Page 1

hrððkh

CMYK

7

3 yur«÷, h011

Mk[hk[h

yhwýk þkLkçkkøk fkuE Ëiðe þÂõík Ähkðu Au? ytøku Mkw«e{ fkuxuo ‘{ MkeoyíÞtrf®÷øk’ ík znkÃký¼Þkuo [wfkËku

ykÃÞku Au. ËuþLke Mkðkuoå[ yËk÷íkku AuÕ÷kt 37 ð»koÚke {wtçkELke fu.E.yu{. nkuÂMÃkx÷{kt ÃkÚkkhe{kt Ãkzâk Ãkzâk ïkMk ÷E hnu÷e 60 ð»koLke LkMko yhwýk þkLkçkkøkLku ELsuõþLk ykÃkeLku {kuík çkûkðkLkku ELfkh fhe ËeÄku Au. Mkw«e{ fkuxuo ÃkurMkð ÞwÚkuLkurþÞkLku {kLÞíkk ykÃke Au, Ãkhtíkw yuÂõxð ÞwÚkuLkurþÞk Ãkh fzf hkuf ÷økkðe ËeÄe Au. ÃkurMkð ÞwÚkuLkurþÞk yux÷u su ËËeo çkúuLk zuz nkuÞ yLku {kºk ðuLxe÷uxh {þeLk Ãkh s Sðíkk nkuÞ íkuLku ¾kMk Mktòuøkku{kt yu WÃkfhýku ¾Mkuze ÷E {]íÞw Ãkk{ðk ËuðkLke {tsqhe ykÃke Au, Ãkhtíkw su ËËeo Ãkkuíku s ïkMk ÷E þfíkku nkuÞ íkuLku {kuík çkûke þfkÞ Lknª. yuÂõxð ÞwÚkuLkurþÞk{kt zkìõxh MkkurzÞ{ ÃkuÚkkuLkku÷Lkwt ELsuõþLk ykÃkeLku ËËeoLku Úkkuze s ûkýku{kt Ãkezkhrník {]íÞw ykÃke þfu Au. yk [wfkËku sYhe níkku, fkhý fu òu yuÂõxð ÞwÚkuLkurþÞkLku ÃkhðkLkøke {¤u íkku ½ýk zkìõxhku ¾wË fux÷kf rLkËkuo»k ÷kufkuLke níÞk fhLkkhk ‘zkìõxh zuÚk’ s çkLke òÞ. ÃkurMkð ÞwÚkuLkurþÞkLkku fkLkqLk Þwfu, y{urhfk íkÚkk fuLkuzk{kt Au, Ãkhtíkw yuÂõxð ÞwÚkuLkurþÞk Ãkh LkuÄh÷uLz, çkuÂÕsÞ{ yLku ÷õÍ{çkøko rMkðkÞ ËwrLkÞkLkk ík{k{ Ëuþku{kt «ríkçktÄ Au. ykrMkMxuz MÞqMkkEz Ãký y{urhfk{kt {kºk ykuhuøkkuLk, {kuLxkLkk yLku ðkì®þøxLk hkßÞku{kt s y{÷{kt Au. Ëuþ™k ÷kϾku Ëþofkuyu xur÷rðÍLk Ãkh

LkMko îkhk [{[eÚke «ðkne ¾kuhkf ÷uíke yhwýk þkLkçkkøkLku rLknk¤e nþu. yhwýk þkLkçkkøk yu fuEyu{Lke ÃkÚkkheðþ LkMko s LkÚke çk÷fu ½ýk ykuAk ÷kufkuLku ¾çkh Au fu fuEyu{ nkuÂMÃkx÷Lkk íkçkeçkku, LkMkkuo íkÚkk MknkÞfku {kxu ©ØkLkwt fuLÿ Ãký çkLke økE Au. ½ýk ÷kufku íkuLku yuf ‘Ëuðe’ íkhefu {kLku Au. fuEyu{ nkuÂMÃkx÷Lkk Ëhuf zkìõxhku yLku LkMkkuo íkuLkk Y{{kt sE íkuLkk

huz hkuÍ ËuðuLÿ Ãkxu÷ ykþeðkoË ÷E ÃkkuíkkLke hkusLke fk{økehe þY fhu Au. yhwýk þkLkçkkøkLkk ykþeðkoË ÷uðkLke ðkíkLku þwfLk økýðk{kt ykðu Au. {kºk zkìõxhku s Lknª Ãkhtíkw fuEyu{ nkuÂMÃkx÷Lke fkuE Ãký Lkðe ÔÞÂõík zeLk íkhefu ykðu Au íkku Ãknu÷kt yhwýkLkk Y{{kt sE íkuLkk ykþeðkoË ÷u Au yLku íku ÃkAe s íku zeLk íkhefuLkku [kso ÷u Au. yíÞkhu zkì. MktsÞ yuLk. ykuf nkuÂMÃkx÷Lkk zeLk Au. íku{ýu Ãký yhwýk þkLkçkkøkLkk ykþeðkoË ÷E nkuÆku Mkkt¼éÞku níkku. nkuÂMÃkx÷{kt LkMkkuoLke fkuE Ãký Lkðe xwfze ykðu Au íkku íku çkÄkLku Ãký Ãknu÷k yhwýkLkk Y{{kt ÷E sðk{kt ykðu Au yLku yhwýkLkku Ãkrh[Þ fhkððk{kt ykðu Au. fuEyu{ nkuÂMÃkx÷ yhwýk þkLkçkkøkLku

çknw s ykuAwt S ðLkòýeyuyLkuAeyusøkík. yurðþuLkk ykÃkýu ÔÞkÃk yLku ŸzkýLku

íkkøkðkLkwt íkku ykÃkýwt økswt s LkÚke. yk{ Aíkkt, fwËhíkLke y{wf ¾krMkÞíkku, økwýku fu rLkÞ{kuÚke ykÃkýu Mkkð yòý Ãký LkÚke. fwËhíku Mksuo÷e Ëhuf [es - yu LkkLke nkuÞ fu {kuxe - yuf yLku yLkku¾e Au. fwËhíku Ëhuf [es{kt fkuEf ¾kMk rðrþüíkk {qfu÷e Au. yuLkwt Ëhuf MksoLk yufçkeòÚke r¼LLk Au. Ãknu÷e Lkshu Mkh¾k ÷køkíkk çkkshkLkk çku Ëkýk Ãký ykçkunqçk yufçkeò suðk {¤e þfíkk LkÚke fu fwËhíku Mksuo÷kt çku ÃkktËzkt Ãký íkÆLk yufMk{kLk òuðk {¤íkkt LkÚke. r¼LLkíkk yu fwËhíkLkku rLkÞ{ Au. yk heíku òuíkkt, su{ [nuhkÚke-çknkhÚke ykÃkýu yufçkeòÚke y÷øk Ëu¾kEyu Aeyu yuðe s heíku

fur÷zkuMfkuÃk {kunB{Ë {ktfz ytËhÚke Ãký yufçkeòÚke y÷øk nkuEyu Aeyu. yuf {kýMkLkk yktøk¤kLke AkÃk çkeòLku {¤íke ykðíke LkÚke yu s heíku yuLkk þhehLkku fkuE Ãký ¼køk çkeS ÔÞÂõíkLku çkÄe heíku ykçkunqçk {¤íkku ykðíkku LkÚke. swËe swËe ÔÞÂõíkykuLke nkushe Ëu¾kð{kt yLku fË{kt, ykfkh yLku h[Lkk{kt y÷øk y÷øk nkuÞ Au yLku

yksu Ãký nkuÂMÃkx÷Lkwt yr¼LLk ytøk {kLku Au. yhwýk MkkÚku MxkV ¼kðLkkí{f MktçktÄ Ähkðu Au. rLkð]¥k ÚkÞk çkkË Ãký yuf LkMko rLkÞr{íkYÃku yhwýkLke Ëu¾¼k¤ fhðk ykðu Au, yhwýkLkk Y{{kt MkËTøkwhw ÃkkELkkt ¼sLkLke Mkeze Mkíkík [k÷w hnu Au. yu ¼sLk çktÄ ÚkE òÞ íkku yhwýk økwMMkkÚke Ëktík ¼eze Lkkt¾u Au. zkì. ykuf fnu Au fu yhwýk fku{kLke ÂMÚkrík{kt LkÚke. íkuLke Ãkh çk¤kífkh ÚkÞku íÞkhu íkuLkwt øk¤wt Ëçkkðe ËuðkLkk fkhýu fux÷kf Mk{Þ {kxu íkuLkk {øksLku ykìÂõMksLk {¤íkku çktÄ ÚkE økÞku níkku. íkuÚke íkuLkk {øksLkkt MkuLMkhe-{kuxh VtõþLk fk{ fhíkkt LkÚke. yu fkhýu íkuLkk þhehLkkt ytøkkuLkwt n÷Lk[÷Lk yLku yðks çktÄ ÚkE økÞkt Au. yhwýkLke Mkuðk nkuÂMÃkx÷Lkku MxkV yuf çkkuòYÃk ËËeo íkhefu Lknª, Ãkhtíkw ¾qçk «u{Úke fhu Au. 37 ð»koÚke íku Ãk÷tøk Ãkh s Mkqíku÷e nkuðk Aíkkt íkuLkk þheh Ãkh ¼kXkt-çkuzMkkuh Ãkzâkt LkÚke. yk ðkík yk¾kÞu MxkVLku yuf Ëiðe þÂõík Mk{kLk ÷køku Au. Mkk{kLÞ heíku Ãk÷tøk Ãkh Ãkzu÷e ÔÞÂõíkLku yuf s {kMk{kt çkuzMkkuh ÚkE òÞ Au. yhwýkLku yuðwt fktE s ÚkÞwt LkÚke. yu yuf rðïhufkuzo s Lknª Ãkhtíkw fkuE Ëiðe [{ífkh Ãký Au. ykðe yhwýk þkLkçkkøkLku íkçkeçkku îkhk {khe Lkk¾ðkLke yhS ®Ãkfe rðhkýe Lkk{Lke yuf yuÂõxrðMxu fhe níke. su rËðMku yhwýk þkLkçkkøkLku Ãkhkuûk RåAk{]íÞw Lknª ykÃkðkLkku [wfkËku ykÔÞku

‘yhwýk òøkþu íÞkhu y{u íkuLkk {kU{kt Mkkfh {qfeþwt’ íÞkhu fuEyu{ nkuÂMÃkx÷Lkk MxkVu {eXkE ðnU[e níke yLku ‘®Ãkfe rðhkýe nkÞ nkÞ’Lkkt Mkqºkku ÃkkufkÞkO níkkt. fux÷kfu ‘®Ãkfe rðhkýe {wËkoçkkË’ ‘yhwýk þkLkçkkøk rÍLËkçkkË’ yuðkt Mkqºkku Ãký ÃkkufkÞkO níkkt. Mkw«e{ fkuxoLkku [wfkËku ykÔÞk çkkË nkuÂMÃkx÷{kt ¾wþk÷e níke yLku zkìõxhkuyu Ãký yk [wfkËkLkwt Mðkøkík fÞwO níkwt. yhwýkLke Ëu¾¼k¤ fhíke LkMkkuoyu fÌkwt níkwt fu, “yíÞkhu íkku yhwýk Ÿ½e økE Au, Ãkhtíkw yu òøkþu íÞkhu y{u

ík{khk þheh rðþu ík{u yk òýku Aku? íku{Lke Ãkk[LkþÂõík yLku Ãkk[LkLke «r¢Þk Ãký y÷øk y÷øk nkuÞ Au. ¾kuhkfLku Ãk[kððk {kxu nkushe{kt ykðíkk ÃkuÃMkeLk Lkk{Lkk hMkLkwt yLku nkEzÙkuõ÷kurhf yurMkzLkwt «{ký Ãký swËwt nkuÞ Au. y{urhfkLkk «ÏÞkík {uÞku VkWLzuþLk íkhVÚke Ãkkt[ nòh ‘Lkku{o÷’ økýkíke ÔÞÂõíkykuLkk yuf yÇÞkMk{kt yk ðkík òýðk {¤e Au. ykÃkýu yðkhLkðkh ‘Lkku{o÷’Lke ðkík fheyu Aeyu Ãký yk Lkku{o÷Lke ðkík çknw Auíkhk{ýe Au, fkhý fu Lkku{o÷ ç÷z«uMkh, Lkku{o÷ xuBÃkhu[h, ÓËÞLkk Lkku{o÷ Äçkfkhk, Lkku{o÷ Ÿ½ fu Lkku{o÷ ¾kuhkf suðwt ¾hu¾h fþwt nkuíkwt LkÚke. ‘Lkku{o÷’ økýkíkk {kýMkkuLkk ÓËÞLke çkkçkík{kt Ãký r¼LLkíkk òuðk {¤e Au yLku íku{Lkk hwrÄhkr¼Mkhý{kt Ãký r¼LLkíkk òuðk {¤e Au. Mkk{kLÞ heíku Lkku{o÷ økýkíke swËe swËe ÔÞÂõíkykuLke ÚkkEhkuEz økútrÚkyku, rÃkåÞwxhe, yuLzku¢kELk ðøkuhu rðrðÄ økútrÚkyku{kt r¼LLkíkk òuðk {¤e Au. ykLke yMkh {kýMkLke ðíkoýqf yLku Mð¼kð Ãkh y[qf Ãkzu Au, yux÷u s Ëhuf ÔÞÂõík swËk swËk Mktòuøkku{kt swËe swËe heíku ðíkuo Au. yux÷wt s Lknª Ãký ÃkkuíkkLke ðíkoýqfLku s Mkk[e {kLku Au yLku çkeò WÃkh nMku Au fu økwMMku ÚkkÞ Au. ykÃkýk ¿kkLkíktíkwykuLke h[Lkk Ãký ÔÞÂõíkyu ÔÞÂõíkyu r¼LLk nkuÞ Au. yuLkk Ãkrhýk{u ykÃkýe ÷køkýeþe÷íkk Ãký r¼LLkr¼LLk nkuÞ Au. yuf {kýMkLku Úkkuzwt ðkøkíkkt íku [eMk Ãkkze QXu Au. ßÞkhu çkeòLku yux÷wt ðkøkíkkt íkuLkk [nuhkLke hu¾kyku Ãký çkË÷kíke LkÚke. ykðwt çkLku íÞkhu ykÃkýu yuf ÔÞÂõíkLku Ze÷e Ãkku[e økýeyu Aeyu yLku çkeSLku {sçkqík økýeyu Aeyu, Ãký çktLku{kt hnu÷k þkherhf íkVkðíkLke ykÃkýLku ¾çkh s LkÚke nkuíke. ¿kkLkíktíkwykuLke y{wf «fkhLke h[LkkLku fkhýu yuf ÔÞÂõíkLku çkeS ÔÞÂõík fhíkkt ðÄkhu ÃkezkLkku yLkw¼ð ÚkkÞ Au yu ykÃkýu òýíkkt s LkÚke nkuíkkt. yux÷e s Ãkezk òu çkeS ÔÞÂõíkLku ÚkkÞ íkku yu Ãký [eMk Ãkkzu, Ãkhtíkw yux÷e Ãkezk Úkðk {kxu yuLku ðÄkhu ðkøkðkLke sYh nkuÞ Au. yk MkíÞÚke ykÃkýu yòý nkuEyu Aeyu.

ykÃkýe ¿kkLkurLÿÞku-ykt¾, fkLk, Lkkf, S¼ yLku [k{ze su fkÞkuo fhu Au, íkuLkku {wÏÞ ykÄkh íku{kt hnu÷k ¿kkLkíktíkwyku Ãkh nkuÞ Au. çkkÌksøkíkLkwt ¿kkLk ykÃkýLku yk ¿kkLkurLÿÞku îkhk s ÚkkÞ Au. yLku yuLke h[Lkk íku{s íku{kt Vu÷kÞu÷k ¿kkLkíktíkwykuLke h[Lkk r¼LLk r¼LLk nkuÞ Au. yLku ykÃkýwt {øks Ãký yufçkeòÚke r¼LLk nkuÞ Au. yuf {kýMkLkk [nuhkÚke çkeò {kýMkLkku [nuhku sux÷ku swËku nkuÞ Au yuLkk fhíkkt Ãký {øks ðÄkhu r¼LLkíkkðk¤wt nkuÞ Au. yLku yux÷u s ykÃkýk rð[khku yLku rð[kh fhðkLke ÃkØríkyku y÷øk y÷øk nkuÞ Au. ÔÞÂõíkyku{kt hnu÷e ykðe r¼LLkíkk Ãkrík-ÃkíLkeLke çkkçkík{kt ½ýe ðkh n¤ðk h{qS «Mktøkku íkku ½ýe ðkh økt¼eh «Mktøkku Mksuo Au. yufLku Xtze ÷køku Au íÞkhu çkeòLku ¾wÕ÷k{kt Mkqðwt øk{u Au. yufLku MkwøktÄ øk{u Au íÞkhu çkeòLku yuLkkÚke þhËe ÚkE òÞ Au. yufLkku ¾kuhkf òuELku çkeòLku nuhík ÚkkÞ Au, yLku yufLku ðnu÷e Ÿ½ ykðu Au. íÞkhu çkeòLku yuÚke økwMMkku [zu Au. {khk yuf r{ºkLkwt xuBÃkhu[h fkÞ{ ‘Lkku{o÷’ fhíkkt Ÿ[wt hnu Au yLku yu xuBÃkhu[h MkkÚku Ãký íkuyku íktËwhMík Au. yuðwt s ç÷z«uþh yLku LkkzeLkk Äçkfkhk çkkçkík{kt Ãký òuðk {¤u Au. yk çkÄwt yu ðkík Mkkrçkík fhu Au fu, yuðhus fu Lkku{o÷ ÔÞÂõík þkuÄðe {w~fu÷ nkuÞ Au. y{wf heíku ykÃkýu çkÄk Mkh¾k nkuðk Aíkkt, ËhufLku ÃkkuíkÃkkuíkkLke r¼LLkíkk nkuÞ Au. Lkku{o÷ ÔÞÂõíkLku çku ykt¾, çku

****** CMYK

yk [wfkËkLke ¾wþe{kt MkkfhLkku yuf LkkLkfzku xwfzku yhwýkLkk {kU{kt {qfeþwt.” 80 ð»koLke ðÞLke «{e÷k Lkk{Lke yuf rLkð]¥k LkMko Ãký yk [wfkËkLke Wsðýe fhðk {eXkEyku ÷E nkuÂMÃkx÷ ykðe økE níke. íkk. 23 LkðuBçkh 1973Lkk hkus yhwýk þkLkçkkøk zâqxe Ãkh níke íÞkhu MkkunLk ÷k÷ ðkÕ{erf Lkk{Lkk yuf ðkuzoçkkuÞu nkuÂMÃkx÷Lkk çkuÍ{uLx{kt yhwýkLkk øk¤u fqíkhkLku çkktÄðk{kt ykðíkku

fkLk, yuf Lkkf nkuðk Aíkkt çkeS fkuE Ãký ÔÞÂõík fhíkkt íku swËe íkhe ykðu Au yu s heíku þhehLke yktíkrhf çkkçkíkku{kt Ãký yLkuf íkVkðík nkuÞ Au yLku Ãkrhýk{u ÔÞÂõíkykuLke þkherhf yLku {kLkrMkf þÂõíkyku{kt íku{s ðíkoLk yLku ð÷ý{kt r¼LLkíkk òuðk {¤u Au. çkeS ÔÞÂõík{kt ykÃkýLku ßÞkhu rðr[ºkíkk Ëu¾kÞ íÞkhu íku íkuLke rðrþüíkk Au yu{ {kLke Mðefkhe ÷uðk «ÞíLk fhðku òuEyu yLku ykÃkýk ÃkkuíkkLkk{kt òu yuðwt fþwtf Ëu¾kÞ íkku yu Ãký fwËhíke Au yu{ {kLke Mktfku[ fu þh{Lke ¼kðLkk {Lk{ktÚke fkZe Lkk¾ðe òuEyu. Äkhku fu, Z¤íke Mkktsu ík{u fkuELku íÞkt økÞk Aku. Þs{kLk ík{Lku [k-fkìVeLkku ykøkún fhu Au. ík{u fnku Aku, “Mkktsu [k-fkìVe ÷ô íkku hkºku {Lku Ÿ½ LkÚke ykðíke - nwt Lknª ÷ô.” çkksw{ktÚke fkuEf nMkeLku fnu Au fu, “yíÞkhu rËðMk ykÚkBÞu fkìVe Ãkeyku íkku hkºku Ÿ½ Lk ykðu? yhu, nwt íkku [k ÃkeLku íkhík s Ÿ½e sô Awt, yk çkÄwt {kLkrMkf Au.” yLku ÃkAe yk ‘{kLkrMkf’ rðþu [[ko þY ÚkkÞ Au. yLku ík{u Mktfku[ yLkw¼ðku Aku. ík{u òýku Aku fu ½ýkt {kýMkku [k fu fkìVe ÃkeLku íkhík s Ÿ½e sE þfu Au. Ãký ík{Lku Mkktsu {kuzuÚke [k ÃkeÄe nkuÞ íkku Ÿ½ LkÚke ykðíke. ík{khk {kxu yu nfefík Au, fkhý fu ½ýe ðkh ík{Lku yu ÂMÚkríkLkku yLkw¼ð ÚkÞku Au. [k-fkìVe çkkçkík{kt ykÃkýLku yLkuf «fkhLke {kLÞíkkðk¤k {kýMkku òuðk {¤u Au. fux÷ef ÔÞÂõíkyku hkºku [k Ãkeyu íkku Ÿ½ Lk ykðu. fux÷ef ÔÞÂõíkyku Mkktsu [k Ãkeyu íkku s íku{Lku Ÿ½ ykðu. yk{ktLke Ëhuf ÔÞÂõík çkeòLke xuðLku ‘{kLkrMkf’ økýeLku nMke þfu Au, Ãkhtíkw yu ð¾íku yuf ÃkkÞkLke ðkíkÚke ykÃkýu yòý nkuEyu Aeyu fu [kfkìVe{kt fuVeLk Lkk{Lkk ÃkËkÚkoLke yMkh swËe swËe ÔÞÂõíkyku WÃkh swËe swËe ÚkE þfu Au. {øksLku W¥kursík fhðk {kxu yLku W¥kursík hk¾ðk {kxu swËe

Ãkèku ðªxk¤e íkuLke Ãkh çk¤kífkh fÞkuo níkku. ÷ktçkk Mk{Þ MkwÄe íkuLkku ïkMk YtÄkE síkkt {øksLku {¤íkku ykìÂõMksLk çktÄ ÚkE økÞku níkku yLku íkuLkk fkhýu yhwýkLku {øks{kt fkÞ{e LkwfMkkLk ÃknkUåÞwt níkwt. íku ÃkAe MkkunLk ÷k÷ ðkÕ{erfLku Mkkík ð»koLke fuË ÚkE níke. y÷çk¥k, yk Mkò níÞkLke fkurþþ yLku ÷qtx {kxu ÚkE níke. fkuE yøkBÞ fkhýMkh çk¤kífkhLkku ykhkuÃk [ksoþex{kt {qfðk{kt ykÔÞku Lknkuíkku. yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh

swËe ÔÞÂõíkykuLku fuVeLkLkk swËk swËk zkuÍLke sYh Ãkzu Au. yuf ÔÞÂõíkLkwt {øks Úkkuzk fuVeLkÚke W¥kursík ÚkE òÞ Au, ßÞkhu çkeS ÔÞÂõík Ãkh yux÷k zkuÍLke fþe yMkh s Úkíke LkÚke. yk{, yk Ÿ½ Lknª ykððkLke ðkík {kºk {kLkrMkf LkÚke. yu{kt ÔÞÂõíkLkk þhehLkwt çktÄkhý fkhý¼qík nkuÞ Au. yLku Mk{sðk suðe ðkík yu Au fu, Ëhuf ÔÞÂõíkLkkt çktÄkhý, Ëu¾kð, xuBÃkhu[h, ç÷z«uþh swËkt swËkt nkuÞ Au. yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh


CMYK

hrððkh 3 yur«÷ h011

2 www.sandesh.com

økkt

ÄeSLku rððkËku MkkÚku økkZ MktçktÄ Au yLku íku Sðíkk níkk íÞkhu íkku rððkËku{kt ðªx¤kÞu÷k hÌkk s Ãký íku{Lkk {kuík ÃkAe Ãký íku{Lkk Lkk{u rððkËku Mkíkík [kÕÞk s fhu Au. ykðku s yuf rððkË n{ýkt òuMkuV ÷u÷eðuÕzLkk ÃkwMíkfLku fkhýu ÃkuËk ÚkÞku Au. òuMkuV ÷u÷eðuÕz y{urhfLk Ãkºkfkh Au yLku ‘LÞq Þkìfo xkEBMk’ suðk yíÞtík «ríkrcík y¾çkkhLkk yuÂõÍõÞwrxð yurzxh hne [qõÞk Au. Ãkºkfkhíð{kt yíÞtík «ríkrcík {Lkkíkwt Ãkwr÷íÍh «kEÍ Síke [qfu÷k 75 ð»koLkk òuMkuVLkwt Ãkºkfkhíð{kt {kuxwt Lkk{ Au. n{ýkt s íku{ýu ÷¾u÷wt økktÄeS ÃkhLkwt ÃkwMíkf ‘økúux Mkku÷: {nkí{k økktÄe yuLz neÍ økúux MxÙøk÷ rðÚk EÂLzÞk’ «økx ÚkÞwt Au yLku yk ÃkwMíkf{kt òuMkuVu yuðku Mktfuík ykÃÞku Au fu Ërûký ykr£fk{kt økktÄeSLku ík{k{ «fkhLke {ËË fhLkkhk nh{kLk fkì÷Lkçkuf MkkÚku økktÄeSLku {kºk r{ºkíkk Lknkuíke Ãký MkuõMkLkk MktçktÄku Ãký níkk. fkì÷Lkçkuf yLku økktÄeS MkuõMk ÃkkxoLkh níkk íkuðku Äzkfku fhíkk yk ÃkwMíkfu ¾¤¼¤kx {[kÔÞku Au íku fnuðkLke sYh LkÚke. òuMkuVLkku yk Ëkðku Mkk[ku Au fu Lknª íku ¾çkh LkÚke Ãký yk ÃkwMíkfLku fkhýu ÷kufkuLku nh{kLk fkì÷Lkçkuf fkuý níkk Lku íku{Lke økktÄeS MkkÚkuLke rLkfxíkk fuðe níke íku{kt hMk [ku¬Mk Ãkze økÞku Au. ¼khík{kt yk ÃkwMíkf Mkk{u Lkkhksøke Au yLku fnuðkíkk økktÄeðkËeyku ¼zõÞk Au

økktÄeS yLku fkì÷Lkçkuf

{kºk r{ºkíkk fu MkuõMkLkk MktçktÄku?

Ãký rçkúxLky{urhfk{kt yk ÃkwMíkf Äq{ {[kðe hÌkwt Au. çkkuzerçkÕzh nh{kLk fkì÷Lkçkuf {q¤ s{oLk ÞnqËe níkk yLku Mxøkkzo íkÚkk BÞwrLkf{kt ykŠfxuõ[hLkku yÇÞkMk fÞko ÃkAe íku{ýu Ërûký ykr£fkLke ðkx Ãkfze níke. 1896{kt íku ykr£fk ykÔÞk yLku íÞkt s ðMke økÞk Lku ykŠfxuõx íkhefu íku{Lku òuhËkh MkV¤íkk {¤e níke. {nkí{k økktÄe MkkÚku íku{Lke {w÷kfkík 1904{kt ÚkE yLku økktÄeSLkk MkíÞkøkúnLkk rð[khkuÚke fkì÷Lkçkuf yu nËu «¼krðík ÚkÞk níkk fu íku{Lku Mk{ŠÃkík ÚkE økÞk. fkì÷Lkçkufu økktÄeSLku ÃkkuíkkLkk Vk{o{ktÚke yuf nòh yufh s{eLk ykÃke níke. yk s{eLk{kt økktÄeSyu xkì÷MxkìÞ

Vk{o rðfMkkÔÞwt yLku MkíÞkøkúneykuLkkt fwxwtçkesLkkuLku Ãký ðMkkÔÞkt. fkì÷Lkçkufu Ãký yufË{ ÷urðþ ÷kEVMxkE÷ AkuzeLku MkkËwt SðLk yÃkLkkÔÞwt níkwt yLku þkfknkhe çkLke økÞk níkk. økktÄeS 1914 MkwÄe Ërûký ykr£fk{kt hÌkk yLku íÞkt MkwÄe fkì÷Lkçkuf íku{Lke MkkÚku s hÌkk níkk. økktÄeS MkkÚku íku{Lke rLkfxíkk yu nËu níke fu økktÄeSyu Ãkkuíku íku{Lku ÃkkuíkkLkk Mkku÷{ux (ykí{eÞ) økýkÔÞk Au. økktÄeS 1914{kt ykr£fk AkuzeLku ¼khík ykððk LkeféÞk íÞkhu fkì÷Lkçkuf Ãký íku{Lke MkkÚku ¼khík ykððk {ktøkíkk níkk Ãký yu ð¾íku s «Úk{ rðïÞwØ Vkxe LkeféÞwt. fkì÷Lkçkuf {q¤ s{oLk nkuðkÚke #ø÷uLz{kt rçkúrxþ Mkhfkhu íku{Lke ÄhÃkfz fhe yLku rðïÞwØLkkt [kh ð»ko ÷øke íku{Lku su÷{kt Ãkqhe hkÏÞk. rðïÞwØ Mk{kÃík ÚkÞwt íku ÃkAe fkì÷LkçkufLku {wõík fhkÞk yLku íku ÃkkAk Ërûký ykr£fk síkk hÌkk, fu{fu #ø÷uLz Mkhfkhu íku{Lku ¼khík sðkLke

sqLkk r¢fuxhkuLku MkL{kLk õÞkhu?

yk

Ãkýk hkßÞ{kt r¢fuxLke h{íkLkwt Mkt[k÷Lk økwshkík r¢fux yuMkkurMkyuþLk, Mkkihk»xÙ r¢fux yuMkkurMkyuþLk yLku çkhkuzk r¢fux yuMkkurMkyuþLk fhu Au, yk ºkýuÞ yuMkkurMkyuþLk ¼khíkeÞ r¢fux ftxÙku÷ çkkuzo MkkÚku AuÕ÷k Mkkíkuf ËkÞfkÚke Mkt÷øLk Au. yk ºkýuÞ yuMkkurMkyuþLk suLkk Úkfe íku{Lku Þþ yLku feŠík {¤e Au íkuðk ¾u÷kzeykuLku {kLk-MkL{kLk ykÃkðkLke ðkík{kt Wýk QíkÞko Au. ºkýuÞ yuMkkurMkyuþLkLke ykŠÚkf ÂMÚkrík 25-30 ð»ko Ãknu÷kt níke íkuLkk fhíkkt yksu ¾qçk Mkkhe Au. çktÄkhý {wsçk Ëh ð»kuo f{kýeLke 70Úke 80 xfk hf{ r¢fuxLke h{íkLkk rðfkMk ÃkkA¤ ¾[oðkLke nkuÞ Au, íku ¾[koÞ Ãký Au, íku{ Aíkkt su ¾qçk {n¥ðLke ðkík Au íkuLkk Ãkh æÞkLk Ëuðkíkwt

ËeÃkf MkkuÄLk

Mk÷e{ ËqhkLke

Ãkuður÷ÞLk

çkwrØþk¤e ÔÞÂõík yðMkhLke hkn òuíke LkÚke, Ãkhtíkw íku yðMkh Q¼ku fhu Au.

yu. ze. ÔÞkMk LkÚke. yksLkk r¢fuxhLku Ëk{ yLku Lkk{ çktLku {¤u Au. Ãký ðeíku÷kt ð»kkuo{kt fktE Ãký Lknª {¤ðk Aíkkt ½hLkwt ¾kELku su íku yuMkkurMkyuþLkLkwt Lkk{ hkuþLk fhLkkhk ¾u÷kzeykuLku fkuE ÞkË fhíkwt LkÚke, sqLkk ¾u÷kzeyku íku{Lku ÃkiMkk {¤u íkuLkk fhíkkt íku{Lkwt MkL{kLk s¤ðkÞ íkuðwt RåAu Au. hkßÞLkkt yuMkkurMkyuþLk îkhk su íku Mk{Þu ¾u÷kzeykuLku {ËË sYh fhðk{kt ykðu Au Ãký fkÞ{e Äkuhýu {ËË LkÚke {¤íke. òufu, økwshkík r¢fux yuMkkurMkyuþLk îkhk Úkkuzk rËðMk Ãknu÷kt ÷uðk{kt ykðu÷ku rLkýoÞ ¾qçk ykðfkhËkÞf Au. ¼khíkeÞ r¢fux ftxÙku÷ çkkuzo îkhk ËuþLke çkÄe s xe{kuLkk su ¾u÷kzeyku 25 fu ðÄw hýS xÙkuVe {u[ku hBÞk Au íku{Lku Ëh {rnLku 10,000 ÃkuLþLkYÃku {¤u Au. SMkeyu îkhk ÷uðkÞu÷ rLkýoÞ «{kýu 1Úke 8 {u[ h{u÷k ¾u÷kzeLku 1 LkðuBçkh, 2010Úke y{÷{kt ykðu íku heíku Ëh {rnLku 3500, 9Úke 16 {u[ h{LkkhkLku 5500, yLku 17Úke 24 {u[ h{LkkhkLku 7500 ykÃkðkLkwt Lk¬e fÞwO Au. ð¤e 2004 ÃkAe h{u÷k çkÄk s ¾u÷kzeykuLku MÃkurþÞ÷ ÃkuLþLk Mfe{ nuX¤ ykðhe ÷uðkÞk Au. SMkeyuLkwt yk fË{ ykðfkhËkÞf Au, Ãký MkkÚku MkkÚku yuðk ¾u÷kzeykuLku Ãký MkL{krLkík fhðk òuEyu su{ýu ð»kkuo MkwÄe

n

S LkxðhLku ºký rËðMk Ãknu÷ktLke f¤ ð¤e LkÚke. nS yu yzÄku Qt½{kt níkku yLku y[kLkf {kuçkkE÷ hýõÞku: “n÷ku, fkuý?” “fkuý Lkxðh÷k÷?” Lkxðh íkhík Mk{S økÞku fu VkuLk fhLkkh çkeòu fkuE Lknª, Ãký h{køkkiheLkku ¼kE yÚkkoíkT yu{Lkku Mkk¤ku Au. LkxðhLku çku s sý

rðsÞ nòhu

Mkuðkyku ykÃke Au. ¼khíkeÞ xe{ íkhVÚke h{e [qfu÷k ËeÃkf MkkuÄLk, hwMke Mkwhíke yLku Ãkqðo fuÃxLk Lkhe fkuLxÙkõxhLku õÞkhuÞ ÞkË LkÚke fhkÞk, ykìMxÙur÷ÞkLku xuMx{kt Mkki«Úk{ ð¾ík nkhLkku MðkË [¾kzLkkh sMkw Ãkxu÷ Ãký ¼w÷kE økÞk Au. yuf s xuMx{kt 14 rðfux ÷uðkLke rMkrØLku økÞk ð»kuo 50 ð»ko ÚkÞkt íÞkhu ðzkuËhkLkk yuf r¢fux«u{eyu íku{Lkk Lkk{u VMxo zu fðh çknkh Ãkkzâwt níkwt Ãký SMkeyuLkk fkuEyu ÞkË fÞko Lknkuíkk. SMkeyuLkk çktÄkhý «{kýu õ÷çkLku {uBçkhrþÃk ykÃke þfkÞ Au. ÔÞÂõíkøkík Äkuhýu ykÃke þfkíke LkÚke, Ãký òu LkhuLÿ {kuËe, yr{ík þkn fu Ãkrh{÷ LkÚkðkýe fkuE õ÷çkLkk {uBçkh çkLkeLku SMkeyu{kt nkuÆku {u¤ðe þfíkk nkuÞ íkku sqLkk r¢fuxhkuLku fu{ Lknª? yhu, {uBçkh Lk çkLkkðe þfkÞ íkku fktE Lknª, {kuxuhkLkk MkhËkh MxurzÞ{Lkk yufkË økux fu Ãkuður÷ÞLkLkk MxuLz MkkÚku íkku íku ¾u÷kzeLkwt Lkk{ òuze þfkÞ Lku? {wtçkE r¢fux yuMkkurMkyuþLku ðkLk¾uzu MxurzÞ{Lkk økux MkkÚku Ãkku÷e W{heøkh yLku rðLkw {ktfzLkwt Lkk{ yLku MxuLz MkkÚku rðsÞ {h[Lx Lkxðh÷k÷ fne çkku÷kðu : yuf, LkxðhLkku Mkk¤ku h{rýf yLku çkeòu h{rýfLkku çkkÃk yÚkkoíkT LkxðhLkku MkMkhku hýAkuz ¼i. h{k Lku h{rýf ÃkkuíkkLkk rÃkíkkLku ‘¼i’ fnuíkk, Ãký, yk ¼i LkxðhLku ‘Lkxðh÷k÷’ fnuíkk. Mkðkhu Mkðkhu h{rýfLkku VkuLk rhrMkð fhe LkxðhLku øk¼hk{ýLkku Ãkkh hÌkku Lknª. øk¼hkíkk yðks{kt yuýu fÌkwt : “nk, h{rýf- çkku÷!” “nwt {wtçkEÚke ËMk ÃktËh r{rLkx{kt Lkef¤eþ Lku ËkuZuf f÷kf{kt y{ËkðkË ÃknkU[eþ. Lkxðh÷k÷, {Lku yìhÃkkuxo ÷uðk çknuLkLke MkkÚku ykðku.” yLku Lkxðh fktE ÃkqAu fhu yu Ãknu÷kt VkuLk fx ÚkE økÞku. Lkxðhu Vhe fkuLxuõx fhðk «ÞíLk fÞkuo íÞkhu h{rýfu fÌkwt: “V÷kEx WÃkzðk{kt Au yux÷u {kuçkkE÷ Mðe[ ykìVLke Mkq[Lkk Au ykufu...”

