sËkh níke íkuýu MktçktÄ rðåAuË fhðkLkk MÚkkLku ÃkríkLku fkuE

Mkkhk {Lkkur[rfíMkfLke Mk÷kn ÷uðk Mk{òÔÞwt. zkìõxhu ËtÃkíkeLku fkuE þktík h{ýeÞ søÞkyu Úkkuzkf rËðMkku yufktíkðkMk økk¤ðkLke Mk÷kn ykÃke yLku Mk{MÞk Ëqh ÚkE økE. zkìõxhkuLkk sýkÔÞk yLkwMkkh Mkíkík íkýkð{kt hnuðkÚke yLku Ëw:¾e SðLk SððkÚke MkuõMÞwy÷ «ð]r¥k Ãkh Lkfkhkí{f yMkh ÃkuËk ÚkkÞ Au. fk~{eh{kt su heíku rððkËku ÚkÞk fhu Au íkuLkkÚke Mkhuhkþ ÷kufkuLke ÷kRV MxÙuMkÚke ¼hu÷e Au. Ãkwhw»kku s Lkne MºkeykuLke ÃkrhÂMÚkrík{kt Ãký ¾kMk Vfo LkÚke. þuh yu fk~{eh RÂLMxxÞqx ykìV {urzf÷ MkkÞLMkLkk yuf Mkðuo {wsçk 14 xfk †eyku fkuE yøkBÞ fkhýMkh øk¼oÄkhý fhðk Mkûk{ LkÚke, fkhý fu †eyku Ãký íkýkð{kt Sðe hne Au. íkýkðÚke nku{kuoLMk RBçku÷uLMk Q¼wt ÚkkÞ Auu. ßÞkhu øk¼o Äkhý fhðk {kxu nku{kuoLMkLkwt «{ký{kt Mk{kLk nkuÞ íku sYhe Au.½ýe fk~{ehe †eyku Mkøk¼ko Úkðk {kxu Vrxor÷xe MkuLxhLke {w÷kfkíkku ÷uðk {ktze Auu. VŠxr÷xe MkuLxh [÷kðíke zkìõxh rLkþkyu sýkÔÞwt fu rMkõÞkurhxe VkuMko îkhk Úkíke Mkíkk{ýe Ãký Ãkwhw»kku{kt rçkLkV¤ÿwÃkíkk {kxu sðkçkËkh Au. òufu MkkiÚke {kuxwt fkhý íkku çkuhkusøkkhe íkÚkk fk~{eheyku{kt {kuxe ô{hu ÷øLk fhðkLke [k÷íke ÃkhtÃkhk sðkçkËkh Au. (MkkisLÞ : Ä ðef)

hktÄu÷ku çkkMk{íke ¼kík - 2 fÃk ÃkLkeh - 50 økúk{ fkswLkku Ãkkðzh - 2 xuçk÷MÃkqLk fkuLko ^÷kuh - 1.1/2 xuçk÷MÃkqLk

Lk{f MðkË yLkwMkkh ík¤ðk {kxu íku÷ [ktËeLkku ðh¾ - 2 þex ½e - 2 xuçk÷MÃkqLk ÷®ðøk - 6Úke 8 Lktøk ík{k÷Ãkºk - 1 Lktøk íks - 2 Lktøk ÷e÷e yu÷[e - 6Úke 8

heík

1. Aeýu÷k ÃkLkehLku yuf Ã÷ux{kt {qfku. íku{kt

fkswLkku Ãkkðzh, Lk{f yLku fkuLko ^÷kuh W{uhku yLku yk r{©ýLkku Lkh{ ÷kux çkktÄeLku økku¤ ÷qyk çkLkkðku. LkkuLkÂMxf fzkE{kt ÃkLkehLkk økku¤ ÷qykLku híkkþ Ãkzíkk ÚkkÞ íÞkt MkwÄe íku÷{kt ík¤e ÷ku. 2. ðkxfk{kt ËqÄ ÷ku. íku{kt fuMkh W{uhku, {kR¢kuðuð{kt 30 MkufLz {kxu økh{ fhku. 3. LkkuLkÂMxf fzkR{kt ½e økh{ fhe íku{kt ÷e÷e yu÷[e, ÷®ðøk, ík{k÷Ãkºk, íks W{uhku yLku Mkktík¤ku. ykËwt, ÷e÷kt {h[ktLke ÃkuMx W{uhku yLku Mkkhe heíku Email : enquiry@sanjeevkapoor.com.

Úkkuzk fuMkhLkk íkktíkýk ËqÄ - 2 xuçk÷MÃkqLk ykËwt -÷e÷kt {h[ktLke ÃkuMx - 1 xeMÃkqLk íkkòt fkuÚk{ehLkkt ÃkkLk -2 xuçk÷MÃkqLk íkkòt VwËeLkkLkkt ÃkktËzkt - 1 xuçk÷MÃkqLk

Mkktík¤ku. íkuu{kt yzÄk ÃkLkehLkk çkku÷ Lkk¾ku yLku Mkkhe heíku r{õMk fhku. 4. hktÄu÷k ¼kíkLku fzkE{kt W{uhku yLku íkuLkk Ãkh fuMkhLkk íkktíkýk yLku Lk{f W{uhku yLku n¤ðuÚke r{õMk fhku, Íeýe Mk{khu÷ fkuÚk{ehLkkt yLku VwËeLkkLkkt ÃkkLkLku W{uhku yLku Mkkhe heíku r{õMk fhku. 5. çkkfeLkk ÃkLkehLkk çkku÷Lku rMkÕðh ðh¾Úke fðh fhku. Mk‹ðøk Ã÷ux{kt íkiÞkh ÚkÞu÷ ÃkLkeh {kuíke Ãkw÷kð {qfku yLku íkuLku rMkÕðhLkk ðh¾Úke fðh fhu÷k ÃkLkehLkk ÷qykÚke økkŠLkþ fhku yLku Mkðo fhku.


