Page 1

CMYK

k çkwÄðkh k 1 rzMkuBçkh k h010

íkwfkhk{ ykuBçk÷u ykrMkMxLx Ãkku÷eMk Mkçk RLMÃkuõx røkhøkktð [kuÃkkxe ÃkkMku fMkkçk yLku íkuLkk MkkÚkeËkh yçkw RM{kR÷Lku Ãkku÷eMk xe{u LkkfkçktÄe fhe yktíkhðk «ÞkMk fÞkuo íÞkhu yçkw yLku fMkkçku Ãkku÷eMk xe{ Ãkh ytÄkÄqtÄ økku¤eçkkh þY fhe ËeÄku. íkwfkhk{u sçkhËMík MVqŠík Ëk¾ðe yLku SðLke Ãkhðk fÞko rðLkk fMkkçkLke yufu-47 hkÞV÷Lkwt Lkkz[wt szçkuMk÷kf Ëçkku[e ÷eÄwt. Ãkux yLku Akíke{kt yzÄku zÍLk çkw÷uxTMk ½qMke sðk Aíkkt ykuBçk÷uyu fMkkçkLke hkÞV÷ Lk Akuze íku Lk s Akuze. Ãkrhýk{ yu ykÔÞwt fu, fMkkçk ÍzÃkkÞku yLÞ yzÄku zÍLk sux÷k Ãkku÷eMk sðkLkkuLkk Sð Wøkhe økÞk yLku ykuBçk÷u yk ËwrLkÞkLku Akuze økÞk. íkwfkhk{u çknkËwhe Lk Ëk¾ðe nkuík íkku fMkkçk Sðíkku Ãkfzkík Lknª yLku nw{÷k ÃkkA¤ ÃkkrfMíkkLkLkku nkÚk Au, yuðwt Ãký Mkkrçkík fhe þfkík Lknª. yu s íkwfkhk{Lkk ÃkíLke íkkhkçkkELku Úkkuzk Mk{Þ Ãknu÷k {wtçkE{kt ykuçkk{k íkksLkk þneËkuLku ©Økts÷e ykÃkíkk níkk íÞkhu Ãkkt[Mkku {exh MkwÄeLkk ÃkrhMkh{kt Vhfðk s Lk ËuðkÞk! íku{Lku ykuçkk{k ÃkkMkuÚke ftE ÷E ÷uðwt Lk níkwt Ãký {kºk fðh Mxkuhe þrnËkuLku yts÷e yÃkkÞ yu òuðwt níkwt. yu{Lke yu rLk{o÷ Ãkxu÷ ({wtçkE) ykþk Ãký Ãkwhe Lk ÚkE. íkwfkhk{ ykuBçk÷uLke çku Ãkwºke Au ðiþk÷e yLku ¼khíke. çknuhk fkLkðk¤e Mkhfkh Mkk{u VrhÞkË fhðkLku çkË÷u çktLku Þwðíkeykuyu ÂMÚkrík Mðefkhe ÷eÄe Au. ¼khíkeLku {wtçkR Ãkku÷eMk rð¼køk{kt õ÷urhf÷ rzÃkkxo{uLx{kt {rnLku [kh nòhLkk Ãkøkkh Ãkh Lkkufhe {¤e Au. rÃkíkk þneË ÚkÞk íkuÚke íku{Lke søÞkyu ÃkrhðkhLkk fkuR yuf MkÇÞLku hkusøkkhe {¤u íku nuíkwÚke yk Lkkufhe ¼khíkeLku {¤e Au. {kuxe çknuLk ðiþk÷e fnu Au, ‘Mkhfkhu ÃkuxÙku÷ ÃkBÃk Vk¤ÔÞku Au, Ãkhtíkw íku nS MkwÄe y{Lku {éÞku LkÚke. Mkhfkhe yrÄfkheykuyu y{Lku ÃkuxÙku÷ ÃkBÃk {kxuLke søÞk çkíkkðe sYhe ËMíkkðuòu íkiÞkh fÞko Ãký nS MkwÄe yu ÃkuxÙku÷ ÃkBÃk Úkfe yuf Vqxe fku¤eÞu ykðf [k÷w ÚkE LkÚke.’ nk÷ íkku çke.yuz. ÚkÞu÷e ðiþk÷e xâwþLk fhe økwshkLk [÷kðu Au. íku fnu Au, ‘xâqþLk{kt ÃkiMkk {¤u yu íkku Xef Ãký rÃkíkkSLke økuhnksheLkku yk½kík ykuAku ÚkkÞ yux÷u yu «ð]r¥k [k÷w hk¾wt Awt. íkwfkhk{ ykuBçk÷uLku Mkhfkh yLku rðrðÄ Mkk{krsf MktMÚkkyku íkhVÚke yuLkkÞík ÚkÞu÷k yuf zÍLk sux÷e yuðkuzo xÙkuVe ðiþk÷eyu rÃkíkkLke íkMkðeh Mkk{u hk¾e Au. ykuBçk÷u Ãkrhðkh Lkk fhu LkkhkÞý Lku fkuE ykVík{kt {wfkÞ yLku íkuyku íkwfkhk{Lku yuLkkÞík ÚkÞu÷e xÙkuVeyku çkòh{kt ðu[ðk òÞ íkku íkuLke Ãkkt[ nòhÚke ðÄw yuf YÃkhze Ãký ykðu íku{ LkÚke. ðiþk÷eyu ÃkkuíkkLkku yk¢kuþ Xk÷ðíkk sýkÔÞwt níkwt fu, rÃkíkkLke þnkËík ÃkAe su ÃkrhÂMÚkríkLkku Mkk{Lkku fhðku Ãkzu Au íkuLkk fkhýu ¼økðkLk ÃkhÚke {khku rðïkMk QXe økÞku Au. Ãknu÷kt nwt hkus {trËhu síke níke, Ãkhtíkw rÃkíkkLkk yðMkkLk çkkË nwt õÞkhuÞ {trËh økE LkÚke. ðkhíknuðkhLke Qsðýe Ãký çktÄ fhe ËeÄe Au. y{u Sðíkk þe¾e økÞk Auu yLku nðu Mkhfkh fu Mk{ks ÃkkMku fkuE yÃkuûkk hk¾íkk LkÚke.

{wtçkE ÃkhLkk ykíktfe nw{÷k{kt þrnË ÚkÞu÷k fux÷kf yrÄfkheyku Ãkh MknkLkw¼qríkÚke ÷ELku MknkÞLkku ÄkuÄ ÚkÞku Au, ßÞkhu fux÷kf þrnËkuLkk ÃkrhðkhkuLkk nk÷-nðk÷ ÃkwAðkLkku fkuELku Mk{Þ Ãký LkÚke. {wtçkE Ãkh nw{÷kLkk çku ð»ko Ãkwhk ÚkÞk íÞkhu MktËuþu yu Ãkrhðkhku MkkÚku ðkík fhe íku{Lke ÔÞÚkk òýe, yu òuíkkt yuðku ½kx ÷køku Au, òýu...

rfMke fk ¾qLk ¾qLk rfMke fk ¾qLk ÃkkLke! 26/11 çku ð»ko çkkË

íkwfkhk{ ykuBçk÷uLkkt ÃkíLkeLku {wtçkE nw{÷k{kt þneË ÚkÞu÷kyku {kxu ÞkuòÞu÷e ©Øktsr÷ Mk¼kLkk Ãkkt[Mkku {exh MkwÄeLkk rðMíkkh{kt Vhfðk s Lk ËuðkÞkt, fu{ fu yu ytsr÷ ykuçkk{k ykÃke hÌkk níkk, su{Lke Mkwhûkk Lk òu¾{kÞ yux÷k {kxu ‘rçkLksYhe’ ÷kufkuLku íÞkt «ðuþ Lk yÃkkÞku! yu íkwfkhk{Lke çku Ëefheykuyu rMkMx{Lku Ëku»k ykÃkðkLku çkË÷u ÂMÚkrík Au, yu MðefkheLku [k÷ðkLkwt þY fhe ËeÄwt Au. çkeò þneË fkuLMxuçk÷ ytçkkËkMk ÃkðkhLkkt ÃkíLke yZe ð»koLkk ËefhkLkk Mknkhu SðLk fkZe hÌkkt Au. yk çkLLku ÃkrhðkhkuLku ÃkuxÙku÷ ÃktÃk Vk¤ðkÞk Au, Ãký yÃkurûkík Mkhfkhe fk{ «{kýu nsw MkwÄe ÃktÃkku {éÞk LkÚke.

fMkkçk ÃkfzkÞku íÞkhÚke [k÷w ð»koLkk {u {rnLkk MkwÄe{kt íkuLke ÃkkA¤ 40 fhkuz YrÃkÞk ¾[koE økÞk Au. íkuLke Mkwhûkk {kxu RLzkuríkçkurxÞLk VkuMkoLkk sðkLkk økkuXðkÞk Au. nw{÷k ð¾íku øk]n «ÄkLk níkk yu ykh.ykh.Ãkkrx÷ ð¤e su÷{kt sELku fMkkçkLkk nk÷ nðk÷ Ãký ÃkqAe ykðu Au!

ytçkkËkMk Ãkðkh Ãkku÷eMk fkuLMxuçk÷ ytçkkËkMk 26{eyu LkðuBçkhu hò Ãkh níkk. MkkËk zÙuMk{kt s íku AºkÃkrík rþðkS MxuþLkuÚke ½hu sE hÌkk níkk. MxuþLk Ãkh y[kLkf ÚkÞu÷k økku¤eçkkhu íku{Lkwt æÞkLk ¾UåÞwt. ½hu sE hnu÷k ytçkkËkMku ÂMÚkrík Ãkkh¾e {Lkku{Lk rVÕz{kt s hnuðkLkku rLkýoÞ fhe ÷eÄku. WÃkhe yrÄfkheyku yLÞ sðkLkkuLku Mk÷k{ík MÚk¤u hnuðkLkku ykËuþ ykÃkíkk níkk íÞkhu Ãkðkhu Ëkux {qfe MkeyuMkxe MxuþLkLkk Ã÷uxVku{o Lktçkh Mkkík íkhV. ynª fMkkçk yLku yçkw økku¤eykuLke ½ýýkxe çkku÷kðíkk níkk. ytçkkËkMk Ãkðkhu Ãk¤ðkhLkku Ãký rð÷tçk fÞko rðLkk ½kÞ÷ Ãkku÷eMk sðkLkLku yuf rÃk÷hLke ykzþ ÷ELku Mk÷k{ík MÚk¤u ¾Mkuzâku yLku íkuLke hkÞV÷ ÷E rLkþkLk íkkõÞwt fMkkçk íkhV. nkÞ hu f{LkMkeçke! ytçkkËkMk Ãkðkhu økku¤eçkkh fÞkuo Ãký ËþuhkLkk Ëkzu s ½kuzwt Lk Ëkuzu yu{ yýeLkk {kufu hkÞV÷u Ëøkku ËeÄku. økku¤e VkÞh ÚkE s Lknª. ÃkkuíkkLke íkhV ¾w{kheÚke hkÞV÷ íkkfLkkhk rMkrðr÷ÞLk (Ãkðkh rMkrð÷ zÙuMk{kt níkk) íkhV fMkkçkLkk MkkÚkeËkh yçkwLke Lksh Ãkze. ykíktfðkËeyku íkku Ëu¾ku íÞkt XkhLkk Äkuhýu økku¤eyku [÷kðíkk níkk. yçkwyu ÃkkuíkkLke yu{Ãke VkEð hkEV÷ ytçkkËkMk íkhV íkkfe yLku Úkkuze MkufLzku ÃkAe {kuík ytçkkËkMkLku yktçke økÞwt. ÞkË hnu fu ytçkkËkMk þrnË ÚkÞk yu ð¾íku íkuyku zâqxe Ãkh Lk níkk. çkeS çkksw {wtçkE Ãkku÷eMkLkk fux÷kf [{hçktÄe økýkíkk ykhkuÃkeyku ykíktfðkËe nw{÷k ð¾íku {uËkLk{kt Wíkhðk{kt Xkøkk-XiÞk fhíkkt níkk. ytçkkËkMkLke ftE Qt{h Lk níke, þneË ÚkðkLke Ãký þnkËík fËk[ swðkLk ÷kune s {ktøkíke nþu. nðu ytçkkËkMk ÃkðkhLke 24 ð»keoÞ ÃkíLke fÕÃkLkk ÃkðkhLke {kºk yuf s {køk Au fu, fMkkçkLku ònuh{kt VktMke {¤þu íÞkhu s {khk ÃkríkLke þnkËíkLku Mkk[e ©Øktsr÷ {¤þu. ytÄuheLkk MkkfeLkkfk rðMíkkh{kt {sqh ðøkoLke ðMkkník{kt hnuíke fÕÃkLkk {kºk 300 [kuhMk VexLke søÞk{kt SðLk økwòhu Au. fku-ykuÃkhurxð çkUf{kt Lkkufhe fhíke fÕÃkLkkLku yZe ð»koLkku yuf Ëefhku Au, su nðu íkuLkku yuf{kºk MkkÚke Au. fÕÃkLkk Ãkðkh fnu Au fu, ‘{khk ÃkríkLkwt yuf {kºk MkÃkLkwt níkwt yLku yu s íku{Lke ytrík{ RåAk níke fu, íku{Lkku Ãkwºk rððuf Ãkku÷eMk VkuMko òuRLx fhe Wå[ yrÄfkhe çkLku. {khk ÃkríkLkwt yk MðÃLk nwt sYh Ãkqhwt fheþ. {khk ÃkwºkLku ¼ýkðeþ. ÃkríkLkk yðMkkLk çkkË su ÃkuLþLk ykðu Au íkuLke nwt çk[ík fhwt Awt. íku{ktÚke s nwt Ãkwºk rððufLkk ¼ýíkhLkku ¾[o fkZeþ. ykuBçk÷u ÃkrhðkhLke {kVf fÕÃkLkk ÃkðkhLku Ãký ÃkuxÙku÷ ÃkBÃk {éÞku LkÚke.’ fMkkçkLku VktMke ykÃkðkLke fÕÃkLkk ÃkðkhLke {køk Ôkksçke Au. Ãký nfefík yu Au fu VktMkeLkk W{uËðkhku{kt fMkkçkLkku Lktçkh 51{ku Au. yu ÃÃknu÷kt çkkfe hnu÷k Ãk[kMk ÷xfu ÃkAe fMkkçkLkku ðkhku ykðu Lku! íÞkt MkwÄe{kt fMkkçkLke ¾çkh ÃkwALkkhk hksfkhýeyku ðÄíkk hnuþu Ãký þrnËkuLkk ÃkrhðkhLku ÃkwAðkLkku fkuELku Mk{Þ {¤þu ¾hk fu þk nk÷ ÚkÞk Au, ík{khk?

fMkkçku ykÃku÷k fçkq÷kíkLkk{k{kt þwt Au?

Þu òu Ãkkur÷rxõMk ni

ÃkkLkk Lktçkh 40 Ãkh ykÃku÷e rðøkíkLkku yuf ÃkuhuøkúkV yûkhþ: ‘íkuhkðu hkusu fu rËLk yk{eh nVeÍ MkRË, Ífe Wh hnu{kLk ÷fðe, {wßs{e÷ WVuo ÞwMkwV, yçkw ÷ fk{k, yçkw n{Ík, yçkw fkVk ykuh yçkw W{h MkRË RLnkuLku n{u çkiíkw÷ {wòrnÆeLk fu Ë^íkh {U çkw÷k r÷Þk. ðnkt Ãkh yk{eh nkrVÍ MkRËLku n{fku çkku÷k, yçk sinkË fk ðõík yk økÞk ni. fk~{eh fku ykÍkË fhðkLku fu r÷Þu n{khe s{kík ÃktËhk Mkk÷ Mku ÷z hne ni. yçk støk fhLke nkuøke íkw{ ÷kuøk støk ¾i÷Lku íkiÞkh nku. òu þneË nkuøkk WMku sLLkík r{÷uøke. n{ MkçkLku nk çkku÷k. WMk fu çkkË MkRËLku fnk, ®nËwMíkkLk Ãku fiMku n{÷k fhLkk ni Þu íkÞ fhLkk ni. yçk n{ rntËwMíkkLk fu ytËh Mku støk fhUøku. WMkfu çkkË fkVk çkku÷k, ®nËwMíkkLk fe {k÷e nk÷ík (ÃkiMkkLke íkkfkík) {wtçkE Mku ni RMk r÷Þu n{u {wtçkE Ãkh n{÷k fhLkk sYhe ni.’

{wtçkR Ãkh ykíktfe nw{÷ku ÚkÞku íÞkhu {nkhk»xÙLkk øk]n«ÄkLk ykh.ykh. Ãkkrx÷u {erzÞk Mk{ûk yuðwt çkkr÷þ rLkðuËLk ykÃÞwt níkwt fu, çkzu çkzu þnuhkU {U yiMke Akuxe ½xLkkyu nku òíke ni. yu çkusðkçkËkh rðÄkLku Ãkkrx÷Lkwt hkSLkk{wt ÷eÄwt. nw{÷kLku çku ð»ko Ãkwhk ÚkðkLkk níkk íÞkhu Ãkkrx÷ ÃknkUåÞk fMkkçk ÃkkMku. íku{Lke MkkÚku ðkíkku fhe yLku ¾kLkk yåAk {e÷ hnk ni.. suðk Mkðk÷ku Ãký ÃkqAâk. fMkkçkLku ykðwt Lk ÃkqAâwt nkuík íkku Ãký [k÷ík, fu{ fu ftE ykÃkýku hksîkhe {nu{kLk LkÚke. yk s Ãkkrx÷ Mkknuçk ÃkkMku þneËkuLkk ÃkrhðkhLku {¤ðkLkku Mk{Þ LkÚke. yktíkfðkËeLkku ¼kuøk çkLku÷k nhuþ økkune÷Lkk Ãkrhðkh MkkÚku íku{ýu ðkík íkku fhe Ãký yu {ktz [kh MkufLz [k÷e! nhuþ økkurn÷Lkk ÃkrhðkhLku {tºkk÷Þ{kt yuf yhS ykÃkðk Ãký yLkuf Ĭk ¾kðk Ãkzu÷k, ßÞkhu fMkkçk ÃkkMku íkku {tºkk÷Þ{kt rçkhksíkk {nkþÞku Mkk{u [k÷eLku òÞ Au.

¼khíkLkwt yuLxkforxfk yr¼ÞkLk

hkEx xkE{, hkEx Ã÷uMk

W

¥kh Äúwð ykforxf íkhefu yku¤¾kÞ Au. Ãk]Úðe Ãkh íkuLke rçk÷fw÷ rðhwØ (yuÂLx) rËþk{kt ykðu÷ku ¾tz yux÷u yuÂLx ykforxf yux÷u yuLxkforxfk! yuLxkforxfk rðþu ÷uxuMx Mk{k[kh Au fu ¼khíkLkk 12

rð¿kkLkeykuLke xe{ íÞkt MktþkuÄLk fhðk ÃknkU[e økE Au. õ÷kE{ux [uLs rðþu MktþkuÄLk {kxu nðkLkk Lk{qLkk yufXk fhðk ykX rð¿kkLkeykuLke xe{ zkì. hrMkf hðeLÿLke ykøkuðkLke{kt yu çkŠV÷k «ËuþLkwt ¾uzký fhe hne Au. yuLxkforxfk{kt MktþkuÄLk Lkðwt LkÚke Ãký ¼khíku yk «fkhLkwt Ãknu÷wt MktþkuÄLk ˤ {kufÕÞwt Au yu ðkík Lkðe Au.

MktþkuÄLk ÷r÷ík ¾t¼kÞíkk 40 rËðMk MkwÄe yu r{þLk [k÷þu su{kt AuÕ÷kt yuf nòh ð»ko{kt ðkíkkðhý{kt ÚkÞu÷k VuhVkhLke íkÃkkMk ÚkðkLke Au. yuLxkforxfk{kt þk {kxu MktþkuÄLk? yuðku Mkðk÷ Úkðku Mðk¼krðf Au. çkhV{kt fkuE ðMíkw {qfe hk¾e nkuÞ íkku ÷ktçkku Mk{Þ MkwÄe çkøkzu Lknª. yux÷u ÷k¾ku-fhkuzku ð»ko Ãknu÷kt ðkíkkðhý fuðwt níkwt yu çkhV{kt fuË ÚkÞu÷wt nkuÞ Au. íkuLke rðøkíkku {¤u yux÷u su-íku ð¾íkLkk

yuLxkforxfk ¾tzLku yu{ s Ãk]ÚðeLke «Þkuøkþk¤k LkÚke fnuðkíke, íÞkt ½ýk ËuþkuLkk rð¿kkLkeyku «Þkuøkku fhíkk hnu Au. ðirïf Míkhu ÃkkuíkkLke yøkúíkk çkíkkððk ¼khíku {qLkr{þLk, «kusuõx Ãkkíkk¤.. ðøkuhu yr¼ÞkLkku nkÚk ÄÞkO Au, yuðwt s yk yuf yr¼ÞkLk Au. yuLxkforxfk{kt MktþkuÄLk Úkfe rðfrMkík Ëuþku MkkÚku MÃkÄko fhkðkLke ¼khíkLke RåAk Auu

ðkíkkðhýLke ¾çkh Ãkze ykðu. íkuLke MkkÚku ðíko{kLk nðk{kLkLke Mkh¾k{ýe fhe òýe þfkÞ fu nðk{kLk{kt þwt, fuðk, fux÷k VuhVkhku ÚkÞk Au. rþÞk¤kLkk [kh {rnLkk Ëhr{ÞkLk ykÃkýLku ðnu÷k QXðkÚke {ktzeLku {kuze MkktsÚke þhehLkkt ytøkku ¾wÕ÷kt hk¾ðk{kt Ëk¾zku Ãkzíkku nkuÞ Au. yuLxkforxfk{kt çkkhu{kMk rþÞk¤k suðwt ðkíkkðhý nkuÞ Au. íÞkt sðk {kxu þkherhf-{kLkrMkf yzøkíkk WÃkhktík LkkýkfeÞ òuøkðkELke Ãký sYh Ãkzu. Ëhuf yr¼ÞkLk ð¾íku 25-

CMYK

30 fhkuz YrÃkÞkLkku ¾[o fhðkLkku hnu Au. ð¤e xe{{kt þk{u÷ Ëhuf MkÇÞku {kxu ¾kMk «fkhLkkt ð†kuÚke {ktzeLku Xtze Mkk{u xfe hnu yuðk Mkhtò{Lke sYh Ãkzu Au. yu çkÄe [eòu yríkþÞ {kU½e nkuÞ Au. su{ fu, ÃkkuþkfLke rft{ík Mkðk çku yZe ÷k¾ YrÃkÞk sux÷e nkuÞ Au. ¼khíkLkwt yuLxkforxfk Ãkh ‘{iºke’ Lkk{Lkwt MktþkuÄLk {Úkf Au Ãký íÞkt fkÞ{e Äkuhýu rð¿kkLkeyku nkuíkk LkÚke. Ërûký ykr£fkLkk fuÃkxkWLkÚke EÕÞwþeLk-76 yuh¢k^x{kt yu rð¿kkLkeykuyu {iºke MkwÄe ÃknkU[e íÞktÚke yr¼ÞkLk ykhtÇÞwt Au. ßÞktÚke nðkLkk Lk{qLkk ÷uðkLkk Au, yu MÚk¤ yux÷u fu Ërûký Äúwð {iºkeÚke 2400 rf÷ku{exh Ëqh Au. xe{u 2400 rf÷ku{exhLkku «ðkMk fhe íÞkt ÃknkU[e Au. çkhV{kt {wMkkVhe fhe þfkÞ yu {kxu rðrþü «fkhu rzÍkELk fhkÞu÷kt ðknLkku{kt rð¿kkLkeyku «ðkMk fÞkuo Au. yÇÞkMk{kt nðk, íkkÃk{kLk, ÃkðLkLke ÍzÃk, nðkLkwt Ëçkký ðøkuhu WÃkhktík yuLxkforxfk ¾tzLke Ã÷ux fE rËþk{kt fux÷e ¾Mke hne Au íkuLkku Ãký yÇÞkMk Úkþu. su hMíkuÚke rð¿kkLkeyku Ërûký Äúwð ÃknkUåÞk Au yu hMíkku ðý¾uzkÞu÷ku Au. yu{ íkku yuLxkforxfk Ãkh ½ýk Ëuþku ÃkkuíkÃkkuíkkLkkt yr¼ÞkLkku {kuf÷íkkt hnu Au, Ãký yk hMíkuÚke fkuE nsw MkwÄe økÞwt LkÚke. {kxu rð¿kkLkeykuLku ½ýe Lkðe rðøkíkku {¤ðkLke ykþk Au. ðÄw{kt íÞktÚke fux÷kf Lk{wLkkyku Ãký ð¤íke ð¾íku MkkÚku ÷E ykððkLkwt ykÞkusLk Au. yk ¾tz rðþu ¾ktz ¾kðk suðe LkÚke ¼qøkku¤{kt yk ¾tz ¼ýðk ykÔÞk ÃkAe íkuLke MkkÚku Mkk{kLÞ heíku ÃkLkkhku Ãkzíkku nkuíkku LkÚke. yuLxkforxfk íkuLke Ëwøko{íkk {kxu òýeíkku Au. rþÞk¤ku þY ÚkÞku Au, yux÷u ykÃkýu íÞkt õÞktf õÞktf íkkÃk{kLk 13 rzøkúe MkwÄe ÃknkU[þu, XtzeLkwt çkq{hký þY Úkþu. yuLxkforxfkLkwt íkkÃk{kLk {kELkMk 13 rzøkúe nkuÞ yu LkðkELke ðkík LkÚke. íku{ktÞ ð¤e rþÞk¤k{kt ðÄw Lke[wt òÞ. íÞkt Lke[k

íkkÃkk{kLkLkku rð¢{ íkku {kELkMk 89.2 rzøkúeLkku Au. 1983{kt ðkMxkuf Lkk{Lkk hrþÞLk MktþkuÄLk fuLÿ{kt yk rð¢{sLkf íkkÃk{kLk LkkUÄkÞwt níkwt. Ëwøko{íkkLke ík{k{ MkhËnku ynª íkqxe òÞ Au, íkku Ãký MkknrMkfkuMktþkuÄfkuLku yuLxkforxfkLkwt ykf»koý íkku hnu s Au. ÃkUøðeLkLke {kuxe ðMkkník {kxu òýeíkk yk ¾tz Ãkh Mkíkík çkVeo÷k ÃkðLkku Vqtfkíkk hnu Au. yLkw ÃkkLkk Lkt: 4


CMYK

k çkwÄðkh k 1 rzMkuBçkh k h010

økýíkheLke Ãkkt[-ÃktËh «ríkrcík rþûký MktMÚkkykuLku çkkË fhíkkt ËuþLke çkeS çkÄe fku÷uòu{ktÚke ÷kϾkuLke MktÏÞk{kt su økúußÞwyuxku çknkh Ãkzu Au íku{Lku {kxu íku{Lkk rþûkýLku yLkwYÃk Lkkufheyku LkÚke.

Mk

hfkh îkhk rLkÄkorhík yLku Mkt[kr÷ík rþûkýÔÞðMÚkk yksLkk ¿kkLkrð¿kkLkLkk Þwøk{kt yux÷e çkÆíkh nk÷ík{kt Au fu íkuLke Ãkhíðu Lkkøkrhfkuyu yíÞtík íkkfeËLke ÂMÚkrík økýeLku økt¼ehíkkÚke rðfÕÃkku rðþu rð[kh fhðku sYhe Au. økýíkheLke Ãkkt[-ÃktËh «ríkrcík rþûký MktMÚkkykuLku çkkË fhíkkt ËuþLke çkeS çkÄe fku÷uòu{ktÚke ÷kϾkuLke MktÏÞk{kt su økúußÞwyuxku çknkh Ãkzu Au íku{Lku {kxu íku{Lkk rþûkýLku yLkwYÃk Lkkufheyku LkÚke. ðuÃkkh yLku Wãkuøk{kt ÍzÃke ð]rØ Ãký ÚkE nkuðk Aíkkt yk{ktLkk {kuxk ¼køkLkk ÃkkMku ÞwrLkðŠMkxeLke rzøkúeyku nkuðk Aíkkt íku{Lke ykðzík fu òýfkhe yu fûkkLkk nkuíkk s LkÚke, suÚke íku{Lku Lkkufhe ykÃke þfkÞ. ¼khík{kt rþrûkík çkuhkusøkkheLkwt «{ký ËwrLkÞk{kt MkkiÚke ðÄkhu Au yLku nðu ÃkAeLkk Mk{Þ{kt hkusøkkhe {kxu rþûký yu{ yrLkðkÞo sYrhÞkík çkLke hnuðkLkwt Au íÞkhu yíÞkhLke ÂMÚkríkLkk rðfÕÃkku þkuÄðk yíÞtík sYhe Au. rþûkýLke yíÞtík ftøkk¤ fûkkLkwt {q¤ fkhý Au Mkk{qrnf rþûký {kxuLke Mkhfkhe ÔÞðMÚkk. rþûký yu yíÞtík yøkíÞLke sYrhÞkík Au yLku íku çkÄkLku {¤ðwt s òuEyu, Ãkhtíkw íku çkÄk {kxu yøkíÞLke nkuðkÚke íkuLku LkVk¾kuh, ¾kLkøke Mkt[k÷fkuLku MkkUÃkkE Lknª yLku ËuþLkk Ëhuf çkk¤fLku rþûký ykÃkðkLke sðkçkËkhe hkßÞ (Mxux)Lke s nkuðe òuEyu yuðe ¼kðLkk MkkÚku rþûkýLkk Mk{økú ûkuºkLku yuf Þk çkeS heíku Mkhfkhe «ÄkLkku yLku y{÷ËkhkuLke ÞkuøÞíkkLke Mk{s nuX¤ hk¾ðk{kt ykÔÞwt Au. ¾kLkøke þk¤kykuLku Aqx ykÃkðk{kt ykðe Au. yLku íku{Lku MðkÞ¥kíkk Ãký ykÃkðk{kt ykðu Au íku{ fnuðk{kt ykðu Au. Ãkhtíkw yk MðkÞík¥kk ðÄw{kt ðÄw þk¤kLkk Mkt[k÷Lk Ãkqhíke s {ÞkorËík Au: ¼ýkððkLkwt þwt yLku íku {kxu sYhe ÷kÞfkík fE, rþûkfLkwt ykuAk{kt ykuAwt ðuíkLk fux÷wt, Ëhuf çkkçkíkkuLkku rLkýoÞ Mkhfkhe LkeríkrLkÞ{kuLku ykÄkrhík Au. yux÷u rþûkýLkwt ûkuºk ykÃkýk Ëuþ{kt nfefík{kt Mðíktºk fu MðkÞ¥k Au s Lknª. Ëhuf rð»kÞ{kt þwt ¼ýkððwt yLku õÞkhu ¼ýkððwt ðøkuhu ÃkkÞkLke çkkçkíkku Mkhfkhe MktMÚkk ÞwrLkðŠMkxe økúkLxTMk fr{þLk (ÞwSMke) Lk¬e fhu Au yLku fux÷ef ÞwrLkðŠMkxeykuLke zeBz (økýe ÷uðk{kt ykÃku÷e) ÞwrLkðŠMkxeÍ fnuðk{kt ykðu Au yLku Úkkuzk Mk{Þ Ãknu÷kt yk zeBz ÞwrLkðŠMkxeykuLkkt {kuxkt fki¼ktzku çknkh ykÔÞkt níkkt. su{kt yuðk ykûkuÃkku ÚkÞk níkk fu su{Lku Mkhfkhu ‘zeBz’ ÞwrLkðŠMkxeLke {kLÞíkk ykÃke níke íku{ktLke ¾kMMke MktÏÞkLke ÞwrLkðŠMkxeyku ykðe {kLÞíkk {kxu sYhe ÷kÞfkíkku Ähkðíke s Lknkuíke. rþûkýLku MkwÄkhðk yíÞkh MkwÄe{kt su VuhVkhku fhðk{kt ykÔÞk Au íku çkÄk nfefík{kt yuf Þk çkeò «fkhLkk íkw¬kyku yLku «òLkk ¼rð»ÞLku ¼kuøku ÚkÞu÷k y¾íkhkyku s Mkkrçkík ÚkÞk Au. Ëhuf rþûký«ÄkLk fu rþûkýrð¼køkLkk WÃkheLkk {øks{kt ‘Mkkhk’ rþûký rðþu yLku íku fuðe heíku yÃkkðwt òuEyu íkuLkk rðþuLkk ykøkðk ÏÞk÷ku nkuÞ Au yLku ÃkAe íku Ëhuf rþûký«ÄkLk íkhefu ‘y{híð’ Ãkk{ðk yk VuhVkhku {kuxk «[kh MkkÚku ðksíkuøkksíku y{÷{kt {qfu Au. Ãkhtíkw íkuLkkt fkuE nfkhkí{f Ãkrhýk{ sýkíkkt LkÚke yLku ½ýe ðkh íkku yuf Lkerík fu fkÞo¢{{kt Ãkrh{ký ykðu íÞkt MkwÄe{kt {kLkðMktþkÄLkrðfkMk«ÄkLk

rþûký Ãkh MkhfkhLke

‘{kuLkkuÃkku÷e’ çkË÷kE økÞk nkuÞ yLku Lkðk «ÄkLk rþûkýLkk ÃkkuíkkLke heíku ftEf fhðk {ktøkíkk nkuÞ. Mk{økú «òLku rþrûkík çkLkkððkLkwt ÃkkuíkkLkk nkÚk{kt ÷E ÷eÄk ÃkAe Mkhfkhu ykLku ykLkw»ktrøkf fux÷kf fkÞËkyku y{÷{kt {qõÞk Au. íku{ktLkku yuf Au VhrsÞkík rþûkýLkku fkÞËku. yk fkÞËk «{kýu Ëuþ™kt Ëhuf {k-çkkÃku ÃkkuíkkLkk Ëhuf MktíkkLkLku y{wf [ku¬Mk ð»koLke ô{hu þk¤k{kt Ëk¾÷ fhkððwt VhrsÞkík Au. yk{ Lk ÚkkÞ íkuLku {kxu yíÞkh MkwÄe {kçkkÃkLku Ëkur»kík Xuhððk{kt ykðíkk níkk yLku íkuLku {kxu fkÞËk{kt MkòLke òuøkðkE Ãký Au. yk fkÞËku fux÷k ËkÞfkykuÚke y{÷{kt nkuðk Aíkkt íkuLkku {kuxk ¼køku ¼tøk Úkíkku nþu íku{ Mknusu òuE þfkÞ Au. ËuþLkkt ¾qçk {kuxe MktÏÞk{kt çkk¤fku nsw Ãký rLkhûkh fu

ÃkkÞkLke ðkík Mkwfw{kh yu{. rºkðuËe y¼ý Au yLku íkuLkwt fkhý Mkhfkh «[kh «{kýu yu{ Au fu yk y¼ý {k-çkkÃk rþûkýLkwt {n¥ð Mk{síkkt LkÚke yLku íkuÚke íku{Lkkt MktíkkLkkuLku þk¤k{kt ¼ýðk {qfíkkt LkÚke. Ãkhtíkw nfefík yu Au fu íkÆLk nkMÞkMÃkË ÂMÚkrík{kt [k÷íke þk¤kyku{kt {kuf÷ðkLku fkhýu ÃkkuíkkLkkt MktíkkLk ¼ýþu yuðe fkuE ¾kíkhe økheçk {k-çkkÃkLku Au Lknª. Ëhuf þnuh{kt fu Lkøkh{kt ykÃku÷e Úkkuze ½ýe þk¤kykuLku çkkË fhíkkt çkeS yLku LkkLkkt økk{zkt{kt [k÷íke Mkhfkhe rLkþk¤kuLku þk¤k fnuðe íku yu þçËLkk yÚkoLku ðÄkhu Ãkzíkku ¾U[ðk çkhkçkh Au. ykðe ÂMÚkrík{kt økheçk {k-çkkÃk MktíkkLkLku þk¤kLku çkË÷u {sqheyu {kuf÷u íku{kt fkuE ykùÞo LkÚke. þk÷uÞ fu Wå[ rþûký fuðwt nkuðwt òuEyu íkuLkk rðþu yLkufkLkuf rLk»ýkíkkuLkk yLkufkLkuf yr¼«kÞku Au yLku íku{ktÚke fÞku Mk[kux yLku ÞkuøÞ yLku fÞku Lknª íku Lk¬e fhðkLkwt nfefík{kt yþõÞ Au yLku íku{ Aíkkt økktÄeSÚke {ktzeLku EðkLk Er÷[ yLku {kËk{ {kuLxuMkkuheLke rþûký rðþuLke rð[khMkhýeLku y{÷{kt {qfe nkuðkLkk Ëkðkyku ÚkkÞ Au. Ãký yk çkÄe íkÆLk WÃkhAÕ÷e rÚkÞheyku fu rMkØktík nkuÞ Au. çkk¤fLke ‘MkkÞfku÷kuS’Lku Mk{sðkLkwt þõÞ Lk nkuÞ íkku íkuðe ‘MkkÞfku÷kuS’Lku ykÄkhu ½zðk{kt ykðu÷e yLku íku{Lku rþrûkík, MkwMktMf]ík, ykí{rLk¼oh çkLkkððk {kxuLkk rþûkýLke ÃkØríkyku fuðe heíku Mkk[e nkuE þfu? ÃkkÞkLke ðkík yu Au fu ykÍkËe ÃkAeLke Ëhuf Mkhfkhkuyu Mk{økú rþûký ûkuºkLku ÃkkuíkkLkk íkkçkk{kt ÷E ÷eÄk ÃkAe íkuLkku yuf{kºk WÃkÞkuøk Ëuþ{kt hkusøkkhe ðÄkhðk {kxu s fÞkuo Au. Ëuþ ykÍkË ÚkÞku íÞkhu Ëkhwý økheçke íkuLke MkkiÚke {kuxe Mk{MÞk níke yLku íku Mk{ÞLkk Mk{ksðkËe Lkuíkkyku yLku Mkhfkhe y{÷Ëkhkuyu MkhfkhLkk íkkçkk nuX¤Lkkt çkÄkt s ûkuºkkuLkku WÃkÞkuøk hkusøkkhe ðÄkhðk yLku íku heíku økheçke ½xkzðk fÞkuo níkku. ykLku {kxu íku{ýu yuðe Ëu¾eíke yLku MkkËe Lkerík yÃkLkkðe níke fu ðÄwLku ðÄw ÷kufku rþûkf íkhefu Lkkufhe fhe þfu íku

{kA÷eykuLkku ðhMkkË økÞk Mkóknu Mk{[khk [{õÞk fu Mkkihk»xÙLkk Äkðk økeh{kt {kA÷eykuLkku ðhMkkË ÚkÞku. [{ífkhef ÷køkíke yu ½xLkk nfefík{kt rð¿kkLkLkku s yuf ¼køk Au. {kA÷eyku fu çkeò yuðk Ëufzkt suðk LkkLkk MkSðkuLkku ðhMkkË Lkðe ðkík LkÚke yLku ½xLkk Ãký Ãknu÷e ð¾íkLke LkÚke. ËwrLkÞk¼h{kt XuhXuh ykðk rfMMkkyku LkkUÄkíkk s hnu Au. çknw {nkLk yLku [{ífkhef ÷køkíke yk ½xLkk nfefík{kt çknw MkkËe Au. ËrhÞk{kt ðtxkur¤Þku WËT¼ðu yLku nðk Ÿ[e [zu. íkuLke MkkÚku {kA÷e yku fu nðk MkkÚku sE þfu yuðk çkeò MkSðku Ãký ykfkþ{kt ÃknkU[u. yu ðtxkur¤Þk ð¤e [¬h {khíkku {khíkku s{eLk Ãkh ykðeLku þktík Ãkzu yux÷u íkuLke MkkÚku Qt[fkÞu÷e {kA÷eyku (fu çkeò MkSðku) s{eLk Ãkh rzr÷ðh ÚkkÞ Au. ËwrLkÞk¼h{kt yk ½xLkkyku çkLkíke hnu Au. fux÷ef ð¾ík ykfkþ{kt [zu÷k MkSðku íÞkt s {]íÞw Ãkk{u yÚkðk nðk{kt hnu÷ku çkeò ÃkËkÚkkuo MkSðkuLku yÚkzkðkÚke íku{Lkk þheh{ktÚke ÷kune Lkef¤u íkku ÷kuneLkku ðhMkkË Ãký ðhMkíkku nkuÞ Au. ytøkúuS{kt ¼khu ðhMkkË {kxu fwíkhkt-rçk÷kzkLkku ðhMkkË yuðe yuf fnuðík Au yu ynª Úkkuzk ytþu Mkk[e Ãkzu Au. ®MkøkkÃkkuh{kt 1861Lke 22{e Vuçkúwykheyu Ãknu÷e ð¾ík yk «fkhLkku ‘Sðtík’ ðhMkkË LkkUÄkÞku Au. yu ÃkAe íkku ðkhtðkh yk ðhMkkË LkkUÄkíkku hÌkku Au. 1775{kt sL{u÷k £U[ økrýíkþk†e yktÿu {uhe yuBÃkhu MkkiÚke Ãknu÷k ykðk ðhMkkËLku øktr¼híkkÚke ÷E íkuLke íkÃkkMk þY fhe. nðu íkku ykðku ðhMkkË ½ýe ð¾ík LkkUÄkÞ Au. íku{kt ð¤e {kA÷e yLku Ëuzfk WÃkhktík fhkur¤Þk yLku çkeò MkSðku ðhMÞk nkuðkLkk çkLkkðku Ãký çkLkíkkt hnu Au.

¾qçk ÷ze {ËkoLke ðku íkku... r¾Mkfku÷e Lkk{ Ãkzu yux÷u MkwtËh yLku rLkhwÃkÿðe «kýe ykt¾ Mkk{u Ëu¾kÞ. fkuE Mkk{u õÞkhuÞ ÷zu Lknª yLku ÃkkuíkkLkk fk{Úke fk{ hk¾u yuðwt MkSð yux÷u r¾Mkfku÷e. ÃkkuhçktËh ÃkkMku hkríkÞk økk{{kt yuf ½xLkk çkLke su{kt r¾Mkfku÷eLkk hkiÿ MðYÃkLkkt ËþoLk ÚkÞkt. ðkík òýu yu{ çkLke fu yuf fk¤kuíkhku Lkkøk {]økÞkyu LkeféÞku nþu yuðk{kt r¾Mkfku÷eLkkt çkå[kt íkuLke nzVuxu [ze økÞkt. MkkÃku íkku yuf ÃkAe yuf çkå[kt øk¤ðkLkwt [k÷w fhe ËeÄwt yuðk{kt r¾Mkfku÷e õÞktfÚke ykðe ÃknkU[e. fE {kíkk ÃkkuíkkLkkt MktíkkLkkuLkwt rLkftËLk òuE þfu? r¾Mkfku÷eLke ÃkqtAze Ÿ[e ÚkE yLku yu MkkÃk Mkk{u {uËkLku Ãkze. MkkÃkLku yÃkuûkk Lk níke fu yk ÍktMkeLke hkýe suðe r¾Mkfku÷e ytøkúus Mkk{úkßÞ suðzk MkkÃk Ãkh nw{÷ku fhþu. ÞwØ{kt Mkh«kEÍLkwt {n¥ð nkuÞ yu{ MkkÃk ftE rð[khu yu Ãknu÷kt r¾Mkfku÷eyu {hku Þk {khkuLkk Äkuhýu MkkÃk Ãkh nw{÷k [k÷w fhe ËeÄk. ykswçkkswLkk ÷kufkuLkwt ÷zkE Ãkh æÞkLk Ãkzâwt.Úkkuze r{rLkxku støk [kÕÞku íÞkt «f]rík«u{eyku ykðe ÃknkUåÞk yLku ÞwØrðhk{ fhkÔÞku. íÞkt MkwÄe{kt MkkÃk Mkkð økqt[¤wt ð¤eLku çkuMke økÞku níkku, fu{ fu íkuLkkÚke r¾Mkfku÷eLkk «nkhku MknLk ÚkkÞ yu{ Lk níkk. yk¾hu MkkÃkLku Mkkhðkh {kxu ÷E sðkÞku yLku r¾Mkfku÷e þktík Ãkze. Mðk{e rððufkLktËLku fkuEyu ÃkqAu÷wt fu {kík]íðLke íkkfkík fuðe nkuÞ? rððufkLktËLkku sðkçk ftEf ykðku níkku: ‘ðk½ òu çkk¤f Ãkh nw{÷ku fhu íkku {kíkk ðk½ Mkk{u çkkÚk ¼ezíkk y[fkíke LkÚke.’ r¾Mkfku÷eLku rððufkLktËLke yu ðkík ¾çkh nþu!

{kxu rþûkf íkhefuLke ÷kÞfkík{kt Äkuhýku Lke[kt fhðkt yLku rðãkÚkeoyku ÍzÃkÚke rzøkúe {u¤ðeLku LkkufheLkk ËkðuËkh ÚkE þfu íku {kxu íku{Lku Ãkheûkkyku{kt W¥keýo fhðkLkkt Äkuhýku Ãký Lke[kt fhðkt. yíÞkhu ykÃkýu rþûkýLkkt fÚk¤u÷kt ÄkuhýkuLke su Mk{MÞkyku yLkw¼ðe hÌkk Aeyu íkuLkkt {q¤ yk hkusøkkhe ðÄkhðk rþûkýLkku WÃkÞkuøk fhðkLke Lkerík Au yLku MkkiÚke ®[íkksLkf çkkçkík yu s Au fu yk s Lkerík nsw Ãký [k÷w Au. {kuxe MktÏÞk{kt ÞwðkLkku rzøkúeyku ÷ELku fku÷uòuLke çknkh ykðu Au yLku íku{ Aíkkt íkuyku su ¼ýe [qõÞk Au íkuLkku s WÃkÞkuøk fhðkLkk fk{Lke Lkkufheyku {kxu íkuyku ÞkuøÞ økýkíkk LkÚke. Mk{økú rþûký Ëhuf rðãkÚkeoLke ykøkðe ÃkMktË fu hMk-hwr[ «{kýu Lknª, Ãkhtíkw yuf {kuxk Mk{qnLku rþûký ykÃkðkLke Mkhfkhe sðkçkËkheLku Ãkqhe fhðk {kxu sYhe ðneðxe Mkwøk{íkk yÚkðk Mkh¤íkk íku{s Mkhfkh ÃkkMku rþûký {kxu WÃk÷çÄ LkkýkfeÞ ¼tzku¤Lku ykÄkhu s ½zkÞ Au yLku íkuÚke ykÃkýu yuðe Ëw:¾Ë ÂMÚkríkLkku Mkk{Lkku fhðku Ãkzu Au fu ykÃkýu su ¼ýðwt nkuÞ íku Lknª Ãkhtíkw Mkhfkhu ykÃkýk {kxu Lk¬e fhe hk¾u÷e ÃkMktËøke «{kýuLkwt ¼ýíkh {u¤ððwt Ãkzu Au. Ëk.ík., fkuE rðãkÚkeoyu rð¿kkLk yLku MkkrníÞ çktLku íkku yÇÞkMk fhðku nkuÞ íkku íku íkuLku {kxu þõÞ LkÚke. íkuýu rð¿kkLk ¼ýðwt nkuÞ íkku Võík rð¿kkLk ¼ýðkLkwt yLku rð¿kkLk«ðkn{kt òuzkE sðkLkwt y™u MkkrníÞ þe¾ðwt nkuÞ íkku MkkrníÞ s þe¾ðkLkwt yLku rðLkÞLk (ykxTMko) «ðkn{kt òuzkðkLkwt- yuf íkÆLk çktrÄÞkh çkLke økÞu÷e yLku òík¼kíkLke rðf]ríkyku Mksoíke Mkhfkhe rþûkýÔÞðMÚkkLku MkwÄkhðk {kxu yLkuf Mkr{ríkyku h[kE Au, yLkuf ynuðk÷ku yLku ¼÷k{ýku fhðk{kt ykðe Au. Ãkhtíkw íku{ktLke {kuxk ¼køkLke ¼÷k{ýku fkhøkík Lkeðze LkÚke. fkhý fu sqs yÃkðkËkuLku çkkh fhíkkt yk çkÄe Mkr{ríkykuLkk ynuðk÷{kt ÃkkÞkLkk «&™Lkku fkuE n÷ LkÚke yLku íku «&™ Au rþûkýLkk ûkuºk ÃkhLkku MkhfkhLkku Eòhku. çkeS çkÄe s sYrhÞkíkkuLke su{ rþûký Ãký yuf ykŠÚkf sYrhÞkík s Au yLku çkeS çkÄe [esðMíkwykuLkk çkòh{kt su{ Eòhku EåALkeÞ LkÚke íku{ rþûký{kt Ãký LkÚke. Mk{økú Ëuþ{kt ÍzÃkÚke Mkk[k rþûkýLkku yux÷u fu Ëhuf LkkøkrhfLku òuEíkwt nkuÞ íkuðwt rþûký ÞkuøÞ ¾[uo {¤e hnu íkuðk rþûkýLkku Vu÷kðku ÚkkÞ íku {kxuLkwt Ãknu÷wt sYhe Ãkøk÷wt Mk{økú Mkhfkhe íktºkLku rþûkýLkk ûkuºkÚke ÃkqýoÃkýu Ëqh fheLku íkuLkwt ‘¾kLkøkefhý’ fhðkLkku Au. òufu fux÷kf ÷kufku yk þçË Mkkt¼¤eLku s íkuLkku rðhkuÄ [k÷w fhe Ëuþu. Ãkhtíkw íku{Lke çkÄe þtfkykuLkwt Mk{kÄkLk fhðk {kxuLkkt Mk[kux fkhýku Au yLku íkuLke [[k ÃkAe õÞkhuf

Mkku¢urxMkS, ÞwðkLkeLkk ôçkhu ykðeLku Q¼ku Awt íÞkhu ÞwðkLkeLkku su ykLktË nkuðku òuEyu, íku AuÕ÷k ½ýk Mk{ÞÚke AeLkðkE økÞku Au. Ãku÷k rVÕ{Lkk økeík{kt fnuðkÞwt Au Lku fu ðku sðkLke sðkLke Lkrn, rsMkfe fkuE fnkLke Lk nku... {khe Ãký yuf fnkLke Au, Ãký Ëw:¾Lke ðkík yu Au fu íkuLkku ytík Ëw:¾Ë ykðþu yuðe {khe ÄkMíke rËðMku rËðMku Mkk[e Ãkze hne Au. nk, {khe Mk{MÞk {khe «u{fnkLke MkkÚku s òuzkÞu÷e Au. nwt çkkh{k Äkuhý{kt ¼ýíkku níkku íÞkhu {Lku {khe þk¤k{kt ¼ýíke Mkwðýko Lkk{Lke Akufhe MkkÚku «u{ ÚkE økÞku. nwt íkuLkk «u{{kt yux÷ku Ãkkøk÷ çkLke økÞu÷ku fu {Lku yk¾ku rËðMk íkuLkk rMkðkÞ ftEf Ëu¾kíkwt Lknkuíkwt. rË÷Lke ðkík rË÷ MkwÄe ÃknkU[kzðe yíÞtík sYhe nkuÞ Au, yux÷u yuf rËðMk {U ®n{ík fheLku íkuLku {¤ðk çkku÷kðe. íku {Lku yku¤¾íke íkku níke s yLku fËk[ íkuLku {khk {Lk{kt þwt [k÷e hÌkwt Au, íkuLkku ytËks Ãký níkku yux÷u íku {Lku {¤ðk ykðe. yu Mkktsu {U íkuLke Mkk{u «u{Lkku «Míkkð {qõÞku. «u{Lke ðkík ykðíkkt íku ½ze-çku ½ze íkku z½kE s økE, Ãkhtíkw ÃkAe ykzeyð¤e ðkíkku fhðk {ktze. {U íkuLku fÌkwt fu çkeS çkÄe ðkík sðk Ëu nwt íkLku ¾qçk [knwt Awt, íkkhk {kxu ftE Ãký fhe þfwt yu{ Awt íÞkhu íkwt yux÷ku sðkçk ykÃke Ëu fu íkwt {Lku «u{ fhu Au fu Lknª? íkuýu íÞkhu fnu÷wt fu nwt Úkkuzk rËðMk ÃkAe sðkçk ykÃkeþ. {U Úkkuzk rËðMkku hkn òuE. {khe Äehs htøk ÷kðe yLku yuf rËðMk íkuýu Mkk{uÚke {khk «u{Lkku Mðefkh fÞkuo yLku fÌkwt fu nwt Ãký ík{Lku [knwt Awt. {Lku íkku òýu MðøkoLkwt Mkw¾ {¤e økÞwt nkuÞ yuðe yLkw¼qrík Úkðk ÷køke. y{khwt {¤ðkLkwt ðÄe økÞwt yLku y{u yuõçkeòLke LkSf ykðe økÞk. y{khk ðå[u Mkk{kLÞ ðkík[eíkku Úkíke hnuíke. íku ÃkkuíkkLkk ½hLke yLku yÇÞkMkLke ðkíkku fhíke íkku nwt Ãký {khk r{ºkkuLke yLku çkeS ykzeyð¤e ðkíkku fhíkku. nwt íkuLke MkkÚku Ãkrðºk MktçktÄ RåAíkku níkku. {khk {Lk{kt íkuLkk

nwt

Mkk

hkn ÷qEMk Ãkur÷LkLkwt Lkk{ ¼khíkeÞku {kxu fËk[ yòÛÞwt Au. Ãkhtíkw y{urhfLk hksfkhýLke íku [[koMÃkË nMíke Au. íku ÞwLkkRxuz MxuxTMkLkk rðMíkkhLke árüyu MkkiÚke {kuxk hkßÞ y÷kMfkLkkt MkkiÚke LkkLke ðÞLkk økðLkoh nkuðk WÃkhktík y÷kMfkLkkt «Úk{ {rn÷k økðLkoh níkkt. 2006Úke sw÷kE 2009 MkwÄe íku{ýu y÷kMfkLkk økðLkoh íkhefu Mkuðk çkòðe. Xtzwtøkkh rn{ suðwt y÷kMfk y{urhfkyu hrþÞk ÃkkMkuÚke 30{e {k[o, 1867{kt yufhËeX çku MkuLx{kt, 72 ÷k¾ zku÷h{kt ¾heãwt níkwt. Mkk{kLÞ økðLkohLke {kVf Mkkhkn Ãkur÷Lku Võík økðLkoh íkhefu s Mkuðk çkòðe nkuík íkku fËk[ íkuLkwt Lkk{ ykx÷wt òýeíkwt Lk çkLÞwt nkuík. Ãkhtíkw hksfkhýe nkuðk WÃkhktík íku ÷ur¾fk Au, MÃkefh Au, hksfeÞ LÞqÍ f{uLxuxh Au yLku yk WÃkhktík økE 14{e LkðuBçkhÚke íkuLkku ‘Mkkhkn Ãkur÷Lk y÷kMfk’ Lkk{Lkku þkì Ãký þY ÚkÞku Au. suLke íku nkuMx Au. íku xÙkðu÷kuøk yLku zkuõÞw{uLxÙe «fkhLkku rhÞkr÷xe þkì Au. su{kt y÷kMfkLkk fwËhíke MkkIËÞoLku ykðhe ÷uðkÞwt Au. íku{kt MkkhknLku xÙu®føk Ãkh síkkt Ãknu÷kt hkRV÷ ¾heËíke, y÷kMfkLkk støk÷ku{kt Vhíke yLku ÃkrhðkhLkk MkÇÞku MkkÚku Mk{Þ ÃkMkkh fhíke ËþkoðkE Au. 2008Lke y{urhfkLke «{w¾ÃkËLke [qtxýe ð¾íku zu{ku¢urxf ÃkûkLkk W{uËðkh íkhefu çkhkf ykuçkk{k Q¼k hÌkk. íkuLke Mkk{u rhÃkÂç÷fLk ÃkûkLkk W{uËðkh íkhefu ßnkuLk {u¬uRLk níkk. íku ð¾íku {u¬uRLku ÃkkuíkkLkk h®Lkøk {ux (ðkRMk «urMkzuLxÃkËLkk W{uËðkh) íkhefu Mkkhkn Ãkur÷Lk Ãkh ÃkMktËøke Wíkkhe íÞkhu Mkkhkn {kuxk y{urhfLk hksfeÞ ÃkûkLke hk»xÙeÞ fûkkLke rxrfx {u¤ðLkkhe «Úk{ y÷kMfLk níke. yux÷wt s Lknª, rhÃkÂç÷fLk ÃkkxeoLke ðkRMk-«urMkzuLxLkk ÃkË {kxuLke íku «Úk{ {rn÷k W{uËðkh níke. íku [qtxýeyku{kt {u¬uRLkLke nkh ÚkE íku Ãknu÷kt s 2012Lke «{w¾ÃkËLke [qtxýe{kt rhÃkÂç÷fLkLkk W{uËðkh íkhefu MkkhknLkk Lkk{Lke yxf¤ku òuh Ãkfzðk {ktze níke. «òfeÞ fk{ku fÞkO. 2006{kt Mkkhknu 42 ð»koLke ðÞu Mkkhkn çk[ÃkýÚke s ½ýe yuÂõxð níke. LkkLkÃký{kt y÷kMfkLkkt «Úk{ {rn÷k økðLkoh çkLkðkLkwt çknw{kLk íku çkkMfuxçkku÷ xe{Lke fku-fuÃxLk níke yLku íkuLke xe{u {u¤ÔÞwt. WÃkhktík y÷kMfkLkk RríknkMk{kt íku MkkiÚke LkkLke y÷kMfk Mxux [uÂBÃkÞLkrþÃk Síke níke. 1984{kt íkuýu ðÞu økðLkoh çkLkLkkhe ÔÞÂõík níke. r{Mk ðurMk÷k rÃksLxLkwt xkRx÷ SíÞwt yLku r{Mk y÷kMfk [kuÚke rzMkuBçkh, 2006{kt [kso Mkt¼kéÞku íÞkhÚke rÃksLx{kt íku MkufLz hLkh-yÃk çkLke. Mkkhkn y÷kMfLk {íkËkíkkyku{kt ½ýe {kíkk-rÃkíkkyu íkuLkkt ÷øLk ÃkkA¤ ¾[o Lk níke. MkÃxuBçkh 2007{kt ÷kEV N MxkE÷ ÷kuÚkÞuf÷r«Þ fhðku Ãkzu íku ykþÞÚke íkuýu íkuLkk k Mkðuo yLkwMkkh, {íkËkíkkyku{kt nuík÷ MkkUËhðk nkRMfq÷Lkk «u{e xkuz Ãkur÷Lk MkkÚku LkkMke íkuLke ÷kufr«ÞíkkLkku økúkV 93 xfk níkku, sELku ÷øLk fÞkO. ÷øLk ÃkAe íku ÃkríkLkk suLkk fkhýu {kæÞ{kuyu íkuLku {kAe{kheLkk {kuxk ÃkkÞu Vu÷kÞu÷k ÔÞðMkkÞ{kt {ËË fhðk ‘y{urhfkLke MkkiÚke ÷kufr«Þ økðLkoh’ økýkðe níke. ÷køke. 1996Úke 2002 MkwÄe ºký ð»koLke Mk¤tøk çku x{o ykx÷e «rMkrØ {u¤ÔÞk Aíkkt yLku hksfkhý{kt {kxu íku ðurMk÷kLke {uÞh çkLke. {uÞh íkhefu [kso Mkt¼kéÞku Mkr¢Þ nkuðk Aíkkt Mkkhkn ÃkkMku ÃkkMkÃkkuxo Lknkuíkku! 2006{kt íku «Úk{ ð»ko Ëhr{ÞkLk Mkkhkn ðurMk÷kLkk LkkøkrhfkuLkk íkuýu ÃkkMkÃkkuxo {u¤ÔÞku yLku 2007{kt fwðiíkLke {w÷kfkík Lkk{ ÷¾u÷e r[êeyku ÃkkuíkkLkk xuçk÷ Ãkh {qfíke. Ëh ÷eÄe íÞkhu íkuýu «Úk{ ð¾ík W¥kh y{urhfkLke çknkh yXðkrzÞu íku yuf r[êe ¾ku÷íke, suLkwt Lkk{ yLku VkuLk Ãkøk {qõÞku! íÞkt íkuýu y÷kMfk LkuþLk÷ økkzoLkk MkÇÞkuLke Lktçkh r[êe{kt ÷ÏÞkt nkuÞ íkuLku VkuLk fheLku ‘þnuhLke þwt {w÷kfkík ÷eÄe yLku ð¤íkkt s{oLkeLkk ½kÞ÷ MkirLkfkuLke ÃkrhÂMÚkrík Au?’ íku ÃkqAíke. yk WÃkhktík Ãký íkuýu ½ýkt Ãký {w÷kfkík ÷eÄe. {u¬uRLku Ãkur÷LkLke ðkRMk-«urMkzuLxLkk W{uËðkh íkhefu LkðuBçkh, 2009{kt MkkhknLke ykí{fÚkk ‘økku$øk ÃkMktËøke Lknkuíke fhe íÞkt MkwÄe y÷kMfk çknkh Mkkhkn YÍ: yuLk y{urhfLk ÷kRV’ «rMkØ ÚkE, su rðþu ÷kufku{kt ¾kMk òýfkhe Lknkuíke «ðíkoíke. Ãkhtíkw çkuMxMku÷h Mkkrçkík ÚkE. yíÞkh MkwÄe{kt íkuLke 20 WÃk«{w¾ÃkËLkk W{uËðkh çkLÞk çkkË Mkkhknu ¾kMMke ÷k¾Úke ðÄw Lkf÷ku ðu[kE [qfe Au. Lkk{Lkk {u¤ðe. yku«kn rðL£u þkì{kt Ãký íku [{fe. Mkk{kLÞ heíku ÷kufMk¼k{kt ËuþLku Lke[kòuýwt hkuLkkÕz huøkLk íkuLkk hku÷ {kuzu÷ Au. ÚkkÞ yu nËu ÍÃkkÍÃkeLke Ãkhkfkck ðxkðe Ãkur÷Lk ËtÃkíkeLku Ãkkt[ MktíkkLkku Au- xÙuf yLku rxÙøk yu çku síkkt MkktMkËku Ãkøkkh ðÄkhkLkk {k{÷u yuf ÚkE Ãkwºkku yLku ºký Ãkwºkeyku- rçkúMx÷, rð÷ku yLku ÃkkRÃkh. síkkt nkuÞ Au. Ãkhtíkw rzMkuBçkh, 2008{kt MkkiÚke LkkLkku rxÙøk nS çku ð»koLkku s Au. xÙuf 2007{kt ßÞkhu y÷kMfkLkk hkßÞ Ãkt[u økðLkohLkwt y{urhfLk yk{eo{kt ¼híke ÚkÞku. 2008{kt íkuLke xwfze ðkŠ»kf ðuíkLk Mkðk ÷k¾ zku÷hÚke ðÄkheLku yuf ð»ko {kxu Rhkf {kuf÷kE níke. rçkúMx÷ 18 ð»koLke ËkuZ ÷k¾ zku÷h fhðkLke ¼÷k{ý fhe íÞkhu ðÞu fwtðkhe {kíkk çkLke níke. íku y{urhfLk þkì ‘zk®LMkøk ¾wË økðLkoh Mkkhkn Ãkur÷Lku s Ãkøkkh rðÚk Ä MxkMko’{kt Ãký [{fe [qfe Au yLku íku{kt íku ºkeò ðÄkhkLkku rðhkuÄ fÞkuo! ytíku, Ãkt[u íku ¼÷k{ý MÚkkLku ykðe níke. hË fhe. ykuçkk{kLku Ãkkuíku nhkðe þfu Au íkuðwt rLkðuËLk Mkkhknu 2008Lke «{w¾ÃkËLkk [qtxýe-«[kh Ëhr{ÞkLk ykÃÞk çkkË ykuçkk{kLke «ríkr¢Þk níke: “çku ð»ko ÃkAe þwt Ãkur÷LkLkkt ð†ku, nuh MxkR÷ yLku {uf-yÃk çkLkþu íkuLke yxf¤ku nwt yíÞkhÚke fhðk{kt LkÚke {kLkíkku ÃkkA¤ rhÃkÂç÷fLk LkuþLk÷ fr{xe yLku nwt Mkkhkn Ãkur÷Lk rðþu rð[khíkku Ãký LkÚke. (ykhyuLkMke)yu ËkuZ ÷k¾ zku÷hLkku ¾[o rhÃkÂç÷fLk Ãkûk{kt Mkkhkn {sçkqík xufku Ähkðu Au, Ãký fÞkuo nkuðkLkk ynuðk÷Lku Ãkøk÷u rððkË QXâku nk÷{kt nwt {khku {kuxk ¼køkLkku Mk{Þ ©uc «{w¾ çkLkðk{kt níkku. «[khLkk «ðõíkkyu [qtxýe çkkË Ãkur÷Lk rðíkkðwt Awt.” rhÃkÂç÷fLk Ãkûk{kt Mkkhkn {sçkqík MÚkkLk îkhk ÃknuhkÞu÷kt ð†ku ËkLk{kt ykÃkðkLkkt Ähkðu Au íku íkÆLk Mkk[e ðkík Au. Mkk{u Ãkûku nk÷Lkk «{w¾ nkuðkLkwt sýkÔÞwt níkwt. yLku [qtxýe çkkË Ãkur÷Lku ykuçkk{kLke ÷kufr«ÞíkkLkku swðk¤ Ãký ykuMkhe hÌkku Au íku ð†ku ykhyuLkMkeLku MkwÃkhík fhe íÞkhu MkkhknLkku {ursf fux÷ku [k÷u Au íku íkku ykðLkkhku ËeÄkt níkkt. Mk{Þ s fnuþu.

Mkkhkn Ãkur÷Lk

yk {rn÷k y{urhfkLke «{w¾ çkLkþu?

{køÞwt rË÷ {éÞku Ëøkku

{kxu {kºk «u{ níkku, ðkMkLkkLku íÞkt MÚkkLk çkLLkuLke ¼÷kE Au. íkwt [knu Au, yu çkhkçkh Lknkuíkwt. yuf rËðMk y[kLkf íkuýu {Lku fÌkwt fu Au, Ãký nwt íkLku [kne þfðkLke ÂMÚkrík{kt íkwt {khk «íÞu «u{Lke ÷køkýe hk¾íkku nkuÞ íkku LkÚke. {khe {sçkqhe Mk{s yLku {Lku fkÞ{ íkwt {kuxe ¼q÷ fhe hÌkku Au. íkwt fËk[ {Lku «u{ {kxu ¼q÷e ò. {U íkuLke ðkík Mkk[e {kLke ÷eÄe fhíkku nEþ, Ãký nwt íkku íkLku yuf Mkkhku r{ºk yLku {khwt {Lk {LkkÔÞwt. íkuLkk «íÞuLkku «u{ s {kLkwt Awt yLku {khk {Lk{kt íkkhk {kxu «u{ shkÞ ½xðkLkwt Lkk{ ÷uíkku Lknkuíkku. íkuLke ðkíkLkwt suðwt fþwt s LkÚke. íkuLkkt yk ðkõÞku {khk {kxu {kLk hk¾eLku {U ykí{níÞkLkku rð[kh Ãký ð@k½kík Mk{kLk níkk. nwt íkku íÞkhu ¼ktøke s {ktze ðkéÞku yLku ðkMíkrðfíkkLku Ãk[kððkLke Ãkzâku. {Lku íkku çku ½ze Mk{òÞwt s Lknª fu íku fkurþþ fhe, Ãký Úkkuzk rËðMkku ÃkAe {Lku yksu Mkkð y[kLkf ykðe ðkík þk {kxu fhe òý ÚkE fu íku yuf çkeò Akufhk MkkÚku ËkuMíke hne Au? íkuLkk nkð¼kð ÃkhÚke MÃkü níkwt fu çkktÄe hne Au. íku çkLLkuLkk MktçktÄku rðþu {Lku íku {òf fhe hne Lknkuíke. ¼kík-¼kíkLke ðkíkku nwt íkuLku fþwt Lk fne þõÞku. ÞkiðLkLke Mk{MÞk òýðk {¤e Au. fux÷kf {khk ykt¾Lkk yktMkw r{ºkkuyu íkku {Lku íÞkt MkwÄe Mkku¢urxMk AwÃkkððk nwt íÞktÚke íkhík fÌkwt fu íku çkLLku Lkef¤e økÞku. ÃkAe {U íkuLke MkkÚku ðkík yufçkeòLkk «u{{kt Au. {khwt {Lk [fhkðu [ze fhðkLke y™u {¤ðkLke fkurþþ fhe Ãký íku økÞwt fu íkuýu {Lku fhu÷e ðkík Mkk[e nkuÞ íkku {khe MkkÚku ðkík fhðk s íkiÞkh Lknkuíke. ÃkAe çkeS ¿kkríkLkk Akufhk MkkÚku fu{ yk¾hu {U ykí{níÞkLke Ä{fe ykÃkeLku fÌkwt «u{MktçktÄku ykøk¤ ðÄkhe hne Au? þwt íku sqêwt fu íkwt {Lku AuÕ÷e ðkh {¤ðk ykðe ò. íku çkku÷e nþu? þwt íkuýu {Lku AuíkÞkuo nþu? Mkk[wt ykðe. íkuýu fÌkwt fu íkwt fu{ ftE Mk{síkku fnwt íkku {khwt rË÷ íkqxe økÞwt íÞkhu {Lku sux÷wt LkÚke? íkwt Ãký òýu Au fu nwt hksÃkqík Ëw:¾ yLku Ãkezk Lknkuíkkt ÚkÞk yux÷wt Ëw:¾ {Lku Ãkrhðkh{ktÚke ykðwt Awt. ykÃkýe ¿kkrík y÷øk íkuLkk yLÞ Akufhk MkkÚkuLkk MktçktÄkuLku fkhýu Au íÞkhu ykÃkýk ÷øLk fkuE heíku þõÞ Lknª ÚkÞwt Au. {khku þwt ðktf? {khe MkkÚku s fu{ çkLku, {kxu íkwt {Lku ¼q÷e ò yLku {khe ykðwt ÚkÞwt? {khu nðu þwt fhðwt òuEyu? ËwrLkÞkÚke Ëqh ÚkE ò, yu{kt s ykÃkýe r÷. ËŠþík

CMYK

r«Þ ËŠþík, ykÃkýLku MkkiÚke ðÄw Ëw:¾ ÃknkU[kzðkLke ûk{íkk yu ÷kufku{kt s nkuÞ Au su{Lku ykÃkýu MkkiÚke ðÄw [kníkk nkuEyu Aeyu. ík{u suLku «u{ fÞkuo Au, íku ßÞkhu ík{khe çkLkkðx fhu íÞkhu rðïkMk½kíkLke íkeðú ÷køkýe Úkðe Mðk¼krðf Au. ík{Lku yíÞkhu fux÷wt Ëw:¾ Úkíkwt nþu íku Mk{S þfkÞ yuðwt Au Ãký ík{khu yuf ðkík íkku Mk{sðe s hne fu ík{u suLku SòLkÚke «u{ fÞkuo Au, íkuLku ík{khk «u{{kt fkuE hMk LkÚke. ík{khe yíÞkhLke ÂMÚkrík{kt yuf ðkík MÃkü Au fu ík{khe r{ºk ík{khe MkkÚku ¾kuxwt çkku÷e nkuÞ fu Mkk[wt, íku ík{Lku «u{ fhðk {køkíke LkÚke. yuLku ík{khe MkkÚku «u{MktçktÄ hk¾ðku LkÚke yu {kxuLkkt yuLkkt ÃkkuíkkLkkt fkhýku nkuE þfu yLku íkuLke árüyu íku Mkk[kt Ãký nkuE þfu Au. {q¤ ðkík yu Au fu «u{ fktE Ãkhkýu ÚkE þfu Lknª. ík{u ykí{níÞk fhðkLke íkiÞkhe çkíkkðe nkuðk Aíkkt íku íkuLkk rLkýoÞ{kt {¬{ Au íkuLkku yÚko yu ÚkÞku fu yuLku ík{khku MkkÚk òuEíkku LkÚke. yk ðkMíkrðfíkkLku ík{khu ÃkqýoÃkýu Mðefkhe ÷uðe òuEyu yLku íkuýu ykðwt þk {kxu fÞwO, íkuýu ykðwt fhðkLke þwt sYh Ãkze, ík{khe MkkÚku s ykðwt fu{ ÚkÞwt, ðøkuhu rð[khkuLku AkuzeLku ík{khe fkhrfËeo Ãkh ðÄkhu æÞkLk ykÃkðwt òuEyu.«u{Lkk {k{÷k{kt MkkiÚke {kuxe økhçkz yk s nkuÞ Au fu ykÃkýu suLku [kníkk nkuEyu Aeyu, íku ykÃkýLku [knu s yuLke fkuE økuhLxe LkÚke nkuíke. ík{khk rfMMkk{kt yk ðkMíkrðfíkk ðÄkhu fhwý yux÷u çkLke Au fu ík{u fnku Aku íku{ ík{u suLku íknu rË÷Úke [knku Aku, íku ík{khe ÃkkMku ¾kuxwt çkku÷e Au. Ãký fkuLku «u{ fhðku, fkuLke MkkÚku «u{MktçktÄ ykøk¤ Lk ðÄkhðku, yu Ëhuf ÔÞÂõíkLkku ytøkík Mkðk÷ Au. íkuýu íkku ÃkkuíkkLkku rLkýoÞ ykÃke ËeÄku Au, nðu ík{khu s rLkýoÞ fhðkLkku Au fu ¼qíkfk¤Lku Ãkfze hk¾eLku ík{u Ëw:¾Lkk Ënkzk rðíkkððk {køkku Aku fu ÃkAe ¼qíkfk¤Lkk ¼qtzk yLkw¼ðLku ¼q÷eLku Lkðe ®sËøkeLkku «kht¼ fhðk {køkku Aku. ykþk Au fu ík{u ®sËøke{kt Lkðe þYykíkLkku {køko s yÃkLkkðþku.


k çkwÄðkh k 1 rzMkuBçkh k h010

íkMkðeh: MktsÞ ¼è

økwLkkþkuÄLk {kxu yktíkhhk»x‰eÞ MktMÚkk RLxhÃkku÷ søkrðÏÞkík Au. ðirïf Míkhu økksu÷k fuMkkuLkwt MkkuÕÞwþLk fhíke yu MktMÚkkyu VkuhuÂLMkf MkkÞLMk{kt fk{ fhíkk økwshkíke su.yu{.ÔÞkMkLku ykuøkuoLkkE®Íøk fr{rx {uBçkh íkhefu ÃkMktË fÞko Au

yk økwshkíke nðu {køkoËþoLk ykÃkþu RLxhÃkku÷Lku...

{t[k suðkt Ëuþe çkLkkðxLkkt nrÚkÞkhkuÚke ½ýk økwLkk çkLku Au yLku íkuLke íkÃkkMk Ãký ÚkkÞ Au, Ãkhtíkw ykðk fuMkkuLkkt ELðuÂMxøkuþLk{kt ½ýe çkÄe ¾k{eyku-ºkwxeyku hne òÞ Au. ykðe ¾k{eyku Ëqh fhðk {kxu...” {uÂõMkfku{kt yufXk ÚkÞu÷k rðï¼hLkk økwLkkþkuÄfku yLku Wå[ ykurVMkMkoÚke yãíkLk nku÷ ¾e[ku¾e[ ¼hkÞu÷ku níkku íÞkhu íku MkkiLke Mkk{u Q¼k hneLku yuf nkuLknkh økwshkíke yrÄfkhe ¢kE{Lke ËwrLkÞk ¼uËðk {ÚkLkkhk {hSðkykuLke Mkk{u ftEf Lkðwt s ÃkkMkw Wòøkh fhe hÌkku níkku. økwshkíke ykurVMkhLkk «uÍLxuþLk{kt yuf ÃkAe yuf Lkðkt Lkðkt Ãkz¤ku ¾q÷íkkt síkkt níkkt yLku xktfýe Ãkzu íkkuÞ Mkt¼¤kÞ yuðe þktrík ðå[u Mkki yufkøkúíkkÚke íkuLkku þçËu-þçË fkLk{kt Íe÷íkk níkk. «uÍLxuþLk Ãkqhwt ÚkÞwt íÞkhu Ãký Úkkuze ûkýku þktrík AðkÞu÷e hne yLku ÃkAe yufkyuf íkk÷eykuLkk

‘ík

økzøkzkxÚke nku÷ økkS QXâku. yuf økwshkíke ¢kE{Lkk Wfu÷ {kxu Ãký íku{ýu ynª ykððwt Ãkzu yu nËu yrÄfkhe yM¾r÷ík ytøkúuS{kt ykx÷wt ŸzkýÃkqðof yLku íku{ýu økktÄeLkøkh yuV.yuMk.yu÷.Lku Mkßs fhe. Mkqû{ ÃkkMkkykuLke Aýkðx fhe þfu? {uÂõMkfkuLkk yu yãíkLk MkkÄLk-Mkk{økúe yLku {øks fk{ Lk fhu yuðe nku÷{kt nksh hnu÷k ELxhÃkku÷Lkk Wå[ ykurVMkMko - rðrðÄ «fkhLke xufrLkfkuÚke yMkt¼ð sýkÞ yuðk økwLkk ykt¾ku{kt ykùÞo yktSLku yufçkeòLku íkkfe hÌkk yLku Ãký yk ÷uçkkuhuxheLke {ËËÚke Wfu÷kðk {ktzâk. 1974Úke ÃkAe Äe{u-Äe{u íku{Lkk [nuhk Ãkh yuV.yuMk.yu÷.{kt òuzkÞu÷k sÞtíkfw{kh {w~fwhknx Vhe ð¤e. þkÞË íÞkhu s {økLk÷k÷ ÔÞkMk yksu rLkÞk{f Au yLku rMkrØ yk nkuLknkh økwshkíke ykurVMkhLku økktÄeLkøkh{kt rLk{koýkÄeLk rðïLke «Úk{ sÞhk{ {nuíkk ELxhÃkku÷{kt Íe÷e ÷uðkLkk ÃkkÞk íku{Lkk VkuhuÂLMkf - MkkÞLMk ÞwrLkðŠMkxeLkk Ãký {Lk{kt Lkt¾kE [qõÞk níkk. íkuyku «Úk{ zkÞhuõxh sLkh÷ Au. 2009Lke yk ½xLkk yLku {uÂõMkfku{kt çkÄkLku {uÂõMkfku{kt zkì. ÔÞkMkLkk «uÍLxuþLku ELxhÃkku÷Lku Ãký {tºk{wøÄ fhLkkhk økwshkíke yrÄfkhe níkk zku. su.yu{. íku{Lkk rðþu rð[khðk {sçkqh fÞko yLku íÞkh ÃkAe ÔÞkMk. {q¤ sqLkkøkZLkk ðíkLke. ð»kkuoLkk øknLk yÇÞkMk çkeòu Ĭku ÷køÞku ELxhÃkku÷ {ex{kt. økE 27{eÚke ÃkAe VkuhuÂLMkf MkkÞLMk MkkÚku yufYÃkíkk fu¤ðeLku 30{e yur«÷ - 2010 MkwÄe økktÄeLkøkh VkuhuÂLMkf økktÄeLkøkhLke VkuhuÂLMkf MkkÞLMk ÷uçkkuhuxhe{kt òuzkÞk. MkkÞLMk ÷uçkkuhuxhe{kt ELxhÃkku÷ {exLkwt ykÞkusLk ÚkÞwt økwshkíkLkk s Lknª, yLÞ hkßÞku{kt Úkíkk fkuÂBÃ÷fuxuz níkwt. ELxhÃkku÷Lkk Wå[krÄfkheyku yLku yLÞ

rçknkhLkk Ëçktøk

nkhLkkt Ãkrhýk{ku çknkh ykÔÞkt fu ÷k÷w«MkkË Mkzf ÚkE økÞk. Mkzf ÚkE sðkLkkt fkhýku{kt yuf fkhý Mkzf Ãký økýe þfkÞ. ðhMk Ãknu÷kt ÷k÷w«MkkËu ònuh fÞwO níkwt fu rçknkhLke Mkzfku íkuyku nu{k {kr÷LkeLkk økk÷ suðe íku{Lke þi÷e{kt çkku÷e QXu÷k, ‘Þu MkMkqhk íkku rVh Mku çkLkkðe Ëuþu. {uËkLk {kh økÞk.’ fnu Au fu Lkeíkeþfw{khu ÷k÷wSLkk ½zef ¼h sLkíkkLku Ä{uoLÿ nkuÞ íkuðku yk¼kMk Ãký çk¤kÃkk Mkk{u yuf ðkh «nkh fhu÷ku. Lkeíkeþ rðþu fhkÔÞku, Ãký Mkzfku yuðe s hne. sLkíkk Mk{Mk{e yu÷Vu÷ íkuyku çkkuÕÞk níkk íÞkhu ðÄw yuf y{urhfLk økE. ÷k÷wS Lkkixtfe f÷kfkhLke su{ yLkuf ðkh «{w¾ ÞkË ykðu Au, su{ýu [qtxýe Mk{Þu nheV sLkíkk Mkk{u fkuELku fkuEf ¾u÷ ÷ELku ykðíkk hÌkk. W{uËðkhLkuu çkuVk{ ðkýerð÷kMkLkku sðkçk ykÃkíkkt {u½kýeLke yuf fÚkk{kt níkwt fu fnu÷wt fu ‘ík{u {khe rðþu sqXwt çkku÷ðkLkwt çkkS VexkôMk çktÄ fhku, Lknªíkh nwt ík{khk rðþu Mkk[wt LkøkhþuXLke ËefheLku Ãkhýkðe íku økk{{kt ÃkkýeLkwt ¼khu Ëw:¾ níkwt. çkku÷eþ.’ yk Ä{feLke yMkh ÚkÞu÷e. rLkhtsLk rºkðuËe LkøkhþuXu ÃkkuíkkLkku ¾[uo ({kfo- ÃkkuíkkLkk Lkeíkeþfw{kh yuLz ftÃkLkeyu ÷k÷wS ¾[uo) yuf Lknuh ËefheLkk ½h MkwÄe ÷E ykÔÞk, suÚke rðþu Mkk[e ðkíkku fhe. sLkíkk Mk{S økE. ÷k÷wS Ãký Ëefhe ½hLkk ôçkhuÚke çkuXk çkuXk Ãkkýe ¼he þfu. Mk{S økÞk fu yçk fkuE ‘[khk’ Lknª ni, fkuE [khk ÷k÷wS Ãký yu{Lke ËefheLkk MkkMkhkLkk økk{{kt Lk hnk, Mknkhk Lk hnk. Mkr[ðk÷Þ{kt õ÷kfo íkhefu ðes¤e-ÃkkýeLke ÔÞðMÚkk Mkhfkhe ¾[uo fhe Lkk¾e Ãký Lk [k÷u, íkuðk hkçkzeËuðeLku ÷k÷w«MkkËu {wÏÞ«ÄkLk níke. Ãký rðÏÞkík y{urhfLk «{w¾u fÌkwt Au fu ík{u çkLkkðe ËeÄkt. ({ík÷çk fu sLkíkkLku {kÚku {kÞko.) ík{k{ ÷kufkuLku fkÞ{ {kxu {q¾o çkLkkðe þfíkk LkÚke. «òyu yk çkÄe ðkíkLkku ‘røkLk røkLk fu çkË÷k r÷Þk’. ÷k÷wLkk ‘ÃkkMk’{kt sLkíkk Lk çktÄkE. Lkeíkeþfw{khLke fkUøkúuMku ‘yuf÷ku òLku hu’Lke Lkerík yÃkLkkðe níke. Ãkkxeo Vhe støke çknw{ík ÷ELku ykðe økE íÞkhu ÷k÷wS hknw÷ økktÄe yLku MkkurLkÞk økktÄeLke Mk¼kyku yLku

rçk

rnx÷hLke Qzíke hfkçkeyku!

çkeò rðïÞwØ ð¾íku s{oLk Mk¥kkÄeþ yuzkuÕV rnx÷h fkuE Ãký ¼kuøku rçkúxLkLku ¾ku¾hwt fhðk {ktøkíkku níkku. íkksuíkh{kt ‘Ãkeyu{‘ Lkk{Lkk s{oLk MkkÞLMk {uøkurÍLku ynuðk÷ ykÃÞku fu rnx÷hu Ëw~{Lkku Ãkh yk¢{ý fhðk yLku íku{Lku [kutfkðe Ëuðk Qzíke hfkçke suðkt ðknLkku íkiÞkh fhkÔÞkt níkkt.yu hfkçkeyku{kt çkkuBçk ¼he ÷tzLk yLku ¾kMMkk ËqhLkk ÷ûÞktf LÞqÞkufo Ãkh nw{÷ku fhðkLkwt rnx÷hLkwt ykÞkusLk níkwt. «kÞkurøkf Äkuhýu 15 ðknLkku íkiÞkh Ãký ÚkE økÞkt níkkt. «køk{kt 1941Úke 1943 ðå[u [ufkuM÷kuðurfÞk (íÞkhu yu Ëuþ s{oLk fçkò{kt níkku)Lkk «køk þnuh{kt yk «kusuõx fkÞohík níkku. yu «kusuõxLke sðkçkËkhe s{oLk Ãkku÷eMk yuMkyuMk (þwíÍMxkVu÷)Lkk ðzk nkLMk fk{÷uhLku MkkUÃkkE níke. fux÷kf fuËeykuyu yk hfkçkeyku òuE nkuðkLkku Ëkðku fÞkuo Au. yu fuËeykuLkk fnuðk «{kýu Qzíke hfkçkeyku Mkkzk Ãkkt[ {exh Ãknku¤e níke. Qzíke hfkçkeyku çkLke níke yLku çkLke Lk níke yuðkt çkLLku {tíkÔÞku «ðíkuo Au. y{urhfe y¾çkkh LÞqÞkufo xkEBMku Ãký yu ð¾íku Qzíke hfkçkeLkk Vkuxk MkkÚku Mk{k[kh AkÃÞk níkk fu yk «fkhLke hfkçkeyku õÞktf çkLke hne Au! íkku ð¤e 2002{kt Ãkku÷uLzLkk yuf ¾kuS Ãkºkfkhu ÃkkuíkkLkk ÃkwMíkf ‘ykun ðLzh ykuV «ðËk’{kt ÷ÏÞwt Au fu LkkÍeykuyu Qzíke hfkçke ykfkhLkkt þ†ku çkLkkÔÞkt s níkkt. YzkuÕV ©eyuðh yLku ykuxku nkçkuh{kun÷ Lkk{Lkk çku rð¿kkLkeyku yk¾k «kusuõxLke ÃkkA¤ níkk {kxu «kusuõx ©eyuðh-nkçkuh{kun÷ Lkk{u yku¤¾kíkku níkku. Ëhr{ÞkLk çkuyuf ð»ko Ãknu÷kt rh÷eÍ ÚkÞu÷e yuf rVÕ{Lke ðkík: nkLMk fk{÷uh Lkk{Lkk yu LkkÍe yrÄfkheLke ykøkuðkLke{kt s{oLkkuyu yuf MÃkuMkrþÃk çkLkkÔÞwt nkuÞ yuðk {ík÷çkLke MkkÞLMk rVõþLk Ã÷Mk fku{uze rVÕ{ ykðe hne Au. ‘ykÞLko MfkÞ’ Lkk{Lke yu rVÕ{{kt yuLxkforxfk ¾tz{kt MÚkÃkkÞu÷k MktþkuÄLk {ÚkfuÚke MÃkuMkrþÃk hðkLkk ÚkðkLkwt nkuÞ. rVÕ{ «{kýu 1945{kt yðfkþÞkºkkyu Lkef¤íkwt yu MÃkuMkrþÃk 2018{kt Ãk]Úðe Ãkh Ãkhík ykðu Au.

Mkh½Mkku ¼ÔÞ hÌkkkt níkkt. yu{ fkUøkúuMkesLkkuLku ykþk níke Ãký fkUøkúuMkLku yk¾k hkßÞ{kt økýeLku [kh Mkex {¤e. su hkßÞ{kt ykÃkýk yk¢{f r¢fuxh feŠík ykÍkËLkk rÃkíkk©e ykÍkË {wÏÞ«ÄkLk níkk yu hkßÞ{kt r¢fux xe{Lkk rhÍðo ¾u÷kzeLke MktÏÞk sux÷k Ãký ÄkhkMkÇÞkuLku fkUøkúuMkLku LkÚke {éÞk. ÃkkòuË ËhçkkhLke ¼k»kk{kt ‘ykðe nk÷ík Úkþu, fkuý {kLkþu’ Aíkkt MÚkkrLkf fkUøke ykøkuðkLkku yuðe ðkíkku fhu Au òýu, ‘Lkkxf íkku MkV¤ s níkwt, Ãký ykurzÞLMk VuE÷ økÞwt.’ nðu ykÃkýk suðkLku òýðk{kt yu hMk Au fu ‘fux÷k økwtzk [qtxkÞk Au? (fkuE Ãký Ãkûk{kt) fux÷k økwtzk nkhe økÞk? yk¾hu MkV¤íkkLkku {kÃkËtz íkku yu s Au.’ økqøk÷e AøkLkLkwt yð÷kufLk, ‘fkuE LÞkÞkÄeþLku ÷øLk fhðk nkuÞ íkku økkuh ÃkkMku sðwt Ãkzu yLku økkuhLku AqxkAuzk òuEíkk nkuÞ íkku LÞkÞkÄeþ ÃkkMku sðwt Ãkzu.’

{nkLk ¼rð»Þðu¥kk

ýeíke Lkxe þuhkuLk xuxLkwt ¾qLk f{f{kxe WÃkòðu íku heíku ÚkÞwt níkt. yk níÞk ÚkÞk Ãknu÷kt íku rðMíkkh{kt hnuíkk sðkçkËkh Lkkøkrhf Ãkh yuf Ãkºk ykÔÞku níkku, yk Ãkºk{kt yu{ sýkððk{kt ykÔÞwt níkwt fu, 1969Lke Lkð{e ykuøkMx fu íkuLke ykMkÃkkMkLkk Mk{Þ{kt çkuLkuzeõx fuLÞku{kt MkeÞu÷ku zkEð ÃkkMku Ãkkt[ ¾qLk ÚkðkLkkt Au. yk rðMíkkhLkk ÷kufkuLku [uíkðýe ykÃkeLku ¾qLk Úkíkk yxfkððkLke rðLktíke yk Ãkºk{kt fhðk{kt ykðe níke. {kºk yuf s rËðMkLkku Vuh Ãkzâku. ykøkkne «{kýu yr¼Lkuºke xux MkkÚku yLÞLke níÞk ykX{e ykuøkMxu ÚkE, Ãkºk îkhk ykøkkne fhLkkh fkuE ¾qLke Lknkuíkku. ykøkkne fhLkkh ÔÞÂõík níkku. fur÷VkuŠLkÞkLkku {nkLk ¼rð»Þðu¥kk zkuõxh yLkuoMxku {kuLxøkku{uhe. òuMkuV fuLkuze, [Š[÷, hkuçkxo fuLkuze yLku çkeò yLkuf òýeíkk Lkuíkk yLku yr¼LkuíkkLkkt SðLk ytøku Mk[kux ykøkkneyku fhLkkh zkuõxh {kuLxøkku{uheyu yk ¾qLk ÚkÞk ÃkAe ykøkkne fhíkkt sýkÔÞwt níkwt fu, ‘[kÕMko {kuLMkwLk’ Lkk{Lke ÔÞÂõík yk ¾qLk {kxu sðkçkËkh Au. {kuLxøkku{uheLke ykøkkne{kt ¾qLkeLkk Lkk{{kt {kºk ytøkúuS þçË ‘yku’ ðÄkhkLkku níkku. ykøkkneLkk Úkkuzk Mk{Þ çkkË [kÕMko {uLþLkLke ¾qLk {kxu ÄhÃkfz ÚkE níke. yk ÃkAeLke {krníke rðïLkkt ÷øk¼øk ík{k{ ðíko{kLkÃkºkku{kt ykðe økE níke. zkuõxh yLkuoMxku {kuLxøkku{uheLkku sL{ ykuõxkuçkhLke çkeSyu 1925Lke Mkk÷{kt s{kEfkLkk xkÃkw Ãkh ÚkÞku

ò

rnx÷h ßÞkurík»kku yLku yøkBÞ þÂõíkyku Ähkðíkk ÷kufkuLke ykøkkneLku ykÄkhu nw{÷k fhíkku. [Š[÷Lku íkuLkk òMkqMk¾kíkkyu ßÞkhu yk Mk{k[kh ykÃÞk níkk íku ÃkAe ¾wË [Š[÷u ßÞkurík»kLkk rðîkLkku yLku yøkBÞ þÂõík ÄhkðLkkhLke þk¾k h[e níke. zkuõxh {kuLxøkku{uhe{kt yËT¼wík þÂõíkyku níke íkuÚke íku{Lke yk þk¾k{kt ¼híke fhðk{kt ykðe níke. yk þk¾kLke {ËËÚke [Š[÷ yu Lk¬e fhíkku fu rnx÷hLkk ykøkkne fhLkkh íkuLku þwt Mk÷kn ykÃkþu. rnx÷hLkk {LkLkku íkkøk {u¤ðeLku [Š[÷ ÃkkuíkkLke çkkS økkuXðíkk níkku. íku{ýu yk rð¼kiríkf rðãkyku MkkÚku Mktf¤kÞu÷k Ëuð¤Lke MÚkkÃkLkk fhe níke. íku fur÷VkuŠLkÞkLkk ÷kuMk yuLsuÕMk{kt hne y{urhfkLkk íku{s yLÞ LkkøkrhfkuLku xur÷VkuLk fu Ãkºk îkhk {ËËYÃk Úkíkk. íku{Lke {ËË {kxu fkuE Ve Lknkuíke. fkuE MðuåAkyu ÃkiMkk ykÃku íkku íku Ëuð¤ {kxu ¼ux Mðefkhíkk. yuf fk¤k ykË{e nkuðk Aíkkt ¼rð»Þðu¥kk yLku ËËeoykuLkk ‘[iíkrMkf r[rfíMkf’ íkhefu zkuõxh {kuLxøkku{uheyu y{urhfk{kt Mkkhe Lkk{Lkk {u¤ðe Au. {kuLxøkku{uheyu {Lkkurð¿kkLkLkk rð»kÞ{kt

CMYK

yk{trºkík ËuþkuLkk MktÏÞkçktÄ «ríkrLkrÄyku Ãký ykÔÞk. ynª yu ðkíkLke LkkUÄ Ãký ÷uðe ½xu fu, yk {ex{kt ÃkkrfMíkkLkLku yk{tºký yÃkkÞu÷wt. Ãký Mðk¼krðf heíku s íkuLkk fkuE «ríkrLkrÄ nksh Lknkuíkk hÌkk. yu{Lke økuhnksheÚke LkwfMkkLk yu{Lku s ÚkÞwt. ELxhÃkku÷ {ex{kt Ãký zku. su.yu{. ÔÞkMkLke íkeûý çkwrØ«rík¼kLkk [{fkhk ELxhÃkku÷Lkk ykøktíkwf {nu{kLkkuLku òuðk {éÞk. VkuhuÂLMkf MkkÞLMkLkk {k{÷u økwshkíkLke «økrík òuELku [fk[kIÄ çkLke økÞk. çkMk, zku. ÔÞkMkLke «rík¼kLke Açke ELxhÃkku÷Lkk rË{køk{kt ykçkkË Íe÷kE økE yLku íkuLkwt Ãkrhýk{ ykÔÞwt Au nðu. yk¾k MkkWÚk yurþÞk{ktÚke {kºk yuf s ÔÞÂõíkLku ÃkkuíkkLke ykuøkuoLkkE®Íøk fr{xeLkk {uBçkh íkhefu ELxhÃkku÷u ÃkMktË fÞko, zku. su.yu{. ÔÞkMkLku. ELxhÃkku÷Lke yk ykuøkuoLkkE®Íøk fr{xe{kt yk¾e ËwrLkÞk{ktÚke {kºk 17 MkÇÞku ÷uðkÞ Au. yk fr{xe VkuhuÂLMkf MkkÞLMkLkk ðirïf MíkhLkk Lkeríkrð»kÞf rLkýoÞku fhu Au. VkuhuÂLMkf ûkuºku rhMk[o yLku zuð÷Ãk{uLx íku{s rðï fûkkLkwt yÃkøkúuzuþLk íkÚkk {kurLkx®høk MkrníkLke fk{økehe yk fr{xe fhu Au. £kLMkLkk ÷eykuLk ¾kíku nuz õðkxoh Ähkðíkk ELxhÃkku÷u yk fr{xeLkk {uBçkh íkhefu zku. ÔÞkMkLku ÃkMktË fÞko Au íku çkkçkík økwshkíkLkk Mkkzk Ãkkt[ fhkuz økwshkíkeykuLke Akíke øks øks Vw÷kððk {kxu Ãkqhíke Au. yk ÃkMktËøkeÚke zku. ÔÞkMk Ãký ¾wþ Au. íku{ýu fÌkwt fu, “ELxhÃkku÷Lke yk ykuøkuoLkkE®Íøk fr{xeLke «Úk{ r{®xøk økÞk ykuõxkuçkh {rnLkk{kt {¤e økE, Ãký nwt íku{kt sE þõÞku Lknkuíkku.” y÷çk¥k, {uBçkh íkhefu íku{Lke {wËík ºký ð»koLke Au yux÷u nðu ÃkAeLke r{®xøkku{kt íku{Lkk Wå[ ¿kkLkLkku ÷k¼ ELxhÃkku÷ {u¤ðþu. zku. su.yu{. ÔÞkMkLkwt fkiþÕÞ yk rMkðkÞ Ãký ½ýe søÞkyu «økxâwt Au. íku{ýu 2004{kt ÷uMx zkÞhuõxh yuðkuzo {u¤ÔÞku níkku. yu yøkkW 1997{kt «urMkzuLx Ãkku÷eMk {uz÷ Vkuh yuõÍkBÃk÷he ðfo ELk Ä VeÕz ykuV ¢kE{ ELðuÂMxøkuþLk{kt hk»xÙÃkrík {uz÷ Ãký Síke [qõÞk Au. AuÕ÷u 2008{kt yku÷ EÂLzÞk EÂLMxxâqx ykuV {urzf÷ MkkÞLMk îkhk MkuVfkuLk ELxhLkuþLk÷ fkuLVhLMk{kt íku{Lku ÷kEVxkE{ yur[ð{uLx yuðkuzoÚke Ãký MkL{kLkðk{kt ykÔÞk níkk.

{k

LkðeLke Ëþk Vhu Au íÞkhu yuLke rËþkyku yLku hMíkk Ãký Vhe òÞ Au. yk yLkÃkurûkík ÃkrhÂMÚkrík «íÞu Mktfuík fhíkku økÍ÷Lkku {í÷ku Au “Ëw~{Lk LkMkeçk yÃkLkk, MkkÞk hfeçk yÃkLkk”. «khçÄLkk «ktøký{kt {nurV÷ nkÚk Vu÷kðeLku Q¼ku Awt Ãký fkuE òíkLke yk{eLk E. Íeýk WÃk÷ÂçÄ WÃk÷çÄ Úkíke LkÚke. yk ík{kþku òuELku {khku ÃkzAkÞku Ãký øku÷{kt ykðe ¾u÷ fhðk {ktzâku Au yLku {Lku íkhAkuze sðkLkku rLkùÞ fheLku {khk þheh{ktÚke Mkhðk {ktzâku Au. “MkkOMkku {U MkkuLkk - [ktËe, rË÷ ni økheçk yÃkLkk”. ËwrLkÞk{kt nu{ðk¤ku nu{¾u{ økýkÞ Au yLku hsík ÷ELku VhLkkhku yk¾wt søkík ÷E VhLkkhku sýkÞ Au. Ãký yk çktLku ðMíkwyku ¼kiríkfYÃku {khe ÃkkMku LkÚke Aíkkt nwt yu{LkkÚke ðtr[ík LkÚke, fkhý fu søkíkLkk ÷kufkuyu {khk rË÷Lke ËwrLkÞkLku íkçkkn fheLku rË÷Lke Mk½¤e Ëku÷ík ÷qtxe ÷eÄe Au íku Aíkkt ïkMkku{kt nwt MkkuLkk - [ktËeLku ïMke hÌkku Awt yLku {Lku Lkk{þu»k fhðkLkk çkËEhkËk Ähkðíkk MktçktÄku Mkk{u f{h fMke hÌkku Awt. “ni fkiLk, fu rsMku {I, Mk{Íwt fheçk yÃkLkk” MktÏÞkLkk Lkk{u MktçktÄku xku[ Ãkh Au Ãký MLkunLkk Lkk{u Mkkð íkr¤Þk{kt Au, hksLkøkhku{kt yu{Lkk hks{nu÷ku Au yLku {khwt ÍqtÃkzwt Wßsz økk{Lkk Vr¤Þk{kt Au! ËqhçkeLk ÷ELku òuðk çkuMkwt íkku Ãký Ëqh MkwÄe LkSfLkku yuf Ãký {kýMk Ëu¾kíkku LkÚke, MktçktÄkuyu h[u÷kt »kzTÞtºkkuLkku Mkkh {Lku Mk{òíkku LkÚke. yuðwt Ãkkºk fkuE fhíkkt fkuE LkÚke fu suLku nwt ytøkík økýe þfwt yLku ÓËÞLkkt MLkun MÃktËLkku{kt suLke M{]ríkykuLku nwt ðýe þfwt. “íkLknk nqt {nurV÷ku {U, Þu ni LkMkeçk yÃkLkk”. yk{ íkku {nurV÷ku{kt ½ýe ðkh sðkLkwt çkLku Au, õÞkhuf Þs{kLk íkku õÞkhuf {nu{kLk ÚkðkLkwt çkLku Au. Ãký yk çkÄk Mktòuøkku yLku ÃkrhÂMÚkríkyku{kt yufkfeÃkýwt {khk {Lk-{kLkMk Ãkh ¼{hkÞk fhu Au yux÷u {nurV÷kuLku Xkufhu {kheLku yufktíkLke ykuÚk ÷E ÷ô Awt íÞkhu s {khwt niÞwt Xhu Au. íkkíÃkÞo yu fu {nurV÷kuyu {Lku õÞkhuÞ {LkLke þktrík ykÃÞkLkwt ÞkË LkÚke yLku íkuÚke yufktík {Lku r«Þ Au, íkuLkkÚke {Lku fkuE VrhÞkË LkÚke. “Y¾ fh r÷Þk ni “yk{eLk”, Mkw-yu-Mk÷eçk yÃkLkk”. A¤fÃkxLkk yk søkík{kt ®n{ík fheLku «Ãkt [ eyku L kk Lkøkh{kt Ãku X ku Aw t , Mk{S ÷ku fu nðu {kÚku fVLk çkkt Ä eLku çku X ku Aw t . yu x ÷u MkíÞ ¾kíkh þq ¤ e íkhV Ëku h e síke rËþkLku {U Mðefkhe ÷eÄe Au yLku ÃkeAu n X Lknª fhðkLke «rík¿kk Ãký {U {LkÃkq ð o f feÄe Au .

‘Ãkeyu[.ze.’Lke WÃkkrÄ «kÃík fhu÷e Au. rþfkøkku yLku EÂLzÞkLkk{kt fkì÷usLkku yÇÞkMkfk¤ ÃkMkkh fÞkuo. økúußÞwyux ÚkÞk ÃkAe íkuyku rçkúrxþ ÷~fhLkk yuf rðrþü «fkhLkk òMkqMke ¾kíkk{kt Ëk¾÷ ÚkÞk. yíÞkhu yu òýeíke ðkík Au fu rnx÷h ßÞkurík»kku yLku yøkBÞ þÂõíkyku Ähkðíkk ÷kufkuLke ykøkkneLku ykÄkhu nw{÷k fhíkku. [Š[÷Lku íkuLkk òMkqMk¾kíkkyu ßÞkhu yk Mk{k[kh ykÃÞk níkk íku ÃkAe {Lk{kt ykøkkne «{kýu çkLkðk ytøku fkuE þtfk hnuíke ¾wË [Š[÷u ßÞkurík»kLkk rðîkLkku yLku yøkBÞ þÂõík LkÚke. çkeS heík «{kýu íkuyku «ÞíLk îkhk {LkLku ÄhkðLkkhLke þk¾k h[e níke. zkuõxh {kuLxøkku{uhe{kt Mk{krÄ yðMÚkk{kt ÷kðu Au. ykðe yðMÚkk Ëhr{ÞkLk yËT¼wík þÂõíkyku níke íkuÚke íku{Lke yk þk¾k{kt ¼híke Ÿze yufkøkúíkkLke {ËËÚke íku ¼rð»ÞLkk çkLkkðku òuðkLkku fhðk{kt ykðe níke. yk þk¾kLke {ËËÚke [Š[÷ yu «ÞíLk fhu Au. {kuLxøkku{uheLke ykøkkneLke rðrþü Lk¬e fhíkku fu rnx÷hLkk ykøkkne fhLkkh íkuLku þwt ¾krMkÞík yu Au fu íkuyku çkLkkðLke íkkhe¾ku, Mk{Þ ykÃke Mk÷kn ykÃkþu. rnx÷hLkk {LkLkku íkkøk {u¤ðeLku [Š[÷ þfu Au. íkuykuLkk sýkÔÞk «{kýu Mk{Þ yLku íkkhe¾Lkku ÃkkuíkkLke çkkS økkuXðíkk. ÏÞk÷ íku{Lku Mk{krÄ yðMÚkk{kt MÃkü MðYÃku ykðu Au. [Š[÷u zkuõxh {kuLxøkku{uheLku çkeò rðïÞwØ Mk{krÄ yðMÚkk{ktÚke çknkh ykÔÞk ÃkAe zkuõxh Ëhr{ÞkLk ÃkkuíkkLkk yLku rçkúxLkLkk ¼krð ytøku ÃkqAâwt {kuLxøkku{uhe Lkçk¤k Ãkze òÞ Au. íku{Lku Mk¾ík Úkkf níkwt. {kuLxøkku{uheyu íku Mk{Þu [Š[÷Lku yLku yþÂõíkLkku yLkw¼ð ÚkkÞ Au. MÃkü heíku sýkÔÞwt nkuðkLkwt fnuðkÞ Au Ëhuf Mk{Þu ykðe ÂMÚkrík{kt íku{Lku íkhMk M¢uÃk çkwf fu, ‘çkeò rðïÞwØ ÃkAe rçkúxLk çk[e çknw ÷køku Au. íku{Lku ¼q¾ ÷køkíke LkÚke. økÞwt nþu. ík{Lku {kLk {¤þu, Ãký íku ÃkAe «ku. hsLkefktík Ãkxu÷ fux÷ef ðkh íkku Mk{krÄ yðMÚkk{ktÚke rçkúxLk ík{khe ÃkMktËøke Lknª fhu. Aíkkt çknkh ykÔÞk ÃkAe Úkkuzk Mk{Þ MkwÄe ík{khk {]íÞw Ãknu÷kt Vhe ðzk«ÄkLkÃkËu MÚkkÃkþu’. íku ¼q¾ yá~Þ ÚkE òÞ Au. Mk{Þu [Š[÷Lkk {Lk{kt yk ykøkkne MðefkÞo çkLke {kuLxøkku{uhe sýkðu Au fu ¼rð»Þ òuðk {kxuLke Lknkuíke, Aíkkt Mk{Þ çkíkkðu Au fu zkuõxh {kuLxøkku{uhe Mk{krÄ yðMÚkk Ëhr{ÞkLk çkeò zkuõxhLke nkshe Mkk[k níkk. sYhe Au. fkuE ðkh ykðe r¢Þk òLkLku nkrLk{kt {qfe Ëu zkuõxh {kuLxøkku{uheLku yuf {w÷kfkík Ëhr{ÞkLk íkuðe þõÞíkk Au. ykðe yðMÚkk{kt zkuõxhku þwt fhe íku{Lke ykøkkne fhðkLke þÂõík MkkÚku Mktf¤kÞu÷k þfu? {kuLxøkku{uheyu ÃkkuíkkLke ¼ÞLksf ÂMÚkríkLku Ëqh rðrðÄ «&™ku ÃkqAðk{kt ykÔÞk níkk. íku «&™kuLkk fhðkLkku WÃkkÞ þkuÄe fkZâku níkku. íku zkuõxhLku yuðe sðkçk{ktÚke «kÃík Úkíke {krníke Ãkhk{Lkkurð¿kkLkLkk Mkq[Lkk ykÃke hk¾íkk fu òu þhehLke ÂMÚkrík fkuE heíku yÇÞkMkwykuLku WÃkÞkuøke ÚkkÞ íkuðe Au. ¼ÞsLkf sýkÞ íkku íku{Lkk Ãkøk Xtzk Ãkkýe{kt çkku¤e zkuõxh {kuLxøkku{uhe Ãkkt[ ð»koLke ô{hLkk níkk Ëuðk. yu þõÞ Au fu Ãký Xtzk Ãkkýe{kt çkku¤ðkÚke {øks íÞkhÚke íku{Lkk{kt ¼rð»Þ òýðkLke þÂõíkLkkt ËþoLk íkhV ðÄkhu r¢Þkþe÷ çkLku÷k ÷kuneLku Mk{íkku÷ ÂMÚkrík{kt Úkíkkt níkkt. íku{Lkk rðMíkkh{kt hnuíkk yLkuf ÷kufku çkk¤f ÷kðe þfkÞ. {kuLxøkku{uheLke þÂõíkyku ys{kððk yufXk Úkíkk. íku zkuõxh {kuLxøkku{uhe {kLku Au fu ykøkkne fhðkLke ËMk ð»koLke ô{hLkk ÚkÞk íÞkhu íku{Lke ÏÞkrík yux÷e þÂõík Ëiðe çkrûkMk nkuE þfu, Aíkkt íkuLkku ði¿kkrLkf çkÄe ðÄe økE fu ½hLke çknkh ÷kufkuLke {kuxe fíkkh árüyu yÇÞkMk Úkðku òuEyu. ykðe þÂõík {kxu þheh Úkíke. íku{Lkk {kxu Mðk¼krðf heíku çkk¤Ãký rðíkkððkLkwt fu {øks{kt Úkíkkt ¼kiríkf hkMkkÞrýf VuhVkhku {w~fu÷ çkLke økÞwt. íku{Lkk rÃkíkkyu ftxk¤eLku hnuðkLkwt sðkçkËkh Au fu Lknª íkuLkku ði¿kkrLkf yÇÞkMk Úkðku MÚk¤ çkË÷e LkktÏÞwt níkwt. òuEyu. {kuLxøkku{uhe {kLku Au fu ¼rð»Þ òýeLku zkuõxh {kuLxøkku{uhe fnu Au fu íku{Lku ¼rð»Þ çku heíku ÔÞÂõíkLku ½ýu ytþu çk[kðe þfkÞ. íku{Lkk {íku Ëu¾kÞ Au. yuf heík «{kýu ßÞkhu íkuyku yÄorLkÿk{kt ÔÞÂõíkLkk ¼rð»Þ{kt Úkkuzku ½ýku VuhVkh þõÞ Au. Ãký nkuÞ íÞkhu ¼rð»ÞLkku fkuE çkLkkð á~ÞLkk MðYÃku ykðu {kLkðòíkLkk ¼rð»ÞLku VuhððkLke íkkfkík {kLkðe{kt Au. yk á~Þ yux÷wt MÃkü nkuÞ Au fu {kuLxøkku{uheLkk LkÚke.