yLku MkwrLk÷ økkðMfhLkwt Lkk{ òuzâwt Au. çkhkuzk r¢fux yuMkkurMkyuþLk (çkeMkeyu){kt ÔÞÂõíkøkík MkÇÞÃkË Au. Ãký yksu yuðk ½ýk r¢fuxhku Au, suyku xuMx yLku fux÷eÞ hýS {u[ku h{e [qõÞk Au, Ãký íku{Lku MkÇÞÃkË LkÚke {éÞwt. 2007Lkku rðïfÃk 11 {k[oLkk hkus þY ÚkÞku níkku. ÞkuøkkLkwÞkuøk yu Au fu {nkLk r¢fuxh rðsÞ nÍkhuLkku íku sL{rËðMk Au. íku rËðMku yuf Mk{khkun{kt yuðe ònuhkík fhðk{kt ykðe níke fu íku{Lke «rík{k çkeMkeyu îkhk {qfðk{kt ykðþu. ðzkuËhk {nkLkøkh MkuðkMkËLk îkhk íku {kxu søÞk Ãký Vk¤ðe Ëuðk{kt ykðe Au, Ãký 2011Lkku ðÕzofÃk Ãký Ãkqhku ÚkE økÞku, nsw MkwÄe «rík{kLkwt fktE s ÚkÞwt LkÚke. Mkkihk»xÙ r¢fux yuMkkurMkyuþLk (yuMkMkeyu)Lke ðkík fheyu íkku íÞkt Ãký ÔÞÂõíkøkík MkÇÞÃkË Au Ãký hýS h{u÷k {q¤w¼k fu ÷k÷w¼k suðk ¾u÷kzeykuLku fkuE yku¤¾íkwt Ãký LkÚke. yuf s{kLkkLkk rðïLkk MkkiÚke ÍzÃke çkkì÷h y{h®Mkn yLku {nkLk ykì÷hkWLzh rðLkw {ktfz fu Mk÷e{ ËqhkLke {kxu Ëhuf fkrXÞkðkze økkihð ÷u Au Ãký íku{Lku fkuý ÞkË fhu Au? r¢fux çkkuzoLkk Ãkqðo yæÞûk {kÄðhkð ®MkrÄÞkLkwt Lkk{ huMkfkuMko MkkÚku òuzðk{kt ykÔÞwt íkuLkk fhíkkt y{h®Mkn fu rðLkw¼kELkwt Lkk{ òuzðk{kt ykÔÞwt nkuík íkku ÷u¾u ÷køÞwt nkuík. Ëhuf yuMkkurMkyuþLku ÃkkuíkkLkk rðMíkkh{kt r¢fuxLke h{íkLku «kuíMkknLk ykÃkðk {kxu fktEf fhðwt òuEyu. y{ËkðkË{kt {kuxe {u[ku h{kÞ Au. hýS xÙkuVe {u[ku ð÷Mkkz fu Mkwhík{kt h{kÞ Au. nðu rðãkLkøkh, LkrzÞkË fu ËknkuË{kt Ãký h{kzðe òuEyu, ðzkuËhk{kt Ãký ðLk-zu h{kÞ Au yLku çkÄe s hýS {u[ku rMkrLkÞh {uËkLkku Ãkh h{kÞ Au. nðu íkuLkk rðMíkkh{kt {nuMkkýk, Ãkkxý fu LkðMkkhe{kt Ãký h{kðe òuEyu. hksfkux{kt Ãký ðLk-zu yLku hýS h{kÞ Au, ¼kðLkøkh, ò{Lkøkh, ÃkkuhçktËh fu økkUz÷ suðkt þnuhku{kt Ãký h{kzðe òuEyu yLku íku Mk{Þu sqLkk r¢fuxhkuLku ÞkË fhðk òuEyu. newsvnm@yahoo.com

Mkkík{ku çkkì÷ Mkkihk»xÙLkwt Lkk{ y{h fhLkkh, ¼khíkLku xuMx{kt «Úk{ rðsÞ yÃkkðLkkh yLku økwshkíkLku sMk yÃkkðLkkh ºkýuÞ ¼zðehku {kxu su íku yuMkkurMkyuþLk fktEf fhu íkku s íku{Lku Mkk[e ©Øktsr÷ ykÃke økýkþu.

{tsqhe ykÃke Lknkuíke. òufu yu ÃkAe økktÄeS MkkÚku íku{Lkku ÃkºkÔÞðnkh þY ÚkÞku yLku òuMkuV ÷u÷eðuÕzu su rððkË MkßÞkuo Au íkuLkk {q¤{kt yk ÃkºkÔÞðnkh s Au. òuMkuVLkk ÃkwMíkf{kt yk ÃkºkÔÞðnkhLke rðøkíkku Au yLku yk rðøkíkku «{kýu økktÄeSyu fkìLkçkufLku ÷ÏÞwt níkwt fu íku{Lkk çkuzY{{kt ÃkÚkkheLke rçk÷fw÷ Mkk{u fkì÷LkçkufLke íkMkðeh íku{ýu {wfkðzkðe

ytzh fhtx hksuþ þ{ko Au. yk Ãkºkku{kt økktÄeSyu Mkqíkh yLku ðuMkur÷Lk òuELku ÃkkuíkkLku nt{uþkt fkì÷LkçkufLke ÞkË ykðu Au íkuðwt ÷ÏÞwt Au. rððkËLkku {wÆku yk s Au, fu{fu òuMkuVLkk Ëkðk «{kýu ðuMku÷eLk yLku Mkqíkh økktÄeS yLku fkì÷Lkçkuf ðå[u swËk s «fkhLkk MktçktÄku íkhV Eþkhku fhu Au. 1908{kt fkì÷LkçkufLku fkhýu s økktÄeSyu fMíkqhçkkLku Akuze ËeÄkt níkkt íkuðku Ãký

yk

Ãkýe fnuðkíke, VwøkkðkÚke Ãkezkíke, Mkw¾Lkk yríkhuf Þk ík]»ýkLkk ¾k÷eÃkkÚke Ãkezkíke hkurøkc ykí{ðt[f ‘ykæÞkÂí{f’ (Mkqzku ykæÞkÂí{f fnku) s{kíkku{kt yuf þçË ðÃkhkELku [wÚÚkku çkLke økÞku Au. íkiÞkh fuMkux suðk MkwcwMkwcw ðõíkkykuyu yk þçË ðkÃkhe ðkÃkheLku yuLku LkÃkkðx fhe LkkÏÞku Au : yk þçË Au : ‘ykí{rLkheûký’ yÚkðk ‘rðÃk~ÞLkk’. ‘rðÃk~ÞLkk’ yLku ‘SðLk SððkLke f¤kLke VkìBÞow÷k’ suðk þçËkuLkwt yuM«ku, yuLkkMkeLk fu ÃkuhkrMkxk{ku÷Lke y÷øk y÷øk çkúkLz Ähkðíke økku¤eykuLkk YÃk{kt yÄ: ÃkíkLk ÚkÞwt Au. ykr÷Þk{kr÷Þk çkÄk yk{ktLkku yufkË ‘fkuMko’ fhe ykðu Lku Ãkkuíku zkÌkkz{hk, ‘ykí{rLkheûkf’ çkLke økÞk Au, yuðe ¼ú{ýk Ãký {sçkqík fhe ykðu! yk rðhkx {kfuo®xøk{kt fkuE çktËku {kºk ykx÷wt íkku rð[khu : ykí{rLkheûký fu ‘rðÃk~ÞLkk’Lke ÷kÞfkík þe? ík{u su r[¥k Lkk{Lkk MkkÄLkÚke òíkLkwt rLkheûký fhðk {ktøkkuu Aku yu fux÷wt þwØ Au? yuLkk ÃkhÚke fkx Ëqh ÚkÞku Au? yuLkk ÃkhÚke øktËfe Ëqh ÚkE Au? þwt yk òíkrLkheûký fkuE MkMíke, AeAhe «r¢Þk Au? ík{Lku fkuE Ä{oøkwhw ÔÞkMkÃkeX ÃkhÚke yuðku WÃkËuþ ykÃku fu ykðíke fk÷u MkðkhÚke ÃkkzkuþeLke {kíkkLku ík{khe ÃkkuíkkLke {kíkk suðku s «u{ fh íkku ík{u fhe þfku ¾hk? ík{u nhøkeÍ ykðwt LkÚke fhe þfíkk, fkhý fu yk ‘«u{’ «økxðkLke, ðnk÷ «økxðkLke «r¢Þk çknw Mkqû{ yLku yktíkrhf Au. yuLkk fkuMko Lk nkuÞ, yuLkkt ¼k»ký Lk nkuÞ. yuLke «rík¿kk Lk nkuÞ! yLku çkhkçkh yÆ÷kuyÆ÷ ‘ykí{rLkheûký’ fu ‘rðÃk~ÞLkk’ Ãký ykðe ¾qçk s Mkqû{ yktíkrhf ½xLkk Au : yu çkkirØf ½xLkk LkÚke, yuLku fkuMko{kt çkktÄðkLke yk¾e ðkík s çkuðfqVe Au. ËqÄÃkkfLkk íkÃku÷k{kt ËqÄÃkkf n÷kððk {kxu ík{u su íkkðuÚkku ðkÃkhku yu s øktËku nkuÞ íkku ËqÄÃkkfLke nk÷ík þe ÚkkÞ? ykÃkýk r[¥kLku ykÃkýu íkkðuÚkk MkkÚku Mkh¾kðeyu Ÿ[e Ÿ[e ðkíkku çkksw Ãkh {qfeyu. ykÃkýu {Lk yÚkðk r[¥k Ãkh [kUxíke yLkuf «fkhLke øktËfe{ktÚke yuf ¼khu [efýe øktËfeLke ðkík fheyu. yk øktËfeLkwt Lkk{ Au : ‘E»Þko’ yÚkðk ‘íkuòuîu»k’. ík{u fkuE MÃkÄko{kt ¼køk ÷uíkk nku yLku MÃkÄkoLkk ssLkk r[¥k Ãkh ík{khe E»ÞkoLkku AqÃkku {u÷ ÷køku÷ku nkuÞ íkku yu ík{Lku fuðku LÞkÞ ykÃkþu? ík{khk{kt ík{khk çkkuMk s ík{khk «íÞu íkuòuîu»kÚke Ãkezkíkk nkuÞ íkku yu ík{khwt fuðwt

Ëkðku òuMkuVLkk ÃkwMíkf{kt fhkÞku Au. òufu, íku ÃkAe økktÄeSyu ÷ÏÞwt Au íku ðÄkhu rððkËkMÃkË Au. økktÄeSyu ÷ÏÞwt Au fu íku {khk þhehLkku MktÃkqýoÃkýu fçkòu ÷E ÷eÄku Au yLku yuf heíku íkku yk økw÷k{e s Au. økktÄeS ÃkkuíkkLku yÃkh nkWMk yLku fkì÷LkçkufLku ÷kuyh nkWMk økýkðíkk. økktÄeSyu ÷kuyh nkWMkLku ð[Lk ykÃÞwt níkwt fu Ãkkuíku nðu fËe fkuE †eLku ðkMkLkkLke Lkshu Lknª swyu yLku çktLkuyu yufçkeòLku ðÄkhu Lku ðÄkhu «u{ ykÃkðkLkwt ð[Lk ykÃÞwt níkwt, yuðku «u{ fu ËwrLkÞkyu fËe òuÞku Lknª nkuÞ. fkì÷Lkçkuf 1945{kt økwshe økÞk íku Ãknu÷kt çku ðkh økktÄeSLku {¤ðk ¼khík ykÔÞk níkk. òufu yuf Mk{Þu y®nMkkLkk rMkØktíkku{kt ©Øk ÄhkðLkkhk fkì÷Lkçkuf yu ð¾íku ÞnqËeðkËLkk Mk{Úkof çkLke økÞk níkk. rnx÷hu s{oLke{kt ÞnqËeyku Ãkh økwòhu÷k yíÞk[khkuLku fkhýu yk ÃkrhðíkoLk ykÔÞwt níkwt. fkì÷Lkçkufu økktÄeSLku Ãký yk [¤ð¤Lku Mk{ÚkoLk ykÃkðk fÌkwt níkwt Ãký økktÄeSyu íkuLkku

ELkfkh fhe ËeÄku níkku. òufu, yu ÃkAeÞ çktLku ðå[uLke r{ºkíkk yfçktÄ hne níke. økktÄeSyu Ãkºkku{kt çkeswt ½ýwt ÷ÏÞwt Au Ãký yu çkÄkLkku ynª WÕ÷u¾ Ãký þõÞ LkÚke.  økktÄeS yLku MkuõMk nt{uþkt [[koLkku rð»kÞ hÌkku Au yLku Mku÷uçk÷ Ãký íkuÚke òuMkuVu {kºk MkLkMkLkkxe ÃkuËk fhðk yLku ÃkkuíkkLkwt ÃkwMíkf ¾Ãkkððk yk ðkík ÷¾e nkuÞ íku þõÞ Au. su nkuÞ íku Ãký yk ÃkwMíkfu økktÄeS Ãkh [[ko fhðk {kxu yuf Lkðku rð»kÞ [ku¬Mk ÃkuËk fhe ËeÄku Au. økktÄeSLkk MkuõMkLkk «Þkuøkku òýeíkk Au. økktÄeSLku ½ýe †eyku MkkÚku rLkfxíkk níke yLku íku{ktÚke ½ýe †eyku MkkÚku íku{Lku yíÞtík rLkfxíkkLkk MktçktÄku níkk íkuðk ykûkuÃkku Ãký ÚkÞk Au. íku{Lkk MkuõMkLkk «Þkuøkku rðþu ½ýwt ÷¾kÞwt Ãký Au. 70 ð»koLke ô{hu íku ÃkkuíkkLke 17 ð»koLke Ãkkiºke {Lkw MkkÚku Mkkð LkøLkkðMÚkk{kt MkqE síkk yLku ÃkkuíkkLku nsw MkuõMkLke RåAk ÚkkÞ Au fu Lknª íkuLke fMkkuxe fhíkk íku søkònuh Au. MkhËkh Ãkxu÷ MkrníkLkk ÷kufkuyu íkuLke ykfhe xefk Ãký fhe níke. òufu, yu ðkíkku †eyku MkkÚkuLkk MktçktÄkuLke níke. ynª íkku òuMkuVu økkÄeSLku øku s [eíkhe LkktÏÞk Au. RríknkMk çknw ¢qh nkuÞ Au Lku yu ¼÷¼÷kLkk Lkfkçk [ehe Lkkt¾u Au. økkÄeSLku yk ËuþLkkt ÷kufkuyu ¼økðkLkLke su{ ÃkqßÞk Au Lku íku{Lkk rfMMkk{kt yuðwt Lk çkLku íkuðe ykþk hk¾eyu. rajesh.sharma@sandesh.com

ykí{rLkheûký øktËk íkkðuÚkkÚke ËqÄÃkkf-{tÚk™?

{qÕÞktfLk fhþu? E»Þko yuf yuðe øktËfe Au suLkkt Mk{efhýku Mk{òÞ Lknª. yuLke fkuE íkkŠff Ãkheûkk Ãký Lk nkuÞ. yu{kt ðÞ, ÃkË, MÚkkLk MktçktÄ fþwt s ykzwt Lk ykðu. yLku r[¥kLkk íkkðuÚkk Ãkh [kUxíke ykðe íkku

rð[kh Þkºkk Mkðuoþ ðkuhk yLkuf økwÃík øktËfeyku Au, suLkwt çkkirØf rLkËkLk þõÞ LkÚke yLku çkkirØf MkkVMkqVe íkku fkuE rnMkkçku þõÞ LkÚke. yMktÏÞ xqtfk økk¤kLkk fkuMko fheLku ®sËøke çkË÷ðk ‘nk÷e’ Lkef¤u÷kykuLku yk½kík ÷køku yuðwt MkíÞ yu Au fu r[¥kLkk íkkðuÚkkLke øktËfe MkMíkkt yLku MkkËkt ÃkkýeÚke Ëqh Úkíke LkÚke. yu øktËfe Ãkh íkku ðuÄf hMkkÞýLkku Mkíkík {khku, Mkíkík ÄkhËkh «ûkuÃký s fkhøkík Lkeðzu. yk hMkkÞý{kt Ëw:¾, rLk»V¤íkk MkkÚku Eïh f]ÃkkLkwt r{©ý nkuÞ íkku s r[¥k MkkV ÚkkÞ. siLk ÃkhtÃkhkLkk {nkLk økútÚk ‘ík¥ðkÚkoMkqºkLke MkðkoÚkorMkrØ xefk’Lkk «kht¼{kt yk[kÞo W{kMðkríkS fnu Au,

‘íkrLLkMkøkkoík yrÄøk{kík ðk’ r[¥kþwrØLke «Úk{ ûký LkiMkŠøkf ½xLkkÚke fu fkuEf ÞkuøkkLkwÞkuøk çknkLkktÚke ykðu Au. íktºk-{tºkLke ËeûkkLkwt Ãknu÷wt ÃkøkrÚkÞwt ‘r[¥kþwrØ’Lkwt Au. yk r[¥kþwrØLkku «kht¼ ¼kðLke ËwrLkÞk{kt ÚkkÞ Au. ík{u siLk ËuhkMkh{kt «ðuþ fhku íÞkhu ‘rLkÂMMkne’ fnku Aku (‘rLkÂMMkne’ çkku÷íke ð¾íku nwt ËwLÞðe ík{k{ ð¤økýku AkuzeLku íkkhe ÃkkMku ykðwt Awt yuðe þwØ ¼kðLkk yr¼«uík Au) yk ¼kðLke ðkíkku íkku çkÄk [wMík Ä{o½u÷kyku fçkq÷ fhu Au, Ãký ÃkAe yu ¼kð «økxðkLke þhík YÃku y{wfík{wf Ä{o fu Mkt«ËkÞLke ‘çkúkLz’ {khðkLke ‘VkìBÞwo÷k’Lke ðkík Äehu hneLku ½qMkkzu Au íÞkhu ¼kðLke øktøkkuºke{kt økxhLkkt Ãkkýe ¼¤ðk {ktzu Au. r[¥kLkku íkkðuÚkku þwØ ÚkkÞ ÃkAe s ík{khe ykt¾ku ykzuLkku {kuríkÞku Ëqh ÚkkÞ. yk þwrØLkkt fkh¾kLkkt fkuE Ä{oMkt«ËkÞLkkt {trËhku-íkeÚkkuo{kt ykðu÷kt Au, yu{ Mk{sLkkhk yý{ku÷ SðLkLkku økwLkkEík ÔÞÞ fhe hÌkkt Au. ík{khwt r[¥k Ëw:¾ yLku ¼ú{rLkhMkLkLkkt fk[ÃkkLkktÚke MkkV ÚkÞk ÃkAe s yk íkeÚkkuo ík{Lku ÷k¼ ykÃke þfþu. sarveshvora@gmail.com

yur«÷ Vq÷ çkLkkÞk íkku, WLk fku økwMMkku ykÞk yLku fþwtÞ ykufu Lknkuíkwt íkku Þ Lkxðhu fÌkwt: “ykufu” yLku yuýu íkkçkzíkkuçk h{kLku søkkze. h{kyu ykt¾ku ¾ku÷e. {ktz, {ktz íku çkku÷e: “þwt Au?” “íkkhku ¼kE ykðu Au yuLku ÷uðk yìhÃkkuxo sðkLkwt Au. [k÷, íkiÞkh ÚkE ò.” yLku yu{ fne Lkxðh çkkÚkY{{kt ½qMÞku. çkúþ, ËkZe Lku MLkkLk fhe yu çknkh ykÔÞku íÞkhu nS yu{Lkk ©e{íkeS rLkhktíku ÃkkuZu÷k níkkt. ½Mk½Mkkx LkMfkuhk çkku÷íkkt níkk. Lkxðhu h{kLku ZtZku¤eLku søkkzeLku fÌkwt: “nS íkwt ½kuhu Au? íkkhk ¼kELku ÷uðk íkkhu ykððwt LkÚke?” Ÿ½{kt h{kyu fÌkwt, “fkuý ¼kE ? fÞku ¼kE? {Lku Ÿ½ ykðu Au.” yLku LkxðhLku ÚkÞwt...òu h{rýfLke MkøkeçknuLkLku ¼kELke Lk Ãkze nkuÞ íkku {khu fux÷k xfk? nwt Þ LkÚke síkku. yu

xwðk÷¼uh ‘çkuz’{kt Mkwðk síkku s níkku Lku h{kyu ykt¾ku ¾ku÷e fÌkwt, “rzÞh, ík{u sE ykðkuLku, Ã÷eÍ” yLku Lkxðh f-{Lku íkiÞkh ÚkE, økkze ÷E yìhÃkkxo ÃknkUåÞku. yu yìhÃkkuxo Ãkh {wtçkkEÚke ykðíke V÷kEx rðþu ÃkqAðk ELfðkÞhe Ãkh økÞku íkku f÷kfuo fÌkwt, “fE yìh÷kELMk{kt ykðu Au ík{khku Mkk¤ku?” Lkxðhu fÌktw: “¾çkh LkÚke.” “íkku nwt ík{Lku fuðe heíku nuÕÃk fhe þfwt? nwt ytíkÞko{e Awt? ¼økðkLk Awt?” f÷kfuo LkxðhLku ¾¾zkðe Lkkt¾íkkt fÌkwt Lku W{uÞwO: “yk yìhÃkkuxo Au- hu÷ðu MxuþLk LkÚke. ynª yuf s yìhÃkkuxo Ãkh ËMk yìh÷kELMkLke V÷kExTMk ykðu AuMk{ßÞk?” Lkxðh MkðkhLkk Mkkík ðkøÞkÚke ËMk ðkøÞk MkwÄe Q¼ku hÌkku. ÃkAe yuLku ÚkÞwt: fËk[ h{rýfLke V÷kEx fuLMk÷ ÚkE

CMYK

nkuÞ, yux÷u yuýu h{rýfLku VkuLk fÞkuo: “n÷ku-” “fkuý, Lkxðh÷k÷?” “nk...” “yìhÃkkuxo ÃknkU[e økÞk?”

Lkxðh Ä rLkËkuo»k r[Lkw {kuËe “nk, õÞkhLkku íkkhe hkn òuô Awt.” yLku ÃkAe W{uÞwO : “íkwt õÞkt Au?” “Mð-MÚkkLku!” “yux÷u ?” “{wtçkE. Lkxðh÷k÷, yksu õÞku ðkh Au?” “þw¢ðkh” “yLku íkkhe¾?” “Ãknu÷e”

“yLku {rnLkku?” “yur«÷-” “{khe çknuLkLku ÃkhýkðeLku ík{Lku ‘Vq÷’ çkLkkðu÷k yksu ‘Vq÷’Lke Ãkhr{x rhLÞq fhe- Lkxðh÷k÷!” Lkxðh økkE Ãký Lk þõÞku : “yur«÷ Vq÷ çkLkkÞk íkku {ws fku økwMMkk ykÞk.” Ãknu÷ku ½k hkýkLkku çkúu®føk LÞqÍ : “ynu{Ë Ãkxu÷Lke ðfV{kt rLk{ýqfÚke «MkLLk ÚkE {uz{ MkkurLkÞkyu LkhuLÿ {kuËeLku fuLÿLkk «ÄkLk{tz¤{kt furçkLkux r{rLkMxh çkLkkððkLkwt rLk{tºký ykÃÞwt.” yur«÷ Vq÷ {kxu ykðwt fnuíkk ¼e ËeðkLkk, ykuh MkwLkíkk ¼e ËeðkLkk. AuÕ÷ku ½k hkýkLkku çkúu®føk LÞqÍ : hkçkzeËuðe ¼kEyku MkkÚku Lkeíkeþfw{khLke ‘Ãkkxeo’ òuELk fhe.” rçknkh {U fwA ¼e nku þõíkk ni... drchinumodi@yahoo.com


CMYK

www.sandesh.com

he yksu yËT¼wík MkwtËh YÃkLkku økki fxfku ÷køkíke níke. rðLkkÞf ÃkkuíkkLkk Vur{÷e MkkÚku VkRðMxkh nkuxu÷{kt

MÃku.çkku÷ zkLMk nku÷{kt hkWLz xuçk÷ Ãkh çkuXku çkuXku íkuLku yðkhLkðkh íkkfe hÌkku níkku. fkuELke Mkk{u Mkíkík òuðwt yu ÞkuøÞ Lk økýkÞ yLku ykswçkksw çkuXu÷k Mkki íku {kfo fhu s yux÷u yu ðkhtðkh Lksh yk{ íku{ fheLku íkuLku òuE ÷uíkku níkku. økkihe íkuLku ¾qçk øk{íke. íku níke s yuðe fu fkuELku Ãký òuíkkt s øk{e òÞ. yksu íkuLke yLku økwtsLkLke {uhus yurLkðMkohe níke. ÷øLkLku ËMk ð»ko ÚkÞkt íkuLke ¾wþk÷e{kt íku çkLLkuyu VkEð Mxkh nkuxu÷{kt Ãkkxeo hk¾e níke. BÞwrÍf÷ Eð®Lkøk MkkÚku rzLkh h¾kÞwt níkwt. økwtsLk rçkÍLkuMk{uLk níkku. íkuLkwt r{ºkðíkwo¤ ¾qçk {kuxwt níkwt. rçkÍLkuMk rh÷uþLMk nkuÞ yuðk ÷kufkuLku Ãký çkku÷kÔÞk níkk. MkkuMkkÞxe{kt çkksw çkksw{kt s çktøk÷k nkuðkÚke økwtsLk yLku íkuLkk ÃkrhðkhLku ½h suðk Ãkkzkuþe MktçktÄku níkk. íkuLke ÃkíLke ðehk yuf ftÃkLke{kt Mkkhe ÃkkuMx Ãkh níke. Ãkkuíku fur{f÷Lkku ÔÞðMkkÞ fhíkku níkku. ykŠÚkf ÃkrhÂMÚkrík Mkkhe níke. òufu, økwtsLk íkuLkk Ãkrhðkh MkkÚku ͽzeLku y÷øk ÚkE íkuLke çkksw{kt hnuðk ykÔÞku níkku íÞkhu íkuýu s íkuLku ÄtÄk{kt MknkÞ fhíkk íku ykøk¤ ðÄe þõÞku níkku. íku ßÞkhu çkksw{kt hnuðk ykÔÞku íÞkhu fkuE yku¤¾ký Lknkuíke. yuLkk ÃkÃÃkk rçkÍLkuMk{uLk níkk yux÷u íkuLkk MktÃkfkuo ½ýk níkk. ÃkkzkuþLkk Lkkíku íkuLke MkkÚku yku¤¾ký ÚkE íÞkhu ðkík[eík{kt çkÄe ÃkrhÂMÚkríkÚke íku ðkfuV ÚkÞku níkku.

rðfe økkiheLke LkkLke çkuçkeLku h{kze hÌkku níkku. ðehk yðkhLkðkh økkihe ÃkkMku sELku økqMkÃkqMk fhe ykðíke níke. VtõþLk yuðwt òBÞwt níkwt fu òýu ¾hu¾hwt {uhus rhMkuÃþLk nkuÞ. BÞwrÍf÷ Ãkkxeo [k÷w Úkíkkt ½ýkt fÃkÕMk zkLMk{kt òuzkÞkt. rðLkkÞfLku ¾qçk ûkku¼ Úkíkku yux÷u çkuMke hÌkku Ãký ðehk økE yLku yu su fkuE yuf÷wt Ëu¾kÞ íkuLku ÃkkxoLkh çkLkkðe ÷uíke níke. ðehkLku íkku zkLMkLkku çknw s þku¾ níkku. ½ýe Ãkkxeoyku{kt rðLkkÞf çkuMke hnuíkku Ãký ðehk y[qf fkuELke Lku fkuELke MkkÚku zkLMk fhíke. rzLkhLke ¾kýeÃkeýe Ãký [k÷w s

økkihe, ík{khe {uhus yurLkðMkohe ð¾íku ðehk yLku økwtsLkLkku zkLMk òuE {khk rË÷{kt yuðe ykøk ÷køke fu nwt ¾wË zkLMk fhíkku ÚkE økÞku!

økwtsLku íkuLkk fkLk{kt ftE fnuíkk yu Ëkuzíke íkuLke LkSf ykðeLku zkLMk{kt òuzkðk ykøkún fhðk {ktze. íkuýu ¾qçk Lk{úíkkÚke «u{Ãkqðof ÃkkuíkkLku zkLMk Lknª ykðzíkku nkuðkLkwt fne íkuLkwt yk{tºký XwfhkÔÞwt. íku Úkkfe økE níke yux÷u nktVe hne níke íkuLku nktVíke òuðe yu yLkuhku ÷nkðku níkku. íkuLkk WA¤íkk Whkus íkuLkk {LkLku Ãkkøk÷ çkLkkðe hÌkk níkk. íku íkuLkk íkhV òuíkku níkku íÞkt s økkihe çkku÷e... “swyku... swyku... rðLkkÞf... økwtsLkLku íkku íkhík ÃkkxoLkh {¤e økE.” rðLkkÞfu òuÞwt íkku ðehk yLku økwtsLk çkLLku zkLMk{kt íkÕ÷eLk çkLke økÞkt níkkt. íkuyku íkhV òuíkkt rðLkkÞf çkkuÕÞku, “ðehk íkku zkLMk ÃkkA¤ Ãkkøk÷ Au! yuLkk f{LkMkeçk Au fu yuLku {khk suðku zkLMk{kt zkuçkku Ãkrík {éÞku.” økkiheyu íkuLkk yu þçËku Mkkt¼éÞk s Lk nkuÞ yu{ Vkxe ykt¾u ðehk yLku økwtsLkLku zkLMk fhíkk òuE hne. yux÷u rðLkkÞfu

{Lk¾k {u¤ku y{]ík ðrzÞk yhMkÃkhMk yufçkeòLku íÞkt ykððk sðkLkku ÔÞðnkh þY ÚkÞku yLku yu{ktÞ økkiheLkku {¤íkkðzku Mð¼kð yuLku ykf»koðk {ktzâku níkku. íkuLke ÃkíLke ðehk ftE f{ MkwtËh Lknkuíke, Ãkhtíkw økkihe ftEf y÷øk s níke. {Lkku{Lk íkuLkk ykf»koýu íkuLke ðÄw LkSf sðk yLku íkuLku «¼krðík fhe ÃkkuíkkLkk íkhV ykf»koðkLkk nuíkwÚke íkuýu økwtsLkLku MknkÞ þY fhe ÃkkuíkkLkk fur{f÷Lkk ÔÞðMkkÞ{kt òuzâku. Äe{u Äe{u íku ÄtÄku rðMíkkheLku yux÷ku çkÄku ykøk¤ ðÄe økÞku fu Mkki òuíkk hne økÞk. íkuLku ÃkkuíkkLku Ãký ykùÞo Úkíkwt. Ãkkuíku níkku íÞktLkku íÞkt s hÌkku níkku. òufu økwtsLk yLku økkihe çkLLku nt{uþkt fnuíkkt fu íkuyku su ftE Au íku íkuLkk fkhýu s Au. yux÷u s íkku íkuyku Ëh ð»kuo ÃktËhuf rËðMk {kuxe xqh Ãkh síkk íÞkhu MkkÚku ÷E síkk. ËwçkE nkuÞ fu ÂMðxTÍh÷uLz, rMk{÷k nkuÞ fu LkuÃkk¤ õÞktÞ Ãký òÞ íÞkt çkLLkuLkk Ãkrhðkhku MkkÚku s nkuÞ. çkLLkuLke ô{h{kt ¾kMMkku Vfo níkku, Ãkhtíkw MktçktÄ{kt yuðwt ftE ÷køkíkwt Lknª. økwtsLk yLku økkihe fkuE Ãký çkkçkík{kt íku{Lku MkkÚku s hk¾íkkt. økkihe íkuLkku ¾kMk ÏÞk÷ hk¾íke. íkuLke LkkLke LkkLke çkkçkíkku Þ {kfo fhíke. íkuLku þwt øk{u Au? þwt ¼kðu Au? ðøkuhu íku òýe ÷uíke yLku íkuLku Mkh«kEÍ ykÃkíke. íku Ãkkuíku Þ ykùÞo{kt Ãkze síkku. økkihe íkhVLkwt ykf»koý f¤kE Lk òÞ íkuLkku yu ¾qçk ÏÞk÷ hk¾íkku. çkLLku Ãkhýu÷k níkk yLku shkf sux÷e økuhMk{s yuf Mkkhk {iºke MktçktÄLku ¾ík{ fhðk Ãkqhíke nkuðkLkwt íku òýíkku níkku. økkihe Ãký íku heíku s ðíkoíke nkuðkLkwt íkuLku ÷køkíkwt níkwt. yux÷u s íkku yksu yu økkihe yLku økwtsLkLke LkSf hnuðkLku çkË÷u Ëqh çkuXku níkku. íkuLkku Ãkwºk

níke çkÄktLku zkLMk fhíkk òuE hnu÷kt rðLkkÞfu Ãký MkqÃk ÷eÄku yLku íku Ãkeíkkt Ãkeíkkt Mktøkeík Mkkt¼¤íkkt Mkkt¼¤íkkt íku zkLMk fhíkkt fÃkÕMkLku òuE hÌkku níkku. òufu íkuLke Lksh Mkíkík økkihe Ãkh s hnuíke níke. økkihe yksu yufË{ {kuzLko çkLkeLku ykðe níke íkuLkk yÄko ¾wÕ÷k Ãkøk, íkuLkku íkMkíkMkíkku Whkus ¼køk, Mkkð ¾wÕ÷k ¾¼k yLku ÃkeX yLku íkuLkku [{fíkku økkuhku Lk{ýku [nuhku íkuLkk MkkIËÞoLku A÷fkðe hÌkkt níkkt. rðLkkÞfLku ÃkkuíkkLku zkLMk fhíkk Lknª ykðzíkwt nkuðkLkku «Úk{ ðkh hts ÚkÞku. yu ßÞkhu ßÞkhu zkLMk fhe hnu÷k økwtsLk yLku økkiheLku òuíkku íÞkhu økkihe Ãký ðkhtðkh íkuLke Mkk{u {kunf ÂM{ík fhíke. ÷ktçkku Mk{Þ yk rMk÷rMk÷ku [kÕÞk çkkË

Ãký økkihe ÃkhÚke Lksh nxkðe íku íkhV òuíkk íkuLku ykt[fku ÷køÞku. økwtsLk yLku ðehk yufçkeòLku rfMk fhe hÌkkt níkkt yLku økwtsLk ÃkkuíkkLkku nkÚk ðehkLke f{hu ðªxk¤e ðehkLku ÃkkuíkkLke íkhV ðÄw ¾U[e hÌkku níkku. ðehk Ãký íkuLku rhMÃkkuLMk ykÃkíke níke. økwtsLkLkku nkÚk ðehkLke ÃkeX yLku Whkus ¼køk{kt Ãký VÞko fhíkku nkuðkLkwt íku çkLLkuyu òuíkk s çkLLkuyu yufçkeò Mkk{u òuÞwt yLku ÃkAe økkihe íkuLke Mkk{u ÂM{ík fhíke Q¼e ÚkE ÍzÃkÚke økwtsLk yLku ðehk ÃkkMku ÃknkU[e. íku çkLLku çkuæÞkLk níkkt yux÷u økkiheyu økwtsLkLkk ¾¼u nkÚk {qfíkk s íku ÍçkõÞku yLku íkhík s ðehkLku Akuze íkuLkk çku nkÚk Ãkfze

amrut.vadiya@sandesh.com

CMYK

yLku Ãknu÷k r{÷LkLke ûký yfkhý nkuÞ Au ynªÞkt

...