CMYK

8

hrððkh, 4 {k[o, h012

www.sandesh.com

ÃkkrfMíkkLkLkwt &÷e÷-y y&÷e÷ rfMk rfMk fe {wtøkV÷e! Mku

õMk, ÷uðUzh, r{ÚÞkr¼{kLk, Âõðfe, çkè, {Uøkku yLku Ãkw®zøk suðk ytøkúuS þçËku ðå[u þwt Mk{kLkíkk nkuE þfu? yk{ òuðk sEyu íkku fkuE s Lknª, Ãkhtíkw ÃkkrfMíkkLkLke ËqhMkt[kh ykìÚkkurhxeyu yk þçËkuLku y&÷e÷ yLku ykÃkr¥ksLkf økýkðeLku yuf Mk{kLkíkk Q¼e fhe Au. ykìÚkkurhxeyu 1000 þçËkuLke Mkqr[ ònuh fheLku ÃkkrfMíkkLkLkk ík{k{ {kuçkkR÷ ykìÃkhuxhkuLku fÌkwt Au fu xufMx {uMkus{kt RMíku{k÷ Úkíkk yk ÃkifeLkk fkuE Ãký þçËLku ç÷kuf fhe Ëuðk{kt ykðu. ÃkkrfMíkkLkLke ík{k{ ðuçkMkkRxTMk Ãkh yk þçËkuLke Mkqr[Lkku «[kh ÚkE hÌkku Au, suLku y&÷e÷ {kLkðk{kt ykðu Au. Mkhfkhe yusLMkeLkk yk VUMk÷kÚke yk{ ÃkkrfMíkkLke nðu yMk{tsMk{kt Ãkze økÞk Au fu yk «ríkçktÄLkku rðhkuÄ fhðku fu Mðkøkík. fux÷kf ÃkkrfMíkkLkeykuyu ykìÚkkurhxeLku þwr¢Þk yËk fhe Au fu yusLMkeyu yu{Lku yuðk þçËkuÚke yðøkík fhkÔÞk Au suLkkÚke yu yòÛÞk níkk! øku, ÷uÂMçkÞLk, nku{kuMkuõMÞwy÷, VuRhe yLku fkuLzku{ suðk þçËku íkku Mk{s{kt ykðu íkuðk Au, Ãkhtíkw ½ýk ÃkkrfMíkkLkeykuu «ríkçktrÄík þçËku suðk fu yuÂÚ÷xTMk Vqx, rzÃkkurÍx, ø÷uÍTz zkuLkx, rsMkMk ¢kRMx, MkuíkkLk yLku ^÷ku®økøk Ä zkuÂÕVLkLkku yÚko ÃkqAe hÌkk Au. {wõík yr¼ÔÞÂõíkLkk íkhVËkhku yk Mkqr[Úke yf¤kÞk Au. íku{Lkk {íku {kuçkkR÷ VkuLk xÙkrVf ÃkhLke yk MkuLMkhrþÃk Au. þnuÍkË ynu{Ë Lkk{Lkk ÷u¾f fnu Au, “yk íkku çkuðfqVe Au. þçËkuLke ÃkkçktÄe s þh{sLkf Au. Ãkexeyu (Ãkkf xur÷fku{ ykìÚkkurhxe)Lku ykðk þçËkuLke MxwrÃkz Mkqr[ çkLkkððkLkku xkR{ õÞktÚke {éÞku?” ¼khíkLkkt {rn÷k ykÞkuøk yæÞûk {{íkk þ{koyu fÌkwt fu MkuõMke þçË ykðfkÞo Au. yk þçËLku ykÃkýu Mkfkhkí{f heíku ÷uðku

øk

{u íkuðe ðkíkko fu rð»kÞ nkuÞ, «Mktøk{kt LkkxfeÞ ð¤ktfku ykðíkk nkuÞ, ËþofkuLke ykíkwhíkk yufË{ ðÄe økE nkuÞ yLku y[kLkf á~Þ çkË÷kE òÞ! fkuE MkuõMk çkkìBçk fu s¬kMk ykRx{ nkð¼kð, [uLk[k¤k fu Lk¾hkt Lknª Ãký çkuþh{eLke ík{k{ nË ðxkðeLku çkËLkLkk ykøk÷k-ÃkkA÷k ¼køk Ãkqhe íkkfkík ÷økkðeLku n÷kðíke «økx ÚkE òÞ! Ãkkºk, «Mktøk yLku ykíkwhíkk økE íku÷ ÷uLku! ¼õík «nT÷kË suðe Ãkkihkrýf rVÕ{{kt Ãký rLk{koíkk nu÷LkLkku yufkË zkLMk ½wMkkze ËuðkLkku ykuzoh ykÃke Ëu. {wLLke çkËLkk{ ÚkE økE, þe÷kLke sðkLke ÷qtxkE økE, ze. fu. çkkuMk ¼køke økÞku, r[fLke [{u÷e [xfk ¼he økE yLku nðu ðkhku ykÔÞku Au yLkkhf÷eLku ÃkLk½x fu hks Ëhçkkh{ktÚke rzMfku{kt {kuf÷ðkLkku. rVh ðkune fuxheLkk, rVh ðkune {÷kEfk yk ftE yksfk÷Lke ðkík LkÚke. 70 ð»ko Ãknu÷kt çkkìBçku xkurfÍLke yþkuffw{kh ËurðfkhkLkeLku {wÏÞ ¼qr{fk{kt [{fkðíke

{qrð {Mkk÷k yu. xe. rVÕ{ku{kt nkMÞ yr¼Lkuíkk {nu{wËLkk yççkkòLk {w{íkkÍ y÷e fkuE Lku fkuE Vxkfze MkkÚku yV÷kíkqLk zkLMk fhíkk níkk. [qze {I ÷kÞk yLk{ku÷ hu (yAqík fLÞk1936) {I íkku rËÕne Mku ËwÕnLk ÷kÞk hu yu çkkçkwS (Íq÷k-1941), fktxk ÷køkku hu MksLkðk (çkMktík-1941) yLku yuðkt çkeòt yLkuf ykEx{ økeíkkuyu íÞkhu Äq{ {[kðe níke. rnLËe rVÕ{ku{kt nkur÷ðqz suðk Mkkhk ÃkxfÚkk ÷u¾fku LkÚke yuðku Äku¾ku fhLkkh yr¼Lkuíkk rË÷eÃkfw{khLke «Úk{ rVÕ{ ‘sðkh¼kxk’{kt Ãký {w{íkkÍ y÷eLke ykEx{ níke! fnuðkLkwt íkkíÃkÞo yux÷u fu {ík÷çk yu Au fu yk ykEx{ MkkUøk ftE AuÕ÷kt çku Ãkkt[ ð»ko{kt ykðu÷k Lkðk økuÍuxTMkLke {kVf LkÚke ykðe økÞkt. yk çkÄwt íkku rnLËe rVÕ{kuLkku sL{ ÚkÞku íÞkhÚke [k÷u Au yux÷u SLMk{kt Au. (Ãkkx÷qLk{kt Lknª)

[Š[ík rnLËe fÚkkfkh ¼e{MkuLk íÞkøkeyu yuf RLxhÔÞq{kt MkkrníÞ{kt y&÷e÷íkkLkk {wÆk Ãkh fÌkwt níkwt fu ðkMíkð{kt y&÷e÷íkk þçË fu MkkrníÞ{kt Lknª, Ãkhtíkw MkkrníÞfkhLke {kLkrMkfíkk{kt nkuÞ Au. 1970{kt ÃkkuLkkuoøkúkVh

òuEyu. ÷øk¼øk yk s yhMkk{kt ÃkkrfMíkkLke þçËkuLkk Mk{k[kh ykÔÞk Au. Mkqr[{kt fux÷kf þçËku íkku çkku÷[k÷Lke ¼k»kkLkk Au. su{ fu, yu™÷ MkuõMk, yuMk, rçkÂMxr÷xe, çkkÞ-MkuõMÞwy÷, çkúuMx, çkw÷Mkex yLku nu÷ Lkku, nu÷ ÞMk. fux÷kf þçËku Mkkð s nkMÞkMÃkË Au. su{ fu, çkufMkex, çkkMxzo, ç÷ufykWx, Rx hks økkuMðk{e {e, RrzÞx, ÷kur÷íkk, {kMxh ç÷kMxh, rÃkrhÞz, «kR{xkR{, huz÷kRx yLku (neÞh Rx fBMk!) MkuõMke! y&÷e÷íkk Lku MkuLMkhrþÃkLkku ÃkkrfMíkkLke RríknkMk çknw sqLkku Au. çkkur÷ðqzLke ½ýe rVÕ{ku ÃkkrfMíkkLk{kt «ríkçktrÄík yux÷k {kxu Au fu yu y&÷e÷ Au. y&÷e÷íkkLkku MktçktÄ ykÃkýe {kLkrMkfíkk yLku Ãkrhðuþ MkkÚku Au. ykÃkýu su Mk{ks{kt hneyu Aeyu, su ykÃkýk {kxu Mkns Au. yu çkeò Mk{ks {kxu y&÷e÷ nkuE þfu Au.

çkúu®føk ÔÞqÍ

yLku ‘nMk÷h’ Mkk{rÞfLkk «fkþf ÷uhe Â^÷Lx Ãkh y{urhfLk yËk÷ík{kt y&÷e÷íkkLkku fuMk [kÕÞku níkku. íÞkhu yuLkk ðfe÷ ÷wEMk MkehfeLku fkuxoLku fnu÷wt, “yuf {kýMkLke y&÷e÷íkk çkeò {kýMk {kxu f÷k nkuE þfu.” rçkúxLkLke {uxÙkuÃkkur÷xLk Ãkku÷eMk{kt ykuÂçMkLk ÃkÂç÷fuþLk Mõðkuz Au. yuLkk RLMÃkuõxh yuLze þkuxonuLz fnu Au, “10-20 ð»ko Ãknu÷kt Mk{ks{kt su MðefkÞo Lk níkwt yu yksu Mkns Au. çkÄtw çkË÷kíkwt hnu Au. yuf s{kLkk{kt ‘÷uxe [uxh÷eÍ ÷ðh’ y&÷e÷ fÚkk níke, yksu LkÚke.” y&÷e÷ yux÷u þwt? Ëhuf ¼k»kk{kt yMkÇÞ yLku Vqðz þçËkð÷e nkuÞ Au. Mkk{kLÞ Äkhýk «{kýu su «kf]ík Au, Ãknu÷uÚke çkLku÷wt Au yu çkÄwt yý½z, rðYÃk yÚkðk ¼Æw Au. fk{ MktçktÄe çkwhe, ½rxÞk, fwÂíMkík, øktËe, yMkÇÞ ðkík yÚkðk rð[khLku y&÷e÷ økýkÞ Au. y&÷e÷ þçË sçkhËMík Au. yk þçË MktMf]ík ‘y©eh’ ÃkhÚke ykðu Au. çkku÷[k÷Lke ¼k»kk{kt ‘h’Lkk MÚkkLku ‘÷’ þçËLkku Wå[kh Mkh¤ yLku MkwrðÄksLkf

ÃkkrfMíkkLku SMS{kt 1000 þçËkuLku y&÷e÷ økýeLku íkuLkk WÃkÞkuøk Ãkh ÃkkçktÄe {qfe Au. Ëhuf ¼k»kk{kt yMkÇÞ yLku Vqðz þçËkð÷e nkuÞ Au. fk{ MktçktÄe çkwhe, ½rxÞk, fwÂíMkík, øktËe, yMkÇÞ ðkík yÚkðk rð[khLku y&÷e÷ økýkÞ Au nkuðkÚke yu y&÷e÷ çkLke økÞku. MktMf]ík{kt ‘©e’Lkku yÚko MkkiLËÞo, ði¼ð yÚkðk økwýfkhe Au. ©e þçË MktMf]ík ‘r©’ Äkíkw ÃkhÚke ykÔÞku Au. su{kt Äkhý fhðwt yLku þhý ÷uðwt yuðku ¼kð Au. Mk]rüLkk WËT¼ð{kt †eþÂõík Au su MkðoMð Äkhý fhu Au. yux÷u †eLku ©e fnuðkÞ Au, su{kt çkÄk yk©Þ ÷u Au, suLkk øk¼oÚke çkÄk sL{ ÷u Au. yux÷u ÷û{e, Mk¥kk, {rn{k, çkwrØ ðøkuhu ©e{Þ Au. «f]rík Ãký yu{kt ðkMk fhu Au yux÷u Mk{økú Ãkrhðuþ ©e{Þ Au. ¼økðkLk rð»ýwLku ©e{kLk Þk ©e{tík fnuðkÞ Au. yk {rn{kÞwõík ‘©e’ Ãknu÷kt Lkfkhkí{f WÃkMkøko ‘y’ òuzkÞ íkku ‘©e’Lkku {rn{k ©eneLk ÚkE òÞ. y©eh yux÷u yþku¼LkeÞ, ÷ßòsLkf, y{tøk÷fkhe. su rLk÷oßs Au, y©ðýeÞ Au íku y©eh yÚkðk y&÷e÷ Au. çkku÷[k÷Lke ¼k»kk{kt ‘©e2’ þçË ‘&÷e÷’ çkLÞku. Ãkkihkrýf MktMf]ík MkkrníÞ{kt þçËLkkt yk çkLLku YÃk Au. çknhnk÷, y&÷e÷{kt ‘©e’Lkk {rn{kÚke hrník nkuðkLkku ¼kð nkuÞ íkku Ãký yu{kt ‘©e’ Au. Mðíktºk ÃkkrfMíkkLk{kt y&÷e÷íkkLkku «Úk{ fuMk fËk[ MknkËík nMkLk {txku Ãkh ÚkÞku níkku. {txkuLke Mk{fk÷eLk ÷ur¾fk RM{ík [w½íkkE Ãký MkuLMkhrþÃkLkku ¼kuøk çkLku÷e. [w½íkkEyu ÃkkA¤Úke yk fkuxo fuMk Ãkh ‘fkøkÍe ni ÃkihnLk’ ÷u¾ ÷ÏÞku níkku. [w½íkkE Ãkh fhkt[e fkuxo{kt ‘ykrþf R¬au fhLkk’ ðkõÞ Ãkh fuMk [kÕÞku níkku. [w½íkkEyu fkuxoLke {òf fhíkk Mkk{ku Mkðk÷ ÃkqAâku níkku, “y&÷e÷ õÞk ni, ykrþf Þk R¬au fhLkk?” {txku Ãkh MíkLk þçËLkku RMíku{k÷ fhðk çkË÷ y&÷e÷íkkLkku fuMk ÚkÞku níkku. fkuxo fkÞoðkne Ëhr{ÞkLk {txkuyu yuLke yLkyLkwfhýeÞ þi÷e{kt fkuxoLku ÃkqAu÷wt, “sLkkçk, yøkh {I ykihík fu MíkLk fku MíkLk Lk fnwt íkku õÞk {wtøkV÷e fnwt?” rVÕ{{ufh hku{Lk Ãkku÷kLMfeyu fËk[ yux÷u s fÌkwt níkwt, “®nMkk suðe nkuÞ yuðe s çkíkkððe Ãkzu. yuLku ík{u ðkMíkrðf Lk Ëþkoðku íkku yu yLkiríkfíkk Au. ík{u òu ÷kufkuLku yÃkMkux Lk fhku íkku yu y&÷e÷íkk Au.” goswami_raj@yahoo.co.in

yLkkhf÷e rzMfku [÷e... ykEx{ MkkUøk ftE AuÕ÷kt çku Ãkkt[ ð»ko{kt ykðu÷k Lkðk økuÍuxTMkLke {kVf LkÚke ykðe økÞkt. yk çkÄwt íkku rnLËe rVÕ{kuLkku sL{ ÚkÞku íÞkhÚke [k÷u Au yux÷u SLMk{kt Au Ãk[kMk yLku MkkXLkk ËkÞfk{kt çkkçkwS Äehu [÷Lkk, rË÷ s÷u íkku s÷u, yuf Ëku íkeLk ykò {kiMk{ ni htøkeLk, ËwrLkÞk fk {Ík ÷u ÷ku, [kuhe [kuhe {uhe øk÷e ykLkk ni çkwhk, {uhk Lkk{ r[Lk r[Lk [q ðøkuhu õ÷çk MkkUøÍ Äq{ {[kðíkkt níkkt. yuf Mk{Þ ykÔÞku. Ëkhk®Mk½-{w{íkkÍLke Mke økúuzLke Mxtx rVÕ{kuLkku. ykðe Zøk÷kçktÄ rVÕ{ku çkLke. yk rVÕ{ku{kt ykEx{ MkkUøk çkLke hne þfe÷kçkkLkw ¼kuÃkk÷eLke fÔðk÷eyku, òLkeçkkçkw, ÞqMkwV ykÍkË, EM{kE÷ ykÍkË, þtfh-þt¼w, yÍeÍ LkkÍk, yçËwh hçk [kWMk ðøkuhu yLkuf fÔðk÷kuyu Äq{ {[kðe. yuf íkçk¬u rnLËe rVÕ{ku{kt Ëþofku fÔðk÷e òuðk {kxu ík÷ÃkkÃkz çkLke síkk. «ËeÃkfw{kh-çkeLkk hkuÞLke òuzeLku [{fkðíke rVÕ{ ‘sçk Mku íkwBnu Ëu¾k ni’{kt {q¤ rVÕ{ fhíkkt Ãký íku{kt rðþu»k ykf»koý Ähkðíke fÔðk÷eyu Äq{ {[kðe níke ‘íkwBnu nw~Lk Ëu fu ¾wËkLku rMkík{økh çkLkkÞk’ yu fÔðk÷e ÃkzËk WÃkh hsq fhe níke þB{e fÃkqh, þþe fÃkqh, yku{«fkþ, {kMxh ¼økðkLk,

~Þk{k, fw{fw{ ðøkuhuyu. yk çkÄe fÔðk÷eyku yu s{kLkk{kt ykEx{ MkkUøk íkhefu s ¾Ãkíke níke. yksu Ãký ½ýe rVÕ{ku{kt yufkË MkqVe fÔðk÷e Lkk¾e Ëuðk{kt ykðu Au. ËrûkýLke çku Lkíkofeyku MkEMkwçk÷û{eyu yuf Mk{Þu Äq{ {[kðe níke. rË÷eÃkfw{khLke rVÕ{ ‘ykÍkË’{kt yk LkíkofeykuLkwt Lk]íÞ ‘yÃk÷{T [Ãk÷{T [Ãk ÷kE hu...’

çknw s ÷kufr«Þ ÚkÞwt níkwt. yuðeyu{Lke hks-LkhøkeMkLke òuzeðk¤e rVÕ{ ‘[kuhe [kuhe’{kt Ãký MkE-Mkwçk÷û{eyu ‘{Lk ¼kðLk fu ½h òÞu økkuhe...’ yu økeík WÃkh Lk]íÞ fÞwO níkwt. ‘ßnkuLke {uhk Lkk{’{kt ÃkÈk ¾LLkkyu ‘nw~Lk fu ÷k¾ku htøk...’ økeík{kt MkuõMkLkk yLkuf htøkku Ëu¾kzâk níkk. ‘ykhíke’{kt {nu{qËu íkuLkk rÃkíkkLke MxkE÷{kt ‘ðku íkeh rË÷ Ãku [÷k òu íkuhe f{kLk {U ni...’ økeík Ãkh Lk]íÞ fÞwO níkwt. su rVÕ{Lkwt ðÄkhkLkwt ykf»koý níkwt. rLk{koíkk rLkËuoþf yuMk. ze. Lkkhtøk íku{Lke rVÕ{ku{kt yðLkðkt ykf»koý «Míkwík fhðk {kxu òýeíkk níkk. ‘çkBçkE fk [kuh’{kt yu Mk{Þu ¼khík{kt fkÞo¢{ ykÃkðk ykðu÷k økúqÃkLke ykEx{ Mfu®xøk ykuLk Ä ykEMk çkkuLkMkYÃku ykÃkðk{kt ykðe níke. rVÕ{Mksof Mkw¼k»k ½kEyu ‘rðÄkíkk’ suðe rVÕ{{kt ‘Mkkík Mknur÷Þk ¾ze ¾ze...’ suðwt rîyÚkeo økeík {qfe ËeÄwt níkwt. rVÕ{ çkLkkðLkkhLku ßÞkhu ÃkkuíkkLke rVÕ{Lke ðkíkko{kt Ãkqhíke ©Øk Lk nkuÞ íÞkhu s ykðe ykEx{ku ÞuLkfuLk «fkhu rVÕ{{kt ½qMke síke nkuÞ Au. yksfk÷ íkku {khe{[zeLku rVÕ{Lku MkV¤ çkLkkððk yk «fkhLkkt ykEx{ MkkUøk rVÕ{{kt ÃkkA¤Úke Lkk¾ðk{kt ykðu Au. yux÷wt s Lknª xeðe [uLk÷ku yLku ELxhLkux WÃkh íkuLkwt ¼hÃkqh «{kuþLk fhðk{kt ykðu Au. yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh

ÃkkuíkkLkkÚke ¼køkeLku fkuE õÞktÞ sE Lk þfu Mkkð ¾kuxkt fkhýku çkík÷kð Lkk, yktMkw y{Úkkt ykt¾{kt íkwt ÷kð Lkk, ¾e÷ðkLke yuf {kuMk{ nkuÞ Au, íkwt yfk¤u ¾wËLku fh{kð Lkk. - rVr÷Ãk õ÷kfo

rst

ËøkeLke MkkiÚke {kuxe ¾krMkÞík yu Au fu õÞkhuÞ yu MkeÄe ÷exe{kt [k÷íke LkÚke. [zkð-Wíkkh, yÃk-zkWLk yu ®sËøkeLke «f]rík Au. {kýMku ®sËøke MkkÚku yLkwfq÷Lk MkkÄðwt Ãkzu Au. ®sËøke õÞkhuf ykÃkýkÚke ykøk¤ Lkef¤e òÞ Au yLku õÞkhuf ÃkkA¤ hne òÞ Au. {kýMku ®sËøkeLku Ãkfze hk¾ðe Ãkzu Au. ®sËøkeLke MkkÚku hnuðwt Ãkzu Au yLku Ëhuf Mktòuøkku{kt ®sËøke Sððe Ãkzu Au. «f]rík yux÷u þwt? «f]rík yux÷u {kýMkLkku ÃkkuíkkLke MkkÚkuLkku ÔÞðnkh. Ëhuf {kýMk ÃkkuíkkLke «f]rík {wsçk ÔÞðnkh fhu Au. {kýMk ¼÷u çkeò ÷kufku MkkÚku ðíkoLk fhíkku nkuÞ Ãký Mkhðk¤u íkku yu Ãkkuíku fuðku Au yu s çknkh ykðíkwt nkuÞ Au. {kýMk «f]ríkLku ½zu Au fu «f]rík {kýMkLku ½zu Au?

®[íkLkLke Ãk¤u f]»ýfktík WLkzfx nfefíku íkku çktLku yufçkeòLku ½zíkkt nkuÞ Au. {kýMkLke çkË÷ðkLke íkiÞkhe nkuÞ íkku «f]rík çkË÷e þfu Au. fux÷ktf ÷kufkuLku {¤eyu íÞkhu ykÃkýLku yuðku rð[kh ykðu Au fu yk {kýMk{kt fux÷wt çkÄwt ÃkrhðíkoLk ykðe økÞwt! Mktòuøkku {kýMkLku çkË÷kðe Lkk¾íkk nkuÞ Au. çknw ykuAk {kýMkku yuðk nkuÞ Au su MktòuøkkuLku çkË÷kðe þfu Au. {kýMkLkwt {Lkkuçk¤ fuðwt Au yu íÞkhu s ¾çkh Ãkzu Au ßÞkhu yuLkk Mktòuøkku çkË÷kÞ Au. Mkkhk Mktòuøkku{kt Mkkhk hnuðwt çknw s ykMkkLk Au, ¾hkçk Mktòuøkku{kt Ãký Mkkhk hnuðwt, Mk{Úko hnuðwt yLku Mkßs hnuðwt yu {Lkkuçk¤ Au. ½ýe ð¾ík yuðwt Mkkt¼¤eyu Aeyu fu yu {kýMk íkku Mkkð ¼ktøke økÞku Au, íkqxe økÞku Au. {kýMk íkqxíkku LkÚke, yu íkku yk¾uyk¾ku nkuÞ Au yuLkwt {Lkkuçk¤ íkqxe síkwt nkuÞ Au. Ëhuf {kýMkLkk SðLk{kt yuf ð¾ík íkku yuðku Mk{Þ ykðu s Au ßÞkhu íkuLku çkÄwt rLkhÚkof ÷køku Au. fkuE s ðkíkLkku fkuE {ík÷çk ÷køkíkku LkÚke. fkuE s ðkík{kt hMk Ãkzíkku LkÚke. çkÄwt s {qfe ËuðkLkwt yLku ¼køke sðkLkwt {Lk ÚkkÞ Au. nfefíku íkku {kýMk ykðwt rð[kheLku ÃkkuíkkLkkÚke s ¼køkíkku nkuÞ Au. ÃkkuíkkLkkÚke ¼køkeLku {kýMk õÞktÞ Lk sE þfu. ÃkkuíkkLkkÚke ¼køkðkLkku su «ÞkMk fhu Au yu ÃkkuíkkLkk{kt s õÞktf ¾kuðkE òÞ Au yLku ÃkAe ÃkkuíkkLku s {¤íkku LkÚke. yuf {Lkkur[rfíMkfu fÌkwt fu, rz«uþLk þwt Au? rz«uþLk çkeswt ftE s LkÚke Ãký {kýMk Ãkkuíku s ÃkkuíkkLkk hMíkk ÃkhÚke ¼xfe òÞ Au. Ãkkuíku s õÞktf yxfe òÞ Au. yuf þqLÞðfkþ ÃkkuíkkLke ykswçkksw{kt h[e Ëu Au yLku ÃkAe yu ÃkkuíkkLkk ÃkzAkÞkLku Ãký yku¤¾e þfíkku LkÚke. níkkþk yu yksLkk Mk{ÞLkwt MkkiÚke {kuxwt yk¢{ý Au. {kýMk shkfuÞ æÞkLk [qfu fu íkhík s íkuLku níkkþk ½uhe ð¤u Au. LkkLke LkkLke ðkík{kt {kýMk níkkþ ÚkE òÞ Au. íkuLkwt MkkiÚke {kuxwt fkhý yu Au fu çkÄkLku ÍzÃkÚke çkÄwt {u¤ðe ÷uðwt Au. Mkw¾ yLku MkV¤íkk Ãký. çkÄwt s Ãkfze hk¾ðwt Au yLku çkÄwt Ãkfze hk¾ðkLkk «ÞkMk{kt s {kýMk Ãkkuíku s ÃkkuíkkLkk nkÚk{ktÚke Aqxe òÞ Au. yuf fkŠzÞku÷kursMx níkku. íkuLke ÃkkMku ykðíkk çkÄk s ÷kufkuLke Mkkhðkh fhíkkt Ãknu÷kt íku fkŠzÞkuøkúk{ fkZu. fkŠzÞkuøkúk{ {þeLk{ktÚke su Ãkèe Lkef¤u íkuLku æÞkLkÚke swyu. fkŠzÞkuøkúk{Lke hu¾kyku òuELku fnu fu yk s ®sËøke Au. WÃkh yLku Lke[u, òu yk ÷exe MkeÄe ÚkE òÞ íkku? íkku ïkMk ¾qxe òÞ. ®sËøke Ãký fkŠzÞkuøkúk{Lke hu¾kLke

ík{Lku ¾çkh Au? J

®føk¾kLk þknY¾ ¾kLku ‘{I nqt Lkk’Lkwt þq®xøk [k÷íkwt níkwt íÞkhu Vhkn ¾kLkLku ðkÞËku fÞkuo níkku fu íku VhknLke fkuE Ãký rVÕ{{kt yuf ð¾ík þxo÷uMk Úkþu. ®føk¾kLku yu ð[Lk ‘yku{ þktrík yku{’{kt ÃkkéÞwt níkwt. ºký {rnLkkLkk Mkíkík ðfkoWx ÃkAe {Mk÷{uLk çkLkeLku ‘yku{ þktrík yku{’Lkk økeík ‘ËËuo rzMfku’{kt þknY¾u íkuLke çkkìzeLkwt ¼hÃkqh «ËþoLk fÞwO níkwt.

J

CMYK

økku®ðËkLku Mkux Ãkh nt{uþkt {kuzk ÃknkU[ðkLke ykËík Au yLku fuxrhLkk fiV Mk{ÞLke yrík ÃkkçktÄ Au. ‘ÃkkxoLkh’Lkk Mkux Ãkh økku®ðËk ÷øk¼øk ºký f÷kf {kuzku ÃknkUåÞku níkku. ºký[kh rËðMk yk{ ÚkÞwt. ÃkAe fuxrhLkkyu zurðz ÄðLkLku fÌkwt fu økku®ðËkLku Mk{ÞMkh Mkux Ãkh nksh fhðku nkuÞ íkku íkuLku [kh f÷kf ðnu÷ku xkR{ ykÃkku. zurðz fuxLkwt {kLkeLku økku®ðËkLku [kh f÷kf ðnu÷ku xkR{ ykÃkíkku níkku.

