Issuu on Google+

CMYK

çk

çkwÄðkh 1 sqLk h011

Mk nðu íkku hkuçkkux xLk÷Lkk Auzu ÃknkU[u yux÷u Lkðk hnMÞ ÃkhÚke ÃkzËku QXu. xLk÷Lkk Auzu rÃkhkr{zLke ÂõðLMk [uBçkh fnuðkLke [uBçkh níke. yu [uBçkh fuðe nþu? ytËh þwt þwt nþu? RrsÃíkLke ÃkhtÃkhk «{kýu hkò-hkýeLkk {]íkËunku MkkÚku yZ¤f ¾òLkku {qfðk{kt ykðíkku níkku, yuðku fkuE ¾òLkku nþu? [uBçkh fuðze nþu? íÞktÚke çkesu õÞktÞ sðkLkku Ëhðkòu nþu? ¾kMk íkku íÞkt ¾òLkku ¼hu÷e [uBçkh{kt sðkLkku økwÃík hMíkku nþu? rÃkhkr{zþk†e YzkuÕV suLkux®çkúfLkk {øks{kt ykðk íkku fux÷kÞ Mkðk÷ku h{íkk níkk. Ãký nðu MktþkuÄLk Úkkuzwt ykøk¤ ðÄu íkku YzkuÕVLku yk çkÄk Mkðk÷kuLkk sðkçkku {¤e ykðu yu{ níkk. íkku þwt ÚkÞwt yu ÃkAe?  1993Lke ðkík Au. ½ýkt MktþkuÄfku LkkE÷ LkËeLkk fktXu Vu÷kÞu÷k rÃkhkr{zku{kt fkÞ{e Äkuhýu MktþkuÄLk fhíkk hnuíkk nkuÞ Au. rÃkhkr{z{kt yuf hnMÞ ¾q÷u íÞkt Mk¥kh Lkðkt hnMÞku «økx Úkíkkt hnuíkkt nkuÞ Au. yux÷u rÃkhkr{zku rðþuLkk hnMÞLkku ytík ykððkLkku fkuE Mkðk÷ LkÚke. YzkuÕV Ãký ykðk s yuf MktþkuÄf. íku{Lkwt MktþkuÄLk «ÏÞkík røkÍkLkk rÃkhkr{z{kt [k÷e hÌkwt níkwt. yuf ÃkAe yuf [uBçkhku ðxkðíkkt íku{Lku yuf søÞkyu Ëeðk÷{kt ykX #[ Ÿ[ku yLku ykX #[ Ãknku¤ku ¾kt[ku Ëu¾kÞku. Ãknu÷e Lkshu yu ¾kt[ku Ëeðk÷{kt h¾kÞu÷k fkuE økku¾÷k suðku ÷køkíkku níkku. YzkuÕV yLku íku{Lke xe{u íkÃkkMk fhe íkku ¾çkh Ãkze fu yk Ëeðk÷{kt Ëu¾kíkkuu ¾kt[ku íkku nfefík{kt yuf ÷ktçke xLk÷Lkwt «ðuþîkh Au! yk ÷ktçke yLku MkeÄe xLk÷ õÞkt síke nþu? MktþkuÄfkuyu yu xLk÷{kt Vex ÚkE ykøk¤ ðÄe þfu yuðku hkuçkkux íkiÞkh fÞkuo. hkuçkkuxLkk ykøk¤Lkk ¼køku fu{uhk Vex fÞkuo. hkuçkkux xLk÷{kt [kÕÞku òÞ yLku su á~Þku Ëu¾kÞ íku fu{uhk{kt fuÃ[h fhe çknkh h¾kÞu÷k M¢eLk Ãkh Ëþkoðíkku òÞ. hkuçkkux 213 Vex MkwÄe [k÷eLku yxfe økÞku, fu{ fu íÞkt xLk÷ Ãkqhe Úkíke níke. Lkk ¾hu¾h íkku xLk÷Lku íÞkt Ãkuf fhe ËuðkE níke. yuf {kuxku ÃkÚÚkh xLk÷ ykzku hk¾e ËuðkÞku níkku. Lkfþk yLku çkeS Mkk{økúe íkÃkkMke íÞkhu YzkuÕVLku ¾çkh Ãkze fu yu xLk÷Lkku Auzku íkku ¾hu¾h ÂõðLMk [uBçkh Lkk{Lkk nkE-«kuVkE÷ yurhÞk{kt ¾q÷u Au! yxfu÷k hkuçkkux MkkÚku YzkuÕVLkwt MktþkuÄLk Ãký íÞkt yxfe Ãkzâwt. òu xLk÷Lkk Auzu hnu÷ku ÃkÚÚkh nxu íkku ykøk¤ WÃkh þwt Au yu hnMÞ ÃkhÚke ÃkÚÚkh ¾Mku! Ãký RrsÃík Mkhfkhu yu {kxu ÃkhðkLkøke Lk ykÃke. MkhfkhLke Ë÷e÷ níke fu hkÍ fku hkÍ ne hnuLku Ëku. òu hnMÞ ¾q÷e sþu íkku ËwrLkÞk¼h{ktÚke ykðíkk «ðkMkeyku ykuAk ÚkE sþu. çkMk ÃkíÞwt! çkkË{kt òufu RrsÃíkLkk MkktMf]ríkf ykøkuðkLk yLku rÃkhkr{zLkk MktþkuÄf zkì. Íkrnh nÔðkMku MkhfkhLku Mk{òððk{kt MkV¤íkk {u¤ðe. Mkhfkhu yu [uBçkh ¾ku÷ðkLke ÃkhðkLkøke ykÃke. 2004Lke ËMk{e MkÃxuBçkhu s yu ytËYLke rnMMkk{kt fu{uhkðk¤ku