AkuzeLku fu{ òÞ Au íku fnu “íkwt {Lkuíkku ¾he?” hk½ðu ykSS fhíkkt

ÃkqAâwt. “íku íkLku ¾çkh Lknª Ãkzu” yÕÃkkyu nkuX Mknus ºkktMkku fheLku fÌkwt. hk½ðLku ÚkÞwt fu íku{kt {~fhe níke. “ykÃkýk «u{Lke ykðe {òf?” hk½ðLkk Mðh{kt økwMMkku níkku. “íkku ÃkAe ykÃkýe ykx÷kt ð»koLke {iºkeLkwt þwt?” “íku Ãkqhe ÚkE økE çkkÞ.” yLku yÕÃkkyu [k÷ðk {ktzâwt. hk½ð íkuLku síkk òuE hÌkku. y[kLkf íkuLkk SðLk{kt þqLÞ ykðe økÞwt. AuÕ÷kt çku ð»koÚke íkuLke Ëhuf Mkðkh íkuLke ÞkËÚke þY Úkíke níke yLku Mkkts íkuLke MkkÚku fkìVenkWMk fu Ãkkfo{kt síke yLku hkíkLkk yuf çku ðkøÞu yÕÃkkLke ÞkË{kt AuÕ÷ku økwzLkkEx VkuLk fheLku íku Mkqíkku yLku íkkuÃký rLkÿk ykðíke Lk níke. nðu yk ûkýÚke çkÄwt síkwt hnuðkLkwt níkwt. hk½ðLke íkf÷eV yu níke fu yÕÃkkLku íku rË÷kuòLkÚke [kníkku níkku. íku yíÞkh MkwÄe {kLkíkku fu yÕÃkk Ãký íkuLku yu heíku s «u{ fhíke níke yLku yk ûkýu íkuLke ík{k{ Äkhýkyku ¾kuxe Ãkwhðkh ÚkE níke. íkuLku yu ûký ÞkË níke ßÞkhu yÕÃkkLku «Úk{ ðkh òuE níke. fkì÷usLke ÂMð®{øk MÃkÄko níke yLku çkxh^÷kÞ íkhýLke MxkE÷{kt íku ËMk Þwðíkeyku MkkÚku Q¼e níke. yu Mk{Þu íkuLke yËk yLku ç÷uf ÂMð®{øk Mkqx{kt íkuLkk nhý suðk Ãkøk yLku frx Ãkh LkkLkku ftËkuhku çkÄktLkwt æÞkLk ¾U[íkku níkku. íÞkt níke íkku ËMk Þwðíkeyku Ãký çkÄktLkwt æÞkLk Võík yk Þwðíke íkhV níkwt. hk½ðu íkuLke MkkÚku ykðu÷k r{ºk íkhV òuÞwt. “yhu rLkhð, Ãku÷e ÞwðíkeLkwt Lkk{ þwt Au?” “yÕÃkk, íkwt yk fkì÷usLke çÞwxeõðeLkLku yku¤¾íkku LkÚke?” rLkhðu ykùÞoÚke ÃkqAâwt. “Lkk” “ykufu ÃkAe ðkík fheyu, n{ýkt òuðk Ëu” yLku çkÄe Þwðíkeyku A÷ktøk {khe yLku òuíkòuíkk{kt yÕÃkk ykøk¤ ðÄðk ÷køke. hk½ð Ëkuzíkku Ëkuzíkku ßÞkt MÃkÄko Ãkqhe fheLku íku çknkh Lkef¤ðkLke íÞkt sELku Q¼ku hÌkku yLku íkuLku òuíkku hÌkku. òuíkòuíkk{kt yÕÃkk ykøk¤ ykðe økE yLku íku «Úk{ ykðe yLku Ãkq÷{ktÚke LkkLkku fqËfku {kheLku çknkh ykððkLkku «ÞíLk fÞkuo yLku íku ÷Úkze yLku Vhe Ãkq÷{kt Ãkze yLku hk½ðu fqËfku {kheLku íkuLku Ãkfze. “yhu þwt fhku Aku?” yÕÃkkLke [eMk ÃkkýeLkk íkhtøkku{kt ¼¤e økE. yLku çktLku çknkh ykÔÞkt. yk Mk{Þu hk½ðLku çknkh ykðíkkt íkf÷eV Ãkze yLku yÕÃkkyu íkuLkku nkÚk ÃkfzeLku ¾U[eLku çknkh fkZâku. “ík{u fqËfku fu{ {kÞkuo?” “ík{u ÷Úkzâkt yux÷u {Lku yu{ fu ík{Lku Eò Úkþu.” “Ãkkýe{kt? yLku ykðwt ÚkkÞ íku íkku Mkk{kLÞ Au. nwt çkeS r{rLkxu çknkh ykðík Ãký yuLke ðu ÚkUf Þw” yLku íku síke hne. hk½ð íkuLke [k÷ òuE hÌkku. yu ûkýÚke s íku «u{{kt Ãkze økÞku níkku. çkesu rËðMku íkuýu yÕÃkkLke íkÃkkMk fhe íkku íku

ÂMð®{øk Ãkq÷ Ãkh níke, hk½ð íÞkt økÞku. yÕÃkk ÂMð®{øk Ãkq÷Lke çknkh yuf ¾whþe Ãkh çkuXe níke. hk½ð íkuLke ÃkkMku økÞku. “nkE” yÕÃkkyu WÃkh òuÞwt, hk½ðLku òuÞku, “nkE” “fuLk ykE Mkex?” “[ku¬Mk” “ÚkUõMk. {khwt Lkk{ hk½ð Au.” “{U òýe ÷eÄwt Au yLku {Lku ík{u yk heíku fqËe Ãkzâk íku Ãký økBÞwt. ík{khku MÃkþo Ãký økBÞku. nsw MkwÄe fkuE Þwðfu

ÃkkLk¾h{kt ðMktík zkì. «ËeÃk Ãktzâk {Lku MÃkþo fÞkuo LkÚke yLku ík{u.... yuLke ðu, ðe ykh LkkW £UzÍ!” “íkku ÃkAe yksu Mkktsu fkìVe?” “MÞkuh” íkuyku {éÞkt yLku {¤íkkt hÌkkt. yLku yuf rËðMk yÕÃkkyu fÌkwt fu íku òÞ Au. yÕÃkk síke hne yLku ð»kkuo ÃkMkkh ÚkÞkt. hk½ð yÕÃkkLku ¼qÕÞku Lk níkku. íkuýu {uhus Lk fÞko, Lkkufhe fhe, rçkÍLkuMk fÞkuo yLku Lkkýkt ykÔÞkt. yuf rËðMk íku õ÷çk{kt ykÔÞku íÞkhu íkuýu yÕÃkkLku òuE. yuf †eLke MkkÚku çkuMkeLku ðkíkku fhíke níke. íku íkuLke ÃkkMku økÞku. “nkE yÕÃkk.” yÕÃkkyu íkuLke Mkk{u òuÞw,t “ykun hk½ð!” “çkuMkwt?” “[ku¬Mk” hk½ð çkuXku yLku íkuLke Mkk{u òuE hÌkku, íku nsw yuðe s níke, yufkË ËkÞfk ÃkAe Ãký íkuLkwt MkkIËÞo Íkt¾wt Ãkze økÞwt Lknkuíkwt. “ykx÷kt ð»kkuo...” “ynª íknª” yÕÃkkyu WzkW W¥kh ykÃÞku. hk½ðLku ykøk¤ þwt fnuðwt íku ¾çkh Lk Ãkze. “ftE ÃkqAðwt Au?” “íkkhk {uhus ÚkÞk Au?” “Lkk.” hk½ð ¾wþ ÚkÞku. “{U Ãký nS MkwÄe {uhus fÞko LkÚke yLku íkkhe hkn òuô Awt.” “õÞkt MkwÄe hkn òuðkLke íkiÞkhe Au?” “fux÷kÞ sL{ku MkwÄe.” yÕÃkkyu íkuLke Mkk{u çkuXu÷e †e Mkk{u òuÞwt. “swyku nwt þhík Síke økELku? {U fÌkwt níkwt Lku hk½ðu {uhus Lknª fÞko nkuÞ yLku íku {khe hkn òuíkku nþu.” “ÞMk, Þw ykh hkEx” hk½ðLku Mk{s Lk Ãkze. íku çktLku Mkk{u òuíkku hÌkku. “hk½ð, {khku W¥kh nk Au yLku íkkhu òýðwt Au Lku íku rËðMku nwt fu{ síke hne?” “Lkk. íkwt {khe ÃkkMku ykðe íku s {khu {kxu Ãkqhíkwt Au.” íku {Lk{kt økýøkýíkku níkku...“íkçk, íkwt {uhu ÃkkMk ykLkk rÃkÞk...” (þe»kof ÃktÂõík : þkur¼ík ËuMkkE) pandya47@hotmail.com

hrððkh 3 yur«÷ h011

s÷Lk Ãký nþu, M¾÷Lk Ãký nþu yu{ íkku «u{{kt çktÄLk Ãký nþu

zkLMk fhíkku çkkuÕÞku, “Mkkuhe... {Lku ÏÞk÷ s Lk hÌkku fu ðehk níke. nwt íkku yuðwt s {kLke hÌkku níkku fu íkwt Au!” ðehk íku çkLLku Mkk{u rðr[ºk heíku íkkfíke nktVíke nktVíke rðLkkÞf ÃkkMku sELku çkuMke økE yLku çkku÷e, “økwtsLkLku xurhrVf zkLMk fhíkk ykðzu Au! {Lku íkku yíÞkh MkwÄe ¾çkh s Lknkuíke; nðu íkku fkuE Ãký Ãkkxeo nþu íkku íku{kt nwt íkuLku s ÃkkxoLkh çkLkkðeþ!” rðLkkÞfu fþku sðkçk Lk ykÃÞku. Ãkkxeo Ãkqhe ÚkÞk çkkË çkÄkt Aqxk Ãkzâkt. rðLkkÞf yLku økwtsLk VtõþLk Mkkhwt hÌkwt yuLke ðkíkku fhe ÃkkuíkÃkkuíkkLkk çktøk÷u ÃknkUåÞk, Ãkhtíkw rðLkkÞf yLku økkiheLkk rË÷{kt ykøk ÷køke [qfe níke. çkLLku ÃkkuíkÃkkuíkkLkk SðLkMkkÚkeLkk ðíkkoðÚke r¾LLk níkk. õÞktf fkuE yLkÚko Lk MkòoÞ íku {kxu çkLLku s íku çkLLku Ãkh Lksh hk¾íkk níkk. økkihe fhíkktÞ rðLkkÞf ¾qçk ®[ríkík çkLke økÞku níkku. íku økkihe íkhV ZéÞku níkku ¾hku, Ãký Mkk{u Ãkûku íkku..? yu ðÄw rð[khe þfíkku Lknª. yuýu íkuLkku szçkkíkkuz sðkçk ykÃkðkLkku rLkýoÞ fÞkuo yLku {iºke MktçktÄkuLku ÞÚkkðíkT [k÷ðk Ëuðk{kt s znkÃký {kLÞwt. Úkkuzk {rnLkk çkkË íkuýu ðehkLku íku{Lkk {uhusLkkt Ãk[eMk ð»ko Ãkqhkt Úkíkk nkuðkLkwt ÞkË fhkðe yk÷køkúkLz Ãkkxeo ÞkusðkLkwt fnuíkkt s yu ¾wþeLke {khe fqËðk {ktze. økwtsLk yLku økkiheyu Ãkkxeo hk¾e níke íku s VkEðMxkh nkuxu÷{kt Ãkkxeo hk¾e. Vhe yu s á~Þku MkòoÞkt, Ãkhtíkw yk ðu¤k ðehk yLku rðLkkÞf þw¼uåAkyku Íe÷e hÌkkt níkkt. Úkkuze ðkh çkkË zkLMk rðÚk BÞwrÍf þY Úkíkkt s ðehkyu ËkuzeLku Ëqh xuçk÷ ykøk¤ çkuXu÷k økwtsLkLkku nkÚk ÃkfzeLku íkuLku Q¼ku fhe zkLMk {kxu ykøk¤ ÷E økE! økkihe økwMMkkÚke ÷k÷[ku¤ ÚkE økE, Ãkhtíkw íku ftE fhe þfu yu{ Lknkuíke. yux÷k{kt s rðLkkÞf ykÔÞku yLku økkihe Mkk{u {hõÞku... økkiheyu {qhÍkÞu÷k [nuhk MkkÚku íkuLke Mkk{u òuÞwt... íkuLke ykt¾ku{ktÚke yktMkw Mkhe Ãkzþu yuðwt ÷køkíkk s rðLkkÞf çkkuÕÞku, “økkihe, fu{ íkkhu zkLMk LkÚke fhðku?” “½k Ãkh {eXwt ¼¼hkððkLkwt çktÄ fhku íkku Mkkhwt! {khk økwtsLkLku íkku ík{khe ðehk WÃkkze økE nðu yuf÷e yuf÷e økku¤ økku¤ Vhwt íkku Au?” “ykun. yu{ ðkík Au..? [k÷... nwt Awt Lku fnuíkkt rðLkkÞfu økkiheLkku nkÚk ¾U[e íkuLku Q¼e fhe..!” íku ðehk yLku økwtsLkLke LkSf ÃknkU[e økkihe MkkÚku zkLMk fhðk {ktzâku! økkihe ykùÞo[rfík ÚkE økE. yLku ¾wþeLke {khe íku rðLkkÞfLku ðªx¤kE økE. çkLLkuLku zkLMk fhíkk òuE økwtsLk yLku ðehkLkk MxuÃMk Úkt¼e økÞk. çkLLku rðMVkrhík LkÞLku òuðk {ktzâkt. rðLkkÞfu økkiheLku rfMk fhe yLku økkihe íkuLkk ¾¼k Ãkh Z¤e Ãkze. økwtsLk yLku ðehkÚke íku á~Þ òuE þfkÞwt Lknª. çkLLku y÷øk ÚkE ÃkkuíkÃkkuíkkLke søÞk Ãkh síkkt hÌkkt. rðLkkÞf yLku økkihe íku çkLLkuLkk rhyuõþLk òuE {Lkku{Lk ¾qçk ¾wþ ÚkE hÌkkt níkkt! økkiheyu rðLkkÞfLku MxuÃMk{kt MkkÚk ykÃkíkkt ÃkqAâwt; “rðLkkÞf, ík{u íkku fnuíkk níkk Lku fu ík{Lku zkLMk fhíkk ykðzíkwt s LkÚke. fu{ swêwt çkku÷íkk níkk?” “Lkk... Mkk[wt s çkku÷íkku níkku. Ãký ík{khe {uhus yurLkðMkohe Mkur÷çkúuþLk ð¾íku ðehk yLku økwtsLkLkku zkLMk òuE rË÷{kt yuðe ykøk ÷køke fu nwt ¾wË zkLMk fhíkku ÚkE økÞku! íkuLkk {kxu ¾kMk zkLMk yuûÃkxo hkufe fkuE Lk òýu íku heíku zkLMk fhíkk þe¾e ÷eÄwt Au... LkkW ykE yu{ yu økúux zkLMkh...” fnuíkkt íku økkiheLke MkkÚku yuýu Mkki ykVheLk Ãkkufkhe QXâkt yux÷ku MkhMk zkLMk fÞkuo..! ðehk yLku økwtsLk òuíkkt s hÌkkt! òufu, íÞkhçkkË fkuE Ãký Ãkkxeo{kt çkLLku Ãkrhðkhku MkkÚku síkk íÞkhu rðLkkÞf yLku ðehk íku{s økkihe yLku økwtsLk nt{uþkt ÃkkuíkkLke Ãkuh{kt s zkLMk fhíkkt! ÃkAe õÞkhuÞ ðehk yLku økwtsLku fu økkiheyu yLku rðLkkÞfu MkkÚku zkLMk fÞkuo Lknª.

3


CMYK

hrððkh 3 yur«÷ h011

4 www.sandesh.com

s

{oLke{kt nkMÞ«u{eykuLke yuf õ÷çk níke. õ÷çk îkhk {tsqh fhkÞu÷k h{qS xw[fkyku, òuõMkLke yuf [kuÃkze Ëhuf MkÇÞLku ykÃkðk{kt ykðíke níke. õ÷çkLke {e®xøk{kt Ëhuf MkÇÞu yk [kuÃkze ðkt[eLku nksh hnuðwt Ãkzíkwt níkwt. [kuÃkze MkkÚku ÷kððkLke {LkkE níke. {e®xøk{kt MkÇÞu òuf fnuðkLku çkË÷u òufLkku Lktçkh fnuðkLkku níkku. MkÇÞku ðkhkVhíke òufLkk Lktçkh çkku÷eLku nMkíkk. su{fu yuf MkÇÞ Q¼ku ÚkELku çkku÷íkku:

fhðkLkwt rðþu»k {n¥ð níkwt. yur«÷{kt Mkk{rÞfku nkMÞ - rðþu»kktf «økx fhíkk. {kuçkkE÷-ELxhLkuxLku fkhýu nMkðkLkwt yLku nMkkððkLkwt ðÄe økÞwt Au. yíÞkhu òuf yLku h{qS þuh-þkÞheykuLkku {khku fMx{hLkk fkì÷ MkuLxhLke su{ [kuðeMku f÷kf yLku ºkýMkku ÃkktMkX rËðMk [k÷u Au. YçkY {¤ðkLkwt ykuAwt Úkíkwt nkuðkÚke òuf Mkkt¼¤ðkLkwt yLku Mkt¼¤kððkLkwt ykuAwt yLku ðkt[ðkLkwt ðÄw çkLkíkwt òÞ Au. MkkÚku çkuMkeLku nMkðkLke yLku nMkkððkLke

íkuòçke íkkò f÷{!

‘çkkuíkuh’. çkkuíkuh þçË Mkkt¼¤íkkLke MkkÚku s Mknw MkÇÞku nku nku nku fheLku nMke Ãkzíkk. MkÇÞkuLkwt nMkðkLkwt þ{u yux÷u çkeòu MkÇÞ {nk«ÞkMku nMkðwt hkufeLku çkku÷íkkuu: ‘AÃÃkLk’. yLku yu nMkíkkt nMkíkkt çkuMke òÞ. òufLkku Lktçkh Mkkt¼¤eLku òuf ÞkË fheLku çkÄk MkÇÞku nMke nMkeLku ŸÄk ÚkE òÞ! fux÷ktf ykLktË{kt ¾whþeLkk nkÚkk ÚkÃkÚkÃkkðu! õÞkhuf yuðwt Ãký çkLku fu òufLkk Lktçkh ÃkhÚke òufLke rðøkíkku ÞkË ykðu Lknª. íku Mk{Þu ¼q÷fýku MkÇÞ çknuhkLke su{ çku ðkh nMku! yuf ðkh çkÄktLke MkkÚku nMkíkkt çkksw{kt çkuXu÷k MkÇÞLku ÃkqAu: ‘yk Mkku¤ Lktçkh{kt...?’ çkkswðk¤ku nMkíkkt nMkíkkt neLx ykÃku : ‘ÃkuxÙe yLku yu™e Ãkux.. çktLkuLku yuf s rËðMku r{Mkfuhus....’ Ãku÷k ÃkqALkkhLku òuf ÞkË ykðe sðkÚke íkk¤e ÃkkzeLku ‘nku nku nku’ fhíkkt yu nMkðk ÷køku. yur«÷ {rnLkkLke þYykík{kt WÃkhkuõík sqLke ðkík ÞkË ykððkLkwt fkhý Au. Ãknu÷e yur«÷Lkku rËðMk ykì÷ VqÕMk zu íkhefu ÃkkùkíÞ Ëuþku{kt QsðkÞ Au. fux÷kf Ëuþku{kt çkÃkkuh MkwÄe íkku fux÷kf Ëuþku{kt yk¾ku rËðMk yk rËðMk QsðkÞ Au. {kuçkkE÷ yLku ELxhLkuxLkk ykøk{Lk Ãknu÷kt ykì÷ VqÕMk zuLkwt {n¥ð níkwt. ykÃkýu íÞkt h{qS [k¤k, [uük yLku çkLkkðxe Ãký MkLkMkLkkxe¼Þko Mk{k[khku fhíkkt yufçkeòLku çkLkkððkLkwt yLku nMkknMke

yLkwMktÄkLk

ðkýe MktÞ{Lkku Ãknu÷ku rLkÞ{ Au fu ðøkh fkhýu yLku ðÄwÃkzíkwt çkku÷ðwt Lknª.

huz hkuÍ yhwýk þkLkçkkøk fýkoxf{kt ykðu÷k nÕËeÃkwhLke ðíkLke Au. 1966{kt íku fuEyu{ nkuÂMÃkx÷{kt MxkV LkMko íkhefu Ëk¾÷ ÚkE níke. íku yuf ykrMkMxLx zkìõxhLku ÃkhýðkLke níke, Ãkhtíkw íkuLke MkkÚku yk nkËMkku Úkíkkt íku yÃkrhýeík s hne. ykhkuÃke MkkunLk ÷k÷ ðkÕ{erf Mkkík ð»koLke su÷ ¼kuøkðeLku nðu çknkh ykðe økÞku Au. yk½kíksLkf ðkík yu Au fu su÷{ktÚke Aqxâk çkkË MkkunLk ÷k÷ rËÕneLke yuf «kEðux nkuÂMÃkx÷{kt Lkkufhe fhðk økÞku níkku, Ãkhtíkw Úkkuzk s {rnLkk{kt íku {wtçkE ÃkkAku ykðe økÞku níkku yLku fuEyu{ nkuÂMÃkx÷Lkk ðkuzo Lktçkh-4 ÃkkMkuLkk yuf Y{{kt fu ßÞkt yhwýk þkLkçkkøkLku hk¾ðk{kt ykðe Au íÞkt íkuLkk Y{{kt ½qMke økÞku níkku. Y{{kt ½qMkeLku yuýu yhwýkLkk Ãk÷tøkLke hu®÷øk íkkuze Lkkt¾e yhwýkLku Ãk÷tøk{ktÚke Lke[u VUfe Ëuðk Vhe «ÞkMk fÞkuo níkku Ãký Mk{ÞMkh çkeòu MxkV ykðe síkkt yhwýk çkeS ðkh {kuíkLku ¼uxíkkt çk[e økE níke. nðu yhwýkLkk Y{Lku íkk¤wt {khðk{kt ykðu Au yLku {kºk yrÄf]ík zkìõxh fu MxkV s «ðuþe þfu Au. ykðe yhwýkLku {kuík çkûkðk MkkunLk ÷k÷u çku ðkh «ÞkMk fÞkuo yLku ®Ãkfe rðhkýe Lkk{Lke yuf Mkk{krsf fkÞofíkkoyu Mkw«e{ fkuxo {khVíku fÞkuo, Ãkhtíkw yhwýk þkLkçkkøkLku Lk íkku MkkunLk ÷k÷ {kuík çkûke þõÞku fu Lk íkku ®Ãkfe rðhkýe. f{LkMkeçku yk Ëuþ{kt ®Ãkfe rðhkýe, yhwtÄíke hkuÞ, {uÄk Ãkkxfh yLku ríkMíkk Mkuík÷ðkz suðe òíku s çkLke çkuXu÷e Mk{ksLke WØkhfku {kºk ÃkÂç÷rMkxe fu yuðkuzoTMk {u¤ððk {kxu s ykðk Mxtx fhu Au. ¼økðkLkLkkt ¼sLk Mkkt¼¤íke yhwýk þkLkçkkøkLku #suõþLk ykÃke {khe Lkkt¾ðkLke yhS Vøkkðe ËELku Mkw«e{ fkuxuo yu ËkuZzkneLku çkhkçkhLke ÷Ãkzkf {khe Au. Mkw«e{Lkk yk [wfkËkÚke nkuÂMÃkx÷Lkk íkçkeçkku yLku yk¾kuÞu MxkV ¾wþ Au. çkeS Ãký yuf LkkUÄLkeÞ ðkík yu Au fu yhwýk Ãkh nw{÷ku yLku çk¤kífkh ÚkÞku íku ÃkAe «{e÷k Lkk{Lke LkMko íku ð¾íku ykìÃkhuþLk rÚkÞuxh{kt íkuLku ÷E økE níke.

÷fÍhe nðu síke hne Au. nMkðk{kt Ãký {kýMk yufkfe çkLke økÞku Au. yuf÷ku {kýMk {wõíkÃkýu ykuhzku ¼heLku ¼køÞu s nMke þfu Au. yuf ðkh ðt[kÞu÷ku òuf ðkhtðkh ðkt[ðk {¤u Au. r{ºkku òuf ðkt[eLku Vkuhðzo fhu Au. s{oLkeLke Ãku÷e õ÷çkLkk

íksoLke Mkíkeþ ði»ýð MkÇÞkuLke su{ òufLkk LktçkhLkk ykÄkhu Lknª Ãký òufLkk þe»kof Ãknu÷kt çku - [kh þçËku ðkt[eLku {÷fíkk fu YrxLk ÚkE sðkÚke {÷õÞk rðLkk òufLku ze÷ex fhe Lkkt¾ðk{kt ykðu Au yÚkðk çkeò Ãkrhr[íkkuLku Vkuhðzo fhe Ëuðk{kt ykðu Au. yur«÷ {rnLkkLkk ÂMÃkrhxLku ÞkË fhðk [k÷ku, nwt Ãký çku Ãkºkku Vkuhðzo fhwt. {khk ðnk÷k Ãkrík, nwt íkLku MkËkLku {kxu AkuzeLku sE hne Awt yuLke òý fhðkLku {kxu íkLku yk Ãkºk nwt ÷¾e hnwt Awt... AuÕ÷kt Mkkík ðhMkÚke nwt íkkhe Mkkhe ÃkíLke çkLke hne níke yLku íku {kxu {U fËe Ëu¾kzku fÞkuo LkÚke. AuÕ÷k çku yXðkrzÞkt {khu {kxu Lkfo Mk{kLk níkkt. íkkhk çkkuMku VkuLk fheLku {Lku òý fhe Au fu yksu íku Lkkufhe Akuze yhwýk ÷kune÷wnký níke. íkuLkk øk¤k Ãkh nS fqíkhkLku çkktÄðk{kt ykðíkku Ãkèku ðªx¤kÞu÷ku níkku. yhwýk fktE fnuðk {ktøkíke níke, Ãkhtíkw íku çkku÷e þfíke Lknkuíke. «{e÷kLku ¾çkh Ãkze økE níke fu yhwýk Ãkh çk¤kífkh ÚkÞku Au, Ãkhtíkw ßÞkhu [ksoþex íkiÞkh ÚkÞwt íÞkhu íku{kt çk¤kífkhLke f÷{ ÷økkzðk{kt s ykðe Lknkuíke. yk ½xLkk çkkË MkkunLk ÷k÷ {wõík heíku nhíkku Vhíkku níkku, Ãkhtíkw nkuÂMÃkx÷Lke LkMkkuoyu nzíkk¤ Ãkkze LÞkÞLke {ktøkýe fhe íÞkhu s MkkunLk ÷k÷Lke ÄhÃkfz fhðkLke Ãkku÷eMkLku Vhs Ãkze níke. yhwýkLku {kuík çkûkðkLkku ELfkh ÚkðkÚke rðrðÄ Ä{kuoLkk ykøkuðkLkku Ãký ¾wþ Au. RM÷k{{kt «íÞûk fu Ãkhkuûk RåAk{]íÞw ykÃkðkLke ÃkhðkLkøke LkÚke. RM÷k{ {kLku Au fu SðLk çkûkðwt fu ÷E ÷uðwt íku yÕ÷knLkwt fk{ Au. fuÚkr÷f Ä{oøkwhwyku Ãký {kLku Au fu yk [wfkËku Mkkhku Au. «íÞûk RåAk{]íÞw økuhfkLkqLke yLku yLkiríkf Au. y÷çk¥k, y{u íkku Ãkhkuûk RåAk{]íÞwLkku Ãký rðhkuÄ fheyu Aeyu. siLk MktMÚkkyku fu su y®nMkk{kt {kLku Au íku{ýu Ãký fÌkwt Au fu, “ykÃkýu ykÃkýkt f{kuo Ãkh ¼hkuMkku hk¾ðku òuEyu.” MktÚkkhku yLku {Mkeo rf®÷øk ðå[u Vhf Au. ÃkkhMke yLku þe¾kuyu Ãký yk [wfkËkLku ykðfkÞkuo Au. yhwýk þkLkçkkøku 37 ð»ko MkwÄe ÃkÚkkhe{kt hneLku {kuíkLku ºký ðkh nkÚkíkk¤e ykÃke Au yu fwËhíkLkku frh~{k Au. yksu Mkøkku Ëefhku íkuLkk {kçkkÃkLke Mkuðk fhðk íkiÞkh LkÚke yuðk yLkuf rfMMkk Mkkt¼¤ðk {¤u Au íÞkhu 37-37 ð»koÚke ÃkÚkkhe{kt Ãkzu÷e yhwýk þkLkçkkøkLke «u{Úke Mkuðk fhe hnu÷k fuEyu{ nkuÂMÃkx÷Lkk MxkVLku ÷k¾ku Mk÷k{. www.devendrapatel.in

fur÷zkuMfkuÃk yuf {kýMkLku Mkktsu [k ÃkeðkÚke hkºku Ÿ½ Lk ykðu. ÷Mký - zwtøk¤e ¾kðkÚke {kuZk{kt Ak÷k Ãkze òÞ. íkeðú øktÄÚke yu÷So ÚkE ykðu, íkzfk{kt Lkef¤ðkÚke ÓËÞLkk Äçkfkhk ðÄe òÞ, íkku yu çkÄwt ònuh fhíkkt yu ÔÞÂõíkLku Mktfku[ ÚkkÞ Au. yuLku ÷køku Au fu ÷kufku yuLke ðkíkkuLku {kLkrMkf økýeLku nMke fkZþu, Ãkhtíkw yu{kt Mktfku[ hk¾ðkLkwt fþwt fkhý LkÚke, fkhý fu yuf ÔÞÂõíkLkwt Lkkf, [nuhku, ykt¾ku, yðks ðøkuhu su heíku çkeòÚke swËkt Au yu

ËeÄe Au. yk Mk{k[khu {Lku ytrík{ yk½kík ykÃÞku Au. økÞk yXðkrzÞu íkwt ½uh ykÔÞku íÞkhu íkU {khe Lkðe nuhMxkE÷ íkhV Ãký òuðkLke íkMËe ÷eÄe Lk níke. {U íkkhe r«Þ ðkLkøke çkLkkðe níke, Ãkhtíkw íku íkhV Ëw÷oûk MkuðeLku íkU çku s r{rLkx{kt s{ðkLkwt ÃkíkkÔÞwt níkwt. {khk Lkðk huþ{e zÙuMk íkhV Ãký hMk çkíkkÔÞk rðLkk fBÃÞwxh økuBMk òuELku íkwt MkqE økÞku níkku. íkwt {Lku «u{ fhu Au íkuðwt íkwt nðu {Lku fËe fnuíkku Lknª. íkwt RåAíkku s LkÚke fu ykÃkýkt Ãkrík-ÃkíLkeLkk MktçktÄku y¾tz hnu. fkt íkku íkwt {Lku Auíkhe hÌkku Au yÚkðk íkwt {Lku «u{ fhíkku LkÚke. su nkuÞ íku. nwt sE hne Awt. íkkhe ¼qíkÃkqðo ÃkíLke. íkk.f. : {Lku þkuÄðkLkku «ÞíLk fhíkku Lknª. nwt íkkhk ¼kELke MkkÚku Ãkrù{ ðŠsrLkÞk sE hne Awt. ÃkríkLkku sðkçk : {khe ðnk÷e ¼q.Ãkq. ÃkíLke, íkkhk fkøk¤u ¾hu¾h {khku rËðMk MkwÄkÞkuo Au. ykÃkýu Mkkík ðhMkÚke Ãkhýu÷kt níkkt íku Mkk[wt Au. íkkhk{kt Mkkhe ÃkíLkeLkkt fkuE ÷ûký níkkt Lknª íku Ãký yux÷wt s Mkk[wt Au. íkkhk Mkíkík ftfkMk yLku ff¤kxÚke Ëqh hnuðk nwt ðÄkhuÃkzíke økuBMk òuíkku níkku. {U íkkhe íkkS nuhfx òuE níke. Ãký íku {Lku ‘Akufhk’ suðe ÷køke níke. {khe {kyu {Lku þe¾ÔÞwt Au fu ßÞkhu ftE Mkkhwt fnuðk suðwt Lk nkuÞ íÞkhu xefk fhðe Lknª. yux÷u nwt {qtøkku hÌkku níkku. {khk {kxu {khe r«Þ ðkLkøke çkLkkðíke ð¾íku íkU {khk ¼kELke ÃkMktËøkeLke MkkÚku {khe ÃkMktËøke økqt[ðe Lkk¾e níke. fkhý fu {U Mkkík ð»ko Ãknu÷kt s Ãkkufo ¾kðkLkwt Akuze ËeÄwt Au. íkkhk huþ{e zÙuMk Ãkh 49.99 zkì÷hLke ®f{ík çkíkkðíke fkÃk÷e ÷xfíke níke íku òuELku nwt Ëqh síkku hÌkku níkku. ÞkuøkkLkwÞkuøk yksu Mkðkhu s {khk ¼kEyu {khe ÃkkMkuÚke Ãk[kMk zkì÷h WAeLkk ÷eÄk níkk. yk çkÄwt nkuðk Aíkkt, nwt íkLku [kníkku níkku yLku RåAíkku níkku fu yk{ktÚke Ãký ykÃkýu ftEf hMíkku fkZe þfeþwt. íkuÚke ßÞkhu {Lku Ëþ r{r÷ÞLk zkì÷hLke ÷kuxhe ÷køke íÞkhu {U Lkkufhe Akuze ËeÄe yLku s{ifk sðk {kxu ykÃkýk çkuLke rxrfx ÷ELku ½uh ykÔÞku íÞkhu òýðk {éÞwt fu íkwt síke hne Au. nwt {kLkwt Awt fu Ëhuf ðMíkw Mkkhk {kxu s ÚkkÞ Au. nwt ykþk hk¾wt Awt fu íkwt nt{uþ RåAíke níke íkuðe Mktíkku»ksLkf ®sËøke íkU {u¤ðe Au. {khk ðfe÷u fÌkwt Au fu íkkhk fkøk¤Lkk fkhýu íkLku {khk íkhVÚke yuf MkuLx Ãký {¤e þfu íku{ LkÚke. fk¤S hk¾su. íkkhku ©e{tík yLku Mðíktºk ¼q.Ãkq. Ãkrík íkk.f. : {U íkLku yøkkW fÌkwt Au fu Lknª íku {Lku ÞkË LkÚke Ãký {khku ¼kE fk÷o fk÷ko (†e) íkhefu sLBÞku níkku. nwt ykþk hk¾wt Awt fu yk{kt íkLku fþwt s ðktÄksLkf Lknª nkuÞ! sdv006@gmail.com

s heíku yuf yk¾uyk¾e ÔÞÂõík, çkeS fkuE Ãký ÔÞÂõíkÚke íkÆLk swËe Au. yk Ãk]Úðe ÃkhLke Ëhuf ÔÞÂõík yuf yLku yLkku¾e Au. yk Ãk]Úðe Ãkh ík{u yuf yLku yLkku¾k Aku. ík{khe òuz fwËhíku yøkkW õÞkhuÞ çkLkkðe LkÚke yLku nðu ÃkAe Ãký õÞkhuÞ çkLkkðþu Lknª. fwËhíku su nuíkw {kxu ík{khwt MksoLk fÞwO Au yu nuíkwLke ÃkqŠík {kºk ík{u s fhe þfku Aku. yLku ík{u suðk Aku íkuðk hneLku s íku Ãkqhe fhe þfku Aku. SðLkLkk yk «ðkMk{kt ykÃkýu Mkkiyu ½ýwt þe¾ðkLkwt Au. Ëhuf Ãk¤u, Ëhuf «Mktøku ½ýwt þe¾ðkLkwt Au, Ãkhtíkw yu þe¾íke ð¾íku ykÃkýu ykÃkýkÃkýwt økw{kððkLkwt LkÚke. ykÃkýu çkeò suðk Lknª, ykÃkýk suðk çkLkðkLkwt Au. ík{khku Mð¼kð ík{u y{wf ytþu çkË÷e þfku Aku, øk{kyýøk{k çkË÷e þfku Aku, þkherhf - {kLkrMkf ûk{íkk Ãký çkË÷e þfku Aku, Ãkhtíkw ík{khk {ktnuLkwt çkÄwt ík{u çkË÷e þfíkk LkÚke. ík{u çkeò suðk fXý LkÚke, çkeò suðk çknkËwh LkÚke, çkeò suðk [k÷kf LkÚke, su nuíkw {kxu fwËhíku ík{khwt MksoLk fÞwO Au, yu ík{u suðk Aku yuðk hneLku s Ãkkh Ãkkze þfku Aku. fwËhíku fkuE rðrþü heíku s ík{Lku ½zâk Au yLku yu heíku ík{khwt SðLk SðeLku s ík{khwt MÚkkLk yLku Mk]rüLku þku¼kðe þfku Aku.

ykÃkýu ykðk Aeyu ͪfLke WýÃk ðíkkoÞ Au. 1982{kt ¼khík{kt MkªÄkE yLku yLÞ MktþkuÄfkuyu yuf Lkðe s ðkík fhe. íku{ýu sýkÔÞwt fu rðËuþe çkk¤fku{kt ÃkkEfk yuf Aqxk (Lkku¾k) hkuøk íkhefu Úkíkku nþu, ßÞkhu ¼khík{kt íku çkk¤fkuLku Úkíkk yLÞ hkuøkkuLke MkkÚku Úkíkku òuðk {¤u Au. su{fu ÃkkEfkðk¤kt 18 xfk çkk¤fku yLku ‘çkúûkeÍ{’ Lkk{Lkku Ÿ½{kt Ëktík f[f[kððkLkku. 33 xfk çkk¤fkuLku òuEíke [es Lk {¤u íkku SËu [ZeLku íkkuVkLk fhðkLkku xuBÃkh xuLxÙ{ Lkk{Lkku yLku 11 xfk çkk¤fkuLku ïkMk hkufe hk¾ðkLkku çkúuÚk nku®Õzøk Lkk{Lkku hkuøk ÃkkEfkLke MkkÚku s ÚkkÞ Au. ¼khík{kt ÃkkEfkLkk ËËeoyku ytøkuLkk su Úkkuzk ½ýk yÇÞkMkku ÚkÞk Au íku {kuxu ¼køku çkk¤fku rðþuLkk s Au, ßÞkhu rðËuþe MktþkuÄLkku{ktLkk ½ýkt ÃkwÏík ðÞLkk ÷kufku rðþuLkk Au. yk yuzMkÕx{kt òuðk {¤íkk ‘ÃkkEfk’ rðþuLkk yktfzkyku íkku ðÄkhu LkðkE Ãk{kzu yuðk Au. {kLkrMkf heíku

A

bstinent {kýMkLkk SðLk{kt ÷u¾fku yLku ÃkºkfkhkuLku {Mkk÷ku ykÃkLkkhe ½xLkk øk{u íÞkhu çkLke þfu. Abstainer íkuLkk abstention Úkfe {u¤ðu÷e þÂõíkykuLkk Mknkhu rðhkx rðsÞLkku {kr÷f çkLkeLku fÚkkykufnkLkeykuLkwt fuLÿ çkLke þfu. yuLkwt abstinence yÄðå[uÚke íkqxu íkku økk{Lku ðkíkw fhðkLkwt {¤u. Ãký... abstemious {kýMk MkkÄkhý heíku fkuE [[ko{kt ykÔÞk ðøkh s SðLk-òíkhk Ãkqhe fhe Lkk¾u Au, fkhý fu abstinent ÔÞÂõík {kusËkÞf fnuðkíke Ãkhtíkw ytíku çkkusËkÞf Mkkrçkík ÚkLkkhe ‘y½kuh ykEx{’Lkku MktÃkqýo rLk»kuÄ fhu Au, yLku íkuÚke íku EMk Ãkkh Þk WMk Ãkkh ÚkE òÞ Au. ßÞkhu abstemious ykË{e MkBÞf ÂMÚkríkLkku Mðefkh fhLkkhku MkkÄkhý MkßsLk Au. Abstemious ykË{e fk fkuE yV÷kíkqLk yVMkkLkk Lknª nkuíkk. fkhý fu íku {æÞ{ {køkuo [k÷u Au. ¾kðkLkwt çkÄwt Ãký ¾kWÄhk Lknª ÚkðkLkwt. ‘ÃkeðkLkwt’ ¾hwt Ãký ‘ÃkeðkMke’ Lknª ÚkðkLkwt. xqtf{kt... fkuE Ãký òíkLke {kus{ò{kt ðÄkhuÃkzíkwt {tzkE ÃkzðkLkwt Lknª! Abstemious yuf yuðk {kýMkLku ÷køkíkwt rðþu»ký Au - su ¾kýe-Ãkeýe yLku s÷MkkLkk ‘çku÷uLMk’Lkku çkkËþkn Au. ykìõMkVzo rzõþLkhe fnu Au íku{ Abstemious yux÷u indulging only

very moderately in something, especially food and drink. çkkÞ Ä ðu, abstinent yLku abstemious þçËku ðå[u su heíku

yÚko¼uË Au íku heíku {q¤¼uË yLku fk¤¼uË Ãký Au. Abstain þçËLkk {q¤{kt ÷urxLk ¼k»kkLkku abstinere Au, su{kt Ãkqðoøk 'ab' Lkku yÚko ÚkkÞ Au, 'From' yLku 'tenere' {ík÷çk 'hold'. yk ‘nkuÕz’ Mkk{kLÞ heíku ‘Ãkfzðwt’, ‘[exfe hnuðwt’, ‘fçkò{kt nkuðwt fu hk¾ðwt’, ‘Mk{kððwt’, ‘WíMkð {Lkkððku’, ‘Qsððwt’, ‘rð[khðwt’, ‘{kLkðwt’, ‘Äkhðwt’, ‘Xhkððwt’ suðk yLkuf yÚkkuoLke {kr÷fe Ähkðu Au. íÞkt MkwÄe fu hold Lkku yÚko ‘ÃkfzðkLkwt MkkÄLk’ íkÚkk ‘çktËe¾kLkwt’ Ãký ÚkkÞ Au. rfÕ÷uçktÄeðk¤k fkuE Ãký MÚkkLk {kxu hold þçË ðkÃkhíkkt ík{Lku fkuE hkufe Lk þfu.Ãký ynª ÷urxLk þçË tenere Lku holdLkk ykx÷k yÚkkuo{ktÚke yuf Ãký yÚko ÷køkw Ãkzíkku LkÚke. ÞMk, Mkh... Ãký hold Lkku yuf yÚko ÚkkÞ Au - yðhkuÄðwt, yxfkððwt, hkufðwt... tenere Lku yk yÚko ÷køkw Ãkzu Au. Tenere Lke ykøk¤ ab (from) r«rVõMkLkku ‘{kurzÞku’ ÷køkðkÚke íku abstinere çkLku Au. yLku abstinereLkku yÚko ÚkkÞ Au ‘(fþkf)Úke hkufðwt’. yk{ ÷urxLk{kt nS ‘fþkfÚke hkufðkLke’ ðkík Au Ãký yk þçË ÃkAe ykuÕz £uL[{kt abstenir YÃku økrík fhu Au yLku Ëhuf r{z÷ #Âø÷þ xkýu yktø÷sLkkuLke MkŠðMk{kt ‘{þøkq÷’ çkLku Au. Abstain þçË yksu Ãký íkuLke yrðfrMkík ÷kufku{kt Ëh Mkkuyu ËMkÚke íkuºkeMk sýkLku ¾kuhkf rMkðkÞLke ykzeíkuze ðMíkwyku ¾kðkLke xuð nkuÞ Au. LÞq Þkìfo þnuh{kt 600 øk¼oðíke †eyku WÃkh ÚkÞu÷k yuf MktþkuÄLk{kt yuðwt sýkÞwt Au fu íku{ktLke 66 xfk †eyku ðÄwÃkzíkku ‘Mxk[o’ ¾kíke níke, suLku ‘yu{kE÷kuVursÞk’ fnuðkÞ Au. ßÞkhu ‘ßÞkuŠsÞk’Lke 200 øk¼oðíke †eyku ytøkuLkk yÇÞkMkLkwt [kUfkðLkkhwt íkkhý yu níkwt fu íku{ktLke 55 xfk sux÷e †eyku ÃkkuíkkLke øk¼koðMÚkk Ëhr{ÞkLk ‘ÃkkEfk’Lkku ¼kuøk çkLkíke yLku {kxe fu Äq¤ ¾kíke ÚkE síke. yk hkuøk Úkðk {kxu Mkk{krsf yLku MkktMf]ríkf Ãkrhçk¤ku Ãký sðkçkËkh nkuÞ Au. ykr£fk{kt {kxe ¾kLkkh ËËeoyku ðÄkhu «{ký{kt {¤e ykðu Au, fu{fu íÞkt {kxeLku Ãkrðºk yLku òËwE økýðk{kt ykðu Au. ÞwLkkExuz MxuxTMkLkk fk¤k ÷kufku{kt fkuE {kxe ¾kÞ yu MkknrsfíkkÚke Mðefkhe ÷uðk{kt ykðu Au. ykÚke íkuyku{kt Ãký ykðwt ð÷ý ðÄkhu «{ký{kt Ëu¾kÞ Au. fkhý su nkuÞ íku ÃkkEfkLke Mkkhðkh Mkh¾e s hnu Au. çkk¤fLku yuLku øk{íke [es ¾kðk Ëuðk{kt ykðu Au, Ãký MkkÚku s íkuLku n¤ðku E÷urõxÙf fhtx ykÃkðk{kt ykðu Au. íkuLke MkkÚku Mktf¤kÞu÷k ¾hkçk yLkw¼ðÚke çkk¤f Vhe ðkh yuLke yu s [es {køkðkLke SË fhíkwt LkÚke ykLku yuðÍeox fÂLzþ®Lkøk fnuðkÞ Au yu s heíku ykuðhfhuõþLkLke ÃkØrík îkhk y¾kã ÃkËkÚko ¾kLkkh çkk¤fLku íku ÃkËkÚko ÚkqtfkÔÞk çkkË, {kU MkkV fhðk, fkuøk¤k fhðk, Ëktík ½Mkðk ðøkuhu ½ýwt çkÄwt fhðkLke Vhs Ãkkzðk{kt ykðu Au. ykðk rþûkkLkk «fkhku WÃkhktík ÃkkurÍrxð huELkVkuMko{uLx îkhk ÞkuøÞ ðíkoLk fhLkkh çkk¤fLku ÞkuøÞ ð¤íkh ykÃkðk{kt ykðu Au. yu yÃkuûkkyu fu íku ðÄw Lku ðÄw ðkh ÞkuøÞ s fhu {ík÷çk fu y¾kã ðMíkwyku rçk÷fw÷ Lk ¾kÞ. yLku AuÕ÷u yuf ¾kMk ðkík. Ëký[kuhe yÚkuo MkkuLkkLke ÷økze ¾kE sLkkhkykuLku ÃkkEfk LkÚke ÚkÞku nkuíkku. íku s heíku suLkk Ãkux{ktÚke fkíkh, ç÷uz íkÚkk yLÞ ykuòhku Lkef¤e ykðu Au íkuðk {kýMkkuLku Ãký ÃkkEfkLku çkË÷u çkeò fkuE økt¼eh MkkEfkurxf hkuøk nkuðkLke Mkt¼kðLkk ðÄkhu nkuÞ Au.

ðkíkLkwt ðíkuMkh sðkçk Lknª’ çkku÷ðk {kxu íkuyku íkLk, {Lk yLku ÄLkÚke çktÄkÞu÷k níkk. xeðe MxwrzÞku{kt su ftE ¾u÷ ÚkkÞ Au, yu

CMYK

Abstemious ¾kýe-‘Ãkeýe’-{kus-‘{ò’{kt ‘{kÃkMkh’ hnuíkku þÏMk

Abstinent fnu Au : {kusËkÞf fnuðkíke Ãkhtíkw ytíku çkkusËkÞf Mkkrçkík Úkíke ‘y½kuh ykEx{ku’Úke Ëqh hnuðk{kt s Mkkh Au... {q¤ ¼k»kk (÷urxLk)Lkk {q¤ yÚko ‘fþkfÚke hkufðwt’ ðk¤k yÚkoLkwt ðnLk fhu s Au. Ãký ÃkhtÃkhkyu íkuLku ËkYÚke hkufðkLkk yLku ¾kýe-ÃkeýeÚke hkufðkLkk fu {kus ‘{ò’Úke hkufðkLkk yÚko{kt ðÄw ðÃkhkþ fÞkuo nkuðkLku fkhýu íkuLkku ‘sLkh÷’ {e®Lkøk ‘MÃkurMkrVf’ Úkíkku økÞku yLku íkuÚke s yk þçË{kt ËkYLke øktÄÚke Ëqh hnuðkLke ¼kðLkkðk¤ku yÚko yr¼«uík ÚkkÞ Au. yLku íkuÚke ‘s÷Mkkyku’Lke Íq{Íq{knxÚke Ëqh hnuðkLkku yÚko yr¼«uík ÚkkÞ Au. abstainLkku rLk»kuÄkí{f ¼kð yux÷ku çkÄku rðÄkÞf çkLÞku fu yksu ¼khíkeÞ rzõþLkheyku abstinent {kxu ‘çkúñ[khe’ þçË ðkÃkhu

þçËMktøkík LkkhLk çkkhiÞk Au. íÞkt MkwÄe fu {kurLkÞuh-rðr÷ÞBMk #Âø÷þ-MktMf]ík rzõþLkheyu abstinent {kxu ‘WÃkðkMke’ yLku ‘MktÞ{e’ WÃkhktík ‘rsíkurLÿÞ’ suðku nkEVkE þçË {kusÃkqðof ðkÃkÞkuo Au. yuLkku MkeÄku yÚko yu ÚkÞku fu abstainer Äkhu íkku ÃkkuíkkLke ¾whþe çkwØ fu {nkðehLke çkksw{kt Lkk¾eLku ykhk{Úke Ãkøk ÷tçkkðeLku çkuMke þfu. Ãký yu s {kurLkÞh-rðr÷ÞBMk abstemious {kxu rzõþLkhe ‘yÕÃkknkhe’, ‘rLkÞíkknkhe’, ‘Ãkrhr{íkknkhe’ suðk þçËku ðkÃkhu Au, suLkkÚke ykÃkýk rË{køk{kt ‘{kMíkh’ suðk ¾u÷ yk¾k ¼khík{kt [kuhu Lku [kixu, ÃkkLkLkk økÕ÷kyku Ãkh yLku ykìrVMkku{kt, ÷øLkku{kt yLku çkuMkýktyku{kt ¾u÷kíkku hnu Au. {uËkLk{kt ¾u÷kíkk ¾u÷Lku yu õÞktÞ Íkt¾ku Ãkkze Ëu Au. sux÷e ¼úü ËuþLke «ò nkuÞ yuLkkÚke ðÄw ¼úü ËuþLkk Lkuíkk nkuE þfu Lknª. yu s LÞkÞu, sux÷e {tËçkwrØ ËuþLke «ò nkuÞ. yuLkkÚke ðÄw {tËçkwrØ xeðe Ãkºkfkhku nkuE þfu Lknª. òu nMkw¼kE {Lku çkku÷ðkLke íkf ykÃku íkku yk çkÄwt nMkw¼kELku {khu Mk{òððwt níkwt. Ãký ðçko÷ zkÞurhÞkÚke Ãkezkíkk nMkw¼kE, çkuËe yLku Ãkºkfkhu {Lku íkf Lk ykÃke. Auðxu yu ºkýu {nkþÂõíkLku yk frðíkk yÃkoý fhe nwt rðhBÞku. íkwt {qf hfkçke. çkktÞku [zkðeLku ykð íkwt fÃk nkÚk{kt ÷u. Vkuxku ÃkzkðeLku ykð íkwt xeðeLke Mkk{u çkuMke Mkr[LkLku Mk÷kn Lk ykÃk {uËkLk{kt Qíkh Lku rsíkkzeLku ykð íkwt ÄkufkÚke yk{ õÞkt MkwÄe ÄkuLkeLku Äkuþu íkwt ÷u çkux nkÚk{kt Lku ÃkAkzeLku ykð íkwt ¼ßSLke ÄßS ËkuMík Wzkðe ½ýe nðu ÷u çkkì÷ Lku rðfux WzkðeLku ykð íkwt LkunhkLkku [nuhku òuE fhu ¢kuÄ fu{ íkw?t ò sÕkËe, hLkLkku ÄkuÄ ðnkðeLku ykð íkwt yrøkÞkh{k Lknª íkku ¼÷u çkkh{k íkku ykð! Ãkkýe çkíkkð, Ãkkýe ÃkeðzkðeLku ykð íkw.t amiraeesh@yahoo.co.in

rMkÕðh M¢eLk [kÕMko þku¼hksLkkt, nkrVÍ MkEËLkkt yLku Mkwhuþ f÷{kzeLkkt {B{e-ÃkÃÃkkyu Ãký fux÷kt ÃkuþLk MkkÚku yu{Lku sL{ ykÃÞku nþu, ¾ðzkðe-Ãkeðzkðe íku{Lku WAuÞko nþu. íku{kt {nuLkík, ÃkuþLk, «u{, ÍqLkwLk X÷ðkÞkt nþu. íkku ykÃkýu þwt yu{ fnuðwt fu, “çknw {nkLk rð¼qríkyu sL{ ykÃÞku Au ykÃk ÷kufkuyu! þku {ík÷çk Au y{Lku ík{khe ÃkuþLkÚke fu {nuLkík MkkÚku. fu ík{Lku y{khe {nuLkík MkkÚku? fþku s Lknª. yuf ¼rsÞktðk¤ku fu ÃkkýeÃkqheðk¤ku Ãký ÃkhkurZÞu Ãkkt[ ðkøÞu òøkeLku [xýe {Mkk÷k íkiÞkh fhu Au, çkxkfk çkkVu Au yLku òíkòíkLke Mkk{økúeyku íkiÞkh fhu Au. Ãký òu yuLkk nkÚk{kt òËw Lk nkuÞ íkku ykÃkýu [kÏÞkðUík fnuðkLkk fu, “¼kE, {ò Lk ykðe!” nðu yu òu yuLke ÃkuþLk - {nuLkíkLkk fMk{ ykÃku íkku ykÃkýu þwt fneyu? ðu÷, ‘¾k¤{kt òÞ íkkhe ¾ý.’ íkwt ykx÷e s ÄøkþÚke hu÷ðu Ã÷uxVku{o Ãkh {sqhe þk {kxu LkÚke fhíkku?” ykÃkýu ‘yuLz «kuzõx’Lku yku¤¾eyu, íkuLku s òýeyu. ík{u yuf ÷u¾ ÃkkA¤ ËMk hkíkLkk

r{íkknkhe fu [ku¾r÷Þkðuzk fhíkkt ‘MkËTøk]nMÚk’Lkwt r[ºk ¾zwt ÚkkÞ Au. Abstinent ytrík{ðkËe Au. ßÞkhu abstemious {æÞ{ðøkeo Au. Abstemious yuLke íkÃkMÞk{kt yufxkýwt, V¤knkh (Vhk¤!) suðe AqxLkku WÃkÞkuøk AqxÚke fhe ÷u Au. ßÞkhu abstinent íkku ‘Lk¬e’ fÞwO nkuÞ íkku Vhk¤ íkku Xef Ãkkýe Ãký Ãkeyu. Abstemious ykË{e Ãku÷k {æÞ{ðøkeo MkËTøk]nMÚk suðku Au. íku çkÄwtÞ {kÃkMkh nktõÞu hk¾u. Lk Ähk¤, Lk WÕ÷k¤... yk heíku abstemious þçËLku abstenent MkkÚku yÚko¼uË Au, WÃkhktík {q¤¼uË Ãký Au. Abstemious Lkk {q¤{kt ÷urxLk ¼k»kkLkku 'abstemius' þçË Au. yk þçË{kt ab r«rVõMkLkk Lkx - çkkuÕx ¾ku÷eLku Aqxk ÃkkzeLku y÷øk fhe ËuðkÚke çkkfeLkku su þçË ‘MÃkuhÃkkxo’ ðÄu Au íku ÷urxLk þçË temetum WÃkhÚke ½kx ½zk{ý Ãkk{u÷ku Au. nðu yk temetumLkku yÚko ÚkkÞ Au ykÕfkunkur÷f r÷fh... {ík÷çk fu abstemious þçËLkk {q¤{kt s ËkYÚke Ëqh hnuðkLke ¼kðLkk yLku rð¼kðLkk Ãk÷k¤ðk{kt ykðu÷e Au, su yksu Ãký ‘¼eLke’ Au. yLku yux÷u s abstemiuos {kýMk ËkY yLku ËkYrzÞkykuÚke ºký ðUík Auxku hnu Au, Ãkkuíku õÞkhuf - õÞkhuf ¾kLkøke{kt Ãke Lkk¾íkku nkuðk Aíkkt... çkkÞ Ä ðu - abstemious þçË ytøkúuS{kt 17{e MkËeÚke ‘MktÞ{Ãkqðof’ ðÃkhkíkku ÚkÞku Au. naranbaraiya@yahoo.com

Wòøkhk fhku Aku, rhMk[o fhku Aku y™u ÃkAe íku ÷¾ku Aku, Ãkhtíkw òu yu Vk÷íkw ÷¾kÞku nkuÞ íkku ÷kufku fnuþu s fu, “òBÞwt Lknª, çkkÃkw!” yLku ík{u yuf ÷u¾ ÷¾ku Aku. xÙuLk{kt çkuXkçkuXk. Wíkkð¤u, Ãkhtíkw yu yk÷k ËhßòLkku Au íkku ÷kufku yuLkk {kxu [ku¬Mk ðkn ðkn fhþu. ÷kufku yu ðkt[u Au su ÃkkLkkt Ãkh AÃkkÞwt Au, ÃkhËk Ãkh ytfkÞtw Au, ÷kufku yu LkÚke ðkt[íkk fu LkÚke òuíkk su ík{khk rË{køk{kt níkwt rfLíkw ÃkhËk Ãkh fu ÃkkLkkt Ãkh fËe QíkÞwO s Lknª. fux÷ktf Mksofku {kLku Au fu íku{Lke rVÕ{ rðþu çkku÷ðkLkku fkuELku yrÄfkh LkÚke. ßÞkhu ík{u ø÷u{h ðÕzo{kt nkuð Aku íÞkhu ykðe yÃkuûkk yuf ÃkkÃk økýkÞ. ø÷u{h. shk æÞkLk ykÃkðk suðku Au yk þçË. yu MðÞt ÃkkuíkkLke yku¤¾ ykÃku Au. ynª ÷kufkuLku ÄLk-ði¼ð, ÏÞkrík, feŠík... çkÄwt {¤u Au. ynª [kuheLkku, MkufLz fu rV^TÚk nuLzuz {k÷ Ãký nehk{kýufLkk Ëk{Úke ¾Ãke òÞ Au. su ðkíkkoLkk ÃkwhMfkhYÃku fkuE Mkk{rÞf ík{Lku Ãkkt[Mkku YrÃkÞk Ãký Lk ykÃku yuðe ðkrnÞkík ðkíkkoyku Ãký õÞkhuf ynª ÷kϾku{kt ðu[kE òÞ Au. òuzfýkt fhíkkt Ãký çkËíkh økeíkku ¾Ãke òÞ Au yLku [kuhu÷k Ã÷kìx çkË÷ Ãký ík{Lku {k÷k{k÷ ÚkðkLke íkf {¤íke hnu Au. yûkÞ - MkiV suðk yËkfkhku - suLkk fhíkkt çknuíkh yu®õxøk íkku ykÃkýkt ½hLkwt çkk¤f Ãký fhe þfíkwt nkuÞ Au - yçkòu{kt yk¤kuxu Au. ykÃkýkt ½h{kt suLku økwh¾kS íkhefu Ãký Lk hk¾eyu yuðk MkkrsË ¾kLkku yLku Mk÷{kLk ¾kLkku çkuþw{kh MkkÌkçke ¼kuøkðíkk hnu Au. yLku yk çkÄwt ykÃkýk «íkkÃku Au. ykÃkýk{kt fkuE ¼uË LkÚke. ykÃkýe {ktnuLkkt fux÷ktf ÷kufku ðkrnÞkík rVÕ{ku òuE [wÃk[kÃk {Lk{kt {ý{ýLke ¼ktzíkk nkuÞ Au yLku fux÷ktfLku rð[khku ÔÞõík fhðkLke íkf {¤e nkuÞ íkku yu fkøk¤ Ãkh Wíkkhíkk nkuÞ Au. ytíku íkku ykÃkýu Mkki «uûkf Aeyu. ykEx{ ÃkeMk ykuMfh yuðkuzo yLku íkuLke Mk{fûk økýkíkk Lkkxfku {kxuLkk yuðkuzo ‘xkuLke Ãkkrhíkkur»kf’ {u¤ðe [qfu÷k ÏÞkíkLkk{ ÷u¾f-Mksof rMkzLke þuÕzLku ÃkkuíkkLke ykí{fÚkk ‘Ä yÄh MkkRz ykìV {e’{kt çku ÷exe{kt s yk¾e ðkík Mk{òðe ËeÄe Au: “«uûkfkuLku yu ðkíkÚke fþku {ík÷çk LkÚke fu M¢eÃx ÷¾ðk ÃkkA¤ ík{u fux÷ku Mk{Þ ykÃÞku. yuLku yux÷e s ðkíkLke rLkMkçkík Au fu yu ÃkhËk Ãkh þwt òuE hÌkku Au.” kinner1@gmail.com


CMYK

www.sandesh.com

rðf]Œ nŒku, ¼khku¼kh rðf]Œ. fkuƒúk™kt #zkt Vkuze™u …e™u yu #zkt™ku „¼o …e sŒku y™u …Ae „kuhe÷k™e su{ AkŒeyu ƒtLku nkÚk …AkzŒku. yu ‚uf‚-{ur™Þkf …Ûk nŒku. Ëhhkus …kuŒk™k {nu÷{kt ykX-Ë‚ MðY…ðk™ ÞwðŒeyku™u ƒku÷kðkŒku y™u …Ae yu™u ¼ku„ðŒku. ‚uõMk÷kEV™u ŒtËwhMŒ ƒ™kðe hk¾ðk yu rðrÄyku fhkðŒku y™u rðrÄ ËhBÞk™ nð™-fwtz{kt ÞwðŒeyku™wt ÷kune nku{Œku. ¢qhŒk yu™e ƒur{‚k÷ nŒe. þkMkf ƒLÞk …Ae õÞkhuÞ fkuE þkMkf …kuŒu níÞkhku ™Úke ƒ™Œku …Ûk yk {kÛk‚u …úur‚zLx ƒLÞk …Ae™kt ykX ð»ko{kt ytËksu ºkÛk nòh ÷kufku™e níÞk fhe. níÞk fÞko …Ae yu …kuŒk™k yt„hûkfku …k‚u ÷kþ …h ƒ¤kífkh fhkðŒku. ™k÷kÞfe™ku yu ‚hŒks nŒku. AqxkAuzk yk…u÷e …í™eyku ƒeòt ÷øLk fhu Œku yu™e …í™e ‚kÚku ÷øLk fh™khk™e ‚hkònuh níÞk fhŒku. ÷kþ y™u ÷kune rð™k yu™ku fkuE rËð‚ …‚kh ÚkŒku ™nª. yk¢{fŒk yu™e h„uh„{kt nŒe. ™™iÞku yu™u ‚kt¼¤ðku õÞkhuÞ „BÞku ™nkuŒku y™u ™k …kz™khku yu …Ae ËkuZ-ƒu r{r™xÚke ðÄw ÷ktƒku ‚{Þ Sðe þfŒku ™nkuŒku. ™e[, ™hkÄ{ y™u rLkËoÞŒk™k rºkðuÛke ‚t„{ suðk yu þÏ‚™wt ™k{ Au EËe y{e™. Þw„kLzk™ku yk ‚h{w¾íÞkh r÷xhhe yuf hkûk‚ ‚{k™ nŒku. 1971Úke 1979Lkkt ð»kkuo ËhBÞk™ ŒuÛku Þw„kLzk{kt ykŒtf Vu÷kðe ËeÄku nŒku. yu ykŒtf™e fkuE ‚h¾k{Ûke yks™k yk r÷rƒÞk™k „ÆkVe fu ErsÃík™k {wƒkhf ‚kÚku ÚkE ™ þfu. „ÆkVe fu {wƒkhf™wt ‚kiÚke {kuxwt ™ƒ¤w …k‚wt yu nŒwt fu ÷kufku{kt òøk]rŒ ykðe y™u yðk{ hMŒk …h QŒhe íÞkt ‚wÄe yk …úur‚zLx …kuŒk™e ‚w¾‚kÌkƒe ¼ku„ððk{kt rƒÍe hÌkk y™u Œu{™e ‚k{u ƒ¤ðku …kufkhkÞku. …Ûk EËe y{e™ ‚w¾‚kÌkƒe ¼ku„ðŒku-¼ku„ðŒku …Ûk Þw„kLzk™k ÷kufku …h ™sh hk¾Œku nŒku. õÞkt fkuE Aªzwt Ëu¾kÞ fu òu yu™u ¾ƒh …zu fu Ëuþ™k fkuE yuf ¾qÛku Œu™k rðhwØ™e [¤ð¤ þY ÚkE Au Œku yu òŒu íÞkt sŒku y™u …kuŒk™k nkÚku s yu [¤ð¤™ku ytŒ ÷kðŒku.

sƒ {ut Akuxk ƒå[k Úkk... „utzk™u þh{kðu yuðwt fË y™u „kurh÷k™u nh¾kðu yuðku f÷h ÄhkðŒku y{e™ „Ækhe™ku ¼khku¼kh ykËþo nŒku. y÷ƒŒ, „Ækhe™ku yk „wÛk yu™u ÷kune{kt {éÞku nŒku. EËe y{e™Lkk ƒk…u [kh {uhus fÞko nŒk. [kh {uhus{kt y{e™ ºkeò {uhusÚke ÚkÞu÷wt ‚tŒk™ nŒwt. ºkeS …í™e™u íkuLkk rÃkíkkyu Akuzâk …Ae EËe …kuŒk™e {k ‚kÚku hÌkku y™u {kuxk ÚkÞk …Ae …kuŒk™k ƒk…™e su{ s [kh {uhus fÞko. ™k™…Ûk{kt EËe y{e™ Þw„kLzk™k fkuƒkufku þnuh{kt hnuŒku nŒku. ‚kŒ ð»ko™e ô{hu EËeyu …nu÷e 𾌠[kuhe fhe nŒe. yk [kuhe nŒe Îkuxk™e. [kuhe …Ae ßÞkhu …ku÷e‚ yu™e Îkhu …fzðk ykðe íÞkhu EËe Îkuxwt ƒkVe™u ¾kŒku nŒku. [kuhe fhŒkt y{e™ y™uf

þç˼uË

{q

zku. ÞkuøkuLÿ ÔÞkMk

E ÷~fh {kh {kh fhíkwt ÄMke ykðíkkt yuLkk ÃkËhðu Qzíke hsÚke yk¼ ZtfkE òÞ íku{ EzhLkku òuÄÃkrhÞku zwtøkh ykuíkhkËe rËþkÚke ykðíke yktÄeÚke ZtfkE økÞku Au. ðkíkkðhýLkk yku®[íkk Ãk÷xkÚke Ezh hksðe fÕÞký{÷u yktÄe íku{Lku yktçke òÞ íku yøkkW òuÄÃkrhÞk zwtøkhLke çk¾ku÷{kt ykþhku ÷uðk ÃkkuíkkLkk ½kuzkLke ÷økk{ ¾U[íkkt ½kuzku ÃkðLkðuøku çk¾ku÷Lke LkSf{kt ykðe ÃknkUåÞku. Ëw~{Lk ˤkuLke Mkk{Mkk{e íkkuÃkku {tzkýe nkuÞ íku{ yk¼ Äýuýe QXâwt Au. ðes¤e ðú¤kfk ÷uíke yk¼ÄhkLku yuf fhu Au. ½kuzkLku yuf ¼u¾zLkk ykuÚku çkktÄe Ãkkuíku çk¾ku÷{kt sELku ¼hkýk. yu{Lke fuzâu fxkhe Au. yuf ¾¼u ík÷ðkh ÷xfu Au. {kÚku çkktÄu÷e Ãkk½ze WÃkh ¾uMkÚke {kuðxku ¼ezâku Au. Mkwhðk÷ íku{s ytøk {kÚku ytøkh¾w Äkhý fhu÷ hksðe yksu yk òuÄÃkrhÞk zwtøkhLke ykswçkksw ½kuzku ¾u÷ððk yLku «f]ríkLkk ði¼ðLku {kýðk yuf÷k LkeféÞk níkk. yu{Lke árü yk¼Lkk yktøkýk{kt yktxk {khe hne Au. Ëu {kh ðhMkkË ºkkxõÞku yLku Ähk {kÚku Ãkkýe ½q½ðkxk fhe hÌkwt Au. íkuðu ð¾íku çkkswLkk Ëh{kt Ãkkýe ¼hkíkkt yku®[íkk s yuf fk¤kuíkhku çknkh LkeféÞku. nsw fÕÞký{÷ ftE rð[khu íku Ãknu÷kt íkku MkkÃku yu{Lkk Ãkøku ztþ ËeÄku. íkhík s íkuLku Ãkøkík¤u f[ze LkktÏÞku. þwt fhðtw, þwt Lk fhðwt íkuLke fkuE MkqÍ Ãkzíke LkÚke. ðes¤eLkk Íçkfkhu s ftEf Lkshu Ãkzu Au íku rMkðkÞ Äku¤k rËðMku ytÄfkhLkk yku¤k Qíkhe Ãkzâk Au.

fku

EËe y{e™ r‚Vo ™k{ ne fkVe ni 𾌠…fzkÞku nŒku. yuf 𾌠…fzkÞk …Ae EËe™u yð¤k {kÚku ÷xfkÔÞku y™u ƒu f÷kf …Ae yu™u ™e[u WŒkÞkuo. ™e[u QŒÞko …Ae [kiË ð»ko™k y{e™u ƒu …ku÷e‚{u™™u {khe ™kÏÞk. yux÷wt s ™nª, ƒtLku …ku÷e‚{u™™u {kÞko …Ae yuÛku ƒtLku™u ‚¤„kÔÞk y™u ¼qtòE „Þu÷wt {kt‚ ðhw™u ¾ðzkðe ËeÄwt. Þw„kLzk{kt …kuŒk™k þkMk™™ku ytŒ ykÔÞku yux÷u EËe y{e™ ¼k„e™u ‚kWËe yhurƒÞk ÃknkU[e „Þku nŒku. y{e™ ‚kWËe yhurƒÞk™k SÆk þnuh{kt hnuŒku nŒku íÞkhu ‘÷ku‚ yuLs÷‚ xkEB‚’™k yurzxh zurðz ÷uBƒu yu™ku {uhuÚkku™ ELxhÔÞq fÞkuo nŒku. yu ELxhÔÞq{kt EËeyu …nu÷e ðkh fÌkwt nŒwt fu, nwt ™k™ku nŒku íÞkhÚke òuŒku ykÔÞku nŒku fu …ku÷e‚ ¾kuxwt fhu Œku …Ûk ÷kufku yu™kÚke zhŒkt hnuŒk nkuÞ Au y™u

yk{eo{u™ fkuE™u …Ûk {khe ™k¾u Œku …Ûk yu Ëuþ¼õík „ÛkkŒk hnu Au. su ‚{Þu {U …u÷k ƒtLku …ku÷e‚™u {kÞko yu s rËð‚u {U ™¬e fÞwO nŒwt fu nwt …ku÷e‚ fu yk{eo{kt ¼hŒe ÚkEþ. EËe y{e™ ‚kÞfef nŒku.

Mkíkhtøke hÂ~{Lk þkn yìç™ku{o÷™e fìxu„he{kt {qfkÞ yuðe yu™e ðŒoýqf nŒe. ¼khku¼kh rnt{Œðk™ …Ûk ŒuÛku …kuŒk™e ƒÄe s rnt{Œ Ëw:‚kn‚{kt ðk…he. Œ{u {k™þku ™nª …Ûk EËeyu yu™e ykt¾ku ‚k{u ykðŒkt Œ{k{ ‚Sðku™u ykhkuøÞk nŒk. ðktËk, VqËkt,

y{eLk : Ä hkEÍ yuLz Vkì÷ {u, 1981{kt rh÷eÍ ÚkÞu÷e yk rVÕ{ EËe y{e™™k fk¤k þkMk™ …h ykÄkrhŒ nŒe. „kurh÷k™k þheh …hÚke ðk¤ WŒkhe ÷eÄk …Ae suðku yu Ëu¾kÞ yuðku fk¤ku y™u fËkðh yuõxh þkuÄðk {kxu rVÕ{™e …úkuzõþ™ ft…™e™u ËkuZ ð»ko ÷køÞwt nŒwt. òu‚uV ykur÷xk ™k{™ku yuõxh {éÞk …Ae …Ûk Œu™u y{e™™k ‚{Úkofku ŒhVÚke …w»f¤ Ä{feyku {¤e nŒe. y÷ƒŒ, yk Ä{fe ðå[u …Ûk òu‚uVu fk{ fÞwo. rVÕ{™wt þqrxt„ rƒúx™ y™u fuLÞk{kt fhðk{kt ykÔÞwt nŒwt. rVÕ{u rh÷eÍ …nu÷kt sƒhËMŒ W¥kus™k Vu÷kðe nŒe. {kt‚ ykhku„Œku y™u {ÂÕx…÷ …kxo™h ‚kÚku MkuõMk ‚tƒtÄku ƒktÄŒk EËe y{e™™u òuðk {kxu ÷kufku{kt Wí‚wfŒk …ú‚he „E nŒe …Ûk rVÕ{ …úkuzõþ™ ft…™eyu AuÕ÷u yu ƒÄk ‚e™ yurzrxt„ xuƒ÷ …h fk…e ™kÏÞk nŒk. yuðwt fnuðkÞ Au fu ¼k„e [qfu÷k EËe y{e™Úke …úkuzõþ™ ft…™e …Ûk zhe „E nŒe y™u yux÷u s yuÛku rðhkuÄ ÚkE þfu yuðkt ƒÄkt á~Þku hk¾ðk™wt xkéÞwt nŒwt.

{k¾e, ôËh, [k{k[erzÞkt, AAqtËh, fhkur¤Þk suðkt SðstŒwÚke {ktze™u [f÷e, …ku…x, ƒŒf, fk„zk, ÷¬z¾kuË, fƒqŒh suðkt …ûke y™u yk …ûkeykuÚke ÷E™u fqŒhkt, zw¬h, Íh¾, ðhw, rþÞk¤ suðkt …úkÛkeyku ¾kðk{kt …Ûk yu™ku Sð ¾[fkŒku ™nª. EËe Ëhhkus ‚ðkhu yuf økUzk™wt {kt‚ ¾kŒku. {k¾eyku Œ¤e™u yu™e {kxu {w¾ðk‚ ƒ™kððk{kt ykðŒku. {zËktyku [qtÚkðk™wt fk{ fhŒkt y™u {zËkt{ktÚke …kuŒk™wt ÷t[-rz™h þkuÄŒkt „eÄ™u ¾kðk™ku rð[kh fkuE …k»kkÛk ÓËÞ™ku {kÛk‚ …Ûk rð[khe þfu ™nª …Ûk EËe yr{™ „eÄ™e „hË™ Œkuze™u yu{ktÚke ÷kune fkZe™u ŒksuŒkswt ÷kune …eŒku. …ux™u fƒúMŒk™ ƒ™kðe™u Sð™khk EËe y{e™™wt 2003{kt EêkuŒuh ð»ko™e ô{hu {kuŒ ÚkÞwt íÞkhu yu™k þheh™k ykX yku„o™ fk{ fhŒkt ƒtÄ ÚkE „Þk nŒk. zâw xw ™ku™ yurzƒ÷ {ex.

Äf Äf „ku...

òu fkuE …kuŒu rzõxux‚o yux÷u fu ‚h{w¾íÞkh ƒ™ðk {kt„Œwt nkuÞ Œku EËe y{e™ yu™e {kxu ƒuMx ykEz÷ Au. þkMk™ ËhBÞk™ {k™ðeÞ yrÄfkhku™wt yuÛku heŒ‚h r™ftË™ fkZâwt nŒwt. r‚Œuh™k ËkÞfk{kt Þw„kLzk{kt [kh ÷k¾Úke ðÄw ¼khŒeÞku y™u ™uðwt nòhÚke ðÄw „wshkŒeyku Þw„kLzk{kt hnuŒkt nŒkt. yk „wshkŒeyku EËe y{e™™k ºkk‚Úke Aqxðk {kxu Þw„kLzk Akuze™u heŒ‚h ¼køÞk nŒk. fux÷kÞ „wshkŒeyk …kuŒk™e ¼hu÷e Ëwfk™ku y™u Îkh Akuze™u Sð ƒ[kðe™u Ëuþ …kAk ykðe „Þk nŒk. yu ‚{Þu Þw„kLzk{kt hnu™khkyku yksu …Ûk EËe y{e™™k ™k{Úke heŒ‚h ÄúqS QXu Au. EËe y{e™ rËð‚{kt yufkË ðkh fkuE™u {khu ™nª, fkuE™k …h ƒ¤kífkh fhu ™nª fu fkuE™e níÞk fhkðu ™nª Œku yu™u [u™ ™nkuŒwt …zŒwt yuðwt fnuðk{kt ‚nus …Ûk yrŒhuf ÚkÞku ™nª fnuðkÞ. yr{™™e ‚kzk ykX ð»ko™e …úur‚zLxrþ… ËhBÞk™ fw÷ ƒkutŒuh nòh ÷kufku™e níÞk ÚkE. ÚkÞu÷e yk níÞk{ktÚke {kºk ykX xfk yux÷u {kºk ™ð nòh níÞk {kxu yuðwt fkhÛk yk…ðk{kt ykÔÞwt nŒwt fu yk {zoh yt„Œ yËkðŒÚke ÚkÞwt Au. ƒkfe™e níÞk {kxu nt{uþkt yuðwt fnuðkÞwt fu hk»xÙeÞ ‚whûkk {kxu …úMŒwŒ ÔÞÂõík™e níÞk sYhe nŒe. fkuE Œ…k‚ ÚkkÞ ™nª, fkuE Œ…k‚™e y…uûkk hk¾ðk™e ™nª. ƒfhkt™k ðkzk™e h¾uðk¤e ßÞkhu zkr½Þku fhŒku nkuÞ íÞkhu fÞwt ƒfhwt yk„¤ ykðe™u rðhku Ä fhðk™ku rð[kh fhu? yuf ‚{Þu su ÔÞÂõík™u …kuŒk™wt ƒk¤…Ûk fuðe heŒu …kh …kzðwt yu ðkŒ™e r[tŒk ‚ŒkðŒe nŒe yu s ÔÞÂõík ykÞw»Þ™k {æÞknT™u yuf Ëuþ™ku …úur‚zLx fE heŒu ƒLÞku yu™e ðkŒ fhðk™e ƒkfe Au …Ûk yu …nu÷kt Úkkuzku rðhk{. xeðe™e ¼k»kk{kt fneyu Œku r{÷Œu ni, yuf Akuxu ‚u ƒúuf fu ƒkË... caketalk@gmail.com

yð÷

Ëk.ík. yð÷ fkhfwLk yux÷u {wÏÞ fkhfwLk yÚkðk yð÷yk¾h yux÷u Ãknu÷uÚke ytík MkwÄe. ÃkAeÚke su Ãknu÷ku Lktçkh nkuÞ yÚkðk {wÏÞ nkuÞ íku W¥k{ nkuÞ yuðwt Ãký MðefkhkÞwt. (yk{ íkku yu{kt yÃkðkË nkuE þfu, fkhý fu W¥k{ ûkýðkh{kt fkuEfLkku çkku÷ðkLkku yðks Mkt¼¤kÞku. “ykÃkýu yk zwtøkhLke çk¾ku÷{kt ykþhku ÷Eyu.” yuf swðkLkLkk þçËku Mkt¼¤kÞk. “¼÷u, ½kuzkLku çkkswLke ykuÚk{kt çkktÄeyu. ðhMkkË Äe{ku Ãkzu ÃkAe ynªÚke Lkef¤eþwt.” “nk, ykðe fk¤e hkíku s ykÃkýu Ezh {kÚku ºkkxfðwt Au, yu rMkðkÞ ykÃkýLku LÞkÞ Lknª {¤u.” “ykÃkýk fktzk{kt çk¤ Au íÞkt MkwÄe ÍÍq{ðwt Au. ykÃkýkLku rLkhktíku LkªËh LkÚke ykðíke íku{ yuLku Ãký Ÿ½ðk Lk ËuðkÞ.” yuf ÔÞÂõík ºkeMkufLke ô{hu ÃknkU[e nþu yLku çkeS íkuLkkÚke Ãkkt[uf ðhMk {kuxe nþu. çktLkuLkk [nuhk WÃkh ÷ktçke fk¤e ËkZe Au. {kÚku çkktÄu÷ Ãkk½ze, Äkuíke íku{s ytøk WÃkhLkkt ð†ku Ãk÷¤eLku ÷ÚkçkÚk ÚkÞkt Au. çktLkuLkk yuf nkÚk{kt ¼k÷ku Au. ¾¼u ík÷ðkh ÷xfu Au. ¾uMkÚke çkktÄu÷ ¼ux{kt çku Äkhe fxkhe ¾kuMke Au. yu{ýu suðku

ðMkwtÄhk rþðËkLk økZðe çk¾ku÷{kt «ðuþ fÞkuo yLku A ykt¾ku yufçkeòt Mkk{u {tzkýe. “nðu òuE þwt hÌkkt Aku? ykðku {kufku Vhe Lknª ykðu. fhku ½k.” Ähk WÃkh ðhMkíkk {u½Lkk yðksLku ðªÄíkk þçËku Mkt¼¤kýk. òuÄÃkrhÞku zwtøkh n÷çk÷e QXâku. “Lkk, yk {kufku LkÚke y{u íkku ÃkzfkheLku ÷zLkkhk Aeyu. ßÞkt ík{u ykþhku ÷eÄku Au íÞkt y{u Ãký ykþhku ÷uðk ykÔÞk Aeyu.

nkuÞ íku MÃkÄko{kt Lk Ãký nkuÞ). økwshkíke{kt yð÷fwtðkhk, yð÷{ts÷, yð÷rMk÷f suðk Mk{kMk {¤u Au íku{kt ‘yð÷’Lkk Ãknu÷ku, {wÏÞ, W¥k{ yu{ktLkku yufuÞ yÚko LkÚke. yk{kt ‘yð÷fwtðkhk’{kt Ãknu÷uÚke fwtðkhkt (yux÷u õÞkhuÞ Lk ÃkhÛÞkt nkuÞ íkuðk) yuðku ¼kð nkuðkÚke {q¤Úke s fwtðkhk yuðku yÚko [÷ýe çkLÞkLkwt Mk{S þfkÞ Ãký ‘yð÷{ts÷’ yux÷u {wÏÞ {trs÷ yu{

nþu? ¾hu¾h íkku yu ytrík{ {trs÷ Au. SðLkLkku AuÕ÷ku Ãkzkð Au Aíkkt yuLku Ãknu÷ku Ãkzkð fu {trs÷ fu{ økýe? yuðwt s yð÷rMk÷f Mk{kMk{kt Au. {rnLkkLke yk¾hu hnu÷e rMk÷fLku yð÷rMk÷f, çkeò {rnLkk {kxu íkku Ãknu÷e økýkÞ yuðku ¼kð yu{kt nþu? yux÷u AuÕ÷e rMk÷f Ãký Ãknu÷e økýkÞ. {kLkðSðLkLke AuÕ÷e rMk÷fLkwt Þ yuðwt s Lku? òu ÃkwLksoL{{kt {kLkeyu íkku?

yksu EzhLkwt hks {køkku íkkuÃký ykÃke Ëô!

çk¾ku÷{ktÚke çknkh LkeféÞk ÃkAe ykÃkýu ¼he Ãkeþwt.” “Lkk, nðu ÃkAe yuðe ðu¤k hnuþu Lknª. nwt íkku nðu ½ze çku ½zeLkku {nu{kLk Awt. ík{khe «rík¿kk Ãkqhe fhku.” hksðe fÕÞký{÷Lkk þçËku Mkkt¼¤íkkt íkku çktLku ÔÞÂõíkyku Úkzfe økE. fÕÞký{÷u {hu÷k MkkÃk Mkk{e ík÷ðkh [ªÄe. çkeLkk íkku yuðe çkLke Au fu W¥kh økwshkík{kt ykðu÷ Ezh ÃkhøkýkLkwt hks fÕÞký{÷u fçksu fÞwO yLku {kuxk ¼kE fÕÞký®Mkn íku{s W{uË®MknLkk økhkMk ykt[fe ÷eÄk. íku{s íku{Lke Mkk{u yðks fhLkkhLku fktzkçk¤Úke Ëçkkðe Ëuíkkt

fÕÞký®Mknu ¼Þko Ëhçkkh{kt hksLkk ÄýeÄkuhe ÚkE çkuXu÷k fÕÞký{÷Lku fÌkwt, “y{khk økk{-økhkMk þeËLku ykt[fe ÕÞku Aku? ðkhMkkE heíku Ãký y{khk n¬Lke yu Ähíke Au. yu økk{ku y{Lku ÃkkAkt MkkUÃkku.” W{uË®Mknu Ãký yuðe s hsqykík fhe. EzhLkku hks{nu÷ nfzuXX ¼hkÞku Au. fÕÞký{÷ çktLku ¼kEykuLku Mkkt¼¤u Au yLku sðkçk ykÃku Au. “{kuxk¼kE, yuf hks{kt çku fÕÞký{÷ hne Lk þfu. yk Ähíke íkku {U {khe íkkfkíkÚke {u¤ðe Au. suLkk fktzk{kt çk¤ nkuÞ yuLku s økk{økhkMk {¤u. ík{khk{kt þÂõík nkuÞ íkku yVkx Ähíke Ãkze Au. fhku fuMkrhÞk yLku Vhfkðku ðkðxku.

CMYK

ÃkkRfk: ykze-íkuze ðMíkwyku ¾kLkkhk Ãkh ¾kòu ËÞk! ¼køk 2

{kýMkku MkMíkLk Mk{wËkÞLkk yk Ãkýu ‘{u{ÕMk’ Aeyu. {kuxk ¼køkLkk

{u{ÕMk yLku ÃkûkeykuLku [kð [kð fhðkLke ykËík nkuÞ Au. yuðwt {kLkðk{kt ykðu Au fu ‘ÃkkEfk’Lkkt {q¤ ykÃkýe yk [kððkLke [¤{kt hnu÷kt Au. yufkË ð»koLkk çkk¤fLkk nkÚk{kt su ftE ykðu Au íku {kuZk{kt {qfe Ëu Au. ÃkhËuþ{kt suLku Ëktík ykððkLke íkiÞkhe nkuÞ yuðkt çkk¤fkuLku, {kuZk{kt {qfðk ¾kMk «fkhLke xe®Úkøk ®høk ykÃkðk{kt ykðu Au. {kýMkku{ktÞ fux÷ef òríkyku yuðe Au, suyku{kt çkk¤fkuLku òuhÚke Ëktík ¼ezðk Ãkzu íkÚkk ðÄkhu ËçkkýÃkqðof þÂõík ðkÃkhðe Ãkzu yuðk ÃkËkÚkkuo ykÃkðk{kt ykðu Au. yurMf{ku íkÚkk {uÂõMkfLk RrLzÞk suðe òríkyku{kt yk fkhýu ¾qçk {sçkqík Ëktík rðfMku Au. yk ÷kufku çkk¤fkuLku ‘nkçkk’ Lkk{Lke ðLkMÃkríkLkkt þufu÷kt rçkÞkt [kððk ykÃku Au, suLku {kxu çkk¤fu 20Úke 50 rf÷ku sux÷wt Ëçkký fhðwt Ãkzu Au. rðfrMkík íkÚkk MkwÄhu÷e òríkykuLkk [kuf÷ux [qMkíkkt çkk¤fku ¼køÞu s 5kt[ rf÷ku sux÷wt Ëçkký Ãký Ëktík îkhk WíÃkLLk fhe þfíkkt nkuÞ Au. fux÷kf MktþkuÄfkuyu Mkq[ÔÞwt Au fu ÃkkRfkLku hkuøk økýðkLku çkË÷u ËktíkLkk rðfkMk {kxuLke sYhe xuð økýðe òuEyu. Ãký ÃkkEfk yuf «fkhLkku hkuøk s Au, suLku fkhýu çkeò yLkuf «fkhLkk hkuøkku Úkíkk nkuÞ Au. fk[ ¾kðkÚke ÃkuxLke ytËhLke Ëeðk÷ r[hkE økE nkuðkLkkt WËknhý LkkUÄkÞkt Au. {kxe íkÚkk øktËfe (økkhçkus) ¾kðkÚke xkEVkuRz, f{¤ku, fku÷uhk, {hzku yLku yktíkhzktLkk fh{ (f]r{, ðBMko) suðk hkuøkku Úkíkk nkuÞ Au. Ãkktzwhkuøk (yurLkr{Þk){kt ÷kuneLkk ÷k÷ fýku ykuAk ÚkE síkk nkuÞ Au. òu þheh{kt ÷kuník¥ðLke (ykÞLko) QýÃkLku fkhýu ykðwt Úkíkwt nkuÞ íkku íkuLku ykÞLko zurVrþÞLMk yurLkr{Þk fnuðkÞ Au. ykðk Ëh Mkku ËËeo{ktÚke Ãk[kMk ËËeoykuLku ÃkkEfkLkku hkuøk Ãký nkuÞ Au. rLk»ýkíkku nsw Lk¬e LkÚke fhe þfíkk fu ÷kufku{kt ÃkkEfkLke xuðLku fkhýu ÷kuník¥ðLke ¾k{e Mkòoíke nkuÞ Au fu ykÞLkoo zurVrþÞLMke yurLkr{ÞkLku ÷eÄu ÃkkEfkLke xuð Ãkzíke nkuÞ Au! fux÷kf «Þkuøkku{kt ð¤e yuðwt sýkÞwt Au fu yk ËËeoykuLku ykÞLkoLke xuç÷ux ¾ðzkððkÚke yurLkr{Þk Mkkhku ÚkkÞ íku Ãknu÷kt s ÃkkEfk Mkkhku ÚkE síkku nkuÞ Au! «&Lk yu Au çkk¤fku{kt ykÞLko Ãkku»ký fu rðxkr{LkLke fkuE ¾k{e LkÚke íkuykuLku þwt fk{ ÃkkEfk Úkíkku nþu? yk ytøku su rhMk[o ÚkÞwt Au íkuLkkt íkkhýku ¾qçk s hMk«Ë Au. xu{h yLku íku{Lkk MknkÞfkuyu 1986{kt ¼khíkeÞ çkk¤fku{kt ¾kuhkf yLku Ve®zøkLke çkhkçkh fk¤S Lknkuíke ÷uðkE, suyku çkeò fu ºkeò LktçkhLkk MktíkkLk níkk yLku suyku çkkfe Ezh ÃkhøkýkLke yuf íkMkwðk s{eLk Ãký ík{Lku {¤þu Lknª.” hksðeLkkt ðuý Mkkt¼¤íkkt íkku çktLku ¼kEykuLkkt ytøkuytøk{kt yøkLkßðk¤k QXe. ykt¾ku ºkktçkkðhýe çkLke. Ëhçkkheyku yk çkÄwt òuE hÌkkt Au. nðu ÃkAe fkuý þwt fhu Au yLku þwt sðkçk {¤u Au íku òuðk yLku Mkkt¼¤ðk ykt¾ku íku{s fkLk ºkýuLkk [nuhk {kÚku {tzkýkt. “íkku EzhLkk {nkhkò fÕÞký{÷ ík{u fkLk ËELku Mkkt¼¤e ÕÞku fu nðu ÃkAe y{khkt økk{økhkMk fktzkçk¤Úke {u¤ðeþwt. ík{Lku rLkhktíku Ÿ½ðk Lknª ËEyu. su Ähíke{kt y{ku hneyu Aeyu yu íkku y{khe {k Au yuLkk yLLk ÃkkýeÚke y{khe fkÞk çktÄkýe Au yu {u¤ðeLku s stÃkeþwt.” EzhLkk ¼Þko Ëhçkkh{kt ðuý Mkt¼¤kðeLku çktLku ¼kEyku MkzMkzkx ËhçkkhøkZLkkt ÃkøkrÚkÞkt Qíkhe økÞk yLku ½kuzu Ãk÷ký {ktzâkt. Lku Ezh ÃkhøkýktLkkt økk{ku ¼ktøkðk ÷køÞk. çkeò rËðMkÚke hksðeLkk fkLku hkÞ ykðe fu fÕÞký®Mkn yLku W{uË®Mkn çknkhðxu [zeLku EzhLkkt økk{zkt ¼ktøke hÌkk Au. nwf{ku Aqxâk. çktLkuLku Sðíkkt ÃkfzeLku ynª ÷kðku. EzhLkwt ÷~fh íkkuçkk Ãkkufkhe økÞwt. W¥kh rËþk{kt ðkðz {¤u íÞkt íkku Ërûký{kt økk{zkt ¼ktøÞkLke çkq{ku Ãkzðk {ktze. Ezh Ãkhøkýk{kt çkkufkMkku çkku÷e økÞku. rðrüLkkt fnuý {kuf÷ðk Aíkkt sðkçk {¤u Au fu nðu íkku fktzkçk¤{kt fkiðík nþu íkku økk{-økhkMk {u¤ðeþwt Lknªíkh SðLk¼h ÍÍq{eþwt. støk÷ku yLku zwtøkhk ðªÄíkk çktLku ¼kEyku yktÄe yLku ðhMkíkk ðhMkkËÚke çk[ðk yksu yu s çk¾ku÷{kt ykðe økÞk Au fu ßÞkt fÕÞký{÷u ykþhku ÷eÄku Au.íku{Lke ðå[uLke ðkíkkuLkku Ëkuh MktÄkíkkt fÕÞký®Mknu ½zeLkku Ãký rð÷tçk fÞko rðLkk

Mk{ksLkk Lke[÷k ðøko{ktÚke ykðíkk níkk. þwt Ãkqhíkku {kík]«u{ Lk {¤ðkÚke yk çkk¤fku øk{u íkuðk ÃkËkÚkkuo ¾kðk {ktzíkk nþu? çkeò Mk{ðÞMf çkk¤fkuLkk MktøkkÚkLkku y¼kð fu ÃkAe h{íkøk{íkLkwt ûkuºk ðÄwÃkzíkwt Ëqh nkuðkÚke íkuyku øk{u íku ðMíkw ¾kðk íkhV ð¤e økÞkt, yuðwt íkkhý LkeféÞwt. MíkLkÃkkLk fhíkkt çkk¤fku VkurzÞLk ¼k»kk{kt fnuðwt nkuÞ íkku ykuh÷ íkçk¬k{kt nkuÞ Au. {ík÷çk fu íku{Lkk SðLkLke ík{k{ «ð]r¥kyku ¾kðk ytøkuLke s nkuÞ Au. su{Lke yk RåAk Lk Mktíkku»kkÞ íkku íkuyku Mkíkík ykuh÷ yuÂõxrðxe swËu swËu MðYÃku fhíkkt hnu Au. åÞqt$øk{ [kðíkkt fu rMkøkkhux Vqtfíkk ÃkwÏíkðÞLkk {kýMkkuLku ykðwt ykuh÷ rVfMkuþLk nkuðkLkwt {LkkÞ Au. LkkLkkt çkk¤fku su ftE Ëu¾kÞ íku {kU{kt {qfeLku ÃkkuíkkLke yÄqhe ykuh÷ rðþ Ãkqhe fhíkk nkuÞ Au. ËkuZ ð»koLke ô{h MkwÄe çkk¤fLku þwt Lk

ykÃkýu ykðk Aeyu h[Lkk fkuXkhe ¾kðwt íkuLke Mk{s nkuíke LkÚke. ykÚke íÞkt MkwÄe íku øk{u íku ¾kÞ íkku hkuøk ÚkÞku nkuðkLkwt fne þfkÞ Lknª. {kuxk ¼køkLkk rfMMkkyku{kt ÃkkEfkLkku hkuøk ËkuZÚke A ð»koLke ô{h ðå[u Úkíkku òuðk {¤u Au. ÃkkEfkLkk ËËeoyku fÞku ÃkËkÚko ¾kþu yu Lk¬e fhðk{kt ðkíkkðhý Ãký sðkçkËkh nkuÞ Au. økk{zktLkk AkufhkLku ½h{kt hur£shuxh yLku çkhVLke Mkøkðz LkÚke nkuíke. ykÚke íkuLku ÃkuøkkVursÞk (çkhV ¾kðkLkku hkuøk) LkÚke Úkíkku. ßÞkhu þnuhLkk zk{hLkk ykMVkÕxLkk hMíkkyku WÃkh WAhu÷kt AkufhktykuLku h{ðk {kxu {kxeLkk Zøk÷kyku LkÚke {¤íkkt ykÚke íku{Lku ‘rsykuVursÞk’ ({kxe ¾kðkLkku hkuøk) LkÚke Úkíkku. ðk¤ ¾kðkLkk hkuøkLku ‘xÙefkuVursÞk’ fnuðkÞ Au. huíke íkÚkk ÃkÚÚkh ¾kðkLkk hkuøkLku ‘÷eÚkkuVursÞk’ fnuðkÞ Au. ‘ÃkkEfk’ Úkðk {kxu ðkhMkkøkík fkhýku Ãký sðkçkËkh nkuðkLke Mkt¼kðLkk Au. xu{hLkk MktþkuÄLk{kt sýkÞwt Au fu su çkk¤fkuLku ÃkkEfk ÚkÞku nkuÞ íkuLkkt {k-çkkÃkLku Ãký ÃkkEfk nkuÞ yuðwt Lkð xfk rfMMkkyku{kt LkkUÄkÞwt Au yLku yuðkt çkk¤fkuLke {kíkk íkuLke øk¼koðMÚkk Ëhr{ÞkLk ÃkkEfkLkku ¼kuøk çkLke nkuÞ yuðwt 37 xfk rfMMkkyku{kt çkLÞwt níkwt. ÃkkEfkLku fkhýu çkeò Ãký ½ýk hkuøk ÚkE þfu Au. {kxe{kt ÃkkuxurþÞ{ ðÄkhu nkuðkÚke þhehLku LkwfMkkLk ÚkkÞ Au. ð¤e {kxe yktíkhzkt{kt sðkÚke çkkfeLkk ¾kuhkf MkkÚku {¤íkwt ͪf þheh{kt þku»kkíkwt LkÚke yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. 4 Ãkh fÕÞký{÷Lku su søÞkyu MkÃkoËtþ ËeÄku níkku íku ¼køkLku shk fkÃkeLku Íuh [qMkðkLkwt þY fÞwO. {kU{kt ¾U[u÷wt Íuh [qMkíkk òÞ Au yLku çknkh Úkqtfíkk òÞ Au. Úkkuze ðkh ÚkE íkuðk{kt s fÕÞký{÷Lke ykt¾ku{kt íkus ÍçkqõÞkt. ÄqtĤe árü [kuϾe Úkðk {ktze ßÞkhu fÕÞký®MknLkwt {kÚkwt ÂMÚkh Lk hÌkwt. W{uË®Mknu yk òuÞwt Lku çkkuÕÞk, “Íuh [qMkíkkt [qMkíkkt Íuhe ÷kune fÕÞký®MknLkk øk¤k MkwÄe ÃknkU[e økÞwt Au.” ¼kLk{kt ykðu÷ EzhLkk ÄýeLke ykt¾ku{kt òýu yk¼{ktLkku y»kkZ ykðe ¼hkýku Lku ðhMkðk {ktzâku. øk¤øk¤k MkkËu ðuý Wå[kÞkO. “{Lku ík÷ðkhLkk Íkxfu Ëuðku níkku þeËLku çk[kÔÞku? ykx÷kt ðhMkkuLkkt çknkhðxk{kt {¤u÷ {kufku þk {kxu sðk ËeÄku? þk {kxu ykðwt fÞwO?” fÕÞký{÷Lkku yðks ÄúqS QXâku. ykt¾ku ynku¼kðÚke çktLku ¼kEykuLku òuE hne. {kÚkk WÃkhLke Ãkk½ze MkkÚku {Míkf Lk{e Ãkzâwt. ¼eLke ÷køkýe¼Þko MkkËu fÌkwt, “nðu {køke ÕÞku su {køkðwt nkuÞ íku EzhLkwt hks {køkku íkkuÃký yksu ykÃkðk íkiÞkh Awt. ÃknuÞuo fÃkzu ynªÚke Ezh Akuze Ëô.” “Lkk su’Ëe n¬ {køÞku íku’Ëe Lk {éÞku yLku nðu {ktøkeLku y{khu þwt fhðwt Au? ík{khe Mkk{u íkku çknkhðxu [zâk Aeyu ík{u fnuíkk níkk fu Ezh{kt çku fÕÞký hne Lk þfu!” fÕÞký®MknLkk AuÕ÷k þçËku Mkkt¼éÞk yLku fÕÞký{÷Lkwt r[¥k ðªÄkE økÞwt. fÕÞký{÷ yLku W{uË®MknLkk ÄúMq kfkÚke òuÄÃkrhÞku zwøt kh òýu ¾¤¼¤e QXâku! EzhLke Ähíke hn hn yktMkwykuyu íku’Ëe hkuE hne.

MkßsLkkuLke {nkLkíkk íku{Lkk ytíkfhý{kt nkuÞ Au, ÷kufkuLke «þtMkk{kt Lknª.

¤ yhçke{kt yÔð÷ yux÷u Ãknu÷wt. yÔð÷ Lktçkhu ÃkkMk ÚkÞku yuðkt ðkõÞ íkku yksu Ãký ðÃkhkÞ Au. su Ãknu÷ku Lktçkh nkuÞ íku {wÏÞ Ãký økýkÞ íkuÚke yð÷Lkku yuf yÚko {wÏÞ Ãký ÚkÞku.

ErsÃík y™u r÷rƒÞk™e Œk™kþkne™e ðkŒku ŒkS Au íÞkhu Þw„kLzk™k Œk™kþkn EËe y{e™™e ÞkËku ŒkS ÚkE òÞ Au. Ëhhkus ‚ðkhu ™kMŒk{kt „utzk™wt {kt‚ s{Œkt y™u Œ¤u÷e {k¾e™ku {w¾ðk‚ ykhku„Œkt EËe y{e™u Þw„kLzk™wt þkMk™ ‚t¼kéÞk …Ae heŒ‚h fk¤ku fuh ðŒkoÔÞku nŒku

hrððkh 3 yur«÷ h011

yu

5


CMYK

hrððkh 3 yur«÷ h011

6 www.sandesh.com Ë

{ yÚkðk çkúkuLfkErxMkLkwt {wÏÞ fkhý ÷kuneLke yþwØíkk Au yLku Ë{ íkÚkk ïkMkLk¤eykuLkku sqLkku Mkkuòu, yk çktLku ¼uøkk {¤eLku yuðe ÃkrhÂMÚkríkLkwt rLk{koý fhu Au, suÚke ïkMkLk¤e{kt yðhkuÄ Q¼ku ÚkkÞ Au, íkuLku s çkúkuLfkErxMk fu yMÚk{k fnuðkÞ Au. Ë{Lku yMÚk{k Ãký fnuðkÞ Au. ykÃkýu Lkkf îkhk ïkMk ÷Eyu Aeyu íku øk÷fku»k, ðkÞwLk¤e, ïkMkLk¤e yLku LkkLke ïkMkLk¤eykuLku Ãkkh fheLku VuVMkkt MkwÄe ÃknkU[u Au yLku ÃkAe yk çkÄkt yðÞðku{ktÚke ÃkMkkh ÚkE ÃkkAku Lkkf îkhk çknkh Lkef¤e òÞ Au. ßÞkhu Ãký LkkLke ïkMkLk¤eyku{kt Mktfku[LkLku fkhýu yðhkuÄ Q¼ku ÚkkÞ Au íÞkhu ðkÞw{køko Ãký yðhkuÄkE òÞ Au. yk ðkÞw MktÃkqýo heíku ykÃkýkt VuVMkkt MkwÄe ÃknkU[e þfíkku LkÚke. yk ÃkrhÂMÚkrík{kt LkkLke ïkMkLk¤eykuLkk Aeÿ{kt fV s{k Úkðk {ktzu Au. Ãkrhýk{u ðkÞwLke ykðò{kt yðhkuÄ Q¼ku ÚkkÞ Au. yk ÂMÚkríkLku s Ë{ fnuðkÞ Au.

÷ûkýku {kuxk¼køku hkíkLkk çkeò Ãknkuh{kt yMÚk{kLkku nw{÷ku ðÄe òÞ Au. Mkkhe Ãk òýíkk nþku fu ÓËÞ þçË yk ºký Äkíkw ‘nÙt Ëk’ yLku ‘E’Úke çkLku÷ku Au. ‘nÙt’ Lkku yÚko ÚkkÞ nhý fhðwt

yÚkðk ÷uðwt. ÓËÞLkwt «Úk{ fkÞo Au; hMkhõík, «kýðkÞw ðøkuhu þhehe Ãkku»kf ÿÔÞku ÃkkuíkkLke ÃkkMku ÷uðkt. ÃkAe yu s ÃkËkÚkkuoLku þhehLkkt Mkðo ytøk «íÞtøkkuLku ‘Ëk’ yux÷u ykÃku Au. yLku ‘E’Lkku yÚko ÚkkÞ Au ‘økrík’ íku «íÞuf ûký økrík fhíkwt hnu Au. yk heíku ykËkLk«ËkLk yLku økrík yu ºký ÓËÞLkkt «ÄkLk f{kuo Au. ÓËÞLkk Mkíkík rLkÞr{ík heíku [k÷íkk yk fkÞo{kt rðûkuÃk yÚkðk rðÎLk ÃkzðkÚke ÓËÞhkuøk WíÃkLLk ÚkðkÚke íkuLkkt yk ºkýu fkÞkuo yrLkÞr{ík ÚkE òÞ Au. ykÞwðuoËLkk «k[eLk økútÚkku{kt ÓËÞhkuøkLkk Ãkkt[ «fkh ËþkoðkÞk Au. (1) ðkÞwÚke Úkíkku ÓËÞhkuøk (2) rÃk¥kÚke Úkíkku ÓËÞhkuøk (3) fVÚke Úkíkku ÓËÞhkuøk (4) rºkËku»kÚke Úkíkku ÓËÞhkuøk yLku (5) f]r{Úke Úkíkku ÓËÞhkuøk rðMíkkh¼ÞÚke yk çkÄk «fkhLkkt ÷ûkýku

heíku ïkMk Lk ÷E þfðkLku fkhýu hkuøke y[kLkf hkºku Ÿ½{ktÚke òøke òÞ Au. íkuLkk ÓËÞLkk Äçkfkhk ðÄe òÞ Au, MkkÚku øk¼hk{ý Ãký ÚkkÞ Au. Akíke{kt ÷kuneLkwt ðÄwÃkzíkwt Ëçkký ÚkðkÚke þheh ÃkhMkuðkÚke huçkÍuçk ÚkE òÞ Au. yLÞ ÷ûkýku{kt hkuøkeLkkt VuVMkkt Lkçk¤kt Úkðkt, MLkkÞwykuLke Lkçk¤kE, ÓËÞLke Ëwçko¤íkk, W¥kusLkk, íkýkð, Akíke íkÚkk ïkMkLk¤e{kt

Ë{Lku Ëqh hk¾ðk{kt

Þkuøk WÃkÞkuøke

íkÚkk ïkMkLk¤eLku Mkçk¤ çkLkkððkLke sYrhÞkík hnu Au. WÃk[khLke þYykík{kt yurLk{k ÷ku, íkuLkkÚke Ãkux MkkV hnuþu. nqtVk¤k Ãkkýe{kt ÷ªçkwLkku hMk rLk[kuðe yurLk{k ÷uðku òuEyu íku ÃkAe fwts÷ r¢Þk sYhÚke fhðe. Ëhhkus s÷LkuríkLkku

yÇÞkMk fhku. Akíke íkÚkk ÃkeX Ãkh Xtzku-økh{ þuf ykð~Þf Au. ykLkku rnMkkçk yk «{kýu hk¾ku. 3 r{rLkx økh{ yuf r{rLkx Xtzku (rþÞk¤k{kt) WLkk¤k{kt çkhkçkh - çkhkçkh yux÷u fu 2

yk ÓËÞhkuøk fu ÓËÞhkuøkLkku ¼ú{?

ykÞwðuoË{kt fnuðkÞwt Au fu ‘ûkehkrý {ktMkkrLk Ä]íkt økwtz[ ËÄeLke þkfkrLk [ ÃkýoðÂLík Mk{kMkíkkuz B÷kLk {Äwhkík hMkkuþÞ f]r{Lk rsnLkhLkwt ÃkrhðsoÞuík [’ >> ykÞwðuoË{kt f]r{ hkuøkeykuLku {kxu su ¾kðkLke {LkkE Au yu çkÄe s {LkkE ÓËÞhkuøkeykuLku {kxu Ãký Au. f]r{Lkk WÃk[kh ÃkAe MktíkÃkoýkuíÞ ÓËÞhkuøkLke r[rfíMkk fhðkÚke f]r{sLÞ ÓËÞhkuøkLku {xkze þfkÞ Au. {kuxk ¼køkLkk ykðk ËËeoykuLke f]r{Lkkþf r[rfíMkk fhðkÚke f]r{sLÞ ÓËÞhkuøk MðÞt þktík ÚkE òÞ Au. ÷íkkfhtsðxe, ÃkÚÞk ¼Õ÷kíkfðxe, f]r{fwXkhhMk ðøkuhu yki»kÄ Þkuøkku ðiãLke Ëu¾hu¾ Lke[u ÷uðkÚke yLku ðkðzªøkLkk Wfk¤kLkku ÷½wyurLk{k ÷uðkÚke Ëe½ofk÷eLk f]r{yku yLku íkuLkkÚke WíÃkLLk Úkíkku f]r{sLÞ ÓËÞhkuøk {xu Au.

Þkuøk ¼økkðu hkuøk çkkçkk hk{Ëuð fV ò{ðku, Úkkuze ½ýe rLkMkhýe [Zðk QíkhðkÚke ïkMk Vq÷ðk ÷køkðkuu. ÍzÃke [k÷ðkÚke Úkkf, yk¤Mk ðøkuhu íkuLkkt ÷ûký Au.

fwËhíke WÃk[kh

Au fu ÃkkuíkkLkwt ÓËÞ çkøkze økÞwt Au, çkøkze hÌkwt Au. ykÃkýu WÃkh òuÞwt fu ykÞwðuoË{kt ÓËÞhkuøkLkk «fkhku{kt yuf ‘f]r{sLÞ’ ÓËÞhkuøkLkku «fkh Au. Ãkk[Lkíktºk{kt LkkLkk-{kuxk f]r{yku WíÃkLLk ÚkðkÚke Ãký ÓËÞLkk MÚkkLku Ãkezk WíÃkLLk ÚkkÞ Au yLku ßÞkt MkwÄe Ãkux{kt hnu÷kt yk f]r{ykuLkku WÃk[kh îkhk rLkfk÷ fhðk{kt Lk ykðu, íÞkt MkwÄe øk¼hkx,

Ãkkt[ Mkkík økúk{ yswoLkLke Ak÷Lkwt [qýo yuf fÃk ËqÄ{kt Lkkt¾e Wfk¤ðwt. yzÄku fÃk ËqÄ (Wf¤íkk) çkkfe hnu íÞkhu íkuLku WíkkheLku Xtzwt Ãkkze Mkðkhu yLku hkºku yu{ rËðMk{kt çku ð¾ík ÃkeðkÚke ÓËÞLku çk¤ {¤u Au.

½høkÚÚkw WÃk[kh Ãkkt[ Mkkík økúk{ yswoLkLke Ak÷Lkwt [qýo yuf fÃk ËqÄ{kt Lkkt¾e Wfk¤ðwt. yzÄku fÃk ËqÄ (Wf¤íkk) çkkfe hnu íÞkhu íkuLku WíkkheLku Xtzwt Ãkkze Mkðkhu yLku hkºku yu{ rËðMk{kt çku ð¾ík ÃkeðkÚke ÓËÞLku çk¤ {¤u Au. ÓËÞhkuøkLkk ËËeoyu yk «Þkuøk fhðku rníkkðn Au. yswoLk ð]ûkLku {nŠ»k [hfu ‘Óã’ yux÷u fu ÓËÞLku çk¤ ykÃkLkkh fÌkwt Au. yswoLkLkku çkeòu yuf yki»kÄ Þkuøk ‘yswoLkkrhü’ ºkýuf [{[e Mkðkh yLku Mkkts ÃkeðkÚke ÓËÞLku çk¤ {¤u Au. yu÷kuÃkuÚke{kt zkì. hk¾k÷ËkMk ½ku»ku ÃkkuíkkLkk {uxurhÞk {urzfk{kt (ÃkkLkk Lkt. 799) yswoLkLkk «fhý{kt (19{e ykð]r¥k{kt) ÷ÏÞwt Au fu, yswoLkLke íð[kAk÷ Óã yux÷u fu ÓËÞLku çk¤ ykÃkðk {kxu «ÏÞkík Au.

ðiã {Lkw¼kE økkiËkLke

Äçkfkhk ðÄe sðk, Q÷xe, çku[uLke yLku MðuËkrÄõÞ ðøkuhu ÷ûkýku yðkhLkðkh ÚkÞk fhu Au. su ÓËÞhkuøkLkku ¼ú{ WíÃkLLk fhu Au. WËh{kt hnu÷k f]r{Úke Q÷xe, yk{ðkík, yÃkM{kh, Ãkktzw yux÷u hõíkkÕÃkíkk, Mkkuò, árü{ktã, ßðh,

WL{kË, fkuZ, MktrÄðk (Y{uxeÍ{) ðøkuhu r¼LLk r¼LLk ÔÞkrÄyku Úkíke hnu Au. yux÷k {kxu ½ýk ÞþMðe ðiãku ÃkkuíkkLke ÃkkMku ykðíkk ykðk ¢kurLkf hkuøkeykuLkk «Úk{ WÃk[kh{kt f]r{ykuLkku s WÃk[kh¢{ økkuXðíkk nkuÞ Au. f]r{ hkuøkeyu þwt Lk ¾kðwt òuEyu? yu rðþu

ÃkLkeh fe ¾eh

MkíÞ {þk÷ Au, su ÄwB{MkLku rð¾uhe Lkk¾ðkLku çkË÷u íkuLke ðå[u Ãký ͤnéÞk fhu Au.

xuLzh fkufkuLkx yuLz fu~ÞqLkx Mkw¬u

Mkk{økúe : Lkh{ økhðk¤w t Lkkr¤Þu h (÷e÷w t xkuÃkhwt) - yuf fÃk, fksq - 25-30 Lktøk, íku÷ - yuf xuçk÷MÃkqLk, Shwt - yzÄe xeMÃkqLk, ¢þ fhu÷wt ÷Mký - 3-4 f¤e, yuf {kuxk fËLke Mk{khu÷e zwtøk¤e, {eXk ÷e{zkLkkt ÃkkLk - 5-6 Lktøk, çku {æÞ{ fËLkkt Mk{khu÷kt xk{uxkt, n¤Ëh ÃkkWzh yzÄe xeMÃkqLk, ÷k÷ {h[wt ÃkkWzh yuf xeMÃkqLk, ®MkÄk÷qý (rMktÄð) - MðkË yLkw M kkh, xk{u x kLke ÃÞq h e - ºký xuçk÷MÃkqLk, Lkkr¤ÞuhLkk xwfzk - çku xuçk÷MÃkqLk, Lkkr¤ÞuhLkwt òzwt ËqÄ yzÄku fÃk, Mk{khu÷e fkuÚk{eh - çku xuçk÷MÃkqLk.

heík: 1. Lkkr¤ÞuhLkk Lkh{ ¼køkLke ÷ktçke M÷kRMk fhku. fksqLku yuf-çku f÷kf MkwÄe Ãkkýe{kt Ãk÷k¤e hk¾eLku ÃkAe fkZe ÷ku. 2. fZkE{kt íku÷ økh{ fhe íku{kt Shwt, ¢þ fhu÷wt ÷Mký yLku Mk{khu÷e zwtøk¤e Lkkt¾eLku Mkktík¤ku. 3. zwtøk¤e ykAk çkËk{e htøkLke ÚkkÞ yux÷u íku{kt {eXku ÷e{zku Lkkt¾eLku n÷kðku. íÞkh ÃkAe íku{kt Mk{khu÷kt xk{uxkt, n¤Ëh Mkk{økúe: ÃkkWzh yLku ÷k÷ {h[wt ÃkkWzh Lkkt¾eLku økkÞLkk ËqÄ{ktÚke çkLkkðu÷wt {Mk¤u÷wt Úkkuze ðkh MkwÄe [Zðk Ëku. ÃkLkeh - ËkuZ fÃk, ËqÄ - çku r÷xh, 4. íÞkh ÃkAe íku{kt [ku¾kLkku ÷kux - çku Ãk÷k¤u÷k fksq Lkkt¾eLku xuçk÷MÃkqLk, fuMkh Úkkuzwt Ãkkýe W{uhku. Úkkuze Úkkuzk íkktíkýk, økh{ ðkh MkwÄe [Zðk ËELku Ãkkýe{kt çku r{rLkx ÃkAe íku{kt ®MkÄð yLku hnuðk ËELku ÃkAe MktSð fÃkqh xku { u x ku ÃÞq h e r{õMk íkhík çknkh fkZeLku fhku. fíkhý fhu÷e çkËk{ - ykX Lktøk, økh{ 5. nðu íku{kt Lkkr¤ÞuhLke M÷kRMk yLku Ãkkýe{kt çku r{rLkx hk¾eLku çknkh fkZeLku Lkkr¤ÞuhLkk xwfzk W{uheLku n÷kðku. fíkhý fhe ÷eÄu÷k rÃkMíkk - ykX Lktøk, 6. Lkkr¤ÞuhLkwt ËqÄ W{uheLku íku Mkwfkðk ÷e÷e yu÷[eLkku ¼qfku - Ãkk xeMÃkqLk, ¾ktz ykðu íÞkt MkwÄe [Zðk Ëku. - yzÄku fÃk. 7. nðu íku { kt Mk{khu ÷ e fku Ú k{eh heík: Lkkt¾eLku çkhkçkh n÷kðku. 1. Ÿze LkkuLkÂMxf fZkE{kt ËqÄ 8. økh{-økh{ Mkðo fhku. huzeLku ËqÄ ykuAwt ÚkE sELku shkf ½è

¾kLkk ¾òLkk

÷u¾f {kMxh þuV yLku xur÷rðÍLk nkuMx Au. MktÃkfo :

LzkuÍLkk Ãknu÷ktLkk ðÍoLk (rðLzkuÍ 65, 98, yuLkxe, 2000){kt ykuÃkhu®xøk rMkMx{{kt fkuE Mk{MÞk MkòoÞ íkku íkuLku rhÃkuh fhðk {kxu fBÃÞwxh{kt Vku{uo®xøk fheLku ykìÃkhu®xøk rMkMx{Lkwt rhELMxku÷uþLk fhðwt Ãkzíkwt níkwt. Ãkrhýk{u {n¥ðLkk zuxk yLku «kuøkúk{Lkwt LkwfMkkLk Úkíkwt (rhÃkuh fhðk{kt ykðu íkkuÃký) yux÷u fu íku ze÷ex ÚkE síkkt, Ãkhtíkw rðLzkuÍ yuõMkÃkeLkk rfMMkk{kt ykðwt Úkíkwt LkÚke. rðLzkuÍ yuõMkÃke{kt rçkÕx RLk rhÃkuh Ve[h Au, suLkkÚke ík{khk «kuøkúk{, {krníke fu zuxk íkÚkk Mku®xøMk ze÷ex Úkíkkt LkÚke yLku Aíkkt Mk{MÞkLkwt Mk{kÄkLk Ãký ÚkE òÞ Au. yuõMkÃkeLku rhÃkuh fhðkLkkt fkhýku rðLzkuÍ yuõMkÃke {kºk MkuV

hku®sËku yknkh yMÚk{kLkk ËhËeyu rLkÞr{ík yknkhLke rËLk[Þko yk «{kýu hk¾ðe òuEyu. MkðkhLkk Mkkík ðkøÞu : hkuøkeLku yurLk{k ÃkAe økh{ (nqtVk¤k) Ãkkýe{kt ÷ªçkw rLk[kuðe {Ä MkkÚku rÃkðzkðku. MkðkhLkk Lkð ðkøÞu : LkkMíkk{kt Ãk÷k¤u÷e ÿkûk íkÚkk ytSh ykÃkku. MkkÚku ykËw, E÷kÞ[e íkÚkk {he Lkkt¾eLku çkLkkðu÷e [k Ãký Ãkeðzkðku. MkðkhLkk Mkkzk yrøkÞkh ðkøÞu : hkuøkeLku þkf¼kSLkku MkqÃk fu V¤kuLkku ßÞqMk ykÃke þfkÞ. çkÃkkuhu ËkuZ ðkøÞu : çkÃkkuhLkk ¼kusLk{kt çkkVu÷kt þkf, Mk÷kz,

þheh{kt Ëku»kku, MLkkÞwykuLke økhçkze íkÚkk ïkMkLk¤eLke Ëwçko¤íkkLku fkhýu s yk hkuøk ÚkkÞ Au. íkuÚke yk¾k þhehLku Ëku»k{wõík fhðkLke MkkÚku MkkÚku MLkkÞw{tz¤

ykhkuøÞ ®[íkLk yLku r[rfíMkkLkwt rLkYÃký ynª þõÞ LkÚke, Ãkhtíkw yuf {wÏÞ çkkçkíkLkku ynª WÕ÷u¾ fhwt Awt. yksfk÷ ÓËÞhkuøkLkk sux÷k ËËeoyku ÓËÞhkuøkLke VrhÞkË ÷ELku ykðu Au íku{ktÚke yrÄfktþ ðkMíkrðf ÓËÞhkuøkLkk ËËeoyku nkuíkk LkÚke. {kuxk ¼køkLkk ykðk ËËeoyku {ËkÂøLkLkk Ãkrhýk{u WíÃkLLk Úkíkk økuMkLkk ËËeoyku nkuÞ Au. yk ËËeoyku ÓËÞLkk Úkkuzk Äçkfkhk WËhMÚk økuMkLku ÷eÄu ðÄe sðkÚke yuðk ¼ú{{kt Ãkze òÞ

r{rLkx økh{ çku r{rLkx Xtzku.

{kuz{kt s Mxkxo ÚkkÞ. íkksuíkh{kt s RLMxku÷ fhu÷ yÃkzux su{ fu rðLzkuÍ yÃkzux, rðLzkuÍ yuõMkÃke MkŠðMk Ãkuf yÚkðk RLxhLkux yuõMkÃ÷kuhh yÃkzuxTMk ðøkuhuLku ÷eÄu økt¼eh Mk{MÞk MkòoE nkuÞ íkku.

xufLkku xÙkðu÷ «þktík Ãkxu÷ rMkMx{ rhMxkuhÚke Mk{MÞk Lk Wfu÷kÞ yÚkðk rMkMx{ rhMxkuhLku yuõMkuMk Lk fhe þfkÞ. {wÏÞ nkzoðuhLku çkË÷ðk{kt ykðu (Lkðwt {Ähçkkuzo yÚkðk MkeÃkeÞw ðøkuhu) íkku rhELMxku÷ VhrsÞkíkÃkýu fhðwt sYhe

ÚkkÞ íÞkt MkwÄe íkuLku Wfk¤ku. 2. íÞkh ÃkAe íku{kt Úkkuzk Ãkkýe{kt {u¤ðu÷ku [ku¾kLkku ÷kux Lkkt¾eLku n÷kðku. 3. r{©ý Úkkuzwt ðÄkhu ½è ÚkkÞ íÞkt MkwÄe íkuLku [Zðk Ëku. 4. íÞkh ÃkAe íku{kt fuMkh Lkkt¾eLku [Zkðku. 5. çkËk{, rÃkMíkk yLku ÷e÷e E÷kÞ[eLkku ¼qfku Lkkt¾eLku çkhkçkh n÷kðku. 6. ¾ktz Lkkt¾eLku íku ykuøk¤e òÞ íÞkt MkwÄe n÷kðku. 7. íÞkh ÃkAe íku{kt ÃkLkeh r{õMk fhku. ykt[ ÃkhÚke Wíkkhe ÷ELku Xtzwt Ãkzðk Ëku. ÃkAe Mkðo fhku. 8. ík{u RåAku íkku økh{-økh{ ÃkLkeh ¾ehLke Ãký r÷ßsík {kýe þfkÞ Au.

Email : enquiry@sanjeevkapoor.com.

fBÃÞwxhLku çkqx fhkðku. íkuLkk {kxu rðLzkuÍ yuõMkÃkeLke MkezeLku ík{khk fBÃÞwxhLkk Mkeze fu zeðeze hku{{kt RLMkxo fhku yLku ÃkAe fBÃÞwxh rhMxkxo fhku. ßÞkhu fBÃÞwxhLke M¢eLk Ãkh "Press any key to boot from CD"Lkku {uMkus òuðk {¤u, íÞkhu fkuE Ãký

CMYK

Þkurøkf WÃkkÞ

çkÄk s «fkhLkk «kýkÞk{ fhðk ÷k¼fkhf Au. Ëhhkus ¼r†fk íkÚkk fÃkk÷¼kríkLkku yÇÞkMk fhku. Þkuøk rLkÿk îkhk þhehLku rþÚke÷ íkÚkk þktík hk¾ðkLkku «ÞíLk fhðku òuEyu. ÞkuøkkMkLkku{kt f{h [¢kMkLk, {fhkMkLk, {íMÞkMkLk, ÃkðLk {wõíkkMkLk, ÃkkËku¥kkLkkMkLk, þ÷¼kMkLk, ð@kMkLk ðøkuhuLkku yÇÞkMk fhðku òuEyu.

Mkku {u ðhMku nLke{qLk

yk

Ãkýk {nkLk Ëuþ{kt yuðe RåAk «økx fhðk{kt ykðu Au fu yk s sL{ Lknª, ykøk÷k Mkkík sL{ MkwÄe {Lku yk s SðLkMkkÚke ykÃksu. Ãký y{urhfk yu y[hs«ÄkLk Ëuþ Au. íÞkt ík{Lku yLkuf y[hs òuðk {¤u, yk y[hs«ÄkLk Ëuþ{kt Mkkík sL{ MkwÄe yu s SðLkMkkÚkeLke ðkík fhu Ãký yuf sLk{{kt [kh-A ðkh ÷øLk fhe þfu! yr¼Lkuºke ÷eÍ xu÷hu yzMkX{k ðhMku ykX{e ðkh ÷øLk fÞkO níkkt. yu s Ëuþ{kt yuf þÏMku Mkku ð»koLke ô{hu ÷øLk fÞkO Au. {nkhks ÞwrÄrchu yk çkLkkð òuÞku nkuík íkku MkkiÚke ðÄw ykùÞosLkf çkkçkík fE? íkuLkk sðkçk{kt yk ½xLkkLkku s WÕ÷u¾ fhík. yk þÏMkLkwt Lkk{ Au VkuhuMx ÷wLMkðu, su Mkku {u ðhMku ½kuzu [ze hÌkk Au. yk ô{hu íkku yu LkLkk{e WÃkh [zþu íkuðwt íkuLkkt Mkøkktðnk÷kt Äkhíkk nkuÞ, yuLku çkË÷u ½kuzu [Zu Au! fçkq÷ y{urhfk{kt ðhhkò ½kuzu [Zíkk LkÚke Ãký YrZ«Þkuøk íkhefu ykÃkýu fneyu Aeyu ½kuzu [Zâk. su MkLLkkhe MkkÚku ÷wLMkðuLkkt ÷øLk ÚkE hÌkkt Au íkuLkwt Lkk{ hkuÍ Ãkku÷kzo Au. íkuLku ík{u økw÷kçkçknuLk fne þfku. yk økw÷kçkçknuLk Ãký ºkkýwt ð»koLkkt Au. (93) sMx MkuðLk þkuxo ykìV MkuL[whe! íkuyku LkkELxe{kt Au. Ãký LkðoMk LkkELxe LkÚke. Ãký ¾wþ Au. «VwÂÕ÷ík Au. {khk yuf MLkune Au. íku{Lke ô{h ÃktåÞkþe ð»ko Au. yu ½hLke çknkh s Lkef¤íkk LkÚke. fnu Au fu nðu M{þkLku sEþ íÞkhu s ½hLke çknkh Lkef¤eþ, ßÞkhu yk økw÷kçkçknuLk ºkkýtw ðhMku {tøk¤Vuhk Vhu Au íkuLkwt íku{Lku ykùÞo Au. ¼kE©e VkuhuMx ÷wLMkðuLku ykuøkýeMk {k[oLkk hkus Mkku ð»ko ÚkÞkt, yu rËðMku s yu{ýu ÷øLk fÞkO. VkuhuMx ÷wLMkðuLke ô{h VkuhuMx yux÷u fu ðLk{kt sðkLke Ãký økýkÞ, Ãký yu{ýu MktMkkh{kt hnuðkLkwt ÃkMktË fÞwO Au. yLku Mkku{k ðhMku ÷øLk fhe hufkuzo fÞko Au. ykLku Mkr[Lk íkUzw÷fhLkk hufkuzoÚke f{ Lk fnuðkÞ. ¼kE VkuhuMxLku yøkkWLkkt ÷øLkÚke ÚkÞu÷kt MktíkkLkku Au. yu ÷kufkuyu yk ÷øLk{kt nkshe ykÃke níke. yu ËtÃkíkeLke ô{h òuíkkt (MktÞwõík heíku yufMkku ºkkýwt ð»ko) y{Lku yu{ níkwt fu Ône÷[uh WÃkh çkuMke íku{ýu ÷øLk fÞkO nþu, Ãký Lkk Vkuxku òuíkkt ÷køku Au fu íku{Lku Ône÷[uhLke sYh LkÚke Ãkze. þõÞ Au íku{Lkku Ãkwºk su yk ÷øLk{kt nksh níkku, suLke ô{h yutMke ð»koLke Äkhe þfkÞ, yu fËk[ Ône÷[uh{kt çkuMkeLku çkkÃkLkkt ÷øLk {kýðk

rðLzkuÍ yuõMkÃkeLkwt rçkÕx RLk rhÃkuh Ve[h çkLku Au. rðLzkuÍ yuõMkÃkeLku rhÃkuh fhðk {kxu ynª sýkðu÷kt MxuÃMkLku yLkwMkhku : MxuÃk-1 rðLzkuÍ rhÃkuh yu nkzoðuhLku ÷økíke Mk{MÞkLkwt Mk{kÄkLk fhíkwt LkÚke, Ãkhtíkw íku {kºk Mkku^xðuhLke Mk{MÞkLku s Wfu÷u Au. MxuÃk-2 zuxkLkku çkufyÃk Lk ÷eÄku nkuÞ íkku ÷E ÷ku. nt{uþkt yux÷wt æÞkLk{kt hk¾ku fu rðLzkuÍ yuõMkÃke fu fkuE Ãký ykuyuMk{kt VuhVkh fhíkkt Ãknu÷kt zuxkLkku çkufyÃk ÷E ÷uðku s rníkkðn Au. MxuÃk-3 rðLzkuÍ yuõMkÃke ykuyuMkLke MkezeÚke

þkfLkku MkqÃk, Úkkuzkt V¤ ðøkuhu ykÃkðkt. Mkktsu [kh ðkøÞu : {kºk V¤kuLkku ßÞqMk ÷uðku òuEyu. (V¤ku{kt-{kuMktçke, Lkkhtøke, Ëkz{ ðøkuhu) Mkktsu A ðkøÞu : økh{ Ãkkýe{kt ÷ªçkw íkÚkk {Ä {u¤ðeLku hkuøkeLku Ãkeðzkðku. ¼q¾ ÷køku íkku ¾sqh ÷E þfkÞ. Mkktsu Mkkzk Mkkík ðkøÞu : þkf¼kSLkku MkqÃk. hkºku Mkkzk Lkð ðkøÞu : ykËw, E÷kÞ[eðk¤e [k. yk heíkLkwt ¼kusLk ykuAk{kt ykuAwt hkuøkeLku yuf {rnLkk MkwÄe ykÃkðwt òuEyu.

feLku ËçkkðeLku yuõMkÃkeLke MkezeÚke fBÃÞwxhLku Mxkxo fhku. MxuÃk-4 nðu M¢eLk ç÷q ÚkE sþu yLku Mkeze{ktÚke rðLzkuÍ yuõMkÃke MkuxyÃk ÷kuz Úkþu. MxuÃk-5 ßÞkhu VkE÷ ÷kuz ÚkE sþu íÞkhu ík{Lku "Windows Setup" M¢eLk yLku ík{khku Ãknu÷ku ykuÃþLk òuðk {¤þu. nðu rhfðhe fLMkku÷Lku rMk÷uõx Lk fhíkkt (VheÚke sýkððkLkwt fu "To repair a Windows XP installation using the Recovery Console, press R" ÷¾u÷wt ykðu íkuLku ¼q÷Úke Ãký rMk÷uõx

ykÔÞk nþu. yu{Lkku Ãkkiºk Ãký MkkX ð»koLke ykMkÃkkMkLkku nþu. yuýu ËkËkLkkt ÷øLk{kt sðkLke hò ykìrVMk{kt {qfe nþu, íÞkhu fuðku {knku÷ MkòoÞku nþu? Ãku÷k ºkkýwt ð»koLkkt hkuÍçknuLkLke çkkçkík{kt Ãký yuðwt s çkLÞwt nþu Lku? yuLkk Ãký yøkkWLkkt ÷øLkLkkt MktíkkLkku nþu. yk çknuLk yêkðeMk ð»koÚke ÷uLsuðLkk «u{{kt íkku níkkt s yu çkÄkt òýíkk níkk, yux÷u yuýu ÷øLk fÞkO nþu íÞkhu MktíkkLkkuyu fËk[ fÌkwt nþu “zkuþe fu’ËkzkLke Ãkiýwt Ãkiýwt fhíke’íke!” Mkku ðhMku yLku ºkkýwt ðhMku [k÷íkkVhíkk ËtÃkíkeLkwt hnMÞ yu ÷køku Au fu çktLku zkLMkh Au. ‘Lk[ Ëu {uhe òLk’ fnuíkkt fnuíkkt yu ÷kufku zkLMk^÷kuh WÃkh zkLMk fhíkkt níkkt. íkuLkkÚke yk çkLÞwt. ®MkËçkkË

yð¤e øktøkk rLkhtsLk rºkðuËe fnu Au fu fux÷ef {rn÷kyku zkLMkh Lk nkuÞ íkkuÃký fkurhÞkuøkúkVh nkuÞ Au. yu fE heíku? yu {rn÷kyku ÃkkuíkkLke x[÷e yktøk¤e WÃkh ÃkríkLku Lk[kðíke nkuÞ Au. ðu÷ yk rfMMkk{kt íkku çktLku zkLMkh Au. yLku yuf Mkk{u ½ýwt LkkåÞkt Au. ykÃkýk Mk{ks{kt ykðkt ÷øLk nkuÞ íkku fuðku {knku÷ ÚkkÞ? yu fÕÃkLkk Ãký MkqÍÃkqýo Au. fuzuÚke ðktfku ð¤u÷ku yutþe ð»koLkku Ãkwºk, Mkku ðhMkLkk çkkÃkLkkt ÷øLkLke ftfkuºke ðnU[ðk Lkef¤u! MkkX ðhMkLkk ÃkkiºkLkkt MktíkkLkku ftfkuºke{kt, ÷¾u ‘{khk ðzËkËkLkkt ÷øLk{kt s÷q÷ s÷q÷Úke ykðþku...’ ðhhkòLkk r{ºkku, çkÄkt ËktíkLkkt [kufXkt Ãknuhe s{ðk çkuXk nkuÞ, fLÞk (!)Lke Mknu÷eyku f{hLkk Ëw¾kðk yLku ðkLke xefzeyku øk¤íke nkuÞ, zkÞkrçkxeMkLke Ëðk ÷E s{ðk çkuMku...

ðkEz çkku÷ ‘Ëçktøk’{kt MktðkË Au ‘{u ÚkÃÃkz Mku Lknª zhíke {økh ÃÞkh Mku zhíke nqt’ yuLke Ãkuhkuze r{ºk {nuLÿu fhe yLku fÌkwt, ÄkuLke Ãký fnuíkku nþu, ‘þkuyuçk fu ykr£ËeLkku zh LkÚke, Ãký {wLkkV yLku ykrþ»k LkunhkLkku zh ÷køku Au Mkk’çk! avaliganga@yahoo.com

fhðwt Lknª.) "To set up Windows XP now, press ENTER" Lku rMk÷uõx fhku. yuLz ÞwÍh ÷kEMkLMk yuøkúe{uLxLke M¢eLk ykðu yux÷u F8 ËçkkðeLku fÂLxLÞw fhku. MxuÃk-6 ykx÷wt Ãkqýo ÚkÞk ÃkAe rðLzkuÍ MkuxyÃk ðíko{kLk rðLzkuÍ yuõMkÃke RLMxku÷uþLkLku þkuÄþu yLku ðíko{kLk yuõMkÃkeLku rhÃkuh fhðkLkwt yÚkðk rðLzkuÍ yuõMkÃkeLke Lkðe fkìÃke RLMxku÷ fhðkLkwt ík{Lku ÃkqAþu. LÞq rðLzku yuõMkÃke fkìÃkeLkwt RLMxku÷uþLk Ãkqýo ÚkE økÞk ÃkAe íkuLke òíku s rðLzkuÍ yuõMkÃke Ãknu÷kt suðwt níkwt íkuðwt s ík{Lku òuðk {¤þu, Ãkhtíkw ík{khku zuxk yLku Mku®xøMkLku ò¤ðe hk¾þu. techno.prashant84@gmail.com


CMYK

www.sandesh.com

íkiÞkhe yu çkíkkððkLke [es LkÚke! rËðMku AøkLkeÞkLku fkì÷usLkk ðkŠ»kfkuíMkð{kt yuf økeík økkðkLkwt ÚkÞwt. Xef økkíkku yu. Ëw¼koøÞu yuLkkÚke Mkkhwt økkLkkh fkì÷us{kt fkuE s Lknª ! (fu MkËT¼køÞu fnwt?!!) Äkhðk «{kýu Úkkuzwt íkhzkÞku, f{Mkqhku ÚkÞku, íkk÷ [qõÞku nkuðk Aíkkt AøkLkeÞku s Ãknu÷ku ykÔÞku. ‘Wßsz økk{{kt yuhtzku «ÄkLk!’ fnuðíkLku MkkÚkof fhu yu{ çkÄkyu íkk÷eykuLkk økzøkzkx, ‘ðkn AøkLkeÞk’, ‘þkççkkMk ALkøkeÞk’Úke yuLku ðÄkðe ÷eÄku. yk çkÄe ðkn-ðkn{kt fkuEf çkku÷e økÞwt “yu AøkLkeÞk, íkkhu þk†eÞ økkÞLk þe¾ðwt òuEyu nkU.” yu ¾Õ÷k...Mk! Lkef¤e Ãkzâku AøkLk ÃkkuíkkLke çkkEf WÃkh, økkuøkÕMk, fuÃk yLku {kLkeíke rMkøkkhuxLkku fkuxk Ãkíkkðe Ãku÷k þkMºkeÞ MktøkeíkLkk ðøkkuo ¼ýe. ËMk rþ»Þku yLku yuLkk økwhwS MðhLke MkkÄLkk fhíkk níkk yLku yuýu çknkh Q¼k hne òuÞk fÞwO. Úkkuze s ðkh{kt AøkLkeÞkyu Ãku÷k økwhwSLku Lk{Míku fhe YykçkÚke Ãkkuíku fux÷ku {nkLk økkÞf Au yuLke ðkík fne Lkk¾e yLku çkLku yux÷e Wíkkð¤u þkMºkeÞ Mktøkeík þe¾e ÷uðkLke Ëh¾kMík {qfe. økwhwS ¾z¾zkx nMke Ãkzâk yLku fnu : “AøkLk¼kE, ík{u WrzÃke{kt Ez÷eLkku ykuzoh ykÃke hÌkk nku yuðwt ÷køku Au!” AøkLkeÞkLku ftE Mk{s Lk Ãkze. Mðk¼krðf Au. yuLku þk†eÞ Mktøkeík yux÷u þwt? yLku yu{kt fux÷k ðeMku Mkku ÚkkÞ? yuLkku fkuE s ytËkòu Lknkuíkku. Mktøkeík þe¾ðwt yLku þeÏÞk ÃkAe ð»kkuo MkwÄe yuLku {Xkhe rMkØnMík fhðwt yu çku íkÆLk swËe ðkíkku Au. ykÃkýu íÞkt MktøkeíkrðþkhË fu Mktøkeík-y÷tfkhLke ÃkËðe ÄhkðLkkhk sÚÚkkçktÄ ÷kufku {¤þu, Ãký yu fûkkLkk yÇÞkMkLku þku¼u yuðwt økkðkLke ykðzík fux÷k{kt? yÇÞkMk{ktÚke Awèe {¤e þfu Ãký rhÞks{ktÚke õÞkhuÞ Lkrn. fnuðkÞ Au fu “Mktøkeík {U rhÞks Mku rfMke fku Awèe Lkrn

íku

Mkt

Au

Õ÷kt fux÷ktf ð»kkuoÚke ykÃkýk ðzk«ÄkLk zkì. {Lk{kunLk®MknLku fÌkkøkhk yLku fXÃkqík¤e Mk{kLk ðzk«ÄkLk økýkðeLku íku{Lke xefk fhðk{kt ykðe hne Au. {Lk{kunLk®Mkn ðzk«ÄkLk Au, Ãký MkwÃkh ðzk«ÄkLk íkku MkkurLkÞk økktÄe Au, yuðe [[ko nðu yux÷e ðkh ÚkE [qfe Au fu yk {wÆku ÷kufkuLku [ðkE økÞu÷ku ÷køku Au. {Lk{kunLk®MknLke hksfeÞ {ÞkoËkykuLkku fkuE RLkfkh Lk fhe þfu, Ãkhtíkw ynª ¼khíkLkk ðzk«ÄkLkLke Lknª Ãký y{urhfkLkk hk»xÙ«{w¾Lke ðkík fhðe Au. y{urhfe «{w¾ ykuçkk{kLkwt yk¼k{tz¤ rËðMku rËðMku yku÷ðkíkwt síkwt nkuÞ yuðwt sýkE hÌkwt Au. [qtxýe «[kh ð¾íku ‘nkuÃk’, ‘[uLs’ yLku ‘fuLk’Lke ðkíkku fhLkkhk ykuçkk{k Mk¥kk {éÞk ÃkAe ðÄkhu ¾e÷ðkfku¤ðk òuEíkk níkk, Ãkhtíkw y{urhfkLkk hk»xÙ«{w¾Lke hksøkkÄeyu çkuXk ÃkAe íku{Lke MkkÚku yuðwt íku þwt çkLÞwt fu íku{Lkwt ykusMk Íkt¾wt Ãkze hÌkwt Au? y{urhfk, rðïLke yuf{kºk {nkMk¥kk yLku yk {nkMk¥kk Ãkh yLkuf rðþu»kkrÄfkhku yLku y{kÃk Mk¥kkyku Ähkðíkk íkuLkk hk»xÙ«{w¾Lke yuðe íku fE {sçkqheyku Au fu Mk¥kk

Mkw÷íkkLkkyu ËMk ð»ko MkwÄe {kºk yuf s hkøk Þ{Lk-fÕÞkýLke rhÞks fhe níke. rhÞks ËhBÞkLk rMkØ fhu÷e ykðzíkku çkeò yLkuf hkøkkuLke økqtÚkýe{kt ys{kðe yËT¼wík Ãkrhýk{ku {u¤ðkÞ Au. fkuE Ãký f÷kfkhLkwt yrMíkíð yuLke ÞkuøÞ rhÞks WÃkh s h[kíkwt nkuÞ Au. rhÞks yu ík{khk

BÞwrÍf stfþLk Mkku÷e fkÃkrzÞk økkÞLk{kt hnu÷e ºkwxeykuLku MkwÄkhe yuLku ðÄw ÃkrhÃkõð çkLkkððkLke r¢Þk Au. rhÞks ËhrBkÞkLk f÷kfkhLke Mkk{u fkuE ©kuíkk çkuXku nkuÞ yu f÷kfkh {kxu çkkÄksLkf Au yLku ©kuíkk {kxuÞ rníkkðn LkÚke. ½ýkt fnu Au fu y{u íkku rËðMkLkk A, ykX, ËMk f÷kf rhÞks fheyu Aeyu. r{ºkku, fux÷k f÷kfku rhÞks fÞkuo yuLku çkË÷u rhÞks fux÷ku Mkkhku yLku ÃkØríkMkh fÞkuo yu s yøkíÞLkwt Au. õðkìÂLxxe Lknª, õðkìr÷xe Þw Mke?! fux÷ef ðkh ¾kuxe ÃkØríkLke rhÞks, ¾kuxe fMkhíkku ðøkuhu økkÞfe íkÚkk yðks çktLku {kxu nkrLkfkhf Lkeðzu Au. økwhwyu

ríkh rfx Äk þk†eÞ MktøkeíkLkk fkÞo¢{{kt yuf f÷kfkh {tze Ãkzâk níkk. {khVkz íkkLkku, Ãk÷xkyku, MkÃkkx, ð¢ íkkLkku, øk{f yLku y½he nhfíkkuLkku f]rºk{ ðhMkkË ðhMkkðe hÌkk níkk. f÷kfkh ½huÚke sÚÚkkçktÄ fMkhíkku økku¾e ÷kÔÞk níkk fu þwt, yZe f÷kf MkwÄe ykíkþçkkS [k÷e yLku ©kuíkkøký rð[khku{kt nktVe økÞku. Auðxu yu{ktLkk yufLkwt Ãkkfe økÞwt yux÷u òuhÚke çkkuÕÞku, “r{Þkt, yçk Úkkuzk økkLkk ¼e nku òÞu!” Mk{sËkh fku Eþkhk fkVe ni! solidkapadia@gmail.com

80 nur÷fkuÃxhkuLkwt ykrþÞkLkwt íÞkhçkkË yuf ÃkAe yuf nur÷fkuÃxh íku{Lku {u¤ððkLke þYykík fhe. íku{Lkk yk MktøkúnLkku þku¾ íkku #ø÷uLz{kt ¾kMMkku «[r÷ík ÚkE s [qõÞku níkku. nur÷fkuÃxhku íkku ¾heËðkLke þYykík ÚkE økE níke.

rçk÷eð {e nuík÷ ¼è íkuLkk MktøkúnLkk þku¾Lku þku-fuMk ykÃkðku sYhe níkku yLku íkuLke {kxu sYhe níke s{eLk. nur÷fkuÃxh fktE nÚku¤e{kt Mk{kÞ fu íku LkkLke y{Úke søÞk{kt Mk{kE òÞ yuðe [es íkku Au Lknª, íkuLkk {kxu rðþk¤ V÷f òuEyu. yk¾hu 1978{kt nur÷fkuÃxhLku íkuLkwt Xufkýwt {¤e økÞwt. ðuMxkuLk MkwÃkh {uh yuhVeÕz E{khík{kt íku{Lku MÚkkLk ykÃkðk{kt ykÔÞwt. yk MkkÚku

rîíkeÞ rðïÞwØ Ëhr{ÞkLk þ†økkh yLku yuh huEz þuÕxMko(çkkìBçkð»kko ÚkkÞ íÞkhu íkuLke Mkk{u hûký ykÃku íkuðe E{khík){kt Ãký yLÞ fux÷ktf nur÷fkuÃxhkuLku hk¾ðkLkwt Lk¬e fhðk{kt ykÔÞwt. òufu íkf÷eV yu níke fu yk çkÄe E{khíkku{kt Mk{khfk{ fhkððwt sYhe níkwt. yuÃk heMkLku ðnu÷k{kt ðnu÷e íkfu nur÷fkuÃxh BÞwrÍÞ{ ònuh sLkíkk {kxu ¾wÕ÷wt {qfðkLke íkk÷kðu÷e níke. íkuÚke 1978{kt yk Mktøkúnk÷ÞLkwt WËT½kxLk fhðk{kt ykÔÞwt. Mktøkúnk÷Þ{kt íku Mk{Þu Lkð nur÷fkuÃxhku níkkt. 1980Lkk Mk{Þøkk¤k{kt swËkt swËkt nur÷fkuÃxhkuLku Mk{kððk{kt ykÔÞkt. íku{Lke ¾kMk ò¤ðýe fhðk{kt ykðíke. Vuhe hkuxkuzeLkLkku yuf{kºk yÂMíkíð{kt hnu÷k ¼køkLku yk Mktøkúnk÷Þ{kt hk¾ðk{kt ykÔÞku. hkuxkuzeLk nur÷fkuÃxhLkwt rLk{koý

1957Lkk økk¤k{kt rçkúxLk{kt fhðk{kt ykÔÞwt níkwt. íkuLkku WÃkÞkuøk f{ŠþÞ÷ yLku r{r÷xhe WÃkÞkuøk {kxu Úkíkku. íku yurðyuþLk ELzTMxÙe{kt íkuLke ÍzÃkLku fkhýu ½ýwt òýeíkwt níkwt. òufu íkuLkk yðksLku fkhýu yLku íkuLkk {kut½k Ãkze hnu÷kt {uELxuLkLMkLku fkhýu íkuLku WÃkÞkuøk{ktÚke xŠ{Lkux fhe Ëuðk{kt ykÔÞwt níkwt. Mktøkúnk÷Þ{kt nur÷fkuÃxhLkk Mktøkún yLku Mk{kðuþLke «r¢Þk íkku rLkhtíkh [k÷w s níke. yuÃk heMkLke rË÷-E-Ïðkrnþ yk¾hu htøk ÷kðe yLku 3 LkðuBçkh 1989Lkk hkus r«LMk yuLz›yu MðnMíku nur÷fkuÃxh BÞwrÍÞ{Lku ÃkhtÃkhkøkík heíku ònuh sLkíkk {kxu ¾wÕ÷wt {qõÞwt. nur÷fkuÃxh BÞwrÍÞ{{kt swËk swËk ËuþkuLkkt nur÷fkuÃxh yÚkðk fe{íke nur÷fkuÃxhkuLkk Mkwhrûkík hnu÷k ¼køkkuLku ynª Mktøk]rník fhðk{kt ykÔÞk Au. {kºk rçkúxLkLkk s Lknª Ãký hrþÞLk y™u ÞwhkurÃkÞLk yuh¢k^xTMkLkku Ãký Mk{kðuþ fhðk{kt ykÔÞku Au. ð»ko 2008{kt yíÞkh MkwÄe{kt rLk{koý Ãkk{u÷kt MkkiÚke {kuxkt nur÷fkuÃxh yuõMkMkeyu[-62Lkk fux÷ktf ¼køkkuLku yk nur÷fkuÃxh BÞwrÍÞ{{kt rLkËþoLk {kxu {kuf÷ðk{kt ykÔÞk Au. yksu yk nur÷fkuÃxh BÞwrÍÞ{{kt 80 sux÷kt nur÷fkuÃxhkuLkku Mktøkún fhðk{kt ykÔÞku Au.

«kÃík fhðkLke 13 rxÃMk

÷kufku ÞkuøÞ ÃkMktËøke (hkRx [kuRMkeMk) fhðk{kt çkuËhfkh hnu Au, íkuyku xu÷uLxuz nkuðk Aíkkt Äkhe MkV¤íkk {u¤ðe LkÚke þfíkk. sL{òík xu÷uLxLkk fkhýu ykðk ÷kufku [ku¬MkÃkýu shk swËk íkhe ykðu Au, Ãkhtíkw íku{Lke ¾kuxe ÃkMktËøkeyku (hkUøk [kuRMkeMk) íku{Lku ÃkkAk Ãkkze Ëu Au. xu÷uLxLkk ÷eÄu íku{Lku íkf íkku {¤u Au, ®fíkw íku{Lke ‘hkUøk [kuRMkeMk’Lku ÷eÄu íkfLkkt îkh fkt íkku Ãkqhíkkt ¾q÷íkkt LkÚke fu ÃkAe çktÄ ÚkE òÞ Au. yk ËwrLkÞk{kt çku «fkhLkk ÷kufku Auyuf íkku suyku fkÞorMkÂØ RåAu Au yux÷u fu nkÚk Ãkh ÷eÄu÷wt fk{ ÃkrhÃkqýo fhðk{kt {kLku Au yLku çkeò yuðk ÷kufku fu suyku ¼q÷ku fhðk LkÚke RåAíkk, yÚkkoíkT yuuðk ÷kufku fu suyku ¼q÷ku ÚkðkLkk zhÚke fu rLk»V¤íkkLkk ¼ÞÚke fkuE Lkðwt yLku MkknrMkf fk{ nkÚk{kt s LkÚke ÷uíkk. {uõMkðu÷ fnu Au, “ík{khk çkwrØ fkiþÕÞ{kt ¼hÃkqh rðïkMk hk¾ku, ík{khe {trÍ÷ nktMk÷ fhðk{kt {[e Ãkzku, ík{khk MðÃLkLku Mkíkík ík{khk {Lkkurðï{kt ½q{hkíkk hk¾ku yLku ík{khe ¼q÷ku{ktÚke çkkuÄÃkkX ÷E ykøk¤ ðÄíkk hnku.” ¼qíkÃkqðo hk»xÙÃkrík yçËw÷ f÷k{u ÷¾u÷e MðÃLkLke yrík MkwtËh ÔÞkÏÞk ðkt[ku-“MðÃLk yu LkÚke fu su ík{u Ÿ½{kt swyku Aku, MðÃLk yu Au fu su ík{Lku Ÿ½ðk Lk Ëu.” yuðwt MðÃLk fu su ík{Lku Ÿ½ðk Lk Ëu fu ík{Lku stÃkeLku çkuMkðk Lk Ëu, yux÷u ík{u yu MðÃLk Mkkfkh fhðk ík{khe ík{k{ þÂõíkLku fk{u ÷økkze Ëku. ík{khk Mk{økú yÂMíkíðLkwt yu fuLÿ®çkËw çkLke òÞ, íkku MkV¤íkkLku ík{khkt [hý [q{ðk rMkðkÞLkku fkuE rðfÕÃk hnuíkku LkÚke. ík{khk Ã÷Mk ÃkkuRLxMkLku {Lk{kt ½qtxâk fhku, ík{khe yswoLk árüÚke ykðk ÃkkuRLx Ãkh s furLÿík fhe hk¾ku yLku hkus ík{khk rLkrùík fk{Lke «uÂõxMk fu rhÞks yu heíku fhíkk hnku fu òýu yk ík{khe yk¾he íkf Au. ‘xu÷uLx RÍ Lkuðh ELkV’{kt su 13 Ã÷Mk ÃkkuELxLke ÞkËe ykÃke Au, íku ík{u ftXMÚk fhe hk¾þku íkku ËwrLkÞkLke fkuE íkkfkík, MkV¤íkkLke {trÍ÷ ÃkhÚke ík{Lku [r÷ík Lknª fhe þfu. yk hÌkk yu 13 ÃkkuELxMk... (1) ík{u MkV¤ ÚkðkLkk s Aku, yuðe {Lk{kt rLkrùík økktX ðk¤e hk¾ku. ík{u MkV¤ Úkðk s sLBÞk Aku yLku MkV¤íkk ík{khk ÷÷kxu ÷¾kÞu÷e s Au. yuðk áZ rð[kh rMkðkÞLkk f{òuh rð[khkuLku {LkLkk îkhuÚke s nktfe fkZku. (2) ík{khk çkwÂØfkiþÕÞLkku {n¥k{ WÃkÞkuøk fhe {trÍ÷ ¼ýe ykøkufË{ fhíkk hnku. (3) ÞkuøÞ Mk{ÞLke hkn òuðk{kt Mk{Þ ðuz^Þk rðLkk ík{khk fkÞoLku ykøk¤ ÄÃkkðíkk hnku. (4) ík{khe árüLku, ík{khk rð[khkuLku, ík{khe fkÞoÃkØríkLku íkÚkk yk¾k rËðMkLke ík{khe rËLk[ÞkoLku ík{khk æÞuÞ íkhV s furLÿík fhe hk¾ku. (5) Mkíkík ík{khk fk{Lke «uÂõxMk

su

y{urhfLk «{w¾ Ãký fXÃkqík¤e s nkuÞ Au?

Ãknu÷kt íku{Lkk{kt su þkýÃkýLkkt ËþoLk ÚkE hÌkk níkk, íkuLkku Mk¥kk«krÃík ÃkAe y[kLkf y¼kð sýkðk {ktzâku Au. {nkí{k økktÄe yLku {kŠxLk ÕÞwÚkh ®føkLku ÃkkuíkkLkk hku÷{kìz÷ økýLkkhk, ÃkkuíkkLke ykìrVMk{kt økktÄeSLkwt íki÷er[ºk hk¾Lkkhk yLku ¼khíkÞkºkk ð¾íku MktMkË Ãknu÷kt økktÄeS MkkÚku Mktf¤kÞu÷k {rý{tËehLke {w÷kfkík ÷uLkkhk ykuçkk{k fkuE ºkkrník Ëuþ Ãkh fE heíku Mkþ† nw{÷ku fhu, yu ðkík shk çktÄçkuMkíke sýkíke LkÚke. nk, yk ºkkrník Ëuþ yux÷u {wyB{h økÆkVe ßÞkt ËkÞfkykuÚke Mk¥kk Ãkh ykMkLk s{kðe çkuXk Au, yu r÷rçkÞk. íkksuíkhLkkt ð»kkuo{kt yV½krLkMíkkLk yLku Rhkf{kt yk¢{ý fheLku LkwfMkkLke yLku Lkk÷uþe ðnkuhLkkhk y{urhfkyu r÷rçkÞk Ãkh þk {kxu yk¢{ý fhðwt òuEyu? {wyB{h økÆkVeLku nxkððkLkk yLkuf {køko WÃk÷çÄ Au íÞkhu økÆkVeLkk rðhkuÄeyku yLku íku{Lkk þkMkLk rðhwØ Mkþ† çk¤ðku ÃkkufkhLkkhk ÷kufkuLku þk {kxu þ†-Mkhtò{Lke {ËË fhðe òuEyu? yuLkku fkuE íkfo Mk{swt ÷kufkuLku øk÷u Qíkhe þfu yu{ LkÚke. r÷rçkÞkLkku {wÆku ¾hu¾h Mk{sðk suðku Au. xâqLkerþÞkLke òÂM{Lk ¢ktríkLkku íký¾ku ykhçk-ykr£fLk Ëuþku{kt Vu÷kÞku

yLku xTGLkerþÞk WÃkhktík RrsÃík{kt íkÏíkkÃk÷xku ÚkÞku. ËkÞfkykuÚke Mk¥kkLkku ¼kuøkðxku fhLkkhk ¾kEçkËu÷k þkMkfkuMkh{w¾íÞkhkuyu Mk¥kk Akuzðe Ãkze Au. Þ{Lk, çknuheLk, EhkLk yLku yÂÕsrhÞk suðk Ëuþku{kt Ãký ÷kufku ÷kufþkneLke {køkýe MkkÚku Mkzfku Ãkh Qíkhe ykÔÞk Au yLku LkkLkkt-{kuxkt yktËku÷Lkku [k÷w Au, Ãkhtíkw

Mk[hk[h rËÔÞuþ ÔÞkMk r÷rçkÞkLkk ¾tÄk yLku ¾wt¾kh Mkh{w¾íÞkh {wyB{h økÆkVe yu{ fkuEÚke økktßÞk òÞ yuðk LkÚke. ð¤e, íku{Lku rLkËkuo»k ÷kufkuLkk ÷kune huzkÞ yuLkkÚke yuf YtðkzwtÞ Vhfu yuðwt LkÚke. yk{, r÷rçkÞk{kt Mkþ† Mkt½»ko yuf heíku yrLkðkÞo ÚkE økÞku níkku. økÆkVeLkk rðhkuÄeyku Ãký Mkþõík Au yLku íku{ýu yíÞkh MkwÄe{kt økÆkVeLkk MkiLÞLku nktfe fkZeLku xÙkuçkwf, yßzkrçkÞk, çkúuøkk, çkuLkøkkÍe, ÞwfkÞ÷k, rçkLk òðkË, hkMk ÷kLkwV suðkt þnuhku-rðMíkkhku Ãkh fçkòu s{kðe ËeÄku Au. ykðk yk¢{f rðhkuÄÚke økÆkVe Ãký ÷ze ÷uðkLkk {qz{kt ykðe økÞk

Au yLku fkuE Ãký heíku ÃkkuíkkLkwt þkMkLk xfkðe hk¾ðk ÷kurnÞk¤ støk ¾u÷e ÷uðk ík÷ÃkkÃkz sýkÞ Au. íku{ýu ykzuÄz nw{÷kyku yLku níÞkyku þY fhe ËeÄe Au. yk{, ÷kurnÞk¤ yktíkhrðøkúnLke yk

CMYK

ÂMÚkríkyu y{urhfk, rçkúxLk yLku økÆkVeLkk ¾kMk rðhkuÄe yuðk £ktMkLku r÷rçkÞkLkk {wÆk{kt fqËe ÃkzðkLke íkf ykÃke Au. y{urhfk MkrníkLkk MkkÚke Ëuþkuyu ÞwyuLkLkk ¾¼u çktËqf hk¾eLku Lkkxku ˤkuLkk Mknkhu r÷rçkÞk Ãkh nðkE nw{÷k þY fhe ËeÄk Au. r÷rçkÞkLkk ÃkkxLkøkh rºkÃkku÷e Mkrník r{Mkhkíkk, rMkíkuo, Mk¼k MkrníkLkkt þnuhkuÃktÚkfku Ãkh nw{÷kyku [k÷w Au. r÷rçkÞkLke ½xLkk ÃkAe ½ýk ÷kufku yuðe rxÃÃkýe fhe hÌkk Au fu ykuçkk{k Ãký ÃkkuíkkLkk Ãkwhkuøkk{e çkwþLkk Ãkøk÷u s sE hÌkk Au. íkuyku Ãký çkwþLke Lkeríkyku s yÃkLkkðe hÌkk Au. Ãký þwt çkwþLke Lkeríkyku ¾hu¾h çkwþLke s níke? ykuçkk{k Ãký yíÞkhu r÷rçkÞk ÃkhLkk yk¢{ýLku LÞkÞkur[ík Xuhðu Au, íku ¾hu¾h íku{Lke ÃkkuíkkLke Lkerík Au? þwt ykuçkk{k Ãký Þwؾkuh Au? {kLÞk{kt LkÚke ykðíkwt Lku? yk fkuÞzkLke [kðe Ãký {w¾kixk økýkíkk ðksÃkuÞe yLku fÌkkøkhk {Lkkíkk {Lk{kunLk®MknLkk rfMMkkyku{ktÚke s {¤e þfu yu{ Au. Mkðkuoå[ Mk¥kk Ãkh çkuXu÷e ÔÞÂõíkLku çktÄkhýË¥k yrÄfkhku ¾hu¾h íku Ãkkuíku Lknª Ãký fkuE çkeS s ÔÞÂõík ¼kuøkðíke nkuÞ yuðwt {kuxk ¼køku çkLkíkwt nkuÞ Au. rLkhk hkrzÞk xuÃk fktz ÃkAe

fhíkk hnku. ík{khu Mktøkeíkfkh çkLkðwt nkuÞ íkku hkus f÷kfku MkwÄe rhÞks fhku, r¢fuxh Úkðwt nkuÞ íkku hkus f÷kfku MkwÄe {uËkLk{kt r¢fux h{ku, ytøkúuS{kt fnuðík Au: ‘«uÂõxMk {uõMk {uLk ÃkhVufx’ (6) y[kLkf ykðe ÃkzLkkhk ÃkzfkhLku ÃknkU[e ð¤ðk {kxu ík{khe òíkLku fkÞ{ íkiÞkh hk¾ku. (7) rLkhkþ ÚkELku fu níkkþk{kt zqçkeLku õÞkhuÞ Ãký ík{khk fk{Lku Ãkzíkwt Lk {qfku. (8) æÞuÞrMkÂØLke ÃkÚkhk¤ fuze Ãkh yÄðå[u Ãkzfkhku ykðe Ãkzu íkku íkuLkku

ûkh-yûkh rðLkkuË ze. ¼è {¬{ Mkk{Lkku fhðk {kxu ík{khk{kt sçkhsMík ®n{ík fu¤ðku yLku ík{khe yk ®n{íkLkk òuh Ãkh MkËkÞ {wMíkkf hnku. (9) æÞuÞrMkÂØ {kxu ík{khku MkkÚkeËkh fu ík{khku þw¼uåAf, ík{khku ËkuMík fu ík{khku MknfkÞofh fkuE Mkq[Lk fhu íkku rLk¾k÷MkíkkÚke yu Mkq[Lk Ãkh rð[kh fhku, fkuELkk Ãký Mkq[LkLku Ãknu÷k s Äzkfu Vøkkðe Lk Ëku. (10) su Mkk[wt nkuÞ íkuLkku ykËh fhíkk þe¾ku. (11) ík{u ßÞkt Ãký Vhs çkòðíkk nku íÞkt ík{khk WÃkhe yrÄfkhe yLku ík{khk MknfkÞofhku MkkÚku, íku{s ík{khk æÞuÞLke rMkÂØ {kxu ík{Lku suLke Ãký MknkÞLke sYh ÃkzðkLke nkuÞ yu ík{k{ MkkÚku økkZ yLku rLk¾k÷Mk MktçktÄLkku Mkuíkw çkktÄe Ëku. (12) ík{khe çkwÂØLkku WÃkÞkuøk fhðk{kt sðkçkËkheÃkqðof ðíkkuo yÚkkoík çkusðkçkËkheÚke ykzk hMíku ík{khe çkwÂØ fËeÞ Lk ðkÃkhþku. (13) Mkkhk xe{ Ã÷uÞh çkLkku- ÃkAe yu h{íkLkwt {uËkLk nkuÞ fu ykuhfuMxÙk ykìrVMkLkku fkuE rzÃkkxo{uLx nkuÞ fu fkuE MktMÚkkLke ykìrVMk nkuÞ, ík{u ßÞkt Ãký fk{ fhíkk nkuÞ yu xe{Lkk fu økúwÃkLkk MkËkÞ Mk¢eÞ, MkÂM{ík yLku Mkk÷Mk MkÇÞ çkLke hnku. yk ík{k{ 13 ÃkkuRLxLke MkkÚku ÷u¾fu íkuLkku y{÷ fhðk {kxuLke ‘yufMkhMkkRÍ’ yÚkkoíkT økwshkíke{kt suLku {LkkuÞíLk fneyu Aeyu íku ykÃku÷e Au. ík{u yk¾wt ÃkwMíkf Lk ðkt[ku íkku ftE Lknª, {kºk yk 13 ÃkkuRLxLkku y{÷ fE heíku fhðku íkuLke ÃkwMíkf{kt ykÃku÷e ÃkØríkLkku y{÷ fhþku íkku yk¾wt ÃkwMíkf ðktåÞk çkhkçkhLkku ÷k¼ {u¤ðe þfþku. yk 13 ÃkkuRLxLkku ík{khk SðLk{kt [wMík heíku y{÷ fhku íkku ík{u ‘xu÷uLx Ã÷Mk’ ÔÞÂõík çkLke sþku. ‘xu÷uLx Ã÷Mk’ çkLkíkkt s ík{u yLÞ ÔÞÂõíkyku ðå[u swËk íkhe ykðþku. ík{khwt ÔÞÂõíkíð y÷øk s Ãkze sþu. ík{khe «rík¼k rLk¾he QXþu. ík{khk{kt ‘ðuÕÞw yurzþLk’ Úkþu yLku ík{u Äkhe nþu íkuLkkÚke ½ýe ðÄkhu MkV¤íkk ík{u «kÃík fhe þfþku. çkuMx ykìV ÷f! vinod.bhatt@sandesh.com MÃkü ÚkE økÞwt Au fu {tºkk÷ÞkuLke MkkUÃkýe{kt Ãký fkuÃkkuohux ðÕzo fux÷ku «¼kð Ãkkzíkwt nkuÞ Au, ßÞkhu y{urhfk Ãký yk{ktÚke çk[e þfu Lknª, çk÷fu íÞktLkk ‘ðnuðkh’ yLku ‘rhðkòu’ s ykÃkýu íÞkt WíMkkn¼uh Ëk¾÷ fhðk{kt ykðíke nkuÞ Au. ykuçkk{kyu Ãký fXÃkqík¤e çkLkeLku hnuðwt Ãkzu, yu{kt LkðkE Ãkk{ðk suðwt LkÚke. y{urhfkLkwt ykiãkurøkf ûkuºk yLku yu{ktÞ þ† Wãkuøk yux÷ku ÃkkðhVw÷ Au fu íku{Lke økkze [k÷íke hnu, yu {kxu íkuyku çku Ëuþku ðå[u Mkíkík ÞwØ suðe ÂMÚkrík MkSo þfu Au yLku r÷rçkÞk suðk Ëuþku{kt çk¤ðk¾kuhkuLku þ†ku ÃknkU[kzðkLke Lkerík y¾íÞkh fhðk y{urhfe Mkhfkh Ãkh Ëçkký Ãký fhe þfu Au. ÷kufþkne{kt Ãký {qzeðkËe Ãkrhçk¤ku ¾kMMkk «¼kðe nkuÞ Au yLku yux÷u s økheçkkuLke ðkík fhíke Mkhfkh Ãký Wãkuøk øk]nkuLkwt s íkwrüfhý fhíke nkuÞ Au. yk Mk{MÞkLkku Wfu÷ ¼khu {Úkk{ý yLku Mk{økú {k¤¾k{kt Äh{q¤Úke ÃkrhðíkoLk {køke ÷u Au. ‘rntË Mðhks’ fu ‘yLk xw rÄMk ÷kMx’ suðkt yLkuf økútÚkku {køkoËþoLk ykÃke þfu yu{ Au, Ãký þwt yuLku ShððkLke þÂõík ykÃkýk{kt Au ¾he? divyesh.vyas@sandesh.com

MktfÕÃkðkLk {kýMk rLk»V¤ òÞ íkkuÃký níkkþ Úkíkku LkÚke.

økúnk÷ÞLke yuf y÷kÞËe ËwrLkÞk nkuÞ Au. ¼qíkfk¤ çkLke hnu÷e ðMíkwyku ¼rð»Þ{kt yku¤¾ {u¤ðe þfu yu {kxuLkku Mkuíkw yux÷u BÞwrÍÞ{. yksu ðkík fhðkLke Au nur÷fkuÃxh BÞwrÍÞ{Lke. nur÷Ãkuz Ãkh xuBÃkhhe Wíkhký fhíkkt nur÷fkuÃxhLku fkÞ{e MÚkkLk ykÃkLkkh Mktøkúnk÷ÞLke. nur÷fkuÃxh BÞwrÍÞ{ #ø÷uLzLkk W¥kh Mk{hMkuxLkk ðuMxkuLk{kt ykðu÷wt Au. yk BÞwrÍÞ{{kt rðrðÄ «fkhLkkt 80 nur÷fkuÃxhkuLkku Mktøkún fhðk{kt ykÔÞku Auu.yk nur÷fkuÃxhku{kt Lkkøkrhf WœÞLk yLku MkiLÞLke Mkuðk{kt ÷uðk{kt ykðíkkt nur÷fkuÃxhku Mkk[ððk{kt ykÔÞkt Au yLku íkuLku «ËþoLk{kt {qfðk{kt ykÔÞkt Au. nur÷fkuÃxhLkk MktøkúnLkwt rð[khçkes 1958{kt yurðyuþLk hkExh yLku rnMxkurhÞLk yuÕVkLk yuÃk heMkLkk {Lk{kt ytfwrhík ÚkÞwt níkwt, suLku íku{ýu yuf Lkðe rËþk{kt WzkLk ykÃkðkLke íkiÞkhe fhe. íku{ýu nur÷fkuÃxh ytøkuLke rðrðÄ {krníkeyku yufXe fhðkLke þYykík fhe ËeÄe. íku{ýu swËkt swËkt ¼køk ¼uøkk fhðkLkku «ÞkMk ykËÞkuo. òuíkòuíkk{kt ËMk ð»ko ðeíke økÞkt yLku íku{Lkku Mktøkún Ãký Vq÷eVk÷e hÌkku níkku. ÷øk¼øk yrøkÞkh ð»ko çkkË 1969{kt heMkLkk nkÚku yuf MktÃkqýo nur÷fkuÃxh {éÞwt - rçkúMxku÷ MkkÞfk{kuh yu{fu 3. 1974{kt yuÃk heMku rçkúMxku÷ çkuÂÕðzh Lkk{Lkwt nur÷fkuÃxh ¾heãwt yLku íkuLku ÞkuøÞ heíku økkuXððk yuf MðÞtMkuðe øk]ÃkLke h[Lkk fhe.

r{÷e. Þnkt íkku WMkfku Awèe r{÷e rsMkLku Mkçkf ÞkË fh r÷Þk.” yÚkkoíkT Eïhu çknw ykuAkLku yk økkÞLkYÃke [ktËeLkku f¤þ ¼ux ykÃÞku Au. yk f¤þLku hkus {ktS-ysðk¤e [kuϾku [{fíkku hk¾ðkLke sðkçkËkhe ykÃkýe Au. yuðk Ãký nkuÞ Au fu suLku Eïhu ¼khku¼kh f÷kLkwt ¼kÚkwt ykÃÞwt Au Ãký yuLke rft{ík yu{Lku õÞkt! ‘rhÞks’ yu yuf yhçke þçË Au suLkku yÚko {nuíkLk, Ãkrh©{ yLku r[tíkLk Au. yu s{kLkk{kt rnLËwMíkkLke Mktøkeík{kt økwhw-rþ»Þku ðå[u yk þçË ¾qçk ðÃkhkÞku. þk†eÞ-MktøkeíkLkku ÃkkÞku yux÷u rhÞks. yuLkk ðøkh çkÄwt Lkfk{wt, MkkhtøkeðkËf Ãktrzík hk{LkkÚkS ßÞkhu {kLkrMkf íkLkkð{kt nkuÞ íÞkhu rhÞksLkk þhý{kt s yu{Lku MkwfqLk {¤íkwt. ßÞkhu MkhkuËðkËf y÷e yfçkh ¾kLk fnuíkk fu yu{Lkk rÃkíkk WMíkkË y÷kWÆeLk ¾kLk yu{Lku þYykík{kt hkus Ãkkt[ r{rLkx {kxu rhÞks fhkðíkk, ÃkAe Mkkík r{rLkx yLku ð¾ík síkkt íkuyku Lkð ð»koÚke ÷E ðeMk ð»koLke ô{h MkwÄe hkus yZkh f÷kf rhÞks fhkðíkk. yZkh{ktÚke 15 f÷kf yuf÷k yLku 3 f÷kf Mkktsu rÃkíkkS MkkÚku rhÞks fhðkLke! çkuøk{ ÃkhðeLk

‘xu÷uLx Ã÷Mk’

hrððkh 3 yur«÷ h011

rhÞks{kt Lkku þkuxo-fx!

{køkoËŠþík fhu÷e rhÞks yuf Mkk[e rËþk Mkq[ðu Au. «çk¤ ykí{rðïkMk ykÃku Au íku{s MktøkeíkLke LkòfíkLku Mk{sðkLke íkf ykÃku Au. yðLkðkt Ãkrh{kýku Mkq[ðíkkt yu yuf [e÷k[k÷w Zkt[k{ktÚke økkÞfLku çknkh fkZe yuLke Mkku[Lku çkw÷tË çkLkkðu Au. økkÞfkuyu ¾kMk Mk{sðkLke sYh Au fu rhÞks{kt su fMkhíkku fhku Aku yu fkÞo¢{{kt ©kuíkk Mk{ûk Lk fhðe òuEyu. rhÞks ËhrBkÞkLk íkiÞkhe fhðkLke nkuÞ. yu íkiÞkhe økkÞLk{kt YÃkktíkrhík fhe økkÞLk rLk¾hu yu òuðkLkwt nkuÞ Au. íkiÞkhe yu çkíkkððkLke [es LkÚke. ík{khe rhÞks {sçkqík nþu íkku yu íkiÞkhe ykÃkkuykÃk Ëu¾kE ykðþu yLku ©kuíkk ík{khwt Ãkkuík Ãkk{e sþu ! Mðh-Mk{úk¿ke ÷íkk {tøkuþfh fu {LLkk zu, Ãkt. sMkhks fu økÍ÷-þnuLkþkn søkrsíkrMktn yLku yLÞ ÄwhtÄhku yksLke íkkhe¾{kt Ãký hkus íkkLkÃkwhk WÃkh rhÞks fhðk y[qf çkuMku Au. ½ýk f÷kfkhku nk{kuorLkÞ{ Ãkh økkÞfeLke rhÞks fhu Au. yu{kt xuBÃkzo Mfu÷ nkuðkÚke Mkqh ÷økkzðk{kt Mknkhku {¤u Au su nfefík{kt Lk ÷uðku òuEyu. øk{u yux÷wt ¿kkLk nþu Ãký òu øk¤k{ktÚke yu ðkík s Lk Lkef¤u yu þwt fk{Lkwt? rhÞksLke sYh íÞkhu Ãkzu. yu{ktÚke Axfe þfkÞ yu{ LkÚke. rhÞksLkku fkuE þkuxofx LkÚke. rhÞks{kt fkuE fLMkuþLk fu rzMfkWLx LkÚke nkuíkwt. òu rzMfkWLx {køkþku íkku s{kLkku ík{Lku rzMk-fkWLx fhþu. çkLku íÞkt MkwÄe íkkLkÃkwhk WÃkh s rhÞks fhðe. fE heíku, õÞkhu fhðe, yu{kt þwt þwt Lk fhðwt, ykðíkk ytfu òuEþwt.

7


CMYK

hrððkh 3 yur«÷ h011

8 www.sandesh.com

ò

ÃkkLk{kt yuf MkkÚku ºký {nkrðLkkþ -¼qftÃk, íMkwLkk{e yLku Ãkh{kýw rhyuõxhkuLkwt øk¤íkh ykÔÞk nkuÞ yuðwt Ãknu÷e ðkh çkLÞwt. «f]ríkLke þÂõík Ãkh ykÃkýLku fkuE þf Lk níkku, Ãkhtíkw yuLke yk¢{fíkk ykx÷e íkeðú nkuÞ yuÞ ÞfeLk Lk fhe þfkÞ yuðe Au. xur÷rðÍLk Mkux Ãkh su òuðkíkwt níkwt yu fkuE nkur÷ðqzLke rzÍkMxh rVÕ{Lkkt rzrsx÷ á~Þku Lk níkkt. ¼qftÃk òÃkkLkLkk RríknkMk{kt MkkiÚke íkøkzku níkku. yuLkk Ãkøk÷u 20 Vqx Ÿ[e ÃkkýeLke ÷nuhkuyu {kuxk¼køkLke ÃkkÞ{k÷e ÃkuËk fhe. ºkeswt Vwfwrþ{k Ãkh{kýw rhyuõxhLke Aík Äzkfk MkkÚku Qze økE yLku Ãkh{kýw hurzÞuþLk nðk{kt «ðuþe økÞwt. [kuÚke Ëw½oxLkk nsw ykððkLke Au - yuf {nkykŠÚkf fxkufxe. nðu yu MÃkü ÚkE hÌkwt Au fu rðïLke ºkeò LktçkhLke ykŠÚkf {nkMk¥kk Ãkh ykx÷wt {kuxwt Mktfx yu «íÞuf Ëuþ {kxu ¾íkhkLke ½txe Au. yuf MkkÚku ºký Ëw½oxLkk çkkË òÃkkLke Mk{ksLke fkÞoþi÷e, økwýð¥kk «íÞuLke ykMkÂõík, ykÃkËk «çktÄLk (rzÍkMxh {uLkus{uLx), yLkwþkMkLk, þktíkr[¥k yLku ÷økLk MkkÚku xe{ðfo{kt fkÞo fhðkLkk økwý Ãký ËwrLkÞk Mk{ûk MÃkü ÚkE økÞk. yk økwý òÃkkLkeykuLkk ¾qLk{kt Au. rîíkeÞ {nkÞwØ{kt Ãkqhe heíku íkqxe sE, nkhe sE ÃkkAk Q¼k ÚkE sðkLke yuLke íkkfkík hk»xÙeÞ [rhºk çkLke økE Au. MkÇÞíkkyku íkqxðk ÃkAe ÍzÃkÚke MkkS Úkíke LkÚke yLku ftEf MkÇÞíkkyku nkÞko ÃkAe økw÷k{eLku ÃkkuíkkLkku rnMMkku çkLkkðe ÷u Au. yu{ktÞ fkuE þf LkÚke fu òÃkkLk yk ð¾íku Ãký Mktfx{ktÚke Q¼heLku ÂMÚkh ÚkE sþu. rnhkurþ{k-LkkøkkMkkfeyu ËwrLkÞkLku yuf Mkçkf rþ¾ðkzâku níkku yLku íÞkhÚke s ykÃkýu {nkÞwØ yLku Ãkh{kýw ÞwØÚke çk[íkk ykÔÞk Aeyu. Ãkh{kýw çkkìBçkLke ¼e»ký íkçkkne ÃkAe òÃkkLku rðfkMkLke ðkíkkoLkku ÃkkX ËwrLkÞkLku ¼ýkÔÞku níkku. yk Mkt˼o{kt, ðíko{kLk Mktfx ½ýkt ÃkkX ¼ýkðu yuðwt Au. MkwLkk{e ÃkAe Vwfwrþ{k Ãkh{kýw Ã÷kLx{kt su Ëw½oxLkk ÚkE yu ÃkAe ¼khíku yuLkkt Ãkh{kýw{ÚkfkuLke MkwhûkkLke Mk{eûkk fhðkLkku ykËuþ ykÃÞku yLku MkkÚku yuðwt Þ fÌkwt fu ykÃkýk {Úkfku Mkwhrûkík Au. ¾hu¾h? òÃkkLk xufTLkku÷kuSLkk ûkuºk{kt ¾uh¾kt Au yLku ºký Ëw½oxLkk ÃkAe yu yuLke íkfLkefe fkÞofwþ¤íkkLkk òuhu s Q¼wt

çkúu®føk ÔÞqÍ hks økkuMðk{e

rðfkMk yLku rðLkkþ

÷q®føk ÷tzLk, xkì®føk xkurfÞku!

ÚkE sþu. ykÃkýe yu íkkfkík Au? ykÃkýu ykðe ©uýeçkØ Ëw½oxLkkyku {kxu Mkßs Aeyu? ykÃkýk ði¿kkrLkf rðfÕÃkku yLku íkfLkefe WÃkkÞku fux÷k [wMík Au? ykÃkýu íkus økríkyu ðÄe hnu÷e Ërûký yurþÞkLke ykŠÚkf {nkMk¥kk Aeyu Ãký ykÃkýu íÞkt òu òÃkkLkðk¤e ÚkkÞ íkku ykÃkýu fux÷e MkËe ÃkkA¤ síkk hneyu? ykðk Mkðk÷ku fËk[ ík{Lku ðktfËuÏÞk fu Aªzkt þkuÄðkLkk «ÞkMk suðk ÷køku, Ãkhtíkw Mkðk÷ku Lk¬h Au yLku yuLkkt fkhýku Þ Au. Mk{Syu. rhMf (¼krð Mktfx) yLkw{kLk ÷økkðeLku {n¥ðLkk rLkýoÞku ÷uðkLkwt ¼khíkeÞkuLke {kLkrMkfíkk LkÚke. rhMf {uLkus{uLx yLku {q¤¼qík rzÍkMxh {uLkus{uLx ykÃkýu íÞkt fkøk¤ Ãkh s Au yLku ð¾íkkuð¾ík yuLke ÄßSÞkt Qzíke ykÃkýu òuE Au. ykÃkýu [x {tøkLke Vx þkËeðk¤k Aeyu. rzðkuMko fu rzÍkMxhLke

økwtòEþ ykÃkýu òuíkk s LkÚke. ykÃkýu òíkòíkLke yiríknkrMkf Mk{MÞkykuLkku çkkus ÷ELku ykøk¤ ðÄe hnu÷wt hk»xÙ Aeyu. yLku rðï{kt íkh¬eLke su íkhfeçkku yLku íkfku Au, yu òuðkLke fkt íkku ykÃkýLku ík{k LkÚke fu ÃkAe íkkfkík LkÚke. yu Mktòuøkku{kt ykÃkýu íÞkt òÃkkLkðk¤e ÚkkÞ íkku rhMfLkwt yLkw{kLk yLkuf økýwt ðÄe òÞ Au. fkuEfLku ynª ‘Mkku ò Lkne tíkku økççkh yk òÞuøkk’ ðk¤e çkeðzkððkLke ¼rð»Þðkýe ÷køkíke nkuÞ yLku {kºk íkh¬e s Mkçk íkk÷kU fe [kðe ni yuðwt ÷køkíkwt nkuÞ íkku yu{Lku ysÞ siLkLkwt Lkk{ ÞkË fhkððk suðwt ¾hwt. rËÕne rðïrðãk÷ÞLke ÷kÃkhðkneÚke fçkkz ¾kíku økÞu÷k fkuçkkÕx 60Lke yuf ÃkeLkLkk hurzÞuþLkLke ÍÃkx{kt ykðíkkt fçkkz¾kLkkLkk yuf ðuÃkkheLke òLk økE

xeðeLke Mkk{u çkuMke Mkr[LkLku Mk÷kn Lk ykÃk

rxf yux÷u fu «uûkf su r¢ rMkLku{kLkku çktÄkýe Au, su yXtøk rVÕ{«u{e Au. suLkk {kxu rMkLku{k yuf

xeðe Ãkh yk sfk÷ LÞqÍ [uLk÷ku {u[

sux÷e ðkh ykÃkýu yuf r{ºk økw{kðeyu íkux÷e ðkh ykÃkýwt {]íÞw ÚkkÞ Au.

1945{kt {nkÞwØ{kt MkknrMkfíkk çkíkkððk síkkt yu yux{ çkkìBçkLke ÍÃkx{kt ykðe økÞwt níkwt. òÃkkLk yk{ktÚke ½ýwt þeÏÞwt. yuf íkku yuýu sççkh íkfLkefe {nkhÚk nktMk÷ fhe. yuLkwt rzÍkMxh {uLkus{uLx rðï{kt ©uc Au. ËwrLkÞkLkk MkkiÚke Mkr¢Þ ÄhíkeftÃk Mkt¼rðík ¼qr{ Ãkh çkuXwt nkuðk Aíkkt òÃkkLku su ykfkþLku yktçkíke E{khíkku çkLkkðe Au yu f{k÷Lke Au. òÃkkLk{kt çkktÄfk{Lku ÷økíkkt MkÏík fkLkqLk Au. yuLke ÃkkMku «kf]ríkf MktÃkËk ykuAe nkuðkÚke yuxr{f çkkì®Bçkøk AíkktÞ yuLke ºkeò ¼køkLke ðes¤e yuLkkt 62 Ãkh{kýw {Úkfku{ktÚke ÃkuËk ÚkkÞ Au yLku yu™k fkhýu s yuLkwt ykŠÚkf

çkíkkðe LkÚke þfíke yux÷u yuûkÃkxkuoLkk Ãku[, huÃk, ¾U[k¾U[ yuðwt çkÄwt çkíkkðu Au. y{khk nMkw¼kE Wf¤íke [kLke hfkçke nkÚk{kt ÷E Qf¤íkk ÷kune MkkÚku çku’ËeÚke çkuËeLke Mktíkkçktxkøkehe Mkkt¼¤e hÌkk níkk. ðuMx ELzeÍ Mkk{u {u[ nkÞko nkuík íkku yuõMkÃkxkuoLku ¾u÷kzeykuLku ÍkzðkLke íkf {¤e nkuík. ¼khíku {u[ SíkeLku yu{Lkku yu ÷nkðku Íqtxðe ÷eÄku yux÷u Ëw:¾e ÚkE, {wÆk ðøkh, fkhý ðøkh Síku÷e xe{Lku

ðkíkLkwt ðíkuMkh zkì. hEþ {Lkeykh ÍqzðkLkwt [k÷w hkÏÞwt. ðÕzofÃkLkk yk rËðMkku{kt fkuE Ãký fktçk÷e fu ¾kxe yktçk÷e yuõMkÃkxo çkLke þfu Au. þhík yux÷e fu ¾kxe yktçk÷eLke su{ çkku÷ðkLkwt yLku [uf ÷E [k÷íke ÃkfzðkLke. su MkV¤ Ã÷uÞh LkÚke íku fku[ çkLkíkk nkuÞ Au ®nË Ëuþu ykðk rfMMkk hkus çkLkíkk nkuÞ Au yk{ íkku y{khk nMkw¼kE MkßsLk yLku MktÞ{e Ãkwhw»k Au, Ãký r¢fux {u[ yLku íku{ktÞ ¼khíkLkku ÃkhksÞ Úkíkkt yu{Lke ytËhLkku yuõMkÃkxo òøke QXu Au. su çkkì÷u rMkõMk Lk Ãkzu yu çkkì÷ rVõMk nkuÞ Au yuðwt ÷øk¼øk Ëhuf ¼khíkeÞLke su{ yu Ãký {kLku Au. nMkw¼kE {kLku Au fu ¼khíkeÞ xe{ Síku íkku nkhe (Mkkhe) yLku nkhu íkku Lke nkhe! ÃkkuLxªøk fu fkr÷MkLku ºkeò çkkì÷u ykWx Lk fhe þfu yuðk nh¼sLk fu Lkunhk þwt fk{Lkk, yuðe ÷køkýeÚke fhkuzku ¼khíkðkMkeLke su{ nMkw¼kE Ãký ÃkezkÞ Au.

ykðe s yuf Mkktsu nMkw¼kELkk ½hu nwt {u[ òuðk çkuXku níkku. yu{Lkk MkËT¼køÞu yLku {khk Ëw¼koøÞu yu{ýu {khk{kt yu{Lke yuõMkÃkxo fku{uLx Mkkt¼¤u yuðk MknkLkw¼qríkÃkqýo ©kuíkkLkkt ËþoLk fÞkO. o“Mkr[rLkÞk Mkh¾wt h{su!” çkk¤ÃkýLkk Mk¾k MkwËk{kLku f]»ý fne hÌkk nkuÞ yuðe MknsíkkÚke yu{ýu fÌkwt, “hrð hk{Ãkk÷Lkk nkÚk{kt çkkì÷ níkku. yk çkÄk ykÃkýk RÂLzÞkÚke økÞu÷k ¼iÞkyku, þuhzeLkk ¾uíkh{kt {sqhe fhðk økÞu÷k...” nMkw¼kELkk RríknkMk¿kkLkÚke nwt «¼krðík ÚkÞku. “òusu nku yksu Mkr[Lk ykLkku fq[ku fkZe Lkk¾þu.” nMkw¼kELkwt ßÞkurík»k ¾kuxwt Ãkkzðk s òýu Mkr[Lk ykWx ÚkE økÞku. “nwt Lknkuíkku fnuíkku, yksu Mkr[Lk [k÷ðkLkku LkÚke. yk [uLk÷ðk¤kyu çknw Vxðe {kÞkuo, yu{ ftE MkuL[whe hMíkk{kt Ãkzu÷e Au!” Mkr[Lku {uËkLk{ktÚke íkku rðËkÞ ÷eÄe Ãký ÃkAe yuzðxkoEÍ{kt Ëu¾k ËeÄe. “yk ÷kufkuyu s çkøkkzâku yuLku!” rËðMk çkøkkzu yuðe þYykík yLku {øks çkøkkzu yuðe ònuhkík òuELku Ëuþ«u{e nMkw¼kELku xeðe Vkuze Lkk¾ðkLkwt {Lk ÚkÞwt. Ãký Ëuþ«u{Lke Mkk{u xeðe«u{ Síke økÞku. nMkw¼kELkku økwMMkku Wíkkhðk {u[ Vhe þY ÚkE. økt¼eh h{íkku nkuÞ yuðku {u[Lkku økt¼eh rnMMkku òuðkLku çkË÷u yu{ýu LÞqÍ [uLk÷ {qfe. ‘yk{kt ðÄkhu {ò ykðþu.’ xeðe Ãkºkfkh yuLkku Akuíkhkt VkzðkLkku Ä{o çkòðe hÌkku níkku. ‘xkuMk Síkfh çkÕ÷uçkkS ÷uLku fk ÄkuLke fk rLkýoÞ MkhkMkh øk÷ík Úkk!’ yuõMkÃkxkuo òu ‘nk’{kt ‘nk’ Lk fhu íkku «kuzâwMkh ËqhÚke [uf çkíkkðe fnuíkkt nþu fu, ‘yk Lknª {¤u!’ yux÷u MkðkoLkw{íku Lk¬e ÚkÞwt fu ÄkuLke{kt y¬÷ LkÚke. nðu {u[ su{ ÃkkMkwt Ãk÷xu íku{ ‘ÄkuLke çkusðkçkËkh Au’Úke ÷E ‘ÄkuLke fk yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt 4

ÃkuþLk Au, {kºk þku¾ Lknª. yu íkuLke MkkÚku ïMku Au. fkuE Lkðe-{kuxe rVÕ{Lkku «ku{ku ÷kìL[ ÚkkÞ íÞkhu yu rLknk¤íke ð¾íku íkuLku yux÷e ¾wþe ÚkkÞ Au sux÷e íkuLku ÃkkuíkkLkkt ÷øLkLkku ðerzÞku òuíkk Ãký LkÚke Úkíke. çkeòLke ¾çkh LkÚke, ynª yk fxkh fkuE rððu[f Lknª. yuf yXtøk rVÕ{«u{e ÷¾u Au, yuf yuðku «uûkf suLkk {kxu rMkLku{kLke fkì÷{ yu rMkLku{kLkk «u{{ktÚke rLkÃksíke çkkÞ-«kuzõx {kºk Au! ynª ykÃku÷e Mð-hr[ík h[Lkk çkeS ð¾ík {qfðkLkwt fkhý Ãký yu s fu rMkLku{kLkk {kæÞ{ «íÞuLkk ÃkqßÞ¼kðLke íku{kt rLk¾k÷Mk fçkq÷kík Au. íku{kt ¼khíkð»koLkkt ÷k¾ku fhkuzku [knfkuLke ÷køkýeLkku Ãkz½ku Au. yu [knf- su Ãkku÷eMkðk¤kLke ÷kfze ¾kELku Ãký ‘þku÷u’ fu ‘rðÄkíkk’Lke rxrfxLke ÷kELk Akuzíkku LkÚke, su ‘yÂøLkÃkÚk’Lke rxrfx ÷uðk yuðk ¼kðÚke ÃkhkurZÞu ÷kELk{kt Q¼ku hne økÞku Au òýu {kíkk ði»ýkuËuðeLke økwVkLke çknkh fkuE Þkºkk¤w Q¼ku nkuÞ ÷ktçke÷å[ fíkkh{kt. þk¤k çkLf fhe yu õÞkhuf Mkíkík 35 rËðMk MkwÄe ‘þhkçke’ swyu Au yLku ‘¾wËk økðkn’ nkWMkVw÷ ÚkE òÞ Au íÞkhu yu rxrfx rðLzku Ãkh fkf÷qËe fhe rÚkÞuxhLke ytËhLkkt ÃkøkrÚkÞkt Ãkh çkuMke rVÕ{ rLknk¤ðk {tsqhe {u¤ðe ÷u Au. Ëhuf økúnLku ÃkkuíkkLkk WÃkøkúnku nkuÞ íku{ íkuLkkt fux÷ktf Ãkqðoøkúnku Ãký Au, fkhý fu yu yuf Mkk{kLÞ «uûkf Au. Lkðe rh÷eÍ ÚkÞu÷e rVÕ{ku yu þw¢ðkhÚke hrððkhLke

rMkÕðh M¢eLk rfLLkh yk[kÞo hkík MkwÄe{kt òuE fkZu Au íÞkhu yuLku yuðku Mktíkku»k ÚkkÞ Au òýu fkuE Mkt½»kohík {æÞ{ðøkeoÞ {kýMku fkuE {rnLku çku Auzk ¼uøkk fhe ÷eÄk nkuÞ... Mkßs - þkýku «uûkf {wøÄ LkÚke. yuLku ÏÞk÷ Au fu ÃkhËk Ãkh su Ëu¾kÞ Au yu yuf {kÞkðe Mk]rü Au. yu EÕÞqÍLx Au. Ãký yuLku [nuhk MkkÚku {ík÷çk LkÚke, {nkuhwt s íkuLku r«Þ Au. ÃkhËk ÃkhLkk f÷kfkh MkkÚku íkuLku rLkMkçkík Au, çkufMxusLkk {Lkw»Þ MkkÚku Lknª. ÷íkkyu ÃkkuíkkLke Mk{fk÷eLk økkrÞfkykuLkk fuðkt nk÷nðk÷ fÞko íkuLkk fkuE Ãkwhkðk LkÚke. nk! ÷íkkLkk Mðh{kt su yLkLÞ òËw Au íkuLkk MkçkqíkYÃk nßòhku økkÞLkku {kusqË Au. fu{uhk ÃkkA¤ yLku {kE¢kuVkuLkLke Ãku÷u Ãkkh, MxwrzÞkuLke çknkhLke ÔÞÂõík MkkÚku ykÃkýu þku {ík÷çk. MkkuLkw rLkøk{Lkwt ÷øLk SðLk ÂMÚkh nkuÞ fu zk{kzku¤.. ykÃkýu þk {kxu [t[wÃkkík fhðku! yu {kE¢kuVkuLk{kt Mkqh Xk÷ðu Au yLku ÂMÃkfh ðkxu ykÃkýk fkLk{kt ÚkE ÓËÞ{kt ÃknkU[u Au fu fu{

yLku Mkkík sýk çkeAkLkk ¼uøkk ÚkÞk. yu{ktÚke yuf ysÞ siLkLkk Ãkøk Ãkh hkus Ëðk-Ãkèe ÚkkÞ Au. økÞk ð»koLke yk ½xLkk ÃkAe ysÞ E÷ks ÃkkA¤ 20 ÷k¾ YrÃkÞk ¾[eoLku íkçkkn ÚkE økÞku Au. Mkðk÷ yu Au fu hurzÞuþLkLkku rþfkh yuf ykË{eLku ËuþLke Mkhfkh fu rð¿kkLke çk[kðe Lk þfu íkku òÃkkLkðk¤e ÚkkÞ íkku þwt nk÷ ÚkkÞ? òÃkkLkeyku yuf çkeò «íÞu çknw MktðuËLkþe÷ yLku òøk]ík Au. þhËe ÚkkÞ íkkuÞ {kMf Ãknuhe hk¾ðk fu çkkÚkY{{ktÚke çknkh ykðe nkÚk Äkuðk yu çkeò «íÞuLke MktðuËLkk Au. yu{Lku ‘økççkh yk òÞuøkk’Lke çkef LkÚke ÷køkíke Ãký yu ykðu íkku þwt fheþwt yuLkk «íÞu Mkòøk nkuÞ Au. òÃkkLk «kf]ríkf yLku {kLkð rLkŠ{ík Mktfxku{ktÚke W¼hu÷ku Ëuþ Au. 1923{kt xkurfÞku{kt ¼qftÃk ÃkAe ÷køku÷k ËkðkLk¤{kt 1 ÷k¾ ÷kufku ¼h¾kE økÞk níkk.

yuÂLsLk ËwrLkÞk{kt ºkeò Lktçkhu Au. yLku AíkktÞ yuLkwt rhMf yLkw{kLk øksçkLkwt Au. yuLkk{kt {nkMk¥kkLkku yntfkh LkÚke. yu Vqtfe VqtfeLku AkMk Ãkeðkðk¤ku Ëuþ Au. yLku ykÃkýu íÞkt yuLkkÚke ŸÄwt Au. òÃkkLk çkwëk ÷kufkuLkku Ëuþ Au. ¼khík{kt MkkiÚke ðÄw Þwðk ðMíke Au. suLku [x {tøkLke - Vx þkËeLke Wíkkð¤ Au. rhMf yLkw{kLk{kt ykÃkýu {kLkíkk LkÚke. rðfkMkLkk Lkk{u ykÃkýu fkÞËk-fkLkqLkku yLku «f]ríkLke yiMke-íkiMke fheLku fkUr¢xLkkt (íkf÷kËe) støk÷ku çkLkkðe hÌkk Aeyu. ÃkÞkoðhý {tºke sÞhk{ h{uþ-su{Lkku yuf{kºk yusLzk ÃkÞkoðhýLkk fkLkqLkkuLkku ÍLkqLke y{÷ fhðkLkku Au. yu yksu fkuÃkkuohux ËwrLkÞkLkk Ëw~{Lk Lktçkh yuf Au. ÷kufku sÞhk{Lku rðfkMkrðhkuÄe fnu Au yu{Lku yuLkku ðktÄku Þ LkÚke. yu fnu Au, “yk fk{Lku ík{u økt¼ehíkkÚke ÷ku íkku rððkË íkku ÚkðkLkku. {khe r{rLkMxÙe ‘r{rLkMxÙe ykìV Lkku’ Au. ík{khu õÞkhuf íkku ‘Lkk’ Ãkkzðe Ãkzu... òu ÃkÞkoðhý {tºke ÷kufr«Þ nkuÞ íkku yuLkku {ík÷çk yu fu yu{Lkk fk{{kt økt¼eh LkÚke.” ykÃkýu þkuxofx þkuÄeyu Aeyu. Ëuþ{kt yíÞkhu 22 Ãkh{kýw {Úkfku Au yLku «ðíko{kLk ËkÞfkLkk ytíku yuLke MktÏÞk 110 fhðkLke ÞkusLkk Au. su Ëuþ{kt çkktÄfk{Lkk rLkÞ{ku{kt sççkh ½k÷{u÷

Úkíke nkuÞ, su Ëuþ{kt fkì{LkðuÕÚk økuBMk suðe «ríkrcík MÃkÄko{kt fxfe Úkíke nkuÞ, su Ëuþ{kt s{eLkkuLkkt fki¼ktzku Ãkh Lkuíkkyku Sðíkk nkuÞ, su Ëuþ{kt rçkÕzhku MkMíkkt yLku Lkçk¤kt Mxe÷Úke M÷uçk çkLkkðíkk nkuÞ yu ËuþLkkt Ãkh{kýw {ÚkfkuLke Ëeðk÷ku{kt fuðwt {xerhÞ÷ ðÃkhkÞwt Au yuðku Mkðk÷ ÃkqAðku Ôkksçke økýkÞ? økýkÞ. ¼krð MktfxLkwt yLkw{kLk ÷økkððwt yu çknw y½hwt rþûký Au. yu{kt ÃkiMkk, ònuh ykhkuøÞ, Lkiríkfíkk, Mkk{krsf «ríkçkØíkk, hk»xÙeÞ Mkwhûkk yLku «kf]ríkf fu ºkkMkðkË suðe {kLkð rLkŠ{ík ykÃkËkLkwt æÞkLk hk¾ðkLkwt nkuÞ Au. su Ëuþ{kt ònuh MxkLzzo çkkçkíku yk{ykË{eÚke ÷E {tºke MkwÄeLkk ÷kufku yk¤Mkw nkuÞ yu Ëuþ{kt {nkfkÞ çktËhku yLku yuhÃkkuxo yLku s¤zu{ yLku Ãkh{kýw {ÚkfkuLke Mkwhûkk ytøku Mkðk÷ku fhðk ‘ËuþrðhkuÄe’ nkuÞ íkkuÞ fhðk òuEyu. su Ëuþ{kt zkìõxhkuÚke ÷ELku ÃkkR÷xLkkt VSo MkŠxrVfux ðu[kíkkt {¤íkkt nkuÞ yuLkk EsLkuhkuLku yktíkhhk»xÙeÞ MxkLzzo{kt {qfe þfkÞ? yuf MktMf]rík íkhefu ykÃkýu ÔÞkðMkkrÞf økwýð¥kkLku çkË÷u rðïkMk Ãkh Sðeyu Aeyu. ykÃkýLku Eïh{kt ©Øk Au íku{ zkìõxh{kt yLku ÃkkR÷x{kt yLku EsLkuh{kt ©Øk Au. rVÕ{rLk{koíkk hk{økkuÃkk÷ ð{koyu ÂxTðxh Ãkh ÷ÏÞwt níkwt fu, “su Eïhu yk íkçkkne Lkkuíkhe yu s EïhLku «kÚkoLkk fhðk suðe nkMÞkMÃkË çkkçkík {U òuE LkÚke.” rðfkMk Úkðku òuEyu yu{kt çku {ík LkÚke. ®[íkk yu Au fu yuf rçkÕzh ÃkiMkk ¼hu÷e çkuøk ÷ELku fkuE Ãký søÞkyu hkíkkuhkík E{khík çkLkkðe Ëu Au yLku ykÃkýu ‘MkÃkLkkU fk {nu÷’ {u¤ðeLku hkS ÚkE sEyu Aeyu. yk ykÃkýe ©ØkLke MktMf]rík ®[íkkLkku rð»kÞ Au. ¼qíkfk¤{kt sux÷kt Ãký Mktfx ykÔÞkt Au, yu{ktÚke ykÃkýu fþwt þe¾íkk LkÚke yu ®[íkkLkku rð»kÞ Au. ònuh Mkwhûkk suðk {k{÷k{kt Úkíkk ¼úük[kh fu rLkÞ{kuLke yiMke íkiMke «íÞuLke ykÃkýe MkwMíkíkk ®[íkkLkku rð»kÞ Au. ykÃkýe yk ÷q®føk ÷tzLk, xkì®føk xkurfÞku suðe yMÃkü ÔÞÂõíkøkík Lkerík ®[íkkLkku rð»kÞ Au. yLku ®[íkk Au íÞkt MkwÄe ykÃkýu íÞkt òÃkkLkðk¤e ÚkkÞ íkku ykÃkýu ÃkkAk Q¼k Lknª ÚkE þfeyu yu ðkík Lk¬e Au. goswami_raj@yahoo.co.in

rVÕ{fkhku yLku ¼rsÞktðk¤k ðå[u ftE Vfo Au?

yux÷e s ðkík {n¥ðLke Au ykÃkýk {kxu. «uûkfLku f÷kfkhLkk ÃkhVku{oLMkÚke {ík÷çk Au. yLku yu s «uûkf ßÞkhu r¢rxf çkLku Au íÞkhu Ãký íku su-íku MksofLkku fu f÷kfkhLkku ÃkhVku{oLMk s ÏÞk÷{kt hk¾u Au. rððu[f Ãkkuíku yuf «uûkf Au. ‘íkwtzu íkqtzu {ríkŠ¼LLkk’Lkk LÞkÞu íku{Lkku fkuE rVÕ{ rðþuLkku yr¼«kÞ y÷øk nkuE þfu Au. Ãký yu íku{Lkku yr¼«kÞ Au yLku yu {kºk yr¼«kÞ Au. yu MktÃkqýo MkíÞ LkÚke. yr¼«kÞ yu fkuE MkLkkíkLk MkíÞ LkÚke yLku yMkíÞ Ãký LkÚke. íkuLke MkkÚku Mkt{ík Úkðwt fu Lknª yu «uûkfLke {hSLke ðkík Au yLku «uûkfLkk [wfkËk MkkÚku Mkn{ík Úkðwt fu Lknª yu rððu[fLke {hSLke ðkík Au. rððu[f Ãkkuíku rððu[f íkku ÃkAe Au, Mkki«Úk{ yu «uûkf Au. yksu ßÞkhu rVÕ{ {uõMkoLku yLku MxkMkoLku ykÃkýu r¢rxõMkLku ¼ktzíkk òuEyu íÞkhu fux÷kf Mkðk÷ku sYh ÚkkÞ ykÃkýkt {Lk{kt. rððu[fku Mkk{u MkkrsË ¾kLk suðk rLkËuoþfu íkku heíkMkh {kuh[ku {ktzâku Au. ¾wË MkkrsËLkku RríknkMk íkÃkkMkeyu íkku yu Ãkkuíku yXtøk «uûkf níkku, ÃkAe yuýu xur÷rðÍLk Ãkh rðrðÄ çkkur÷ðqz MxkMko yLku MksofkuLke rVhfe ÷uðkLkku Þ¿k ËMkuf ð»ko [÷kÔÞku. rLkËuoþf íkku yu nðu çkLÞku Au. yk Ëuþ{kt çkkur÷ðqz Mkur÷rçkúxeLke MkkiÚke ðÄw Xufze, rLkBLkMíkhLke øktËe {òf fkuEyu Wzkðe nkuÞ íkku yu MkkrsË Au. nsw n{ýkt s íkuýu yuf yuðkuzo Mk{khkun{kt ykþwíkku»k

CMYK

f¼e f¼e {uhu rË÷ {U ¾Þk÷ ykíkk ni... Þn òu ÃkËko ni, Þn òu rfhËkh ni, õÞk ðkun n{khe ne rsLËøke, n{khe ne ÃkhAkE Lknª ni? ykih Þn Lkøk{u Lknª nkuíku íkku õÞk nkuíkk. õÞk fwA Lknª rËÞk EMkLku n{U! f¼e {n{qË íkku f¼e hksÃkk÷ fu MkkÚk n{ òuhkU Mku ntMk rËyu, f¼e rË÷eÃkMkk’çk ykih hksLku n{khe Ãk÷fU r¼økku Ëe, f¼e yr{íkS Lku n{khe høkkU {U òuþ ¼h rËÞk íkku f¼e Óríkf - þknhw¾Lku ¾wþe Mku Ãkkøk÷ fh rËÞk! f¼e LkqíkLk - LkhrøkMk fe MkkËøke n{U ¼kE, íkku f¼e {Äwçkk÷k - yiïÞko [unhu Ãku {wMfkLk ÷kÞe! f¼e f¼e {uhu rË÷ {U ¾Þk÷ ykíkk ni... rçkMíkh {U ò fu rËLk ¼h fe ÚkfkLk WíkkhLkk [knk íkku... ÷íkk, ykþk ykih hVeLku n{U Mkw÷kÞk, Mkwçkn sçk ykt¾u ¾q÷e íkku MkkuLkq, ©uÞk Þk MkwrLkrÄ Lku ne rËLk çkLkkÞk! f¼e Mkkrnh fe þkÞhe Lku n{khe ykt¾u ¾ku÷ Ëe, íkku f¼e økw÷Íkh fu ÷çòut Mku fMkf Mke çkku÷ Ëe! f¼e f¼e {uhu rË÷ {U ¾Þk÷ ykíkk ni... LkkiþkË Mku ÷ufh Mkr[LkËk ykih ykhze Mku ÷ufh hn{kLk nt{uþkt hnu n{khu rË÷ {U {un{kLk! f¼e økwhw Ë¥k íkku f¼e rçk{÷Ëk f¼e [kuÃkzk íkku f¼e ðMkwËk f¼e r«ÞËþoLk íkku f¼e MktsÞ ÷e÷k ELk Lkk{kU {U õÞqt n{U yÃkLkkÃkLk r{÷k. f¼e f¼e {uhu rË÷ {U ¾Þk÷ ykíkk ni... økkuðkrhfhLke øktËe {òf fhe níke. yuf yuðkuzo VtõþLk{kt íkuýu rððu[fku rðhwØ yuf økeík Ãký hsq fÞwO níkwt. nðu ykxykx÷wt fÞko ÃkAe yu ßÞkhu r¢rxõMkLku ¼ktzu íÞkhu íku á~Þ çknw rðr[ºk ÷køku. òýu y÷ - Íðkrnhe ykÃkýLku økktÄeSLke rð[khÄkhkLku yÃkLkkððk, y®nMkkLkk {køko Ãkh [k÷ðkLke Mk÷kn ykÃke hÌkk nkuÞ! WËknhýku yLkuf Au. {Äwh ¼tzkhfh Ãkkuíku yuf ðerzÞku ÷kÞçkúuhe [÷kðíkk yLku rVÕ{Lkk Ãkk¬k þku¾eLk, Ãkhtíkw yu{Lke ‘fkuÃkkuohux’ rh÷eÍ ÚkE íÞkhu rððu[fkuLku íku{ýu ÃkkuíkkLke rVÕ{Lkwt {qÕÞktfLk Lknª fhðk fne ËeÄwt níkwt! yk¾e ðkíkLke {ò yu Au fu çkkur÷ðqzLkk su Mk{Úko Mksofku Au íku{Lku rððu[fku Mkk{u ®þøkzkt ¼uhððkLke ykð~Þõíkk Q¼e ÚkE nkuÞ yuðk «Mktøkku sqs òuðk {¤u Au. xèwÃkwtrsÞkyku yLku y÷u÷xÃÃkwykuLku rððu[fkuLkku ÍkÍuhku zh nkuÞ Au. yux÷u s MkkrsË ¾kLk yLku ¼tzkhfhku rLkíÞ ÃkkuíkkLke {nuLkíkLkk yLku ÃkuþLkLkk MkkuøktË

ykÃkíkk hnu Au. yuf MkhMk «Mktøk ÞkË ykðu Au. økwshkíkeLkk yuf òýeíkk rVÕ{ r¢rxf yuf ð¾ík {Lk{kunLk ËuMkkELku {¤ðk økÞk. {Lk{kunLku ÃkkuíkkLke yuf rVÕ{ rðþu Ãku÷k ¼kELku yr¼«kÞ ÃkqAâku. yu{ýu {Lk{kunLkLku MÃkü þçËku{kt rVÕ{Lkku Lkuøkurxð rhÔÞq ykÃÞku. {Lk{kunLku fÌkwt fu, “íku{ýu yu rVÕ{ ÃkkA¤ Mkkzk ºký ð»ko {nuLkík fhe níke. Ãku÷k rððu[fu çknw MkeÄkuMkkËku Ãký yrík MÃkü W¥kh ðkéÞku : “ík{u Mkkzk ºký ð»ko {nuLkík fhe nkuÞ fu Mkkzk ºký {rnLkk... rVÕ{ rLknk¤íkk Mk{Þu {Lku Mkkzk ºký f÷kf {ò Lk Ãkze!” ðkík {wÆkLke Au. rLkËuoþfku fnu Au fu íkuyku rVÕ{ çkLkkðíke ð¾íku yux÷k ÃkuþLkux nkuÞ Au òýu íkuyku «Mkðfk¤{ktÚke ÃkMkkh ÚkE hÌkk nkuÞ. nþu. Ãkhtíkw {kuxk¼køku íku{Lku r{Mk - fuhus ÚkE síkwt nkuÞ Au. ykÃkýLku yu{Lke «MkðÃkezkÚke fu yu{Lke ÃkuþLkÚke fþe ÷uýËuý LkÚke. yu{ íkku yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt 4

03-04-2011 Sanskar  

fu r ÷zku M fku à k {kunB{Ë {ktfz 3 yur«÷, h011 CMYK CMYK yk [wfkËkLke ¾wþe{kt MkkfhLkku yuf LkkLkfzku xwfzku yhwýkLkk {kU{kt {qfeþwt.” 80 ð...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you