su{ s [k÷ðkLke Au. Ãký yu yÃk-zkWLkLke Ãký yuf {ÞkoËk Au, yu {ÞkoËk òu Aqxe íkku nkxo íkqxu Au. ®sËøke yuLkk ¢{{kt s [k÷u Au. çkk¤f sL{ ÃkAe Äe{u Äe{u rðfkMk Ãkk{u Au. Ãknu÷kt ¼kt¾kurzÞkt ¼hu, ÃkAe [k÷íkk þe¾u yLku ÃkAe Ëkuzðk ÷køku. fkuE çkk¤fLku MkeÄku Ëkuz {qfíkk òuÞku Au? yu s çkíkkðu Au fu ftE s MkeÄuMkeÄwt {¤íkwt LkÚke. MkV¤íkkLkku Ãký yuf ¢{ Au. Mkw¾ Ãký Mk{sÚke s ykðu Au. Mkw¾ {u¤ððk Mk{s fu¤ððe Ãkzu. su ®sËøkeLkk ¢{Lku yLku f{oLke økríkLku yrík¢{e sðk òÞ Au yu ÍzÃkÚke ÃkAzkÞ Au yLku ÃkAe nktVe òÞ Au, Úkkfe òÞ Au. yuf {kýMk Mktík ÃkkMku økÞku. MktíkLku ÃkqAâwt fu rLkhkþk þk {kxu ykðu Au? Mktíku fÌkwt fu {kýMkLku {kÃkðk {kxu. ËwrLkÞk{kt yuf Ãký {kýMk yuðku Lknª nkuÞ su õÞkhuÞ rLkhkþ ÚkÞku Lk nkuÞ. {kýMk rLkhkþk{ktÚke fuðe heíku çknkh ykðu Au íkuLkk ÃkhÚke íkuLke MkßsíkkLkwt {kÃk Lkef¤u Au. su {kýMk õÞkhuÞ rLkhkþ LkÚke Úkíkku íku W¥k{ Au Ãký su {kýMk rLkhkþk{ktÚke çknkh ykðeLku ÃkkAku Mkûk{ çkLku Au yu ©uc Au. su õÞkhuÞ Ãkzâku s LkÚke íkuLku Q¼wt fu{ ÚkðkÞ íkuLke Mk{s Ãkzíke LkÚke, su {kýMk ÃkzeLku Q¼ku ÚkkÞ Au yuLku s Q¼k ÚkÞk ÃkAe Q¼k hnuðkLke þÂõíkLke Mk{s Ãkzu Au. rLkhkþk

rLkhkþk{ktÚke su çknkh LkÚke ykðíkku yuLku s ÷kufku nkhu÷ku swyu Au. rLkhkþkÚke ¼køkku Lknª Ãký rLkhkþkLkku Mkk{Lkku fhku. rLkhkþk{ktÚke çknkh ykðu Au íkuLku s ÷kufku MkL{kLkÚke swyu Au. Ëk¾÷kyku yuðk s ÷kufkuLkk yÃkkÞ Au su ÷kufku Mktòuøkku Mkk{u ÷zâk Au. ík{khe rLkhkþk ík{khe MkV¤íkkLkwt fkhý çkLkðe òuEyu. yuf ð¾íkLke nkh yu nkh LkÚke Ãký nkhe økÞk ÃkAe ÃkkAwt ÷zðk {kxu íkiÞkh Lk Úkðwt yu nkh Au Mðk¼krðf Au, yu ykððkLke s Au. ík{u íku{ktÚke fuðe heíku çknkh ykðku Aku yuLkk ÃkhÚke s ík{khe Mkûk{íkk Lk¬e Úkíke nkuÞ Au. Ä{oÞwØ ð¾íku yswoLk níkkþ ÚkE økÞk níkk. çkÄku s {kun Aqxe økÞku níkku. yk Mk{Þu s ¼økðkLk ©ef]»ýu fÌkwt fu íkkhwt f{o s íkLku níkkþk{ktÚke çknkh ÷kðþu. yswoLku fÌkwt fu {khe Mkk{u Ä{oÞwØ{kt {khkt s MðsLkku Au, íkuLku {kheLku {Lku hks fu Mðøko {¤e òÞ íkku Ãký yuLkku þwt {ík÷çk Au? ¼økðkLk ©ef]»ýu íÞkhu fÌkwt níkwt fu, su{Lkk {kxu þkuf fhðku ÞkuøÞ LkÚke yuLkk {kxu íkwt þkuf fhu Au. íkwt íkkhwt f{o fh. íkkhk ykðk rLkhkþksLkf ðíkoLkLkk fkhýu íkLku su ÷kufku MkL{kLkLke árüÚke òuíkk ykÔÞk Au yuLke árü{kt íkwt íkwåAíkkLku Ãkk{eþ, su ÷kufku íkLku MkL{kLkÚke swyu Au yu s ÷kufku íkLku ¼ÞLkk fkhýu ÞwØÚke rð{w¾ ÚkE økÞku yuðwt {kLkþu. yk s ðkík ®sËøkeLke Ëhuf rLkhkþk{kt ÷køkw Ãkzu Au. rLkhkþk{ktÚke su çknkh LkÚke ykðíkku yuLku s ÷kufku nkhu÷ku swyu Au. rLkhkþkÚke ¼køkku Lknª Ãký rLkhkþkLkku Mkk{Lkku fhku. rLkhkþk{ktÚke çknkh ykðu Au íkuLku s ÷kufku MkL{kLkÚke swyu Au. Ëk¾÷kyku yuðk s ÷kufkuLkk yÃkkÞ Au su ÷kufku Mktòuøkku Mkk{u ÷zâk Au. yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh


04-03-2012 Sanskar