rÃkhkr{z hnMÞkuLkk ÃkÚÚkh Ãkh çktÄkÞu÷ku RríknkMk

çkeòu hkuçkkux {kuf÷kÞku yLku íkuLkwt Sðtík «Mkkhý Ãký ÚkÞwt. yu ÃkAe íkku ytËh hnu÷w hkýeLkwt {{e, íkuLke MkkÚkuLke Mkwðýo{wÿkyku, çkeS [uBçkhku íkhV síkkt Ëhðkò ðøkuhu {¤e ykÔÞwt. rÃkhkr{zku{kt 130 ð»koÚke [k÷íkkt MktþkuÄLkku{kt yu MkkiÚke {n¥ðÃkqýo MktþkuÄLk níkwt. fkuE yu Ãknu÷kt ÂõðLMk [uBçkh MkwÄe ÃknkUåÞwt Lk níkwt. Mkkzk [kh nòh ð»koÚke çktÄ hnu÷k yu ykuhzkyku, Ëeðk÷ku, Ëeðk÷ku ÃkhLkkt r[ºkku, fçkhku, {]íkËunku Ãknu÷e ð¾ík fk¤k {kÚkkLkku {kLkðe Lkenk¤e hÌkku níkku. 

çkwÄðkh

www.sandesh.com

rÃkhkr{zLkkt ykðkt íkku fux÷ktÞ hnMÞku ÃkkEÃk÷kELk{kt Au, íÞkt Mk{k[kh ykÔÞk Au fu 17 Lkðk rÃkhkr{zkuLkk yðþu»kku {¤e ykÔÞk Au. 700 rf÷ku{exh Ÿ[u ykfkþ{kt Vhe hnu÷k WÃkøkúnkuLke íkMkðehkuLkku yÇÞkMk ÚkÞku íÞkhu ¾çkh Ãkze fu LkkE÷ LkËeLkk fktXu 17 sux÷k rÃkhkr{zku yLku yufkË nòh fhíkkt ðÄkhu {fçkhk ËxkÞu÷k Ãkzâk Au. yu rMkðkÞ 3 nòh «k[eLk E{khíkku Ãký íkMkðehku{kt fuË ÚkE Au. yuf ð»koÚke [k÷íkk MktþkuÄLkLkk ytíku ykx÷e çkÄe h[Lkkyku yuf MkkÚku {¤e ykðe Au.

rÃkhkr{zku çkLÞk Au íÞkt Ãknu÷kt økk{ níkkt. MktþkuÄLk{kt ¾çkh Ãkze fu rÃkhkr{zku çkLkkðíkk Ãknu÷kt yk økk{kuLkwt rðMÚkkÃkLk ÚkÞwt Au. rÃkhkr{z çkLkkðíkk {sqhku Mðk¼krðf heíku rÃkhkr{z ÃkkMku s õÞktf hnuíkk nkuÞ. yu ÷kufkuLkk hnuýktf õðkxhLkk yðþu»kku Ãký Äq¤{ktÚke nkÚk ÷køÞk Au. Ërûký y{urhfk ¾tz{kt Ãký ½ýkt rÃkhkr{zku Au. MkkiÚke «¼kðþk¤e rÃkhkr{z òufu {uÂõMkfku{kt Au. ÂõðíÍk÷fkuyuLke Lkk{Lkku yu rÃkhkr{z EMkðeMkLk Ãkqðuo Ãknu÷e MkËe{kt çktÄkÞku Au. íkuLke Ÿ[kE òufu {kºk 177 Vex s Au, Ãký íkuLkku Vu÷kðku 45 yufh{kt ÃkÚkhkÞu÷ku Au. yu rÃkhkr{z {Þ MktMf]ríkLkku òsh{kLk RríknkMk ¾zku fhu Au. {Þ MktMf]rík{kt r[[uLkRíÍk rÃkhkr{z MkkiÚke òýeíkku Au. yu rÃkhkr{z {q¤¼qík heíku fu÷uLzh Au. rÃkhkr{zLke Ëhuf çkkswyu 91 ÃkøkrÚkÞkt Au. [kh çkkswLkku fw÷ Mkhðk¤ku ÚkkÞ 364 yLku MkkiÚke xku[ Ãkh ykðu÷wt yuf fku{Lk ÃkøkrÚkÞwt {¤eLku fw÷ ÚkkÞ 365, su ð»koLkk rËðMkLke MktÏÞk Au.

¼uË-¼h{

RrsÃíkLkk çkÄk rÃkhkr{zku{kt ¾qVqLkku rÃkhkr{z MkkiÚke {kuxku Au. yktíkrhf h[LkkLke árüyu ¾qVqLkku rÃkhkr{z W¥k{ økýkÞ Au. ¾qVqLkk MksoLk ð¾íku RrsóLkk þkMkfku ÃkkMku yøkkWLkk {kXk yLkw¼ðku níkk. Ãknu÷kt çkLke [qfu÷k rÃkhkr{zku{kt [kuh-÷qtxkhkyku ½qMk {kheLku Mkh¤íkkÚke [kuhe fhe økÞk níkk. ¾qVq{kt yu Lk ÚkkÞ yu {kxu íkuLke yktíkrhf h[Lkk szçkuMk÷kf çkLkkðkÞu÷e, fu{ fu {{e MkkÚku {qfðkLkk ¾òLkkLkk r÷Mx{kt fkuE VuhVkh Lk ÚkE þfu. yu íkku çkÄwt {qfðwt s Ãkzu. yux÷u ÃkAe rÃkhkr{zLke yktíkrhf h[Lkk Vw÷«qV çkLkkðkE.

1 sqLk h011

rÃkhkr{zku {kxu ÚkE hnu÷kt MktþkuÄLkku{kt yk r{÷ fk ÃkÚÚkh suðe þkuÄ Au.  òufu rÃkhkr{z rðþuLkwt MkkiÚke {kuxwt hnMÞ íkuLkk çkktÄfk{ rðþuLkwt Au. yu hnMÞ nðu Mkku xfk hnMÞ íkku LkÚke hÌkwt Ãký Úkkuzk ½ýk ytþu hnMÞ Au. rðîkLkku{kt rÃkhkr{zkuLkk çkktÄfk{ rðþu {ík{íkktíkhku hnu Au. rÃkhkr{zLkk çkktÄfk{ rðþu Ãknu÷ku Mkðk÷ yu ÚkkÞ fu nòhku ð»ko Ãknu÷kt yksLkk suðe xufTLkku÷kuS Lk níke íÞkhu ykðk støke ÃkÚÚkhkuLkku ¾zf÷ku fE heíku fhe þfkÞku nþu? «ÏÞkík ¾qVqLkk rÃkhkr{zLkwt s WËknhý ÷Eyu. 53 {k¤ suðze Ÿ[kE Ähkðíkk yu rÃkhkr{zLkk çkktