Issuu on Google+

CMYK

hrððkh, 3 sw÷kE h011

2

8

økkËe Ãkh çkuMkðk {kxuLke ô{h fE? (ytzh fhtx)

www.sandesh.com

ÃkkuíkkLke ÔÞÂõíkLku ykÃkðk suðe [es : Mk{Þ (®[íkLkLke Ãk¤u)

nðu f]rºk{ ykt¾, f]rºk{ rfzLke, f]rºk{ S¼, f]rºk{ íð[k, f]rºk{ økútrÚk

¢ktrík Mksoþu ‘çkkÞkurLkõMk’ {k

LkðþhehLkkt f]rºk{ ytøkkuLkk rLk{koýLke xufTrLkf yLku íkçkeçke rð¿kkLkLkwt Mktr{©ý yu ‘çkkÞkurLkõMk’ Au. rðïLkk Mkw«rMkØ ¼kiríkfþk†e MxeVLk nku®føk ÷fðkøkúMík Au. íku{Lke çku yktøk¤eyku s fk{ fhu Au. íkuyku ÃkkuíkkLke R÷uõxÙkurLkf [ìh{kt çkuMkeLku s çkÄwt fk{ fhu Au. yk M{kxo [ìh Ãký yuf «fkhLkwt ‘çkkÞkurLkf WÃkfhý’ Au. çkkÞkurLkõMk xufTrLkfLke {ËËÚke ûkíkrðûkík ytøkkuLku Lkðwt MðYÃk {¤u Au. yk xufTrLkf ykðLkkhk Mk{Þ{kt fux÷ktf [{ífkhku MkSo Ëuþu. ykðLkkhkt 20 ð»kkuo{kt f]rºk{ ytøkku Ãkh yuðe f]rºk{ íð[k nþu su íkkÃk{kLk yLku MÃkþoLkku yLkw¼ð fhe þfþu. LkkMkk yLku ykìf rhs LkuþLk÷ ÷uçkkuhuxheyu yuf yuðe rVÕ{-íð[k çkLkkðe Au su çk¤e økÞu÷e ÔÞÂõíkykuLkk þheh Ãkh ÷økkze þfkÞ Au.

þfþu. nkðozo ÞwrLkðŠMkxeLkk rð¿kkLke òìLk Ãkuòheyu ‘ykøkìMk-2 hurxLk÷’ Lkk{Lke yuf çkkÞkurLkf ykt¾ íkiÞkh fhe Au. su fkuE Ãký ytÄ ÔÞÂõíkLku «fkþ, ykfkh yLku n÷Lk[÷Lk Mk{sðk{kt {ËË fhu Au.

huz hkuÍ ËuðuLÿ Ãkxu÷ íku{kt R÷uõxÙkuzTMk ÷økkzu÷kt nkuÞ Au. “¾kMk fheLku ÷kufku Ãknu÷kt òuE þfíkk níkk Ãký øk{u íku fkhýMkh árü økw{kðe ËeÄe níke íkuðk ÷kufku {kxu ykðe çkkÞkurLkf ykt¾ WÃkfkhf Mkkrçkík Úkþu.”

MkwÃkh çkúuELk

{øksLkk fkuE ¼køkLku çkË÷ðku íku þhehLkk çkeò yðÞðkuLku çkË÷ðk sux÷wt ykMkkLk LkÚke, Ãkhtíkw ¼rð»Þ{kt yk Ãký þõÞ çkLke sþu. Ërûký fur÷VkuŠLkÞk ÞwrLkðŠMkxeLkk «ku. rÚkÞkuzkuh çksohu yuf yuðe [eÃk íkiÞkh fhe Au su {øksLkk yuf ¾kMk rnMMkk ‘rnÃkkufuBÃkMk’Lkwt MÚkkLk ÷uþu. su yÕÃk Mk{ÞLke ÞkËku yLku íkuLku Mk{sðk{kt {ËË fhþu. yk [eÃk yÕÍkE{h íkÚkk ÷fðkÚke Ãkezkíkk ÷kufku {kxu ðhËkLk Mkkrçkík Úkþu.

ºký yufkLíkðkMkeyku

ÃkkËheyku íkÚkk LkLk (Mkkæðeyku) yufktík{kt hneLku Ä{oLkwt fk{fks fhe þfu. yu Ãkrðºk MÚk¤Lke Þkºkkyu sðk {kxu yk[uoLøk÷Úke yuf ÃkkËhe ðnký{kt sE hÌkk níkk. ÃkkËhe WÃkhktík çkeò Ãký yLkuf {wMkkVhku yu ðnký{kt níkk su yu Ãkrðºk MÚk¤Lke Þkºkkyu sE hÌkk níkk. ¾wþLkw{k ðkíkkðhý níkwt. ðnký MkzMkzkx [k÷íkwt níkwt. {wMkkVhku ÃkkuíkÃkkuíkkLke «ð]r¥kyku{kt yLku ykLktË«{kuË{kt ÔÞMík níkk. ÃkkËheyu òuÞwt fu yuf LkkrðfLke çkkswçkksw Úkkuzk ÷kufku xku¤u ð¤u÷k níkk yLku Lkkrðf Ëqh ËrhÞk{kt nkÚk [ªÄeLku yu{Lku fktEf çkíkkðe hÌkku níkku. ÃkkËheLku Mðk¼krðf heíku s LkkrðfLke ðkík òýðkLke #íkuòhe ÚkE. xku¤k{kt hnu÷k yuf ðuÃkkheyu yu{Lku fÌkwt fu, “Lkkrðf Ãku÷k Ëqh Ëu¾kíkk xkÃkw WÃkh ðMkíkk ºký MktLÞkMkeykuLke ðkík fhíkku níkku.” ÃkkËheyu ½ýe fkurþþ fhe Ãký yu{Lku yux÷u ÷ktçku fþwt Ëu¾kÞwt Lknª. yux÷u íku{ýu fÌkwt, “¼kE {Lku ÷ktçku MkwÄe Ëu¾kíkwt LkÚke. ík{u s fnku fu íÞkt su MktLÞkMkeyku hnu Au íkuyku Au fkuý?” Lkkrðfu ðkík þY fhe, xkÃkw WÃkh yufktík{kt hnuíkk yu ºkýu MkkÄwyku ½ýk Ãkrðºk Au. yufkË ð»ko Ãknu÷kt yu {kA÷kt Ãkfzðk økÞu÷ku íÞkhu ¼q÷ku Ãkzu÷ku yux÷u yuf hkík íkuýu íÞkt økk¤ðe Ãkzu÷e yLku íÞkhu ÍqtÃkzk{kt hnuíkk yu ºkýuÞ zkuMkkykuLku yu {¤u÷ku. zkuMkkykuyu yuLku s{kzeLku yuLkkt fÃkzkt Ãký Mkqfðe ykÃÞkt níkkt. ÃkkËheyu íku y--ðfu ºkýu MkkÄwykuLkwt rðøkíku ðýoLk fÞwO. ÃkkËheyu yu Ãký ÃkqAâwt fu “yu ÷kufkuyu íkkhe MkkÚku þwt ðkík[eík fhe níke?” Lkkrðfu fÌkwt fu, “{kuxu ¼køku íkku íkuyku {qtøkk {qtøkk fk{ s fÞko fhu Au. ykuAk{kt ykuAk þçËku çkku÷u Au yuf çkeò Mkk{u òuELku s íkuyku

ÃkuÂLMk÷ðurLkÞk ÞwrLkðŠMkxeLkk çkkÞkuyuÂLsrLkÞ®høk rð»kÞLkk «ku. zurLkÞ÷ nu{hu çkkÞkurLkõMk xufrLkfÚke Ãkkì÷e{hÚke çkLku÷e yuðe f]rºk{ fkurþfkyku íkiÞkh fhe Au. íkuLku ïuík hõíkfkurþfkyku MkkÚku òuze þfkþu. yk fkurþfkykuLku ‘Mke’ Lkk{ ykÃkðk{kt ykÔÞwt Au. yk fkurþfkyku fuLMkh suðe ¼Þtfh çke{kheÚke Ãkezkíkk ËËeoLku yÃkkíke Ëðkyku MkeÄe çke{kheðk¤k ¼køk MkwÄe ÃknkU[kze Ëuþu. Ãkrhýk{u ËËeoLku ßÞkt sYh Au íku s ¼køkLku Ëðk {sçkqíkkEÚke yMkh fhþu. rfzLke VuE÷ ÚkE òÞ Au íÞkhu çku s rðfÕÃk Au. yuf íkku fkuE MðMÚk ÔÞÂõíkLke rfzLke ÷E çke{kh ÔÞÂõíkLkk þheh{kt íkuLkwt «íÞkhkuÃký fhðwt yÚkðk íkku ËËeoLku zkÞkr÷MkeMk Ãkh hk¾ðku. yk çktLku «r¢Þkyku srx÷ Au. yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh

íkçkeçke rð¿kkLk yLku f]rºk{ ytøkkuLkwt rLk{koý fhe hnu÷k rLk»ýkíkku yuf çkkÞkurLkf ykt¾ íkiÞkh fhe hÌkk Au. ykðe f]rºk{ ykt¾ fkuE Ãký ytÄ ÔÞÂõíkLke ykt¾Lkk ¼køk{kt ÷økkððkÚke ytÄ ÔÞÂõík Ãký «fkþ,íkuLkk n÷Lk[÷Lk yLku ykfkhLku Mk{S ÕMxkìÞ sux÷wt, Aíkkt Wíf]ü MkkrníÞ MksoLk søkík MkkrníÞ{kt çknw ykuAk ÷u¾fkuyu fÞwO Au. xkìÕMxkìÞ rðþu ynª rðþu»k fþwt Lknª ÷¾íkkt {q¤ hrþÞLk{ktÚke ytøkúuS{kt ¼k»kktíkh ÚkÞu÷e yu{Lke ðkíkko ‘Ä Úkúe nh{exTMk’Lku ynª xqtf{kt yk÷u¾ðkLkku «ÞkMk fÞkuo Au. ðkíkkoLku yuLkwt {q¤ nkËo s¤ðkE hnu yu heíku xqtfkððkLkwt fk{ {w~fu÷ nkuðk Aíkkt yu «ÞíLk fhu÷ Au. xkìÕMxkìÞu yu{Lke ÃkkA÷e rstËøke{kt ½ýe çkkuÄËkÞf ðkíkkoyku ÷¾e Au. yk ðkíkko Ä{o rðþu ¾qçk s {kŠ{f heíku ½ýwt çkÄwt fnu Au. Mkku÷kuðíMf{kt yuf yuðwt MÚk¤ Au fu ßÞkt

f]rºk{ fkurþfk

f]rºk{ rfzLke

çkkÞkurLkf ykt¾

xkì

zkì. çksohu ‘xkuðzoTMk xÙkLMkÃ÷kLx Ãkkxo Vkuh çkúuELk’ Lkk{Lkwt ÃkwMíkf Ãký ÷ÏÞwt Au.

fur÷zkuMfkuÃk {kunB{Ë {ktfz

Mk{S òÞ Au fu íkuyku þwt fnuðk {køku Au.” Lkkrðf yLku Ä{oøkwhwLke ðkík[eík [k÷w níke yu Ëhr{ÞkLk ðnký Ãku÷k xkÃkwÚke fktEf LkSf ÃknkUåÞwt níkwt. Ä{oøkwhwLku Ãký s{eLkLke fk¤e Ãkèe Ëu¾kE. Úkkuze ðkh yu{ýu rfLkkhk Mkk{u òuÞk fÞwO yLku ÃkAe ðnkýLkk ÃkkA÷k Auzu çkuXu÷k MkwfkLkeLku yu xkÃkwLkwt Lkk{ íkÚkk Ãku÷k ºký MkkÄwyku rðþu ÃkqAâwt. MkwfkLkeyu fÌkwt fu “ynªLkk {kAe{khku yu MkkÄwykuLku òuÞkLke ðkík fhu Au, Ãkhtíkw yu Mkk[wt Au fu Lknª yuLke {Lku ¾çkh LkÚke.” ÃkkËheyu xkÃkw WÃkh sELku yu MkkÄwykuLke {w÷kfkík ÷uðkLke RåAk ÔÞõík fhe yux÷u fÃíkkLk Mkk{uÚke íku{Lku {¤ðk ykÔÞku. ÃkkËheLku íkuýu fÌkwt fu, “íÞkt sðk{kt ½ýku Mk{Þ çkøkzþu yLku yu{Lku òuðk {kxu ykÃkLkk suðkyu sðk suðwt LkÚke. {U Mkkt¼éÞwt Au fu yu ºkýu çkwrØLkk yzçktøk Au. íkuyku LkÚke ykÃkýe ðkík Mk{S þfíkk fu LkÚke yu{Lke fkuE ðkík ykÃkýLku Mk{òðe þfíkk. {khk {íku ËrhÞk{kt hnu÷e yçkòu {kA÷e {ktnuLke yuf {kA÷eÚke rðþu»k yu{Lkwt {qÕÞ LkÚke.” ÃkkËheyu fÌkwt fu “{khu íku{Lku òuðk Au yLku yu {kxu su Mk{Þ økw{kððku Ãkzþu yuLkwt ¾[o nwt ík{Lku [qfðe ËEþ.” fÃíkkLku ðnkýLkk MkZ Mktfu÷e ÷uðkLkku ykËuþ ykÃÞku yLku ðnký xkÃkw íkhV ntfkhðk{kt ykÔÞwt. fÃíkkLku ËqhçkeLk {tøkkðeLku xkÃkw WÃkh Lksh Lkk¾e. xkÃkw

çkhV{ktÚke çkLkkððk{kt ykðu÷e ¼w÷¼w÷k{ýe Ëh ð»kuo y{urhfkLkk çkVu÷ku þnuh{kt rðLxh VuÂMxð÷ (rþÞk¤k Ëhr{ÞkLk ykÞkursík Úkíkku Mk{kht¼)Lkwt ykÞkusLk fhðk{kt ykðu Au. òufu økÞk ð»kuo rðLxh VuÂMxð÷ Ëhr{ÞkLk çkVu÷ku þnuhu yuf rð¢{ MÚkkrÃkík fÞkuo níkku. çkVu÷ku{kt rðïLke MkkiÚke {kuxe ¼w÷¼w÷k{ýe çkLkkððk{kt ykðe níke. 12, 855.68 Mõðuh Vqx {kÃkLke 600,000 ÃkkWLz ðsLk Ähkðíke yk ¼w÷¼w÷k{ýe çkhV{ktÚke çkLkkððk{kt ykðe níke. 2010Lkk røkLkeMk ðÕzo hufkuzo{kt yk {uÍLku MÚkkLk ykÃkðk{kt ykÔÞwt Au. nsw MkwÄe fkuE yk rð¢{ íkkuze þõÞwt LkÚke.

**** CMYK

WÃkh ºký {kýMkku, yuf Ÿ[ku, çkeòu Xªøkýku yLku ºkeòu MkkiÚke Lke[ku, f{huÚke ð¤e økÞu÷ku, yuf çkeòLkk nkÚk ÃkfzeLku ËrhÞkfktXu s Q¼u÷k níkk. ðnký nðu fktXk íkhV ðÄkhu ykøk¤ [k÷e þfu íku{ Lknkuíkwt yux÷u nkuzfk{kt ÃkkËheLku rfLkkhu ÃknkU[kzkÞk. ºkýu zkuMkkyku ÃkkËheLku LkBÞk yux÷u ÃkkËheyu íku{Lku ykþeðkoË ykÃÞk. yux÷u Ãku÷kykuyu ðÄkhu ÍqfeLku Lk{Lk fÞkO. yufu f{h Ãkh Võík

Ãkkuíkze Ãknuhe níke. çkeòyu økk{zkLkk ¾uzqík suðku Ãký Vkxu÷ku íkqxu÷ku fkux ÃknuÞkuo níkku yLku ºkeòyu ÃkkËheyku Ãknuhu Au íkuðku ÍǼku ÃknuÞkuo níkku. íku MkkiÚke ðÄkhu ð]Ø yLku f{huÚke ðktfku ð¤e økÞu÷ku Ëu¾kíkku níkku. ÃkkËheyu ÃkkuíkkLke ðkík þY fhe, “{U Mkkt¼éÞwt Au fu ík{u ºkýu «¼wLkk ¼õík Aku yLku ík{khk ykí{kLku ÃkkÃk{wõík fhðk {kxu ík{u ynª hneLku «¼w EþwLke «kÚkoLkk fhku Aku. nwt Ãký EþwLkku yuf {k{q÷e Mkuðf Awt. Eïhf]ÃkkÚke {Lku Ä{oLkku «[kh fhðkLkwt yLku Eïh þwt Au yu þe¾ððkLkwt fnuðk{kt ykÔÞwt Au. «¼wLkk ¼õíkku, {khe RåAk ík{Lku òuðkLke, {¤ðkLke yLku òu ftE {ËËYÃk ÚkE þfwt íkku yu ÚkðkLke Au.” ÃkkËheLke ðkík Mkkt¼¤eLku yufçkeò Mkk{u Lksh Lkk¾eLku þktríkÚke Q¼u÷k yu ºkýuLku ÃkkËheyu ÃkqAâwt, “¼kEyku, ÃkkÃk{wÂõík {kxu ykÃk EïhLke Mkuðk fE heíku fhku Aku? {Lku shk fnuþku?” fuzuÚke ðktfk ð¤e økÞu÷k MkkiÚke ½hzk MkkÄwyu fÌkwt, “EïhLke Mkuðk fE heíku fhðe yu y{Lku ykðzíkwt LkÚke. yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh


CMYK

2

hrððkh, 3 sw÷kE h011

www.sandesh.com

økkËe Ãkh çku M kðk {kxu L ke ô{h fE? fkìt

økúuMkLkk Lkuíkk rËÂøðsÞ®Mknu hknw÷ økktÄeLke ¼kxkE fhðk {kxu ònuh fÞwO fu hknw÷ çkkçkk nðu ðzk«ÄkLk çkLkðk {kxu ÷kÞf Au yu MkkÚku s Ëuþ{kt ¾¤¼¤kx {[e økÞku. ¾wË fkìtøke Lkuíkkyku Ãký rËÂøðsÞ®Mkn Ãkh íkqxe Ãkzâk Au. rËÂøðsÞu su ftE fÌkwt íku{kt fþwt ¾kuxwt Au? shkÞ Lknª. hknw÷ ðzk«ÄkLk çkLkðk {kxu ÷kÞf Au s yLku yíÞkhu ykÃkýu íÞkt LkuíkkykuLkku su Vk÷ Au íku òuÞk ÃkAe íkku ÷køku s fu hknw÷ ðÄkhu ÷kÞf Au. hknw÷ ðÄkhu çknuíkh rðfÕÃk Au s Ãký f{LkMkeçke yu Au fu yk Ëuþ{kt ÞwðkLkku ykøk¤ ÚkkÞ fu Mk¥kk ¼kuøkðu yu rð[khLku ðÄkððkLke {kLkrMkfíkk s LkÚke. yLkw¼ðLke Lku yuðe çkÄe çkfðkMk ðkíkku fhe fheLku ½hzkt ÷kufku økkËe Ãkh MkkÃk ÚkELku çkuMke òÞ Au Lku ÞwðkLkkuLku ykøk¤ ykððk Ëuíkk LkÚke. ykÃkýu {kLkrMkf heíku s ÃkAkík Aeyu Lku ËwrLkÞkLkk çkeò Ëuþku{kt yux÷u fu Mkh{w¾íÞkhþkne fu hkòþkne Lk Ähkðíkk nkuÞ Lku ÷kufþkneLku yLkwMkhíkk nkuÞ íkuðk Ëuþku{kt økkËe Ãkh çkuXu÷k ÷kufkuLke ô{h þwt Au íkuLke Ãký ykÃkýLku ¾çkh LkÚke. rçkúxLk rðï{kt MkkiÚke ¼ÔÞ ÷kufþkneLke ÃkhtÃkhk Ähkðu Au. ÷kufþkneLkk rMkØktíkkuLku þwØíkkÚke ð¤øke hnuLkkhk rçkúxLkLkk

ðzk«ÄkLkÃkËu zurðz fu{YLk Au yLku íku{Lke ô{h Au 46 ð»ko. fu{YLk 2010{kt ðzk«ÄkLk çkLÞk íku ð¾íku íku{Lke ô{h níke 44 ð»ko. fu{YLk ÷½w{íke MkhfkhLkk ðzk Au yLku çknw MkknrsfíkkÚke Mktíkw÷Lk MkkÄeLku íku Mkhfkh [÷kðu Au. hrþÞkLkk «{w¾ÃkËu Ër{ºke {uËTðuËuð Au. ô{h 45 ð»ko yLku 2008{kt Ër{ºke «{w¾ÃkËu [qtxkÞk íÞkhu íku{Lke ô{h níke {kºk 42 ð»ko.

ytzh fhtx hksuþ þ{ko {uÂõMkfku rðïLkk MkkiÚke {kuxk Ëuþku{kt yuf Au yLku íkuLkk «{w¾ÃkËu Au rVr÷Ãk fuÕzhkuLk. ô{h 48 ð»ko yLku 2003{kt rVr÷Ãk {kºk 42 ð»koLke ô{hu «{w¾ çkLÞk níkk. ßÞkuŠsÞk ÞwhkuÃkLkk MkkiÚke Mk{]Ø Ëuþku{kt yuf Au yLku íkuLkk «{w¾ÃkËu r{¾kE÷ Mkkfkrï÷e Au yLku íku{Lke ô{h Au 44 ð»ko. r{¾kE÷ 2004{kt Ãknu÷e ðkh ßÞkuŠsÞkLkk «{w¾ÃkËu [qtxkÞk níkk yLku yu ð¾íku íku{Lke ô{h fux÷e níke òýku Aku? {kºk 37 ð»ko yLku r{¾kE÷ ÞwhkuÃk{kt MkkiÚke LkkLke ô{hu «{w¾ çkLkðkLkku hufkuzo Ähkðu Au. fu{YLk, Ër{ºke, fuÕzhkuLk fu r{¾kE÷ rðï{kt Þtøk

ÃkkðhLkk «ríkrLkrÄyku Au yLku íku{Lke ô{h LkkLke Au íkuÚke íku{Lkk ËuþLkk rðfkMk{kt Yfkðx ykðe Au ¾he? shkÞ Lknª. yLku yk íkku {kºk [kh s WËknhý Au. y{urhfkLkk çkhkf ykuçkk{kÚke {ktze ÍihLkk òuMkuV fçke÷k MkwÄeLkk þkMkfkuLku swyku. çkÄkt ytzh rV^Txe Au, yufË{ [wMík-ËwhMík Au Lku ÃkkuíkkLkk ËuþLku Ãký [wMík-ËwhMík hk¾u Au. ykÃkýk LkuíkkykuLke su{ Ët¼ fheLku Mk¥kk÷k÷Mkk Ãkku»kðk nðkríkÞkt LkÚke {khíkk. ËwrLkÞkLkk çkeò ËuþkuLke ðkík fhðkLke Ãký õÞkt sYh Au? rnLËwMíkkLkLkku s RríknkMk swyku yLku ¾çkh Ãkze sþu. ykÍkË ¼khík{kt hkSð økktÄe MkkiÚke ÞwðkLk ðÞu ðzk«ÄkLk çkLÞk níkk yLku yk ËuþLkku rðfkMk fhkððk {kxu íku{ýu ykÃku÷k ÞkuøkËkLk sux÷wt ÞkuøkËkLk çkeò fkuE ðzk«ÄkLku LkÚke ykÃÞwt. çkÕkfu yuf íkhV hkSðLku {qfku yLku çkeS íkhV Lkunhw rMkðkÞLkk çkeò ðzk«ÄkLkkuLku {qfku íkku hkSðLkk ÞkuøkËkLkLkwt ÃkÕ÷tw Lk{e sþu. 1984{kt hkSð ðzk«ÄkLk çkLÞk yu ð¾íku íku{Lke ô{h {kºk 40 ð»ko níke yLku yu ô{hu ðzk«ÄkLk çkLÞk ÃkAe íku{ýu ÃkAkíkÃkýk{kt Sðíkk yk ËuþLke fkÞkÃk÷x s fhe Lkkt¾e. hkSðLkk ykøk{Lk Ãknu÷kt xur÷VkuLk fu fkh fu çkeS çkÄe Mkøkðzku

‘ðkt[u økwshkík’{kt ¾u÷fqËLkkt ÃkwMíkfkuLkku Mk{kðuþ õÞkhu?

hk

ßÞ Mkhfkh îkhk økík ð»ko MkwðýosÞtíke WíMkðYÃku QsðkÞwt. su{kt yLkuf fkÞo¢{ MkkÚku ‘ðkt[u økwshkík’ yr¼ÞkLk Ãký AuzkÞwt. yk yr¼ÞkLk{kt ík{k{ «fkhLkkt ÃkwMíkfku níkkt, Ãký ¾u÷fqËLkkt {krníkeMk¼h ÃkwMíkfkuLkku MkËtíkh y¼kð Úkkuzkuf ¾xõÞku. ¾u÷fqËLkk «[kh yLku «Mkkh {kxuLkwt MkkrníÞ {kík]¼k»kk{kt nkuÞ íkku ¾u÷kzeykuLku Mk{sðk{kt ðÄkhu Mkh¤ Ãkzu, ytøkúuS ¼k»kk{kt íkku ¾u÷fqË rðþuLkkt ½ýkt ÃkwMíkfku Au, Ãký økwshkíke ¼k»kk{kt ½ýkt ykuAkt Au yLku su Au íkuLkku ÞkuøÞ WÃkÞkuøk ÚkÞku LkÚke. RríknkMk WÃkh Lksh Lkk¾eyu íkku MkUfzku ð»kkuo Ãknu÷kt ¾u÷fqËLke ðkíkku «rMkØ ÚkE Au. nu{[tÿk[kÞoLkk MkkrníÞ{kt WÕ÷u¾ Au fu ðMíkwÃkk¤ íkusÃkk¤u W¥kh økwshkíkLkk Ëu÷{k÷{kt ÔÞkÞk{þk¤k MÚkkÃke níke yLku økwshkíke ¼k»kk{kt ÔÞkÞk{ fkuMko íkiÞkh fÞkuo níkku. yk ÔÞkÞk{ þk¤k{ktÚke ÃkuËk ÚkÞu÷k su»xe Ãknu÷ðkLkku íkku Mk{økú ¼khík{kt «rMkØ níkk. MkLk 1915{kt ðzkuËhkLkk Ë¥kkºkuÞ ®[íkk{ýe {wtsw{Ëkhu økwshkíke, {hkXe, rnLËe yLku ytøkúuS ¼k»kk{kt ¾u÷fqËLkkt MkkÃíkkrnf þY fÞkO níkkt yLku 1930{kt rðrðÄ h{íkkuLke {krníkeøkkÚkk (MÃkkuxoTMk yuLkMkkEõ÷kuÃkerzÞk) 10 økútÚk «rMkØ fÞko níkk. yksu íku økútÚk WÃk÷çÄ LkÚke, Ãký hksÃkeÃk¤kÂMÚkík økwshkík ÔÞkÞk{ «[khf {tz¤ îkhk hkßÞ MkhfkhLke ykŠÚkf MknkÞ yLku nrhyku{ yk©{Lkk MknÞkuøkÚke ytçkw¼kE Ãkwhkýe îkhk økútÚk©uýeLkk WÃk¢{u ÔÞkÞk{ rð¿kkLkfkuþLkk ËMk økútÚk «rMkØ fhðk{kt ykÔÞk níkk su yksu WÃk÷çÄ Au. íku økútÚkLkk ÷u¾fku r[Lkw¼kE þkn, yrLk÷fw{kh þkn, Akuxw¼kE ¼è yLku þt¼w«MkkË ¼èu su {nuLkík fhe Au íkuLke MkhknLkk fhðk {kxu fkuE þçËku LkÚke, Ãký «¼wLku ÃÞkhk ÚkE økÞu÷k yk çkÄk {nkLkw¼kðkuyu økútÚkku{kt yksLke ÃkuZe {kxu su ¼kÚkwt ÃkehMÞwt Au íku y{]ík Mk{kLk Au. yk økútÚkku{kt ÷kufh{íkku,

½

ýe ðkh LkxðhLku ÚkkÞ fu nðu fux÷ef fnuðík, fux÷kf YrZ«Þkuøk çkË÷ðkLkku Mk{Þ ykðe [qõÞku Au. nðu ½ýkt Mkqºkku Mk{khfk{ {køke ÷u yuðkt ÚkE økÞkt Au. fr¤Þwøk{kt sqLkwt znkÃký Lk [k÷u, Lkðk MkíÞLkkt yLkw¼ðMkqºkku ½zðkLkku Mk{Þ ÚkE økÞku Au. Ëk¾÷k íkhefu nðuLkkt çkk¤fku, yksLkkt çkk¤fku «¼wLkkt ÃkÞøktçkhku LkÚke hÌkkt, yu {ÚkwhkLkkt Ãksðíkkt çktËhku ÚkE økÞkt Au. nðu yk Mk{Þ{kt «¼wLku ÃkÞøktçkh Lkk{Lke rMkÂMx{{kt ©Øk LkÚke hne. nðu ÃkÞtøkçkh Ãký ÃkÞk{, MktËuþ {kr÷fu fÌkku nkuÞ yu s «Míkwík fhu yuðku Mk{Þ LkÚke yux÷u çkk¤fku îkhk «¼wyu ÃkkuíkkLkku ÃkÞøkk{, MktËuþÔÞðnkh {ktze ðkéÞku Au. LkxðhLku Ãknu÷e ðkh «¼wLke çkwrØ{kt ¼hkuMkku çkuXku. yuýu íkhík s Ÿ[u òuE «¼w ÃkkMku zkÞhuõx ðkík þY fhe: “«¼w ! ík{u çknw Mkkhwt fÞwO fu ÃkÞøktçkh rLk{ðkLkwt çktÄ fÞwO : yu{ktÞ nðu çkk¤fku íkku ÃkÞøktçkh íkhefu [k÷u yu{ s LkÚkefkhý? yhu, n{ýkt nwt Lkxðh- {khkt r{rMkMk MkkÚku yuf MktçktÄeLku ½uh økÞku Lku zkuhçku÷ ðøkkze íkku Úkkuze ðkh ÃkAe yuf xkçkrhÞwt çknkh ykÔÞwt Lku ÃkqAu :

yr¼LkÞ h{��kku, ík¤ÃkËe h{íkku, Mkkíkíkk¤e h{íkku, ztçkuÕMk, {tShkt, ðktMk yLku {økˤ fðkÞík, {køkeo yLku {iËkLke h{íkku, s¤ ¾u÷fqË, rþÞk¤w ¾u÷fqË, Ãkþw-ÃkûkeÞ ¾u÷fqË, [¢ðkhLkeÞ ¾u÷fqË, ËtzçkuXf, MkqÞo Lk{Mfkh, MkiLÞkuÃkÞkuøke fMkhíkku, ÃkÚÚkhLkkt ¼khu MkkÄLkku, fkcLkkt ¼khu MkkÄLkkuðk¤e h{íkku rðþu {krníke ykÃke Au.

Ãkuður÷ÞLk yu. ze. ÔÞkMk ¼khíkeÞ rsBLkuÂMxõMk, yðko[eLk rsBLkuÂMxõMk, «feýo rsBLkuÂMxõMk, MÃkku‹xøk rsBLkuÂMxõMk, ^÷kuh yuõMkhMkkEÍ, ÔÞkÞk{Lkwt ík¥ðËþoLk, h{ík r[rfíMkkþk†, h{ík {Lkkurð¿kkLk, siLk ÞtºkþkMºk, ðirËf Mk{ÞLke ÔÞkÞk{ Mkth[Lkk, ©e{ËT ¼køkðík{kt ÔÞkÞk{ rþûkfLkwt ËþoLk, Ãkwhkýku{kt ÔÞkÞk{Lkwt MðYÃk, hksÃkqík, {wMk÷{kLk, {hkXk yLku rçkúrxþ þkMkLkfk¤{kt ÔÞkÞk{Lkwt MðYÃk, hk{kÞý yLku {nk¼khík{kt ÔÞkÞk{ MkkÄLkk, «k[eLk økúeMk{kt ÔÞkÞk{ MkkÄLkk, Ërûký y{urhfk, {uÂõMkfku yLku Ërûký ykr£fkLke h{íkku, ykÄwrLkf ykur÷ÂBÃkf h{íkkuíMkð, Þkuøk yLku «kýkÞk{ yLku WÃk[khþk†ku rðþu Ãký rðMíkhýÚke {krníke yk økútÚkku{kt Ëþkoððk{kt ykðe Au.

1936Lke çkŠ÷Lk ykìr÷ÂBÃkf ð¾íku 31 ËuþkuLke RLxhLkuþLk÷ MÃkkuxoTMk fkìtøkúuMkLkwt yrÄðuþLk ¼hkÞwt níkwt íku{kt r[Lkw¼kE þkn yLku xe{Lkk MkÇÞkuyu ÷uÍe{, fçkœe, ykxkÃkkxk yLku {÷¾kt¼Lke h{íkkuLkwt «ËþoLk fheLku Ãkrù{Lkk ËuþkuLkk þkherhf rþûkýLkk rðîkLkkuLku yr¼¼qík fhe ËeÄk níkk. íÞkh çkkË Ãký çkÄk ËuþkuLkku «ðkMk fheLku rðrðÄ h{íkkuLkku yÇÞkMk fheLku íku{ýu yk ËMk økútÚk íkiÞkh fÞko níkk. hkßÞ MkhfkhLkk ¾u÷fqË rð¼køk îkhk økík ð»koLke {kVf yk ð»kuo Ãký ¾u÷ {nkfwt¼Lkwt ykÞkusLk LkðuBçkh-rzMkuBçkh{kt fhðk{kt ykðLkkh Au. íku Mk{Þu ‘ðkt[u økwshkík’ yr¼ÞkLk ytíkøkoík yk økútÚkku{kt Ëþkoðu÷e çkkçkíkkuLkwt ðkt[Lk fhkððwt òuEyu yLku òu íku{ ÚkkÞ íkku s ¾u÷kuíMkð{kt ¼køk ÷uLkkhk ¾u÷kzeykuLku ¾u÷fqË rðþu ¾he {krníke {¤þu. ¾u÷fqËLkkt ÃkwMíkfkuLke ðkík Lkef¤e Au íÞkhu økwshkíke{kt «rMkØ ÚkÞu÷kt ÃkwMíkfku{kt r¢fux WÃkh ½ýwt ÷¾kÞwt Au. r¢fuxLkk rLkÞ{ku økwshkíke{kt yk ÷u¾fu, «VwÕ÷ ðiã yLku fufe ËqÄðk¤kyu «rMkØ fÞkO Au. ËqÄðk¤kLkk ÃkwMíkfLku íkku yu{MkeMkeyu ðuçkMkkEx{kt MÚkkLk ykÃÞwt Au. yk rMkðkÞ y¾çkkhku{kt h{íkøk{ík Ãkh fxkh ÷¾íkk rðrðÄ ÷u¾fku îkhk Ãký økwshkíke{kt ¾u÷fqËLkkt ÃkwMíkfku «rMkØ fÞkO Au. «ðeýfkLík þkn yLku rfhex X¬hu ytçkw¼kE ÃkwhkýeLkk SðLk rðþu ÃkwMíkf ÷ÏÞkt Au. rËLkuþ hkòyu rðïLkk 124 {nkLkík{ ¾u÷kzeyku rðþu økwshkíke{kt ÃkwMíkf ÷ÏÞwt Au.

Mkkík{ku çkku÷ ‘fhíkkt ò¤ fhkur¤Þku ¼kUÞ Ãkze øk¼hkÞ, ðýíkqxu÷u íkktíkýu WÃkh [zðk òÞ.’ yk fnuðíkLku Mkkfkh fhíkkt hkßÞ Mkhfkhu ‘ðkt[u økwshkík’ yr¼ÞkLk Úkfe ÃkwMíkf«u{ òøk]ík fhðk «ÞíLk fÞkuo Au, íkku yk «ÞíLkLkk Lkðk MkkuÃkkLkYÃku ¾u÷Lku Mk{ŠÃkík {nkLk rð¼qríkykuyu fuðwt ¾u÷ MkkrníÞ ykÃÞwt Au íku rðþu Ãký òøk]rík søkkzðkLke Lku{ ÷uðk{kt ykðu íkku Mkk[k yÚko{kt økwshkíkLkku MðŠý{ {nkuíMkð QsÔÞku økýkþu.

{kºk ÃkiMkkËkhku s ¼kuøkðe þfu íkuðe ÂMÚkrík níke. hkSðu Mkk{ rÃkºkkuzkLku çkku÷kðeLku xur÷fku{ ¢ktrík fhkðe yLku yk ËuþLke rþf÷ s çkË÷e Lkkt¾e. hkSðLkk ykøk{Lk Ãknu÷kt yk Ëuþ{kt ¼÷¼÷k WãkuøkÃkríkyku çku çkËk{Lkk Mkhfkhe yrÄfkheykuLke {nuhçkkLke Ãkh Sðíkk. fkuE Ãký rçkÍLkuMk fhðku nkuÞ íkku ÷kRMkLMk òuEyu Lku ÷kRMkLMk {u¤ððk {kxu ík{khu su{Lke MkkÚku ðkík fhðkLktw Ãký ÃkMktË Lk fheyu yuðk Mkhfkhe yrÄfkheykuLkk Ãkøk Ãkfzðk Ãkzíkk. hkSðu ÷kRMkLMkhks s fkZe LkktÏÞwt Lku ðuÃkkh-ÄtÄkLku Mkhfkhe Ãkfz{ktÚke {wõík fhkðe ËeÄk. yksu suLku {qA Ãký Vqxe LkÚke nkuíke íkuðk Akufhk rçkÍLkuMk fhðkLkkt MkÃkLkkt òuE þfu Au yLku rçkÍLkuMk Ãký fhe þfu Au íku hkSð økktÄeLkku «íkkÃk Au. hkSðLkk ÞkuøkËkLkLke ðkíkku fhðk çkuMkeþwt íkku yk ÷u¾ LkkLkku Ãkzþu Ãký Mkk{u çkeò ðzk«ÄkLkkuyu ykÃku÷k ÞkuøkËkLkLke ðkík Ãký fhe ÷Eyu yLku ¾çkh Ãkzþu fu yu ÷kufku fux÷k ðk{ýk Mkkrçkík ÚkÞk Au. Lkunhw rðÍLkhe níkk yLku Ëuþ ykÍkË ÚkÞku yu ð¾íku su ÃkrhÂMÚkrík níke íku{kt íku{ýu su hMíkku yÃkLkkÔÞku íku ©uc níkku, f{ Mku f{ ykÞkusLkLkk {k{÷u íkku ¾hku s Ãký yu ÃkAeLkk ðzk«ÄkLkLkwt ÞkuøkËkLk níkkþ fhe

ík

{u su heíku økktÄeLkøkh, [tËeøkZ fu Lkðe {wtçkE çkktÄe þfku yu heíku Ér»kfuþ, øktøkkuºke fu Ëuð«Þkøk 'çkktÄe’ þfku? ík{u øksðk{kt Ëþ YÃkuze ÷ELku {wtçkE ykÔÞk níkk fu ík{u Mkk{kLÞ çkMkku YrÃkÞkLkk Ãkøkkhu Lkkufhe fhíkk fkfk-{k{kLku ½hu hnuíkk hnuíkkt yksu ík{khk ûkuºk{kt yze¾{ rðþk¤ ðxð]ûk çkLÞk. ík{u ykðe s çkkÌk ÃkrhÂMÚkríkLkwt ÃkwLkhkðíkoLk fhe yLkuf swðkrLkÞkLku ík{khk suðk yÆ÷kuyÆ÷ ík{khk suðk yze¾{ çkLkkððkLke 'xÙu®Lkøk Mfq÷’ Q¼e fhe þfku? íkksuíkh{kt yuf {suËkh Mk{k[kh ykÔÞk níkk : Mkhuhkþ {kuxe MktÏÞk{kt Ëu¾kíkkt Ãkt¾eykuLku ¾kMk «fkhLkk htøkkuÚke htøke, Ëu¾kðu ykf»kof çkLkkðeLku! 'rðh÷’, 'yòuz’ íkhefu ðu[ðkLkku ÄtÄku heíkMkh [k÷u Au! ík{u su{ Ãkt¾eLku htøkLkk ÷Ãkuzk fheLku 'rðh÷’ Ãkt¾eykuLke sÚÚkkçktÄ Vkus Q¼e fhe þfku, yu{ Sðíkk {kýMkLku y{wík{wf MktMÚkkçkØ Ä{oLke 'çkúkLz’Lke {qX {khe (nk, {qX {khðk rMkðkÞ fkuE çkeswt r¢ÞkÃkË çktÄçkuMkíkwt LkÚke.) yuLkk ËirLkf

rð[kh Þkºkk Mkðuoþ ðkuhk yk[kh økkuXðe yuLku r{r÷xhe rþMík{kt økkuXðeLku yuLkwt sÚÚkkçktÄ 'Mktíkku’ {kt YÃkkLíkh fhe þfku? òu WÃkhLkk «&™Lkku 'Lkk’ fnuðkLkku sðkçk ykÃkðk sux÷e ík{khk{kt Mðíktºk rð[khþÂõík çkkfe hne nkuÞ, nsw Ãký ík{u çknw{íkeLkk rnMxerhÞk Mkk{u y÷øk Mk{sþÂõík çk[kðe þõÞk nku íkku yuf yk½kíksLkf MkíÞ Mkkt¼¤e ÷ku : Ãkt¾eyku {kVf {kýMkLku çkkÌk yk[khku{kt økkuXðeLku 'Mktík’ çkLkkððkLkwt íkqík {kuxu ÃkkÞu [k÷íkwt hÌkwt Au Lku [k÷u Au. {wÂM÷{ Ä{oLke yuf {nkLk rðþu»kíkk nt{uþkt QzeLku ÓËÞu MÃkþuo Au. íÞkt VfeheLkwt 'MktMÚkkfhý’ LkÚke. nk, {ki÷ðeykuLke rðãkÃkeXku Au, {ki÷ðeykuLku heíkMkh '¼ýkðe’ Lku íkiÞkh fhkÞ Ãký ÃkAe yu {ki÷ðeykuLku 'Vfeh’ íkhefuLke 'çkúkLz’ ÷økkzðkLke MktMÚkkfeÞ ÃkØrík fËe s {kLÞ LkÚke ÚkE. nk, {kýMkLku Vfeh, Mktík, ykur÷Þk sux÷k ðtËLkeÞ ÷køku yux÷k {ki÷ðe Ãktrzík fu fÚkkfkh-Mktík fu Vfeh Lk s nkuÞ yuðwt Ãký LkÚke, Aíkkt ykur÷Þk fu MktíkLku 'çkLkkðe’ þfkíkk LkÚke yu 'rLkÃksu’ Au, yu 'çkLku’ Au, Lku yu{Lku çknw{íke nhøkeÍ yku¤¾e þfíke LkÚke. yu{Lku sÚÚkkçktÄ ÃkuËk fhðkLke 'ÄkŠ{f rðãkÃkeX’ nkuE þfu Lknª, ykx÷wt

Lkkt¾u yuðwt Au. EÂLËhkyu yk Ëuþ{kt ¼úük[khLku ¼Þtfh nËu Ãkku»Þku. {kuhkhS yLku [hý®Mkn Mk¥kk÷k÷MkkLku fkhýu xktrxÞk¾U[{ktÚke çknkh Lk ykÔÞk Lku ftE fhu íku Ãknu÷kt íkku ½h¼uøkk ÚkE økÞk. ðe.Ãke.®Mknu {ktz÷Lkwt ¼qík Äwýkðe yk ËuþLku ðÄkhu rð¼krsík fhe ËeÄku Lku ÷kufkuLkk {kLkMk{kt Íuh s huzâwt. [tÿþu¾h, Ëuðøkkizk fu økwshk÷ ðzk«ÄkLk çkLkðkLku ÷kÞf s

Lkxðh Ä rLkËkuo»k r[Lkw {kuËe þçËku ‘ÞwÍ’ fhíkwt níkwt. nwt «¼w, z½kE økÞku. ËMk ðhMkLkk çkk¤fLkk SfuÚke yux÷u fu sLkh÷ Lkku÷usÚke- {khkt ðkEV íkku Ãkzwt Ãkzwt ÚkE økÞkt níkkt. xkçkrhÞkLkk sðkçkÚke y{Lku çktLkuLku hk{Ëuðçkkçkk suðk ník«¼ òuE xkçkrhÞkyu ÃkqAâwt: “fkuLkwt r{Mxh ¼økehÚk ¼èLkwt fk{ Au?” {U fÌkwt : “nk, ½h{kt Au?” “ykÃkLkwt Lkk{ Ãknu÷kt fnku. ÃkAe nwt

sðkçk ykÃkwt.” çkk¤f çkkuÕÞwt. {U ÃkqAâwt : “fu{ ?” “yu{ýu fÌkwt Au, ÷rÃkÞku LkrxÞku ykÔÞku nkuÞ íkku fnusu fu nwt LkÚke. ík{khwt Lkk{

LkrxÞku Au?” {khku økwMMkku Mkkík{k ykMk{kLku sðk {ktzâku. {khe ¼ú{h ¾U[kE, ykt¾ku hkíke ÚkE yux÷u xkçkrhÞwt fnu :

CMYK

rajesh.sharma@sandesh.com

Mktík WíÃkkËLk {kxu fkh¾kLkkt nkuÞ?

çkwrLkÞkËe MkíÞ òu MktMÚkkçkØ Ä{kuoLke òøk]ík {wêe¼h Lkðe ÃkuZeLku Mk{òE sþu íkku MktíkíðLkk MktMÚkkfhý Mkk{u [ku¬Mk {kiLk çk¤ðku Úkþu. y÷çk¥k, yk ÷u¾ 'xkE{ çkkìBçk’ suðku Au. fkhý fu yk rð[kh îkhk rðhkx E{khíkku Lke[u Mkwhtøk økkuXðkÞ Au. nk, ykðíkefk÷u fËk[ yk ÷u¾ ÃkMíke{kt òÞ, MkqzkuÄkŠ{fku fu Mkqzku çkkirØfku îkhk þkn{]øk-ðíkoLk ÚkkÞ, Ãký rðhkx çkuðfqVe Mkk{uLkku yk rð[kh-xkE{çkkìBçk Mk{ks{kt õÞktf-õÞktf [ku¬Mk økkuXðkE sþu. ík{u fÚkkfkhkuLke xÙu®LkøkLkku Ëkðku fhe þfku, Ãký þwt Mktíkíð fMkLk¤e{kt ÃkuËk fhe þfkÞ? nk, MkkÄfLkk rðfkMk {kxu ykÃkýe ÃkhtÃkhkyu çkkÌk rþMíkLke ðkík ¼khÃkqðof fhe Au, Ãký yu rþMík ¾kçkkur[ÞktLke Lknª, LkËeLke rþMík Au, su{kt r[¥kLkk MðkíktºÞLkku hMíkku çktÄ Lk nkuÞ. ík{u #xLku [kufXkt{kt çkuMkkzeLku {sçkqík Ãkrhýk{ {u¤ðe þfku, Ãký ÞkË hk¾ku, yu Ãkrhýk{ Lk¬h, {sçkqík Ãký '«kýrðneLk’ nkuÞ. ík{u fnuðkíke yk[kh-[wMíke ðzu {kýMkLku '{kuÕz’ {kt Lkkt¾e yuuLku Mkkt«ËkrÞf ykËþo Ãkqík¤wt çkLkkðe þfku, Ãký yuðk '{kuÕz’{ktÚke Sðíkk 'Mktík’ ÃkuËk fhðkLkku Ãkzfkh Íe÷e þfku ¾hk? yuLku [k-çkeze, Mºke-ík{kfwÚke Ëqh hk¾e þfku, Ãký yuLkkt ð]r¥kçkesLku çkË÷ðkLke fkuE 'VkìBÞwo÷k’ Au ¾he? ÷øLkMktMÚkk {kVf MkkÄwMktMÚkk Mkk{u yk «&™ Au : yksu Lknª íkku fk÷u yk «&™ MÚkkrÃkík Ä{kuoLkk yLku MÚkkrÃkík rníkkuLkk Ãkøk Lke[uÚke ÃkkrxÞkt ¾Mkuze Lkk¾þu. þtfhk[kÞo, {ehkt, fçkeh fu ykLkt˽Lk fE Mkkt«ËkrÞf VkusLke ÃkuËkþ níkkt? sarveshvora@gmail.com

çkk¤f: «¼wLkkt ÃkÞøktçkh fu {ÚkwhkLkkt çktËh? “fkuLkwt fk{ Au?” “¼økehÚk¼kELkwt. yu íkkhk ÃkÃÃkk AuLku?” “nk, yu{ yu {kLku Au. çkx Þw Lkku, rÃkík]íð... ÃkuxhrLkxe RÍ Lkkux MkxuoELk. ykufu? Akufhwt fkuLðuLx{kt ¼ýíkwt níkwt yux÷u ðå[u ðå[u zkÞ÷kuøk{kt økwshkíke

Lknkuíkk Lku økkËe Ãkh [ze çkuXu÷k. Lkh®Mkn hkðLktw ÞkuøkËkLk sçkhËMík Ãký íku{ýu Mkk{u ¼úük[khLku çkuVk{ çkLkkðeLku ËuþLke yux÷e fwMkuðk Ãký fhe. ðksÃkuÞefkfk ÃkkMkuÚke ËuþLku MkkiÚke ðÄkhu yÃkuûkk níke Ãký zkunk íku{Lkk [{[kyku yLku [{[eykuLkk Íwtz{ktÚke çknkh s Lk ykÔÞk Lku ÃkkuíkkLkk MkqçkkykuLku nðk÷u ËuþLku fheLku çkhçkkËe s fhe. {Lk{kunLk®Mkn rðþu íkku fþwt fnuðk suðtw s LkÚke. {sçkqheLkkt hkuËýkt hzíkk MkhËkhS Mkkð s Ãkkýe rðLkkLkk ðzk«ÄkLk Au Lku íku{Lkk fhíkkt íkku hknw÷ þwt, fkuE Ãký ðzk«ÄkLk Mkkhe ÃkMktËøke fnuðkÞ. RÂLËhkLku çkkË fhíkkt yk çkÄkt s ðzk«ÄkLkku 60 ð»ko Ãkkh fhe økÞk ÃkAe ðzk«ÄkLk çkLÞk níkk yLku íku{ýu ËuþLku yuðtw íku þwt ykÃke ËeÄwt fu suLkk fkhýu yk ËuþLke «ò íku{Lkkt ykuðkhýkt ÷u? Lkh®Mkn hkðLku çkkË fhíkkt yk çkÄk s ðzk«ÄkLkku rðÍLk rðLkkLkk yLku Mk¥kk {¤e íkku íkuLku Mkk[ðku yuðe {kLkrMkfíkk ÄhkðLkkhk s níkk. ½hzktykuyu yk Ëuþ Ãkh ykx÷kt ð»ko hks fÞwO Lku Ëuþ õÞkt Au íku fnuðkLke sYh LkÚke. yk yLkw¼ðku ÃkAe hknw÷Lku yuf íkf {¤u íkku yu{kt fþwt ¾kuxwt Lknª nkuÞ. 80 ð»koLkk {Lk{kunLk®Mkn fu ðzk«ÄkLk çkLkðkLke ÷k÷Mkk{kt SÔÞk fhíkk 85 ð»koLkk yzðkýe fhíkkt hknw÷ çknuíkh rðfÕÃk Au s. hkSðu 40 ð»koLke ô{hu su ftE fÞwO níkwt íku òuÞk ÃkAe íkku ¾kMk.

“Lkxw ytf÷, økwMMku Lk Úkíkk nwt íkku ík{khe {òf fhíkku níkku. zuze ík{khe s hkn swyu Au.” yLku nwt yuLku fktE fnwt yu Ãknu÷kt ¼økehÚkLkku r[htSð çknkh Ëkuze økÞku. nwt Lku {khkt r{rMkMk ½h{kt ÃknkUåÞk fu {Lku òuE ¼økehÚk fnu: “ykð ykð Lkxw, çknw ð¾íku?” yLku íkhík h{k íkhV Vhe fnu: “ykðku, ykðku ¼k¼e!” h{kyu íkhík ð[fwt ¼híkkt fÌkwt, “¼økehÚk ¼i, çkkhýwt ¾ku÷ðk ykðLkkh çkk¤f fkuý níkwt?” “yu íkku y{khku fuxe níkku. fu{? fu{? yuýu ÃksÔÞk ík{Lku?” ¼økehÚk ÃkkuíkkLkk Ëefhk fuíkLkLku fuxe fnuíkku níkku. h{k fnu : “yuLku fux fnku íkku fuxe Lk fnku. yu {ÚkwhkLkku çktËh Au. ík{khk ¼kEyu ÃkqAâwt, “¼økehÚk íkkhk ÃkÃÃkk ÚkkÞ? íkku fnu : yuðku yu{Lku ¼ú{ Au.”

¼økehÚk ¾z¾z nMke Ãkzâku Lku çkkuÕÞku : “¼k¼e- ¼k¼e, S¼Lku ykuAwt nkzfwt nkuÞ Au? çkk¤fLku ykuAe y¬÷ nkuÞ Au? Ãký, y{khku fuxe Au ¼khu nkurþÞkh Lku økkÞ Au.” {U íkhík ÃkqAâwt : “þªøkzktðk¤e?” íkku ¼økehÚk fnu : “Lkk Lkk, øk¼hkEþ Lknª.” yu ÃkAe fuxeyu økkÞwt, zkLMk fÞkuo Lku ÃkAe AuÕ÷u {Lku fnu : “yk çkÄwt {Vík{kt LkÚke ÃkehMÞwt ytf÷. ÃkuÃMke Lku rÃkíÍkLkk ÃkiMkk ykÃkku.” yLku ¼økehÚku ykt¾ku fkZe íkku Ãký fuxe yÚkkoíkT fuíkLku fÌkwt, “zuz, rçkÍLkuMk EÍ rçkÍLkuMk. ynª y{ËkðkË{kt fþwt £e Lk nkuÞ. ykufu?” Ãknu÷ku ½k hkýkLkku su hkn swyu Au íku {k nkuÞ Au yLku hkn òuðzkðu Au - yu çkk¤f nkuÞ Au. AuÕ÷ku ½k þkýkLkku yuf {kíkk sux÷e Mknu÷kEÚke Mkkík çkk¤fLku ¾ðzkðe þfuMkkík çkk¤fku yuf {kíkkLku ¾ðhkðe þfu? (£uL[ fnuðík) drchinumodi@yahoo.com


CMYK

3

hrððkh, 3 sw÷kE h011

www.sandesh.com

íkkhwt ËeÄu÷ YÃk Au, íkkhe ËeÄu÷ hkík çkku÷, fuðe Au ysçk «u{Lke yk ðkík Úke Lkef¤e sðwt ÃkktMkhwt ‘rLk þk¤{kt ½uh’ yk fnuðík suýu çkLkkðe nþu

íku{ýu MkkuLk÷Lku òuELku s çkLkkðe nþu. fku{Mko fkì÷usLkku AuÕ÷ku ðøko yk{ íkku ºký ðkøÞu Ãkqhku ÚkkÞ yLku íkhík s MkkuLk÷ fBÃkkWLzLke çknkh Lkef¤u yLku LkSfLkk çkMk MxuLz Ãkh Q¼e hnu. Ãkkt[ r{rLkx ÃkAe çkMk ykðu, íku çkuMku yLku yá~Þ ÚkkÞ yLku çkesu rËðMku Ëuu¾kÞ. MkkuLk÷{kt yk{ Ãký {kuxk¼køkLkk ÞwðfkuLku hMk Lk níkku. íku fËkrÃk {ufyÃk fhíke Lknª. {kÚkkLkk fuþLke yuf s MxkE÷ yLku íku ÃkkuLke hnuíke. ykt¾ Ãkh fk¤e £u{Lkkt òzkt [~{kt hnuíkkt, íkuLke fkuE ¾kMk çknuLkÃkýe níke Lknª yLku çkkuÞ£uLzLke íkku ðkík níke s Lknª. òufu íku fkì÷usLkk ðøko rLkÞr{ík ¼híke yux÷u Úkkuzk rðãkÚkeoykuLku ¾çkh níke fu íku nkutrþÞkh íkku Au yLku íku nt{uþkt «Úk{ fu çkeòu Lktçkh {u¤ðíke. yk{Lku yk{ fkì÷usLkkt çku ð»ko Ãkqhkt Úkðk{kt ykÔÞkt. fËk[ ºkeswt Ãký ÃkMkkh Úkkík Ãký yuf rËðMk yuf Þwðf íkuLke MkkÚku [k÷ðk {ktzâku. MkkuLk÷u ykùÞoÚke íkuLke íkhV òuÞwt. “{khwt Lkk{ ykfkþ Au.” MkkuLk÷ [qÃk hne. “ík{u Ëhhkus fkì÷us{ktÚke ½hu s òð Aku?” “nk.” “ykÃkýu ykðíkefk÷u yuf rÃkõ[h òuðk sEyu íkku?” “rÃkõ[h?” “nk. fkì÷us{ktÚke çktf {kheLku, ík{u ík{khk Mk{Þu ½hu Ãký sE þfþku yLku fkuELku ¾çkh Lknª Ãkzu.” “Ãký... nwt rÃkõ[h, ¾kMk òuíke LkÚke yLku...” “íkuLke íkku {Lku ¾çkh Au Ãký yk çknw sqLktw rÃkõ[h Au yLku økEfk÷u nwt Ãký ¼q÷Úke s òuE ykÔÞku yLku {Lku yuf rð[kh ykÔÞku fu ík{Lku yk rÃkõ[h çkíkkðwt, íku{kt ík{khk suðe yuf Þwðíke Au.” fkuý òýu fu{ Ãký MkkuLk÷ íkiÞkh ÚkE økE. ykðwt íkuýu fkuE rËðMk Ãknu÷kt fÞwO Lk níkwt. çkesu rËðMku íkuyku fËk[ Ãk[kMk ð»ko sqLkwt ‘÷ð ELk Mke{÷k’ òuðk økÞkt. íku rÚkÞuxh{kt ykðkt sqLkkt rÃkõ[hkuLkwt yXðkrzÞwt [k÷íkwt níkwt. rÃkõ[h Ãkqhwt ÚkÞwt. ykfkþ yLku MkkuLk÷ çknkh ykÔÞkt. “ík{Lku ÷køku Au fu yk rÃkõ[h ík{Lku ÷køkw Ãkzu Au?” “yux÷u?” “yr¼Lkuºke MkkÄLkk{kt su ÃkrhðíkoLk ykðu Au íku ík{khk{kt ykðe þfu Au.” “nk.” “Þw {Mx çke òu®føk” MkkuLk÷u íkuLke [~{ktLke fk¤e {kuxe £u{ WÃkh fhíkkt nMkeLku fÌkwt, “yuf fk{ fheyu. ynª LkSf{kt s yuf LÞq rðÍLkLke ykÄwrLkf þkuÃk Au íÞkt sELku xÙkÞ fheyu.” ‘‘ykufu Ãký ík{u Mk{Þ çkøkkzku Aku.’’ çktLku LÞq rðÍLkLke þkuÃk{kt økÞkt. ykfkþu Úkkuze ðkík MkuÕMk{uLk MkkÚku fhe yLku MkuÕMk{uLku yuf ÃkAe yuf £u{ MkkuLk÷Lkk [nuhk Ãkh Ãknuhkððk {ktze. yÄko f÷kf ÃkAe ykfkþu fÌkwt, “MkkuLk÷, yk £u{ ÃkhVuõx Au. nðu íkkhku [nuhku yheMkk{kt òuE ÷u.” MkkuLk÷u [nuhku òuÞku. íkuLku ÃkkuíkkLkku s [nuhku Lkðku ÷køÞku. íkuýu ÚkÞwt fu yuf Lkðe

ÃkkLk¾h{kt ðMktík zkì. «ËeÃk Ãktzâk MkwtËh ÞwðíkeLku òuE hne Au. “nðu íkkhk ðk¤ ¾wÕ÷k fhe Lkk¾, ÃkAe Vhe [nuhku òu” ykfkþu Mkq[Lk fÞwO yLku MkkuLk÷Lku ÚkÞwt fu íku yk Lkðe ÞwðíkeLku òýu fu yku¤¾íke s LkÚke. “Þw ��wf çÞwxeVq÷, íkkhk suðe Þwðíke ÃkkA¤ ykðíkefk÷Úke ÷kELk Lk ÷køku íkku {Lku fnusu.” MkkuLk÷ ÃktËhuf r{rLkx MkwÄe ÃkkuíkkLkwt Lkðwt YÃk òuÞk fÞwO. “nðu sEþwt?” ykfkþu ÃkqAâwt. “nk, Ãký ½hu þwt W¥kh ykÃkeþ?” “{Lku ¾kíkhe Au fu íkkhe {Äh ¾wþ ÚkE sþu, íkwt íkkhe fkuE £uLzLkwt Lkk{ Ëusu yLku Mk{òðsu.” yLku MkkuLk÷u yu{ s fÞwO, íkuLkk{kt nðu òýu Lkðku rðïkMk ykððk ÷køÞku. íkuLkk £uLz, Þwðíkeyku yLku Þwðfku ðÄðk ÷køÞkt. MkkuLk÷u Lkðk Lkðk {ufyÃk fÞko yLku Þwðfku íkuLke MkkÚku Mk{Þ ÃkMkkh fhðk, nkìxu÷{kt, rÃkfrLkf{kt fu hkºke Ãkkxeo{kt ykððk {kxu rLk{tºký ykÃkðk ÷køÞk. þYykík{kt íkku íku çkÄwt ykfkþLku ÃkqAeLku fhíke Ãký ÃkAe íkuLku ÚkÞwt fu çkÄwt ykfkþLku ÃkqAðkLke sYh LkÚke. ykfkþ {qtÍkíkku níkku, íkuLku MkkuLk÷ øk{íke níke yLku fux÷eÞ ðkh íku íkuLkk ½hu økÞku níkku. MkkuLk÷Lke {kíkkLku MkkuLk÷u ykfkþ rðþu çkÄe ðkík fhe níke yLku fÌkwt níkwt fu íkuLku ÷eÄu s íkuLkk{kt yk ÃkrhðíkoLk ykÔÞwt níkwt. MkkuLk÷Lke {kíkk yts÷eçknuLk Ãký ¾wþ níkkt fu nðu MkkuLk÷Lkk {uhusLke fkuE ®[íkk hnuþu Lknª. fkì÷usLkwt ºkeswt ð»ko Ãký Ãkqhwt ÚkðkLke íkiÞkhe{kt níkwt. Ãkheûkk Ãkqhe ÚkE økE níke yLku yuf rËðMk MkkuLk÷u ykfkþLku ÃkqAâwt. “ykfkþ, yk ði¼ð {khku r{ºk Au yLku íku {Lku fnu Au fu yksu hkºku yuf Ãkkxeo{kt sEyu yLku íÞkt çkeòt Þwðfku yLku Þwðíkeyku Au yLku MkuõMk MkuõMkLke h{ík h{eyu, íkku yk h{ík þwt Au?” ykfkþ MkkuLk÷Lku òuE hÌkku. íkku MkkuLk÷ nsw Ãknu÷ktLke su{ rLkËkuo»k níke. íkuLke ykx÷k çkÄk Þwðfku MkkÚku r{ºkíkk níke Ãký

Võík r{ºkíkk s níke. nðu s ¾hku Mk{Þ ykÔÞku níkku fu íkuLku çk[kððkLke sYh níke, íku MkkuLk÷Lkk ½hu økÞku yLku yts÷eçknuLkLku ðkík fhe. “yts÷eçknuLk, MkkuLk÷ nðu {uåÞkuh ÚkE økE Au yLku íkuLkk {uhusLke íkiÞkhe ÍzÃkÚke fhðe òuEyu.” “fu{ þwt ÚkÞwt?” yts÷eçknuLku ®[íkkÚke ÃkqAâwt. íkuykuLku ykfkþ Ãkh rðïkMk níkku yLku íku MkkuLk÷Lkku õÞkhuÞ ËwhwÃkÞkuøk Lknª fhu íkuLke ¾kíkhe níke. “yts÷eçknuLk, MkkuLk÷Lkk nðuLkk r{ºkku çkhkçkh LkÚke yLku íku VMkkE sþu yux÷u íkuLkk {kxu fkuE ÞkuøÞ Þwðf ÃkMktË fhðku òuEyu.” yts÷eçknuLk yk ykfkþLku òuE hÌkkt, ykfkþ Ãký nuLzMk{ níkku, yÇÞkMk{kt çkhkçkh níkku yLku íkuLkk rÃkíkk Ãký rçkÍLkuMk{uLk níkk. “ykfkþ, yuf «&™Lkku Mkk[ku W¥kh ykÃk, íkwt MkkuLk÷Lku íkkhe çknuLk suðe {kLku Au?” “çknuLk? Lkk hu, {Lku íkku íkuLke «íÞu yuf «fkhLke ÷køkýe s Au. yu rËðMku {Lku ÚkÞwt níkwt fu yk Þwðíke{kt ykí{rðïkMk LkÚke yLku íku rz«uþLk{kt s hnu Au yux÷u {U íkuLku {ËË fhe níke.” “íkwt íkuLku «u{ fhu Au?” yts÷eçknuLku MkeÄku s «&™ fÞkuo, ykfkþ økwt[ðkÞku, íkuýu yk heíku rð[kÞwO s Lk níkwt. “nwt íkLku fnwt fu íkLku {khe Ëefhe íkhV íku «Úk{ rËðMkÚke s «u{ níkku íkku?” yts÷eçknuLku nMkeLku ÃkqAâwt, “Lkk, Lk Ãkkzeþ, {khe MkkuLk÷Lku íkkhk suðku Þwðf fkuE rËðMk {¤u s Lknª, nwt íkkhe ÃkkMku {khe MkkuLk÷Lkku nkÚk {køkwt Awt. ykÃkeþ?” “MkkuLk÷Lku...” “sYh LkÚke, su MkkuLk÷ íkLku ykðe ðkík ÃkqAe þfu íkuLku íkkhk{kt fux÷ku rðïkMk nþu íkuLke fÕÃkLkk íkLku Lknª nkuÞ Ãký yuf {kíkk íkhefu {Lku Au.” yLku yts÷eçknuLkLke ðkík Mkk[e Ãkze. “yhu, nwt íkku íkLku Ãknu÷uÚke s «u{ fhíke níke, Ãký íkLku ¾çkh Ãkzíke Lk níke yux÷u Ãku÷ku «&™ ÃkqAâku níkku, suÚke íkLku ¼kLk ÚkkÞ fu ykfkþ íkU s {Lku Lkðwt YÃk ykÃÞwt níkwt yLku íku Võík íkkhu {kxu s níkwt. yk ÞwðíkeykuLke ðkík Au. ík{u Ãkwhw»kku õÞkhuÞ Lknª Mk{S þfku. {khu «ÞíLk fhðku Ãký LkÚke, {U Ãký Ãknu÷u rËðMku s íkkhwt YÃk rÃkAkÛÞwt níkwt yLku {khu íkwt òuEíke níke.” yLku MkkuLk÷ çkkÍe Ãkze. pandya47@hotmail.com

íkMkðeh-yu-yk÷{ y»kkZe çkesLkk ÃkkðLk rËLku y{ËkðkË{kt søkLLkkÚkSLke hÚkÞkºkk{kt ÷k¾ku ÷kufkuLke {uËLke W¼hkÞ Au íkku Mkkihk»xÙ{kt Ãký sqLkkøkZ ÃkkMku ykðu÷k ÃkhçkÄk{{kt ÷k¾ku ÷kufku W{xe Ãkzíkk nkuÞ Au. òufu, y{ËkðkËLke hÚkÞkºkk {kæÞ{ku{kt AðkE òÞ Au ßÞkhu ÃkhçkLkku ytíkrhÞk¤ rðMíkkh{kt ¼hkíkku {u¤ku ÷k¾ku ÷kufkuLku ykf»koíkku nkuðk Aíkkt Mkkihk»xÙ çknkh ¼køÞu s íkuLke LkkUÄ ÷uðkíke nkuÞ Au. Äku{ľíkk íkkÃk{kt þeík¤íkk çkûkíke ÃkhçkLke {kVf sqLkkøkZÚke [k÷eMkuf rf÷ku{exh Ëqh ykðu÷wt yk ÃkhçkÄk{ Ëh ð»kuo çkesLkk {u¤k{kt ÷k¾ku ¼õíkkuLke ©ØkLke ík]»kk AeÃkkðíke hnu Au. MkuðkËkMk çkkÃkwyu yZeMkku-ºkýMkku ð»ko Ãknu÷kt MÚkkÃku÷e yk søÞkLkk {ntík yksu íkku fhþLkËkMk çkkÃkw Au. {trËh yLku íÞktLkk ÄkŠ{f ðkíkkðhý WÃkhktík ynª òuðk suðkt Au, rðþk¤ fËLkkt ðkMkýku. ¾kMk fheLku {u¤k ð¾íku yux÷e çkÄe {uËLke W{xe Ãkzu fu ykðzkt {kuxkt ðkMkýku Lk nkuÞ íkku hMkkuE{kt ÃknkU[e s Lk þfkÞ. ðkMkýku íkku çkÄk ÃkkMku nkuÞ Ãkhtíkw Ãkhçk{kt nkuÞ yuðkt ykX-ËMk VexLkku ÔÞkMk Ähkðíkkt íkÃku÷kt, fzkE, Aeçkkt, [kufeyku çkesu òuðk {¤ðkt {w~fu÷ Au. yksu Ãkhçk{kt s{kðx nþu. yuf s Ãktøkíku fu Äw{kzkçktÄ s{ýðkh yuðk þçË«ÞkuøkkuLkku íÞkt «íÞûk yLkw¼ð ÚkkÞ yuðzwt {kuxwt hMkkuzwt nþu. yuf MkkÚku 40 [q÷k Ãkh hMkkuE çkLkíke nkuÞ yuðwt á~Þ çkesu õÞkt òuðk {¤u? ynª íkMkðeh{kt Ëu¾kÞ Au yuðkt 40 {kuxkt xkuÃk, 45 fzkE yLku çkeòt LkkLkkt-{kuxkt MktÏÞkçktÄ ðkMkýku Ãkhçk{kt MktøkúnkÞu÷kt Au. yuf xkuÃk{kt ðeMkuf nòh ¼õíkku ¾kE þfu yux÷wt þkf çkLke þfu Au. yk yuf s ðkõÞ{kt xkuÃkLkk fËLkku ÏÞk÷ ykðe òÞ Au. yk MÚk¤u {nk¼khík fk¤{kt Mkh¼tøk É»keLkku yk©{ nkuðkLkwt Ãký {LkkÞ Au. íkMðeh MkkisLÞ : ¼kxe yuLk.

þç˼uË zkì. ÞkuøkuLÿ ÔÞkMk

yMke÷ su

{ zkìõxhLku ËhËe, rþûkfLku rðãkÚkeo íku{ ðfe÷Lku yMke÷ MkkÚku MktçktÄ Au. yMke÷ Lk nkuÞ íkku ðfe÷Lkku ÔÞðMkkÞ [k÷u Lknª. Mkk{kLÞ ÷kufku íkku yu{ {kLku fu ÃkkuíkkLke VrhÞkË ÷ELku su{ ËËeo zkìõxh ÃkkMku òÞ yu{ yMke÷ ÃkkuíkkLke VrhÞkË ÷ELku yÚkðk ÃkkuíkkLkk WÃkh VrhÞkË ÚkE nkuÞ íkku íkuLkk çk[kð {kxu ðfe÷ ÃkkMku òÞ. yMk÷ WÃkhÚke yMke÷ þçË ykÔÞku

CMYK

y™u rðþu»ký íkhefu íkuLkk LkeríkðkLk, Mkk÷Mk yu ð k yÚkku o ÚkkÞ Au íku { fkuþfkh LkkUÄu Au. òufu yksu økwshkíke ¼k»kk{kt yMke÷ þçË òíkðkLk, Mkk÷Mk yuðk yÚkkuo Ähkðíkk rðþu»ký íkhefu ðÃkhkÞ Au yu ðkík fkuE økwshkíke {kLkþu Lknª Aíkkt íkuLkk yMk÷ yÚkkuo íkku yu s Au. nðu ykðk LkeríkðkLk, Mkk÷Mk {kýMk WÃkh fkuE VrhÞkË fhu, ykhkuÃk ÷økkzu yLku ykhkuÃke çkLkkðu íkku íkuýu çk[kð {kxu fkÞËkLkk òýfkh ðfe÷ ÃkkMku sðwt Ãkzu. òufu yksu íkku ykhkuÃke çkLkeLku ðfe÷ ÃkkMku økÞu÷ku yMke÷ ¾hu¾h LkeríkðkLk fu Mkk÷Mk nþu yuLke íkku þtfk ¾he s Ãký VrhÞkËe íkhefu økÞu÷ku yMke÷ Ãký LkeríkðkLk fu Mkk÷Mk nþu s yuLke Þ fkuE ¾kíkhe Lknª. þçËLkku fuðku rðrLkÃkkík!

y[hsLke yxkhe rðïLkwt «Úk{ fBÃÞwxh {kWMk 1964{kt zø÷kMk yutøku÷çkxo îkhk çkLkkððk{kt ykÔÞwt níkwt. yk {kWMk Mkh¤íkkÚke n÷Lk-[÷Lk fhe þfu íku {kxu íkuLku çku Ãkizkt ÷økkððk{kt ykÔÞkt níkkt yLku íkuLkk çkxLk ÷kfzkt{ktÚke çkLkkððk{kt ykÔÞkt níkkt. rçkúxLk{kt ykðu÷ku rðLzMkh Ãku÷uMk rðïLkk MkkiÚke {kuxk {nu÷ku{kt Mk{kðuþ Ãkk{u Au. 45,000 Mõðuh {exh rðMíkkh{kt Vu÷kÞu÷k yk Ãku÷uMk{kt 1,000 ¾tz ykðu÷kt Au.


CMYK

4

hrððkh, 3 sw÷kR h011

www.sandesh.com

frðíkk

¢ktríkLkku MkqÞo 19

52Lke ¢ktrík ÃkAe ErsÃík{kt ÔÞkÃku÷e MkktMf]ríkf yLku hksfeÞ rLkr»¢ÞíkkLku YÃkf íkhefu Ãkkík¤k ÃkzËkLke ÃkkA¤ hk¾eLku fìhkuLkk ËktíkLkk zkìõxh y÷k-y÷-ykMðLkeyu ‘Ä ÞkfwrçkyLk rçk®Õzøk’ Lkk{Lke Lkð÷fÚkk 2002{kt ÷¾e níke.ErsÃíkLkk íku Mk{ÞLkk hksfeÞ ðkíkkðhýLkku r[íkkh fìhkuLkk yuf «fkþfLkk þçËku{kt òuðk {¤u Au: “yu Lkð÷fÚkk Mkkhe níke Ãký òu nwt yuLku «fkrþík fhík íkku {khu {khku ÄtÄku økw{kððku Ãkzík.” nkÃkohfkìr÷LMku yk Lkðf÷ÚkkLku «økx fheLku ËwrLkÞkLke Mkk{u {qfe níke. 2002 ÃkAe fìhkuLke þuheyku s {kºk çkË÷kE LkÚke, Ãkhtíkw ykhçk søkíkLke yk{sLkíkkLke rð[khMkhýe{kt Ãký sz{q¤Úke ÃkrhðíkoLk ykÔÞwt Au. yk VuhVkhkuLke çkkh {rnLkk Ãknu÷kt fkuE ykøkkne fhe þõÞwt Lk níkwt yLku yk VuhVkhku yuf ðhMk ÃkAe ykhçk rðïLku fuðwt LkqíkLk MðYÃk ykÃkþu íku yksu fkuE fne þfu íku{ LkÚke. ykhçk søkík{kt yuf WÂõík Au : ErsÃík ÷¾u Au, ÷ìçkuLkkuLk «økx fhu Au yLku Rhkf ðkt[u Au. ErsÃík{kt ykhçk SðLkLku MÃkþoíkk rð[khkuLkwt {Lkku{tÚkLk ÚkkÞ Au. ÷ìçkuLkkuLk «fkþLkLkk ûkuºku MðkíktºÞLke «ýkr÷fkLku yLkwMkhu Au yLku Rhkf{kt MkkûkhíkkLkwt «{ký Ÿ[wt Au. ¢ktríkLkku {køko yf¤ Au. fk÷o {kõMko Ãký ¢ktríkLkk {køkoLku f¤e þõÞk Lknkuíkk. ¢ktríkLke Ãknu÷e r[Lkøkkhe ErsÃík Ãknu÷kt xâqLkerþÞk{kt «økxe. V¤ yLku þkf¼kSLke hUfze Vuhðíkk {kunB{Ë çkkìykrÍrÍ Lkk{Lkk økheçk {kýMku yuLku ÚkÞu÷k yLÞkÞLku yuLkk þhehu ykøk [ktÃkeLku yøkLk-ßðk¤kyku{kt çkku÷íkku fhu÷ku. suLkku yðks ðeMk ykhçk ËuþkuLke yk{sLkíkkyu Mkkt¼éÞku Au. yk yðksu yLkuf ËuþkuLkk ykÃk¾wË Mk¥kkÄeþkuLku Ÿ½íkk ÍzÃke ÷eÄk Au. su ÚkE hÌkwt Au íku íkuykuLke fÕÃkLkk çknkhLke çkkçkík Au. AuÕ÷kt ÃktËh ðhMk{kt {kÞkðe RLxhLkuxu Mksuo÷k rðïÔÞkÃke «¼kðÚke çk[ðk íkuyku nðkríkÞkt {khe hÌkk Au. yktËku÷LkfkhkuLku f[ze þfkíkk LkÚke. ç÷kìøkhkuLku LkkÚke þfkíkk LkÚke. ¢ktríkLkk ykfkþ{kt frðíkkLkk MkqÞoLkk WËÞLku yxfkðe þfkíkku LkÚke. ykÃk¾wË Mk¥kkÄeþku ðeMk ðeMk ðhMkLke

yLkwMktÄkLk huz hkuÍ ði¿kkrLkfkuyu yk Mk{MÞkLkku Ãký n÷ þkuÄe fkZâku Au. ÞwMkeyu÷yuLkk MktþkuÄf {kŠxLk hkuçkxoTMk yLku zurðLk çke.yuLk.Mke.yu yuf yuðe f]rºk{ rfzLke rzÍkELk fhe Au su zkÞkr÷MkeMk fhíkkt ðÄw ykMkkLk nþu. yk f]rºk{ rfzLke 24 f÷kf MkkíkuMkkík rËðMk WÃkÞkuøk{kt ÷E þfkþu. íku rçk÷fw÷ yMk÷e rfzLkeLke su{ s fk{ fhþu. yk rfzLke ðsLk{kt n÷fe yLku Ãkkuxuoçk÷ nþu. yuf ¾kMk «fkhLkk çkkuÕxÚke íku Ãkux MkkÚku ykhk{Úke rVx fhe Ëuðkþu. sYh Ãkzu íkuLku çkË÷e Ãký þfkþu. íkuLkku ykfkh LkkLkku yLku fk{økehe ykuxku{urxf nkuðkÚke íkuLku ‘ykuxku{uxuz rðÞhuçk÷ ykŠxrVrþÞ÷ rfzLke’ (yuzçkÕÞwyufu) yuðwt Lkk{ ykÃkðk{kt ykÔÞwt Au. ½qtxý ðÞ ðÄíkk ÷kufkuLkk Zª[ý fk{ fhíkkt LkÚke. fux÷kÞLku ½qtxý çkË÷ðkLke Mk÷kn ykÃkðk{kt ykðu Au, Ãkhtíkw yk fk{ ykMkkLk LkÚke. Ãknu÷ktLkk Mk{Þ{kt R÷uõxÙkurLkf rMkMx{ fkuE xufTrLkrþÞLk îkhk «kuøkúk{ fhðk{kt ykðíke níke, Ãkhtíkw yu{ykExe ykŠxrVrþÞ÷ RLxur÷sLMkLkk ði¿kkrLkfku nuh yLku ðkEfuLkVuÕzu yuðk ½qtxý íkiÞkh fÞko Au su rçk÷fw÷ yMk÷e ½qtxýLke su{ fk{ fhþu. íkuLku ‘ykh[eyku ½qtxý’ yuðwt Lkk{ ykÃkðk{kt ykÔÞwt Au. yk ½qtxý{kt MkuLMkh ÷økkzu÷kt Au. su yu ðkíkLke íkÃkkMk fhþu fu íkuLkku WÃkÞkuøk fhðkðk¤e ÔÞÂõík fuðe heíku [k÷u Au yLku [k÷íke ð¾íku íku ÔÞÂõík íkuLkk þhehLkku WÃkÞkuøk fuðe heíku fhu Au ? f]rºk{ ÃkurL¢ÞkÍ ykøkk{e Úkkuzkt s ð»kkuo{kt yuðkt f]rºk{ ÃkurL¢ÞkÍ çkòh{kt WÃk÷çÄ nþu fu su fkuE Ãký ÔÞÂõíkLkk hõíkLke {kºkkLku {kÃke þfþu. yu MkkÚku yuLkk þhehLke sYrhÞkíkLku yLkwYÃk RLMÞwr÷LkLke {kºkk ðÄkhe fu ½xkze þfþu. swðu÷kELk zkÞkrçkxeMk rhMk[o VkWLzuþLkLke MxÙuxursf rhMk[o «kuzõxLkk zkÞhuõxh ykìhkuLk fkuÃkk÷Mfeyu yuf yuðwt WÃkfhý íkiÞkh fÞwO Au su RLMÞwr÷Lk ÃktÃk yLku ø÷wfkuÍ {exh yu{ çkuW «fkhLkwt fk{ fhu Au. yk rzðkEMkLke {ËËÚke yk MkËeLke MkkiÚke {kuxe çke{khe zkÞkrçkxeMkLku rLkÞtrºkík fhe þfkþu. Lkðkt ytøk2 fkuE Lku fkuE fkhýMkh fÃkkE økÞu÷k

Ëhuf Þwøk{kt þkur»kík Mk{ksLke níkkþk, rLkr»¢Þíkk yLku «{kËLku ¾t¾uhðk yLLkk ykÏ{kíkkuðk fu y÷ {Õ÷kune fu y÷-økkuh{uÍe suðk Lkk{e- yLkk{e frðykuLke frðíkkykuLkku MkqÞo ¢ktríkLkk ykfkþ{kt QøkeLku yk{sLkíkkLku ykÃk¾wËþkne, çkufkhe, økheçke yLku ¼q¾{hkLke Mkk{u ÷zðkLke rËþk çkíkkðu Au AkufheykuLku fkÞËkLkk LknkuhÚke zhkðu Au, fkhý fu íkuyku frðíkk ÷¾u Au! rðïLke MkkiÚke LkkLke ‘ytíkhkí{kLkk yðksLkk fuËe’ íkhefu yku¤¾kíke ðeMk ðhMkLke rMkrhÞkLke ç÷kìøkh íkk÷- y÷{Õ÷kuneLku 27{e rzMkuBçkh 2009Lkk rËðMku Ãkku÷eMk yuLkk ½hu ykðeLkuu Ãkfze økE. yuýu Ãku÷uMxkELk Ãkh frðíkk ÷¾ðkLkku yLku ç÷kìøk Ãkh Mkk{krsf «&™ku Ãkh rððhý fhðkLkku økwLkku fÞkuo níkku. rMkrhÞkLke Mkhfkhu yuLku y{urhfkLke òMkqMk økýeLku 15{e Vuçkúwykhe, 2011Lkk hkus Ãkkt[ ðhMkLke fuË Vh{kðe Au. y÷-{Õ÷kuneyu ÃkìLk RLxhLkuþLk÷Lku {kxu ‘ík{u ykËþo çkLke hnuþku’ Lkk{Lke frðíkk ÷¾e níke. yk

íksoLke Mkíkeþ ði»ýð frðíkk yuýu økktÄeSLku yÃkoý fhe Au. yk frðíkk{kt yu fnu Au : ‘çkÄk [k÷e hnu÷k ÷kufkuLke MkkÚku nwt [k÷eþ / yLku Lkk... / nwt rLkr»¢Þ Q¼e hneþ Lknª / ÃkMkkh Úkíkkt ÷kufkuLku òuíke..../ yk {khe {kík]¼qr{ Au. / su{kt/ {khe ÃkkMku Au / yuf ¾sqheLkwt ð]ûk / ðkˤLkwt yuf çkwtË/ yLku {khwt hûký fhðk {kxu yuf fçkh...’ ykðku s økwLkku yÞkík- y÷- økkuh{uÍe Lkk{Lke ðeMk ðhMkLke rðãkŠÚkLke yLku fðrÞºkeyu fÞkuo níkku. çknuheLkLkk ÃkkxLkøkh {Lkk{kLkk Ãk÷o Mfðìyh{kt yufXk ÚkÞu÷k xku¤kLke Mkk{u yuýu þkMkfkuLku MktçkkuÄeLku ÷¾u÷e yuf frðíkk ðkt[e níke : nkÚkðk¤e ÔÞÂõíkLku yuf yuðku f]rºk{ nkÚk çkuMkkze þfkþu suLkku WÃkÞkuøk ÃkkuíkkLke RåAk «{kýu su íku ÔÞÂõík fhe þfþu. rhnurçkr÷xuþLk RÂLMxxâqx ykìV rþfkøkkuLkk zkì. hkuz fwrfLku ykðku f]rºk{ nkÚk íkiÞkh fhe ËeÄku Au. íku{ýu ykðk çkkÞkurLkõMk nkÚkLku {øksLke MðMÚk fkurþfkyku MkkÚku òuze ËeÄku Au. ßÞkhu Ãký ËËeo ÃkkuíkkLkk nkÚk n÷kððk {ktøkíkku nkuÞ íÞkhu LkMkku îkhk rË{køk f]rºk{ nkÚkLku rMkøLk÷ {kuf÷þu. f]rºk{ S¼ xuõMkkMk ÞwrLkðŠMkxeLkk «ku. zeLk Lker¢fu yuf yuðe f]rºk{ S¼ çkLkkðe Au su íkuLkk íkh÷ ÃkËkÚkkuo yLku hkMkkÞrýf ÃkËkÚkkuoLkwt rð&÷u»ký fhe þfkþu. yk S¼{kt {kE¢kuÂMVÞh yLku LkkLkkt MkuLMkh ÷økkzu÷kt Au. Lkðkt nkzfkt Wøkkze þfkþu 1960Lkk Ëþf{kt fux÷kf MktþkuÄfku ûkríkøkúMík ytøkkuLku Xef fhðk {kxu yuðk «kurxLk Lkk¾íkk níkk suLkk fkhýu nkzfktLkwt Vhe MksoLk ÚkkÞ, Ãkhtíkw yk xufTrLkf çkhkçkh fk{ fhe þfíke Lknkuíke. nðu ÞwMkeyuyu÷yuLkk ði¿kkrLkfkuyu yk Mk{MÞk n÷ fhe ËeÄe Au. nðu rðþu»k fkurþfkykuLku ÞkuøÞ fhðk {kxu íkuLku sYhe yuðkt ¾kMk «kurxLk çkLkkððk{kt ykÔÞkt Au. yk «kurxLkLku ‘ÞwMkeçke-1’ fnuðk{kt ykðu Au. yk «kurxLk Lkðk fku»k sL{kðe þfu Au.

çkkÞkurLkõMkLkku RríknkMk 1945 1950

1953

1958 1958

1961

{u rz÷uLk su fkìfu Ãknu÷wt zkÞkr÷MkeMk {þeLk çkLkkÔÞwt. yu÷uLk xâw®høku xâw®høk xuMxLke þkuÄ fhe su {kLkðeLke ðkík[eíkLkwt rð&÷u»ký fhe þfíke. ðkìxMkLk yLku r¢fu zeyuLkyuLke rîfwtzr÷LkeLke Mkth[LkkLke þkuÄ fhe. yìhVkuMko fLko÷ zkì. suf Mxu÷u ‘çkkÞkurLkõMk’ þçË ykÃÞku. fku÷kurLkMfk ÞwrLkðŠMkxe{kt Ãknu÷e ðkh ÓËÞ{kt ÃkuMk{ufhLkwt «íÞkhkuÃký ÚkÞwt, Ãký yk ÃkuMk{ufh ºký f÷kf s fk{ fhe þõÞwt. {uMkuåÞwMkuxTMk ÞwrLkðŠMkxeyu fBÃÞwxh Mkt[kr÷ík nkÚk ‘yu{yu[-1’Lkku

“y{u «òsLkku yðnu÷Lkk, yÃk{kLkku yLku Ëw:¾ ËËoLku r{xkðe Ëuþwt.... yLÞkÞLke szLkku Lkkþ fheþwt! ík{Lku y{khk Ëw:¾ ËËoLkk r[ífkhku Mkt¼¤kíkk LkÚke?’’ Ãkku÷eMku y÷- økkuh{uÍeLkk ½hu Ëhkuzku ÃkkzeLku íkuLkk [kh ¼kEykuLku s{eLk Ãkh ŸÄk MkqðzkðeLku rÃkíkkLku fÌkwt, “y÷-økkuh{uÍe õÞkt Au íku y{Lku fnku. Lknªíkh íkkhe ykt¾Lke Mkk{u íkkhk yk ËefhkykuLku {khe Lkk¾þwt.” 30 {e {k[o 2011Lkk rËðMku y÷-økkuh{uÍeLke ÄhÃkfz fhðk{kt ykðe. Ãkku÷eMk fMxze Ëhr{ÞkLk yuLku ÚkÞu÷e Eòyku {kxu íkuLku ÷~fhLke nkìÂMÃkx÷{kt Ëk¾÷ fhðk{kt ykðe níke. yuf ynuðk÷ «{kýu y÷økkuh{uÍeLku hkòLke «þÂMík fhíke frðíkk ÷¾ðkLkwt fnuðk{kt ykÔÞwt níkwt Ãký frðíkk MVwhýkLke çkkçkík nkuðkÚke íku Vh{kEþ «{kýuLke frðíkk ÷¾e þfe Lk níke. Mkhfkhu çk[kð{kt fÌkwt fu “frðíkk ðkt[ðe yu ykhçk MktMf]ríkLkku yuf rnMMkku Au, Ãkhtíkw y÷-økkuh{uÍeyu çk¤ðkLkwt yLku ËuþLkk Lkuík]íð íkhV ríkhMfkh søkkððkLkwt yu÷kLk fÞwO Au su ykk ËuþLkk fkÞËkLke rðhwØ Au.” yk ðhMkLke çkeS sqLkLkk rËðMku y÷økkuh{uÍeLke Mkk{u fuMk þY ÚkÞku yLku 13{e sqLku yuLku yuf ðhMkLke fuË fhðk{kt ykðe Au. Mxkr÷Lk Ãkkuíku ÞwðkLke{kt frðíkk ÷¾íkku níkku yLku yuuLkk nkÚku yLkuf frðyku, ÷u¾fku {]íÞwLku ðÞko Au. ykuMkeÃk {urz÷Mxk{, MkkEçkurhÞk{kt {hý Ãkk{u÷k hrþÞLk frðyu ËËo¼Þko fxkûk{kt fÌkwt níkwt, “{kýMkLku {khe Lkkt¾ðkLkwt ‘{kLk’ frðíkkLku Võík hrþÞk{kt s {¤u Au.” òýeíke hrþÞLk fðrÞºke yLLkk ykÏ{kíkkuðkyu þkMkfkuLkk nkÚku ¾qçk MknLk fÞwO níkwt. yuLkk yufLkk yuf ËefhkLku Ãký Mxkr÷Lku ðkhtðkh su÷{kt LkktÏÞku níkku. ykÏ{kíkkuðkyu yuLke ykí{fÚkk{kt yuf «Mktøk ÷ÏÞku Au : su÷{kt hnu÷k yuLkk ËefhkLku ykÃkðk {kxu ¾kãMkk{økúeLkwt ÃkkMko÷ ÷ELku yLLkk su÷Lke çknkh Q¼e níke yuLke MkkÚku yLÞ Mk{Ëw:r¾Þkt †e-Ãkwhw»kku Ãký Q¼kt níkkt. yk xku¤k{ktÚke fkuE yLLkkLku yku¤¾e økÞwt. yLLkkLke ÃkkA¤ yuf †e Q¼e níke. yuLkk nkuX XtzeLkk fkhýu ç÷q ÚkE økÞk níkk. yk †eyu, ykÃkýk Mkki{kt hnu÷e Mkk{kLÞ rLkr»¢Þíkk yLku «{kËð]r¥kLku ¾t¾uheLku yLLkkLku fkLk{kt Äe{uÚke ÃkqAâwt, (yk søÞkyu çkÄk økwMkÃkwMk fheLku s ðkík fhe þfíkk níkk!) “yk (ÞkíkLkk) rðþu ík{u ÷¾e þfþku?” yLLkkyu fÌkwt, “nk, nwt ÷¾e þfeþ.” yk Mkkt¼¤eLku yu †eLkk [nuhk Ãkh yuLkwt Mðk¼krðf ÂM{ík Vhfe økÞwt. Ëhuf Þwøk{kt þkur»kík Mk{ksLke níkkþk, rLkr»¢Þíkk yLku «{kËLku ¾t¾uhðk yLLkk ykÏ{kíkkuðk fu y÷ {Õ÷kune fu y÷økkuh{uÍe suðk Lkk{e- yLkk{e frðykuLke frðíkkykuLkku MkqÞo ¢ktríkLkk ykfkþ{kt QøkeLku yk{sLkíkkLku ykÃk¾wËþkne, çkufkhe, økheçke yLku ¼q¾{hkLke Mkk{u ÷zðkLke rËþk çkíkkðu Au. sdv006@gmail.com

1962 1971

1981

1987

1987 1996 1999

2000

2001

2008

ykrð»fkh fÞkuo. òìLk [k÷uo Wå[ ½Lkíððk¤k Ãkkur÷ÚkeLkLke þkuÄ fhe. rðï{kt Ãknu÷e ðkh çkkìþ yLku ÷kBçku fkuLxuõx ÷uLMkLkku «Þkuøk fÞkuo. yu{ykhykE yÚkkoíkT {uøLkurxf rhÍkuLkLMk R{u®søk MfuLkhLkku ykrð»fkh ÚkÞku. ÃkkŠfLMkLkÚke Ãkezkíke ÔÞÂõíkLku zeÃk çkuELk R÷urõxÙf÷ rMkMx{Lkwt xÙkLMkÃ÷kLx fhðk{kt ykÔÞwt. Ãknu÷e s ðkh ykt¾Lke ÷urMkf Mksohe fhðk{kt ykðe. Ãknu÷e s ðkh õ÷kuLkÚke ½uxe‘zkì÷e’ sL{e. ‘MkkuLke’ ftÃkLkeyu Ãknu÷e s ðkh ykŠxrVrþÞ÷ RLxur÷sLx yurLk{÷ ‘yuçku’ çkLkkÔÞwt su òuðk{kt, çkku÷ðk{kt yLku Mkkt¼¤ðk{kt Mkûk{ níkwt. ykt¾{kt Ãknu÷e s ðkh ykŠxrVrþÞ÷ rMkr÷fkuLk hurxLkkLkwt «íÞkhkuÃký ÚkÞwt. rþfkøkku{kt Ãknu÷e s ðkh yuf ÔÞÂõíkLku hkuçkkurxf nkÚk ÷økkzðk{kt ykÔÞku. y{urhfk{kt Ãknu÷e s ðkh zkìõxhkuyu yuf ÔÞÂõíkLkk [nuhkLku 80 xfk sux÷ku çkË÷e Lkk¾ðk{kt MkV¤íkk nktMk÷ fhe. www.devendrapatel.in

fur÷zkuMfkuÃk y{u ºký sý yuf çkeòLku {ËË fheyu Aeyu yLku yu heíku y{khe ÃkkuíkkLke s Mkuðk fheyu Aeyu.” “ík{u «¼wLke «kÚkoLkk fE heíku fhku Aku?” “yk heíku : ík{u Ãký ºký Aku, y{u Ãký ºký Aeyu, y{khk WÃkh ËÞk fhku.” “÷køku Au fu ík{u Ãkrðºk rºkÃkwxe rðþu fktEf òýku Aku, Ãkhtíkw ík{Lku «kÚkoLkk fhðkLke Mkk[e heík ykðzíke LkÚke yux÷u nwt ík{Lku EïhLku «kÚkoLkk fhðkLke Mkk[e heík þe¾ðeþ. yk heík Eïhu Ãkrðºk Ä{oøkútÚk{kt þe¾ðu÷e Au. nwt çkku÷wt íku æÞkLkÚke Mkkt¼¤eLku {khe ÃkkA¤ ºkýu sý yu «{kýu çkku÷òu.’’

Divorcement

MðexnkxoLkk ‘Mkk{úkßÞ’{ktÚke ykÍkË ÚkðkLkku ykuÂMÃkÞMk WÃkkÞ

yk

Ãk©eLkk {kELzkuMfkuÃk{kt ykÃk©eLku yuðwt MkÃkLkwt ykðu fu ykÃk©eLku ykÃk©eLkk ÃkkxoLkh íkhVÚke yíÞtík Mkh¤íkkÃkqðof yLku fkuE s {kÚkkfqx ðøkh MktÃkqýo Mknfkh MkkÚku divorce {¤e økÞk Au, yLku ykÃk©e ykLktËÃkqðof yLku WíMkknÃkqðof r{ºkku MkkÚku divorce party Qsðe hÌkk Aku... íkku ðÄkhuÃkzíkwt ¾wþ¾wþk÷ ÚkE sðkLke sYh LkÚke. fkhý fu ykðk «fkhLkkt MkÃkLkkt Mkk[kt ÃkzðkLke Mkt¼kðLkkyku {kºk LkMkeçkËkhkuLkk LkMkeçk{kt s nkuÞ Au. Divorce yu fktE {uhus LkÚke fu Q¼kt- Q¼kt Lku VxkuVx ÚkE òÞ ! Divorce {kxu yufË{ rLkhktíku yÚkðk ¼khÃkqðof ðkík Úkíke nkuÞ íÞkhu yuLkk {kxu divorcement þçË «Þkusðk{kt ykðu Au. MkkËe ¼k»kk{kt Mk{Syu íkku divorcement yuf yuðwt Mkku~Þ÷ MkkìVxðuh Au su SðLk{kt ¾kuxe heíku yÚkðk ¼q÷Úke ELMxku÷ ÚkE økÞu÷e ÃkíLkeLku yÚkðk ÃkríkLku yLkELMxku÷ fhe ykÃku Au. ykìõMkVzo rzõþLkhe yLkwMkkh devorce yux÷u the legal dissolution of a marriage...yÚkðk íkku a legal decree dissolving a marriage.

økwshkíke{kt ykÃkýu suLku AqxkAuzk yÚkðk ÷øLkrðåAuË fneyu Aeyu íku Ãkkuíku

þçËMktøkík LkkhLk çkkhiÞk

÷urxLk {q¤Lkku divorce þçË Auf r{z÷ $Âø÷þ ð¾íkÚke yktø÷S¼u Au... MkËeyku ðeíke Aíkkt yk þçËyu íkuLkk {q¤ yÚkoÚke AqxkAuzk ÷eÄk LkÚke...! Lknªíkh þçË íkku s{kLku- s{kLku Lkðk- Lkðk yÚkoLku Ãkhýu yLku sqLkk yÚkoLku ‘Vkh-økrík’ ykÃkeLku «økrík fhu... Ãkh- økrík fhu.

s divorce yÚkðk divorcement Au. Ãký divorce þçË {kºk Ãkrík-ÃkíLkeLkk AqxkAuzk {kxu s ðÃkhkÞ Au yuðe {kLÞíkk ík{khk rË{køk{kt zkWLk÷kuz ÚkE økE nkuÞ íkku íku {kLÞíkkLku ÍzÃkÚke divorce ykÃke ËuðkÚke ík{khe r÷tÂøðÂMxõMk ÷kEV{kt VkÞËku Úkþu, fkhý fu ðçko yLku LkkWLk íkhefu ðÃkhkíkku divorce þçË fkuE Ãký ÔÞÂõík, ðMíkw fu çkkçkíkLku ‘y÷øk’ yÚkðk ‘detach’ yÚkðk ‘dissociate’ fhðk {kxu yÚkoMkuðk ykÃku Au. Ëk.ík. Religion cannot be divorced from morality. xqtf{kt yufçkeò MkkÚku yr¼LLk heíku Mktf¤kÞu÷e fkuE Ãký çkkçkík yufçkeòÚke Aqxe Ãkze òÞ íkku yuLkk ‘zkÞðkuMko Úki øÞk’ fu’ðkÞ. òu fu ykx÷e AqxAkx òuÞk ÃkAe ík{u Aqxk ÃkzðkLke Ëhuf ÂMÚkrík {kxu divorce þçË ðkÃkhðk {ktzþku íkku ÷kufku yu{ Ãký Mk{sðk ÷køkþu fu ík{u ík{khe çkwrØLku ‘rzðkuMko’ ykÃke ËeÄk Au. divorce þçË ytøkúuS ¼k»kk{kt Mkkhe yuðe rMkrLkÞkurhxe Ähkðu Au. yk þçË Auf r{z÷ #Âø÷þ ð¾íkÚke yktø÷ «òLku

yÚkoMkuðk ykÃke hÌkku Au. þç˾uzwyku fnu Au fu r{z÷ #Âø÷þ{kt divorce þçË ykuÕz £uL[Lkk divorce þçË ÃkhÚke yu s òuzýe, yu s yÚko MkkÚku, çkuXuçkuXku WÃkkze ÷uðk{kt ykÔÞku níkku. ÷urfLk çkkík ÞnkO Ãkh ¾í{ Lknª nkuíke ni, çkezw... ykìõMkVzo ÞwrLkðŠMkxeLkk yurx{ku÷kursf÷ yœk{kt þçË¿kkLkLkku Äqýku ľkðeLku çkuXu÷k ¾ý¾kuË«u{e þçËMkkÄwyku fnu Au fu r{z÷ #Âø÷þ yLku ykuÕz £uL[Lkku divorce þçË {q¤u íkku ÷urxLk ¼k»kkLkk divortium þçËLkku þw¢økwòh Au.yLku yk divortium þçËLkk {q¤{kt Ãký divertere þçËLkwt yzkçkez yÂMíkíð Íøkkhk {khe hÌkwt Au. yk divertere þçËLku {øksLke ytËh yêkðLk MkufLz MkwÄe MkkËk Ãkkýe{kt çkku¤e hk¾ðkÚke íku{ktÚke çku ½xf Aqxk Ãkzu Au : r«VeõMk ‘di’ íkÚkk {q¤ Äkíkw vertere’. yk{kt Ãkqðoøk ‘di’ Lkku {ík÷çk ÚkkÞ Au - to turn yÚkkoíkT ð¤ktf ÷uðku. nðu yk{kt nhý{ktÚke VheÚke ÃkkAe Mkeíkk çkLkkððkLke «kuMkuMk fheyu íkku rhÍÕx yu ykðu fu divertereLkku yÚko ÚkkÞ Au:

“nu rÃkíkk...” yuf MkkÄw ÃkkËheLke ÃkkA¤ ÃkkA¤ yu heíku çkkuÕÞku, “nu rÃkíkk...” yLku ÃkAe çkeòu íkÚkk ºkeòu Ãký yu «{kýu çkkuÕÞku: “su Mðøko{kt hnu Au...” Ãknu÷k MkkÄwyu yLkwfhý fÞwO. Ãký çkeòyu ¼q÷ fhe. yuLkk þçËku ykzkyð¤k ÚkE økÞk yLku ºkeò MkkÄwLkk ËkZe yLku {qAku yux÷k ðÄu÷k níkk fu yuLkkÚke íkku çkku÷kÞwt s Lknª. ÃkkËheyu «kÚkoLkkLkkt ðkõÞku yu ÷kufku ßÞkt MkwÄe çkhkçkh çkku÷e Lk þõÞk íÞkt MkwÄe ÷øk¼øk MkkuÚkeÞ ðÄkhu ðkh çkku÷eLku «kÚkoLkk fhðkLke Mkk[e heík íku{Lku þe¾ðe. yk{ fhíkkt Mkkts Z¤e økE níke. ytÄkhwt Úkðk {ktzâwt níkwt. ÃkkËhe ðnký Ãkh ÃkkAk ÃknkU[ðk íkiÞkh ÚkÞk. MkkÄwykuyu ËtzðíkT «ýk{ fÞko. ÃkkËheyu Vhe ykþeðkoË ykÃÞk yLku Ãkkuíku þe¾ÔÞk «{kýu «kÚkoLkk fhíkk hnuðkLkwt fneLku rðËkÞ ÷eÄe. ÃkkËheLku íkuyku nkuzfk{kt Ëqh MkwÄe ÃknkUåÞk íÞkt MkwÄe Ãku÷k ºkýu {kuxuÚke «kÚkoLkk fhíkk níkk yu yðks Mkt¼¤kíkku hÌkku y™u ÃkAe Äe{u Äe{u yu yðks çktÄ ÚkE økÞku. ÃkkËhe ÃknkUåÞk yux÷u ðnký ykøk¤Lke Þkºkk {kxu WÃkkzðk{kt ykÔÞwt. [ktËLke hkík{kt Mk{wÿ{kt {kuxkt WA¤íkkt {kuòt [khu íkhV Ëu¾kíkkt hÌkkt. {kuxk ¼køkLkk Þkºkeyku Ÿ½e økÞk níkk Ãký ÃkkËheLku Ÿ½ ykðíke Lknkuíke. Ãku÷k MkkÄwykuLku «kÚkoLkkLke Mkk[e heík þe¾ÔÞkLkku Mktíkku»k níkku Ãký fkuý òýu fu{ yu{Lkk rðþuLkk rð[khku {Lk{kt ½ku¤kÞk fhíkk níkk. ÃkkuíkkLku yu xkÃkw WÃkh {kuf÷ðk çkË÷ {Lkku{Lk íku{ýu EïhLkku yk¼kh Ãký {kLÞku. íkqíkf WÃkh rð[kh fhíkk yu çkuXk níkk íÞkt Ãku÷k yá~Þ ÚkÞu÷k xkÃkwLke rËþk{ktÚke ftEf [¤fíke MkVuË ðMíkw ðnký íkhV ykðíke nkuÞ íkuðwt íku{Lku Ëu¾kÞwt. á~Þ nsw ½ýwt Íkt¾wt Íkt¾wt níkwt. yu{Lku ÷køÞwt fu {kuxe Ãkkt¾kuðk¤wt fkuE ËrhÞkE Ãkt¾e íkku Lknª nkuÞLku? Lkk, fkuEf nkuzeLkku MkZ ÷køku Au. fËk[ {kuxe {kA÷e Ãký nkuE þfu. {kýMk fhíkkt yuLkwt fË ½ýwt {kuxwt ÷køku Au.ðnkýLkk MkwfkLkeLku íku{ýu yu ðMíkw çkíkkðe. Ãku÷e ðMíkw ÍzÃkÚke LkSf ykðe hne níke. ÄqtĤwt á~Þ MÃkü Úkíkwt síkwt níkwt. yhu, yk íkku Ãku÷k ºký MkkÄwyku Ãkkýe WÃkh Ëkuzíkkt ðnký íkhV ykðe hÌkk níkk. MkwfkLkeyu íkku çkefLkk {kÞko MkwfkLk s Akuze ËeÄwt yLku {kuxuÚke [eMk Ãkkze QXâku, “çkkÃk

hu! yk ºký MkkÄwyku íkku ykÃkýe ÃkkA¤ Ãkzâk Au. ËrhÞku íkku òýu fXý s{eLk nkuÞ íku{ yuLkk Ãkh yu Ëkuze hÌkk Au! MkwfkLkeLke [eMk Mkkt¼¤eLku {wMkkVhku íÞkt Ëkuze ykÔÞk. çkÄktyu òuÞw fu ºkýu MkkÄwyku nkÚk{kt nkÚk ¼ezeLku ðnký íkhV Ëkuzíkk ykðíkk níkk. çku MkkÄwyku ðnký Q¼wt h¾kððk {kxu nkÚk n÷kðíkk níkk. Ãkøk n÷kÔÞk rðLkk s Ãkkýe Ãkh Mkhfíkk íkuyku ykøk¤ ÄMke hÌkk níkk. nðu íku{ýu yuf çkeòLkk nkÚk Akuze ËeÄk níkk yLku nkÚk Ÿ[k fheLku íkuyku ºkýu yuf s ðkík fhðk ÷køÞk fu, ÃkkËheyu «kÚkoLkk fhðkLke su heík íku{Lku þe¾ðe níke yu íkuyku ¼q÷e økÞk Au. ßÞkt MkwÄe íkuyku yu çkku÷íkkt hÌkk íÞkt MkwÄeLkku yu íku{Lku ÞkË hÌkwt níkwt. Ãký suðwt yu{ýu yu çkku÷ðkLkwt çktÄ fÞwO fu íkhík s íkuyku yu ¼q÷ðk ÷køÞk níkk yLku yíÞkhu íkku íku{Lku «kÚkoLkkLkku yufuÞ þçË ÞkË Lknkuíkku. íku{ýu ÃkkËheLku fÌkwt fu : “{nuhçkkLke fheLku y{Lku yu «kÚkoLkk VheÚke þe¾ðku.’’ rËø{qZ ÚkE økÞu÷k ÃkkËheyu íku{Lke ðkík Mkkt¼¤eLku MkkiÚke Ãknu÷kt «¼wM{hý fÞwO yLku ÃkAe ðnkýLkk fktXk WÃkh ðktfk ð¤eLku Ãku÷k yufktíkðkMke MkkÄwykuLku fÌkwt fu, “«¼wLkk Mkk[k ¼õík íkku ík{u Aku. ík{u Ãknu÷kt su heíku «kÚkoLkk fhíkk níkk yu heíku s nðuÚke «kÚkoLkk fhòu. ík{Lku «kÚkoLkk þe¾ððkLkwt {khwt økswt LkÚke. y{khk suðk ÃkkÃkeyku {kxu Ãký «kÚkoLkk fhíkk hnuòu.’’ yk{ fheLku ÃkkËheyu yu ºkýu MkkÄwykuLku Lk{Lk fÞkO. ºkýu MkkÄwyku Ãký Lk{Lk fheLku ykÔÞk níkk yu s heíku ËrhÞkLkkt WA¤íkkt {kuòtyku WÃkh Mkhfíkk Mkhfíkk ÃkkuíkkLkk xkÃkw íkhV sðk ÃkkAk ðéÞk. íkuyku su søÞkyu Ëu¾kíkkt yá~Þ ÚkÞk yu søÞkyu rËðMkLkwt ysðk¤wt ÚkÞk MkwÄe «fkþLkwt yuf rfhý {qfíkk økÞk.

CMYK

rMkÕðh M¢eLk

Ëhuf ð¾íku Ãkwhw»kkÚko yLku xu÷uLxLkku rðsÞ Úkíkku LkÚke. {kºk ykðzíkÚke MkV¤íkk {¤íke nkuÞ íkku þkneË fÃkqh yksu Mk÷{kLk fu MkiV fhíkkt {kuxku Mxkh økýkíkku nkuík. Ãký rVÕ{ RLzMxÙeÚke ÷E søkíkLkk Ëhuf ûkuºk{kt fezeLku s fý yLku nkÚkeLku {ý {¤u yuðwt çkLkíkwt LkÚke. õÞkhuf nkÚkeLku LkuLkku ÃkkŠxf÷ Ãký {¤íkku LkÚke yLku fezeyku {urxÙfxLkLkk sÚÚkk{kt Ãkk{u Au. yk ÷e÷k õÞkt fkuE f¤e þõÞwt Au! fux÷kf fnuþu fu, “yu{kt s SðLkLke {ò Au. çkÄwt r«rzõxuçk÷ nkuÞ íkku

çkksw{kt ð¤ktf ÷uðku. ÷øLkLku ¼khíkeÞ MktMf]rík{kt MktMfkh økýðk{kt ykðu Au. Ãkrhýk{u {q¤¼qík Mkk{krsf Zkt[k{kt divorceLke fkuE rð¼kðLkk s LkÚke. yuf ð¾ík ÃkhÛÞk yux÷u Mkkík sLk{ MkwÄe Lkkne Lkk¾ðkLkwt. {kxu s {kurLkÞuh- rðr÷ÞBMkLke $Âø÷þMktMf]ík þçË{tsw»kk{kt divorce {kxu fkuE «kuÃkh Mk{kLkkÚkeo fne þfkÞ íkuðku þçË WÃk÷çÄ LkÚke. {kurLkÞuh- rðr÷ÞBMkLku ‘†eÃkwhw»k rðåAuË’ fu ‘Mð¼kÞkorLkhkfhý’ suðk þçËku {khe- {[zeLku {qfðk Ãkzâk Au. ÷øLkrðåAuË WVuo divorce {kxu AqxkAuzk suðku økwshkíke þçË Ãký ytøkúuòuyu divorce Lkku fkÞËku y{÷{kt {qõÞk ÃkAe [÷ý{kt ykðu÷ku þçË Au. Ãký ¼khíkeÞ ðuËfk÷eLk MktMf]rík rMkðkÞ ÷øk¼øk ík{k{ MktMf]rík{kt divorce {kxu ‘íkÕ÷kf’ suðku hkufzku yLku íktíkkuíktík Mk{kLkkÚkeo {¤e þfu Au. divorceLke zk{kzku¤ ËwrLkÞk{kt Mkk{kLÞ heíku yuðwt nkuÞ Au fu òu nk÷ rË÷ fk EÄh nku hnk ni, ðku nk÷ rË÷ fk WÄh ¼e nku hnk ni. ík{u Mkk{uðk¤e ÔÞÂõíkÚke ºkkne{k{T ÚkE òð ÃkAe ík{khe ðíkoýqf Mkns heíku s yuðe ÚkE òÞ fu Mkk{uðk¤e ÔÞÂõík Ãký ík{khkÚke øk¤u ykðe òÞ. divorcement Lke yLkku¾e ykuVhkuLkkt ŸçkkrzÞkt Mkk{Mkk{u VUfkðk {ktzu.çkuÞ Lk{qLkkyku yufuÞ çkkçkík{kt yufçkeò nkhu Mkn{ík Lkk Úkíkk nkuÞ Ãký divorcement Lke çkkçkík{kt Mkn{ík ÚkE òÞ. Ãký ½ýk fuMk{kt ðLk-ðu nkuÞ Au. yuðk rfMMkk{kt yuf ÔÞÂõík divorce ykÃkLkkh nkuÞ Au, yLku çkeS ÔÞÂõík divorce Ãkk{Lkkh nkuÞ Au. divorce ykÃkLkkh ÔÞÂõíkLku divorcer fnuðk{kt ykðu Au. yLku divorce Ãkk{Lkkh ÔÞÂõíkLku devorced (ÃkrhíÞõík) fnuðk{kt ykðu Au. òu fu yk{kt Úkkuzwtf æÞkLk hk¾ðk suðwt Au, fkhý fu divorce ykÃkLkkh Ãký yk¾hu íkku divorce Ãkk{Lkkh Ãký Au. íkuÚke íkuLkk {kxu Ãký divorced þçË ðÃkhkÞ Au. yux÷wt s Lknª, divorce ykÃkLkkh ÔÞÂõík çktLku Ãkkxeo rMkðkÞLke ºkeS ÔÞÂõík yux÷u fu fkLkqLke yrÄfkhe fu Mkk{krsf yrÄckíkk Ãký nkuE þfu Au, íkuLku Ãký divorcer fne þfkÞ Au. Ãký divorce {u¤ðLkkhykÃkLkkh çktLku {kxu Mk{kLk¼kðu divorcee þçË fkuELke Mk÷kn ÷eÄk ðøkh ðkÃkhe þfkÞ Au. çkkÞ Ä ðu, divorcementLkwt {wÏÞ «ÞkusLk yufçkeòLke rðrðÄ «fkhLke økw÷k{e{ktÚke AqxðkLkwt s nkuÞ Au. íku Aíkkt Lkðk s{kLkk{kt divorcement Lkku yuf þku¾ íkhefu Ãký rðfkMk ÚkÞku Au! naranbaraiya@yahoo.com

SðLkLkku ykLktË þku” nfkhkí{f yr¼øk{ yuf Mkkhku økwý Au. Ãkhtíkw ykðe çkkçkík{kt fkuE Ãku÷k nkÚkeLkk yuLøk÷Úke íkku rð[khíkwt s LkÚke. yuLke {kLkrMkf ÂMÚkríkLkwt þwt? þkneË fhíkkt Ãký ðÄw ÷kÞf yuðku nkÚke yux÷u íkuLkk ÃkÃÃkk, Ãktfs fÃkqh. çkuW rÃkíkk- Ãkwºk {¤e Ãktfs fÃkqhLkk rzhuõþLk{kt ‘{kiMk{’(÷ez hku÷ þkneËMkkuLk{) çkLkkðe hÌkku Au. nsw n{ýkt s íkuLkku ‘VMxo ÷wf’ ònuh ÚkÞku yLku yu ¾hu¾h hMk«Ë Au. ‘{kuMk{’ (rh÷eÍ íkkhe¾ 9 MkÃxuBçkh){kt yuf «u{eÞwøk÷Lke çkkh ð»koLkk Mk{Þøkk¤k{kt ÃkÚkhkÞu÷e «u{fÚkk Au. nuhe (þkneË)) yLku ykÞtík (MkkuLk{) ðå[u Mk¥kh ð»koLke ðÞu 1992{kt «u{ Ãkktøkhu Au. yLku 2003{kt yu ÷ðMxkuhe Ãkqýo ÚkkÞ Au. Mfkux÷uLz, ÂMðxTÍh÷uLz. yurzLkçkøko yLku Ãktòçk{kt þqx ÚkÞu÷e yk rVÕ{{kt íku{Lke «u{fÚkk «f]ríkLke [kh ÉíkwLkku Mkk{Lkku fhu Au. íkuuLku {kýu, òýu Au. yk [khuÞ Éíkwyku (‘ÃkíkÍz, MkkðLk, çkMktík, çknkh...’) íku{Lke «u{fÚkk{kt ºký- ºký ð»ko [k÷u Au. òuðkLkwt yu hnu Au fu «u{fÚkkLkku ytík ÃkkLk¾h{kt ykðu Au fu ðMktík{kt! yLku òuðkLkwt yu Ãký hku{kt[f hnuþu fu, Ãktfs fÃkqh suðku rsrLkÞMk, ¾hk yÚko{kt rsrLkÞMk yuõxh yuf rLkËuoþf íkhefu fux÷e nËu MkV¤ hnu Au. ykÃkýu Mkki òýeyu Aeyu fu Mkkhku ¾u÷kze nt{uþkt Mkkhku fuÃxLk nkuÞ yuðwt sYhe LkÚke. yLku yu W¥k{ fuÃxLk Lk çkLke þfu yuðku Ãký fkuE rLkÞ{ LkÚke. rMkLku{kLkk [knf íkhefu ykÃkýu íkku yux÷wt RåAeyu fu Ëhuf á»xyu yu rVÕ{ MkV¤ ÚkkÞ, fkhý fu Ãktfs fÃkqhLkwt ykÃkýe ÃkkMku ½ýwt ÷uýwt çkkfe Au. Lkk{, Ëk{, ÄLk- Ëku÷ík yLku fËh... ‘{kiMk{’ MkV¤ sþu íkku íkuLku ¾hk yÚko{kt frðLÞkÞ ÚkÞku økýkþu. ykEx{ ÃkeMk MkwtËh †eykuLku nwt «uøLkLx çkLkíke òuô íÞkhu {Lku yu øk{íkwt LkÚke. yiïÞkoLkk rfMMkk{kt íkku yuðe ÷køkýe ðÄw ÚkkÞ Au. fkhý fu yu yrík yrík MkwtËh Au. nk, søkíkLke MkkiÚke çÞwxeVw÷ †eLkk yuf VuLk íkhefu yk {khe ÷køkýe Au. Ãkhtíkw nwt yu Þwøk÷ (yr¼»kuf-yiïÞko)Lke yíÞtík LkSf Awt. yux÷u yk ½xLkk íku{Lkk {kxu ykLktËËkÞf nkuÞ íkku {khk {kxu çk{ýe ykLktËËkÞf Au. - hk{ økkuÃkk÷ ð{ko (yiïÞko «uøLkLx nkuðkLkk Mk{k[khLke «ríkr¢Þk) kinner1@gmail.com


CMYK

5

hrððkh, 3 sw÷kE h011

www.sandesh.com

xufT™ku÷kuSyu AuÕ÷k ËkuZ ËkÞfk{kt nhÛk-Vk¤ Akuze™u nkÚke-Vk¤ ¼he Au, suýu fw÷ …kt[ yuðe …úkuzõx™ku Sð ÷eÄku Au fu su™k rð™k yuf ‚{Þu ûkÛk¼h {kxu …Ûk [k÷Œwt ™nkuŒwt. fE Au yu …kt[ …úkuzõx, swyku...

‚wÄe{kt Ëwr™Þk™k ƒkðe‚ fhkuz …ush r÷xh÷e ¼t„kh{kt yk…e Ëuðk{kt ykÔÞk.

¼iÞkS, ZqtZŒu hnu òykut„u...

V÷ku… fì™ Mxkuh

sq

™k s{k™k™k Ëkufzk òuEyu Œku {™u y™u Œ{™u ƒtLku™u ykùÞo ÚkkÞ …Ûk yk ykt¾ku{kt ytò™khk yks™k ykùÞo™u y™u „Efk÷™k Ëkufzk ðå[u ‚kXÚke r‚Œuh ð»ko™ku ‚{Þ„k¤ku …‚kh ÚkE „Þku Au. Ëkufzk suðwt s Œkðze-ðkòt™wt Au. Œkðze-ðkòt™k sL{ y™u {hÛk ðå[u ÷„¼„ ‚ku ð»ko™ku ‚{Þfk¤ …‚kh ÚkÞku Au y™u yuðwt s r…Þk™ku™wt Au. r…Þk™ku™k sL{™kt ‚ku-‚ðk‚ku ð»ko …Ae rzrsx÷ r…Þk™ku™ku sL{ ÚkÞku y™u yu …Ae Äe{uÄe{u r…Þk™ku rð‚hkððk ÷køÞku. yuf [ku¬‚ ‚{Þ„k¤k …Ae, yuf ÷ktƒe ykðhËk …Ae ykÄwr™fŒk ðå[u fkuE sq™e …úkuzõx økw{ ÚkkÞ yu ‚{S þfkÞ …Ûk …kt[-…tËh ð»ko …nu÷kt {ktz sL{u÷e fkuE …úkuzõx y„kWÚke {kfuox{kt yze¾{ Q¼u÷e fkuE …úkuzõx™u ¾Œ{ fhe ™k¾u y™u …Ae …Ûk fkuE™u yu …úkuzõx fu [es fu ðMŒw™e ÞkË …Ûk ™ ykðu Œku {k™ðwt fu nðu …úkuzõx ™nª, fkuE yuf÷Ëkuf÷ [es ™nª …Ûk yk¾uyk¾e xufT™ku÷kuS ykËŒ ƒ™e hne Au. xufT™ku÷kuS ykËŒ ƒ™e nkuðk™k fkhÛku s AuÕ÷kt …tËh ð»ko{kt yuðwt ƒLÞwt Au fu fux÷ef yuðe [es-ðMŒw {kfuox{ktÚke yuðe heŒu yá~Þ ÚkE Au fu òÛku Œu™wt

Mkíkhtøke hÂ~{Lk þkn õÞkhuÞ fkuE yÂMŒíð s ™nkuŒwt. {k™ðk{kt ™ ykðŒwt nkuÞ Œku swyku yk ‚kiÚke …nu÷e …úkuzõx fu su™k rð™k Œ{™u ‚nus …Ûk ™nkuŒwt [k÷Œwt.

‚kEz yu y™u ‚kEz ƒe zeðeze y™u yu{…e-Úkúe™ku Þw„ þY Úkðk™e ‚kÚku s ykurzÞku-fu‚ux™wt yfk¤u yð‚k™ ÚkÞwt. yuf ‚{Þu ßÞkhu RÂLzÞk{kt fu‚ux-Ã÷uÞh™ku s{k™ku nŒku íÞkhu ykurzÞku-fu‚ux™ku ‚kzk ™ðnòh fhkuz™ku rƒÍ™uMk nŒku. yk rƒÍ™uMk Äe{u-Äe{u ™Úke Œqxâku. yuf Íkxfu, {kºk ºkÛk s ð»ko{kt Œqxâku y™u yu …Ae™kt ƒeòt ƒu ð»ko{kt ykurzÞku-fu‚ux ELzMxÙe ¾Œ{ ÚkE „E. ÷øLk-…ú‚t„u þwf™™e ÷k…‚e ƒ™kððe òuEyu yux÷u ™k{…qhŒe ÷k…‚e ƒ™u. ykurzÞku-fu‚ux™wt …Ûk ykðwt s ÚkE „Þwt Au. nðu ð»kuoËnkzu {ktz [khÚke …kt[

½

ýe ðkh ykÃkýu fkuE «kuøkúk{ VkE÷ fu yLÞ yuÂÃ÷fuþLk VkE÷Lku ze÷ex fheyu íkku íku ze÷ex Úkíke LkÚke yLku ßÞkhu ßÞkhu ík{u íkuLku rh{qð yux÷u fu ze÷ex fhðkLkku «ÞíLk fhku íÞkhu "access denied"Lkku yuhh {uMkus ykðþu. su{kt ÷ÏÞwt nþu fu VkE÷ WÃkÞkuøk{kt Au. yk rMkðkÞ ík{Lku Cannot delete fileLkku çkeòu yuhh {uMkus òuðk {¤e þfu Au. su{kt sýkÔÞwt nþu fu MkkuMko yLku zuÂMxLkuþLk VkE÷ WÃkÞkuøk{kt Au. VkE÷Lkku yLÞ «kuøkúk{ fu ÞwÍh WÃkÞkuøk fhu Au. ¾kíkhe fhku fu rzMf Vw÷ yÚkðk hkEx«kuxuõxuz yLku VkE÷ fhLx÷e (yíÞkhu) WÃkÞkuøk{kt íkku LkÚke Lku! yk «fkhLke WÃkÞkuøke Lk nkuÞ íkuðe VkE÷Lku ze÷ex fuðe heíku fhðe? rðLzkuÍ yuõMkÃke{kt ze÷ex Lk Úkíke nkuÞ íkuðe VkE÷Lku rh{qð fhðk {kxu fÃk÷ {uÚkz yux÷u fu çku heíkkuLkku yuf MkkÚku WÃkÞkuøk fhðk{kt ykðu Au. Lkeõ÷Lkk MxuÃkLku yLkwMkheLku ík{u VkE÷Lku ze÷ex fhe þfku Aku. MxuÃk-1: Mkki «Úk{ VkE÷Lkku ÃkkÚk òýðku

Þk¤kLkk Qøkíkk «¼kíkLkkt hrð rfhýkuyu ͤktͤkt «fkþ ÃkkÚkhíkkt rËÕneLke þuheyku{kt Mkqíku÷e hkrºk {qXeyku ðk¤eLku ¼køke. rËÕneÃkrík {kuøk÷ çkkËþkn þknsnktLkku ËhçkkhøkZ ËeðkLku yk{ Lkk{Lkk {nu÷{kt nfzuXX ¼hkÞku Au. íkuðu xkýu r¾Ë{íkøkkhu çkkËþknLku fwhLkeþ çkòðeLku ðkðz ËeÄk fu, “Lkk{Ëkh, økwshkík{ktÚke ykðu÷ yuf fkMkË ykÃkLku {¤ðk {køku Au. íku yuðwt sýkðu Au fu Lkk{Ëkh þnuLkþknLku YçkY {¤ðkLke yuLku yk¿kk {¤u÷e Au. Lkk{Ëkh, ykÃkLke yk¿kk ÚkkÞ íkku íkuLku çkku÷kðwt.” {Míkf Lk{kðe íku {tsqheLke hkn òuíkku Q¼ku hÌkku. “çkku÷kðku.” {ÞqhkMkLk WÃkh çkuXu÷k çkkËþkn þknsnktLke ykt¾ku ykøktíkwf WÃkh {tzkýe Lku nwf{ ÚkÞku. ykðLkkh ÔÞÂõík ykÄuz ô{hLke níke. Äkuíke, Ãknuhý yLku {kÚku Ãkk½ze Ãknuhu÷ Au. ykðíkktLke MkkÚku íkuýu fkøk¤Lkku çkezku ykÃÞku yLku ÃkkuíkkLke heíku nfefíkLku ntfkhe, “Lkk{Ëkh, Mkhfkh y{khu íÞktLkk rðMíkkh{kt íkku ykÃkLkku fkuELku ¼ku LkÚke yuðwt [k÷u Au. Äku¤k Ënkzu ¾qLk ÚkkÞ Au! ÷kufku ÷qtxkÞ Au. çknkhðrxÞk õÞkhu ºkkxfþu íkuLkwt fkuE Lk¬e s LkÚke. yksu yk økk{ íkku ykðíkefk÷u çkeswt økk{ ¼tøkkÞ Au. Mkk{k ÚkLkkhLku ½zeLkk Aêk ¼køk{kt {kuíkLkkh ½kx WíkkhkÞ Au. n{ýkt s yuðe çkeLkk çkLke Au íku [qtðk¤ ÃkhøkýkLkk Ëuºkkus Lkk{Lkk økk{uÚke {Lku {kufÕÞku Au. Ëuºkkus økk{Lkk ykøkuðkLk økkuÃke Ãkxu÷u çknkhðrxÞkykuLku Ãkzfkhíkkt Äku¤k rËðMku íku{Lke níÞk fhe Lkk¾íkkt yu ÃktÚkf{kt nknkfkh {[e økÞku Au. yk heíku s [kÕÞk fhþu íkku çkkËþkn WÃkh ¼hkuMkku

rVÕ{™e ykurzÞku-fu‚ux ƒ™u Au. yuf ‚{Þu RÂLzÞk{kt ð»kuo ºke‚ fhkuz fu‚ux ðu[kŒe nŒe …Ûk nðu {ktz ykXÚke Ë‚ nòh fu‚ux ðu[kÞ Au. ykurzÞku-ELzMxÙe™k rËø„òu™wt {k™ðwt Au fu 2013 ‚wÄe{kt ykurzÞku-fu‚ux yk Ãk]Úðe …hÚke ™uMŒ™kƒqË ÚkE sþu.

sŒ sÛkkððk™wt fu... fwrhÞh-E{u÷™u fkhÛku …kuMxykurV‚™e nk÷Œ ¾hkƒ ÚkE …Ûk …kuMxfkzo™e nk÷Œ òu fkuEyu ƒ„kze nkuÞ Œku yu Au {kuçkkR÷Lkk yu‚yu{yu‚. yuf ‚{Þu ‚k{kLÞ Îkhku{kt yXðkrzÞk{kt yuf …kuMxfkzo ykðŒw.t nÚku¤e{kt ‚{kE òÞ yuðzk yk …kuMxfkzo™e søÞk õÞkhu yu‚yu{yu‚™u {¤e „E yu fkuE™u ¾ƒh …Ûk ™ …ze. ykðwt s xur÷„úk{™wt ÚkÞw.t xur÷„úk{™e søÞkyu …Ûk {kuƒkE÷-fkìÕ‚ „kuXðkE „Þk. E‚ðe‚™ 1995{kt ßÞkhu {kuƒkE÷ ™ðk‚ðk nŒk íÞkhu Ëuþ{kt Ëh ð»kuo ƒkðe‚ fhkuz …kuMxfkzo ðu[kŒkt nŒkt y™u ð»kuo yZe fhkuzÚke …Ûk ðÄw xur÷„úk{ ÚkŒk nŒk …Ûk „Þk ð»kuo {kºk yku„Ûke‚ ÷k¾ …kuMxfkzo ðu[kÞkt Au y™u ‚kzk A nòh xur÷„úk{ ÚkÞk Au. …kuMx÷rz…kxo{Lu xu xur÷„úk{ rz…kxo{Lu x ƒtÄ fhðk™ku r™ÛkoÞ ÷eÄku Au ßÞkhu ƒu ð»ko{kt …kuMxfkzo™tw …úkzu õþ™ …Ûk ƒtÄ ÚkE sþu yuðe ÄkhÛkk {wfkE hne Au.

ƒe…... ƒe…... ftEf ykðku s xku™ nŒku …ush™ku. 1993™k ‚{Þ„k¤k{kt ßÞkhu …ush Ëuþ{kt ELxÙkuzâw‚ ÚkÞk íÞkhu …ush ð‚kððwt yu ÷kufku™wt zÙe{ ƒ™e „Þwt nŒwt. LÞw{rhf,

yuf r{r™x, {khwt ™k{ þwt Au? Þu‚, xufT™ku÷kuS™k fkhÛku òu Ëu¾eŒe ¼kirŒf [esðMŒw W…hktŒ ftE „w{kðkÞwt nkuÞ Œku yu Au ÞkËþÂfŒ. xufT™ku÷kuSyu {u{he-…kðh™k {wÆu yk…Ûk™u ÷k[kh fÞko Au. {kELz M…uþ xufT™ku÷kuS ™k{™e yuf rh‚[o yusL‚eyu fhu÷k ‚ðuo {wsƒ AuÕ÷kt …tËh ð»ko{kt {kÛk‚ …kuŒk™k {™{kt hnu÷k {u{he-…kðh™ku ƒºke‚ xfk sux÷ku W…Þku„ fhðk™wt Îkxkzâwt Au. þh{™e ðkŒ yu Au fu yk ƒºke‚ xfk ðÄu÷ku {u{he-…kðh ÔÞÂõík fkuE yLÞ rËþk{kt …Ûk ÞwÍ ™Úke fhŒku su™u fkhÛku {kELz M…uþ xufT™ku÷kuSyu yuðe ¼eŒe ÔÞõík fhe Au fu òu yk{ s [k÷Œwt hÌkwt Œku ykðŒkt Ë‚ ð»ko{kt Ëwr™Þk{kt y÷ÍkE{h™k …uþLxT‚{kt {kuxku ðÄkhku Úkþu. òu Œ{™u y÷ÍkE{h rðþu ðÄw ™ ¾ƒh nkuÞ Œku Œ{u yr{Œk¼ ƒå[™ Mxkhh ‘ç÷uf’ rVÕ{ òuE þfku Aku. ykÕVk-LÞw{rhf y™u Vkuh-÷kE™ ykÕVkLÞw{rhf …ush […ku[… ðu[kE hÌkk nŒk. ºkÛk nòhÚke ‚kzk ‚kŒ nòh™k …ush f{hu ÷xfkððk™e nsw Œku ykËŒ {ktz …ze nŒe íÞkt yk …ush fuL‚h„úMŒ ÚkÞk y™u 1995™k yuLz ‚wÄe{kt yu™e ÷kEV ¾Œ{ ÚkE „E. xufT™ku÷kuS-ðÕzo{kt AuÕ÷k yuf ËkÞfk{kt ‚kiÚke xqtfe ykðhËk òu fkuEyu ¼ku„ðe nkuÞ Œku yu yk …ush Au. {kuçkkR÷ ykðíkkt 1997{kt …ush xufT™ku÷kuS ™uMŒ™kƒqË ÚkE y™u yk ð»ko™k ytŒ

VkE÷ ze÷ex LkÚke Úkíke? sYhe Au íkuLkk {kxu Mxkxo Ãkh Âõ÷f fhe Mk[o ykuÃþLk{kt yku÷ VkE÷ yuLz VkuÕzh Ãkh Âõ÷f fhku. íÞkt çkkuûk{kt VkE÷Lkwt Lkk{ xkEÃk fheLku Mk[o Ãkh Âõ÷f fhku. VkE÷ {¤e økÞk ÃkAe íkuLkk Ãkh {kWMkLke hkEx Âõ÷f fheLku íkuLke «kuÃkxeoLku rMk÷uõx fhku. yk VkE÷Lkwt ÷kufuþLk ÷øk¼øk Lke[u «{kýuLkwt nkuE þfu Au. WËknhý:

c:\windows\system32\undeleteabl efilesname.exe ÃkkÚkLku fkuÃke fheLku

Mk[o çkkuûkLku õ÷kuÍ fhku. MxuÃk-2: Mxkxo Ãkh Âõ÷f fheLku, ÃkAe

hLk Ãkh Âõ÷f fhku. íku{kt CMD xkEÃk fheLku yuLxh ykÃkku. yk{ fhðkÚke f{kLz «kuBÃx (zkuMk)rðLzku ykuÃkLk Úkþu. MxuÃk-3: f{kLz «kuBÃx rðLzkuLku ykuÃkLk s hnuðk Ëku, Ãkhtíkw yLÞ «kuøkúk{ fu VkE÷Lku õ÷kuÍ fhe Ëku. MxuÃk-4: Mxkxo Ãkh Âõ÷f fheLku hLk{kt òyku íÞkt TASKMGR.EXE xkEÃk

xufLkku xÙkðu÷ «þktík Ãkxu÷ fheLku yuLxh ykÃkku. yk{ fhðkÚke xkMf {uLkush ykuÃkLk Úkþu. MxuÃk-5: Processes xuçk Ãkh Âõ÷f fhku, nðu «kuMkuMk Lku{ Explorer.exe Ãkh Âõ÷f fhku. ÃkAe yuLz «kuMkuMk Ãkh Âõ÷f fhku. MxuÃk-6: xkMf {uLkushLku {eLke{kEÍ

™ðkt-™ðkt ykðu÷kt fBÃÞwxh{kt Mxkuhus {kxu V÷ku…e-zÙkEð yk…ðk{kt ykðŒwt. {kuxwt y™u ÷„¼„ yuf ðutŒ sux÷wt ÷ktƒwt y™u …nku¤wt yk V÷ku…e-zÙkEð òu yíÞkh™k yk …u™zÙkEð-ƒúkLz s™huþ™™u Ëu¾kzðk{kt ykðu Œku [ku¬‚ yu™u Íkxfku ÷k„u.V÷ku…ezÙkEð™e ykðhËk ‚kŒuf ð»ko™e hne y™u yu …Ae ™k™e V÷ku…e ykðe, yk ™k™e V÷ku…e …Ae Íe…-zÙkEð y™u Íe…zÙkEð …Ae ‚eze, zeðeze ykÔÞkt. zeðeze™e ‚kÚkku‚kÚk s …u™-zÙkEð ykÔÞwt y™u çktLkuyu ÷„¼„ ¼u„k {¤e™u ƒkfe™k Œ{k{ Mxkuhusr{rzÞ{™wt r™ftË™ fkZe ™kÏÞwt. ßÞkhu ™k™e V÷ku…e-rzMf™ku s{k™ku nŒku íÞkhu Ëwr™Þk{kt ytËksu …kuÛkk ƒM‚ku fhkuz V÷ku…e-rzMf ð…hkþ{kt nŒe. V÷ku…erzMf™wt {kfuox ¾Œ{ ÚkÞk …Ae yk Œ{k{ V÷ku…e-rzMf™u heŒ‚h Vutfe Ëuðk{kt ykðe Au. {u{he-fkzo Lku ÃkAe {kE¢ku-fkzo ykÔÞkt íÞkhu yuðwt y™w{k™ fhðk{kt ykðŒwt nŒwt fu …u™-zÙkEð™wt ykÞw»Þ nðu …qhwt ÚkÞwt …Ûk {kE¢ku-fkzo™e ‚kEÍ y™u Œu™e ò¤ðÛke yÎkhe nkuðkÚke …u™-zÙkEð ƒ[e „Þwt.

Ã÷eÍ, ™kux {kÞ ™tƒh òu ykðwt ftE ‚t¼¤kÞ fu ŒhŒ s {kuƒkE÷ nkÚk{kt ykðe òÞ y™u ™tƒh Mxkuh fhðk™wt fk{ þY ÚkE òÞ …Ûk yuf ‚{Þ nŒku fu Vku™-™tƒh ™kux fhðk™e ðkŒ ykðu fu ŒhŒ s ÷kufku …kuŒk™e xur÷Vku™-zkÞhe fkZe™u yu{kt ™tƒh x…fkðŒkt. fux÷kf Œku ð¤e ËeÎko ár»x ðk…he™u xur÷Vku™-zkÞhe{kt ™k{ …u™Úke ÷¾u …Ûk ™tƒh …uÂL‚÷Úke ÷¾u. h¾u™u ™tƒh [uLs ÚkkÞ Œku zkÞhe{kt ƒnw AufAkf fhðe ™ …zu yux÷u. {kuƒkE÷ y™u fBÃÞwxh ykÔÞk …Ae xur÷Vku™zkÞhe™wt [÷Ûk heŒ‚h ¾Œ{ ÚkE „Þwt. òu Œ{™u ÞkË nkuÞ Œku xur÷Vku™-zkÞhe suðku W…Þku„ ÚkE þfu yuðe rzrsx÷ zkÞhe ykðe nŒe. 1993-94{kt rzrsx÷ zkÞhe™ku ¢ìÍ yk‚{k™u nŒku. yuf fhkuzÚke ðÄw™wt …úkuzõþ™ ÄhkðŒe rzrsx÷ zkÞhe {kºk ƒu ð»ko{kt Œr¤Þu ÃknkU[e „E y™u 1996-97{kt Œku yu™ku Ã÷kLx Aqxku fhe™u ¼t„kh{kt yk…e Ëuðku …zâku. ftEf ytþu ykðwt s xur÷Vku™-zkÞhe ‚kÚku ÚkÞwt Au. fku…kuohux-ft…™e fBÃÞwxh{kt …kuŒk™e ‚u…hux rzrsx÷ zkÞhe ƒ™kðu Au Œku yuf÷-Ëkuf÷ {kÛk‚ {kuƒkE÷™e xur÷Vku™zkÞhe™ku ÞwÍ fhu Au. caketalk@gmail.com

fhe Ëku, Ãkhtíkw ykuÃkLk hnuðk Ëuðwt. MxuÃk-7: nðu Vhe ÃkkAk f{kLz «kuBÃx rðLzku{kt òyku yLku ßÞkt VkE÷ Ãkze Au íÞkt rzhuõxhe [uLs fhku. yk{ fhðk {kxu CD f{kLzLkku WÃkÞkuøk fhku. WËknhý: Windows\System32 rzhuõxhe{kt [uLs (VuhVkh) fhðk {kxu Lke[u «{kýuLkk f{kLzLkku WÃkÞkuøk fheLku yuLxh ykÃkku. cd \windows\system32

MxuÃk-8: ykx÷wt fÞkO ÃkAe DEL f{kLzLkku WÃkÞkuøk fheLku VkE÷Lku ze÷ex fhku. íkuLkk {kxu f{kLz «kuBÃx{kt DEL <filename> xkEÃk fhku. WËknhý íkhefu DEL undeletable.exe

MxuÃk-9: nðu ykuÕxh yLku xuçk ËçkkðeLku xkMf {uLkush{kt ÃkkAk òyku. xkMf {uLkush{kt VkE÷, LÞq xkMf Ãkh Âõ÷f fhku. íku{kt EXPLORER.EXE yuLxh fhku yLku xkMf {uLkush íkÚkk f{kLz «kuBÃxLku õ÷kuÍ fhku. ík{khe Mk{MÞkLkwt Mk{kÄkLk ÚkE økÞwt nþu. techno.prashant84@gmail.com

AIDS rð. ART

yuEzTMkLkku E÷ks 30 ð»kouÞ {éÞku LkÚke Ãký yuRzTMkLkku Wfu÷ nkÚk{kt s Au! Mk yLku ¼úük[kh ðå[u yuf yu RzTøksçkLkw t MkkBÞ Au fu çkLLku nk÷

Lkk-R÷ks Au. çkeswt MkkBÞ Ãký yux÷wt s LkkUÄLkeÞ Au - yk çkLLku çke{kheykuÚke çk[ðwt Ãký Ëhuf ÔÞÂõíkLkk nkÚkLke s ðkík Au! ÔÞÂõík òøk]ík hnu yLku yuf ðkh {LkÚke XkLke ÷u íkku yuRzTMk yuLkkÚke Ëqh s hnu Au, ¼úük[khLkwt ¼qík Ãký íkuLke ykswçkksw Vhfíkwt LkÚke. Ãký Mk{ks{kt çkÄk Mkh¾k LkÚke nkuíkk, òøk]ríkLke ßÞkuík çkÄk MkwÄe Lk ÃknkU[e nkuÞ yuðwt çkLku, Mk¼kLkíkkLke çkkçkíku fux÷kf fk[k Ãkzíkk nkuÞ Au íkku fux÷kf «f]ríkøkík heíku ÷÷[kÞk rðLkk-÷ÃkMÞk rðLkk hne þfíkk LkÚke íÞkhu íku{Lku fk¤{w¾k ¼úük[kh yLku yuRzTMkÚke çk[kðe þfkíkk LkÚke. økík 5kt[{e sqLku yuRzTMkLkku yr¼þkÃk {kLkðòíkLku ÷køkw ÃkzâkLke òý ÚkÞkLku çkhkçkh ºkeMk ð»ko Ãkqhkt ÚkÞkt íkku yksÚke (3 sw÷kE, 2011) çkhkçkh 30 ð»ko Ãknu÷kt ‘LÞq Þkìfo xkRBMk’{kt yk hkuøk rðþu Ãknu÷e ðkh ynuðk÷ «økx ÚkÞku níkku. íÞkhu íkku yk hkuøkLke Aêeyu Lknkuíke ÚkE, yux÷u fu íkuLku ‘yuRzTMk’ yuðwt Lkk{ Ãký {éÞwt Lknkuíkwt. yuRzTMku yíÞkh MkwÄe{kt A fhkuzÚke ðÄw ÷kufkuLku ÃkkuíkkLkk rþfkh çkLkkÔÞk Au yLku íkuLkk ¾qLke ¾tshu ºký fhkuz ÷kufkuLku íkku Þ{÷kuf{kt ÃknkU[kze ËeÄk Au. AuÕ÷k yktfzk yLkwMkkh nk÷{kt rðï¼h{kt nk÷ 3.4 fhkuz ÷kufku yuRzTMkÚke Ãkerzík Au. Ëh ð»kuo yuRzTMkLku ÷eÄu {kuíkLku ¼uxLkkhkykuLkku yktfzku 20 ÷k¾Lku yktçku Au. yuRzTMk hkus

Mk[hk[h rËÔÞuþ ÔÞkMk yuf {kýMkLkku ¼kuøk ÷uíkk çkfkMkwh fhíkkt Ãký ðÄkhu rðfhk¤ Au, íku Ëh 20 MkufLzu yuf {kLkðLku ¼h¾e òÞ Au. hkus 14,000 ÷kufkuLku yuRzTMk yk¼ze òÞ Au. yuf ytËks {wsçk 2015 MkwÄe{kt nsw ðÄw 1.2 fhkuz ÷kufku yuRzTMkøkúMíkkuLke ÞkËe{kt W{uhkþu yLku 74 ÷k¾ ÷kufkuLku {]íÞwLkk {w¾{kt síkk yxfkðe þfkþu Lknª. yk{kt yuRzTMkLkku nkW ÃkuËk Úkðku Mðk¼krðf Au. [khufkuh ÔÞkÃku÷k ytÄkhkLku Ëqh fhðk {kxu su{ {kºk yuf Ëeðku fkVe nkuÞ Au, yu{ yuRzTMkÚke çk[ðk {kxu Lkðxktf òøk]rík ¼khu yMkhfkhf Ãkwhðkh ÚkE þfu Au. {kLkðòíku y™uf {nk{kheyku òuE Au yLku íkuLkk Wfu÷ku-E÷kòu þkuÄe fkZâk Au. Ã÷uøk nkuÞ fu þeík¤k fu ÃkAe hõíkrÃk¥k, Ãkkur÷Þku yÚkðk íkku ûkÞ (xeçke) yLku nðu íkku y{wf fuLMkhLkk rfMMkk{kt Ãký fk¤k {kÚkkLkk {kLkðeyu yk çke{kheLku {kík ykÃkðk{kt MkV¤íkk nktMk÷ fhe Au. ¼÷¼÷k yMkkæÞ hkuøk{kt MkkhðkhLke íkfLkefku þkuÄe fkZðk{kt ykðe Au. fuLMkh yLku yuRzTMk yksu Ãký yMkkæÞ {LkkÞ Au, Aíkkt íkuLke Mkkhðkh nðu {¤íke ÚkE økE Au. ykÄwrLkf Mkkhðkh ¼÷u {]íÞwLku yxfkðe Lk þfu Ãký íkuLku Úkkuzk Mk{Þ {kxu xk¤e þfu Au. fuLMkhLkwt rLkËkLk y{wf íkçk¬k MkwÄe{kt ÚkE òÞ íkku {kýMkLke çk[ðkLke Mkt¼kðLkk ðÄe òÞ Au. yu s heíku yuRzTMkLkku [uÃk ÷køÞkLke òýfkhe ÔÞÂõíkLku Mk{ÞMkh ÚkE òÞ íkku íku ÃkkuíkkLkk þhehLku íkuLkk ðkRhMk rðhwØ ÷zðk {kxu Mkßs çkLkkðe þfu yuðe ÚkuhkÃkeLke þkuÄ ÚkE [qfe Au. yuRzTMk yux÷ku ¾íkhLkkf hkuøk Au fu íku {kýMkLke hkuøk«ríkfkhf þÂõíkLku s nýe Lkk¾íkku

¼qÃkríkyku, htøk íkku fh{þe hÚkðeLku ËuðkÞ ÷kufkuLkkt ÓËÞ{ktÚke QXe sþu.” ykðu÷ ÔÞÂõíkyu yufÄkhe heíku íkuLke sçkkLkLku ðnuíke fhe. þknsnktyu ¾heíkkLkwt ÷¾ký ðktåÞwt yLku [nuhk WÃkh ¢kuÄLke hu¾kyku yktxk {khðk {ktze, yu{Lke ¼úqfwrx ¾U[kýe,“¼tfkuzkLkk fkLkkS, fxkuMkýLkk sþðtík®MknS yLku sunkSLku suh fhu íkuðe ÔÞÂõík ykÃkýu íÞkt {he Ãkhðkhe Au?” íku{ýu MkuLkkÃkrík Mkk{u Lksh LkkUÄeLku ðuý Wå[kÞkO. nwtfkhu øksoLkk fhíkk yu þçËku Mk¼k{kt çkuXu÷kLkk fkLk{kt økwtS QXâk. ‘‘Lkk{Ëkh, rnLËwMíkkLk{kt {kuøk÷

ðMkwtÄhk rþðËkLk økZðe Mkk{úkßÞLkkuu Mkqhs Mkku¤u f¤kyu íkÃkíkku nkuÞ, çkkËþknLkk Lkk{Lke nkf ðkøkíke nkuÞ íkuðu ð¾íku ykðze {kuxe MkÕíkLkík çknkhðrxÞkykuLku Íççku Lk fhe þfu yuðwt çkLku ¾hwt?’’ MkuLkkÃkríkyu {Míkf Lk{kðeLku çkkËþkne çk¤Lkku ynuMkkMk fhkÔÞku. “MkuLkkÃkrík, yk{kt þtfk ÷kððkLke sYh LkÚke ík{khe Mkk{u s Ãkwhkðku Au ðkt[ku yk fkøk¤.” yuðk þçËku MkkÚku þknsnktyu ykÃku÷ Ãkºk MkuLkkÃkrík Mkk{u ÄÞkuo. Mk¼k{kt MkkuÃkku Ãkze økÞku. íÞkt yuf yðks ykÔÞku. “yu çknkhðrxÞkykuLku nwt Íççku fheþ. {Lku sðkt{Ëo Úkkuzk sðkLkku ykÃkku.’’

{ËkoLkøke¼ÞkO ðuý Mkkt¼¤íkkt íkku çkkËþknLke ykt¾ku{kt [{f ykðe. yu ðuý ðËLkkh ykÍ{¾kLkLku íku s ½zeyu y{ËkðkËLkku Mkqçkku LkeBÞku yLku íkkçkzíkkuçk íku ÃktÚkf{kt ½kuzk Ãk÷ký fhkÔÞkt. çkeLkk íkku yuðe çkLke Au fu ykøk¤ sýkðu÷ ºkýu ÔÞÂõíkykuLkkt økk{ økhkMk çkkËþkne MkiLÞu fçksu fhíkkt hku»ku ¼hkÞu÷ yk ûkrºkÞkuyu çkkËþkn Mkk{u nrÚkÞkh WÃkkzâkt. þkne Mk¥kkÄeþkuLke LkªËh nhk{ fhe Lkkt¾e. çkkËþknLku fkLku yðks ÃknkU[kzðk rLkËkuo»k ¾uzqíkkuLku hnUMkðk {ktzâk. [qtðk¤ ÃktÚkf{kt ykðu÷k Ëuºkkus økk{Lkk økkuÃke Ãkxu÷u Ãkzfkh fÞkuo íkku Äku¤k Ënkzu ík÷ðkhLku Íkxfu Ëuíkkt ykswçkkswLkkt økk{zktLkk ykøkuðkLkkuyu ¾heíkku ÷¾eLku

fkMkË MkkÚku {kuf÷e çkkËþknLku MkeÄuMkeÄe hkð fhe. çkkËþkne Vh{kLk AqxíkktLke MkkÚku ykÍ{¾kLku y{ËkðkËLkwt MkqçkkÃkË Mkt¼kéÞwt. yuýu ðVkËkh MkirLkfku MkkÚku økk{zkt ¾qtËðkLkwt þY fÞwO. Vhíkkt Vhíkkt ðrZÞkh ÃktÚkf{kt ykðu÷k [tËwh økk{Lkk swðkLk fh{þe hÚkðe {kÚku Lksh [kUxe. økk{Lkk [kuhu ykðeLku ðuý Wå[kÞkO, “swðkLk, íkkhwt Lkk{ þwt Au?” “{Lku ynªLkk ÷kufku fh{þe íkhefu yku¤¾u Au, ‘hÚkðe’ yu y{khk LkkzkuËk hksÃkqíkkuLke þk¾k Au.” “ík{u ÷kufku hksÃkqíkku Aku, çknkhðrxÞkykuLku Íççku fhe Lk þfku?” ykÍ{¾kLku íku{Lke ¾w{kheLku Ãkzfkhe. “fu{ Lk fhe þfeyu? y{Lku MkirLkfku

CMYK

ykÃkku!” fh{þe hÚkðeyu øksoLkk fheLku íku s ½zeyu Mkqçkkyu yk fh{þe hÚkðeLku {nuMkq÷ ¾kíkkLkku fkh¼khe Lke{e ËeÄku. fh{þe hÚkðeyu yuðe ÔÞqnh[Lkk fhe fu çknkhðrxÞkykuyu íku Ãkhøkýk{ktÚke Ãkøk WÃkkze ÷eÄku. Ãký Mkk{k ðkðz {éÞk fu, ‘‘y{khku ðktÄku íkku çkkËþkn Mkk{u Au. ÷kufkuLku htòzðkLkku y{khku fkuE {LkMkqçkku LkÚke. ßÞkt MkwÄe y{khkt økk{økhkMk ÃkkAkt Lknª {¤u íÞkt MkwÄe y{u stÃkeþwt Lknª.” WÃkhLkk ºkýu sý MkkÚku nk÷Lkk çkLkkMkfktXk rsÕ÷k{kt ykðu÷ ÚkhkLkk fwtÃkkuS Ãký Mkk{u÷ Úkíkkt yu{Lkwt çk¤ ðæÞwt. fh{þe hÚkðeLkk fkuXk{kt yuf’Ëe ysðk¤kt ÚkÞkt, yk heíku [kÕÞk s fhþu íkku «ò nuhkLkÃkhuþkLk ÚkE sþu yu ÷kufku stÃkþu Lknª íku{s çkeòtLku stÃkðk Lknª Ëu. yuýu Mk{Þ ÃkkhÏÞku, rðrüLkkt ðnuý þY fÞkO. ykÍ{¾kLk ÃkAe økwshkíkLke Mkqçkkøkehe þknòËk {whkËçkûkLku MkkUÃkkýe fh{þe hÚkðeyu {whkËçkûkLkk fkLku ðkík Lkk¾e. “yk çknkhðrxÞkLkku ðktÄku íkku yu{Lkkt økk{økhkMk Ãkqhíkku Au, ykÃkýu yuLkku rLkfk÷ ÷kðeyu íkku hksLku íku{s ykÃkýe «òLku Ãký þktrík {¤u. çkeòt hkßÞkuLke su{ yu Ãký yu{Lke ¼ku{fk Ãkqhíkku ðneðx fhþu yu{kt ykÃkýLku þwt ðktÄku nkuÞ?” þknòËkLkk øk¤u ðkík Qíkhe yLku çknkhðrxÞkLku {u¤kÃk fhkÔÞku íÞkhu Mknwyu nrÚkÞkh nuXkt {qõÞkt Lku ÃkkuíkkLkku økhkMk

nkuÞ Au íkku Ãký yk ÚkuhkÃke ½ýe hkník ykÃkLkkh nkuðkLkku yLkw¼ð Au. yuRzTMk Mkk{u çkkÚk ¼ezðk{kt fð[-fwtz¤Lkwt fk{ fhíke yk ÚkuhkÃkeLkwt Ãkqhwt Lkk{ Au - yuÂLx rhxÙkuðkRh÷ ÚkuhkÃke, suLkwt xqtfwt MðYÃk yuykhxe (ART)ÚkkÞ Au. yuykhxeÚke þçË çkLku - ykxo. yk ykxoLku òu yuRzTMkøkúMík ÔÞÂõík ÃkkuíkkLkk SðLk{kt yÃkLkkðu íkku yuRzTMku {kuf÷u÷k Þ{ËqíkkuLku Ãkhkýu ykðfkhðkLke Lkkuçkík ykðíke LkÚke. AuÕ÷kt ºkeMk ð»koLkk MktþkuÄLkLkk Lke[kuzYÃku yk ‘ykxo’Lkku rðfkMk ÚkE þõÞku Au. MktÞwõík hk»xÙ yLku yktíkhhk»xÙeÞ rçkLkMkhfkhe MktMÚkkyku îkhk òhe «ÞkMkkuLku fkhýu yuRzTMkøkúMík ÷kufkuLku ‘ykxo’Lkwt fð[ Ãkqhwt Ãkkzðk{kt ykðe hÌkwt Au. ÷kufku{kt ðÄíke òøk]rík yLku yuykhxe nuX¤ ÷uðkíke MkkhðkhLku fkhýu yuRzTMkÚke {hLkkhkykuLke MktÏÞk{kt LkkUÄÃkkºk ½xkzku ÚkÞku Au. ð»ko 2005{kt yuRzTMkÚke fw÷ 21 ÷k¾ ÷kufku {]íÞw ÃkkBÞk níkk ßÞkhu ð»ko 2009{kt {]íÞwyktf ½xeLku 18 ÷k¾ ÚkÞku níkku. MktÞwõík hk»xÙu yuRzTMkLkk yr¼þkÃkLku ºký ËkÞfk Ãkqhk ÚkÞk yu rLkr{¥ku «økx fhu÷k ynuðk÷{kt Mkkhk Mk{k[kh yu Au fu yuRzTMkLkku [uÃk ÷køkðkLkku Ëh Ãk[eMk xfk MkwÄe ½xe økÞku Au. ykr£fk ¾tz{kt yk hkuøku heíkMkhLkku ¼hzku ÷eÄu÷ku Au. íÞkt fnuðkÞ Au fu ºký{ktÚke yuf ÔÞÂõík yuRzTMkøkúMík nkuÞ Au. ËwrLkÞk¼h{kt Ëh ð»kuo 4,30,000 çkk¤fku ({kíkk-rÃkíkk íkhVÚke ðkhMkk{kt {¤u÷k) yuRzTMkÚke Mkt¢r{ík nkuÞ Au, su{ktÚke [kh ÷k¾ íkku ykr£fLk s nkuÞ Au. òufu, yuRzTMk rðhkuÄe Íwtçkuþ fux÷kf ykr£fLk Ëuþku{kt Ãký htøk ÷kðe hne Au. yksu çkkuxTMkðkLkk, fBçkkurzÞk, õÞwçkk, økwyuLkk, yku{kLk, hku{krLkÞk yLku hðktzk yu{ fw÷ Mkkík Ëuþku{kt 80 xfk yuRzTMkøkúMíkku MkwÄe yuykhxeLke Mkkhðkh ÃknkU[e økE Au. ð»ko 2015{kt Mk{økú rðï{kt Íehku Lkðk [uÃkøkúMíkku, Íehku ¼u˼kð (yuRzTMkLkk ËËeoyku MkkÚku Úkíkwt økuhðíkoLk) yLku Íehku {]íÞwyktfLkk ÷ûÞktf MkkÚku ðirïf Íwtçkuþ [k÷e hne Au. ykíktfðkËLku LkkÚkðk {kxu sux÷k YrÃkÞk ¾[koÞ Au, yux÷k YrÃkÞk yuRzTMk Lkk{Lkk ykíktf {kxu nsw ¾[koíkk LkÚke, yu f{LkMkeçk nfefík Au. ykþk hk¾eyu AIDS Mkk{u {kýMkLke ART yMkhfkhf Ãkwhðkh ÚkkÞ. divyesh.vyas@sandesh.com

ÃkkAku {¤íkkt yu{Lkk ytíkh{kt y»kkZe {kuh÷k øknufe QXâk. fh{þe hÚkðeLkk íÞkt ¼ÞkO zkÞhk{kt fku÷ ËeÄk fu,“ y{khe ¿kkríkLkku fkuE {kýMk [tËwh økk{Lke nËLke Ähíke WÃkh fkuELku ÷qtxþu Lknª.” økk{økhkMk ÃkkAkt {éÞk ÃkAe ¼tfkuzkLkk Äýe fkLkkSyu ÃkkuíkkLkk íÞkt s÷Mkku økkuXðe MkkÚkeËkhkuLku Lkkuíkhkt ËELku çkku÷kðu÷k. nfzuXX f[uhe ¼hkýe, Mkk{Mkk{k fMkwtçkk ÷uðkÞk. {kuusLkk rn÷ku¤k{kt ykðeLku [khu ûkrºkÞkuyu ÃkkuíkkLkku økhkMk fE heíku ÃkkAku {u¤ÔÞku íkuLke ykí{&÷k½kLkkt {tzký Ëhçkkheyku Mkk{u {ktzâkt. yu{Lkk yuðk nwtfkh¼Þko þçËku Mkkt¼¤eLku íÞkt nksh yuf [khý frðÚke hnuðkÞwt Lknª yuýu þe½ú yuf ÔÞtøkkí{f frðíkkLke h[Lkk fhe ËeÄe yLku ¼Þko Ëhçkkh{kt Q¼k ÚkELku çkku÷ðkLkku {kufku ÷E ÷eÄku yLku fkÔÞ{kt fne ËeÄwt fu “ûkrºkÞkuu, nðu nkô fhku, çknw çkzkE Lk nktfku þwt çkLÞwt Au íku nwt õÞkt LkÚke òýíkku!” ûkrºkÞku MkíÞ WÃkkMkf [khýkuLkku íku Mk{Þu ¼khu ykËh fhíkk.ðkMíkrðfíkk ¾wÕ÷e fhíkkt suýu yk çknkhðxkLkku ytík ÷kððk {nuLkík ykËhu÷ íku fh{þe hÚkðeLku Mk{økú zkÞhkyu htøk ËeÄk. LkkUÄ: (1) ½xLkk Mk{Þ E.Mk. 1655-56. (2) fh{þe hÚkðeLke yxf WÃkhÚke nk÷Lkk Ãkkxý rsÕ÷kLkk Mk{e íkk÷wfk{kt ykðu÷ {kuxe [tËwh íku Mk{Þu ‘[tËwh hÚkðe’ íkhefu òýeíkwt çkLku÷wt. (3) fÚkkLke rðøkíkku : hkMk{k¤k ¼køk-2 ÃkkLk 177 hkÄLkÃkwh rzhuõxMk ÃkkLk 84 E.Mk. 1895 økwshkík MkðoMktøkún ÃkkLk 323-24 ykÄkrhík.


CMYK

6

hrððkh, 3 sw÷kE h011

www.sandesh.com

R

Lxur÷sLMk õðkuþLx (ykEõÞq) rðþu ykÃkýu òýeyu Aeyu fu suLkku ykEõÞq ðÄkhu íku ðÄw nkurþÞkh . Ãký þwt ¾hu¾h ykðwt nkuÞ Au? Ëuðe÷k÷, ¼sLk÷k÷ fu [kixk÷k Ãký ‘MkV¤’ {kýMkku Au. þwt íku{Lkku ykEõÞq ðÄkhu nþu? yrøkÞkh ð»koLkku [[koMÃkË Akufhku yu÷ yuLkwt Lkk{. 1937{kt y[kLkf yu «ÏÞkík ÚkE økÞku. yLkuf rð¿kkLkeyku yLku zkìõxhkuyu yuLku íkÃkkMÞku fkhý yu níkwt fu Akufhku yMkkÄkhý {kLkrMkf þÂõíkyku Ähkðíkku níkku. yuLkwt {øks yuðwt níkwt fu, yuLku RMkðeMkLk 1880Úke 1950 MkwÄeLke íkkhe¾ku ðkh MkkÚku fnu. y½hk þçËku ŸÄkLku [¥kk Mkh¾e ÍzÃku çkku÷u. ykuÃkuhkLke y½hk{kt y½he Mktøkeík{Þ íkhòu yu yÆ÷ Mkt¼¤kðíkku, Ãký ¼ýðk{kt Mkkð Lkçk¤ku. ßÞkhu fkì{LkMkuLMk, ÷kìrsf fu rhÍ®Lkøk{kt rLk»V¤ síkku. yu÷ suðk Akufhkyku yÃkðkËYÃk ¼køÞu s {¤u... ykðkt çkk¤fkuLku RrzÞx MkuðuLxMk fnuðkÞ Au. íkuykuLke çkwrØþÂõíkLkk y{wf ÃkkMkktyku y{ÞkorËíkÃkýu rðfMÞk nkuÞ yLku MkkÚku s çkkfeLkkt ÃkkMkktyku yÄorðfrMkík, yÕÃkrðfrMkík fu MktÃkqýoÃkýu yrðfrMkík hÌkkt nkuÞ.

[zðkÚke {Lku ïkMk yux÷u fu nktV [zu Au. yu ð¾íku WÄhMk Ãký ðÄe òÞ Au. Úkkuze ðkh ykhk{ fhðkÚke nktV yLku WÄhMk þktík ÚkE òÞ Au. MkkÄkhý fk{ fhðkÚke Ãký yíÞtík Úkkfe sðkÞ Au. íkkð ykðíkku LkÚke. ïkMk [zðkÚke yLku íku MkkÚku WÄhMk ykððkLke yk íkf÷eV AuÕ÷kt çku yZe ð»koÚke nuhkLk fhu Au. MÚkkrLkf zkìõxhLke Ëðkyku ÷eÄe. íkuyku f{òuhe yLku ÷kune ykuAwt nkuðkLkwt fnu Au. íku{Lke hõíkðÄof Ëðkyku yLku ELsuõþLkkuÚke ftE s VkÞËku sýkíkku LkÚke. {Lku íkku yk hkuøk «ríkrËLk ¢{þ: ðÄíkku síkku nkuÞ yu{ ÷køku Au. AuÕ÷k ËMk-çkkh rËðMkÚke Ãkøk{kt MkkÄkhý Mkkuò ykÔÞk Au. ykÃk {Lku sýkðku fu yk Mkkuò ykððkLkwt ÷ûký ¼ÞsLkf íkku LkÚke Lku? {khe ô{h 52 ð»ko Au. ËËeoyu ÃkkuíkkLkwt ðõíkÔÞ Ãkqhwt fÞwO. y{u sýkÔÞwt fu ík{Lku fVsLÞ ÓËÞhkuøkLke íkf÷eV Au. suLku ykÄwrLkfkuLkk 'ftsuÂMxð nkxo VuÕÞkuh’ MkkÚku Mkh¾kðe þfkÞ. yk hkuøk{kt ËËeoLkwt ÓËÞ Ëwçko¤ ÚkE

s Ãkzþu. yki»kÄ{kt ík{u yswoLkkrhü [kh[kh [{[eLke {kºkk{kt Mkðkhu, çkÃkkuhu yLku hkºku ÷ku. Mkkuòu Wíkkhðk {kxu {qºk÷ yki»kÄ{kt ÃkwLkLkoðkrË yÚkðk økkuûkwhkrË õðkÚk yzÄk fÃkLke {kºkk{kt Mkðkhu yLku hkºku Ãkeðku. ykhkuøÞðŠÄLke yuf yuf økku¤e Mkðkhu, çkÃkkuhu yLku hkºku, ÓËÞ ®[íkk{rýhMkLke yuf-yuf økku¤e Mkðkhu yLku hkºku Ãkkýe MkkÚku. yk «{kýu [khÚke A {rnLkk WÃk[kh fhku. yux÷u ík{khe yk íkf÷eV Mkkð {xe sþu.

[÷k ©eðÄoLk y{urhfk...

yMkkÄkhý çkwrØ«rík¼kLkku hkÍ yu {wsçk r[ºkfkh huBçkúktLkku 155, LkuÃkkur÷ÞLk çkkuLkkÃkkxoLkku 145, yçkúkn{ r÷tfLkLkku 150, çkuLòr{Lk £Uf÷eLkLkku 160, {kuÍkxoLkku 165 íkÚkk ßÞkuso ðkì®þøxLkLkku 140 ykEõÞq ÚkkÞ. yuLkkÚke WÃkh økur÷r÷ÞkuLkku 185, r÷ÞkuLkkËkuo Ë rðL[eLkku 180 íkÚkk {kŠxLk ÕÞqÚkh rftøkLkku

ykÃkýu ykðk Aeyu h[Lkk fkuXkhe

MkkEfkuu÷kursMx, zkì. fuÚkuheLk {kurhMk fkuûku {nkLk r[tíkfku, ÷u¾fku, rð¿kkLkeyku yLku rV÷MkqVkuLkk çkk¤ÃkýLkk yÇÞkMk Úkfe íkuykuLkk ykEõÞqLkku ytËks fkZâku Au.

170 ykEõÞq ÚkkÞ yLku ðkuÕíkuhLkku 190, LÞqxLkLkku 190 íkÚkk økuxuLkku 210 sux÷ku ytËkrsík ykEõÞq økýkÞ, Ãký ykðe yMkkÄkhý «rík¼k sðÕ÷u s {¤u. yíÞkhu ykEõÞq {kÃkðk {kxuLke Ãkheûký ÃkØríkykuLkkt Ãkrhýk{ku ¼køÞu yuf xfk ÷kufkuLkku 140Úke ðÄkhu ykEõÞq nkuÞ. yk MkËeLke þYykík{kt çkeLku Lkk{Lkk rð¿kkLkeyu ykEõÞq (çkwrØ{¥kkLkku yktf)

yuf ÓËÞhkuøkLkku Mkh¤ WÃk[kh Úkkuzwt yk þhu[k÷ðkÚkeykXuffu {rnLkkÚke yufkË Mkeze

þkuÄðk {kxuLke Ãkheûký ÃkØrík Ãknu÷eðnu÷e rðfMkkðe. 1904{kt økðL{uoLx fr{þLku Lkku{o÷ çkk¤fkuÚke {tËçkwrØLkkt çkk¤fkuLku swËk Ãkkzðk íkuLku MkkUÃku÷k fkÞoLku Ãkrhýk{u zkì. rÚkÞkuzkuh Mke{kuLkLkk MkkÚkÚke yk ÃkØrík þkuÄe. Auðxu MxuLkVzo ÞwrLkðŠMkxeLkk ÷uðeMk xh{uLku íku{kt VuhVkh fÞko. íÞkhçkkË çku ºký ð»koLkkt çkk¤fkuLku swËe swËe ðMíkwykuLkkt r[ºkku çkíkkðeLku yku¤¾ðkLkwt fnuðkíkwt. Ayuf ð»koLkk çkk¤fkuLku þçËkuLkk yÚkkuo ÃkqAkíkk yLku Mkkík ð»koÚke WÃkhLkkLke ‘rð[khûk{íkk’ [fkMkkíke. çku÷uðw MkkRrfÞkrxÙf nkurMÃkx÷Lkk zkì. zurðz ðuM÷hu ÃkAe ÃkwÏík ðÞLkkLke çkwrØ{¥kk {kÃke þfkÞ íkuðe Ãkheûký ÃkØríkyku íkiÞkh fhe. su yksu ðuM÷hu yuzÕx RLxur÷sLMk Mfu÷ íkhefu «ÏÞkík Au. {kLÞ «ýk÷e {wsçk ykEõÞq xuMx ÔÞÂõíkLke çkwrØþÂõíkLku çku heíku [fkMku Au. ðçko÷ xuMx{kt ÞkËþÂõík, Mkk{kLÞ ¿kkLk,

þç˼tzku¤, økýíkheyku, íkfo ðøkuhuLkku Mk{kðuþ ÚkkÞ Au. ßÞkhu ÃkhVku{oLMk xuMx{kt ¢r{f økkuXðýku fhðkLke þÂõík, yktøk¤eykuLke fwþkøkúíkk, ÃkËkÚkkuo MkkÚku fk{ Ãkkh ÃkkzðkLke ÍzÃk íkÚkk fwþ¤íkk ðøkuhu r{furLkf÷ ÃkkMkktyku [fkMkkÞ Au. yk çkÄkLku ytíku su ykEõÞq {¤u Au íku Mkq[ðu Au fu ík{khe ô{hLkk yuðhus {kýMk (fu çkk¤f)Lke Mkh¾k{ýe{kt ík{u fux÷k nkurþÞkh Aku. Mkk{kLÞ {kýMkLkku ykEõÞq 90Úke 110Lke ðå[u nkuÞ Au. Mk{ks{kt ÷øk¼øk 46 xfk sux÷k ÷kufku Lkku{o÷ ykEõÞq Ähkðíkk nkuðkÚke íku{Lku ‘÷ku yuðhus’ yLku yLÞ Mkku¤ xfk ÷kufku 110Úke 120 sux÷ku ykEõÞq Ähkðíkk nkuðkÚke íku{Lku ‘nkE yuðhus’ fûkkLkk yÚkkoíkT ‘÷øk¼øk Mkk{kLÞ suðk s’ økýkÞ Au, Ãký su ËMkuf xfk sux÷k ÷kufku yufMkku [kuðeMkÚke ðÄw yktf Ähkðu Au íkuykuLku MkwÃkerhÞh íkÚkk 1 xfk ÷kufku 140Úke ðÄw ykEõÞq Ähkðu Au íkuykuLku ðuhe MkwÃkerhÞh økýkÞ Au. yu s heíku su ykXuf xfk sux÷k ÷kufkuLkku ykEõÞq 70Úke 80Lke ðå[u Au. íkuykuLku ‘çkkuzo ÷kELk rzVuÂõxð’ íkÚkk 70Úke ykuAk ykEõÞqðk¤k ÷kufkuLku ‘{uLx÷e rhxkzuoz’

òÞ Au. suLkk ÷eÄu íku ÃkkuíkkLke {q¤ yðMÚkk{kt Mktfku[kE þfíkwt LkÚke yLku ÓËÞLke ytËh ykðíkwt hõík ÓËÞLkk ÞkuøÞ Mktfku[LkLkk y¼kðu ÞkuøÞ heíku çknkh Äfu÷kíkwt LkÚke. yk hkuøk s ykøk¤ ðÄe síkk nkxo yuL÷kso{kt ÃkrhðŠíkík ÚkkÞ Au. yux÷u ík{khk yk hkuøk{kt ík{khwt ÓËÞ nkuðwt òuEyu íku fhíkkt Mknus {kuxwt ÚkE økÞwt ÷køku Au. yk fkhýÚke hõíkðnLk ÞkuøÞ heíku ÚkE þfíkwt LkÚke yLku Úkkuzwt fk{ fhðkÚke nktV [zu Au. ÓËÞLke yk Ëwçko¤íkkLku ÷eÄu þhehLkk rðr¼LLk ¼køkku{kt hõík ÓËÞ íkhV ÞkuøÞ heíku ðne þfíkwt LkÚke. suLkk Ãkrhýk{u Ãkøk Ãkh Mkkuòu ykðu Au. ykÞwðuoËeÞ WÃk[kh{kt MkkiÚke «Úk{ ík{u 'rLkËkLk ÃkrhðsoLk’ íkhV ¾kMk ÷ûk ykÃkku. rLkËkLk yux÷u hkuøk ÚkðkLkwt {q¤ fkhý. òu yk fkhýLku Ëqh fhðk{kt ykðu íkku hkuøk

fkuLko MkqÃk

½høkÚÚkw WÃk[kh

ykhkuøÞ ®[íkLk ðiã {Lkw¼kE økkiËkLke MðÞt þktík ÚkE òÞ. yu {kxu ík{u fVðÄof yknkhÿÔÞkuLkku íÞkøk fhku. suðk fu yrík yknkh, Ãk[ðk{kt Ãkkirüf, [efýk yLku ¼khu ÿÔÞku íkÚkk ®[íkkLkku íÞkøk, Ãkrh©{ Lk fhðku ðøkuhu. Mkkuòu Au yux÷u yknkh{ktÚke {eXkLku yux÷u fu Lk{fLku rík÷ktsr÷ ykÃkðe

ykÃkýu ÷kufÔÞðnkh{kt fu økúkBÞ ¼k»kk{kt suLku 'MkkËz’ fneyu Aeyu íkuuLku ykÞwðuoË{kt 'yswoLk’ fnuðk{kt ykðu Au. yk yswoLkLkkt {kuxkt ð]ûkku ÚkkÞ Au. ykÞwðuoËLkk økútÚkku{kt yswoLkLkku yuf W¥k{ økwý 'nã’ Au. nã yux÷u ÓËÞLku çk¤ ykÃkLkkh. yux÷u s ÓËÞhkuøkLkk ík{k{ «fkhku{kt yswoLkkrhü ÷uðkLke Mk÷kn ykÃkðk{kt ykðe Au. yswoLkLkk WÃkÞkuøkÚke ÷kuneLkwt ðnLk fhLkkhe hõíkðkrnLkeykuLkwt ÞkuøÞ Mktfku[Lk ÚkkÞ Au. suÚke ÓËÞLke Ãkku»kýr¢Þk yLku ykhk{r¢Þk ÞkuøÞ heíku ÚkkÞ Au. suÚke ÓËÞLku ÃkkuíkkLkwt fkÞo fhðk {kxu ÞkuøÞ çk¤ {¤u Au.

ÃkkWt¼kS hku÷-yÃMk

Mkk{økúe: Mkk{økúe : {fkELkk Ëkýk - 1/2 hkuxe - 4 Lktøk, ÷uxâwMkLkkt ÃkkLk - 8 Lktøk, fÃk, Mðex fkuLko ¢e{ Ãkkô¼kS : íku÷ - 3 xuçk÷MÃkqLk, Mk{khu÷e MktSð fÃkqh MxkR÷Lkku rxLk 11/2 fÃk, zwtøk¤e - 2 Lktøk r{rzÞ{ MkkRÍ, Mk{khu÷kt ÷e÷kt {k¾ý - 2 xuçk÷MÃkqLk, {h[kt - 3-4 Lktøk, ykËwLke ÃkuMx - 2 xeMÃkqLk, Mk{khu÷e zwtøk¤e -1 LkkLke MkkRÍ, ÷MkýLke f¤eLke ÷MkýLke ÃkuMx - 2 xeMÃkqLk, Mk{khu÷kt xk{uxkt - 4 r{rzÞ{ fxfeyku - 2 f¤e, ËqÄ - 1 fÃk, Lk{f - MðkËkLkwMkkh, {he MkkRÍ, Mk{khu÷wt çke ðøkhLkwt ÷e÷wt fuÂÃMkf{ - 1 Lktøk Ãkkðzh -1 xeMÃkqLk r{rzÞ{ MkkRÍ, çkkVu÷k ÷e÷k ðxkýkLkku {kðku - 1/4 fÃk, heík : Aeýu÷wt LkkLke MkkRÍLkwt ^÷kðh - 1/4 ¼køk, çkkVu÷k y™u 1. {k¾ýLku MkkpMkÃkuLk(fzkE){kt økh{ fhku. íku{kt {æÞ{ Aeýu÷k çkxkfk - 4 Lktøk r{rzÞ{ MkkRÍ, ÃkkWt¼kS íkkÃku Mk{khu÷e zwtøk¤e yLku ÷MkýLku ºký r{rLkx {kxu {Mkk÷k - 1 1/2 xuçk÷MÃkqLk, Lk{f - MðkËkLkwMkkh, Mkktík¤ku. fkuÚk{ehLkkt íkkòt ÃkkLk -2 xuçk÷MÃkqLk. 2.íku{kt íkkò {fkRLkk Ëkýk yLku yuf zwtøk¤e-[eÍ r{©ý : {kuxe zwtøk¤eLke M÷kRMk - 1 Lktøk, fÃk Ãkkýe W{uhku yLku çke ðøkhLkk {kuxk xk{uxktLke M÷kRMk - 2 Lktøk, Aeýu÷wt {fkELkk Ëkýk «kuMkuMz [eÍ - 1 fÃk, ÷k÷ {h[kLkku Ãkkðzh Lkh{ Lk çkLku íÞkt 1/2 xeMÃkqLk. MkwÄe íkuLku Ãkfððk heík : Ëku. íku{kt Mðex 1. Ãkkô¼kS çkLkkððk {kxu fzkE{kt íku÷ fkuLko ¢e{ W{uhe økh{ fhku y™u íku{kt ºkeò fu [kuÚkk ¼køkLke yLku n÷kðku. zwtøk¤e Lkk¾ku. zwtøk¤e híkkþ Ãkzíke ÚkkÞ íÞkt MkwÄe 3.ºký fÃk Mkktík¤ku yLku íku{kt ÷e÷kt {h[kt, ykËwLke ÃkuMx, Ãkkýe MkkÚku ËqÄ ÷MkýLke ÃkuMx W{uhku yLku yzÄe r{rLkx MkwÄe r{õMk fhku yLku Mkktík¤ku. íku{kt fkuLko r{©ý 2.íku{kt yzÄwt xk{uxwt W{uhku yLku íkuLku {æÞ{ íkkÃku W{uhku. íkuLku Wfk¤ku ºkýÚke [kh r{rLkx Ãkfðku yLku Mkíkík n÷kðku yÚkðk yLku íkkÃk Äe{ku fhe ßÞkt MkwÄe {Mkk÷kÚke íku÷ Aqxwt Ãkze òÞ íÞkt MkwÄe Ëku yLku Úkkuze ðkh n÷kðku. Wf¤ðk Ëku. 3. íku{kt ÷e÷k fuÂÃMkf{, ÷e÷k ðxkýk, ^÷kðh, 4. {heLkku Ãkkðzh çkxkfk yLku íku{kt ËkuZ fÃk Ãkkýe W{uhku. íkuLku ËMk r{rLkx yLku Lk{fLku {kxu çkkVku. ÃkAe íkuLku [{[kÚke {Mk¤e Lkk¾ku. ßÞkt MkwÄe MðkËkLkwMkkh W{uhku. íku çkÄkt s þkf¼kS Mkkhe heíku r{õMk Lk ÚkE òÞ íÞkt 5. n÷kðku yLku MkwÄe íkuLku {Mk¤ku. økh{køkh{ Mkðo fhku. 4. íku{kt Ãkkô¼kS {Mkk÷k, Lk{f yLku çkkfe ðÄu÷kt

¾kLkk ¾òLkk

÷u¾f {kMxh þuV yLku xur÷rðÍLk nkuMx Au. MktÃkfo :

øk

h{eÚke ºkMík çkLku÷k ÷kufku {kxu ð»kkoÉíkw Xtzf yLku økh{eÚke hkník ykÃkLkkhe nkuÞ Au. ðhMkkË{kt LknkðkLke ¾wçk s {ò ykðu Au, Ãkhtíkw MkkÚku þhehLkk MðkMÚÞLke fk¤S Ãký hk¾ðe Ãkzu Au. ðhMkkËLke Éíkw{kt ðkíkkðhý{kt ¼us nkuÞ Au. ykðk Mk{Þu òu þhehLke MðåAíkk Mkkhe heíku Lk s¤ðkÞ íkku íð[kLkk hkuøk ÚkðkLke þõÞíkkyku ¾wçk ðÄe òÞ Au. íð[k hkuøk{kt ½ýkt hkuøk íkku yuðk nkuÞ Au fu suLke fk¤S hk¾ðk{kt Lk ykðu íkku íku SðLk¼h ÃkeAku Akuzíkk LkÚke. þkherhf MkkiËì ÞoLkku MktçktÄ Ãký íð[k MkkÚku òuzkÞu÷ku Au. íð[k «íÞu çkuËhfkhe hk¾ðk{kt ykðu íkku yMðMÚk çkLke òÞ Au yLku Ãkrhýk{u yLkuf «fkhLkk [{o hkuøk Úkðk {ktzu Au. yk hkuøk{kt yuÂõÍ{k, ¾Mk- ¾tsðk¤, rÃk¥k Úkðwt (þeík-rÃk¥k), Vkuzk- VkuÕ÷e, ½k Úkðku, þheh{kt Mkkuò,u ¾e÷ ðøkuhu Lkku Mk{kðuþ ÚkkÞ Au. ðhMkkËLke Éíkw{kt yk hkuøkku{kt ðÄkhku ÚkkÞ Au.

yuÂõÍ{k yk hkuøk þheh{kt Ãkøk, {kU, fkuýe, økhËLk, Ãkux ðøkuhu õÞktÞ Ãký ÚkE þfu Au. ÷q ÷køkðkÚke, {krMkf[¢{kt økhçkze,

xk{uxkt Lkk¾ku yLku íkuLku çku r{rLkx {kxu {æÞ{ íkkÃku Ãkfðku yLku Mkíkík n÷kðíkk hnku. 5.Ãkkô¼kSLku fzkE{kt Lkk¾ku yLku íkuLku Ãkkt[Úke ËMk r{rLkx MkwÄe Ãkfðku yLku íkuLku n÷kðíkk hnku, ßÞkt MkwÄe íku{kt hnu÷wt Ãkkýe ðhk¤ ÚkELku Qze Lk ÚkE òÞ yLku Ãkkô¼kS Mkqfe Lk ÚkE òÞ íÞkt MkwÄe íkuLku n÷kðíkk hnku. íku{kt fkuÚk{ehLkkt ÃkkLk Lkk¾eLku r{õMk fhku. íkuLku yuf ðkxfk{kt fkZe ÷ku yLku yuf çkksw {qfe Ëku. 6. zwtøk¤e yLku [eÍLke Mkk{økúeLku r{õMk fhe yuf çkksw {qfe Ëku. 7. íkðkLku økh{ fhku yLku n¤ðe ykt[u hkux÷eLke çktLku çkkswLku økh{ fhku. 8. økh{ fhu÷e hkuxeLku [kuhMkLkk yuÕÞwr{rLkÞ{Lkk [kuhMk ðh¾ Ãkh {qfku. íÞkhçkkË hkux÷e Ãkh [kuÚkk ¼køkLke ¼kSLku ÃkkÚkhku, íkuLkk WÃkh [kuÚkk ¼køkLkwt [eÍ yLku zwtøk¤eLkwt r{©ý Aktxku. 9. hku÷Lke yuf çkksw ÷uxâwMkLkkt ÃkkLk {qfku yLku xkRx heíku hku÷ fhku. 10. yuÕÞwr{rLkÞ{ VkuR÷Lku ðk¤eLku íkhík s Mkðo fhku. yk «{kýu çkÄk s hku÷ íkiÞkh fhe Mkðo fhku.

Email : enquiry@sanjeevkapoor.com.

{k

hk çkìLfh r{ºk ©eðÄoLk y{urhfk økÞk. yk{ íkku ÞwyuMkyu økÞk íku{ fnuðkÞ Ãký ykÃkýu íÞkt ÞwyuMk sLkkhLku y{urhfk økÞk íku{ s fnuðkÞ Au. fux÷ktf ðhMkku Ãknu÷kt {wtçkE hnuíkk ¾e{S¼kE ¼kðLkøkh økÞk nkuÞ íkku Mkøkktðnk÷kt fnu ¾e{S¼kE Ëuþ{kt økÞk Au, yuðe «Úkk níke. yíÞkhu y{urhfkðk¤k økwshkíkeyku ¼khík ykðu Au íÞkhu Ëuþ{kt økÞk Au íku{ fnuðkÞ Au. ©eðÄoLk y{urhfk sðkLke íkiÞkhe fhíkk níkk. sYhe ðeMkk íku{Lke ÃkkMku níkku. ðeMkk ík{khe ÃkkMku nkuÞ íkku íku fuðk LkMkeçkLke ðkík Au! økwshkíkLkk yuf Mxus ykŠxMxLku y{urhfkLkku ðeMkk {éÞku Lk níkku Ãký íkuLkk fqíkhkLku s {éÞku níkku. fkuE Mk¥kk fu ÃkiMkkÚke ðeMkk {u¤ðe þfkíkku LkÚke. suhe ÷qEMkLkwt yuf çkunË h{qS rÃkõ[h fux÷ktf ðhMkku Ãknu÷kt ykÔÞwt níkwt. suhe ÷qEMk yuf yçkòuÃkrík ðuÃkkhe Au. yuLku rðïÞwØ{kt rnx÷h Mkk{u ÷zðkLke [¤ QÃkzu Au. Ãký r{r÷xheLkk zkìõxhku íkuLku LkkÃkkMk ònuh fhu Au. suhe nwtfkh fhu Au íÞkhu zkìõxhku fnu Au, ‘‘r{Mxh, yk yuf yuðe søÞk Au fu ßÞkt ík{khk fhkuzku zkì÷hLke {ËËÚke Ãký yuLxÙe Lknª {u¤ðe þfku.” ÞwyuMk ðeMkkLkwt Ãký yuðwt s ftEf Au. fkuE ÄwhtÄh ÔÞÂõíkLku ðeMkk Lk Ãký {¤u yLku fkuE ykr÷Þk {kr÷ÞkLku {¤e Ãký òÞ. ©eðÄoLk ÄwhtÄh fuxuøkhe{kt íkku Lk ykðu Ãký ykr÷Þk{kr÷Þk fuxuøkhe{kt ykðu. nk, Ëhuf ykr÷Þk{kr÷ÞkLku Ãký ðeMkk {¤íkk LkÚke. LkMkeçkËkh ykr÷Þk{kr÷ÞkLku {¤e òÞ. ðeMkk {u¤ððk {kxu Íqhíkk fux÷kf ÷kufku òíkòíkLke çkkÄk-yk¾ze hk¾u Au. ðøkh ðeMkkyu ÷tfk{kt økÞu÷k ©e nLkw{kLkSLke f]ÃkkÚke fux÷kf ÷kufku y{urhfLk ðeMkk {u¤ðe þfu Au. y{ËkðkË{kt ¾krzÞk{kt ykðu÷k yuf nLkw{kLkS ðeMkkðk¤k nLkw{kS íkhefu òýeíkk Au. y{ËkðkËÚke {wtçkE hu÷ðu{kt sðwt nkuÞ íkku ¼kzwt {økLk òÞ fu AøkLk òÞ yuf Mkh¾wt s nkuÞ Au. Ãký ©e ðÄoLk fnu Au, y{ËkðkËÚke Lkuðkfo (ÞwyuMk) sðkLkwt ¼kzwt yusLxu yusLxu r¼LLk r¼LLk níkwt. fkuE Ãkt[kðLk nòh fnuíkwt níkwt. fkuE yufMkX nòh fnuíkwt níkwt. ¼ÿt¼ÿ {wtçkELke {qÕÞÃkrºkfk (rxrfx) {kxu ¼ktsøkz fhíkk níkk íkuðwt y{urhfkLke rxrfx {kxu þõÞ Au. þrþ ÚkYh suLku Zkuh fk rzççkk fnuíkk níkk íku EfkuLkku{e õ÷kMk{kt ©eðÄoLk Mkðkh ÚkE Lkuðkfo ÃknkUåÞk. çkìLfLke Lkkufhe{kt [k WÃkh rLk¼oh hnu÷k ©eðÄoLkLku yuh RrLzÞk{kt {¤íke [k MkòíkqÕÞ ÷køke. ©eðÄoLk {kLku Au

ð»kkoÉíkw: íð[kLke Mkt¼k¤ hk¾ðkLkku Mk{Þ ÷kuneLke çke{khe, Mkkçkw, [qLkku, Mkkuzk, ûkkh ðøkuhuLkku ðÄw «{ký{kt «Þkuøk fhðkÚke, xkEx fÃkzkt ÃknuhðkÚke, ¾kuxk yknkh ðøkuhuLku fkhýu yuÂõÍ{kLke VrhÞkË ÚkE þfu Au. ÷ûký : yk hkuøk{kt þheh Ãkh ÷k÷ ÷k÷ Ëkýk Ëu¾kÞ Au. su{kt çk¤íkhk ÚkkÞ Au. ½ýe ðkh [fk{kt Ãkze òÞ Au. ½k Ãký ÚkE òÞ Au. ½k{ktÚke Úkkuzwt ½kxwt yLku Ãke¤k htøkLkwt Ãkkýe Lkef¤u Au. ½ýe ðkh yk hkuøkLku fkhýu MðkMÚÞ Ãkh Ãký yMkh Ãkzu Au. yuÂõÍ{kLkk ËhËeyu yuf ðkík õÞkhuÞ Lk ¼q÷ðe òuEyu fu òu yk hkuøk yufðkh sqLkku ÚkE òÞ íkku {nk{w~fu÷eyu {xu Au. {kxu íkuLkku íkhík s E÷ks fhðku òuEyu. ½høkÚÚkw WÃk[kh ðhMkkËLke Éíkw{kt ([ku{kMkk{kt) Ãkkýe{kt Úkkuzkt ÷e{zkLkkt ÃkkLk Lkkt¾e Wfk¤ku ÃkAe íkuLkkÚke MLkkLk fhku. ÷e{zkLkkt ÃkktËzktLkk hMkLku yuÂõÍ{k Ãkh Ãký ÷økkzku.

{he{Mkk÷kÚke ¼hÃkqh ¼kusLk, ¾ktz, r{XkE, økku¤, íku÷ íkÚkk fk[kt V¤ ¾kðkLkwt çktÄ fhe Ëku. ÞkuøkÚke WÃk[kh ÷kune þwØ ÚkkÞ íkÚkk ÃkuxLkwt ykhkuøÞ ðÄu íkuðkt ykMkLkkuLkku yÇÞkMk fhku. su{kt íkkzkMkLk, frx[¢kMkLk, W¥kkLkÃkkËkMkLk, MkwÃík ÃkðLk{wõíkkMkLk, økku{w¾kMkLk íkÚkk yÄo{íMÞUÿkMkLkLke MkkÚku «kík:fk¤u MkqÞo Lk{MfkhLkku Ãký yÇÞkMk fhku. Mkqû{ ÔÞkÞk{Lke Ãknu÷e Ãkkt[ r¢Þkyku íkÚkk ÃkuxLku þÂõík {¤u íkuðe r¢ÞkykuLkku yÇÞkMk Ëhhkus fhku. MÚkkÞe ÷k¼ Úkþu.

¾Mk- ¾tsðk¤ íku{kt íð[k þw»f ÚkE òÞ Au yLku íkuLkk Ãkh zk½ Ãkzu Au ÃkAe Ëkýk Lkef¤u Au. íku{kt ¾tsðk¤ ÚkkÞ Au. íð[k Aku÷kE òÞ Au. yuf ðkík õÞkhuÞ Lk ¼q÷ðe òuEyu fu yk hkuøk [uÃke Au. yk hkuøkÚke Ãkezkíkkt hkuøkeLkkt

CMYK

fnu ð kÞ Au . yk ‘{u L x÷e rhxkzu o z ’ ({tËçkwrØ Ähkðíkkt) çkk¤fku Ãký {kELz, {ku z hu x , rMkðeÞh yÚkðk «ku V kWLz (n¤ðe, MkkÄkhý, íkeðú íkÚkk yríkíkeðú) {tËçkwrØLkkt nkuE þfu Au. ykEõÞqLkku ¾hku yÚko Au fu þkherhf ô{hLkk «{ký{kt {kLkrMkf ô{h rðfMke Au ¾he? yLku yux÷u s ykEõÞq xuMxÚke Ãknu÷kt ÔÞÂõíkLke {kLkrMkf ô{h ‘{uLx÷ yus’ þkuÄkÞ Au. {tËçkwrØLkkt çkk¤fkuLkku ykEõÞq ykuAku nkuÞ Au. yuLkku yÚko yuðku fu yu çkk¤fkuLke ‘þkherhf’ ô{hLkk «{ký{kt ‘{kLkrMkf’ ô{h ykuAe Au. {kLkrMkf ô{h þkuÄðkLke xuMx yu Mk{ksLkk ‘LkkuBMko’ WÃkh ykÄkrhík nkuðkÚke ðÄkhu ykEõÞq Ähkðíkk rsrLkÞMk ‘s{kLkkÚke ykøk¤’ Au. Ãký yk ykEõÞq þkuÄðkLke ÷{ýkͪf yu fuð¤ yux÷wt òýðk LkÚke nkuíke fu ík{u fuðk Aku? fux÷u Aku? yLku õÞkt Aku? yMk÷Lkk s{kLkk{kt yuðwt {Lkkíkwt fu {kýMkLke çkwrØþÂõík íkuLkk SðLkfk¤ Ëhr{ÞkLk ÂMÚkh yLku yrð[¤ hnu Au, Ãký nðu yuðwt MðefkhkÞwt Au fu ykEõÞq{kt Mk{Þ síkkt Úkkuze ½ýe ðĽx ÚkE þfu Au yLku yuLku ykÄkhu þiûkrýf MkwÄkhkyku Mkq[ðe þfkÞ Au.

fÃkzkt çkesw fkuE Ãknuhu íkku íkuLku Ãký yk hkuøk ÚkkÞ Au. íð[k ¾hçk[ze ÚkE òÞ Au. Mkíkík ¾tsðk¤{kt çk¤íkhk, Ãkezk ÚkkÞ Au. hkíkLkk Mk{Þu íkf÷eV ðÄe òÞ Au. yuðwt {kLkðk{kt ykðu Au fu yknkhrðnkhLke økhçkze yLku ÷kuneLku Ëqr»kík fhLkkhk ¾kãÃkËkÚkkuo, ¾kxk {Mkk÷kðk¤k íkÚkk ðÄwÃkzíkku økku¤ fu ¾ktzðk¤ku ÃkËkÚko

Þkuøk ¼økkðu hkuøk çkkçkk hk{Ëuð ðÄw ¾kðkÚke yk hkuøk ÚkðkLke þõÞíkk ðÄe òÞ Au. Mkíkík fçkrsÞkík hnu íku Ãký hõíkrðfkhLkwt fkhý Au. hõíkLke yk Ëqr»kík rðfkhÞwõík yB÷eÞ yðMÚkk s òíkòíkLkk [{o hkuøkLkkt fkhý nkuÞ Au. ½høkÚÚkw WÃkkÞ ÷ªçkwLkku hMk íkÚkk [{u÷eLkwt íku÷ çktLkuLku Mkh¾k «{ký{kt ÷E ¾tsðk¤ðk¤k

yð¤e øktøkk rLkhtsLk rºkðuËe fu hUfze suðe [k Lknª. ¼rð»Þ{kt íku òu «VwÕ÷ Ãkxu÷Lke søÞkyu ‘yurðyuþLk r{rLkMxh’ çkLkþu íkku íku «ðkMkeyku {kxu ¾kMk hUfzeLke, ÷kheLke, {Mkk÷kÚke Ä{Ä{íke [kLke ÔÞðMÚkk fhþu. nðu {nkhkò hUfzeLke [k Ãkeðu Au íkuðe yuh RrLzÞkLke ònuhkík Ãký òuðk {¤þu. yuh RrLzÞkyu hUfzeðk¤kyku MkkÚku Ãký [kLkku fkuLxÙkõx fhðk suðku. íkuLkkÚke ftÃkLkeLku ykŠÚkf VkÞËku yLku «ðkMkeykuLku Mktíkku»k {¤þu. Lkuðkfo yux÷u LÞqsMkeoLkwt yuhÃkkuxo. «¾h Ãkºkfkh ðkMkwËuð {nuíkkLkk ¼ºkeò zkì. sÞËuð {nuíkk fnu Au, “fkuE Ãký Mk{Þu Lkuðkfo yuhÃkkuxo WÃkh Ãkkt[-Mkkík Mkkzeðk¤e {rn÷k íkku òuðk {¤u s.” ©eðÄoLk fnu Au, “{khwt Ã÷uLk ÷urLztøk ÚkÞwt íÞkhu ykX-ËMk MkkzeÄkhe {rn÷kyku Ëu¾kíke níke.” ©eðÄoLku y{ËkðkË yuhÃkkuxoLke MkuðkLke ðkík fhíkk fÌkwt, “çkkuMk, yuhÃkkuxo WÃkh çkuøk ÷E sðk {kxu xÙku÷e {¤íke Lk níke. «ðkMkeyku xÙku÷e økkuíkðk {kxu ËkuzkËkuze fhíkk níkk, Ãký xÙku÷e {¤u íkku {¤u íkuðe nk÷ík níke, ßÞkhu y{urhfkLkk {kuxk {kuxk {kì÷{kt Zøk÷kçktÄ xÙku÷eÍ Ëu¾kíke níke. fkuE økhçkz Lknª. ©eðÄoLk fnu Au, “y{ËkðkËeykuLku fu økwshkíkeykuLku íku{Lkkt {Lk¼kðLk VhMkký ykhk{Úke y{urhfk{kt {¤u Au.” frð ¾çkhËkh yksu nkuík íkku sYh ÷¾ík ‘ßÞkt ðMku yuf økwshkíke íÞkt MkËkfk¤ VhMkký.’

ðkEz çkku÷ Lkkýk«ÄkLk «ýð {w¾hS yLku øk]n«ÄkLk r[ËBçkh{T ðå[u ͽzku [k÷e hÌkku Au íkuðk yuf Mk{k[kh níkk. íku ytøku «rík¼kð ykÃkíkkt r[ËBçkh{u fÌkwt, “y{u hkus VkuLk WÃkh ðkík fheyu Aeyu.” AøkLk fnu Au, “ͽzk fhLkkh íkku VkuLk WÃkh Ãký ͽzk fhe þfu Au.” avaliganga@yahoo.com

MÚkkLku ÷økkðku. {kuøkhku íkÚkk ÷e{zku çktLkuLku Mkh¾k «{ký{kt MkhrMkÞkLkk íku÷ {u¤ðe ÷ku yLku ÃkAe íkuLku ÷økkðku. ÷e{zkLkkt ÃkkLkLku Ãkkýe{kt ðkxe ¾tsðk¤ðk¤k ¼køk Ãkh ÷økkðku. ÃkeÃk¤kLkkt ÃkkLkLkk hMkLku Ãkkýe{kt Lkk¾e íkuLkkÚke ¾Mk-¾tsðk¤Lku Mkðkh- çkÃkkuh yLku Mkktsu Äqyku. Þkirøkf WÃkkÞ yk hkuøk{kt Þkirøkf þwrØ r¢Þkyku su{ fu fwts÷, s÷Lkurík íkÚkk ð†ÄkiríkLkku Ëhhkus yÇÞkMk fhðku òuEyu. þt¾«ûkk÷Lk íkÚkk çkkÌkr¢ÞkLkku yÇÞkMk {rnLkk{kt yuf ðkh sYh fhðku. íkkzkMkLk, frx[¢kMkLk, W¥kkLkÃkkËkMkLk, MkwÃík ÃkðLk{wõíkkMkLk, MkðkOøkkMkLk, [¢kMkLk, n÷kMkLk, ¼wstøkkMkLk, ÄLkwhkMkLk, Ãkrù{ku¥kkLkkMkLk, økku{w¾kMkLk íkÚkk yÄo{íMÞUÿkMkLkLke MkkÚku «kík:fk¤u MkqÞo Lk{MfkhLkku Ãký yÇÞkMk fhðku. «kýkÞk{{kt LkkzeþkuÄLk, þeík÷e íkÚkk Mkeífkhe «kýkÞk{Lkku yÇÞkMk fhku.


CMYK

7

hrððkh, 3 sw÷kE h011

www.sandesh.com

1

948 VuçkúwykheLkk Mk¥kh{u rËðMku {urõMkfku ËuþLku yuf Ëiðe f÷k¼ux «kÃík ÚkE. {uÂõMkfkuLke hksÄkLke {uÂõMkfku rMkxe{kt nkuMku hku{w÷ku MkkuMkk ykuŠíkÍ Lkk{Lkku yuf LkkÞkçk rMkíkkhku sLBÞku. hku{Lk fuÚkr÷f ¾kLkËkLk yk¾wt MktøkeíkfkhkuÚke ¼hu÷wt. nkuMkuLkk rÃkíkk, nkuMku MkkuMkk yuMfðeðu÷, yuf òýeíkk ykuÃkuhk økkÞf (xuLkh) yLku {kíkk {køkkoheíkk ykuŠíkÍ, yuf f÷krMkõ÷ rÃkÞkrLkMx. yk¾e ®sËøke {nuLkík fhe Aíkkt òuEyu yuðwt Lkk{ Lknª ÚkÞwt. nkuMku çkk¤Ãký{kt ßÞkhu økkÞLk{kt hwr[ Ëþkoðíkku íÞkhu yu ÷kufku yuLku «kuíMkknLk Lknkuíkk ykÃkíkk. fnuíkk fu MktøkeíkLkk ÔÞðMkkÞ{kt rMkrØ {u¤ððe yLku økwshkLk fhðwt ¾qçk s frXLk

ðkãfkhkuLke Mktøkík{kt yk f÷kfkh Mkku¤u f¤kyu rLk¾Þkuo níkku. yu yËT¼wík AxkÚke økkíkku yu Ëhr{ÞkLk ÷kufku yuLke WÃkh nòhku økw÷kçkLkku ðhMkkË fhe hÌkkt níkkt. yuLkk çkw÷tË yðks{kt yuf frþþ yLku {kËfíkk Lkeíkhu yLku yuLku økkíkk swyku íkku yMMk÷ ykÃkýk økkÞf rfþkuhfw{khLke ÞkË ykðe òÞ. Xuh Xuh nkuMku nkuMkuLkkt ÃkkuMxhku, ònuhkíkku, øk÷eøk÷e{kt yuLkwt Mktøkeík yrðhík ðkøkíkwt nkuÞ yuðk rËðMkku! 1980{kt ‘yk{kuh yk{kuh’, 1981{kt ‘økúkMkeykMk’ yux÷u fu ‘yk¼kh’ ykÕkçk{ku «rMkØ ÚkÞkt yLku nkuMku nkuMku yuf Mkku÷ku økkÞf íkhefu çkeyu{S yuheyku÷k Lkk{Lke rðïrðÏÞkík BÞqrÍf ftÃkLke {kxu økkE ËwrLkÞk¼h{kt

‘nkuMku nkuMku’ {¤ku {uÂõMkfkuLkk rfþkuhfw{khLku! Au. fkhrfËeo{kt rLk»V¤ nkuðkLku fkhýu nkuMkuLkku rÃkíkk yuf ËkYrzÞku çkLke økÞku yLku ½h{kt {kºk ykuÃkuhk yLku þk†eÞ Mktøkeík rMkðkÞ çkeswt fkuE Mktøkeík Lknª «ðuþu yuðe nX ÃkfzeLku çkuXku níkku. yuf hkºku íku yuLke ÃkíLke yLku çku çkk¤fku Akuze ½h{ktÚke nt{uþLku {kxu ¼køke økÞku. {kíkk, LkkLkk ¼kE íkÚkk ½hçkkhLke Mk{økú sðkçkËkhe nkuMkuLkk {kÚku ykðe Ãkze. Lkkufhe fhe ½h{kt {kíkkLku {ËË fhðk ÷køÞku. 14 ð»koLke ðÞÚke røkxkh yLku økkÞLkLke Ãku[eËk nhfíkku nMíkøkík fhe. íku ð¾ík{kt suÍ yLku ÏÞkíkLkk{ Mktøkeíkfkh rºkÃkwxe çkkuMkk Lkkuðk{kt çkuÍ yLku zçk÷ çkuÍ røkxkhðkËf íkhefu òuzkÞku. rÃkíkk «íÞu yuf Mktøkeíkfkh íkhefu ¾qçk {kLk nkuðkÚke yuýu ÃkkuíkkLkk Lkk{ nkuMkuLke ykøk¤ yuLkk rÃkíkkLkwt Lkk{ nkuMku Ãký òuze ËeÄwt yLku íÞkhÚke yu nkuMku nkuMku íkhefu yku¤¾kðk ÷køÞku. yuLke {kíkkLkk {køkoËþoLk nuX¤ 1960-1965{kt økkÞf íkhefu yuLkkt økeíkku ‘WLkk {LLkkLkk’ yLku ‘fwEËkËku’ Ãkh ÷kufku ðkhe økÞk. ÷k Lkkðu Ëu÷ yku÷ðeËku Lkk{Lkwt yuLkwt çkestw ykÕkçk{ Ãký ÷kufr«Þ çkLÞwt. 1970{kt nkuMkuLkwt ‘yu÷ ºkeMíku’ Lkk{Lkwt økeík yÃkkh ð¾ýkÞwt. hku{uÂLxf çku÷u nkuÞ, h{ríkÞk¤ rVÕ{e økeík, çkku÷uhku þi÷e fu ÃkAe rðhnLkwt økeík nkuÞ çkÄkt Mktøkeík-rLkËuoþfku nkuMku nkuMkuLku s økðzkðíkk ÚkE økÞk. Úkkuzkt ð»kkuo Ãknu÷kt y{urhfk{kt nkuMku nkuMkuLku ÷kEð Mkkt¼¤ðkLkku y{qÕÞ yðMkh MkktÃkzâku níkku. yheLkk{kt 18,000 ©kuíkkykuLke {uËLke{kt 100 sux÷k

S

ðLk{kt nkMÞLku fhwýíkkÚke Aqxwt Ãkkzðwt {w~fu÷ Au. nkMÞLke [{f {kux¼ u køku yktMkwLke ¼eLkkþLku yk¼khe nkuÞ Au yLku Ëhuf ÃkezkLke, Ëhuf fhwýíkkLku Ãký yuf ÷kRxh MkkRz nkuÞ Au. ðuËLkkLku n¤ðkþLkku ykuÃk ykÃkeLku hsq fhðk{kt økkr÷çk yLku {heÍ suðk þkÞhkuLkku òuxku Lk {¤u. {heÍ økwshkíke ¼k»kkLkk Mkðofk÷eLk ©uc økÍ÷fkh. økwshkíkLkk økkr÷çk fnuðkÞ. {heÍ MkwhíkLkk ðíkLke. yhçkMíkkLkÚke ykðe Mkwhík ðMku÷k y{eLk ykÍkË MkwhíkLkk økÍ÷ økwhw. Mkwh��k{kt ¼køk¤ Ãkh yu{Lke MkkRf÷Lke ËwfkLk. ËwfkLkLkk xuçk÷ Ãkh íkk÷ ðøkkze yu{Lkk ºký rþ»ÞkuLku økÍ÷, AtË þe¾ðíkk. rþ»ÞkuLkkt Lkk{ hrík÷k÷ ‘yrLk÷’ y™u ‘økLke’ Ënªðk÷k yLku {heÍ. yu{kt økLke MkkiÚke ðÄkhu yußÞwfuxuz. økLke [kuÚke ÃkkMk

yuLkk çkw÷tË yðks Úkfe ½h½h{kt ÃknkU[e niÞuniÞu ðMke økÞku. 1990{kt ÷uxeLk y{urhfkLkk økkÞfku{kt yuLkwt Lkk{ [kuxe WÃkh níkwt! þkLkku-þkifík, «rMkrØ, ònkus÷k÷e, yuþku-ykhk{ òýu yuLkk ËkMk çkLke økÞkt yLku ÷kufku ¼økðkLkLke su{ yuLku Ãkqsðk {ktzâk! {kºk çku ð»ko{kt Mkkík fhkuz fuMkuxku yLku MkezeLkwt ðu[ký ÚkÞwt. Mk{økú hufku‹zøk Wãkuøk{kt yiríknkrMkf WAk¤ ÷E ykÔÞku yk f÷kfkh! yk ykuAwt níkwt íÞkt nkuMku yuf yËkfkh íkhefu

BÞwrÍf stfþLk Mkku÷e fkÃkrzÞk ‘økuðe÷Lk yku Ãkk÷ku{kt, ‘Mkçkkuh-yu-{e’, ‘ÃkuhËkuLki{ íkkuzku’, ‘MkwyuLkku Ë yk{kuh’, ‘çkwMfuLzku WLkk MkkuLkheMkk’, ‘÷k fuhhuhk Ëu÷ r{r÷ÞLk’ suðe rVÕ{ku{kt nehku íkhefu [{fe QXâku! 1970Úke 1990 nkuMku nkuMku {kxu òýu yuf Mkwðýo Þwøk çkLke økÞku! nkuMku nkuMkuLku ‘yu÷ r«ÂLMkÃku Ë ÷k fuLMkeykuLk’ yux÷u fu {Äwh MktøkeíkLkku hksfwtðhLkku r¾íkkçk Ãký {éÞku. fuðwt LkMkeçk! ‘¾wËk sçk Ëuíkk ni íkku AÃÃkh Vkzfu Ëuíkk ni!’ Ãký MkkÚkkuMkkÚk yuðe Ãký yuf fnuðík Au fu «rMkrØ yLku ònkus÷k÷e Ãk[kððk ¾qçk y½hk Au yu{ nkuMku nkuMkuLku yk ÏÞkríkLkku yÃk[ku ÚkE økÞku. yZ¤f ÏÞkrík {éÞk ÃkAe {kýMk ðÄw Lk{ú çkLkðku òuEyu yuLku çkË÷u nkuMku nkuMku ËkYLkk hðkzu [ze økÞku. 1970{kt yuf xeðe nkuMxuMk yLku÷ MkkÚku

ËkuMíke ÚkE, 1971 íkuyku y÷øk ÚkE økÞkt. þhkçkLke yuðe íkku ÷ík ÷køke fu nkuMkuLke MkkÚku yuLkku {sçkqík, çkw÷tË yLku ½uhku yðks Ãký ÷ÚkrzÞkt ¾kðk {ktzâku! 1971{kt s yuýu yuLkkÚke ô{h{kt ðeMk ð»ko {kuxe Lkíkkr÷Þk MkkÚku ÷øLk fÞkO yLku 1973{kt AqxkAuzk! 1974{kt yuLke Ãknu÷e r{ºk yLku÷ MkkÚku yuýu ÷øLk fÞkO. çkuËhfkheLku fkhýu yuLku zçk÷ LÞw{kurLkÞk ÚkE økÞku. yuLkwt yuf VuVMkwt íkÆLk Lkfk{wt ÚkE økÞwt. yuf økkÞfLkwt VuVMkwt fk{ fhíkwt çktÄ ÚkE òÞ íkku þwt nk÷ík ÚkkÞ yu ykÃk Mk{S þfþku! 1975{kt yLku÷ Úkfe íkuykuLku yuf Ëefhku (nkuMku £kÂLMkMfku) yLku 1982{kt yuf Ëefhe ({uheMkku÷ yuÕºku÷k) «kÃík ÚkÞkt. yu ð¾ík{kt yuLkku MkkZw (yLku÷Lkku ¼kE) yuLkk fkÞo¢{kuLkwt fk{fks Mkt¼k¤íkku níkku su{kt nkuMku nkuMkuLkk fhkuzku YrÃkÞk ¾kE økÞku. yLku÷ MkkÚku yuLkk AqxkAuzk ÚkE økÞk. ½hçkkh yLku ÃkiMku xfu ¾wðkh ÚkE økÞu÷ku nkuMku nkuMku yuf xuõMke{kt hnuðk ÷køÞku yLku ¾wÕ÷uyk{ ÷kufkuLku fnuíkku fu Ãkeðk{kt yk¾e ®sËøkeLkku ytík ÷kðe Ëuþu.

÷uðk økÞku òu «u{ íkku ÔÞðnkh Ãký økÞku

ðkíkLkwt ðíkuMkh zkì. hEþ {Lkeykh níkk. yrLk÷u yLku {heÍu çkeS y™u ºkeS [kuÃkzeÚke þk¤kLku yk¾he Mk÷k{ fhe ËeÄe níke. y{eLk ykÍkËLke ËwfkLk yk{ íkku Ãktõ[h çkLkkððk {kxu níke Ãký íÞkt xkÞhku fhíkkt þkÞhku ðÄw òuðk {¤íkk. yu Mk{Þu MkwhíkLkk ÍktÃkkçkòh{kt {xLkLke ËwfkLk ÄhkðLkkh fMkkEyku ÃkkxoxkE{ þkÞhku níkk. y{eLk ykÍkË yLku {heÍ yk fMkkEykuLke MktøkíkÚke WËwo økÍ÷Lkk Ãkrh[Þ{kt ykÔÞk. xqtf{kt yk Þwðk þkÞhku økÍ÷ rððu[fku ÃkkMkuÚke Lknª Ãkhtíkw fMkkEykuÚke ÃkkMku þeÏÞk. òufu òý¼uËwyku òýu Au fu yk çktLku{kt fkuE ¾kMk Vhf nkuíkku LkÚke. òufu fMkkEykuLku fËk[ yk Mkh¾k{ýe Mkk{u ðktÄku nkuÞ! yu ÷kufku íkku fnuþu fu y{u íkku {hu÷kLkkt s [k{zkt [qtÚkeyu Aeyu. íkku ykðk y{khk {heÍ økheçk, yLkkÚk yLku y¼ý. Mkwhík{kt 14 ðhMkLke ô{hu {nkuÕ÷kLke s yuf AkufheLkk «u{{kt Ãkzâk. frðykuyu «u{{kt Ãkzðwt Ãkzu yu yuf «kuVuþLk÷ nuÍkzo Au. òufu «u{{kt íkku çkÄk Ãkzu Ãký su ÃkzeLku Q¼k Lk ÚkkÞ yuLku frð fnuðkÞ. zkì. {wfw÷ [kufMkeyu ÷ÏÞwt Au Lku, yuðwt LkÚke fu «u{{kt Ãkzðwt s òuEyu Ãký òu Ãkzâk íkku çkuWLku Ãkhðzðwt òuEyu ¼khík{kt ðu÷uLxkRLk zu íkku çknw ÃkAeÚke þY ÚkÞku nþu, {heÍ íkku yu Ãknu÷kt s ÷¾e økÞu÷k. Võík Ãkqhíkku Lku fkVe Au, xfku yuf s {wnççkík{kt «Úk{ çkkfeLkk LkÔðkýwt íkwt, ¾h[e Lkk¾ rnt{ík{kt {heÍ Ãký «u{{kt Ãkze rnt{ík fhe «ur{fkLku huz hkuÍ ykÃkðk økÞk íÞkhu su

1970Úke 1990 nkuMku nkuMku {kxu òýu yuf Mkwðýo Þwøk çkLke økÞku! nkuMku nkuMkuLku ‘yu÷ r«ÂLMkÃku Ë ÷k fuLMkeykuLk’ yux÷u fu {Äwh MktøkeíkLkku hksfwtðhLkku r¾íkkçk Ãký {éÞku

yLkw¼ð ÚkÞku íku ftE ykðku níkku. ÷uðk økÞku òu «u{ íkku ÔÞðnkh Ãký økÞku ËþoLkLke Ít¾Lkk níke yýMkkh Ãký økÞku yuLke çknw LkSf sðkLke Mkò swyku {¤íkku níkku su ËqhÚke Mknfkh Ãký økÞku {heÍLke «u r {fk Ÿ[k økòLke yLku {heÍ Ãknu÷uÚke s fkýk øksðkðk¤k! nwt õÞkt fnwt Awt ykÃkLke nk nkuðe òuEyu Ãký Lkk fnku Aku yu{kt ÔÞÚkk nkuðe òuEyu «ur{fkyu nk Ãký Lk Ãkkze yLku Lkk Ãký Lk Ãkkze. «ur{fk Mk{Þ ÷E hne níke, yu{kt yuLkku Ãký ðktf Lknkuíkku, fkhý fu çknuLkkuLkwt íkku yuðwt Au fu su çknuLkku þkf{kfuox{ktÚke Ãkhð¤ òuE íkÃkkMkeLku ¾heËíke nkuÞ íku ðh ÃkMktË fhðk{kt Úkkuze MkkðÄkLke hk¾u íku Mðk¼krðf s Au. fu ð e níke yu «u r {fkLke MkkðÄkLke?.. fþu Ãkkxeo fu ÷øLk{kt {heÍLku {¤ðkLkw t ÚkkÞ íkku ònuh{kt yu Ë{k{ fu ÃkkMk ykððk Lk Ëu ytËhÚke yu Mkòøk fu Auxu sðk Lk Ëu yuLkk Eþkhk hBÞ Au Ãký yuLkwt þwt fhwt hMíkkLke su Mk{s Ëu yLku [k÷ðk Lk Ëu «ur{fk çkurVfh, WL{¥k yLku økŠðc... yLku {heÍLkku íkku yÚko s hkurøkc ÚkkÞ. økheçk y™u ¾wðkh, Aíkkt {heÍLke ¾wðkhe{kt Þ yuðe fE ¾w{khe níke fu çktLkuLke Lkshku íkku yLkkÞkMku Ãký {¤íke s. yk r{Mk{uåz ÂMÚkríkLku {heÍu çknw MkhMk heíku ðýoðe Au.

nwt íkLku òuíku íkku ËwrLkÞkLku ÃkAe òuíku Lknª íkwt {Lku òuíku íkku òuíke ÚkE síku ËwrLkÞk {Lku. {heÍLku MktçktÄLke {sçkqík Mkktf¤Úke çktÄkðwt níkwt Ãký «ur{fkyu yu{Lku Akuzâk Ãký Lknª yLku íkhAkuzâk Ãký Lknª. MkwhíkLkk íkktíkýu ÷xfkðe hkÏÞk. ¼÷u çkuXku nòhku ðkh yuLkku nkÚk Ík÷eLku Ãkhtíkw yu Lk Mk{òÞwt nS Ãký, yu™e LkMk õÞkt Au? {heÍu yu AkufheLkku «u{ Síkðk çknw frðíkkyku ÷¾e ÷¾eLku {kuf÷e, Ãký çknw {kuzuÚke Mk{òÞwt fu yu Akufhe frðíkk«u{e níke Ãký frð«u{e Lknkuíke. yu L ku ÷¾ ÷¾ fhíkku Ãkrík Lknª... ÷¾Ãkrík òuEíkku níkku, yuLku {kxu rðËuþÚke {ktøkktyku ykðíkkt. yuf nkÚk{kt yu{Lkk YÃkfzkt Vkuxk yLku çkeò nkÚk{kt {heÍLke økÍ÷! {heÍLku ÚkÞku yuðku yLkw¼ð çkÄk s frðykuLku õÞkhuf ÚkkÞ Au.

y{wf rníkuåAwyku yLku r{ºkkuLkk yÚkkøk «ÞíLk ÃkAe yLku zkìõxhkuLke {ËËÚke yk ÷ík{ktÚke çknkh ykÔÞku. 1995{kt yuýu ºkeS ÃkíLke (Mkkhk Mkk÷kÍkh) fhe suLkkÚke yuLku yuf Ëefhe (Mkrhíkk) ÚkE. 1998{kt yuýu VheÚke økkðkLkwt þY fÞOw. 2000{kt ‘zeMíLMkeÞk’ yLku 2001{kt ‘íkuLkkBÃkk’ ykÕkçk{ çknkh Ãkkzâwt suLke {kºk Ãkkt[ ÷k¾ «ík s ðu[kE! 2007{kt ‘r{Mk ËwyuíkkuMk’ çknkh Ãkze su{kt yuýu yøkkW hufkuzo fhu÷kt Þwøk÷økeíkku yLku yuLke Ëefhe Mkrhíkk MkkÚku økkÞu÷kt Þwøk÷økeík E-{u÷ {eLkku Mk{kðuþ Au. 2008{kt søkrðÏÞkík Mktøkeíkfkh ÞkLke {kxu ðkuÕðuh y ¢eyh Lkk{Lkwt økeík hufkuzo fÞwO. 2008{kt yuLke ºkeS ÃkíLkeLku çkúuRLk nu{hus ÚkÞwt yLku yksuÞ yuLkkÚke ÃkezkÞ Au. nkuMku nkuMkuLke Ãkktøk¤e ykŠÚkf ÂMÚkríkLku fkhýu yksLkk «ÏÞkík økkÞfku, ÄtÄkËkhe ÷kufku íku{s [knfku yuLku {ËË fhe hÌkk Au. 2010{kt nkuMku nkuMku yu ÃkkuíkkLkwt yuf Ãkh^Þw{ ‘nkuMku nkuMku’ çknkh Ãkkzâwt suLkku LkVku yuRzTÍ Ãkerzík çkk¤fku yLku †eyku {kxu Vk¤ððk{kt ykðu Au. yºku nkuMku nkuMku ^÷kurhzk ¾kíku ykðu÷ fkuh÷ økuçkÕMk þnuh{kt MkÃkrhðkh ÂMÚkík Au. yZ¤f r¾íkkçkku, RLkk{ku, xkEx÷ku yLku ykÃkýe fÕÃkLkkLke çknkhLke «rMkrØ, ÏÞkríkykuLkk Ÿ[k Ãkðoík WÃkh rçkhks{kLk nkuMku nkuMku yktíkhhk»xÙeÞ Mkur÷rçkúxe ykEfkuLk çkLke økÞku. ËwrLkÞk Íqfíke ni, ÍwfkLkuðk÷k [krnÞu!

xÙuz ðkìh Síkðk [eLk yuhkuxÙkuÃkkur÷Mk rMkxeykuLkku ¾zf÷ku fhþu yk¾k rðïLkk ÔÞkÃkkh Ãkh fçkòu s{kððkLke [eLkLke støke {n¥ðkfktûkk Au yLku íkuLkk yuf {n¥ðLkk ¼køkYÃku íku ËrhÞkfktXkLkkt Lkøkhku{kt su Vuõxheyku Au íku çkÄe MÚk¤ktíkh fheLku ËuþLkk yuðk yktíkrhf rðMíkkhku{kt ÷E sLkkh Au fu su rðMíkkhku{kt yøkkWÚke 100 sux÷kt Lkðkt yuhÃkkuxkuo çkktÄðkLkwt ykÞkusLk fhe ËuðkÞwt Au

ríkh rfx Äk

nkuMku nkuMkuLkkt Úkkuzktf økeíkku, ykÕkçk{Lkkt Lkk{ ykÃkwt Awt. Mk{Þ {¤u íkku RLxhLkux WÃkh ¾ku¤e fkZe Mkkt¼¤òu. ÷k Lkkðu Ëu÷ ykuÕðezku. ÷ku ÃkkMkkËku ÃkkMkkËku, hku{kÂLxfku, y{kuh y{kuh, MkwÃkh yuõÍeíkkuMk, Mke¢uíkkuMk, yu÷ ºkeMíku, {e rðËk, «ku{uMkkMk, {wnuhuRøkku, økúLËuÍk {uÂõMkfkLkk, MkkuÞ yMke, økúMkeykMk, VwRËkËku, ðkuÕfLk, Mkçkkuh y{e, h yuÕ÷k, ðkuÕðh y ¢eyh, Mke {u fkuB«urLËyuhMk, yu÷ y{kuh yfkçkk, nLzuz fe÷kuÍ Ëu çkkhku, íku feyuhku yMke, y{kuh {eyku, íkuMkkuhku, MkeyuB«u fkuLíkeøkku. ík{Lku ykùÞo Úkþu fu Lkð ð¾ík økúu{e yuðkuzo {kxu nkuMku nkuMkuLkwt Lkk{ktfLk ÚkÞu÷wt. Auðxu 2005{kt ÷uxeLk økúu{e yuðkuzo yuMkkurMkyuþLku yuLku ‘ÃkMkkuoLkk÷eËkË Ëu÷ yLLkku’ yux÷u fu ‘ÃkMkoLk÷ ykìV Ä Þh’Lkku r¾íkkçk ykÃÞku . hu f ku ‹ zøk Wãku ø k{kt nku M ku nku M ku L kk {kíkçkh Þku ø kËkLkLku ÷E nku r ÷ðq z Lkk 7036 nkur÷ðqz çkw÷uðzoLkk hMíkk WÃkh nkur÷ðqz ðkìf ykìV Ä VuR{Lke íkfíke Au yLku yuLkk WÃkh yuLkk {kLk{kt yuf íkkhf yksu Ãký [{fu Au! solidkapadia@gmail.com

{ws Ãkh rMkík{ fhe økÞk {khe økÍ÷Lkk þuh ðkt[eLku yu hnu Au çkeòLkk ¾Þk÷{kt Au ð xu 16 ðhMkLke ô{hu «u r {fk {¤ðk ykðu Au . ykðíke fk÷u yu yu f MkæÄh Aku f hk MkkÚku ÷øLk fhe yku M xÙ u r ÷Þk sðkLke Au . nkÚk{kt {U Ë e ÷økkzu ÷ e Au . ‘Úku t õ Mk Vku h yu ð herÚkt ø k’ fnu ð k ykðe Au . {heÍLke ®sËøke yu s Ãk¤ Ãkh yxfe òÞ Au . òu í kòu í kk{kt ®sËøke{kt çkeòt Ãk[kMk ðhMkku W{u h kE òÞ Au . yuf Ãk¤ yuLkk rðLkk íkku [k÷íkwt Lknkuíkwt {heÍ fkuý òýu fu{ yk¾e rstËøke [k÷e økE íÞkhu y[kLkf SðLkLke Z¤íke Mkktsu yk «ur{fkLke Vhe yuf ðkh {w÷kfkík ÚkE òÞ Au. Ãk[kMk ð»ko Ãknu÷kt AuÕ÷eðuÕ÷e yuLku ÷øLkLkk ykøk÷k rËðMku Mkku¤ ðhMkLke ô{hu {UËe¼Þko nkÚk MkkÚku òuE níke yLku nðu... {heÍ fnu Au ½ýkt ðhMkku ÃkAe ykÔÞkt Aku, yuLkku yk Ãkwhkðku Au su {UËe nkÚk Lku Ãkøk Ãkh níke, yu fuþ Ãkh ÷køke ÃkkLkLkwt Ãke¤k Úkðwt yu ð]ûkLke rLkÞrík Au yLku ðk¤Lkwt Äku¤k Úkðwt yu {kLkðeLke rLkÞrík. ykÃkýu yuLku hkufe þfíkkt LkÚke Ãký yk «r¢Þk{kt sux÷k htøkku ¼he þfeyu yux÷wt SðLk MkwtËh çkLku. yu{Lke þkÞheLkk htøkkuuÚke ykÃkýk yk SðLkLku {u½ÄLkw»ke çkLkkðLkkh {heÍLku Mk÷k{ yLku økwshkíke ¼k»kkLku yuLkku økkr÷çk suLku fkhýu {éÞku yu «ur{fkLku Ãký ykÃkýkt Lk{Mfkh. amiraeesh@yahoo.co.in

CMYK

yuhkuxÙkuÃkkur÷Mk

4

ðMkLkk 24 f÷kf{kt rðïLkku fkuE {nkhÚke fu fkuE xufLkku¢ux yuf r{rLkxLkku Ãký ðÄkhku fu ½xkzku fhe þfðk Mkûk{ LkÚke. y÷çk¥k, çku MÚk¤ku ðå[uLkwt ytíkh Äkhku fu 500 rf{e nkuÞ íkku yu ytíkh fkÃkðkLkk Mk{Þ{kt [ku¬MkÃkýu ½ýku çkÄku ½xkzku fhe þfkÞ, MÃkez ðÄkheLku. ykÃkýk hku®sËk SðLk{kt nðu ytíkh yu ¾kMk yðhkuÄf Ãkrhçk¤ hÌkwt LkÚke. ÍzÃke ðknLkÔÞðnkh îkhk ÃkkuELx yu Ú ke Ãkku E Lx çke ðå[u L kk yt í khLkku yðhkuÄ ½xkze ËE þfkÞ Au. òýeíkk y{urhfLk Mk{ksþk†e {uÕðeLk ðuçkhu ykLku ‘R÷kÂMxf {kE÷’ yu ð w t Lkk{ ykÃÞwt Au. fnuðkLkwt íkkíÃkÞo yu fu yuf {kE÷ yux÷u fux÷wt Ëqh yu rðþuLkku ykÃkýku ÏÞk÷ MÃkez Ãkh ykÄkh hk¾u Au. çk¤Ëøkkzk{kt yuf {kE÷ sEyu íkku çknw ÷ktçkwt ytíkh ÷køku, çkkEf Ãkh ykuAwt ÷køku yLku fkh{kt ðÄw MÃkezu sEyu íkku yuf {kE÷Lkwt ytíkh Mkkð s ykuAwt ÷køku yux÷u Mk{ksþk†e {uÕðeLku ‘E÷kÂMxf {kE÷’ Lkk{ «ÞkußÞwt Au. rð{kLke «ðkMku çku MÚk¤ ðå[uLkk ytíkhLku òýu Mkkð s ykuAwt fhe LkktÏÞwt Au. ðzkuËhkÚke {wtçkE Ãknu÷kt xÙuLk{kt ËMk f÷kf Úkíkk níkk nðu Ãkkt[uf f÷kf{kt ÃknkU[kÞ Au. yksLkk Þwøk{kt nðu yuh xÙkðu÷Lkwt hku®sËk SðLk{kt {n¥ð ðÄe økÞwt Au. 1975Úke 2005 Ëhr{ÞkLkLkkt AuÕ÷kt 30 ð»ko{kt ðirïf økúkuMk zku{uÂMxf «kuzõx (SzeÃke) 154 xfk ðæÞku Au. ßÞkhu rðï ÔÞkÃkkh{kt ¾kMMkku 355 xfkLkku Äh¾{ ðÄkhku ÚkÞku Au. yk Ëhr{ÞkLk yuhfkøkkuoLkk {qÕÞ{kt 1395 xfkLkku Äh¾{ ðÄkhku ÚkE [qõÞku Au. ËwrLkÞk{kt fw÷ sux÷k {k÷ Mkk{kLkLkwt ÃkrhðnLk ÚkkÞ Au íkuLkk ºkeò ¼køkLkwt ÃkrhðnLk yuhfkøkkuo îkhk ÚkkÞ Au. økÞk ð»koLkk yur«÷{kt ÞwhkuÃk{kt ßðk¤k{w¾e Vkxâku íkuLke hk¾ ÞwhkuÃkLkk MktÏÞkçktÄ Ëuþku{kt yux÷e Vu÷kE økE fu ÞwhkurÃkÞLk ËuþkuLkkt yuhÃkkuxo Úkkuzk rËðMk çktÄ fhe Ëuðkt Ãkzâkt. ßðk¤k{w¾eLke hk¾u yk¾k ÞwhkuÃkLkwt ykfkþ Zktfe ËeÄwt, íkuLkk çku rËðMk yøkkW rð{kLke Ëw½oxLkk{kt Ãkku÷uLzLkk ðzk«ÄkLk ÷u[ fkÍeLMfeLkwt {kuík rLkÃkßÞwt níkwt, Ãkhtíkw íku Ëhr{ÞkLk ÞwhkuÃkLkkt {kuxk ¼køkLkkt yuhÃkkuxo hk¾Lkkt støke ðkˤktykuLku fkhýu çktÄ fhe Ëuðkíkkt. Ëuþ- rðËuþLkk MktÏÞkçktÄ «{w¾ku,ðzk«ÄkLkku, Ãkku÷uLzLkk MkËTøkík ðzk«ÄkLkLke ytrík{rðrÄ{kt nkshe ykÃke þõÞk Lknkuíkk. ytrík{rðrÄ{kt ¾kMk fheLku y{urhfe «{w¾ ykuçkk{k, #ø÷uLzLkk ðzk«ÄkLk økkuzoLk çkúkWLk, £ktMkLkk «{w¾ rLkfku÷Mk MkkfkuoÍe sE þõÞk Lknkuíkk. rð{kLke Mkuðk yXðkrzÞk MkwÄe ¾kuxðkE

síkk MkwÃkh {kfuoxku{kt MktÏÞkçktÄ [eòuLke yAík ðíkkoðk ÷køke. ½kLkkÚke ykÞkík Úkíkk ÃkkELkuÃk÷, MkkÞ«MkLkk çkuMke÷, ErsÃíkLkkt {h[kt yLku ðxkýk, fur÷VkuŠLkÞkLkk yuMÃkuhuøkMk (Mkíkkðhe)Lke ykðf çktÄ ÚkE økE, fkhý yk çkÄe [eòuLkwt yuhfkøkkuo îkhk ÃkrhðnLk yxfe økÞwt níkwt. rçkúxLk{kt ÚkkE÷uLzÚke ykðíkkt ykuŠfzLkkt Ãkw»Ãkku yLku fuLÞkLkkt økw÷kçkLke íktøke MkòoE. fuLÞk{kt økw÷kçkLkk çkøke[kyku{ktÚke [qtxeLku yuhfkøkkuo {kxu Ãkuf fhkÞu÷kt 3000 xLk økw÷kçk [e{¤kE økÞkt. rðïLke yuh÷kRLMk ftÃkLkeykuLku yXðkrzÞk MkwÄe hkusLkwt 45 fhkuz zkì÷hLkwt (Y. 2025 fhkuz) LkwfMkkLk

ûkh-yûkh rðLkkuË ze. ¼è ðuXðwt Ãkzâwt níkwt. «kuVuMkh fMkkhËkyu ÞwhkuÃkLke yk ½xLkk xktfeLku ÷ÏÞwt Au fu [eLk yLku ¼khík suðk ÍzÃke økríkyu rðfkMk MkkÄe hnu÷k Ëuþkuyu yk fkhýu s yuhkuxÙkuÃkkur÷MkLkku fLMkuÃx yÃkLkkðe ÷eÄku Au. rðïLkk {n¥ðLkk xÙuz Yx Ãkh «¼wíð nktMk÷ fhðkLkwt yuh fkøkkuo yLku yuh xÙkðu÷ yuf y{ku½ þ† Au. yk¾k rðïLkk ÔÞkÃkkh Ãkh fçkòu s{kððkLke [eLkLke støke {n¥ðkfktûkk Au yLku íkuLkk yuf {n¥ðLkk ¼køkYÃku íku ËrhÞkfktXkLkkt Lkøkhku{kt su Vuõxheyku Au íku çkÄe MÚk¤ktíkh fheLku ËuþLkk yuðk yktíkrhf rðMíkkhku{kt ÷E sLkkh Au fu su rðMíkkhku{kt yøkkWÚke 100 sux÷kt Lkðkt yuhÃkkuxkuo çkktÄðkLkwt ykÞkusLk fhe ËuðkÞwt Au. yk çkÄkt yuhÃkkuxo [eLkLkkt «kËurþf þnuhkuLku íkku yuf çkeò MkkÚku Mkktf¤e s ÷uþu íku WÃkhktík rðËuþe økúknfku MkwÄe {k÷ ÃknkU[kzðk {kxu yuhfkøkkuo MknkÞYÃk ÚkE Ãkzþu. [eLk{kt yk heíku 20,000 Vuõxheyku çktÄ fhe ËuðkE Au yLku þkt½kEÚke 800 {kE÷ Ãkrù{u [kuLøkðeLøk Lkk{Lkk þnuhLkku ÍzÃke rðfkMk ÚkE hÌkku Au, su y{urhfkLkk rþfkøkku þnuhLke çkhkuçkhe fhþu. RríknkMk{kt yíÞkh Mkw Ä e ÷ku ¾ t z e Ëeðk÷ ÃkkA¤Lkk Mk{ks íkhefu suLke økýLkk Úkíke níke, su Ëuþ {kykuLkk ÷ku¾tze þkMkLk nuX¤ ËwrLkÞkÚke y¤økku yLku yr÷Ãík hÌkku níkku, yu Ëuþ ([eLk) nðu xÙuz ðkìh Síkðk {kxu støke íkiÞkhe fhu Au yLku yk rËþk{kt ykøkufË{ {kxu [eLku «ku . fMkkhËkLkku yu h ku x Ù k u à kku r ÷Mk fLMkuÃx yÃkLkkðe Lkðk MktÏÞkçktÄ {uøkk rMkxeLkwt rLk{koý fhðkLke þYykík fhe ËeÄe Au. (MktÃkqýo) vinod.bhatt@sandesh.com


CMYK

8

hrððkh, 3 sw÷kE h011

www.sandesh.com

nrh íkkhkt nòh Lkk{ økwshkík{kt rnLËw, {wÂM÷{ yLku ÃkkhMkeykuLkkt Lkk{ ÃkkA¤ ÔÞðMkkÞ òuzkÞ Au. yk[kÞo yux÷u su rþûkf nkuÞ íku. Ë÷k÷ yux÷u çkúkufh. MkkrníÞfkh økw÷kçkËkMku íkku yxf s çkúkufh hk¾e níke. Íheðk÷k yux÷u sh-ÍðuhkíkLkwt fk{ fhíkkt nkuÞ íku. ¼khíkeÞ Lkk{ku{kt yuf øksçkLke rçkLkMkkt«ËkrÞfíkk Au

1

800{e MkËe{kt $ø÷uLzLke 25 «ríkþík †eykuLkkt Lkk{ ‘{uhe’ níkkt. Ãkkt[{k ¼køkLkk Ãkwhw»kkuLkwt Lkk{ ßnkuLk níkwt yLku çkkfe çkåÞk íku òuMkuV, suBMk, Úkku{Mk yLku rðr÷ÞBMk níkk. 2009{kt {uhe yLku ßnkuLkLke søÞkyu ykur÷rðÞk yLku suf ykðe økÞkt níkkt. $ø÷uLz{kt suf MkkiÚke VuþLkuçk÷ yLku Mkðofk÷eLk Lkk{ Au. ßÞkhu ykur÷rðÞk Lku yur{÷e, surMkfk yLku økúuMk MkkÚku MÃkÄko fhðe Ãkzu Au. ‘su’ þçËÚke þY Úkíkk Lkk{Lke ÷kufr«Þíkk çknw sqLke Au, Ãkhtíkw Lkðe VuþLk «{kýu Lkk{Lkk ytíku ‘yuLk’ ÷kufr«Þ Au. WËknhý íkhefu suz Lkk{ Ãkkihkrýf Au, Ãký ðíko{kLk{kt yu suzuLkÚke ÷kufr«Þ Au. ÷urxLk y{urhfk{kt MkkiÚke ÷kufr«Þ Lkk{ fk÷kuoMk Au. W¥kh y{urhfk{kt ßnkuLk Au. {wÂM÷ku{kt yçËw÷ yLku Mk÷e{ Mkðor«Þ Lkk{ Au. ÃkkhMkeyku{kt rVhkuÍ yrÄf ðÃkhkíkwt Lkk{ Au. Lkk{ku L ke ÃkkA¤ yÚko , Ãkht à khk, MktMf]rík, «kËurþfíkk yLku ÄkŠ{f rhðkòu nkuÞ Au. Lkk{kuLkk yÚko nkuÞ Au, Ãký yu yÚko «{kýu SðLk Sðkíkwt nkuÞ yu sYhe LkÚke. ykrþ»kLkku yÚko ykþeðkoË ykÃkðku yuðku ÚkkÞ, Ãkhtíkw ykrþ»k¼kELke S¼uÚke yufuÞ Mkkhku þçË Lkef¤íkku Lk nkuÞ yuðwt çkLku. yr¼rsík yux÷u rðsÞ, Ãký ðkMíkð{kt yr¼rsík¼kE fkÞ{ Ãkhkrsík nkuÞ yuðwt çkLku. sðknh÷k÷ LkunhwLkk SðLk[rhºk{kt ykìMxÙur÷ÞkLkk hksËqík økkÕxh ¢kuLkh sðknh÷k÷Lkku yÚko ‘÷k÷ híLk’ ykÃku Au, Ãkhtíkw ynª ÷k÷ htøkLkk yÚko{kt Lknª, Ãký {ËkoLkøke yÚkðk ÞwðkLkeLkk yÚko{kt Au. yu{Lkk rÃkíkk {kuíke÷k÷Lkk Lkk{{ktÞ {ku í ke (híLk) þçË níkku . Lku n hw L ke ËefheLkwt Ãkqhwt Lkk{ RÂLËhk r«ÞËŠþLke níkwt. RÂLËhk yux÷u Ëuðe ÷û{e yLku r«ÞËŠþLke yux÷u òuðk{kt MkwtËh. {q¤{kt r«ÞËþeo Mk{úkx yþkufLkwt WÃkLkk{ níkwt. yþkuf yux÷u suLku þkuf Lk ÚkkÞ íku, Ãkhtíkw f®÷øk (yksLkk ykurhMMkk)Lkk ÞwØ ÃkAe yu þkufkfw÷ ÚkE økÞku níkku yLku ðihkøke çkLke økÞku níkku. ½ýkLkwt Lkk{ rðhkøk nkuÞ Au. rðhkøk yux÷u suLkk{kt {kun Lk nkuÞ

h

ýAkuz¼kE Lkk{Lkk yuf MkßsLk Mð¼kðu yuðk fu ®Äøkkýwt ÚkkÞ íkku ËMk- ðeMkLku ¼he Ãkeðu. Mkk{kðk¤k Q¼e ÃkqtXu LkkXu. Ãký hýAkuz¼kE õÞkhuÞ {uËkLk Akuzu Lknª. íkusÂMðLkeçknuLkLkwt {kU yux÷wt {whÍkÞu÷wt hnuíkwt fu Vkuxku ¾U[ku íkku Ãký Äkçkk suðwt ÄqtĤwt s Ëu¾kÞ. ÷û{eçknuLkLkk ½hu nkÕ÷kt huMk®÷øk fhíkkt níkkt yLku ¾kðk ¾e[zeLkk Ãký MkktMkk. ÄLkS¼kE ykSðLk MkkRf÷ Ãkh Vhíkk hÌkk yLku yu{Lkk Lkk{u MðeMk yufkWLxLke ðkík íkku Ëqh hne, ÃkkuíkkLkk økk{Lke þhkVe {tz¤e{kt Ãký õÞkhuÞ ¾kíkwt ¾ku÷kðe þõÞk Lknª. Þkrºkf Lkk{Lkku ÞwðkLk õÞkhuÞ ÃkkuíkkLkk økk{Lkwt sfkíkLkkfwt Ãký ðxâku LkÚke. nMk{w¾¼kE rLkíÞ {w¾ MkkurøkÞwt fhe çkuXk nkuÞ Au. Lkk{{kt þwt çkéÞwt Au yuðwt fkuE {nkÃkwhw»k fnu íÞkhu yuLkku yÚkorðMíkkh MkkÚku ykÃkíkk LkÚke. ‘zçk÷ Ä{k÷’ suðe rVÕ{ òuEyu íÞkhu ykðkt MkwðkõÞkuLkku {rn{k çkhkçkh Mk{òE òÞ Au. ‘çkkxk¼kE (Mkíkeþ fkirþf) yLku rhíkuþ Ëuþ{w¾Lkk ÃkhVku{oLMkLku çkkË fhe Lkkt¾ku yLku çku-ºký rMkåÞwyuþLMkLke Ãký

íku. yþkuf su{Lkku yLkwÞkÞe çkLÞku yu çkwØLkk ÃkwºkLkwt Lkk{ hknw÷ níkwt su hkSð-MkkurLkÞkLkk ÃkwºkLkwt Lkk{ Au. hknw÷ yux÷u [tÿ. hknw÷Lkk rÃkíkkLkwt Ãkqhwt Lkk{ hkSðhíLk níkwt, su Lkunhw ÃkrhðkhLke ‘híLk’ «íÞuLke ½u÷Ak Mkkrçkík fhu Au. hkSðLkku yÚko f{¤ ÚkkÞ Au , su {kíkk f{¤kËu ð e ÃkhÚke ykðu Au . sðknh yux÷u Íðuhkík su økwshkíke þçË Au. Íðuhkík çkLkkðíkk økwshkíkeyku Íðuhe fnuðkÞ Au. rnLËe{kt yuLkk {kxu òinh þçË Au suLkku çkeòu yÚko Ãkhkrsík hkòLke ÃkíLkeLke Mkíke ÚkðkLke r¢ÞkLkku Au. ÔÞðMkkÞ ÃkhÚke yxf hk¾ðkLke ÃkØrík ytøkúuòu{kt ¾qçk «[r÷ík níke. su{ fu økkuÕzÂM{Úk yux÷u MkkuLke, xuE÷h

çkúu®føk ÔÞqÍ hks økkuMðk{e yux÷u ËhS, [uÃk{uLk yux÷u ËwfkLkËkh, hkEx yux÷u fwþ¤ fk{Ëkh yLku çkx÷h yux÷u ðkELkLkku Mkt[k÷f ðøkuhu. økw s hkík{kt rnLËw , {w  M÷{ yLku ÃkkhMkeyku L kkt Lkk{ ÃkkA¤ ÔÞðMkkÞ òuzkÞ Au. yk[kÞo yux÷u su rþûkf nkuÞ íku. Ë÷k÷ yux÷u çkúkufh. MkkrníÞfkh økw÷kçkËkMku íkku yxf s çkúkufh hk¾e níke. Íheðk÷k yux÷u sh-ÍðuhkíkLkwt fk{ fhíkkt nkuÞ íku. yuõxh MktSðfw{khLkwt {q¤ Lkk{ nrh¼kE Íheðk÷k níkwt. nk÷Lkk «ÏÞkík økkÞf fwLkk÷ økktòðk÷kLke yxf ÃkrhðkhLkk økktòLkk ÔÞðMkkÞ ÃkhÚke ykðu

Au. {wtçkELkk «rMkØ íktºke-Ãkºkfkh sunkLk ËkYðk÷k ÃkkhMke níkk yLku yu ËkYLke ËwfkLkLkk Ãkkrhðkrhf ÔÞðMkkÞ ÃkhÚke ykðu÷e yxf níke. Ãkxu ÷ yu x ÷u Ãkx÷e¾: hsðkze þkMkLk{kt su ÷ku f ku ¾u í keLkk Ãkx (s{eLk)Lkku rnMkkçk hk¾u yu Ãkxu÷. $ø÷uLz{kt Ãkxu÷ yu 24 LktçkhLke MkkiÚke yk{ yxf Au yLku çk]nË ÷tzLk{kt yu Mkki Ú ke ðÃkhkíke ºkeS yxf Au . y{urhfkLke xku[Lke 500 yxfku{kt Ãkxu÷ 174{k Lktçkhu Au. s{eLkLkku rnMkkçkrfíkkçk nkÚk{kt nkuðkÚke Ãkxu÷kuLkwt ðsLk Ãkzíkwt níkwt yLku yu{ktÚke s yu økk{Lkk {wr¾Þk çkLke økÞk. {wr¾ÞkÃkýkLku Ãkx÷kE fhðe yux÷u s fnu Au. Ãkxu÷ ÃkAeLke çkeS ÷kufr«Þ yxf þkn Au su økwshkík-hksMÚkkLkLkk siLkkuLke yxf Au. þkn yux÷u ðuÃkkhe yLku MktMf]ík ‘Mkknw’ þçË ÃkhÚke yu ykðu Au. Mkknw yu x ÷u «k{krýf. Ãki M kkLke ÷u í ke-Ëu í ke fhLkkhLku Mkknwfkh fnu Au, fkhý fu yu { kt çkÄku ÔÞðnkh rðïkMk yLku «k{krýfíkk Ãkh ÚkkÞ Au. þknLkwt çkeswt {q¤ ÃkŠMkÞLk ‘þkn’{kt Au. ÃkŠMkÞLk hkòLku þkn fnuðkÞ Au yLku þYykík{kt su økwshkíkeyku ÄtÄku fhðk ÃkŠMkÞk økÞk yu{Lku þkn MkkuËkøkh fnuðkÞk. yV½kLk {wÂM÷{ku{kt Ãký þkn yxf Au. 18{e MkËeLkk «rMkØ Ãktòçke frðLkwt Lkk{ ðkrhMk þkn níkwt. økktÄe, su {nkí{kLke yxf Au íku øktÄ þçË ÃkhÚke ykðu Au. y¥kh yux÷u fu Ãkh^Þq{Lkku ÔÞðMkkÞ fhðkðk¤k økktÄe

zçk÷ Ä{k÷, ®Mkøk÷ Ä{k÷, Lkku Ä{k÷!

rMkÕðh M¢eLk rfLLkh yk[kÞo çkkËçkkfe fhku íkku rVÕ{{kt ¾kMk fþwt çkkfe çk[íkwt LkÚke. yþoË ðkhMkeLku ¾wËLku ykðe rVÕ{ku fhðkLke {ò ykðíke LkÚke yuðwt íkuýu Ãkkuíku s fÌkwt Au. rVÕ{{kt yu ðkíkLkku ÏÞk÷ Ãký ykðe òÞ Au fu yu Ãkhkýu yLku {kºk Ãkux {kxu íku{kt fk{ fhe hÌkku Au. MktsÞ Ë¥k ÃkkMkuÚke yr¼LkÞLke yÃkuûkk hk¾ðe yux÷u yur«÷- {u{kt nu{k¤kLke hkn òuðe yLku rzMkuBçkh{kt çkkhuÞ {u½Lke «íkeûkk fhðe. yuLke «f]ríkLku {¤íkk ykðíkkt yLku su{kt íkuýu yr¼LkÞ Lk fhðku Ãkzu Ãký {kºk ÃkkuíkkLkwt ÔÞÂõíkíð s Ëþkoððwt Ãkzu yuðk ‘¼kE÷kuøk’ «fkhLkk hku÷{kt yu õÞkhuf ò{íkku nkuÞ Au. çkkfe íkuLku ÃkËko Ãkh «u{ fhíkku òuEyu íkku ÷køku fu níÞkfktzLku ytò{ ykÃke hÌkku Au yLku íkuLku rçkÍLkuMk fhíkku ¼k¤eyu íkku ÚkkÞ fu íku{kt Auíkh®Ãkze fu fki¼ktz fÞko ðøkh hnuþu s Lknª.

‘zçk÷ Ä{k÷’{kt fux÷ktf {hf {hf á~Þku, [xÃkxk MktðkËku sYh Au, Ãkhtíkw yu økuBMk yLku òuõMkÚke rðþu»k økýe þfkÞ yuðk LkÚke. òðuË òVhe çknw ðÄwÃkzíkkt yr¼LkÞLkk Vwðkhk Akuzu Au íkku {ÂÕ÷fk þuhkðík òýu xÃkf ®Mk[kRLku yuLzkuMko fhe hne nkuÞ yu{ õÞkhuf s nkð¼kð ÷kðu Au. s{ýðkh{kt fkuE ík{khk {kU{kt nUíkfLkk {h[ktðk¤wt þkf Ãkhkýu XktMke Ëu yLku ÃkAe íkuLku çku÷uLMk fhðk yuf økw÷kçkòtçkw ½k÷u... Vhe yuf [{[ku þkf, Vhe òtçkw... ftE {ò LkÚke. ykðe r{sçkkLkeLke ftE {ò LkÚke, ykLktË LkÚke. yu Mkò Au. hMk¼tøk Au. Mk{MÞk yu Au fu r«ÞËþoLku MÚkkÃku÷k yk¾k rVÕ{fw¤Lkwt yLkwfhý fhðk «ÞkMkku íkku ½ýk ÷kufku fhu Au. Ãkhtíkw yu{Lkk suðe økwýð¥kkMk¼h yLku MktÃkqýo fne þfkÞ yuðe rMkåÞwyuþLk÷ fku{uze (shk J

J

þknY¾ ¾kLk yux÷e rMkøkkhux Ãkeðu Au fu íkuLke rMkøkkhuxÚke ½h fu ykìrVMk øktÄkÞ Lknª yu {kxu Ëhuf søÞkyu M«uLke çkkux÷ku h¾kE Au. þknY¾ nðu ßÞkhu fnu Au fu nwt rMkøkkhux Lknª Ãkeðwt íÞkhu ÷kufku íkuLke ðkík Ãkh nMke Ãkzu Au. LkhøkeMk Ãknu÷uÚke s MkwtËh íkku níkkt s Ãký íku rzrMkÂÃ÷Lk yLku xuçk÷ {uLkMkoLkkt ¾kt økýkíkkt níkkt. íku s{kLku LkhøkeMkLku Mk¤eÚke [kELkeÍ ¾kíkkt ÷kufku òuíkkt íÞkhu {kuZk{kt yktøk¤k Lkk¾e síkkt.

nuhkVuhe, ntøkk{k, {k÷k{k÷ ðef÷e suðe rVÕ{ku ÞkË fhku) fu yuLxhxuRLkh íku{ktÚke ¼køÞu s fkuE çkLkkðe þfu Au. hkurník þuèeÚke þY fhe yLkeMk çkÍ{e yLku RLÿfw{kh MkwÄeLkk zÍLkçktÄ rVÕ{ {ufMko yk ûkuºk{kt nkÚk ys{kðe [qõÞk Au. y{wf íkku r«ÞËþoLkLke yÆ÷ Lkf÷ fhðkLkku (økku÷{k÷-2, ykì÷ Ä çkuMx) «ÞíLk fhe [qõÞk Au. fux÷kf íkku íku{Lkk nkÚk Lke[u fk{ fhe økÞk Au Ãký Vq÷kuLkk Mkqtz÷k{kt ®nøkLke økktøkze {qfku íkku yu ®nøk ÃkAe Ãkw»ÃkkuLke su{ {½{½ðk Lk {ktzu yLku fkuÞ÷kLku {÷kR{kt çkku¤e hk¾ku íkku Ãký QXkðíkktðUík íkuLke fkÞk ÃkhÚke {÷kR Lkeíkhe Ãkzu Au yLku yMk÷e htøk Ëu¾kðk {ktzu Au. Mkk{krsf rVÕ{ku çkLkkðLkkhk çkÄkt ftE rçk{÷ hkuÞ LkÚke nkuíkk yLku ykpV-rçkx

fnuðkíkk níkk. {nkí{kLkk Mk{fk÷eLk «ríkMÃkÄeo {nt{Ë y÷eLke yxf ‘Íeýk’ níke. yu{Lkk rÃkíkkLkwt Lkk{ Ãkwtò¼kE Íeýk níkwt. økwshkíke{kt Íeýk yux÷u LkkLkwt, Íeýwt yLku Ãkqtò yux÷u ÃkiMkku, ÃkqtS. Ãký yu{Lku Íeýk fu{ fnuðkíkk níkk? siLk yux÷u SLkk, su RrLÿÞku Ãkh rðsÞ «kÃík fhu Au íku. Íeýk yLku siLkLku fkuE MktçktÄ nþu? Lke[÷k ðøko { kt sL{u ÷ k hku r økc çkk¤fLku ‘f[hk’ Lkk{ yÃkkÞ Au. yuðwt çkk¤f suLku Þ{Ëqík Ãký Mðefkhíkku LkÚke. çktøkk¤{kt {khLk yxf Au. {khý yux÷u {kuík, {hý. yuLkwt rðþu»kkÚkeo y{íÞo Au, suLku økwshkíke{kt y{h fnu Au. þe¾ ÷kufku{kt þe¾þk† ‘økwhw økútÚk’Lkwt fkuE Ãký ÃkkLkwt ¾ku÷eLku Ãknu÷k ðkõÞ{kt Ãknu÷k þçËLkku su Ãknu÷ku yûkh nkuÞ yuLkk ÃkhÚke MktíkkLkLkwt Lkk{fhý fhðkLke heík Au. Ãktòçkeyku{kt †e-Ãkwhw»kLkkt Lkk{ Mkh¾kt nkuÞ Au yLku yuLku Aqxkt Ãkkzðk (Ãkwhw»kLkk Lkk{ ÃkkA¤) ®Mk½ yÚkðk (†eLke ÃkkA¤) fki h ÷økkðkÞ Au . {Lk{kunLk ®Mk½ yux÷u {LkLku {kune ÷u yuðku ®Mkn. yu{Lkk fuMk{kt yk çktLku yÚko ¾kuxk Ãkzu Au yu swËku rð»kÞ Au. ®Mk½ økwshkíke{kt ®Mkn (frð Lkh®Mkn {nuíkk) çkLke òÞ Au. {LkLkk {ku n Lk yLku økkt Ä eðk¤k {kunLkËkMk yu f]»ýLkwt çkeswt Lkk{ ({kunLk) Au. f]»ýLkwt çkk¤ÃkýLkwt Lkk{ çkk¤ fuþð Au su çkk¤ XkfhuLkwt Ãký {q¤ Lkk{ Au : çkk¤ fuþð Xkfhu. çkk¤kMkknuçk XkfhuLkku yt ø kú u S MÃku ® ÷øk (xeyu [ yu f u y khE) ytøkúuS frð rðr÷Þ{ {ufÃkMk Xkfhu (xeyu [ Mkefu y kEykhyu Ô nkÞ)Lke íkso Ãkh fhu Au. {wtçkELkk s Mkur÷rçkúxe yr{íkk¼Lke yxf ‘çkå[Lk’ rÃkíkkLkk ík¾Õ÷wMk ÃkhÚke ykðu Au. çkå[Lk yux÷u ð[Lk. yuf s{kLkk{kt Ëh [ku Ú kku - Ãkkt [ {ku yu õ xh fw{kh níkku : rË÷eÃk fw{kh, hks fw{kh, {Lkkus fw{kh, hksuLÿ fw{kh, yûkÞ fw{kh, rfhý fw{kh ðøkuhu. ¼khíkeÞ Lkk{ku{kt yuf øksçkLke rçkLkMkkt«ËkrÞfíkk Au. goswami_raj@yahoo.co.in

çkLkkðLkkhk ík{k{ rhíkwÃkýkuo ½ku»k fu rðþk÷ ¼khîks LkÚke nkuíkk. yu{ r«ÞËþoLku ÃkkuíkkLkwt yuf y÷øk MÚkkLk çkLkkÔÞwt Au. ¾z¾zkx nkMÞ yLku {LkkuhtsLk ÃkehMkðk{kt r«ÞËþoLkLke íkku÷u ykðe þfu yuðku, ÃkkuíkkLke òíkLku yLkuf ð¾ík Ãkwhðkh fhe [qfu÷ku çkeòu fkuE Mksof yíÞkhu íkku Ëu¾kíkku LkÚke, Ãkhtíkw n{ýkt yuf yuðe ½xLkk çkLke fu suLkk rðþu òýeyu íkku ykÃkýLku ykt[fku ÷køke òÞ. n{ýkt yuf yuðwt ÃkwMíkf «fkrþík ÚkÞwt Au su{kt rðïLkk yufMkku MkkiÚke «rík¼kþk¤e rLkËuoþfkuLke ÞkËe yÃkkE Au yLku íku{ýu fhu÷k «ËkLkLke ðkíkku Au. ‘xuEf-100 Ä ^Þw[h ykìV rVÕBMk’ Lkk{Lkk yk ÃkwMíkf{kt ¼khíkLkk yuf{kºk rzhuõxhLku MÚkkLk {éÞwt Au. ykx÷wt ðktåÞk ÃkAe fkuE Ãký™u ÷køku fu fËk[ MktsÞ ¼ýMkk÷eLku MÚkkLk {éÞwt nþu yÚkðk íkku rðþk÷ ¼khîksLku fu ÃkAe r«ÞËþoLk yÚkðk íkku {rýhíLk{TLku. Lkk.yuðk fkuE rzhuõxhLku íku{kt søÞk {¤e LkÚke. Mk{økú ¼khík{ktÚke íku{kt MÚkkLk Ãkk{Lkkh yuf{kºk rzhuõxh Au: Vhkn ¾kLk! ykuVfkuMko, yk ÞkËe LÞw rzhuõxMkoLke Au. Ãký Vhkn òu ([kh- Ãkkt[ ð»koLkk økk¤k{kt ºký- ºký yrík Mkk{kLÞ rVÕ{ku ykÃÞk ÃkAe Ãký...) Lkðk rzhuõxhLke fuxuøkhe{kt ykðíke nkuÞ íkku çkkfeLkk þk {kxu Lknª? {n¥ðLkku Mkðk÷ yk ÃkMktËøkeLkkt ÄkhkÄkuhýLkku Au. rMk÷uõþLk fhLkkhu ¢kExurhÞk fuðk hkÏÞk Au yu Mk{òÞ Lknª yuðe ðkík Au. {kºk ykÃkýLku s Lknª, ¾wË VhknLku Ãký ÃkMktËøkeÚke ykùÞo ÚkÞwt Au. yk¾hu yu Ãký yuf {kLkð Au. fhý òunhu íkuLku yr¼LktËLk ykÃkíkkt ÃkqAe ÷eÄwt fu, “ÃkwMíkf õÞktf íkkhk Ãkrík rþrh»k fwtËhu s LkÚke ÷ÏÞwt Lku!” Vhkn íkku íkuLku {¤u÷kt yu çkuMx fkuÂBÃ÷{uLxTMk {kLku Au. Ãký ykx÷wt òÛÞk ÃkAe yLku fhýu WXkðu÷k Mkðk÷ ÃkAe ykÃkýLku nkþfkhku ÚkkÞ: “nkþ! VhknLke ykðzík ytøku su{kt þtfk nkuÞ (yÚkðk íkku fþe s þtfk Lk nkuÞ!) yuðk ykÃkýu yuf÷k LkÚke!” nþu! fux÷kf ÷kufku ÷¾kðeLku yðíkÞko nkuÞ Au. ÃkqðosL{Lkkt ÃkwÛÞ fnku fu «khçÄ fu rLkÞrík yÚkðk íkku {kºk ÞwøkkLkwÞkuøk. yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh

ík{Lku ¾çkh Au? J

rhríkfLku ËMk ð»ko Ãknu÷kt WA¤fqË fhðkLke yLku zkLMk fhðkLke Mk¾ík {LkkE níke. íkuLku yux÷wt Mk¾ík çkuf ÃkuELk Au fu yuLkk rMkðkÞ çkeswt fkuE nkuík íkku [k÷ðkLke Ãký rnt{ík Lk fhíkwt nkuík Ãký rhríkf Au suLkwt Lkk{. zkìõxhLke Mk÷knÚke íkuu yksu sYhe fMkhíkku Úkfe þhehLku hçkhLke su{ ðk¤e þfu Au.

CMYK

[k÷ fI yuðeÞ [k÷u Au Mk{Þ yýÄkhe, {kík ÚkE òÞ Au h{Lkkh çkÄk {kík ðøkh

- þqLÞ Ãkk÷LkÃkwhe

ÃkkuíkkLke ÔÞÂõíkLku ykÃkðk suðe fe{íke [es ík

Mk{Þ

{u ík{khk Mk{ÞLku ík{khe RåAk {wsçk ðkÃkhe þfku Aku? òu Lk ðkÃkhe þfíkk nkuÞ íkku {kLkòu fu ík{u ík{khe rstËøke ík{khe heíku LkÚke Sðíkk. çknw ykuAk ÷kufkuLkk nkÚk{kt ÃkkuíkkLke rstËøkeLkwt ÂMxÞ®høk nkuÞ Au, {kuxk ¼køku økkze ykÃkýe nkuÞ Au yLku [÷kðíkwt fkuE çkeswt nkuÞ Au. nk, yk¾k rËðMkLkku Mk{Þ fËk[ ykÃkýu ykÃkýe heíku Sðe Lk þfeyu Ãký ÃkkuíkkLkk {kxu Sððe òuEyu yux÷e rstËøke Ãký ykÃkýu Sðeyu Aeyu? yíÞkhLkk {kýMk ÃkkMku çkÄwt s Au, LkÚke íkku {kºk Mk{Þ. ½rzÞk¤Lkk fktxk yLku yuÃkkuELx{uLxLke zkÞheyu ykÃkýe rstËøkeLkwt yÃknhý fhe ÷eÄwt Au. yu ykÃkýe ÃkkMku ¾tzýe {køku Au fu íkkhu íkkhe heíku SððkLkwt LkÚke, y{u fneyu yu{ s fhðkLkwt Au. ík{u rð[khòu fu Mk{Þ ík{khk fçkò{kt Au fu ík{u Mk{ÞLkk Mkftò{kt Aku? yuf yrík ÄLkkZâ r{ºkLke Lkshu òuÞu÷e ½xLkk Au. ËwrLkÞkLke fkuE yuðe [es LkÚke su yuLke ÃkkMku Lk nkuÞ. íkuLkk r{ºkku Ãký yuLke suðk yLku yuLkk sux÷k s ÄLkðkLkku Au. yk r{ºk ÃkkAku MktðuËLkþe÷ Ãký Au. íkuýu fÌkwt fu, “yrøkÞkhÚke ALkku Mk{Þ íkku ykìrVMk, fk{ yLku ÄtÄk{kt ÃkMkkh ÚkE òÞ Au Ãký Ëhhkus yuf Mkðk÷ nkuÞ Au fu yksu hkíku þwt fheþ? fkuLke MkkÚku ðkík fheþ?” yu Ëhhkus hkík Ãkzu fkuELku fkuE r{ºkLku ¾kðk yLku Ãkeðk çkku÷kðu Au. íkuýu fÌkwt fu, “nwt Ëhhkus Ãkkt[-Mkkík r{ºkkuLku VkuLk fhwt íku{ktÚke {ktz yufkË r{ºk nk Ãkkzu! çkkfeLkk fkuE ÃkkMku Mk{Þ s nkuíkku LkÚke. Mkkuhe Þkh, çkeÍe Awt, çknw xkEx rþzâw÷ Au.” yuðk sðkçk {¤u Au. íkuýu fÌkwt fu, “nwt Ëhhkus hkíku r{ºk ÃkkA¤ ºkýÚke Ãkkt[ nòh ¾[wO Awt. Aíkkt {ò LkÚke ykðíke. su ykðu Au yu rË÷Úke ðkíkku fhðk Lknª Ãký {kºk {khe MkkÚku MktçktÄ ò¤ððk ykðu Au.” íkuýu ðkík ykøk¤ ðÄkhe fu “fkþ,ykÃkýu ykÃkýe MktÃkr¥kÚke ykÃkýLku øk{u yuðku Mk{Þ ¾heËe þfíkk nkuík. ËwrLkÞkLkku MkkiÚke {kuxku þkÃk yu Au fu ík{khe ÃkkMku çkÄtw nkuÞ yLku ík{khe ÃkkMku fkuE Lk nkuÞ! yu r{ºkLke yuf ðkík MÃkþuo íkuðe níke. íkuýu fÌkwt fu “{Lku {khk zÙkEðhLke MkkiÚke ðÄw E»kko ykðu Au. yuf ð¾ík nwt {khk çktøk÷k{kt Mkkð yuf÷ku níkku. fkuE r{ºkLku Mk{Þ Lk níkku. zÙkRðhu ½hu sðk hò {ktøke. fÌkwt fu,“Mkknuçk, nwt òô?” {khkÚke ÃkwAkE økÞwt, “ynªÚke sELku þwt fheþ?” íkuýu fÌkwt fu, “{Lku {khku yuf r{ºk Ëhhkus ÷uðk ykðu Au. yu íkuLkwt {kuÃkuz ÷ELku çknkh Q¼ku nþu. y{u çktLku [kufLke ÷khe Ãkh sELku [k Ãkeþwt. Mkw¾-Ëw:¾Lke ðkíkku fheþwt. økÃÃkkt {kheþwt. òuf fheþwt, nMkeþwt. ftE fk{ nþu íkku yufçkeòLku {ËËYÃk Úkþwt. f÷kf ÃkAe swËk Ãkzeþwt. ��hu sEþ. ÃkíLkeLku ½hLkk fk{{kt {ËË fhkðeþ. Akufhktð MkkÚku ðkík fheþwt yLku MkqE sEþ. {khku r{ºk, ÃkíLke yLku çkk¤fku çkÄkt {khe hkn swyu Au.” “Mkkhwt, íkwt ò.” yu{ fneLku yuLku sðk ËeÄku. ÃkAe rð[kh ykÔÞku fu, MkkÕ÷ku fuðku LkMkeçkËkh Au! {khku Ëefhku y{urhfk ¼ýu Au, ÃkíLke Mkk{krsf MktMÚkkLke fkìLVhLMk{kt £kLMk økE Au. Mkw¾Lke ÔÞkÏÞk {Lku LkkLkk ÷kufku ÃkkMkuÚke þe¾ðk {¤e Au. ykÃkýu íkku MktíkkLkku MkkÚku ðkík fhðk Ãký yuLke ÃkkMku Mk{Þ {ktøkðku Ãkzu Au, ðkíkkðhý r¢yux fhðwt Ãkzu Au. Ëefhk MkkÚkuLkku MktðkË Ãký ßÞkhu r{rxtøk suðku ÷køku íÞkhu Mk{òÞ Au fu zÙkRðh {khk fhíkkt fux÷ku Mkw¾e Au. ík{khk Ëhuf MktçktÄLku ík{khk Mk{Þ MkkÚku MktçktÄ Au. ík{khe ÃkkMku ík{khk ÃkkuíkkLkk ÷kufku

{kxu Mk{Þ Au? ík{khk ÷kufkuLku ík{khk {kxu Mk{Þ Au. òu nkuÞ íkku ík{u Mkw¾e yLku LkMkeçkËkh Aku. ík{khk Mk{Þu ík{Lku yux÷k çkÄk íkku Ãkfze LkÚke hkÏÞk Lku fu ík{u xMkLkk {Mk Lk ÚkE þfku. yuf r{ºk MkkÚku Ëw:¾Ë ½xLkk çkLke. íkuLku hzðwt níkwt Ãký yk¾ku rËðMk yux÷e çkÄe r{rxtøMk níke fu hzðk {kxu Ãký Mk{Þ Lk {éÞku. yzÄe hkíku ÃkÚkkhe{kt Ãkze yu ÄúqMkfu ÄúqMkfu hzâku. íkuýu fÌkwt fu, “yu Ëw:¾Ë ½xLkk fhíkkt {Lku ðÄw

®[íkLkLke Ãk¤u f]»ýfktík WLkzfx hzðwt yu {kxu ykÔÞwt fu {Lku {khe ðuËLkk {kxu hzðkLkku Ãký Mk{Þ LkÚke!” y{urhfk{kt Ãkrík-ÃkíLkeLkk MktçktÄku rðþu yuf Mkðuo ÚkÞku. íku{kt çknkh ykÔÞwt fu, ÃkríkÃkíLkeLku yufçkeò Mkk{u MkkiÚke {kuxe fkuE VrhÞkË nkuÞ íkku yu ‘Mk{Þ’Lke níke. ßÞkhu sYh nkuÞ Au íÞkhu yu LkÚke nkuíkku! yu nkuÞ Au íÞkhu {khe MkkÚku LkÚke nkuíkku. ykEÃkuz WÃkh E- {ur÷tøk yLku [urxtøk [k÷w nkuÞ Au. VuMkçkwf Ãkh Ëqh çkuXu÷k r{ºkLke ðkì÷ Ãkh MktËuþk {wfkÞ Au. VuMkçkwfLke yk ‘ðku÷u’ y{khk ðå[u Lk Ëu¾kÞ yuðe Ëeðk÷ [ýe ËeÄe Au. Ëqh nkuÞ íkuLke Ëhfkh yLku LkSf nkuÞ íkuLkk «rík çkuÃkhðk ÔÞÂõíkLkku Mk{qn rðMíkhíkku òÞ Au. Mkku~Þ÷ Lkuxð‹føk ðÄíkwt òÞ Au íku{ {kýMk LkkuLk-Mkku~Þ÷ çkLkíkku òÞ Au. yuMkyu{yuMkLkk Mkqfk þçËku{kt MktðuËLkk LkÚke. ðerzÞku fkìLVh®LMkøkÚke M¢eLk Ãkh [nuhk òuELku Úkíke ðkíkkuLku ‘r{÷Lk’ fnuðwt Ãkzu íkku Mk{sðwt fu ykÃkýk MktçktÄku ‘MkkÞçkh-Mkef’ ÚkE økÞk Au. fkuELkk MÃkþo ðøkh yktøk¤kLkkt xuhðkt íkhzkE òÞ Au. ykt¾ku{kt W[kx WÃkMke ykðu Au. rË÷ ykuxku{urxf {þeLkLke su{ [k÷íkwt hnu Au, Äçkfíkwt LkÚke. MktðuËLkkyku Mk¤økeLku ÃkkuíkkLku s çkk¤e Lkk¾íke nkuÞ yuðwt ÷køku Au. çkwëk ÚkkÞ yu Ãknu÷kt s {kýMkku çkwêk ÚkE òÞ Au. nMkðk {kxu Ãký nðu ykÃkýLku yuMkyu{yuMkÚke ykðíkkt ‘òuf’Lke sYh Ãkzu Au. VLk {kxu VktVkt {khðk Ãkzu Au. yufktík nðu ¾k÷eÃkkLkku ÃkÞkoÞ çkLke økÞwt Au. ykÃkýLku ykÃkýkÚke s zh ÷køku Au. ÷kufku yuf÷k yuf÷k çkçkzu Au yLku yuf÷k yuf÷k VVzu Au. yuf ðØ MkkÄw ÃkkMku økÞku. íkuýu MkkÄwLku fÌkwt fu, “{khk {kxu ½hLkk fkuE ÃkkMku Mk{Þ s LkÚke.” MkkÄwyu nMkeLku fÌkwt fu, “su íkU õÞkhuÞ ykÃÞwt LkÚke yu {u¤ððkLke yÃkuûkk íkwt fuðe heíku fhe þfuu? íkU íkku õÞkhuÞ fkuELku Mk{Þ ykÃÞku s LkÚke. íkLku {¤ðk íkkhk s ÷kufkuuyu hkn òuðe Ãkzíke níke. nðu hkn òuðkLkku ðkhku íkkhku Au. ðktf íkkhk ÷kufkuLkku LkÚke. ðktf íkkhku Au. su ykÃÞwt nkuÞ, yu s ík{Lku {¤u.” yk¾e ËwrLkÞk rçkÍe Au. VwhMkË nðu ‘÷fÍhe’ çkLke økE Au. {kýMk ÃkkMku çkeò {kxu þwt, ÃkkuíkkLkk {kxu Ãký Mk{Þ LkÚke. ík{khe ÃkkMku Mk{Þ Au? òu nkuÞ íkku ÃkkuíkkLke ÔÞÂõíkLku ykÃkðk suðe ©uc [es, W¥k{ ¼ux yLku y{qÕÞ sýMk Mk{Þ s Au. fkuELku ík{khe ÃkkMkuÚke ík{khk Mk{Þ rMkðkÞ ftE s òuíkwt nkuíkwt LkÚke. òu ík{khe ÃkkMku ík{khk ÷kufku {kxu Mk{Þ Lk nkuÞ íkku {kLkòu fu ík{u MkkiÚke ðÄw økheçk Aku!

AuÕ÷ku MkeLk {kýMkLku Ãkkh¾ðk{kt s hneþwt íkku yu{Lku [knðkLkku Mk{Þ s çkkfe Lknª hnu. - yuz{tz çkfo kkantu@gmail.com

J

Ér»kfuþ’Ëk yuðk AqÃkk YMík{ níkk fu yu{Lkku fu{uhk þkux ÃkíÞk ÃkAe Ãký [k÷w s hk¾íkk níkk yLku ÃkAe su fu{uhk{kt fuË ÚkÞwt nkuÞ yu Ãkkuíku òuíkkt. rVÕ{ ‘[wÃkfu [wÃkfu’{kt Ä{uoLÿLkku yuf MkeLk Au fu zÙkEðh fuMxku íkuLku þkuÄíkku ykðu Au íÞkhu xkuÃke Mkt¼k¤íkk ÔnkRx zÙkEðhLkk ÞwrLkVku{o{kt Ä{uoLÿ Ëkuzíkku ykðu Au. yu MkeLkLku MÃku~Þ÷ þqx fhðk{kt ykÔÞku Lk níkku, Ãký Ér»kfuþ’ËkLkk [k÷w fu{uhkLkku f{k÷ níkku.


03-07-2011 Sanskar