CMYK

k çkwÄðkh k 1 rzMkuBçkh k h010

økktze fqfheLkwt znkÃký

- [íkwhMkuLk

LkeíkeþLke Lk{úíkk yLku Lksh Lkeíkeþu MkÃkkxku çkku÷kÔÞku, rçknkh{kt. LkeíkeþLke SíkÚke ¼køÞu s fkuELku ykùÞo ÚkÞwt Au, Ãký ÷k÷w ¾kuxwt ¾kuxwt fne hÌkk Au fu {Lku ¼khu ykùÞo ÚkÞwt Au! òufu, çkÄkLku ykùÞo Úkðk, Lknet ÚkðkLkkt fkhýku swËkt swËkt nkuÞ Au. LkeíkeþLke SíkLke y{Lku Ãký shkÞ LkðkE LkÚke ÷køke. ík{u s fnku LkeíkeþLku hksfkhý rMkðkÞ çkeswt fk{ s þwt Au? íku{Lkkt ÃkíLke nÞkík LkÚke yux÷u íku{Lku fËe {kÚkkLkku Ëw¾kðku Úkíkku LkÚke, õÞkhuÞ ÃkíLkeLke MkkMkhu ÷E sðkLke SË Mktíkku»kðk ¾kuxwt çkku÷eLku hò {qfðe Ãkzíke LkÚke. íku{Lke «k{krýf AçkeLkwt hkÍ Ãký Mk{sðk suðwt Au. íkuyku òýu Au fu ykÃkýu su÷{kt sðwt Ãkzu íkku ÃkkA¤

hks fhLkkhe fkuE ‘hkçkze’ Eïhu hnuðk ËeÄe LkÚke! rçknkh Ãkrhýk{ku ÃkAe Lkeíkeþu íku{Lkk økXçktÄLkLku {¤u÷e ßð÷tík MkV¤íkkLkku Þþ ÷kufkuLku ykÃkeLku Lk{úíkkLke {qŠíkLkwt YÃk Äkhý fhe ÷eÄwt níkwt. [íkwhMkuLkLku yk òuELku Ãký Ëk¤{kt fktEf fk¤wt sýkE hÌkwt Au. [íkwhMkuLkLke su{ Lkeíkeþ Ãký òýu Au fu yk MkV¤íkkyu íku{Lkk {kxu {kºk Mkeyu{ Lknª Ãký Ãkeyu{Lkk ÃkË MkwÄeLkku {køko Ãký {kuf¤ku fÞkuo Au, yux÷u Lk{u íku MkkiLku øk{u, yu rMkØktík Ãkfze hk¾ðk{kt s {k÷ Au. Lkeíkeþ «k{krýf Au, yuLke fkuE Lkk LkÚke, Ãký íkuyku Ãkkur÷rx~ÞLk Ãký Au, yu ¼q÷u yuðku Ãkkøk÷ fkuý nþu?

rçk÷ ®õ÷LxLk MkkiÚke ðÄkhu rðËuþÞkºkkyku fhðk {kxu òýeíkk níkk. rõ÷LxLkLku y{urhfLk «ò ‘h¾zíkku hkò’ íkhefu {òf fhíke níke yLku 1993{kt rõ÷LxLku E-{u÷ îkhk ÃkkuíkkLkku MktðkË «økx fÞkuo níkku.

RríknkMk rðsuíkkykuLkku s ÷¾kÞ Au yLku Wíkkð¤u RríknkMk ÷¾Lkkhk Ãkºkfkhku Ãký rðsuíkkLke ÃkkA¤ s Ëkuzíkk nkuÞ Au, Ãký yð¤[tzk [íkwhMkuLku ÃkkuíkkLke MktsÞárü ÷k÷wLkk ½hu {ktze.... ÷k÷wÞkËðLkk ½hu MkkuÃkku Ãkze økÞku níkku. ÷k÷wyu fÌkwt fu ½kMk[khku íkku çknw ¾kÄku Ãký nswt ¼q¾ íkku ÷køke s Au fktEf íkku hktÄðwt s Ãkzþu. çku çku rðÄkLkMk¼k çkuXf Ãkh ÃkhksÞ Ãkk{e [qfu÷k hkçkze Ëuðeyu íkku [kuϾwt s fne ËeÄwt fu yksu hMkkuE nwt çkLkkððkLke LkÚke. rçknkhLkk [qtxýe {uËkLk{kt MkçkÂMxxâqx íkhefu ykðu÷k r¢fuxhÃkwºk íkusMðeyu fÌkwt fu ÃkÃÃkk ík{u ¼k»kýku{kt [kuøøkk-Aøøkk çknw ÷økkÔÞk Ãký ÷køku Au ÷kufkuLku ík{khk

¼úü þkMkLkLkk yêk ðÄkhu ÞkË hÌkk Au. ÷k÷w íkhík çkkuÕÞk fu yu íkku nwt çkÄwt íkkhk fhíkkt Mkkhe heíku òýwt Awt, Ãký yíÞkhu ¼q¾ ÷køke Au, íkuLkwt ftEf fh. íkusMðeyu íkhík {kýMk {kuf÷eLku økh{køkh{ Mk{kuMkk {økkÔÞk. ÷k÷wLku Mk{kuMkk òuELku {kU{kt ÷k¤ ykððkLke MkkÚku yuðku rð[kh Ãký ykÔÞku fu rçknkh{kt ÷k÷wLkwt íkku nðu fktE hÌkwt LkÚke, Mk{kuMkk ¾kíkk Ãknu÷kt [uf fhe ÷ô fu yk÷wLkwt MÚkkLk íkku Mk÷k{ík AuLku? Mk{kuMkwt íkkuzâwt íkku yk÷w íkhík Lkshu Ãkzâwt, Ãký íku nMkðk ÷køÞwt. íkuýu fÌkwt fu ÷k÷wS {U ÷kufkuLkk Ãkux ¼Þko Au yLku ík{u {kºk ík{khwt s Ãkux ¼ÞwO Au, nðu ftEf {khk{ktÚke þe¾ku íkku Mkkhwt!

søkLkLku ÷køke {wÏÞ{tºke çkLkðkLke ÷økLk xur÷fku{ {k{÷u ÃkkuíkkLke xeðe [uLk÷ Ãkh {Lk{kunLk®Mkn yLku MkkurLkÞk {kxu çkuVk{ ðkíkkuLku hkuMkiÞkLkk hkSLkk{k ÃkAe Vuhðe íkku¤e, Ãký íkuLke {nuLkík Ãkkýe{kt økE. rfhý fw{kh huœeLku Lkðk {wÏÞ{tºke çkLkkðkÞk. nðu søkLku Vhe ÃkkuíkkLkk íkuðh Ëu¾kzðk þY fÞko Au yLku íkuýu rçknkhLkk [qtxýe Ãkrhýk{ku ytøku ÃkkuíkkLke xeðe [uLk÷ Úkfe hknw÷ økktÄe rðhwØ ðkíkku «Mkkrhík fheLku ÃkkuíkkLke Ëks fkZe Au. íkuýu fÌkwt Au fu hknw÷ økktÄeLkku òËq nðu [k÷þu Lknª! søkLkLku fkuý Mk{òðu fu ynª íkku òËq Lknª Ãký nkRf{kLzLkwt ‘ÃÞkËwt’ s [k÷u Au!

¼úük[khLkk ¼kuhªøkLkku ¼hzku

ðk[fkuLke f÷{u

- ytçkk÷k÷ WÃkkæÞkÞ, íkk. {kuzkMkk

{khe {hS

suíkhLkk fuLÿ MkhfkhLkk çku furçkLkux {tºkeyku yLku {nkhk»xÙLkk {wÏÞ{tºkeLke ¼úük[kh yk[ÞkoLkk {wÆu nfk÷Ãkèe ÚkE Au. ºkýu ¼úük[khku{kt fuLÿ MkhfkhLke yLku fkUøkúuMk ÃkûkLke R{us Ãkh «nkh ÚkÞku Au. òu fu íðrhíkíkkÚke ºkýuÞLke nfk÷Ãkèeyku fuLÿ Mkhfkh fu fkUøkúuMk Ãkûk ¼úük[khLkk {k{÷u çkuÃkhðk níkku íkuðk ykûkuÃkÚke hûký {¤u÷ Au. fku{LkðuÕÚk økuBMkLkk ¼úük[khLke íkÃkkMk íðrhík økríkyu [k÷w ÚkE Au. ykËþo Mknfkhe nkW®Mkøk MkkuMkkÞxeLkk {k{÷u íku fki¼ktz Mkthûký ¾kíkkLkk yrÄfkhLke s{eLk{kt ÚkÞu÷ nkuE Mkthûký ¾kíkkyu MkeÄe Ãkku÷eMkVrhÞkË Ëk¾÷ fhe yuV.ykE.ykh. Vzkðe Au. xur÷fku{ fki¼ktz{kt ze.yu{.fu. ÃkûkLkk yu. hkò Mkk{u Ãký fuøkLkk ynuðk÷Lkku rhÃkkuxo Ãkuþ ÚkE økÞu÷ Au. íku{kt Ãký ËuþLkk {kuxk WãkuøkÃkríkykuLku ÷k¼ yÃkkÞku nkuE íku fki¼ktz{kt ze.yu{.fu.Lkk Mkw«e{ fhwýkrLkrÄLkku yu. hkòLku ¾wÕ÷ku xufku nkuðk AíkktÞ ç÷uf - {uE÷Lke Ãkhðk fÞko rðLkk yu. hkòLke nfk÷Ãkèe ðøkh rð÷tçku fhe Au. rðhkuÄ ÃkûkkuLke ònuh rnMkkçk Mkr{rík{kt íkÃkkMk {qfðkLke {ktøkýe Mðefkhðe òuEyu. fkUøkúuMkLkk yuf furçkLkux {tºke Mkwhuþ f÷{kzeyu h{íkkuíMkð suðk fkÞo¢{{kt ÷k¾kuLkk rnMkkçku yk[hu÷ fki¼ktz yLku {nkhk»xÙLkk {wÏÞ{tºke yþkuf [Ônkýu Mkthûký nMíkfLke s{eLk{kt ÞwØ {kuh[u þneË ÚkÞu÷ sðkLkkuLkk Ãkrhðkh {kxu ^÷ux çkktÄðkLkk Lkk{u ÃkkuíkefkykuLku Õknkýe fhe íku çkkçkík f÷tfYÃk fne þfkÞ íkuðwt

íkk

f ËuþLkk hk»xÙÃkrík ½kuzuMðkheLkk ¾qçk þku¾eLk, ðnu÷e Mkðkhu ËuþLkk çktÄkhýeÞ ðzk ½kuzuMkðkhe fhu, ½kuzkLku ¾qçk Ëkuzkðu, ½kuzkLke íkus ËkuzÚke hk»xÙÃkrík hkS Úkíkk. yuf rËðMku hk»xÙ«{w¾Lke ½kuzuMkðkheLke yzVux{kt yuf {rn÷k [Ze. ½kuzkLke yzVuxÚke {rn÷kLkwt {]íÞw ÚkÞwt yLku yu {rn÷kLkk {]íÞwLkku ykhkuÃk hk»xÙÃkríkLkk {kÚku ÷økkððk{kt ykÔÞku. økwLkku LkkUÄkÞku Ãkku÷eMk hk»xÙÃkríkLku Ãkfze økE. yËk÷ík{kt ¾qçk ÷ktçkku Mk{Þ {wfÆ{ku [kÕÞku, Ãkhtíkw Lk¬h Ãkwhkðk Lknª {¤íkkt fuMk çktÄ fhe Ëuðk{kt ykÔÞku. hk»xÙÃkrík suðe {n¥ðLke {ku¼kËkh ÔÞÂõík Mkk{u fkÞËku þh{kÞku LkÚke. yk ðkík Au y{urhfLk «urMkzuLx £Ufr÷Lk rÃkÞoMkLke... hk»xÙÃkrík yu çktÄkhýeÞ ðzk Au. hk»xÙÃkríkLkku Ãk˼kh sux÷ku {n¥ðLkku Au íkuLkk fhíkkt ÃkËLke {n¥kk yLkuf økýe Au. y{urhfkLkk [kuÚkk hk»xÙÃkrík suBMk y{urhfk suðk Ëuþ{kt hk»xÙÃkríkLkwt {kLk {uzeMkLku MkLku 1809Úke 1917 MkwÄe «urMkzuLx yLku {ÞkoËkLke rðï¼h{kt LkkUÄ ÷uðkÞ Au. íkhefuLkwt ÃkË þku¼kÔÞwt. Mkk{kLÞ heíku y{urhfk WÃk¾tz{kt yks MkwÄe sux÷k y{urhfLk LkkøkrhfkuLke Mkhuhkþ Ÿ[kE 6 hk»xÙÃkríkyku ÚkÞk íku{Lke yLkku¾e ¾k{eyku Vqx sux÷e nkuÞ Au, {uzerMkLkLkwt þkherhf yLku ¾qçkeyku hne Au. fË Lke[wt níkwt íku{Lke ÷tçkkE Ãkkt[ Vqx [kh y{urhfkLkk hk»xÙÃkríkyku{kt ¼khu #[ níke yLku þhehLkwt ðsLk 45 rf÷ku níkwt. þhehðk¤k yuf hk»xÙÃkrík yuLkkÚke rðhwØ yÕÃkrðhk{ ÚkÞu÷k su{Lkwt Lkk{ níkwt y{urhfkLkk hk»xÙÃkrík rðr÷Þ{ nkuðkxo xi^x. MkLku yçkúkn{ ®÷fLk MkLku hksuLÿ hkð÷ 1909Úke 13 MkwÄe 1861Úke 1865 MkwÄe hk»xÙÃkríkLku y{urhfe ÷kufkuyu ‘rçkøkçkkÚk’Lkwt Þw.yuMk.Lkk «urMkzuLx hÌkk su Ÿ[kE{kt {òrfÞwt Lkk{ yux÷k {kxu ykÃÞwt níkwt fu MkkiÚke ÷ktçkk hk»xÙÃkrík níkk íku{Lke þkherhf «urMkzuLx ÔnkEx nkWMkLkk çkkÚkxçk{kt ÷tçkkE 6 Vqx Lku [kh #[ níke. Lknkðk Ãkzâk, Lkkne-ÄkuELku xçk{ktÚke MkLku 1981Úke 89 MkwÄe hk»xÙÃkrík hnu÷k çknkh Lkef¤ðkLke fku r þþ fhíkkt hkuLkkÕz heøkLk siV ðÞLkk ô{h÷kÞf yuõMkkuLku AºkeMk rf÷ku ðsLk Ähkðíkk hk»xÙÃkrík níkk. íku{Lke yu rðþu»kíkk níke fu «urMkzuLx xi^x xçk{kt VMkkE økÞk. økwMMku ô{h÷kÞf nkuðk Aíkkt Mk¥kh ð»koLkk swðkLk ÚkE økÞk, ÷k÷Ãke¤k çkLke økÞk yLku suðe hnuýefhýe Ähkðíkk níkk. 1961Úke íkwhtík s ÔnkEx nkWMkLkk Mk¥kkðk¤kykuLku 63 y{urhfkLkk hk»xÙÃkrík hnu÷k òuLk yuV. nwf{ fÞkuo {khe MkkEÍLkwt çkkÚkxçk ÷økkðe fuLkuze y{urhfLk hk»xÙ«{w¾ku{kt MkkiÚke Ëku - ÔnkEx nkWMk{kt [kh {kýMkku yuf ÞwðkLkðÞu hk»xÙÃkrík ÚkÞk níkk. 43 ð»koLke MkkÚku Lkkne þfu yux÷wt {kuxwt çkkÚkxçk ô{hu fuLkuzeLku ÔnkEx nkWMk{kt «ðuþðkLkwt ÷økkððk{kt ykðu ÷ w t . yk «u r Mkzu L x MkËT¼køÞ «kÃík ÚkÞwt níkwt. rçkøkçkkÚkÚke yku ¤ ¾kðk {kt z âk. y[hs Ãk{kzu íkuðe ðkík yu Au fu ßÞkuso {kýMkkuyu Q[feLku hk»xÙÃkríkLku xçk{ktÚke ðku®þøxLkÚke xuze YÍðuÕx MkwÄeLkk çknkh fkZu÷k. hk»xÙÃkríkykuyu 30{e yur«÷, 1789 MkwÄe{kt

yu

Mk{kuMkkLkk yk÷wyu ÷k÷wLku þwt fÌkwt?

søkLk fux÷kÞ {rnLkkykuÚke yktÄú«Ëuþ hksfkhýLkwt økøkLk øksðe hÌkku Au. íkuLku ÃkkuíkkLkk rÃkíkk yLku yktÄú«ËuþLkk Ãkqðo {wÏÞ{tºke hksþu¾h huœeLkk yýÄkÞko yðMkkLk çkkË {wÏÞ{tºke çkLkðkLke yuðe íku ÷økLk ÷køke Au fu íku fkuE Mk{sËkh AøkLk Mk÷kn {kLkðk Ãký íkiÞkh LkÚke. ¼e»{rÃkíkk{n suðk çkwÍwøko hkuMkiÞkyu íkku su{Lkk rÃkíkk fkÞ{ {kxu ykt¾ {et[e økÞk Au yuðk yk søkLkÚke ftxk¤eLku hkSLkk{wt Ähe nkuðkLkwt fnuðkÞ Au, Ãký søkLkLkwt MkÃkLkwt íkku yÄqhwt s Au. íku nðu fuLÿeÞ Lkuík]íð Mkk{u Ãký ®þøkzk ¼hkðe hÌkk Au.

yuf hk»xÙÃkrík fÃkzkt ÃknuÞko ðøkh LkËe{kt Lknkðk Ãkzâk!

fki¼ktz Au. fýkoxfLkk {wÏÞ{tºke ÞurËÞwhÃÃkkLkwt Ãkkt[ nòh fhkuzLkk s{eLk fki¼ktz ytøku òuhþkuhÚke hsqykík ÚkE Au. ykE.xe. Ãkkfo {kxu ¾heËkÞu÷e s{eLk íku{Lkk ÃkwºkLku Wãkuøk {kxu Vk¤ðu÷e Au. yk ytøku Ãký rðhkuÄ Ãkûkkuyu òuhËkh ÃkMíkk¤ Ãkkzu÷e Au. ËuþLkk yrík ÄLkkZâ WãkuøkÃkrík íkkíkkyu ònuh fÞwO fu Ëuþ{kt yuh÷kELMk þY fhðk {kxu fuLÿLkk yuf «ÄkLku ÃktËh fhkuz YrÃkÞkLke ÷kt[ {ktøke níke. íkkíkkyu yk çkkçkík økku¤økku¤ fhðkLkk çkË÷u Mkk[e ðkík ¾wÕ÷e fhðe òuEyu. íkuÚke íku fki¼ktz çkkçkíku Ãký fkLkwLke hknu Ãkøk÷kt ÷E þfkÞ. ¼úük[khLkk ¼kuhªøkLkk ¼Þtfh ¼hzkÚke ËuþLke «ò ºkkMke økE Au yLku ¾wÕ÷k {kUyu fnu Au fu ykLkk fhíkkt íkku ytøkúuS hks yLku hkò LkðkçkkuLkwt hkßÞ Mkkhwt níkwt. ¼úük[khLkk ¼kuhªøkLku LkkÚkðk{kt Lknª ykðu íkku ÷køku÷e WÄE ÷kufíktºkLkk yk¾k {trËhLku ykuneÞkt fhe sþu.

LkkuÄ: fkuEÃký «ðíko{kLk {wÆk Ãkh ík{khku {krníke«Ë ÷u¾ 500 þçËkuLke {ÞkoËk{kt y{Lku {kuf÷e ykÃkku. økwýðíkkLke yuhý Ãkh ¾hkt Wíkhu÷k ÷u¾kuLku ynª Ëh MkÃíkknu MÚkkLk {¤þu. ynª AÃkkíkk ÷u¾{kt rð[khku ðk[fLkk ÃkkuíkkLkk Au, MktËuþ íkuLke MkkÚku Mkn{ík Au, yu{ {kLkðwt Lknª. MkhLkk{wt:ðk[fkuLke f÷{u, yÄo MkkÃíkkrnf ÃkqŠík, MktËuþ ¼ðLk, ÷kz MkkuMkkÞxe, ð†kÃkwh, y{ËkðkË.

yu. hkòLke nfk÷Ãkèe Úkðe òuEyu? hkò yuf s þk {kxu Ëkur»kík?

nfk÷ÃkèeÚke Mktíkku»k {kLke ÷uðkLkku? ¬Mk. Ãkhtíkw þwt yu. hkòLke «ÄkLk{tz¤{ktÚke Mkw nk, [kunfk÷ÃkèeÚke s Mktíkku»k {kLke ÷uðkLkku? ykðe Wå[

fûkkLke hksfeÞ ÔÞÂõíkLku ðÄw{kt ðÄw Ëk¾÷kYÃk Mkò Úkðe òuEyu, Ãkhtíkw yu. hkò yLku ykðk yLkuf hksfeÞ ¼úük[kheykuLku Mkò Úkíke LkÚke. íkuLku {kxu ykÃkýwt Lkçk¤wt LÞkÞíktºk sðkçkËkh Au. Lknª íkku ykðk fki¼ktrzÞk hksfkhýeLke ÄhÃkfz ÚkÞk ÃkAe fuMk Ãkqhku ÚkkÞ íÞkt MkwÄe fkuE Ãký Mktòøu kku{kt ò{eLk Ãkh Aqxðk Lk òuEyu. íku{Lke ytøkík íkÚkk íku{Lkk ytøkík fwxwtçkesLkkuLke (½hLke) ÔÞÂõíkykuLke ík{k{ r{÷fík sÃík fhðe òuEyu, fkhý fu yk ÷kufkuLke {wÏÞ íkkfkík íku{Lke ykŠÚkf íkkfkík s Au. íku{Lke ykŠÚkf íkkfkíkLkk òuhu íkuyku Ëhuf fki¼ktz{kt fkux{o kt rLkËku»o k Aqxe òÞ Au. yk ÷kufkuLku Mkò Ãký 100, 200 fu 500 ð»koLke Úkðe òuEyu. íku{s Ëtz Ãký fki¼ktzLke hf{ «{kýu Úkðku òuEyu, Ãkhtíkw ½ýkt Ëw:¾ MkkÚku fnuðtw Ãkzu Au fu, ¼khík{kt ykðk ¼úük[kheykuLku fzf Mkò fhu íkuðk {Ëo LÞkÞkÄeþ LkÚke. (MxuBÃk fki¼ktzðk¤k yçËw÷ íku÷økeLkku íkkòu s Ëk¾÷ku Au. yçkòu YrÃkÞkLkkt fki¼ktz Mkk{u fkuxou íkuLkku YrÃkÞk 5000/- Ëtz fÞkuo Au.) ykðk hksfeÞ fki¼ktzeykuLku ðÄw{kt ðÄw Mkò Úkðe òuEyu. ¾kMk {qze yLku hksfkhý çktLku íkuLkkt nrÚkÞkhku ÷E ÷uðk{kt ykðu íkku s ykÃkýk ËuþLke hksfeÞ ÔÞÂõíkyku MkwÄhþu. Lknª íkku yu. hkò, þkn, [kinký ÃkuËk ÚkÞu s hk¾þu. òu ykðk fki¼ktzeykuLku ykSðLk (ðkMíkð{kt) su÷{kt hk¾ðk{kt ykðu íkku s ¼úük[kh çktÄ ÚkkÞ Lknª íkku ‘¼qík sþu Lku Ãkr÷ík ykðþu.’ su{ fu [kinkýLke søÞkyu [Ônký, ¼qsçk¤Lke søÞkyu Ãkðkh. - ¼hík ðe. økkuMkkE, ÃkkuhçktËh

yk{Lku

«e{ fkuxou su nËu ðzk«ÄkLkLkku WÄzku ÷E LkkÏÞku Au íku òuíkkt fkuE Mð{kLke nkuÞ íkku Äz ËELku hkSLkk{wt ykÃke Ëu. yu{ ÚkkÞ íkku Ãkkuíku sðkçkËkh økýkÞ. yk íkku ¼kE hksfkhý Au. çkÄkt s ÃkkuíkÃkkuíkkLke økkËe Mkk[ðu Au. xur÷fku{ rð¼køkLkwt fki¼ktz yuf ð»ko sqLkwt Au, íkuLke rðhwØ fkuBÃxÙkÙ ÷u h yuLz ykurzxh sLkh÷ (Mke.yu.S.) íkÚkk Mkðkuåo [ T yËk÷íku sunkË WÃkkzu÷e Ãký yk Mkhfkh íkuLke yíÞkh MkwÄe yðøkýLkk fhíke hne níke. ykíkku ¼kE, Ãkkuíku Ãkhýe ykÔÞk Lku yuf çkfhku yu. hkò {¤e økÞku. çkeò çkfhkykuLke Ãký MkkÚkkuMkkÚk fík÷ Úkðe s òuEyu. yu{kt ÃkkuíkkLkkt Lku ÃkkhfkLkku ¼uË þkLku? yu. hkò fhíkkt ðzk«ÄkLk yux÷k çkÄk sðkçkËkh Au fu Mkwçkú{ÛÞ{ Mðk{eLke VrhÞkËLkk ºký {rnLkk{kt ðzk«ÄkLk Ãkøk÷kt ÷E þõÞk nkuík. 16 {rnLkk ðeíke økÞk ÃkAe Ãký ðzk«ÄkLkLkwt {kiLk yLkuf «&™ku Q¼k fhu Au. ¾wË xur÷fku{ rð¼køkLku Ëk¤{kt fk¤wt Ëu¾kÞwt Lku íkwhít k s fkÞËk {tºkk÷ÞLke Mk÷kn {ktøke Aíkkt Ãký yk {wÆkLku yðøkýðk{kt ykÔÞku. yk ðkík ¾qçk þtfkMÃkË Au. fkuBÃxÙk÷u h yuLz ykurzxh sLkh÷ (fuøk)Lke árüyu 2.S. MÃkuõxÙ{ íkku hkòLkwt hsðkzwt yuðe Mkh¾k{ýe ÚkE Au. íÞkhu Võík Lku Võík yuf÷k yu. hkòLku nfk÷Ãkèe Ãkqhíke LkÚke. çkÕfu çkeòt ¼køkeËkhkuLku Ãký Mktzkuððk òuEyu.”yk fuMk{kt Mkwçkú{ÛÞ{ Mðk{eLke yhS ÃkAe ºký {rnLkkÚke ðzk«ÄkLk Mkw«e{u Lk¬e fhu÷e {køkoh¾ u kyku {wsçk Ãkøk÷kt ÷ELku fkLkqLke fkÞoðkne {kxu {tshq e ykÃke þõÞk nkuík. rðLkeík LkkhkÞý nðk÷k fuMk{kt su{ ÚkÞwt íkuLke Mkne Ãký fhðkLke ykð~Þõíkk níke. íkku ÃkAe ðzk«ÄkLku þwt fÞw?O fþwt Lknª. yk{ Mkkhktþ{kt fne þfkÞ fu yu. hkò Ëkur»kík íkku Au s. Ãký íkuLkk MkkÚku çkeòt sðkçkËkhkuLke nfk÷ÃkèeLke yk íkçk¬u sYh Au. Võík yuf÷k yu. hkòLke nfk÷Ãkèe ykð~Þf LkÚke. òu yk{ Úkþu íkku s ykÃkýu Ëh ð»kuo Wsðkíkk íkk. 8{e {k[oLkk “LkuþLk÷ xur÷VkuLk zu”Lku MkßsLkíkkÚke økðoÃkqðfo Wsððk {kxu n¬Ëkh çkLkeþw.t ËuþLku òuzu Mk{sËkheLkku íktíkw! - r÷. {LkMkw¾ Mke. ¾t¼kíke, Mkwhík.

Mkk{Lku

LkkuÄ: rzÞh hezMko, ykðk fux÷kÞ {wÆkyku Ãkh ík{khu Ãký ík{khku Mkqh ÔÞõík fhðku Au, yu y{Lku ¾çkh Au. y{u ynª Ëh MkÃíkknu yuf {wÆku hsq fheþwt. íkuLke íkhVuý yÚkðk rðhwØ{kt ík{khk rð[khku MÃkü heíku y{Lku Ãk rËðMk{kt ÷¾e {kuf÷ku. íkfoçkØ Ë÷e÷kuLku ynª MÚkkLk {¤þu. yk ð¾íkLkku rð»kÞ Au, ‘ÞurËÞwhÃÃkkyu hkSLkk{wt ykÃkðwt òuEyu? ÞkË hnu ík{khe ðkík 250 þçËkuÚke ðÄw ÷ktçke Úkðe Lk òuEyu. MkhLkk{wt: yk{Lku-Mkk{Lku, yÄoMkkÃíkkrnf ÃkqŠík, MktËuþ ¼ðLk, ÷kz MkkuMkkÞxe,ð†kÃkwh, y{ËkðkË.

CMYK

yuf Ãký ð¾ík rðËuþÞkºkk fhe Lk níke. YÍTðuÕxu íku{Lkk fkÞofk¤ Ëhr{ÞkLk MkLku 1906{kt ÃkLkk{k fuLkk÷Lke {w÷kfkík ÷eÄu÷e. rðËuþÞkºkkykuLkku «kht¼ fhLkkhk YÍðuÕx «Úk{ hk»xÙÃkrík níkk. ÍkfÍ{k¤, MkkÌkçke yLku ËwrLkÞkLke {nkMk¥kk økýkíkk y{urhfkLkk «urMkzuLx ÃkkMku økkze ntfkhLkkhk zÙkEðh Lkk nkuÞ íku {kLke þfkÞ? YÍðuÕx MkuÕV zÙkE®ðøk fhLkkhk Ãknu÷k hk»xÙÃkrík níkk. y{urhfLk hk»xÙÃkrík yuf{kºk yuðk «urMkzuLx níkk su{ýu y{urhfkLkkt Ãk[kMk hkßÞLke {w÷kfkík ÷eÄe níke. rçk÷ ®õ÷LxLk MkkiÚke ðÄkhu rðËuþÞkºkkyku fhðk {kxu òýeíkk níkk. rõ÷LxLkLku y{urhfLk «ò ‘h¾zíkku hkò’ íkhefu {òf fhíke níke yLku 1993{kt rõ÷LxLku E-{u÷ îkhk ÃkkuíkkLkku MktðkË «økx fÞkuo níkku. fuLkuzeLke níÞk ÃkAe òuLkMkLkLku MkLku 1963{kt hk»xÙÃkrík çkLkkððk{kt ykÔÞk níkk. su MkLku 1969 MkwÄe hk»xÙÃkrík ÃkËu hÌkk. òuLkMkLk yuðk hk»xÙÃkrík níkk su{ýu yÄðå[uÚke Mk¥kk økúný fhu÷e. y{urhfk{kt Xtze ¾qçk Ãkzu Au. Mkk{kLÞ heíku ÷kufku Lknkðk {kxu økh{ ÃkkýeLkku WÃkÞkuøk fhu Au. òuLk ®fðtMke yuz{ yuf{kºk hk»xÙÃkrík níkk su Mkðkhu ðøkh fÃkzktyu Ãkkuxku {if LkËe{kt zqçkfe {khíkk. y{urhfkLkk «{w¾ÃkËu y¼ý yLku yûkh¿kkLk ðøkhLkk hk»xÙÃkríkyu Ãký nkuÆku þku¼kðu÷ku Au. yuLz› òuLkMkLk õÞkhuÞ rLkþk¤u økÞk Lk níkk. y¼ý níkk. xur÷VkuLk yLku {kuçkkE÷ yksu rðï¼h{kt WÃkÞkuøkkÞ Au y{urhfk{kt Mkki«Úk{ ðkh xur÷VkuLkLkku WÃkÞkuøk fhLkkhk «urMkzuLx níkk suBMk økkh VeÕz. y{urhfkLkk hk»xÙÃkrík çkhkf ykuçkk{k n{ýkt ¼khíkÞkºkkyu ykðeLku økÞk. ykuçkk{kLkwt yïuíkÃkýwt Mkíkík [[ko{kt Au. ykuçkk{kLkku fk{ fhðkLkku ytËks rLkhk¤ku Au, ykEÃkuz Ãkh ykuxkuøkúkV ykÃkðkLke þYykík ykuçkk{kyu fhe Au. fkÞoÃkØrík, Mð¼kð y™u rð[khMkhýeLku fkhýu y{urhfkLkk yks MkwÄeLkk «íÞuf «urMkzuLxLke rðþu»kíkkyku Lkku¾e íkhe ykðu Au.

yLkwMktÄkLk

MktþkuÄLk

¾tzLke {kr÷fe fkuLke? 1.4 fhkuz [kuhMk rf÷ku{exh{kt Vu÷kÞu÷k yuLxkforxfk ¾tzLke {kr÷fe fkuELke LkÚke Ãký yuf yktíkhhk»xÙe MktrÄ nuX¤ ¾tzLkku ðneðx ÚkkÞ Au. 46 ËuþkuLku Mkktf¤íke 1979{kt ÚkÞu÷e MktrÄ «{kýu 50 ð»ko MkwÄe fkuEyu íÞkt yêu îkhfk fhðkLke LkÚke. òufu 50 ð»ko Ãkqhkt ÚkkÞ ÃkAe fkuLkk ¼køku fux÷ku ¾tz íkuLke økkuXðý yíÞkhÚke fux÷kf Ëuþku fheLku çkuXk Au. £kLMk, ykuMxÙur÷Þk, LÞqÍe÷uLz, Lkkuðuo, ÞwLkkExuz rftøkz{, yksuoÂLxLkk yLku [e÷eyu ÃkkuíkÃkkuíkkLkk Mke{kzk yktfe ÷eÄk Au. yu çkŠV÷k ¾tz{kt hMk yux÷k {kxu Ãkzâku fu íÞkt íkktçkw,ÃkuxÙkur÷Þ{, ÷ku¾tz ðøkuhu ¾LkesLkku ¼tzkh ËxkÞu÷ku Ãkzâku Au. nk÷ íkku MktrÄ {wsçk fkuE ËuþLku ¾kzk¾çkzk fhðkLke Aqx LkÚke Ãký MktrÄ Ãkqhe ÚkkÞ ÃkAe fkuý hkufþu? ðkík yux÷uÚke yxfíke LkÚke. rçkúxLk yLku yksuoÂLxLkkyu fux÷kf fku{Lk «Ëuþ Ãkh ÃkkuíkkLkk zuhk-íktçkw íkkýðkLkwt Lk¬e fÞwO Au, yux÷u yu çkLLku Ëuþku çkk¾zþu Ãký ¾hk. 1952{kt yksuoÂLxLkkLkk [kurfÞkíkku fux÷kf rçkúrxþ rð¿kkLkeyku Ãkh VkÞ®høk Ãký fhe [qõÞk Au. MktþkuÄLk þk {kxu? MktþkuÄLk{kt çkeò ËuþkuLke ÃkkA¤ hne Lk sðkÞ yÚkðk íkku ÃkkA¤ hne LkÚke økÞk yuðwt ÷køku yux÷k {kxu ¼khíku 1984{kt s Ërûký øktøkkuºke Lkk{u MktþkuÄLk {Úkf MÚkkÃke ËeÄwt. çkhVLkk íkkuVkLku òufu yu {ÚkfLku æðMík fhe LkkÏÞwt. Ãkrhýk{u ¼khíku 1989{kt s {iºke Lkk{Lkwt çkeswt MktþkuÄLk {Úkf MÚkkÃke ËeÄwt. yk {Úkf òufu ÃkíkoðLke ík¤uxe{kt hnu÷e Ä{oþk¤k suðwt Au. MktþkuÄLk {kxu ykðíkk rð¿kkLkeyku ynª MktþkuÄLk Ãkqhíkk hiLk çkMkuhk fhu Au. yk¾wt ð»ko íkku yk{uÞ íÞkt hnuðkLkwt yMkt¼ð Au. WLkk¤ku nkuÞ íÞkhu íkku 27 ËuþkuLkk yufkË nòh MktþkuÄfkuLkku ynª þt¼w{u¤ku òBÞku nkuÞ Au. íÞkt MktþkuÄLk fhðkÚke þwt {¤u yuðku Mkðk÷ fhe þfkÞ íku{ LkÚke, fu{ fu íÞktÚke ½ýkt hnMÞkuLkk sðkçk {¤e ykÔÞk Au, íkku fux÷ktf Lkðkt hnMÞku Ãký «økxâkt Au. Ãk]Úðe Ãkh SðMk]rü çkkÌk økún ÃkhÚke ykðe nkuðkLkk Ãkwhkðk ynª nksh Au. Mkkzk A fhkuz ð»ko Ãknu÷kt zkÞLkkMkkuhLkku Lkkþ ÚkÞku yu ð¾íku ¾hu¾h þwt ÚkÞwt níkwt íku rðþuLke fux÷ef rðøkíkku ynª Au. yu íkku Xef yðfkþLkkt fux÷ktf hnMÞku Ãký yuLxkforxfkLke Ähíke{kt ËçkkÞu÷kt Au. yøkkW LkkUæÞwt íku{ yuLxkforxfkLke Ähíke ÂMðMk çkUfLkk ÷kufh suðe Au. íÞkt fkuE Ãký [es ðhMkkuðhMk Mk[ðkE hnu Au. nòhku-fhkuzku-yçkòu ð»ko Ãknu÷kt ¾hu÷e WÕfkykuLkk Lk{wLkk íÞktÚke {¤e ykðu Au. suLkk yÇÞkMk ÃkhÚke çkkË{kt yu WÕfkykuLke h[Lkk yLku çkúñktz rðþuLkk fux÷kf Mkðk÷kuLkk sðkçkku {¤e ykÔÞk Au. ykþk hk¾eyu fu ¼khíkLkk rð¿kkLkeyku ð¤e ftEf Lkðk sðkçkku þkuÄþu.

ÞtrøkMíkkLk Ãký yVMkkuMk fu xkuhuLxku rVÕ{ VuÂMxð÷ suðk yuf÷Ëkuf÷ VuÂMxðÕMk rMkðkÞ yk rVÕ{kuLke òýfkhe fkuELku LkÚke! ðkík ynª ykÃkýk MkkiLkk yrxxâwzLke Au. nuíkw yux÷ku s Au fu Ëhuf yk{ ykË{eLku yu[ykEðe ELVuõþLk fE fE heíku ÷køke þfu, yuLkk rðrðÄ Mxus yLku ÷ûkýku, MkkðÄkLke yLku MkkiÚke {n¥ðLke ðkík yuLku ÷ELku «ðíkoíke ¾kuxe {kLÞíkkyku. òu ÷øLk ð¾íku fwzt ÷eÚke ÷ELku Ëhuf økúnku {u¤ðeyu, rðrðÄ Lktøk Ãknuheyu íkku ÃkAe yu[ykEðeLku ÷økíke {krníke þk {kxu Lkk hk¾ðe òuEyu? 1987 ÃkAe ¼khík{kt Äe{u Äe{u yu[ykEðe ÃkuþLxTMk rzhuõx Úkðk ÷køÞk, ÷kufkuLkku y«ku[ yux÷ku ¾hkçk nkuÞ Au fu ykðk ËËeoykuLku fkuE nkÚk ÷økkzðk MkwæÄkt íkiÞkh nkuíkwt LkÚke, heíkMkh økk{ðxku ykÃke þnuhLke Ëqh Äfu÷e ËuðkÞ Au. Ëh ð»kuo yu[ykEðe, zkÞkrçkxeMk, nkxo rzMkeÍ, hõíkrÃk¥k yLku çkeò fux÷kÞ hkuøkkuLke òøk]rík {kxu {uhÚu kkuLkLkwt ykÞkusLk ÚkkÞ Au Ãký çkÄwt yuf rËðMkLkw,t çkeò rËðMkÚke çkÄk Ãku÷e çkkð¤k Ãkh çkktÄ÷u e ÷k÷ rhçkeLk ¼q÷e òÞ Au. ¼÷u '7827-ASK' suðe ÷kufòøk]rík {kxu yuMkyu{yuMk Mkuðk þY ÚkkÞ, Ãký Ãku÷k çkMk MxuLz fu hu÷ðu MxuþLk Ãkh hk¾u÷k fkuLzku{Lkk ðu®Lzøk {þeLMkLkku fux÷ku WÃkÞkuøk ÚkkÞ Au yu xÙuf Úkðwt òuEyu. ¼÷u rðËuþku{kt yðuhLkuMk {kxu su{ òÞLx MkkEÍLkkt fkuLzku{ hk¾ðk{kt ykðu Au yuðk Lkk hk¾eyu Ãký yux÷eMx fku{Lk{uLk {kxu fkuLzku{ ðzoLkku AkuA Lk hnu fu fkuE Ãký fkuLxÙkMkuÂÃxð ðkÃkhðkLkwt ¿kkLk yLku ¼kLk çktLku nkuðwt òuEyu. ykþk hk¾eyu fu, su{ ¼khík Ãkkur÷Þku{wõík çkLÞwt yu{ ykðLkkhkt ð»kkuo{kt yuEzTMk{wõík Ãký çkLku.


CMYK

k çkwÄðkh k 1 rzMkuBçkh k h010

ytøkúuS Lk ykðzíkwt nkuÞ íkku ÃkhËuþ sE þfkÞ?

Mkðk÷ : {khe ÃkíLke yÚkoþk†{kt yu{.yu. ÚkÞu÷e Au. íkuLku ðÄw ¼ýðk {kxu fÞk Ëuþ{kt sðwt òuEyu. {Lku íkuLke MkkÚku hnuðkLkk rðÍk {¤u, íkuLku Mfku÷hrþÃk {¤u? - {wfuþ ½Lk~Þk{¼kE MkkuLke, y{ËkðkË. sðkçk : y{urhfk W¥k{ økýe þfkÞ. {wtçkE fkuLMÞw÷ux ykurVMk n{ýktÚke MxwzLx rðÍkLkk rfMMkk{kt MÃkkWMkLku rðÍk ykÃkíkk LkÚke. íku{ Aíkkt ík{u ykŠÚkf heíku MkæÄh Aku yuðwt Mkkrçkík fhe þfku íkku rðÍk {¤e Ãký òÞ. - Ãkhuþ fu. MkÚkðkhk, økk{ ÷kuËhk, økktÄeLkøkh. Mkðk÷ : {khku yuf Ãkwºk Þw.fu. yLku çkeòu fuLkuzkLkku sðkçk : Lkk. su ËuþLke ¼k»kkLkwt ¿kkLk Lk nkuÞ íkku Lkkøkrhf Au. rzÃkuLzLx íkhefuLke VkE÷ fËk[ [k÷u Ãký $Âø÷þ ykðzðwt sYhe {qfðe nkuÞ íkku fÞk ËuþLke {wfkÞ? {Lku yu xw Íuz rðÍk Au. fuLkuzk{kt íkku ytøkúuS s çkku÷kÞ Au, íkuLkku hkExTMk {¤e þfu yLku {khu sðwt {kir÷Lk h{uþ hkð÷ {kxu íÞkt ík{u ytøkúuSLke òýfkhe ðøkh nkuÞ íÞkt rðÍkLke {kÚkkfqx Lkk hnu? fk{ fhe þfku s Lknª. çkeswt ðfoÃkhr{x - rË÷eÃk yuMk. Ãkhe¾, LkrzÞkË {kºk rzÃ÷ku{k fu MkŠxrVfux ÃkhÚke {¤u Lknª íku {kxu sðkçk : ík{khu Ãkqhk hkExTMk, Mkøkðz, £ez{ íkÚkk yLkw¼ð nkuðku sYhe Au. Mkh¤íkkÚke SðLk ÃkMkkh fhðwt nkuÞ íkku fuLkuzk fhíkkt Mkðk÷ : {khe fuLkuzkLke P.R. {kxuLke VkE÷ íkk. 28y{urhfk{kt nwt ðÄw ÃkMktË fhwt Awt. fkhý ík{u y{urhfkLkk 8-2007Lke Au. íkuLku fux÷kt ð»ko ÷køkþu yLku Lkðk rMkrxÍLk ÚkÞk ÃkAe ËwrLkÞkLkk yLkuf Ëuþku{kt fkuE Ãký rLkÞ{ku sqLke VkE÷Lku yMkh fhþu fu fu{? - hkuLkffw{kh ze. Ãkxu÷ økk{. Ãke[, rs. ¾uzk. òíkLkku rðÍk ÷eÄk rMkðkÞ y{urhfkyu Lk¬e fhu÷k sðkçk : ík{khe VkE÷ nk÷{kt yLzh «kuMkuMk yLkuf ËuþkuLkk yuhÃkkuxo WÃkh ík{Lku fkÞËuMkh ºký {kMkLkku rðÍk Mknu÷kEÚke {¤u Au. yk WÃkhktík òu ík{u çkíkkðu Au. íkuLkku yÚko yu ÚkÞku fu «kuMkuMkLkwt fk{ Ãkqhwt ÚkÞk rMkrxÍLk ÚkÞk ÃkAe ¼khík{kt fkÞ{ hnuðk yku.Mke.ykE. ÃkAe rðøkíkku íkÚkk VkE®÷øk çkhkçkh nþu íkku Úkkuzkf Mk{Þ{kt Ãkºk ykðþu yÚkðk ELxhLkux{kt 2011{kt íkÃkkMk fkzo {u¤ðe ÷kEVxkE{ hne þfku Aku. Mkðk÷ : nwt 78 xfk MkkÚku ykExeykELke ðuÕzhLke fhþku. sqLke VkE÷Lku Lkðk rLkÞ{ku yMkh fhe þfu ¾hk. Mkðk÷ : {U yu.yuLk.yu{ yLku íÞkhçkkË çku ð»ko Ãkheûkk{kt ÃkkMk ÚkÞku Awt. {khu fuLkuzkLke ðfo Ãkhr{x òuEyu íkku fuðe heíku VkE÷ ÚkkÞ? #Âø÷þ íkÚkk ykE.Mke.Þw{kt 3 ð»ko (økkÞLkuf) íkÚkk Mkhfkhe nkuÂMÃkx÷Lkk ykuÃkhuþLk rÚkÞuxh{kt fk{ fÞwO Au. yíÞkhu yuõMkrÃkrhÞLMk ðøkh ÚkE þfu?

S.yuLk.yu{.Lkk Ãknu÷k ð»ko{kt Awt. ykEEyu÷xeyuMk ÃkkMk fhðk þwt fhðwt Ãkzu. yusLx fnu Au, Lkð {rnLkk{kt fuLkuzkLkwt Ãke.ykh. {¤e òÞ yu ðkík Mkk[e? - ykhkÄLkk yu[. Ãkxu÷, Mkwhík. sðkçk : Ãknu÷kt íkku ík{khku fkuMko Ãkqhku fhe rzøkúe {u¤ðe su Ëuþ{kt sðk {ktøkíkk nku íÞkt ík{khu ÷kÞf Lkkufhe þkuÄe fkZku. íku{kt ík{u ík{khe heíku yhS fhe þfku Aku. {khe òý {wsçk nsw MkwÄe{kt fkuELku Lkð {kMk{kt Ãkh{uLkLx hurMkzuLMk (Ãke.ykh.) {éÞwt nkuÞ yuðwt çkLÞwt LkÚke. yu rLkýoÞ ík{u ík{khe heíku fhe þfku Aku. ykEEyu÷xeyuMkLke Ãkheûkk ykÃkðk {kxu RLxhLkux Ãkh íkuLkk rðþu Zøk÷kçktÄ {krníke WÃk÷çÄ Au. Mkðk÷ : fuLkuzk yLku ykuMxÙur÷ÞkLkk rðÍk yuÃ÷kÞ

Ëku fhkuz f÷ þk{ íkf Ãknwt[k Ëku y[oLkkyu ÃkqýuLkk ÃkuxÙku÷ÃkBÃk {kr÷fLku fÌkwt

[oLkkyu rËÕneLkk òýeíkk WãkuøkÃkrík hksuþ hkXeLkk ÃkwºkLkwt yÃknhý fheLku fhkuzku YrÃkÞk ÃkzkððkLkku szçkuMk÷kf ¾u÷ økkuXÔÞku níkku, Ãký rËÕne Ãkku÷eMkLkk yuf ¾çkheLku fkhýu íkuLke çkkS ŸÄe ð¤e økE. [kuÚke òLÞwykhe, 1998Lke çkÃkkuhu y[oLkkyu Ã÷kLx fhu÷ku zÙkEðh yçËwÕ÷kn hnu{kLk ¾kLk hksuþ hkXeLkk Ãkwºk økkihð hkXeLku ÷ELku rËÕneÚke økkrÍÞkçkkË íkhV nkuLzk fkh ntfkhe hÌkku níkku íÞkhu nkuLzk fkhLke ÃkkA¤ çkçk÷w økUøkLkk økwtzkykuyu Mk÷k{ík ytíkh hk¾eLku çku fkh{kt hkXeLke fkhLkku ÃkeAku þY fÞkuo. çkçk÷w økUøkLkk økwtzkyku økkihð hkXeLkwt yÃknhý fhu yu Ãknu÷kt rËÕne Ãkku÷eMkLke xe{ ºkkxfe. rËÕne Ãkku÷eMkLkkt ðknLkkuLku òuELku ÃkkA¤Lke çktLku fkh{kt ykðíkk økwtzkyku [uíke økÞk, Ãký økkihð hkXeLke fkh [÷kðe hnu÷ku yçËwÕ÷kn Axfe þfu yu Ãknu÷kt rËÕne Ãkku÷eMkLke xe{u nkuLzk fkh yktíkhe yLku yçËwÕ÷kn ¾kLkLku Ãkfze Ãkkzâku. òu fu ÄLkkZâ {kýMkkuLkk ytøkík f{o[kheyku íkhefu ÃkkuíkkLkk {kýMkkuLku ½wMkkzeLku ÄLkkZâ {kýMkkuLkkt yÃknhý fhkððkLke {kuzMk ykuÃkhuLze y[oLkkyu [k÷w hk¾e. yk Ëhr{ÞkLk y[oLkk ðÄw ½kíkfe Ãký çkLke hne níke. ytzhðÕzo{kt «ðu~Þk ÃkAe þYykík{kt ®nMkkÚke Ëqh hnuLkkhe y[oLkkyu ©e{tíkkuLku òíku Vxfkhðk {ktzâk níkk yLku íku økku¤e [÷kðíkk Ãký þe¾e økE níke. çku ð¾ík íku økku¤eçkkh fheLku Ãkku÷eMkÚke Axfðk{kt MkV¤ hne níke yu ÃkAe íkuLkku ykí{rðïkMk ðÄe økÞku níkku. òLÞwykhe, 1998{kt rËÕneLkk WãkuøkÃkríkLkk ÃkwºkLkwt yÃknhý fhðk{kt rLk»V¤íkk {éÞk ÃkAe y[oLkkyu {wtçkE yLku Ãkqýu íkhV Lksh Ëkuzkðe. òu fu yu Ëhr{ÞkLk {wtçkE{kt Ãkku÷eMk økwtzkykuLku ÄzkÄz yuLfkWLxh{kt ¾ík{ fhíke níke yux÷u y[oLkkLku Úkkuzku zh ÷køÞku. {wtçkELku çkË÷u ÃkqýuLku ðÄw Mk÷k{ík økýeLku íkuýu ÃkqýuLkk ©e{tíkkuLku ¾t¾uhðkLkwt Lk¬e fÞwO. íkuýu yur«÷, 1998{kt ÃkqýuLkk ÃkuxÙku÷ ÃkBÃk {kr÷f Mkkøkh ÷zfík ÃkkA¤ ÃkkuíkkLkk {kýMkku økkuXðe ËeÄk. Mkkøkh ÷zfíkLkk ÃkuxÙku÷ ÃkBÃk Ãkh íkuýu çkçk÷w økUøkLkk yuf økwtzkLku Lkkufheyu hnuðkLkwt fÌkwt yLku íkuLkk îkhk Mkkøkh ÷zfíkLke

y

ËhhkusLke ykðLkòðLk rðþu {krníke yufXe fhe. Mkkøkh ÷zfík “ykuÃkhuþLk” {kxu y[oLkkyu VÍ÷w yLku EhVkLk økkuøkkLke Ãký {ËË ÷eÄe níke. y[oLkkyu Mkkøkh ÷zfíkLkku ÃkeAku fhðk {kxu yuf {kuxe xe{ Wíkkhe. ÷zfíkLkku ÃkeAku fhðk {kxu çku ðknLkku hk¾ðk{kt ykÔÞkt yLku yu çktLku ðknLk{kt Mkðkh økwtzkykuLku MkuÕÞw÷h VkuLk yÃkkÞk níkk. y[oLkk, VÍ÷q «fhý

38

EÂLzÞkÍ {kuMx ðkìLxuz ÷uze zkìLkLke ðkMíkðfÚkk

ykþw Ãkxu÷

yLku EhVkLk økkuøkk MkuÕÞw÷h VkuLkLke {ËËÚke yu økwtzkyku MkkÚku Mkíkík MktÃkfo{kt hnuíkkt níkkt. yk heíku 34 rËðMk MkwÄe íkuLkku ÃkeAku fhðk{kt ykÔÞku. Auðxu 22 {u, 1998Lke hkíku ÃkqýuLkk {tøk¤ðkh ÃkuX rðMíkkhLkk ÃkkuíkkLkk ÃkuxÙku÷ ÃkBÃkÚke Mkkøkh ÷zfík hðkLkk ÚkÞku yu MkkÚku y[oLkkLkk økwtzkykuyu íkuLku WXkðe ÷eÄku. Mkkøkh ÷zfíkLku VÍ÷q yLku y[oLkk Mkk{u nksh fhkÞku. ˆˆˆ “Ëku fhkuz. f÷ þk{ íkf ËwçkE Ãknwt[k Ëku”, y[oLkk Mkkøkh ÷zfíkLku fne hne níke. “ykÃkfku fwA øk÷ík Vn{e nqE ni”, Mkkøkh ÷zfíku Äúqsíkk yðksu fÌkwt. “Ëu¾, rVÕ{e zkÞ÷kuøMk {wÍu ÃkMktË Lknª ni. n{khk ¼e xkE{ çkhçkkË nkuøkk ykih íkuhk ¼e. ÃkiMku fk çktËkuçkMík fh

fhðk {kxu ðuçkMkkEx yuzÙuMk õÞktÚke {¤u yLku rðÍk «kuMkuMk õÞktÚke fhðe {Lku fkuE Mkkhk yusLxLkwt Lkk{ ykÃkþku? - ÃkkÚko rsíkuLÿfw{kh Ãkxu÷, òuxkýk, {nuMkkýk. sðkçk : rðÍk ytøku økqøk÷{kt òíku s Mk[o fhþku íkku yk çktLku ËuþLke ðuçkMkkEx {¤þu íku {kxu yusLxLkk ÃkiMkk çkøkkzðkLke sYh LkÚke. ík{u òíku s yuÃ÷kÞ fhe þfþku. nwt fkuE Mkkhk yusLxLkkt Lkk{ ykÃke þfwt yu{ LkÚke, fu{ fu {khku Mk{Þ y{urhfk-RÂLzÞk ðå[u Vk¤ðwt Awt. ð¤e yusLxkuLkk fkhýu ½ýk ÷kufku Auíkhkíkk nkuðkLkk Mk{k[khku Ãký ykðíkk hnu Au, {kxu yusLxLke ¼÷k{ý fhe þfkÞ Lknª. Mkðk÷ : yuV-4 fuxuøkheLke 2004{kt ÚkÞu÷e rÃkrxþLk{kt {khk {kuxk¼kELkku çke.yu{.çke. Lktçkh ykðe økÞku Au. Ãkhtíkw çkeS çku ÔÞÂõíkLkku Lktçkh ykÔÞku LkÚke íkku fkuLkku MktÃkfo fhðku? - ËeÃkf¼kE Mkwhuþ¼kE Ãkxu÷, ykýtË. sðkçk : yk ytøku ík{khk {kuxk ¼kE WÃkh su Ãkºk ykÔÞku Au íku ÃkºkLke Lke[u s xku÷ £e Lktçkh ykÃÞku nþu. yu Lktçkh Ãkh VkuLk fhe íkÃkkMk fhe þfku Aku. rðÍk MkuLxhLke yrÄf]ík ðuçkMkkEx ÃkhÚke Ãký rðøkíkku {¤e

rVh rsíkLku zkÞ÷kuøMk {khLkk ni {kh ÷uLkk”, y[oLkkyu WÃknkMk¼Þko Mðhu fÌkwt. “{I Mk[ fn hnk nqt. ykÃk [knku íkku [uf fh Mkfíke nku. {uhu ÃkkMk EíkLkk ÃkiMkk Lknª ni...” Mkkøkh ÷zfíku ykSS¼Þko yðksu fÌkwt, Ãký çkeS MkufLzu íkuýu fkh{e [eMk Ãkkze. y[oLkkyu íkuLkk s{ýk nkÚkLke Ãknu÷e yktøk¤e ¼ktøke Lkk¾e níke. “MkwLkku íkku Mkne”, Ãkezk¼Þko yðksu Mkkøkh ÷zfíku fÌkwt. yu MkkÚku y[oLkkyu íkuLke çkeS yktøk¤e ¼ktøke Lkk¾e. yu yk¾e hkík y[oLkk ÃkiMkk {køkíke hne yLku ÃkuxÙku÷ ÃkBÃk {kr÷f Mkkøkh ÷zfík ËÞkLke ¼e¾ {køkíkku hÌkku. y÷çk¥k, íkuLkku ïkMk [k÷íkku níkku íÞkt MkwÄe. ˆˆˆ 23 {u, 1998Lke Mkðkhu ÃkqýuLkk fkUÄðk rðMíkkhLke yuf ytzh fLMxÙõþLk E{khík{ktÚke ÃkuxÙku÷ ÃkBÃk {kr÷f Mkkøkh ÷zfíkLkku rðf]ík ÚkE økÞu÷ku {]íkËun {¤e ykÔÞku. Mkkøkh ÷zfíkLku su heíku xku[oh fheLku {khðk{kt ykÔÞku níkku yu òuELku heZk Ãkku÷eMk f{o[kheykuLku Ãký f{f{kxe ykðe økE. y[oLkkyu yLku Vs÷-Wh hnu{kLk íkÚkk yLÞ økwtzkykuyu Mkkøkh ÷zfíkLku heçkkðe heçkkðeLku {khe LkkÏÞku níkku. Mkkøkh ÷zfíkLke níÞk MkkÚku y[oLkkLke rhÞ÷ ÷kEV{kt yuf Lkðku hku÷ W{uhkE økÞku, {zohLkku. Ãkku÷eMk ðw{Lk íkhefu frhÞh þY fhLkkhe y[oLkk rhMkuÃþrLkMx, ®Mkøkh, fku÷øk÷o, çkkur÷ðqzLke MxÙøk÷h, huze{uz økk{uoLxLke ËwfkLk{kr÷f, ¾tzýe¾kuh, yÃknhýfíkko yuðk swËk swËk hku÷ ¼sðíke ¼sðíke Auðxu {zohh çkLke økE níke. y[oLkk rnLËe rVÕ{kuLke rnhkuELk çkLke nkuík íkku fËk[ YÃkuhe ÃkzËu Ãký íkuýu ykx÷k rðrðÄ hku÷ ¼sÔÞk Lk nkuík. Mkkøkh ÷zfíkLke níÞkLkwt Ãkøkuhwt þkuÄíke Ãkqýu Ãkku÷eMkLku ¾çkh Ãkze fu çkçk÷w ©eðkMíkð, EhVkLk økkuøkk yLku Vs÷Wh-hnu{kLkLke «ur{fk y[oLkk þ{ko yLku VÍ÷w hnu{kLku Mkkøkh ÷zfíkLku {khe LkkÏÞku Au yLku yk níÞk ÃkkA¤ ËwçkE çkuXk çkuXk EhVkLk økkuøkkLkku Ãký Ëkuhe Mkt[kh níkku. Ãkqýu Ãkku÷eMku Mkkøkh ÷zfík fuMk{kt çku Mkøkk ¼kELke ÄhÃkfz fhe. yu{ktÚke {wMíkf ¾kLk Mkkøkh ÷zfíkLkku yuMxux yusLx níkku yLku íkuLkku ¼kE {krsË ¾kLk yÞwçk ¾kLk Mkkøkh ÷zfíkLkk ÃkuxÙku÷ÃkBÃkLkku ¼qíkÃkqðo f{o[khe níkku. yu ¾kLkçktÄwykuyu Ãkqýu Ãkku÷eMkLku fÌkwt fu, yrLkMk y{sË WVuo VÍ÷-Wh-hnu{kLk yLku y[oLkk þ{ko yk fuMk{kt {kMxh {kELz níkkt. íku{ýu rçknkhÚke økwtzkyku {tøkkÔÞk níkk yLku yu økwtzkykuLku Ãkqýu{kt hnuðkLke íkÚkk íku{Lkk {kxu fkhLke ÔÞðMÚkk y{u fhe ykÃke níke. Ãkqýu Ãkku÷eMku EhVkLk økkuøkk, VÍ÷-Wh-hnu{kLk yLku çkeò økwtzkykuLke MkkÚku y[oLkk Mkk{u Ãký níÞkLkku økwLkku LkkUæÞku yLku Ãkqýu þnuhLkkt ík{k{ Ãkku÷eMk MxuþLMk{kt y[oLkkLkk Vkuxku MkkÚku ðkuLxuzLkkt çkkuzo ÷køke økÞkt. Ãkqýu Ãkku÷eMku y[oLkkLkk Vkuxk MkkÚku ykðk þçËku ÷økkÔÞk níkk : EÂLzÞk’Í {kuMx ðkuLxuz Ve{u÷ økUøkMxh - y[oLkk çkk÷{wfwtË þ{ko. {kuMx ðkuLxuz çkkÞ Ãkqýu Ãkku÷eMk ELk rfzLku®Ãkøk yuLz {zoh fuMk. çkÚko zux : LkðuBçkh 17, 1975, nkEx : 1.56 {exh 61 #[, ðuEx : 53 rf÷kuøkúk{ - 117 ÃkkWLzTMk, ykEÍ : ç÷uf, nuh : ç÷uf, fkuBÃ÷uõþLk : ÷kEx, MkuõMk : Ve{u÷, huMk : EÂLzÞLk y[oLkk çkk÷{wfwtË þ{ko nuÍ y÷kÞMkeMk : {Lke»kk yøkúðk÷ {eLkkûke yknwò Ãkqýu Ãkku÷eMku ÃkqýuLkkt ík{k{ Ãkku÷eMk MxuþLMk WÃkhktík ÃkqýuLkkt MkkðosrLkf MÚk¤ku{kt Ãký y[oLkkLkkt ÃkkuMxh MkkÚku WÃkhkuõík {krníke {qfeLku y[oLkkLku yuf {zohh íkhefu MkŠxVkE fhe ËeÄe. {nkhk»xÙLkkt yLÞ þnuhku{kt Ãký y[oLkk rðþu {krníke ÃknkU[kze ËuðkE. yLku yu MkkÚku y[oLkk {kxu {nkhk»xÙ{kt hnuðwt {w~fu÷ çkLke økÞwt. (¢{þ:) (íkMkðeh «íkefkí{f Au.)

çku ½ze {kus rçknkh{kt VheÚke rLkríkþ fw{kh [qtxkE ykðíkk ÷k÷w-ÃkkMkðkLkLke hne-Mkne ykþkyku Ãkh Ãkkýe Vhe ðéÞwt Au.

rLkríkþLku rðsuíkkLkku nkh ÃknuhkðkE hÌkku Au. ÷k÷wLku yÃkuûkk «{kýu ¾kMkzkLkku nkh ÃknuhkðkE hÌkku Au. ßÞkhu hk{rð÷kMk ÃkkMkðkLkLku ÷ð fu nux çku{ktÚke ftE LkMkeçk LkÚke, íku{Lke íkku {kºk yðøkýLkk ÚkE hne Au.

fuLÿ{kt MkkurLkÞkyu ÷k÷w-hk{rð÷kMkLku MkL{kLkLkeÞ nkuÆkyku ykÃÞk Ãký rçknkh{kt íkku MkkurLkÞk fhíkk ÷k÷wÃkkMkðkLk s {kuxk níkk. nðu rçknkh{kt yu çkÄkLkku MkVkÞku ÚkE [wõÞku Au.

ðh½kurzÞk íkiÞkh ÚkÞk nkuÞ yu{ çkÒku [qtxýe Ãkûk Mkk{Mkk{u ykðe økÞk níkk. íku{Lke íkiÞkhe yk fkxqoLk{kt swyku.

CMYK

þfþu. ík{khe 2004Lke rÃkrxþLk nkuÞ íkku nsw ËkuZ-çku ð»ko{kt çkkfeLke çku ÔÞÂõíkLkk Ãkºkku Ãký ykðe sþu, {kxu {khk {íku hkn òuðe òuEyu. Mkðk÷ : {Lku 1998{kt 6 {kMk {kxu y{urhfkLkk rðÍk {¤u÷k íÞkhçkkË 2000{kt Drop Box îkhk 10 ð»koLkk rðÍk {¤u÷k. {khe ô{h 60 ð»koLke Au. yLku nðu Drop Box îkhk rðÍk {¤e þfu? - ÃkLLkk yu. Ãkxu÷, y{ËkðkË. sðkçk : {khe òý «{kýu nðu yk rMkMx{ yÂMíkíð{kt LkÚke. íkuÚke ík{khu rðÍk ytøku Vku{o Lkt. 160 Ve MkkÚku ¼he ELxÔÞqoLke íkkhe¾ ÷E YçkY sðtw Ãkzu. Mkðk÷ : økúeLkfkzo {éÞk çkkË Ãkkt[ {kMk hkufkE ¼khík{kt ykÔÞku Awt. {k[o 2011{kt Vhe y{urhfk sðwt Au, íkku fkuE íkf÷eV Ãkzu? - [tËw¼kE Ãkxu÷, y{ËkðkË. sðkçk : ík{u {k[o 2011{kt òð íkku fkuE íkf÷eV Ãkzu Lknª, Ãkhtíkw yuhÃkkuxo WÃkh fux÷kf Mkðk÷ ÃkqAðk{kt ykðu íkuLkk þwt sðkçkku ykÃkðk íkuLke {krníke {khe MkkÚku ðkík fhe {u¤ðe ÷uþku íkku ðktÄku Lknª ykðu. ík{khe EÂLzÞkLke Ãknu÷e rðrÍx Au íkuÚke fkuE {w~fu÷e ykðþu Lknª.

(÷u¾f Rr{økúuþLk rLk»ýkík yuzðkufux Au.) ík{khk rðÍk MktçktrÄík Mkðk÷ku {kuf÷e ykÃkku: rðÍk yu xw Íuz, MktËuþ, ÃkwŠík rð¼køk, ð†kÃkwh, y{ËkðkË. ÞkË hnu Mkðk÷ xqtfk yLku {wÆkMkh nkuðk òuEyu. Mkðk÷{kt rçkLksYhe rðøkíkku Lk W{uhðe íku{s MkhLkk{wt Ãkqhwt ÷¾ðwt.

r{furLkfLke çkuËhfkheÚke Mkòoíke

økuMk nkuLkkhík ytøku sðkçkËkh fkuý?

Mkrz÷hLkku MxkV xÙuELz Lk nkuðkLku íÞkhçkkË yÕfuþfw{kh økúknf Mkwhûkk Äkhk fkhýu økuMk ÷efus Úkíkkt MkòoÞu÷ yLðÞu YrÃkÞk 8,85,000/-Lkk LkwfMkkLk yfM{kíkLkku rfMMkku økúknf Mkwhûkk Äkhk nuX¤ ð¤íkhLkku Ëkðku fhíke VrhÞkË EÂLzÞLk LkuþLk÷ fr{þLk rËÕne MkwÄe ÃknkUåÞku níkku. ykuE÷ fkuÃkkuohuþLk, íkuLkk ze÷h {uMkMko ^÷u{ su{kt ze÷hLkk r{furLkfLke çkuËhfkheÚke økuMk MkŠðMkeMk íkÚkk íkuLkk r{furLkf ÃkqLk{[tË MkòoÞu÷e økuMk nkuLkkhík {kxu LkuþLk÷ rðhwØ hksMÚkkLkLkk Mxux fr{þLk{kt Ëk¾÷ fr{þLkLku ze÷h íkÚkk r{furLkfLku sðkçkËkh fhðk{kt ykðe níke. XuhÔÞk níkk. EÂLzÞLk ykuE÷ fkuÃkkuohuþLk, {uMkMko ^÷u{ ^÷u{ økuMk MkŠðMk rðhwØ yÕfuþfw{kh økuMk MkŠðMkeMk íkÚkk r{furLkf îkhk {sfwh çktMk÷Lkk yk rfMMkk{kt sÞÃkwhLkk ©e fuMk{kt ÷ur¾ík sðkçkku VkE÷ fhkÞk níkk. yÕfuþfw{kh çktMk÷u {uMkMko EÂLzÞLk ykuE÷ su{kt yuðk çk[kð ÷uðkÞk níkk fu {sfwh økuMk fkuÃkkuohuþLkLkk ze÷h {uMkMko ^÷u{ økuMk MkŠðMk rMkr÷Lzh{kt fkuE ¾k{e Lk níke yLku r{furLkf fLkuÚke økuMk MkŠðMk fLkuõþLk {u¤ÔÞwt níkwt. îkhk økuMk rMkr÷LzhLkwt LkkuÍ÷ Ëçkkððk{kt íku{Lkku økúknf Lktçkh yuV-407 níkku. íkkhe¾ ykÔÞwt nkuðkLkku Ãký ELkfkh fhkÞku níkku yLku 18-9-89Lkk rËLku ^÷u{ økuMk sýkððk{kt ykÔÞwt níkwt fu MkŠðMkeMk îkhk rhVeÕz økuMk òøkku økúknf òøkku r{furLkf yÕfuþfw{khLkk rMkr÷Lzh Ãkqhwt Ãkkzðk{kt ykÔÞwt ½h{kt økÞku níkku íÞkhu økuMk ©uÞMk ËuMkkE níkwt, Ãkhtíkw íÞkhçkkË MxðLke ÂMð[ [k÷w s níke su yÕfuþfw{khLkkt {kíkk Mxð [k÷w fhðk økÞkt r{frLkfu sELku çktÄ fhe níke yLku r{furLkfu íÞkhu íku [k÷u÷ku Lknª. suÚke yÕfuþfw{khu Ãkkuíku rËðkMk¤e ÃkuxkðeLku økuMk [k÷w fhðkLkku {uMkMko ^÷u{ økuMk MkŠðMkeMk{kt sE VrhÞkË «ÞíLk fÞkuo Lk níkku, Ãkhtíkw çkkswLkk Y{{kt LkkUÄkðu÷e.íÞkhçkkË økuMk MkŠðMkðk¤kyu çkeò fkuEyu rËðkMk¤e Ãkuxkðíkk Äzkfku ÚkELku ÃkqLk{[tË Lkk{Lkk r{furLkfLku økúknfLkk ½hu ykøk ÷køke níke yLku yu heíku MkËhnw Ëw½oxLkk {kuf÷u÷k.íku Mk{Þu Ëuþhks Lkk{Lkk yuf yLÞ {kxu fu MkwrLkíkkLkk {kuík {kxu r{furLkf økúknfLku r{furLkf yÕfuþfw{khLku íÞkt ykÔÞku sðkçkËkh Lk níkku yuðku çk[kð hsq fhkÞku nkuðkLke òý Úkíkkt íkuyku Ãký yÕfuþfw{khLku níkku. íÞkt ykÔÞk níkk, fkhý fu ËuþhksLku òu fu Mxux fr{þLku yk çk[kðku MðefkÞko ykÃkðk{kt ykðu÷k økuMk rMkr÷Lzh{kt Ãký Lk níkk yLku LkkUæÞwt níkwt fu r{furLkfLke ykðe s íkf÷eV nkuðkÚke íkuyku ÃkkuíkkLkwt økuMk çkuËhfkheLku fkhýu yfM{kík MkòoÞku níkku. rMkr÷Lzh Ãký r{furLkf ÃkkMku [uf fhkððk økuMk rMkr÷Lzh YÕMk 1981Lkk hkus (70) {ktøkíkk níkk. r{furLkf ÃkqLk{[tËu økuMk «{kýu xÙuELk yLku Mkûk{ r{furLkf nkuðku sYhe rMkr÷Lzh rhÃkuh fhíke ð¾íku økuMk rMkr÷LzhLkwt Au, Ãkhtíkw yk fuMk{kt økuMk ze÷hLkku r{furLkf LkkuÍ÷ M¢q zÙkEðh ðzu ËçkkððkLke þYykík xÙuELk yLku Mkûk{ Lk níkku. su økuMk ze÷hLkk fhu÷e suÚke rMkr÷Lzh{ktÚke økuMk çknkh Ãkûku çkuËhfkhe Ëþkoðu Au yLku íkuÚke økuMk Lkef¤ðk ÷køku÷ku yLku yu heíku økuMk Äe{u Äe{u ftÃkLke, økuMk ze÷h yLku r{furLkf ºkýu MktÞwõík hMkkuzk{kt yLku yLÞ Y{ku{kt «Mkhðk ÷køku÷ku. yLku rð¼õík heíku fw÷ Yk. 2,85,000/-Lkwt yÕfuþfw{khLke ÃkíLke MkwLkeíkk çktMk÷u økuMkLke LkwfMkkLk ð¤íkh VrhÞkËe yÕfuþfw{khLku íkeðú ðkMk ykðíkk hMkkuzk{kt sE r{furLkfLku [qfððk sðkçkËkh Au yuðwt ÃkkuíkkLkk nwf{{kt økuMk «Mkhíkku nkuðkLke VrhÞkË fhu÷e íÞkhu XhkÔÞwt níkwt. {sfwh nwf{Lke Mkk{u økuMk r{furLkfu sýkðu÷wt fu íku íku{Lkku ¼ú{ Au. yLku ftÃkLke, økuMk ze÷h yLku r{furLkfu LkuþLk÷ Ãkkuíku hkus hkus yLkuf økuMk rMkr÷Lzh rhÃkuh fr{þLk{kt yÃke÷ fhe níke. fhu Au. íÞkhçkkË r{furLkfu Úkkuze ðkh hneLku {sfwh yÃke÷{kt LkuþLk÷ fr{þLku XhkÔÞwt VheÚke rMkr÷LzhLkwt LkkuÍ÷ Mkkík-ykX r{rLkx níkwt fu økuMk ze÷hLkk r{furLkfLke çkuËhfkheÚke {kxu Ëçkkðu÷wt. yÕfuþfw{kh yLku íku{Lkk yfM{kík MkòoÞku Au. íkuÚke økuMk ze÷h y™u fwxwtçkesLkkuLkk rðhkuÄLku Ãký r{furLkfu íkuLkk r{furLkf yu{ çktLku sðkçkËkh Au, Ãkhtíkw økýfkÞkuo Lk níkku. yLku íÞkhçkkË r{furLkfu ftÃkLkeLku yk Ëw½oxLkk {kxu sðkçkËkh økýe økuMk MxðLkwt huøÞw÷uxh økuMk rMkr÷Lzh MkkÚku þfkÞ Lknª yuðwt Xhkðe LkuþLk÷ fr{þLku òuzeLku økuMk [k÷w ÚkkÞ Au fu fu{ íku [fkMkðk økuMk ze÷h yLku íku{Lkk r{furLkfLku MktÞwõík økuMk MxðLke ÂMð[ [k÷w fheLku rËðkMk¤eÚke íku{s rð¼õík heíku LkwfMkkLk ð¤íkh økúknfLku Mk¤økkððkLkku «ÞíLk fhu÷ku, Ãkhtíkw íkuLku [qfðe ykÃkðkLkku ykËuþ ykÃÞku níkku. Mk¤økíke rËðkMk¤eðk¤ku nkÚk økuMkLkk çkLkoh ykðk rfMMkkykuÚke økuMk ze÷hkuyu Ãký MkwÄe ÃknkU[u íku Ãknu÷kt hMkkuzk{kt «Mkhu÷ku. økuMk Äzku ÷uðku òuEyu yLku økuMk rMkr÷LzhLku ÷økíkwt {kuxk Äzkfk Mkrník Mk¤øke QXu÷ku. su{kt fk{fks fhLkkh r{furLkf xÙuELz yLku Mkûk{ r{furLkf Ãkkuíku yÕfuþfw{kh íku{Lkkt ÃkíLke nkuÞ yu MkwrLkrùík fhðwt EåALkeÞ Au yLku MkwrLkíkk yLku çkeòu økúknf Ëuþhks Mk¾ík heíku økuMk ze÷hku íkÚkk íkuLkk MxkV MkkÚkuLkk ËkÍe økÞu÷ku. yðks Mkkt¼¤eLku Ãkzkuþeyku ÔÞðnkh{kt økúknfu Ãkkuíku Ãký òøk]ík hnuðwt yu Ëkuze ykðu÷k yLku ykøk çkwÍkðu÷e. íkÚkk Ãký yux÷wt s EåALkeÞ Au. EòøkúMíkkuLku nkuÂMÃkx÷ ÃknkU[kzâk. fuLz÷ ÷kEx nkuÂMÃkx÷{kt s MkwrLkíkk çktMk÷Lkwt {]íÞw ÚkÞu÷wt yLku yÕfuþfw{kh íkÚkk Ëuþhksu nkuÂMÃkx÷{kt ËwrLkÞk þwt fk{ ¾k÷e y{Lku r{xkðe hne Au? ÷ktçkk Mk{Þ {kxu Mkkhðkh ÷uðe Ãkzu÷e. yk ¾kur¤Þwt y{u ¾wË ¾k÷e fhe sðkLkk. - ‘y{]ík ½kÞ÷’ nkuÂMÃkx÷{kt Mxux{uLx Ãkku÷eMku ÷eÄu÷kt.

øku


CMYK

k çkwÄðkh k 1 rzMkuBçkh k h010

yksu rðï yuEzTMk zu Au. yMktÏÞ ËËkuo nkuðk Aíkkt yk¾wt søkík {kºk yuEzTMkLkwt Lkk{ Ãkzu íÞkt zhðk ÷køku Au. fkhý fu yu[ykEðe yuEzTMk ÷køkw Ãkzâk ÃkAe {kuíkLke hkn òuÞk rMkðkÞ fkuE rðfÕÃk hnuíkku LkÚke...

rðï yuEzTMk rËðMk

EMk ËËo fe fkuE Ëðk Lknª

yuf çke{khe Mkkhu søk Ãku ¼khe

yuEzTMk rðhkuÄe hMke fu Ëðk þkuÄkE nkuðkLkk Mk{k[kh Ëh Úkkuzk Mk{Þu ykðíkk hnuíkk nkuÞ Au, Ãký yuEzTMkLke yfMkeh Ëðk þkuÄkE LkÚke yLku þkuÄe þfkÞ yuðe þõÞíkk LkrnðíkT Au. Ëðk çkLkkðk{kt MkV¤íkk Lk {¤ðkLkwt MkkiÚke {kuxwt fkhý yuEzTMkLkk rð»kkýwLke [t[¤íkk Au. yuEzTMkLkku rð»kkýw (çkkswLke íkMkðeh) ÃkkuíkkLkwt MðYÃk {Lk Ãkzu íÞkhu çkË÷íkku hnu Au, yux÷u yuf MðYÃkLku fLxÙku÷ fhðkLke Ëðk çkLke hnu íÞkt yu rð»kkýwyu Lkðk ðk½k Ãknuhe ÷eÄk nkuÞ. yu Mktòuøkku{kt ÃkfzËkð [kÕÞk fhu Ãký ÚkÃÃkku fhðku {w~fu÷ Au. RLVkuøkúkrVf

yuEzTMk: ykr£fkÚke ykht¼ Ëhuf ykVíkLkku Mkk{Lkku fhíkk y{urhfLkku {kxu yuEzTMkLkku Ãknu÷ku Ãkrh[Þ 1985{kt ÚkÞku. íku ð»kuo y{urhfkLkku ÷kufr«Þ nehku hkuf nzMkLk yuEzTMkLkk fkhýu {]íÞw ÃkkBÞku. nzMkLk ‘f{ MkÃxu B çkh’, ‘ykEMk Mxu þ Lk Íu ç kú k ’ ðøku h u rVÕ{ku{kt yr¼LkÞLkk fkhýu ÷kufku{kt [rníkku níkku. íkuLkk {kuíkÚke yk½kík MkkÚku Mkðk÷ Ãký Q¼ku ÚkÞku fu yk ð¤e fE Lkðe çke{khe. ½ýe ¾he RLV{uoþLk søkík{kt y{urhfk{ktÚke rLkfkMk Úkíke nkuÞ íku{ yuRzTMk rðþuLke òýfkhe (yLku {kLÞíkkyku ) nzMkLkLkk {ku í k çkkË yk¾k søkík{kt Vu÷kíke ÚkE. íkçkeçkku{kt [[koLkku rð»kÞ çkLÞku yk Lkðku hkuøk. òufu ykøk÷k ð»kuo yk hku ø kLku yu õ ðkÞzo EBÞq L k rzrVrMkyLMke rMkLzÙku{ (yuEzTMk) yuðwt Lkk{ yÃkkÞwt níkwt. zkì. ÕÞqf {kuLíkurøkÞU yuEzTMkLkk rð»kkýw yLku zkì. hkuçkxo økk÷ku yk hkuøkLke þheh Ãkh Úkíke yMkhku þkÄe [qõÞk níkk. nðu Mkðk÷ yu níkku fu yk Lkðku hkuøk ykÔÞku õÞktÚke? íkÃkkMk þY ÚkE, søkík¼hLkk íkçkeçkku fk{u ÷køÞk. ðkÞk ÞwhkurÃkÞLk Ëuþ çkuÂÕsÞ{ ÚkE Ãkøkuhwt LkeféÞwt yk£kfk ¾tzLkk Ëuþ fkUøkku{kt. íkÃkkMk fhíkk ¾çkh Ãkze fu {æÞ ykr£fkLkk fu x ÷kf Ëu þ ku { kt yu f kË ËkÞfkÚke yk hku ø ku zkÞhku s{kÔÞku Au. Ãký ykr£fk íkku Ãknu÷uÚke ÃkAkík yux÷u yuf y{urhfLkLkku ¼kuøk ÷uðkÞku íÞkhu s søkíkLku òý ÚkE. Ãký ykr£fLk «ò{kt yu E zT M kLkk ðkÞhMk õÞktÚke ykÔÞk? íkÃkkMk ykøk¤ [k÷e íkku ¾çkh Ãkze fu

yk íkku nrhnhkLke {hS Au..

yuEzTMk rðþu... ykr£fkLkk økúeLk {Lfe (Lke[uLke íkMkðeh) AuÕ÷kt 50 nòh ð»koÚke yk hkuøk MkkÚku Sðíkk níkk (yux÷u fu {híkkt níkk). ykr£fkLke fu x ÷ef «òríkyku ðkLkh MkrníkLkk MkSðku L ku {kheLku fk[u f k[k ¾kðk {kxu yLku íku L kw t ÷ku n e Ãkeðk {kxu òýeíke níke. yu s hefu fku E f ð¾ík økú e Lk {LfeLkw t ¼ku s Lk ÚkÞw t nþu yLku yu ¼ku s Lk {khVíku yu E zT M kLkk rð»kkýw y u {kLkð þheh{kt yu z r{þLk {u ¤ ÔÞw t nþu yu ð w t Mkt þ ku Ä fku L kw t yLkw { kLk Au . {æÞ ykr£fkLkk Ëu þ ku fkU ø kku , çkw Y Lze, xkLÍkrLkÞk, hðkLzk, ÍkÂBçkÞk, Þw ø kkLzk (ykr£fk çknkh Ãký fu x ÷kf Ëu þ ku { kt ) òu ð k {¤u Au . {Lkw » ÞLke LkSf hnu ð k xu ð kÞu ÷ k yk ðkLkhku yðkh Lkðkh ykr£fe ÷ku f ku L kk Mkt à kfo { kt ykðíkk níkk. íkÃkkMk fhe íkku ¾çkh Ãkze fu ykr£fkLkk 60 xfk fhíkk ðÄkhu økú e Lk {Lfe yu E zT M kLkk [u à kÚke Ãkezkíkk níkk. Ãký yu òý ykr£fk çknkh ÚkE íÞkt Mkw Ä e{kt {ku z w t ÚkE økÞw t níkw t . ykr£fkLkk MktMkøko{kt ykðu÷k ÞwhkuÃkLkk «òsLkku Ãký yu s çke{kheLkku ¼køk çkLkðkLkk þY ÚkÞk yLku þY ÚkÞku fk¤ku fuh su yksu yk¾k søkík{kt Vu ÷ kE [qõÞku Au. Vu÷kðkLkwt «{ký Ãký y{urhfkÚke s ðÄkhu òuðk {éÞwt Au. sux Þwøk{kt «ðuþe [qfu÷k søkík{kt yu ÃkAe ðkEhMk {kxu ynªÚke íÞkt {w M kkVhe fhðe y½he Lk níke, Ãkrhýk{u søkíkLkk 3 fhkuz 34 ÷k¾ ÷kufku yuEzTMkLkk ¼hzk{kt Au.

{]íÞw yuEzTMkÚke Lknª Ãký LÞq{kurLkÞkÚke Úkíkwt nkuÞ Au. yuEzTMk þhehLke hkuøk«ríkfkh þÂõík ¾ík{ fhe Lkk¾u Au. yu ÃkAe Úkíke çke{kheyku Mkk{u ÷zðkLke þheh{kt íkkfkík hnuíke LkÚke. 1981Úke 2008 MkwÄe{kt søkík{kt 2.5 fhkuz ÷kufku yuEzTMkÚke {]íÞw Ãkk{e [qõÞk Au. ¼khík{kt yu[ykEðeLkku Ãknu÷ku rfMMkku 1986{kt [uLLkE ¾kíku LkkUÄkÞku níkku. íÞkhu zkì. yuMk.yuMk.ÃkuELx÷u Mkq[Lk fhu÷wt fu ÃkhËuþeykuLku ¼khík{kt ykðíkk yxfkððk òu E yu yLku rðËu þ Úke ykðíkk ¼khíkeÞku L kw t xu  Mxt ø k Úkðw t òuEyu. íku{Lkwt çkeswt Mkq[Lk ÞkuøÞ níkwt. ¾íkhLkkf økýkíkku yuEzTMk xkuÃkxuLk Sð÷uý økýkíkk hkuøkkuLkk r÷Mx{kt ykX{k ¢{u rçkhksu Au. {÷urhÞk, ïkMkLkk hkuøkku, fku÷uhk, xeçke ðøkuhu hkuøkku Sð ÷uðk{kt ðÄw ÃkkðhÄk Au.

õÞkt fux÷k ËhËeyku.. «Ëuþ Mkçk MknkhLk ykr£fk W¥kh ykr£fk yLku r{z÷ EMx Ërûký yLku Ërûký Ãkqðo yurþÞk Ãkqðo yurþÞk ykìMxÙur÷Þk Ërûký y{urhfk fuhurçkÞLk xkÃkwyku Ãkqðo ÞwhkuÃk yLku {æÞ yurþÞk W¥kh y{urhfk Ãkrù{ yLku {æÞ ÞwhkuÃk fw÷

ËhËeyku 2.4 fhkuz 3.10 ÷k¾ 38 ÷k¾ 8.5 ÷k¾ 59 nòh 20 ÷k¾ 2.40 ÷k¾ 15 ÷k¾ 14 ÷k¾ 8.5 ÷k¾ 3.34 fhkuz

(yktfzkyku h008Lkkt Au) {krníke MkkuMko

www.avert.org

yuEzTMkLke çke{khe ÃkkA¤ yuf rV÷kuMkkurVf÷ yutøk÷ {¤e ykÔÞku Au. yuf ðøko yuðwt {kLku Au, fu yuEzTMk suðe çke{kheyku EïheÞ ËuLk s Au! Ãký Eïh ykðe yfkuýe røk^x fu{ ykÃku? Rïh Ãk]Úðe Ãkh ðMkíke fkçkq{kt hk¾ðk ÃkkuíkkLkk ykøkðk WÃkkÞku ys{kðu Au. yu {kxu Ëh

¼khík õÞkt Au yuEzTMk rðï{kt? yuðk Mk{[khku çknw ð»kkuo MkwÄe [kÕÞk fu ¼khík{kt yk¾k søkík{kt MkkiÚke ðÄw (yzÄku fhkuz) yuEzTMkLkk ËhËeyku Au. ¼khík Ãkh yuEzTMkÚke ¾ËçkËíkk Ëuþ íkhefu çknw çkèku Ãký ÷køÞku. yk¾hu 2007{kt MktÞwõík hk»xÙMkt½ yLku LkuþLk÷ yuEzTMk fLxÙku÷ ykuøkuoLkkEÍuþLku fhu÷e íkÃkkMk{kt ¾çkh Ãkze fu nfefík{kt ¼khík{kt 30-31 ÷k¾ fhíkk ðÄkhu yuEzTMkLkk ËhËeyku LkÚke. íÞkt MkwÄe yktfzkykuLkwt ÄwÃÃk÷ [kÕÞk fÞwO. (¼khík{kt yuEzTMk õÞkt hkßÞku{kt ðÄkhu Vu÷kÞu÷ku Au, íku Lkfþk{kt ÷k÷ f÷h ðzu ËþkoÔÞwt Au)

þhehLku fE heíku ÃkkÞ{k÷ fhu Au? yk¾wt þheh yuf ÔÞðÂMÚkík heíku [k÷íkwt íktºk Au. yuEzTMkLkk rð»kkýwLkwt fk{ yu íktºk{kt ¼tøkký ÃkkzðkLkwt Au. ÞwØ Mk{Þu ¼khíkLkku fkuE òMkqMk ÃkkrfMíkkLkLke Akðýe{kt ½qMke MkuLkkÃkríkLku s xÃkfkðe Ëu íkku çkkfeLke MkuLkk ykÃkkuykÃk ÃkeAunx fhu. yuEzTMkLkk ðkEhMkku yk s rMkØktík Ãkh fk{ fhu Au. þheh{kt òík¼kíkLkk hkuøk «ðuþ {u¤ððk {kxu ÷kELkku ÷økkðeLku Q¼k nkuÞ Au. yk çkÄk hkuøkku Mkk{u hûký ykÃkðkLkwt fk{ fhíke þÂõík hkuøk«ríkfkhf þÂõík íkhefu òýeíke Au. yk hkuøk«ríkfkhf þÂõík yuf MkuLkk Au, yu{ {kLke ÷ku yLku xe-4 íkhefu

VkÞhVkuõMkLku VkÞhçkúkLz çkLkkðíkk yuz-ykuLMk ÞhVkuõMk çkúkWÍh yksu ELxhLkux Mk‹Vøk fhðk {kxu Mkki fkuELkk fBÃÞwxh{kt òuE þfkÞ Au. òu ík{khk fBÃÞwxh{kt Ãký VkÞhVkuõMk nkuÞ íkku Lke[uLkk yuz-ykuLMkLkku WÃkÞkuøk fhe ðÄw {suËkh çkLkkðe þfku Aku. Gujarati Lexicon lookup: yk yuz-ykuLk ytøkúuS þçËkuLkwt økwshkíke{kt íku{s økwshkíke þçËkuLkwt ytøkúuS{kt yÚko òuðk {kxu Au su yuf ykuLk÷kELk økwshkíke rzõþLkhe Au. su{kt ík{u ðuçkÃkus ÃkhLkk fkuE Ãký ðzoLku rMk÷uõx fheLku hkEx Âõ÷f fheLku Eng > Guj ykuÃþLk îkhk økwshkíke ÷uÂõMkfkuLkLke ðuçkMkkEx{kt íku þçËLkku yÚko {u¤ðe þfku Aku su ík{khku ¾kMMkku Mk{Þ çk[kðu Au. ¾kMk fheLku xÙkLMk÷uþLk fhLkkh ÞwÍh {kxu ykþeðkoË Mk{kLk yuz-ykuLk Au. zkWLk÷kuz fhðk {kxu

Vk

VkÞhVkuõMk çkúkWÍhu xqtf Mk{Þ{kt ELxhLkux yuõMkÃ÷kuhhLkku MkVkÞku çkku÷ðe ËeÄku suLkwt yuf {wÏÞ fkhý Au íkuLke MkwrðÄkMk¼h fkÞo«ýk÷e. ð¤e ykuÃkLk-MkkuMko «kusuõx nkuðkÚke yk¾e ËwrLkÞk¼h{ktÚke xufLkku÷kuSLkkt ¼uòtykuyu {¤eLku çkLkkðu÷k íkuLke {kxuLkk Add-onsyu VkÞhVkuõMkLke MkV¤íkkLku çk{ýe fhe {qfe Au.

fhðk

{kxu

yku¤¾kíkk fku»kku íkuLkk MkuLkkÃkrík Au. þheh{kt fkuE yk÷w-[k÷w çke{khe ½qMke Lk òÞ yu {kxu xe-4 Mkíkík íkiLkkík nkuÞ Au. õÞkhuf çke{khe ½qMku íkku íkuLku {khe nxkððkLkwt fk{ Ãký çkeò çkÄk fku»kku xe4Lke ykøkuðkLke{kt s fhu. yuEzTMkLkk rð»kkýwLku ¾çkh Au, fu ykÃkýk {kxu MkkiÚke {kuxku çkBÃk xe-4 s Au. yux÷u yk rð»kkýw MkkiÚke Ãknu÷k fk{ xe-4Lkku Mktnkh fhðkLkwt fhu Au. rð»kkýwyku ykøk¤ ðÄíkk òÞ yLku yuf ÃkAe yuf xe-4Lkku ¾whËku çkku÷kðíkk òÞ. Ãkrhýk{u yuEzTMkLkk ðkEhMkLkwt çkw÷zkuÍh fkuE yxfkðe þfíkwt LkÚke.

økýíkh-¼ýíkh-22

https://addons.mozilla.org/en-

US/firefox/addon/8090

Hyperwords: ‘nkÞÃkhðzTMko’ Lkk{Lkwt yk yuûkxuLþLk ¾hu¾h ðuçk Mk‹Vøk Mk{Þu «kuzÂõxð fkÞo fhðk {kxu WÃkÞkuøke hnu Au. yk yuz-ykuLk îkhk ík{u ðuçkMkkEx{kt fkuE Ãký ðzoLku rMk÷uõx fheLku hkEx Âõ÷f fhíkkt Hyperwords > Reference Lkk ykuÃþLk îkhk ík{u rðrfÃkerzÞk, økqøk÷, VuMkçkwf, r÷LõzELk {n¥ðLke suðe ðuçkMkkEx{kt íku ðzo rðþuLke {krníke çkúkWÍhLke yu s rðLzku{kt {u¤ðe þfku Aku. {kxu ík{khu su íku ðuçkMkkEx{kt y÷økÚke sELku MktÃkqýo «kuMkuMk Lk fhe ík{khku xkE{ çk[kðe þfkÞ Au. yuz-ykuLk zkWLk÷kuz fhðk {kxu https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/1941

Drag & Drop.io: VkÞhVkuõMkLkwt yk yuûkxuLþLk ykuLk÷kELk VkE÷ Mxkuh yLku þu®høk {kxu WÃkÞkuøke Lkeðzu Au. suLkk îkhk yuf ‘zÙkuÃk’ çkLkkððk{kt ykðu Au su yuf «fkhLke ykuLk÷kELk MÃkuMk Lk¬e fhu Au su{kt ík{u ík{khe VkE÷kuLku Mxkuh fhe þfku Aku yLku øk{u íÞktÚke øk{u íÞkhu íkuLku yuõMkuMk fhe þfku Aku. ík{khk ÷kuf÷ zÙkEð{ktLke VkE÷kuLku sMx ík{u zÙuøk yuLz zÙkuÃk fheLku {qfe þfku Aku, suÚke Mkh¤íkkLkku ¾hu¾h yLkw¼ð ÚkkÞ Au. yuz-ykuLk zkWLk÷kuz fhðk {kxu https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/8482 DejaClick: yk yuûkxuLþLkLku ELMxku÷ fhíkkt s ík{khk çkúkWÍh{kt WÃkh xq÷çkkhLke su{ s íkuLkwt xq÷çkkh Ëu¾kþu. su{kt hufku‹zøk, Ã÷u yLku MxkuÃk suðk çkxLMk Ãký Ëu¾kíkkt nkuÞ Au. yk yuzykuLk ík{khe yuf yuf ®Mkøk÷ Âõ÷f yLku íkuLkk yuõþLkLku hufkuzo fhu Au íku{ s çkwf{kfo fhe ykÃku Au suLku ík{u Âõ÷f fhíkkt Ãknu÷kt hufkuzo çkxLk Ëçkkðíkkt íku hufkuzo ÚkkÞ Au. íkuLku Mkuð Ãký fhe þfku Aku yLku íku Ëhr{ÞkLk ík{u fÞk Âõ÷f yuõþLk fÞko níkk íkuLkwt hufku‹zøk fhe øk{u íÞkhu Ã÷u fhe ykÃku Au. yuz-ykuLk zkWLk÷kuz fhðk {kxu

https://addons.mozilla.org/af/firefox/addon/55978

The Free Dictionary Search: yk yuz-ykuLk ytøkúuS

rzõþLkhe Au su ík{khk çkúkWÍh{kt s ðuçkÃkus Ãkh s fkuE Ãký ðzoLku rMk÷uõx fhíkkt hkEx Âõ÷f{kt s íkuLkku MktÃkqýo r[íkkh çkíkkðe Ëu Au. suLke {kxu ík{khu Lkðe rðLzku ykuÃkLk fhðe LkÚke Ãkzíke suÚke ík{khku Mk{Þ Ãký çk[u Au. yk WÃkhktík þçËLkk yÚko MkkÚku íkuLkku Wå[kh fuðe heíku ÚkkÞ Au íkuLke {kxu yuf ykurzÞku çkxLk Ãký ykÃku÷wt nkuÞ Au ßÞktÚke Wå[kh Mkkt¼¤e þfkÞ Au. ðÄw{kt yuf fhíkkt ðÄkhu ykuLk÷kELk rzõþLkhe{kt ík{u su íku ðzoLku þkuÄe þfku Aku íkuðe MkwrðÄk Ãký ykÃku÷e Au. zkWLk÷kuz fhðk {kxu https://addons.mozilla.org/enUS/firefox/addon/14044/

Fireclip: VkÞhÂõ÷Ãk VkÞhVkuõMkLkwt øksçkLkwt yuz-ykuLk Au su ðuçkMkkEx{ktÚke fkuE Ãký ¼køkLku rMk÷uõx fheLku íkux÷k ¼køkLkku xwfzku Mkuð fhe hk¾ðk{kt {ËË fhu Au. íÞkhçkkË ík{u Mkuð fhu÷k ¼køk{kt ÃkAeLkk [uLSMk Ãký xÙuf fhe þfku Aku. ð¤e swËe swËe ðuçkMkkEx{ktÚke Mkuð fhu÷e Âõ÷Ãk yuf s rðLzku{kt òuE þfðkLke MkwrðÄk yk yuzykuLkLkwt s{kÃkkMkwt Au. ¾kMk fheLku yk MkwrðÄk ç÷kuøk, fku{uLx yLku Mk[o rhÍÕx suðk MkuõþLk{kt WÃkÞkuøke Lkeðzu Au. yuz-ykuLk zkWLk÷kuz fhðk {kxu https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/5850 FacePAD: VkÞhVkuõMk çkúkWÍh{kt VuMkçkwf WÃkÞkuøk fhLkkhk ÞwÍMko {kxu yk yuûkxuLþLk ykþeðkoË Mk{kLk Au. VuMkçkwfLkku WÃkÞkuøk MkkiÚke ðÄw suLke {kxu ÚkkÞ Au íkuðk Vkuxku yk÷çkBMk{ktÚke VkuxkuLku zkWLk÷kuz fhe þfku íku {kxu ík{khe {ËËu ‘VuMkÃkuz’ ykðu Au. ík{khk r{ºkkuLkk Vkuxku yk÷çk{{ktÚke ®Mkøk÷ Âõ÷f îkhk çkÄk Vkuxku zkWLk÷kuz fhe þfku Aku. yk÷çk{ Ãkh hkEx Âõ÷f fheLku zkWLk÷kuz fhe þfkÞ Au. yuz-ykuLk zkWLk÷kuz fhðk {kxu https://addons.mozilla.org/enfwýk÷ US/firefox/addon/8442 LeechBlock: ykurVMkLkk fu ík{khk fBÃÞwxh{kt ÂxTðxh, VuMkçkwf, ykuhfqx fu ÃkkuLkoMkkEx ykuÃkLk Lk fhu íkuLke {kxu fkuE {ËË Ônkhu LkÚke ykðíke? íkku ÃkAe yk yuûkxuLþLk ¾kMk ík{khe {kxu s Au, fkhý fu íkuLkk îkhk ík{u ík{khk VkÞhVkuûk çkúkWÍh{kt y{wf [ku¬Mk ðuçkMkkExLku ç÷kuf fhe þfku Aku yÚkðk íkku y{wf Mk{Þu s ykuÃkLk ÚkkÞ íku{ Ãký fhe þfku Aku. yk {kxu sYhe ÃkkMkðzo yLku yLÞ Mkð÷ík ykÃkðk{kt ykðu Au suÚke ík{u íkuLku ç÷kuf fhe þfku. yuz-ykuLk zkWLk÷kuz fhðk {kxu

zkWLk÷kuz

Úkkuzk ð¾íku fkuE ykVík fu {nk{khe ykðíke hnu Au. yøkkW Ã÷uøk, fku÷uhk, rþík¤k, ^÷w suðk hkuøkku ÷k¾kuLke MktÏÞk{kt ðMkíkeLkku MkVkÞku fhe [qõÞk Au. íkku yuEzTMk Ãký yk heíku ¼økðkLku Ã÷kLx fÞkuo nkuE þfu Lku! yk yuf {kLÞíkk Au, Mkk[wt-¾kuxwt íkku Eïh s òýu!

https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/3262/

sþu yufË{ VkMx. yuz-ykuLk zkWLk÷kuz fhðk {kxu https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/9411

WebMynd: yk yuz-ykuLk ík{khk økqøk÷Lkk Mk[o rhÍÕx MkkÚku fk{ fheLku ík{khk rhÍÕxLku yLÞ ðÄkhkLke {krníkeykuÚke ¼hÃkqh fhe {krníkeLku ðÄw Ãktzâk WÃkÞkuøke çkLkkðu Au. Mk[o rhÍÕxLke MkkÚku Ãkrhýk{Lku MktçktrÄík yLÞ {krníke, su{ fu Þwxâqçk, ÂxTðxh, rðrfÃkerzÞk, yu{uÍkuLk, zeøk ðuøkuh suðe {n¥ðLke MkkExku ÃkhÚke yufrºkík fhe ÷kðu Au. yk WÃkhktík ík{u Mk[o fhu÷e yøkkWLke {krníkeyku{ktÚke Ãký MktçktrÄík {krníkeyku ík{khe Mk{ûk ÃkehMku Au. Pencil: VkÞhVkuõMkLkwt MkkiÚke {òLkwt yuûkxuLþLkku{ktLkwt ‘ÃkuÂLMk÷’ yuf Au. yk yuz-ykuLk zuð÷Ãkh fu rzÍkELkh {kxu ¾qçk s WÃkÞkuøke íku{ s hMk«Ë Au suLkk îkhk ík{u çkúkWÍh{kt s Mfu[ yLku {kýMkLkkt r[ºkku Ëkuhe þfku Aku. íku{s çkuf økúkWLz MkkÚku {Õxe Ãkus, rh[ xuõMx https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/4476 îkhk xuõMx yurz®xøk yLku yLÞ ½ýe WÃkÞkuøke MkwrðÄk yk yuz-ykuLk GCal PopUp: ík{u òu rh{kELzMko yLku fk{Lke ÞkËe {kxu økqøk÷ ík{khk {kxu nksh fhe Ëu Au. yuz-ykuLk zkWLk÷kuz fhðk {kxu fu÷uLzhLkku WÃkÞkuøk fhíkkt nku íkku yk yuz-ykuLk ík{khe {kxu s Au, https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/8487 Capture Fox: ‘fuÃ[h VkuõMk’ íkuLkk Lkk{ «{kýu s fk{ fhu Au. fkhý fu òu ík{u økqøk÷ fu÷uLzhLkku WÃkÞkuøk fhíkkt nþku íkku ðkhtðkh ík{khu ík{khe yÃkkuELx{uLx fu rþzâq÷ yuz fhðk {kxu ®÷f Ãkh Âõ÷f íkuLkk îkhk ík{u ík{khk çkúkWÍhLkwt ðerzÞku hufku‹zøk fhe þfku Aku, su{kt fheLku íkuLku yuõMkuMk fhðwt Ãkzíkwt nkuÞ Au. ßÞkhu yk yuz-ykuLk ík{u ík{u ðerzÞku õðkur÷xe Ãký rMk÷uõx fhe þfku Aku. yk WÃkhktík ELMxku÷ fhþku íÞkhu yuf LkkLkk fu÷uLzhLkwt rMkBçkku÷ ík{khk MxuxMk {kE¢kuVkuLk îkhk ðerzÞku hufku‹zøk Ëhr{ÞkLk ík{u MkkWLz Ãký W{uhe çkkh{kt Ëu¾kþu suLku Âõ÷f fhíkkt s ík{khwt økqøk÷ fu÷uLzh ykuÃkLk ÚkE þfku Aku. suÚke fkuE «uÍuLxuþLk {kxu Ãký WÃkÞkuøke hnu Au. yuz-ykuLk

Lkux Lkku÷us

WÃkh yuf íkMkðeh ykÃke Au. yuf s Ëu¾kíkk [nuh{kt yufÚke ðÄw [nuhk AwÃkkÞu÷k Au. ðk[fkuyu yu íkMkðeh{kt fw÷ fux÷k yLku õÞkt õÞkt [nuhk AqÃkkÞu÷k yu þkuÄe fkZðkLkk Au.

¼ýíkh økýíkh 21Lkku sðkçk Lke[uLke ykf]rík{kt òuE ÷ku

Lazarus: ík{khu õÞkhuÞ yuðwt çkLÞwt Au fu ðuçkMkkEx Ãkh fkuE Vku{o ¼híkkt nku fu ç÷kuøk{kt fkuE ÷ktçke÷[f fku{uLx xkEÃk fhíkkt nku Lku y[kLkf s çkúkWÍh ¢uþ ÚkE økÞwt yLku MkkEx çktÄ ÚkE økE nkuÞ? òufu yk rð[kh s ykÃkýLku nuhkLk fhe {qfu Au íkku ykðwt ÚkkÞ íkku fuðwt ÚkkÞ? yk Mk{MÞkLkwt s Mk{kÄkLk Au yk yuz-ykuLk. yk yuûkxuLþLk îkhk su íku Vku{o (ðuçk Vku{o) ¼híkk Ëhr{ÞkLk xkEÃk fhu÷k xuõMxLku hkEx Âõ÷f fheLku Recover text ykuÃþLk îkhk ÃkkAw t {u ¤ ðe þfkÞ Au . zkWLk÷ku z fhðk {kxu https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/6984

SiteLauncher: ‘MkkEx÷ku L [h’ ík{khu hku s -çkhku s yku à kLk fhðkLke sYh Ãkzíke ðu ç kMkkExLku VkMx yku à kLk fhðk {kxu WÃkÞku ø ke Au . su { kt ík{u Võík þku x o f xo - feLke {kVf s VxkVx MkkExLku yku à kLk fhe þfku Aku . su { kt ík{khu yu f ‘nku x -fe’ (rðLzku Í {kxu Ctrl+space ßÞkhu {u f {kxu Ctrl+Alt ) yLku yLÞ fe su yu z -yku L k{kt su íku MkkEx {kxu yu f rVõMk fhu ÷ e nku Þ Au íku «u M k fhíkkt s MkkEx yku à kLk ÚkE òÞ Au . yu x ÷u fu Ctrl+space+F fhíkkt s Vu M kçkw f Lke MkkEx yku à kLk ÚkE sþu . yu z -yku L k zkWLk÷ku z fhðk {kxu https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/10127

Split Browser: yk yu z -yku L k ík{khk çkú k WÍhLku ÂMÃ÷x fheLku yu f rðLzku { kt Ú ke yu f fhíkkt ðÄkhu rðLzku { kt fLðxo fhe Lkk¾u Au , su Ú ke ík{u yu f s rðLzku { kt {ÂÕxÃk÷ ðu ç kMkkEx yku à kLk fhe þfku . ßÞkhu MkkEz-çkkÞ-MkkEz Mkh¾k{ýe fhðe nku Þ fu yu f {kt Ú ke òu E Lku yLÞ{kt xkEÃk fhðkLkw t nku Þ íÞkhu yk Mkw r ðÄk sççkh fk{ ÷køku Au . yu z yku L k zkWLk÷ku z fhðk {kxu https://addons.mozilla.org/en-US/firefox/addon/4287

CMYK

økýíkh-¼ ¼ýíkh 21Lkk rðsuíkk sÞtrík÷k÷ økúuøkkuh, Ãkux÷kË çkÄk Mkk[k sðkçkku nþu íku{Lku RLkk{ yÃkkþu. yufÚke ðÄw rðsuíkkLkk rfMMkk{kt ÷fe zÙku îkhk rðsuíkkLkwt Lkk{ Lk¬e Úkþu. sðkçk {kuuf÷ðkLkwt MkhLkk{wt-økýíkh-¼ýíkh 19, ÃkqŠík rð¼køk, MktËuþ, ðMºkkÃkwh, y{ËkðkË-54 ðk[fkuLku ¾kMk Mkq[Lkk fu sðkçkku MÃkü yLku ðkt[e fu òuE þfkÞ yu heíku {kuf÷u. yÄwhk fu yMÃkü fu Mk{Þ fhíkk {kuzk ykðu÷k sðkçkku æÞkLk{kt ÷uðkþu Lknª. rðsuíkkykuLku ELkk{ku íku{Lkk Ähu ÃknkU[íkk fhðk{kt ykðþu.


CMYK

k çkwÄðkh k 1 rzMkuBçkh k h010

MLkufe Vqz su yk¾wt s{ý Lk çkLkkððwt nkuÞ yLku yuf fu çku LkkMíkk suðe ðkLkøkeykuÚke [÷kððwt nkuÞ íkku íkuðe ðkLkøkeyku Mkq[ðþku. (y{eíkk þkn, ðeh{økk{). Mkkt s Lkk s{ýLkk ÃkÞko Þ YÃk ðkLkøkeykuLku ykÃkýu MLkufe Vqz Lkk{ ykÃkeþwt. ÃkkùkíÞ Ëuþku{kt ykLku {kxu “çkkEx” þçË ðÃkhkÞ Au. MLkufe çkkEx hku®sËk s{ý{kt Úkkuzku [uELs ÷kðu Au yLku Þtøkh sLkhuþLkLku íkku ¾kMk ÃkMktË Ãkzu Au. ykðwt MLkufe Vqz Ãkku»kýrðneLk s

Mkkt

rf[Lk õðuheÍ «ku.hu¾k {nuíkk (Vqz LÞqqrxÙþLk)

nkuÞ Au íkuðwt {kLkðkLku fkuE s fkhý LkÚke. ÞkuøÞ ykÞkusLk îkhk yk «{kýuLke ðkLkøkeyku Ãkkirüf çkLkkðe þfkÞ Au. íkuLke MkkÚku rðrðÄ þkfLkk MkqÃk Mkðo fhðkÚke MktÃkqýo Ãkku»ký ykÃkíkwt ¾kýwt çkLke þfu Au. ykðe fux÷ef ðkLkøkeyku Lke[u Mkq[ðe Au.

hkEMk yuLz ðursxuçk÷ ÃkuLkfuf

õðuheÍ

MLkufe çkuçke ÃkxuxkuÍ Mkk{økúe : (1) 15 Lktøk LkkLke çkxkfeyku. (2) 3 xu. MÃkqLk Mk{khu÷k VwËeLkkLkkt ÃkkLk, 1 xu. MÃkqLk Mk{khu÷e fkuÚk{eh, 1 xe. MÃkqLk çkkhef Mk{khu÷kt ÷e÷kt {h[kt. (3) {eXwt, 0k xe. MÃkqLk {heLkku ¼qfku, 0kk xe. MÃkqLk ykuhuøkkLkku. (4) 2 xu. MÃkqLk Aeýu÷wt [eÍ, 1 xe. MÃkqLk çkxh. heík : (1) çkxkfeykuLku çkkVðe. (2) VwËeLkku fkuÚk{eh íkÚkk ÷e÷kt {h[kt ¼uøkk fheLku yÄf[hk ¾ktzðk. (3) íku{kt {eXwt íkÚkk ÷ªçkwLkku hMk Lkkt¾ðk. n÷kðeLku ÃkÕÃk íkiÞkh fhðku. (4) çkkVu÷e çkxkfeyku íku{kt høkËku¤ðe. (5) çku®føk zeþ{kt çkxh ÷økkðe [xýeðk¤e çkxkfeyku ÃkkÚkhðe. (6) íkuLkk WÃkh Aeýu÷wt [eÍ ¼¼hkðe çkkfeLkk çkxhLkk LkkLkk xwfzk Aqxk Aqxk {qfðk. ykuhuøkLkku íkÚkk [e÷e ^÷uõMk ¼¼hkðe økh{ ykuðLk{kt çkuEf fhðwt. (7) WÃkhÚke økh{e ykÃke [eÍ ykuøk¤u yLku çkxkfeyku þufkÞ yux÷u çknkh fkZe ÷E økh{ ðkLkøke MkqÃk MkkÚku Mkðo fhðe. LkkUÄ : çkxkfeyku yux÷u Ãkkirüf ¾kã[es. ykuAe fu÷he Ähkðíkwt ftË{q¤. Ak÷ MkkÚku s çkkVeLku ¾kíkkt íku{ktLkkt Ãkku»kfík¥ðku yfçktÄ s¤ðkE hnu. Mkk{kLÞ «{ký{kt fkçkkuorËík, Úkkuzwt fuhkuxeLk, ¾qçk Mkkhwt rð. ‘Mke’ íku{s yíÞtík Mkkhwt ÃkkuxurþÞ{Lkwt «{ký íku Ähkðu Au. Mkh¤íkkÚke {¤e hnu íkuðwt, MkkiLku ÃkkuMkkÞ íkuðwt yk yøkíÞLkwt ftË{q¤ ÞkuøÞ hktÄý ÃkØrík ðkÃkheLku Mkkiyu ¾kðwt òuEyu.

MkuLzðe[ Mkh«kEÍ Mkk{økúe : (1) 12 Lktøk MkVuË çkúuz M÷kEMk. (2) 6 Lktøk çkúkWLk çkúuz M÷kEMk. (3) 0kk ðkzfe çkkVu÷k ðxkýk, 4 xu. MÃkqLk Mk{khu÷e fkuÚk{eh, 2 xu. MÃkqLk Ãk÷k¤u÷k þªøkËkýk. (4) 3 Lktøk çkkVu÷k çkxkfk, 0kk ðkzfe Aeýu÷wt ^÷kðh, 2 xu. MÃkqLk ÃkLkeh. (5) {eXwt, 1 xu. MÃkqLk çkkhef Mk{khu÷k ÷e÷k {h[kt, 2 xe. MÃkqLk ÷ªçkwLkku hMk, 0kk xe. MÃkqLk ¾ktz, 0k xe. MÃkqLk yÄf[hwt ¾ktzu÷wt Shwt. (6) 1 + 1 xe. MÃkqLk çkxh, 1 xe. MÃkqLk íku÷. heík : (1) çkkVu÷k ðxkýkLku AqtËðk. [e÷e fxhÚke þªøkËkýkLku yÄf[hk fhðk. (2) ðxkýk, fkuÚk{eh, þªøk íkÚkk 1 xe. MÃkqLk ÷e÷k {h[kt ¼uøkk fhðk. (3) {eXwt, ÷ªçkwLkku hMk, Shwt íkÚkk [Ãkxe ¾ktz Lkkt¾e çkhkçkh n÷kðeLku økúeLk f÷hLkwt Ve®÷øk íkiÞkh fhðwt. (4) çkkVu÷k çkxkfkLkku {kðku fhðku. íku÷ økh{ {qfe ^÷kðh ð½khðwt. {eXwt Lkkt¾e yÄf[hwt [zkððwt. (5) çkxkfkLkku {kðku, ^÷kðh, ÃkLkeh, ¼uøkk fhe {eXwt, ÷e÷k {h[kt, ÷ªçkwLkku hMk íkÚkk [Ãkxe ¾ktz Lkkt¾e Ve®÷øk íkiÞkh fhðwt. çktLku Ve®÷øk{kt 1 xe. MÃkqLk çkxh W{uhðwt. (6) çkúkWLk M÷kEMkLke ykswçkkswLkku fXý ¼køk fkÃkðku. Ëhuf M÷kEMk WÃkh økúeLk Ve®÷øk ÃkkÚkhðwt.(7)MkVuË M÷kRMkLke ykswçkkswLkku fXý ¼køk fkÃkðku.6 M÷kRMk WÃkh çkxkfkLkwt Ve®÷øk ÃkkÚkhðwt. íkuLkk WÃkh íkiÞkh fhu÷e ÷e÷k Ve®÷økðk¤e çkúkWLk M÷kEMk {qfðe. (8) çkúkWLk M÷kEMk WÃkh çkkfeLke 6 Lktøk MkVuË M÷kEMk {qfeLku n¤ðuÚke Ëçkkððwt. (9) yk heíku íkiÞkh ÚkÞu÷e MkuLzðe[{kt {æÞ¼køk çkúkWLk, íkuLke WÃkh Lke[u MkVuË íkÚkk ÷e÷wt Ve®÷øk yLku WÃkh íkÚkk Lke[u MkVuË M÷kEMk. yk heíku f÷hVw÷ MkuLzðe[ íkiÞkh Úkþu. MkuLzðe[Lku zççkk{kt çktÄ fhe Úkkuze ðkh £es{kt hk¾ðe. (10) íÞkhçkkË MkuLzðe[Lkk ºkktMkk fxfk fhðk. çkÄk ÃkzLkk ykf»kof htøk Ëu¾kþu. MkqÃk MkkÚku yk «fkhLke MkuLzðe[ yux÷u “ftÂÃ÷x {e÷” (Meal - ¾kýwt). MðkË, LkkrðLÞ yLku Ãkku»kýLkku MkwtËh Mktøk{. Mkk{økúe : (1) 1 ðkzfe Ze÷ku hktÄu÷ku ¼kík (çkkMk{íke rMkðkÞLkk [ku¾kLkku). (2) 3 xu. MÃkqLk [ku¾kLkku ÷kux, 1 xe. MÃkqLk fkuLko ^÷kuh. (3) 0kk ðkzfe Ënª. (4) 2 xu. MÃkqLk çkkhef Mk{khu÷wt fkuçke[, 1 xu. MÃkqLk çkkhef Mk{khu÷wt fuÂÃMkf{, 1 xu. MÃkqLk xk{uxkLkk Íeýkt fxfk, 1 xe. MÃkqLk ðkxu÷k ykËw-{h[kt, 1 xu. MÃkqLk Íeýkt Mk{khu÷kt fktËk (ykuÃþLk÷), 1 xu. MÃkqLk Mk{khu÷e fkuÚk{eh. (5) {eXwt, 0kk xe. MÃkqLk Shwt, 1 xe. MÃkqLk ík÷, 0kk xe. MÃkqLk ¾ktz. (6) ík¤ðk {kxu íku÷. heík : (1) ¼kík, [ku¾kLkku ÷kux, fkuLko ^÷kuh íkÚkk Ënª ¼uøkk fhðk. n÷kðeLku ½è ¾ehwt çkLkkððwt. ZktfeLku 0kk f÷kf hnuðk Ëuðwt. (2) Mk{khu÷k fkuçke[, fuÂÃMkf{, xk{uxkt íkÚkk fkuÚk{eh, fktËk íku{kt Lkkt¾ðk. (3) {eXwt, ykËw-{h[kt, Shwt íkÚkk ¾ktz W{uhðk. sYh ÷køku íkku Úkkuzwt Ãkkýe Lkkt¾e Mkk{kLÞ Ze÷wt ¾ehwt íkiÞkh fhðwt. (4) LkkuLk-Mxef{kt íku÷ ÷økkðe LkkLkk ÃkwÕ÷k Wíkkhðk. çktLku çkkswyu økw÷kçke fhðk. fkuÚk{eh-VwËeLkkLke [xýe òuzu Mkðo fhðk. (fkuçke[Lku çkË÷u ËqÄeLkwt AeLk ÷E þfkÞ.)

nhk fçkkçk Mkk{økúe : (1) 1 ðkzfe çkkhef fkÃku÷e Ãkk÷f. (2) 0kk ðkzfe Vku÷u÷k ðxkýk. (3) 3 xu. MÃkqLk Mk{khu÷e fkuÚk{eh. (4) 2 Lktøk çkkVu÷k çkxkfk. (5) 1 xe. MÃkqLk fkuLko ^÷kuh. (6) {eXwt, 1kk xe. MÃkqLk ðkxu÷k ykËw-{h[kt, [Ãkxe íks÷®ðøkLkku ¼qfku, [Ãkxe ÷ªçkqLkk Vq÷, 0k xe. MÃkqLk ¾ktz (ykuÃþLk÷). (7) ík¤ðk {kxu íku÷. heík : (1) ðxkýk{kt Úkkuzwt Ãkkýe Lkkt¾e [zkðe ÷uðk. Ãkkýe çkk¤e Lkkt¾ðwt. ðxkýkLku AqtËeLku yÄf[hku {kðku fhðku. (2) çkkVu÷k çkxkfkLku Aku÷eLku {kðku fhðku. (3) Ãkk÷f{kt {eXwt Lkkt¾e Äehu íkkÃku {qfðe. {eXkLku ÷eÄu su Ãkkýe Aqxu íku{kt Ãkk÷fLku yÄf[he [zkððe. (4) ðxkýk, çkxkfkLkku {kðku íkÚkk Ãkk÷f ¼uøkk fhe {eXwt, ykËw-{h[kt, fkuÚk{eh, ÷ªçkwLkk Vq÷ íku{s íks-÷®ðøkLkku ¼qfku Lkkt¾ðk. (5) fkuLko^÷kuh W{uhe çkÄwt çkhkçkh ¼u¤ððwt. (6) r{©ý{ktÚke LkkLkk, ÷ktçkk fçkkçk íkiÞkh fhðk.ík¤ðk {kxu íku÷ {qfe fçkkçk ík¤ðk. zeÃk £kÞ yÚkðk LkkuLk-Mxef{kt þu÷ku £kÞ fhðk. ðkhtðkh økku¤ Vuhðíkk sE çkÄe çkkswyuÚke økw÷kçke ík¤eLku x{kxku fu[Ãk òuzu Mkðo fhðk. økúeLk f÷hLkk MðkrËü fçkkçk íkiÞkh Úkþu. MLkufe Vqz {kxu ykËþo ðkLkøke. çke{kh hnu Au. r÷tøk W¥kursík Úkíkwt LkÚke yux÷u ðkÞuøkúk ÷ô Awt Ãký íkuLke fkuE yMkh Úkíke LkÚke. zkÞkrçkxeMkÚke Ãký Ãkezkô Aw.t {khu þwt fhðw?t W¥kh : ík{khku fuMk Úkkuzku fkuÂBÃ÷fuxuz Au. ík{Lku zkÞkrçkxeMkLke çke{khe, ÃkíLkeLku fhkuzhßsw{kt íkf÷eV yLku AuÕ÷u ºkýuf ð»koÚke Mkt¼kuøk LkÚke fÞkuo yu{ yufÚke ðÄw Mk{MÞk Au. zkÞkrçkxeMk MkkÚku ç÷z«uþh fu nkxoLku ÷økíke çkeS fkuE çke{khe Au? ík{u çkeS fkuE økku¤eyku rLkÞr{ík ÷ku Aku? ík{khk ÚkE òÞ yux÷u çkLku s Lknª. hkus-hkus ðeÞo fuMk{kt Ãkrík-ÃkíLke çktLkuLkwt þkherhf Ãkheûký çkLkíkwt hnu Au, ík{u íkuLku nMík{iÚkwLk îkhk çknkh Mkkhk zkuõxh ÃkkMku fhkðku. ík{khe íkf÷eV Lkef¤ðkLkku {køko ykÃkku Aku. ík{u nMík{iÚkwLk ík{khe ÃkíLkeLku sýkðku yLku íkuLkk MkkÚkLke Lknª fhku íkku MðÃLk {iÚkwLk fu çkeS fkuE heíku ík{Lku Mk¾ík sYh Au yuLkku íkuLku ynuMkkMk Lkef¤þu s. {kxu Ãknu÷e ðkík yu Mk{S ÷ku fu fhkðku. ðkÞuøkúk Ëh ð¾íku Ëhuf ÔÞÂõíkLku nMík{iÚkwLk{kt fþwt ¾kuxwt LkÚke. ík{Lku nðu yu{ fk{ ÷køku yuðwt çkLkíkwt LkÚke. ðÄw{kt ík{u fÞk ÷køku Au fu ík{khku MkuõMk Ãkkðh ykuAku ÚkE Mktòuøkku{kt ðkÞuøkúk ÷ku Aku, ðkÞuøkúk ÷eÄk ÃkAe økÞku Au, {kxu ík{u ík{khe õÞkhu Mkt¼kuøk fhku Aku, ÃkíLkeLku Mktíkku»k Lknª ykÃke ðøkuhu çkkçkíkku Ãký MkuõMk Mk{MÞk þfku. ík{khe yk r[tíkk Ãký {n¥ðLke Au. Mkkhku WÃkkÞ fk{þk†e {kLÞíkk «urhík Au. MkuõMk yu Au fu fkuE Mkkhk Ãkkðh hkíkkuhkík ðÄ-½x Ãkk{íke [es LkÚke, MkuõMkku÷kursMxLku {¤e ÷ku. Ãký Ãkrík-ÃkíLke nfefík{kt íkku MkuõMk Ãkkðh yuðku fkuE Ãkkðh s çkLLku MkkÚku {¤òu, yuf÷k Lknª. LkÚke nkuíkku. {øks{kt yuðku zh ½qMke økÞku nkuÞ «&™ : {khe RrLÿÞ Ãkkík¤e ÚkE økE Au, fu Mkt¼kuøk Lknª fhe þfku íkku Mkt¼kuøk{kt yuðwt yuf íkçkeçku fÌkwt. {khu þwt fhðwt {Lku zh rLk»V¤íkk {¤u yu Mðk¼krðf Au. Ãký ÷køku Au? {Lk{ktÚke ¾kuxku zh fkZe Lkk¾ku. çknkhLke fkuE W¥kh : fÞk zkìõxhu fÞk fkhýu ík{Lku †e MkkÚku Mkt¼kuøk fhe xÙkÞ÷ ÷uðkLkku WÃkkÞ ykðwt fÌkwt yu {n¥ðLkwt Au. ík{Lku fkuE ðkrnÞkík Au. yu heíku MkV¤íkk-rLk»V¤íkkLke MkuõMkku÷kursMxu ykðwt fÌkwt nkuÞ íkku íkuLke ÃkkMku ¾çkh Lk Ãkzu, fu{ fu çkòhw †eyku ftE íkuLkku WÃkkÞ Ãký nþu. W¥kusLkk ð¾íku RrLÿÞ {kÃkËtz LkÚke! ðÄw{kt yu heíku Mkt¼kuøkÚke økwÃík Ãkkík¤e ÷køku Au, yuðwt ík{khwt fnuðwt Au. ½ýe hkuøkkuLku yk{tºký Ãký {¤e þfu Au. ð¾ík RÂLÿÞ yu heíku ð¤u÷e nkuÞ fu òuíke «&™ : {khk ÷øLkLku [k÷eMk ð»ko ÚkÞkt Au. ð¾íku ykÃkýLku yu Ãkkík¤e ÷køku. {kxu Ãknu÷wt çku Ëefhk Lku yuf Ëefhe Au. {khe fhkuz{kt fk{ Þwhku÷kursMx yÚkðk MkuõMkku÷kursMxLku Úkkuzkt ð»koÚke ftEf Mk{MÞk ÚkE Au, suLke Ëðk çkíkkððkLkwt fhku. Ëhr{ÞkLk fkuE ÔÞMkLkku [k÷w Au. f{hËËoLkk fkhýu ½ýk Mk{ÞÚke nkuÞ, ËkY, rMkøkkhux ðøkuhu íkku çktÄ fhe Ëku. Mkt¼kuøk {kýe þfíkk LkÚke. {khe ÃkíLke Ãký íkuLkkÚke ík{khe Mk{MÞk ðÄþu.

MkuõMk Ãkkðh ykuAku ÚkÞku nkuÞ yu{ ÷køku Au

«&™ : 14-15 ð»koLke ô{hu {U nMík{iÚkwLk þY fÞwo níkwt. yÃkhkļkð ÚkkÞ yux÷u çktÄ fhe ËWt Awt. Ãký Vhe hnuðkÞ Lknª yux÷u [k÷w fhe Ëô Awt. {khwt ½ýwt ðeÞo yk heíku ðuzVkE [qõÞwt Au. nðu {khe ô{h 24 ð»koLke Au yLku yufkË ð»ko{kt ÷øLk Úkþu. {Lku yu{ ÷køku Au fu {khku MkuõMkÃkkðh ykuAku ÚkE økÞku Au {kxu ÃkíLkeLku Mkw¾ ykÃke Lknª þfwt. ÷øLk

Ãknu÷kt fkuE Mºke MkkÚku MkuõMk {kýe «ÞkMk fhe ÷uðkLke Ãký RåAk Au. W¥kh : ík{khe Mk{MÞkLkk {q¤{kt økuh{kLÞíkk rMkðkÞ fþwt LkÚke. nMík{iÚkwLk yÃkhkÄ Au, yuðwt ½ýk ÷kufku {kLku Au. nfefík{kt yuðwt LkÚke. nMík{iÚkwLkÚke ðeÞo ðuzVkÞ yu ðkík Ãký ¾kuxe Au. þheh{kt ðeÞoLkku fkuE rVõMk õðkìxk LkÚke nkuíkku fu yu ¾÷kMk

MxÙkufLkk ËËeoyku {kxu yu{ykhykR ykþeðkoËYÃk

fLkk ËËeoykuLkk {øksLkk yu{ykhykRÚke MxÙkufLke þYykíkLkk ¾hk Mk{ÞLkku ytËkòu ÷økkðe þfkÞ Au. òu zkuõxhLku MxÙkufLke Mkk[e ÂMÚkríkLke òý ÚkE òÞ íkku ËËeoLke Mkkhðkh ðÄw Mkh¤ çkLke òÞ Au yLku íkuLkk Sð ÃkhLkwt òu¾{ Ãký ½ýwt ½xe òÞ Au. fkhý fu íkuLkkÚke ÃkuþLxLku fE ÷kRV Mku®ðøk zÙøk (xeÃkeyu) ykÃkðe íku Lk¬e fhðwt Mknu÷wt ÚkE Ãkzu Au. yuõÞqx RMkfur{f MxÙkuf{kt ç÷z fkux (÷kune øktXkE sðwt) fu nuÕÚk rnLxTMk çkeò fkuE yðhkuÄLku fkhýu çkúuRLk{kt hõík«ðkn yxfe òÞ íkku íkuLke Mkkhðkh xeÃkeyu îkhk fhe þfkÞ Au. xeÃkeyuLkku yÚko Au rx~Þq Ã÷kMkr{LkkusLk yuÂõxðuxh, su ò{e økÞu÷k ÷kuneLkk økêkLku fu yðhkuÄLku Ëqh fheLku hõík«ðkn Ãkqðoðík fhe Ëu Au. òufu yðhkuÄ Ëqh fhLkkhe ËðkLkku zkfo [kuf÷ux{kt yuÂLxykuÂõMkzuLxTMk ðÄw {kºkk{kt nkuÞ Au. WÃkÞkuøk MxÙkuf ÚkÞkLkk ykþhu Mkkzk [kh zkfo [kuf÷ux MðkMÚÞ {kxu ÷k¼ËkÞe {LkkÞ Au f÷kfLke ytËh s fhe þfkÞ Au. òu íku Mk{Þ ÃkAe Ëðk ykÃkðk{kt ykðu íkku íkuLkkÚke yu{ykhykR hurzÞku÷kursMx MxÙkufLkk ç÷z«uþh rLkÞtrºkík fhðk zkfo çkúuRLk{kt ç÷e®zøk þY ÚkE þfu Au. xkR®{økLke Mkk[e òýfkhe {u¤ðe þfu Au. [kuf÷ux ¾kyku ÞwrLkðŠMkxe ykuV ÃkurhMkLkk MktþkuÄfkuyu MkkÚku s ËËeoLku xeÃkeyu ykÃkðe òuEyu fu Lknª þwt ík{u nkRÃkh xuLþLk Mkk{u ÍÍq{e íkksuíkhLkk yÇÞkMk{kt þkuÄe fkZâwt Au fu íku Ãký òýe þfkÞ Au. hÌkk Aku? òu yuðwt nkuÞ íkku Ãký

MxÙku

øk¼hkðkLke fkuE sYh LkÚke. Lkðk yÇÞkMkLkk ykÄkhu òýðk {éÞwt Au fu hku s zkfo [ku f ÷u x ¾kðkÚke nkR ç÷z«uþhLku rLkÞtrºkík fhe þfkÞ Au. zkfo [ku f ÷u x {kt yu  Lxyku  õMkzu L xT M k ðÄw {kºkk{kt nku Þ Au . zkfo [ku f ÷u x MðkMÚÞ {kxu ÷k¼ËkÞe {LkkÞ Au . ÂMðzLkLke yu f Mkt þ ku Ä f xe{Lkk sýkÔÞk «{kýu zkfo [ku f ÷u x þheh{kt ç÷z«u þ hLku yt f w þ {kt hk¾íke Ëðkyku su ð w t s fk{ fhu Au . Mkt þ ku Ä fku L ku òýðk {éÞw t fu íku ç÷z«u þ hLku ðÄkhLkkhk yu L ÍkR{Lku çkLkíkk yxfkðu Au. zkfo [kuf÷ux{kt Ãkw»f¤ «{ký{kt fkufku nkuÞ Au, yLku fkufku{kt ç÷z«uþhLku «¼krðík fhLkkhkt ík¥ðku hnu÷kt nkuÞ Au. Mkt þ ku Ä fku L kk sýkÔÞk «{kýu , Mkt í kw r ÷ík yknkh yLku Äq { ú à kkLk Lk fhíke ÔÞÂõíkyku zkfo [ku f ÷u x ¾kÞ íkku MxÙ k u f yLku ÓËÞLke çke{kheyku ÚkðkLke þõÞíkk ½ýe ½xe òÞ Au . Ãkht í kw r{Õf [ku f ÷u x {kt þw ø kh ðÄw «{ký{kt nku ð kÚke íku zkfo [ku f ÷u x su x ÷e yMkhfkhf LkÚke nku í ke.

CMYK

«&™ : þkfknkh{ktÚke Mkkhe økwýð¥kkðk¤wt «kuxeLk LkÚke {¤íkwt íku þwt Mkk[wt Au? «kuxeLk, økúef ¼k»kkLkku þçË Au. íkuLkku yÚko s yu{ ÚkkÞ Au fu “«Úk{ MÚkkLk ÷uLkkh” rðrðÄ yur{Lkku yurMkz ¼uøkkt ÚkE «kuxeLk çkLkkðu Au. íku{ktLkk 10 yur{Lkku yurMkz yíÞtík yøkíÞLkkt Au. íkuyku su{kt nksh íku ¾kã[es Ãkqýo «kuxeLkðk¤e çkLku Au. ðLkMÃkríksøkíkLkk ¾kãku{kt fkuEf Lku fkuEf ykð~Þf yur{Lkku yurMkz økuhnksh nkuÞ Au. Ãkhtíkw rðrðÄ ¾kãkuLkwt r{©ý yk Lkfkhkí{f ÃkkMkkLkku Wfu÷ ÷kðe þfu Au. «kýesøkík{kt Ãkqýo «kuxeLk nkuÞ Au. ykÃkýu {kxu íku{ktLkwt MkÇÞ “ËqÄ” WÃkÞkuøke Au. «krýs «kuxeLk{kt “r{rÚkÞkuLkkELk” Lkk{Lkku ykð~Þf yur{Lkku yurMkz ðÄw «{ký{kt Au, su ÷kune{kt fku÷uMxuhku÷Lkwt «{ký ðÄkhu Au, «kýesøkíkLkwt yríkþÞ «kuxeLk VkÞËkfkhf LkÚke. ËqÄ + rðrðÄ ðLkMÃkríksLÞ ¾kãku - yux÷u Wå[ fûkkLkwt yLku Ãkqýo «kuxeLk. yLkks, fXku¤, Mkqfku {uðku, íku÷erçkÞkt, Ëkýkðk¤kt þkf yu ¾kãku «kuxeLkLkkt Mkkhk «krÃíkMÚkkLkku Au. «&™ : ð½kh{kt {eXku ÷e{zku Lkkt¾eyu íkuLkwt Ãkku»kýLke árüyu þwt {qÕÞ? ð½kh{kt yuf zk¤e {eXku ÷e{zku Lkkt¾íkkt ÃkktËzk çk¤e òÞ Au, íku MkwøktÄ ykÃkðk rMkðkÞ ¾kMk fkuE VkÞËku Lk fhu. {eXku ÷e{zku ¾qçk Ãkku»ký {qÕÞ Ähkðu Au. ð½kh WÃkhktík fkuE Ãký ðkLkøke{kt {eXk ÷e{zkLku çkkhef Mk{kheLku Lkkt¾ðku òuEyu. hkusLkk Ëk¤, fZe, þkf{kt íku{Lkwt ðÄw «{ký Lkkt¾ðkÚke Ãkku»kýLke árüyu ¾qçk VkÞËku ÚkkÞ Au. WÃk{k, çkxkfk ÃkkIyk, MkkçkwËkýkLke ¾e[ze suðe ðkLkøkeyku{kt fkuÚk{ehLke su{ s {eXku ÷e{zku Ãký Mk{kheLku Lkkt¾ðku. {eXk ÷e{zkLkkt Ãkku»kfík¥ðku yk «{kýu Au. Mkkhwt «kuxeLk, ¾qçk «{ký{kt VkEçkh, MkhMk «{ký{kt fu  ÕþÞ{, fu h ku x eLk íkÚkk Vku r ÷f yu r MkzLke nkshe, Úkkuzwt rð. Mke, WÃkhktík {uøLkurþÞ{, fkuÃkh suðe Äkíkwyku. fqýku, íkkòu íkkuzu÷ku {eXku ÷e{zku Mkkhkt Ãkku»kfík¥ðkuLkwt MkMíkwt «krÃíkMÚkkLk Au. «&™ : fux÷ef ðkh ½ôLkku ÷kux ¾hkçk ÚkE òÞ Au, ðkMk ykðu Au. þk fkhýu? fux÷ktf yuLÍkEBMk Vqz MkkÞLMk{kt rðrðÄ heíku ½ýe yøkíÞ Ähkðu Au. Ëk.ík. “r÷ÞkuõMkeSLkuMkeMk yuLÍkE{”. íku ¾kãku{ktLke [hçke WÃkh yMkh fheLku íku{kt yýøk{íke ðkMk ÃkuËk fhu Au, WÃkhktík ¾kã{ktLkkt rðxkr{Lk yLku «kuxeLkLku Ãký LkwfMkkLk ÃknkU[kzu Au. ½ôLkku ÷kux ˤkðíkkt íku{ktLke [hçkeLkwt Äehu Äehu yk yuLÍkE{Úke ykuÂõMkzuþLk ÚkkÞ Au. íku{kt ¾hkçk ðkMk WíÃkLLk ÚkkÞ Au, ÷kux ¾kuhku çkLku Au. sYh «{kýu s ½ô ˤkððk rníkkðn Au.

W¥k{ yknkh yLku yki»kÄ Au çkxkxk

Ãkýk Mk{ks{kt çkxkxk rðþu yLkuf suðe çkLkkðxkuLkku ÞÚkkþõÞ «Þkuøk xk¤ðku ¼úk{f Äkhýkyku «ðíkuo Au. Aíkkt Ãký òuEyu. çkxkxk ftË þkfku{kt s Lknª, Ãkhtíkw Mk{økú çkxkxk{kt rðxkr{Lk yu, çke yLku MkeLke þkfðøko{kt {ku¾hkLkwt MÚkkLk Ähkðu Au,fkhý {kºkk Xef Xef «{ký{kt hnu÷e Au. fu íku Ãkkirüf,hwr[ ðÄkhLkkh,Ëhuf Éíkw{kt ykhkuøÞLke árüyu ½ô yLku çkxkxk{kt «kÃÞ yLku yLÞ þkf¼kS MkkÚku r{÷LkMkkh rðxkr{Lkku ÷øk¼øk Mkh¾e {kºkk{kt hnu÷kt Au. Mð¼kð Ähkðu Au. yk økwýkuLku ÷eÄu s yk WÃkhktík íku{ktÚke õ÷kuheLk, íkktçkw, øktÄf, þkfðøko{kt íkuLkwt rðþu»k {n¥ð Au. ÞkuøÞ heíku ÷kun yLku ykÞkurzLk Ãký ÞkuøÞ «{ký{kt {¤e òu «Þkusðk{kt ykðu íkku çkxkxk yu W¥k{ hnu Au. íku{kt çkeòt þkf¼kSLke Mkh¾k{ýeyu ykhkuøÞ«Ë yknkhÿÔÞ çkLke hnu Au. Ãkkirüf ík¥ðku yLku rðxkr{Lk ðÄkhu hnu÷kt Au. çkxkxkLke Ãk[LkeÞíkkLkku ykÄkh íkuLku Mxk[o yLku fuÂÕþÞ{ Ãký Mkkhe {kºkk{kt hnu÷kt ÃkfððkLke heík Ãkh hnu÷ku Au. Ak÷ MkkÚku Au. rðxkr{Lk, VkuMVhMk, MkkurzÞ{ yLku ÞkuøÞ heíku çkkVu÷k yLku ÃkkuxurþÞ{ suðkt ík¥ðku íkuLke þufu÷k çkxkxkLkwt Mkh¤íkkÚke ykhkuøÞ yLku yki»kÄ Ak÷{kt hnu÷kt Au. íkuÚke Ãkk[Lk ÚkkÞ Au. ßÞkhu çkkVu÷k çkxkxkLke Ak÷ ðiã «þktík yu{. økkiËkLke ík¤u÷k çkxkxk fu çkxkxkLke Wíkkhðe yu íkuLke Ãkkirüfíkk yLÞ MkkÚku ík¤u÷e çkLkkðxku Ëw»ÃkkåÞ çkLke Wíkkhðk çkhkçkh Au. òÞ Au. þufu÷k yLku çkkVu÷k çkxkxkLkku òu çkxkxk {qºk®Ãkz - rfzLkeLkk hkuøkku, WÃkÞkuøk MkkiÚke W¥k{ Au. çkxkxk Mkkhe heíku ÓËÞhkuøkku, r÷ðhLkk hkuøkku yLku s÷kuËh{kt ÄkuÞk ÃkAe Ak÷ MkkÚku s çkkVðk yLku Ak÷ rðr¼LLk heíku «ÞkuòÞ íkku ½ýkt s ÷k¼ËkÞe MkkÚku s þkf{kt ðkÃkhðk. çkxkxk yk¾k s Au. òu ÃkÚkhe ÚkE nkuÞ íkku ‘f¤Úke’ MkkÚku çkkVðk, íkuLkk xwfzk fheLku çkkVðkÚke, íkuLke çkxkxkLkku Ëe½ofk÷eLk WÃkÞkuøk W¥k{ Ãkrhýk{ ytËhLkkt ¾rLks ÿÔÞku (r{LkhÕMk) Ãkkýe{kt ykÃku Au. òu fu, ykÞwðuoË{kt f¤ÚkeLku MÃkü síkkt hnu Au yLku Ak÷ Wíkkhe ÷uðkÚke heíku W¥k{ ÃkÚkheLkkþf yki»kÄ ÿÔÞ økýkðkÞwt {n¥ðLkkt rðxkr{LkkuLkku Lkkþ ÚkkÞ Au. çkxkxkLku Au. Ãký ynª f¤ÚkeLke MkkÚku çkxkxk MknkÞf çkkVíke ð¾íku Ãkkýe ¾qçk Úkkuzwt hk¾ðwt yLku yki»kÄ çkLku íkku Mkkhwt Ãkrhýk{ {¤u Au. çkxkxk ÃkkýeLkku s hMkku-økúuðe çkLkkððk{kt WÃkÞkuøk Mð¼kðu þeík¤ - Xtzk Au. ík¤u÷k çkxkxk fhðku suÚke Ãkkýe{kt ÿÔÞ ÚkE økÞu÷kt ¾rLkòu fçkrsÞkík fhu Au yLku þufu÷k fu Ak÷ðk¤k yLku rðxkr{LkkuLkku WÃkÞkuøk ÚkE þfu. çkxkxk fçkrsÞkík fhíkk LkÚke. yknkh{kt ykhkuøÞLke árüyu çkxkxkLkwt ÚkkRhkuRz økútrÚk øk¤k{kt hnu÷e nkuÞ Au. rðþu»k {n¥ð íku{kt hnu÷k fkçkkuonkEzÙux, yk økútrÚkLke ð]rØ{kt íkktˤòu yLku çkxkxkLkwt ¾rLkòu yLku rðxkr{LkkuLku yk¼khe Au. r{© þkf yÚkðk {uÚkeLke ¼kS yLku yknkh{kt çkxkxk þkfknkheykuLke yÃkuûkkyu Ak÷ðk¤k çkxkxkLkwt r{© þkf Mkkhwt Ãkrhýk{ {ktMkknkheykuLku {kxu ðÄkhu sYhe Au, fkhý ykÃku Au. ¾kíkk þe¾íkkt LkkLkkt çkk¤fkuLku fu {ktMk{kt fkçkkuonkEzÙux yLku rðxkr{LkkuLke þufu÷k çkxkxk ykÃkðk ðÄkhu rníkkðn WýÃk hnu Au. ßÞkhu þkfknkheykuLkk yLÞ økýkðkÞk Au. yuf rLk»ýkík rðîkLku íkku yu{ yknkh{kt yk ík¥ðku Mkkhk «{ký{kt hnu÷kt Au. sýkÔÞwt Au fu, Lkçk¤kt çkk¤fkuLku {kxu ËqÄ, su ÷kufkuLkwt ðsLk ðÄkhu Au íku{ýu yuf ðkík ¾ktz yLku çkxkxkLkku MkqÃk yrík W¥k{ Ãkkirüf æÞkLk{kt hk¾ðk suðe Au fu, ík¤u÷k çkxkxkLkku yknkh Au. fkuE Ãký heíku fhu÷ «Þkuøk ðsLk ðÄkhLkkh yk heíku MkðoLku r«Þ çkxkxk òu ÞkuøÞ heíku Au. çkkVu÷k çkxkxk ¾kMk ðsLk ðÄkhíkk LkÚke. «Þkusðk{kt ykðu íkku W¥k{ yknkh yLku W¥k{ íkuÚke yknkh{kt ík¤u÷k çkxkxkLke r[ÃMk, ðuVh yki»kÄ çkLke hnu Au.

yk


CMYK

k çkwÄðkh k 1 rzMkuBçkh k h010

ykÍkË ¼khíkLkku yu Ãknu÷ku ðzku«ÄkLk níkku. {nkþÂõík{kLk ytøkúuòu Mkk{uLkk ÞwØLkku yu Ãknu÷ku yLku fËk[ yuf{kºk rðsuíkk níkku, suýu þk¤kLkk rðãkÚkeoykuLke {ËËÚke MkiLÞ h[eLku ytøkúuòuLku ÃkhkMík fÞko níkk yLku (yksu çkktø÷kËuuþ{kt ykðu÷k) r[¥kkøkkUøk rsÕ÷kLku ykÍkË fhe ËeÄku níkku. [kh rËðMk Ãknu÷kt rh÷eÍ ÚkÞu÷e rVÕ{ ‘¾u÷U n{ S-òLk Mku’ suLke íkkuVkLke yLku ykËþoðkËe ®sËøke Ãkh ykÄkrhík Au yu {kMxh’Ëk MkqÞoMkuLku Ëuþ {kxu ÷e÷eA{ ®sËøke VLkk fhe ËeÄe. Ãký íkuLkk {kxu Ëuþu þwt fÞwO? íkuLke þnkËíkLkk [kh ËkÞfk ÃkAe yuf xÃkk÷rxrfx çknkh Ãkkze Au ykÃkýu, çkMk!

{kMxh MkqÞoMkuLk

E÷MxÙuþLk: hksuþ Ãkxu÷

¼q÷u n{ S-òLk Mku

fq

íkhktLkk ¼MkðkLkk yðksÚke íkuLke ½uhkE økÞu÷e ykt¾ku Íçkfe økE. Ëçkkíkk fË{u íkuýu {fkLkLkk hðuþ ÃkkMku ÃknkU[eLku fkLk Mkhðk fÞko. çknkh Lkehð MíkçÄíkk ykuZeLku Äe{e Äkhu ðhMkkË Ãkze hÌkku níkku. [kL{Õ÷k MkhkuðhLkk Ãkkýe Ãkh ͪfkíkk ðhMkkËLkku ykAuhku hð Mkq{Mkk{ hkrºkLkk ½uhk MkLLkkxk{kt ynª MkwÄe Ãkz½kE hÌkku níkku. íkuýu íkÆLk [qÃkfeËeÚke hðuþLkku Ëhðkòu Mnus nzMkuÕÞku yLku çknkh ykt¾ {ktze. {fkLk Mkk{uLke fk[e Mkzf ðhMkkËLkk ÃkkýeÚke ÷ÚkçkÚk níke. þktík ðkíkkðhý{kt Ãkkýe{kt Ãkzíkkt Ëçkkíkkt Ãkøk÷ktLkku yðks Mkt¼¤kE hÌkku níkku. íkuýu VheÚke fkLk Mkhðk fÞko. fqíkhktLkku ¼MkðkLkku yðks Ãký nðu LkSf ykðe hÌkku níkku. {u½÷e hkíkLke Xtzf ðå[uÞ íkuLkk fÃkk¤ Ãkh ÃkhMkuðku ð¤e økÞku. fkuEf ykðe hÌkwt Au... Lkk, Ëçkkíkk ÃkøkhðLkk yðks ÃkhÚke íkku ÷køku Au fu çknw çkÄk ÷kufku ykðe hÌkk Au. hkEV÷Lkk fqtËk ÃkhLke íkuLke Ãkfz ykÃkkuykÃk {sçkqík çkLke økE yLku {Lkku{Lk íkuýu ÔÞqn h[e ÷eÄku. ÍzÃk¼uh {fkLk ½uhe ÷uðkÞ íkku Ãký ¼kUÞhkLkk Ëhðkò ðkxu íku ÃkkMkuLke þuhe{kt ¾q÷íke Mkwhtøk {khVík Axfe þfu íku{ níkku. rMkðkÞ fu yk rðMíkkhLkk {fkLkLke h[Lkk yLku ¼kUÞhkyku rðþu òýíkk ytøkúuòuyu ÃkkMkuLke þuhe{kt Ãký Ãknuhku økkuXðe ËeÄku nkuÞ. Ãký yksu yu{ Lku yu{ ¼køke sðkLkku íkuLkku r{òs Lk níkku. çknw hͤÃkkx fhe. çknw ð¾ík MkwÄe ytøkúuòuLku rMkVíkÃkqðof ÚkkÃk ykÃke. nðu yksu íkku ytøkúuòuLku nkÚk çkíkkððku s hÌkku. íkuýu {Lkku{Lk hðuþLke Ÿ[kE yLku çknkhLke ðtze ðå[uLkk ytíkhLkku õÞkMk fkZâku. yufË{ ÞkuøÞ ÃkkurÍþLk níke. íkuýu ÍzÃkÚke ytËhLkk ykuhzk{kt sELku çktLku íkhwýeykuLku søkkze. fXkuh íkk÷e{Úke ½zkÞu÷e çktLku Akufheyku fk[e Ÿ½{ktÚke QXðk Aíkkt [kUfe sðkLku çkË÷u Ãkz¾k{kt hk¾u÷e hkEV÷ Ík÷eLku íkhík MkVk¤e çkuXe ÚkE økE. íkuýu ykAk nkuX VVzkðeLku ÃkrhÂMÚkrík Mk{òðe ËeÄe yLku çktLkuLku ¼kUÞhkLkku

yk r[ºk ftEf ¾kMk Au...

WÃkhLkw r[ºk rLknk¤ku. yk r[ºk ftEf ¾kMk Au.

yk Lkkr¤ÞuheLkk ÷nuhkíkk Íkz, [{fíkwt ykfkþ, ðnuíkwt Ãkkýe yu çkÄwt s fkuE fkçku÷ r[ºkfkhLke fkheøkhe ÷køku íkku yu Mkk[wt s Au. Ãký rðþu»kíkk r[ºk{kt Lknª, r[ºkLkwt su heíku MksoLk ÚkÞwt Au íku{kt Au. Lkk, yk r[ºk fkuE {nkLk r[ºkfkhLkk nkÚk ðzu LkÚke MkòoÞwt. Lk íkku fkuE yÃktøkLkk Ãkøk fu {kuZk{kt ÃkªAe ¼hkðeLku íku çkLkkðkÞwt Au. yk fkheøkhe hrþÞkLke rðõxkurhÞk hku{kLkkuðk Lkk{Lke çkkELke Au, suýu íkuLkk çku MíkLkku ðzu yk yk¾wt r[ºk ¾zwt fÞwO Au. rðõxkurhÞkLku yuf rËðMk Ÿ½{kt MkÃkLkwt ykÔÞwt fu yu íkuLkk çku MíkLk ðzu r[ºk Ëkuhe hne Au, yLku çkesu s rËðMku íkuýu íkuLkk Ãkh y{÷ fÞkuo. nk÷{kt íkuLkk MíkLkr[ºkkuLkwt «ËþoLk hrþÞkLkk MkuLx rÃkxMkoçkøkoLkk BÞwrÍÞ{{kt ÷køÞwt Au yLku ËþofkuLkku ykðfkh Ãkk{e hÌkwt Au.

nkhLkwt fkhý rçkfeLke fLÞk! [eLk{kt [k÷e hnu÷k yurþÞkz{kt ðkìr÷çkku÷Lke {u[ [k÷íke níke. Þ{Lk yLku RLzkuLkurþÞk xfhkÞk yLku íku{kt nkh ÚkE Þ{LkLke. {u[ çkkË Þ{LkLke xe{Lkk yrÄfkheyu nkhLkwt fkhý r[Þh÷ezMko nkuðkLkwt fÌkwt! íku{Lkk fnuðk «{kýu rçkfeLke{kt Mkßs r[Þh÷ezMkoLkk fkhýu ¾u÷kzeykuLkwt æÞkLk h{ík fhíkkt yu fLÞkyku íkhV ðÄw síkwt níkwt. Ãkrhýk{u yufkøkúíkk ¼tøk ÚkE yLku Ãkrhýk{ nkh.

Ëhðkòu ¾ku÷ðk {kuf÷e. hðuþLkwt çkkhýwt yÄwfzwt M{]ríkÞ LkÚke yu {kMxh’Ëk MkqÞoMkuLk yLku íku{Lke ¾ku÷eLku íkuýu hkEV÷Lkwt Lkk¤[wt çknkh fkZâwt yLku Ãkhk¢{fÚkk Mkkík ËkÞfk ÃkAe Vhe íkkS ÚkE hne Au rxÙøkh ÃkhLke yktøk¤e {sçkqík fhe. çknkh ÚkuLõMk xw ykþwíkku»k yLku ÚkuLõMk xw ¾u÷U n{ S-òLk fk¤krzçkktøk ytÄkhk{kt yk{íku{ yku¤k ½q{e hÌkk Mku. fkuý níkku yk MkhrVhku? fkuý níkku yk ykt¾ku{kt níkk. Ãkkýe Ãkh ÃkAzkíkk ðsLkËkh çkqx ðzu QXíkkt ¢ktríkLkku Mkwh{ku yktSLku ðíkLkLke ykÍkËe fksu ¾Ãke yðkòu, {kxeLke Ëeðk÷ ÃkkA¤ ÷Ãkkíkk síkk økÞu÷ku rþûkf? çktøkk¤Lkk (yksLkk çkktø÷kËuþLkk) r[¥kkøkkUøk ÃkzAkÞkyku, n¤ðk rMkMkfkhk ðzu yÃkkíke Mkq[Lkkyku yLku ðtzeLke Äkh ÃkhÚke zkufkíkk síkk çktËqfLkkt rsÕ÷kLkk LkkuykÃkh Lkk{Lkk LkkLkfzk økk{{kt sL{u÷ku Lkk¤[ktyku. ytÄkhkÚke xuðkE økÞu÷e ÄkhËkh Lkshu yu yuf ¾uzqíkLkku Ëefhku. çkk¤ÃkýÚke s Lkuík]íðLkk økwýku íkuýu {knku÷Lku yð÷kuõÞku. Ëeðk÷ ÃkkA¤Úke rLkMkhýe Ähkðíkk MkqÞkoLkk íkusíkhkoh rË{køk{kt Ãknu÷ku ¼zfku {wfkE hne níke. yuf {kýMk rLkMkhýe ðkxu ytËh ÚkÞku þk¤kLkk RLMÃkuõþLk xkýu. ytøkúus yrÄfkheLkk QíkÞkuo yLku zu÷eLke Mkktf¤ W½kze. íkuýu rxÙøkh ÃkhLke ykøk{LkLkku ¾kuV íkuýu rþûkfkuLkk [nuhk Ãkh òuÞku Ãký yktøk¤e MkÏík fhe. zu÷e ¾q÷e yu MkkÚku yuf ykË{e nË íkku íÞkt ÚkE ßÞkhu ytøkúus yrÄfkheyu þk¤kLkk yk[kÞo ÃkkMku ÃkkuíkkLke ½kuzkøkkzeLke ytËh «ðu~Þku. ÞMk, fuÃxLk rðM{Þ çkuXf MkkV fhkðe. Aêk Äkuhý{kt fu{hkuLk. {rnLkkykuÚke íku™e ÃkkA¤ ¼ýíkk MkqÞkoLku Ík¤ ÷køke økE. y{u Ãkzu÷ku fuÃxLk yksu íkuLkk rLkþkLk Äiðík rºkðuËe suLkku Ãkh{ ykËh fheyu Aeyu, Ãkh níkku. íkuýu rxÙøkh Ãkh yktøk¤e Ëçkkðe, ¼Ufkh yLku {u½÷e hkíkLke MíkçÄíkk Ãkh Ãknu÷kt su{Lke ÃkkMkuÚke rþûký {u¤ðeyu Aeyu yu rþûkfLke çktËqfLkku Äzkfku AðkÞku yLku ÃkAe íkhík AðkE økE ykðe ÷k[khe? ðíkLkLke økw÷k{e yLku ÃkhËuþe fuÃxLk fu{hkuLkLke {hý[eMk. økku¤e íkuLkk szçkkLku þkMkLkLke ÄqtMkheLkk ík{k{ yÚko Mk{S [qfu÷k MkqÞkoyu ðªÄeLku ¾kuÃkheLke ykhÃkkh Lkef¤e økE níke. z½kE yu s ½zeyu rntMkf ¢ktríkLke ði[krhf ðkx Ãkfze yLku økÞu÷e Ãk÷xý nw{÷kLke rËþk yLku nw{÷k¾kuhkuLke yu rð[khkuLku Äkh {¤e çknuhk{ÃkwhLkk fku÷us yÇÞkMk MktÏÞkLkku õÞkMk fkZu yu Ãknu÷kt íkku ¼kUÞhkLkwt çkkhýwt Ëhr{ÞkLk. yu Mk{Þ níkku 1920 ykMkÃkkMkLkku. ¾ku÷eLku íku ÍÃkkxk¼uh Mkwhtøk ð¤kuxeLku ÃkkA¤Lke þuhe{kt Ëuþ¼h{kt økktÄeSLkk {ðk¤ rð[khkuLkwt òuh «Mkhe hÌkwt Mkhfe [qõÞku níkku. ytÄkhe Lku¤{kt VhVhíkk íkuLkk níkwt Ãkhtíkw çktøkk¤ suðk MktðuËLkþe÷ «ktík{kt ykÍkËe MkVuË ¾{eMk-Äkuíke WÃkhktík [nuhk Ãkh Vhfíkk {kxuLkk ¾wËehk{ çkkuÍ yLku «VwÕ÷ [kfe suðk ÷ðh{qrAÞk íkhwýkuLkkt çkr÷ËkLkkuLkku nswÞ ÔÞkÃkf ÂM{íkLkkuÞ QòMk ðíkkoíkku níkku. ˆˆˆ «¼kð níkku. yLkwþe÷Lk Mkr{ríkLkk Lkk{u ¢ktríkLke {kMxh’Ëk MkqÞoMkuLk. ÄÄfíke ßðk¤kyku Mk{k ÞwðkLkku yufXk Úkíkk síkk, ¼khíkeÞ ¢ktríkLkku yuf yLkku¾ku [nuhku, ykÍkËeLke yý½z Aíkkt «¼kðf, Sð÷uý Aíkkt ÔÞÚko «ÞkMkku ÷zkELkwt yuf ßð÷tík «fhý yLku þnkËíkLkku yuf Úkíkkt hnuíkk. yLkuf ÷e÷kt {kÚkktyku ðÄuhkE síkkt yLku yÃkqðo rfMMkku. ykÃkýe ÃkkMku suLke yufÃký MÃkü Aíkkt økw÷k{eLkk økkZ ½uLk{kt stÃke økÞu÷k ËuþLku nký íkMkðeh LkÚke, suLkk yufÃký ËMíkkðuS Ãkwhkðk LkÚke ð¤íke Lk níke. yLku yu þnkËíkLke Mkk¾ Ãkqhu íkuðe yufuÞ yutÄkýe fu økúußÞwyux ÚkÞk ÃkAe ðíkLk{kt rþûkfLke Lkkufhe

f Mk{Þu níkku ßÞkhu ÃkuMk-¼qÃkrík økúkLzM÷u{ xwLkko{uLx Síke ÷kðíkk yLku {erzÞk{kt (¾kMk íkku økwshkíke {erzÞk{kt) íkuLkk rðþuLkk Mk{k[kh MÃkkuxTMko Ãkus Ãkh ¾qýu¾kt[hu AÃkkELku ¼w÷kE síkk. çkkË{kt MkkrLkÞkLkwt ykøk{Lk ÚkÞwt yLku ÃkAe íkku çkçkk÷ {[e. MkkrLkÞkLkwt Mfxo Ÿ[wwt ÚkÞwt nkuÞ fu Ãknu÷k hkWLz{ktÚke s nktVeLku çknkh VUfkE økE nkuÞ... yu £Lx Ãkus yLku çkúu®føk LÞqÍLke Mkq¾eoyku çkxkuhe síke! r÷xh÷e MkkrLkÞk {urLkÞk! çkkË{kt òufu MkkrLkÞkLkk ð¤íkkt Ãkkýe ÚkÞkt yLku ¼khíkeÞ {erzÞk Ãký ÃkrhÃkõð çkLÞwt. nðu ¼khíkeÞ xurLkMkLke xu÷uLxuLku ðÄkððk{kt fkuE fMkh LkÚke AkuzkE hne. ¼khík ÃkkMku nk÷ sqLkk òuøkeyku ÃkuMk-¼qÃkrík yLku MkkrLkÞkLke MkkÚku MkkÚku Lkðe W¼híke yZ¤f xu÷uLx nksh Au, su ykøkk{e Mk{Þ{kt ELxhLkuþLk÷ MkŠfx{kt Äq{ {[kðþu íku ðkík Lk¬e. RÂLzÞLk xurLkMkLkk økkuÕzLk rÃkrhÞzLke yk þYykík{kt Au. hkunLk çkkuÃkLLkk Þqfe ¼kt¼he Mkku{Ëuð Ëuðð{oLk rËÕne fku{LkðuÕÚk økuBMk{kt økkuÕz yLku yurþÞLk ¢{ktrfík zurLkÞ÷ yLku LkuLkkËLke òuzeLku ÃkAkze økuBMk{kt çkuf xw çkuf çku økkuÕz yLku 1 çkúkuLÍ {uz÷ MkkiLku ykùÞo{kt Lkk¾e ËeÄk níkk. VkELk÷{kt òufu Mkrník 3 {uz÷ yÃkkðe Mkku{Ëuðu Mkkrçkík fhe ËeÄwt fu çkúkÞLk çkúÄMko Mkk{u íkuyku nkÞko, Ãký nkhðk AíkktÞ nk÷Lkk Mk{Þ{kt íku ¼khíkLkku MkkiÚke çknuíkheLk xurLkMk ¼khík-ÃkkfLke sLkíkkLkwt rË÷ íku{Lke MkkÚku òuzkE økÞwt yLku Lkk{ {éÞwt ‘ELzku-Ãkkf Ã÷uÞh Au. RÂLzÞLk xurLkMkLkku yk çkux÷ økúkWLz ÃkeMk yuõMk«uMk’. Þw.yuMk. Lkðku ÃkkuMxhçkkuÞ nk÷ ykuÃkLk{kt íkuLke h{ík rLknk¤e ELxhLkuþLk÷ hu®Lføk{kt 96{k rLkftws {kLkð f{uLxuxh «u{ ©eðhu íkuLku hkush ¢{ MkkÚku xkuÃk 100{kt Au. (rðïLke çkeò ¢{Lke MkkiÚke ÷kufr«Þ h{ík Vuzhh MkkÚku Mkh¾kÔÞku níkku. çkkuÃkLLkkyu íÞkhçkkË xurLkMk{kt ßÞkt yk¾e ËwrLkÞ{ktÚke nòhku Ã÷uÞhku íkhík s zurðMk fÃk{kt çkúkrÍr÷ÞLk rhfkzkuo {u÷kuLku hu®føk{kt nkuÞ íÞkhu xkuÃk 100{kt nkuðwt yu fkuE nhkðe íkuLku íkuLke LkkLke ÞkË yÃkkðe níke yLku yu ysçk rMkrØÚke f{ LkÚke!) AuÕ÷u r÷ÞuLzh ÃkuMk heíku ¼khíkLku MkhMkkE yÃkkððk{kt {n¥ðÃkqýo ¼khík {kxu yk rMkrØ LkkUÄkðe þõÞku níkku. ÃkuMk- ¼qr{fk yËk fhe níke. nk÷ hkunLk-fwhuþeLke òuze ¼qÃkríkÚke y÷øk QXe Mkku{Ëuðu zçkÕMk s Lknª, rðï{kt 13{ku ¢{ Ähkðu Au. Þqfe ¼kt¼he ®MkøkÕMk{kt Ãký íkuLkwt fkiðík Ëu¾kze hÌkku Au. yk rËÕneçkkuÞ nsw 18 ð»koLkku s Au, Ãký íkuLke ÃkkðhVw÷ MxÙkuf Ã÷u MkkÚku yzøk Mxu{eLkk yk ykMkk{e çkkuÞLkk MxÙkUøk ÃkkuELxTMk Au. òufu h{íkÚke íkuýu MkkiLku ÃkkuíkkLke LkkUÄ ÷uðk {sçkqh fÞko ELxhLkuþLk÷ MkŠfx{kt nsw Ãký yu íkuLke ûk{íkk Au. 2008{kt 16 ð»koLke ô{hu íku ykuMxÙur÷ÞLk {wsçk LkÚke h{e þõÞku. £uL[ ykuÃkLk yLku Þw.yuMk. ykuÃkLkLke swrLkÞh fÂBÃkrxþLk{kt Auf Mku{e VkELk÷ ykuÃkLk{kt yLkw¢{u Ãknu÷k yLku çkeò hkWLz{ktÚke MkwÄe ÃknkUåÞku níkku. çkkË{kt £U[ ykuÃkLk, rðBçk÷zLk çknkh VUfkE økÞku níkku. Mkku{Ëuðu ELxhLkuþLk÷ yLku Þw.yuMk. ykuÃkLk{kt Ãký íkuLku yuLxÙe {¤e, Ãký ÷uð÷u MkkíkíÞÃkqýo «ËþoLk fhðwt nþu íkku Mkíkík Lku Ãknu÷k-çkeò hkWLzÚke ykøk¤ Lknkuíkku ðÄe þõÞku. Mkíkík ÃkkuíkkLke h{íkLku Ÿ[e ÷E sðe Ãkzþu yLku Ãký frhÞhLke þYykík{kt {¤u÷k ykðk çknku¤k yLkw¼ðu íkuLku ÃkrhÃkõð çkLkkÔÞku. yuf ð»ko çkkË yk{ fhðk íku frxçkØ Au. 2009{kt íku Vhe ykuMxÙur÷ÞLk ykuÃkLk{kt økÞku yLku hkunLk çkkuÃkLLkk yk ð»kuo ÞwyuMk ykuÃkLk{kt ÃkkrfMíkkLke yiMk{- yk ð¾íku [uÂBÃkÞLk çkLke Ëu¾kzâwt. yk yk¾e W÷-nf fwhuþe MkkÚku òuze çkLkkðe hkunLk xwLkko{uLx{kt íku {kºk yuf s Mkux nkÞkuo níkku yLku yk çkkuÃkLLkkyu õðkxoh VkELk÷{kt rðïLke çkeS ðkík s íkuLkku õ÷kMk Mkkrçkík fhu Au! økúkLzM÷u{

yu

fhíkkt MkqÞoMkuLkLku nðu ÷kufku {kMxh’ËkLkk Ônk÷¼Þko MktçkkuÄLkÚke yku¤¾íkk níkk. {kMxhËk’yu rðãkÚkeoykuLke høkuhøk{kt ykÍkËeLkwt íkkuVkLk «MkhkÔÞwt yLku ‘Þwøkktíkh’ Lkk{u ¾wrVÞk MktøkXLk håÞwt. þÂõík{kLk ytøkúuòu Mkk{u çkkÚk ¼ezðkLkwt shkÞ Mknu÷wt LkÚke yuðwt òýíkk MkqÞoMkuLk ÃkkuíkkLkk LkkLkfzk «ÞkMkkuLke ÔÞÚkoíkk rðþu shkÞ fuV{kt Lk níkk. íku{Lku ¾çkh s níke fu ykx÷k y{Úkk «ÞíLkkuÚke Ëuþ ykÍkË ÚkkÞ yu ðkík{kt {k÷ LkÚke. Ãký fkuEfu íkku Ãknu÷ fhðe Ãkzþu Lku? yLku íku{ýu yu Ãknu÷ fhe. Mkki«Úk{ ykMkk{ hu÷ðuLke ríkòuhe ÷qtxe. ytøkúuòuLku fþe øktÄ ykðu yu Ãknu÷kt ríkòuheLke ÷qtx{ktÚke {u¤ðu÷k ËÕ÷kLkku WÃkÞkuøk fheLku íku{ýu MktøkXLk {sçkqík çkLkkÔÞwt yLku ÷zíkLku ðÄw{kt ðÄw ÷ktçkk Mk{Þ MkwÄe ¾U[e þfkÞ íku {kxu AwÃkkt yk©ÞMÚkkLkku Q¼kt fÞkO. nðu ¾he ÷zkE {kxu þ†kuLke sYh níke. íku{ýu r[¥kkøkkUøk rsÕ÷kLke rðrðÄ þk¤kykuLkk 65 rðãkÚkeoykuLke {ËËÚke ytøkúus MkhfkhLkk þ†køkkhkuLke ÷qtx [÷kðe. íku{Lkwt ykÞkusLk yuðwt szçkuMk÷kf yLku rþMíkçkØ níkwt fu yuuf s rËðMk{kt 352 [kuhMk rf÷ku{exhLkk rðMíkkh{kt íku{ýu íknu÷fku {[kðe ËeÄku. 35 rðãkÚkeoyku MkkÚku íku{ýu MkðkhLkk Ãknkuh{kt þ†køkkh Ãkh nÕ÷ku çkku÷kÔÞku yLku 289 hkEV÷, fkhíkqMkLke 18 Ãkuxe, nuLzøkúuLkuzLkkt 31 ¾ku¾kt WXkðe ÷eÄkt. çkhkçkh çku s f÷kf ÃkAe r[¥kkøkkUøk rsÕ÷kLke {wÏÞ íkkhykurVMk yLku xÃkk÷f[uhe Ãkh Ãký íku{Lkku fçkòu níkku yLku çkÃkkuhu çku ðkøÞu íkku yk¾e Ãk÷xýu r[¥kkøkkUøkLkk [kuf{kt yufXkt ÚkELku yk¾k rsÕ÷kLku ykÍkË ònuh fhe ËeÄku, ÷~fhe Ãkhuz fhe, ríkhtøkku æðs VhfkÔÞku yLku {kMxh MkqÞoMkuLku ykÍkË ËuþLkk ðzk íkhefu Mk÷k{e Ãký Íe÷e. ÃkAeLke rMÚkríkLkwt yLkw{kLk fhðwt shkÞ {w~fu÷ LkÚke. {kMxh’Ëk {kxuÞ Lnkuíkwt. çktøkk¤ «ktíkLke yk¾e Vkus ytøkúuòuyu r[¥kkøkkUøk{kt ¾zfe ËeÄk ÃkAeÞ {kMxh’Ëk yLku íku{Lke ðkLkhMkuLkkyu ËkuZ ð»ko MkwÄe ÷qtxu÷e ríkòuheLkk ËÕ÷k yLku ÷qtxu÷k nrÚkÞkhku ðzu ytøkúuòuLku íkkuçkk Ãkkufkhkðe ËeÄe níke. ºkkMke økÞu÷k ytøkúuòuyu íku{Lkk {kxu yu s{kLkk{kt 50,000 ÃkkWLzLkwt ELkk{ ònuh fhðwt Ãkzâwt níkwt. Auðxu Ëhuf rfMMkk{kt çkLÞwt Au íku{, ÃkiMkkLke ÷k÷[{kt ykðeLku {kMxh’ËkLkk yuf ytøkík MkkÚke LkuºkkMkuLku ELkk{Lke ÷k÷[{kt Ëøkku fheLku {kMxh’ËkLku Ãkfzkðe ËeÄk. ytøkúuòuyu ykX {rnLkk MkwÄe íku{Lku fuË hk¾eLku yuðku ºkkMk økwòÞkuo fu ÷ku¾tzLkk nÚkkuzk {kheLku íku{Lkk yuf yuf Ëktík Ãkkze ËeÄk. íku{Lkk nkÚk-ÃkøkLke yktøk¤eykuLkk yuf yuf Lk¾ ¾U[e ÷eÄk yLku fkuýe, ÃkøkLkk MkktÄkyku íkkuze Lkk¾eLku yÄ{qE nk÷ík{kt íku{Lku VktMkeyu [zkÔÞk. VktMkeyu [zíkk Ãkqðuo MkqÞoMkuLku yuf çktøkk¤e MktºkeLke {ËËÚke MkkÚkeËkhkuLku yuf Ãkºk{kt ÷ÏÞwt níkwt, ‘{khwt {]íÞw LkSf Au. {Lku íkuLkku fkuE þkuf LkÚke. {khe nk÷ík {kxu {Lku MnusÃký ËËo LkÚke, fkhý fu yk çkÄwt {U ÄkÞwO s níkwt. Ãký ykÍkËeLkkt Mk{ýkt {kxu yu sYhe níkwt. nðu {khk økÞk ÃkAe {khwt yu MkÃkLkwt ík{khwt MkkiLkwt Au. {khk ËkuMíkku, yu MkÃkLkk{kt rðïkMk hk¾òu yLku íkkfkíkðkLk çkLkòu. yksLke ykÃkýe þnkËík ykðíkefk÷Lke ÃkuZeLkk ¼kðrðï{kt r[hM{]rík çkLkeLku ytfkE sþu.’ yk ¾wÆkh, MðÃLkþe÷ yLku ¼kðLkkþe÷ rþûkfLke M{]rík{kt ykÃkýu þwt fÞwO íkuLkku rnMkkçk çknw W¾u¤ðk suðku LkÚke. 1934{kt {hýíkku÷ nk÷ík{kt VktMkeLkk {kt[zu ÷xfkðe ËuðkÞu÷k {kMxh MkqÞoMkuLkLke M{]rík{kt ykÃkýu yuf xÃkk÷rxrfx çknkh Ãkkze Au, yu Ãký Auf 1977{kt. ykun ÞMk, nðu 2010{kt ykÃkýu íku{Lkk rðþu yuf rVÕ{ Ãký çkLkkðe hÌkk Aeyu yLku íku{kt òu yufkË økh{køkh{ ykEx{ MkkuLøk nþu íkku òuðk Ãký sEþwt, hkEx?

yuEzTMk zu : ÷k÷ rhçkeLkÚke ykøk¤

yuEzTMk zu. ¼khík{kt rVÕ{ MxkMko yLku r¢fuxMko yk suMkkiÚðÕzo ke ðÄw {kMk yÃke®÷øk nkuðkLkk ÷eÄu fkuE Ãký

Mkk{krsf òøk]íkíkkLkk fkÞo¢{ku{kt òu yu ÷kufku òuzkÞ íkku ÷kufkuLku yu MÃkþuo Au, ÷kufku yuLku Mkkt¼¤u Au. MkkiÚke ßð÷tík WËknhý Au yr{íkk¼ çkå[LkLkwt ÃkÕMk Ãkkur÷Þku fuBÃkuELk. çknw s MkhMk heíku ÃkkuíkkLke Mkur÷rçkúxe íkkfkíkLkku Ãkh[ku çkíkkðe yr{íkk¼u yuf-yuf ¼khíkeÞ{kt òýu yufÚke Ãkkt[ ð»koLkkt çkk¤fkuLku Ãkkur÷ÞkuLke hMke rÃkðzkððkLkwt òýu {øks{kt fkuíkhe ykÃÞwt. íÞkt MkwÄe fu ÞwrLkMkuVu yk ðkíkLke LkkUÄ ÷ELku yr{íkk¼Lku ÃkkuíkkLkku økwzrð÷ yuBçkuMkuzh çkLkkÔÞku. ykøk¤ ðÄíkk Ãknu÷kt yuEzTMk rðþu Úkkuze ðkík. ykÃkýu íÞkt {kLÞíkk «ðíkuo Au fu yuEzTMk yux÷u ftEf øktËwt-økkuçkhwt! yuEzTMk Võík «kuÂMxxâwþLkLkku Mknkhku ÷uLkkhk xÙf zÙkEðh suðwt ¼køkíkwt SðLk Sðíkk ÷kufku fu ÃkAe Võík MkuõMkLke ¼q¾Úke Ãkezkíkk ÷kufkuLku s ÚkE þfu. {knki÷ fIf yuðku Au fu ÞtøkMxMkoLku ELxu÷Lkk ÷uxuMx «kuMkuMkMko yLku yuLzÙkuEz ykuÃkhu®xøk rMkMx{Lkk ykxkÃkkxk ¾çkh Au Ãký yuEzTMk fÞkt fÞkt fkhýMkh ÚkE þfu yu ¾çkh LkÚke nkuíke. yuf çkksw Ëhuf søÞkyu yuf s nkuçkk¤ku Au fu E{kuþLk÷ yíÞk[kh, hk¾e fk ELMkkV, çkeøk çkkuMk yLku MÃ÷exÂMð÷k «fkhLkk fkÞo¢{kuLku ÷eÄu MkuõMk yLku MktMf]ríkÚke rðhwØ fne þfkÞ yuðkt ík¥ðkuLkku yríkhuf ÚkkÞ Au íkku çkeS çkksw swðkrLkÞkykuLku ‘MkuEV MkuõMk’Lkwt Lkku÷us õÞktÞ ykÃkðk{kt ykðíkwt LkÚke. Úkkuzk Mk{Þ Ãknu÷kt þk¤k{kt MkuõMk yußÞwfuþLk ykÃkðk çkkçkíku ÚkÞu÷ku nkuçkk¤ku ÃkkA¤Úke ÚkÞu÷wt MkwhMkwrhÞwt íkuLkku yufË{ íkkòu Ëk¾÷ku Au. ynªÞkt yk søÞkyu yøkkW ÷¾kÞwt Au íku{ fkuE fkì÷us{kt yuðk fkWLMku÷Mko LkÚke fu su AkufheykuLku ÃkerhÞz ð¾íku þwt fhðk - Lkk fhðwt Lkwt Lkku÷us ykÃku fu ÃkAe fkuLxÙkMkuÂÃxð rÃkÕMkLkku WÃkÞkuøk þk {kxu Lk fhðku òuEyu. Ãkrhýk{u yuf yuLkkfeo ÞtrøkMíkkLk (ytÄkÄqtÄe)Lkku {knki÷ ÃkuËk ÚkkÞ Au. su{kt ÞtøkMxMko ËkuMíkku, ÃkkuLkkuoøkúkVe ¼krðLk yæÞkhw suðk yÄf[hk yLku yLk-nuÕÄe fnuðkÞ yuðk †kuíkkuÚke yÄqhe yLku ¾kuxe {krníke {u¤ðu Au! yksu Ãknu÷e rzMkuBçkhu ¼køÞu s fkuE fkì÷uòu{kt yuEzTMk, MkuEV MkuõMk suðk rð»kÞku Ãkh [[koyku fu «&™ku¥kheyku ÚkkÞ Au. ðkík rMkBÃk÷ Au, òu òøk]rík yLku ¿kkLk Vu÷kððwt Au íkku yu™u Mkh¤ Vku{uox{kt Ëhuf ÷kufku MkwÄe ÃknkU[kzku. yuEzTMk ¼÷u Sð÷uý fu yMkkæÞ nkuÞ Ãký ‘yu[ykEðe ÃkkurÍrxð’ x{oLkku Mkk[ku {ík÷çk Mk{òðe yuðk ELVuõxuz ÷kufku «íÞuLke {kLÞíkkyku çkË÷kððk Lk¬h «ÞkMk Úkðk òuEyu. Ëhuf çkk¤fLku yuzÕx çkLku íÞkhu ÏÞk÷ nkuðku òuEyu fu Ãkkuíku yk ËwrLkÞk{kt fE heíku ykÔÞwt, MkuõMk þwt Au? þk {kxu MkuõMk yuf fhíkkt ðÄkhu ÃkkxoLkh MkkÚku Lk fhðwt òuEyu? ykðk Ëhuf LkkLkk{kt LkkLkk ÷kufkuLke YxeLk ÷kEVLku MÃkþoíkk rð»kÞkuLku ykÃkýu çknw ykMkkLkeÚke LkshytËks fheyu Aeyu. õÞkt íkku ykÃkýLku þh{ ykðu Au õÞkt íkku ykÃkýLku yu{ ÷køku Au fu çkÄk çkÄwt s òýu Au yLku rþûký ykÃkðkLke fkuE s sYh LkÚke! rnLËe rVÕ{ ELzMxÙeyu yuEzTMkLke òøk]rík {kxu fux÷kf ÷ksðkçk «ÞkMkku fÞko Au, ytøkúuS rVÕ{ ‘rV÷kzuÂÕVÞk’ ÃkhÚke «urhík 2004{kt huðíkeyu rzhuõx fhu÷e ‘rVh r{÷Uøku’ su{kt Mk÷{kLk ¾kLk yu[ykEðe ÃkkurÍrxð ÃkuþLxTMk çkLku÷ku, íkku 2005{kt ykuLkehu ‘{kÞ çkúÄh rLk¾e÷’ çkLkkðe su{kt ÂMð®{øk [uÂBÃkÞLk yLku ÃkkA¤Úke yu[ykEðeLkku ¼kuøk çkLkíkku MktsÞ Mkwhe ykÃkýLku n[{[kðe {qfu Au, yk rVÕ{{kt nku{kuMkuõMÞwykr÷xe «íÞuLkk ÷kufkuLkk ‘nku{kuVkuçkeÞk’Lke ðkík Ãký AuzkÞu÷e. 2007{kt VhnkLk yÏíkhu {u÷eLzk økuxTMk VkWLzuþLkLke MknkÞÚke 12 r{rLkxLke ‘ÃkkurÍrxð’ Lkk{Lke MkhMk þkuxo rVÕ{ çkLkkðu÷e su {wtçkE{kt s þqx ÚkÞu÷e su{kt çkku{Lk EhkLke yLku þçkkLkk ykÍ{e suðk f÷kfkhkuyu fk{ fhu÷wt WÃkhktík {ehk LkkÞhLke ‘{kEøkúuþLk’, Mktíkku»k rþðLkLke ‘«kht¼’ yLku rðþk÷ ¼khîksLke ‘ç÷z çkúÄMko’ Ãký níke. yLkw ÃkkLkk Lkt: 4

MkkrLkÞk Mku ykøku snkt ykih ¼e ni

CMYK

ðirËf {wLþk

rMkðkÞLkk ykuMkkfk {uÞMko fÃk, ELzkuLkurþÞk{kt h{kíkku ykurþÞLk fÃk yLku «ríkrcík ykuhuLs çkku÷ xwLkko{uLx Ãký íku Síke [qõÞku Au. Þwfe nsw nk÷ {u®føkLkk íkçk¬k{kt Au, Ãký çknw s÷Ëe yu íkuLke h{íkÚke MkkiLku ykùÞo{kt Lkk¾e Ëuþu. ðirËf {wLþk ykuMxÙur÷ÞLk ykuÃkLk swrLkÞh {kxu rMk÷uõx ÚkLkkhku økwshkíkLkku Ãknu÷ku yLku yuf{kºk ¾u÷kze yux÷u ðirËf {wLþk. xwLkko{uLxLkk íkuLkk çktLku {wfkçk÷k{kt yu ¼÷u Ãknu÷k hkWLz{ktÚke s çknkh VUfkE økÞku nkuÞ, Ãký yk yLkw¼ð ÃkAe íku ½ýwt þeÏÞku. ®sËøke{kt nkh-Sík íkku ykðíke hnuðkLke, Ãký Mkíkík ÷zíkk hnuðwt yu s íkku ®sËøke! Ãkex MkkB«kMkLkku yk ËeðkLkku íkuLke su{ s Mkðo-ðkur÷Lkku WMíkkË Au. òufu íkuLke ÃkhuþkLke íkuLke þkherhf rVxLkuMk Au. yu çknw s÷Ëe Úkkfe òÞ Au yLku nk÷{kt íkuLkk fku[ («{uþ {kuËe) yk çkkçkík íkhV s æÞkLk ykÃke hÌkk Au. ðirËfLkk rÃkíkk ¾wË Mxux ÷uð÷ xuçk÷ xurLkMk ¾u÷kze yLku r¢fuxh hne [qõÞk Au. íkuLkwt MÃkkuxTMko £uLz÷e Ãkrhðkh nk÷ íkuLke Ãkz¾u Au.

ÚkuLõÞw MkkrLkÞk r{Íko {r÷f. ykÃkLkku ¾qçk ¾qçk yk¼kh. ykÃk ykÔÞkt yLku xurLkMk{kt ø÷u{h ykÔÞwt. MkkÚku MkkÚku çkkÞ «kuzõx íkhefu Mkku{Ëuð çk{oLk, hkunLk çkkuÃkLLkk, Þwfe ¼kt¼he yLku ðirËf {wLþk suðe Þtøk xu÷uLx Ãký ykðe. xurLkMk{kt ¼khík ÃkkMku yufMkkÚku ykx÷e çkÄe xu÷uLx Ãknu÷kt õÞkhuÞ Lknkuíke. økúkLzM÷u{ xwLkko{uLxTMk{kt ¼khíkLkku ËçkËçkku fkÞ{ Úkþu yu Mk{Þ nðu ÍkÍku Ëqh LkÚke!

Mkku{Ëuð Ëuðð{oLk

01-12-2010_Ardh Saptahik  

íkwfkhk{ ykuBçk÷u ytçkkËkMk Ãkðkh fðh Mxkuhe {wtçkE ÃkhLkk ykíktfe nw{÷k{kt þrnË ÚkÞu÷k fux÷kf yrÄfkheyku Ãkh MknkLkw¼qríkÚke ÷ELku MknkÞLkk...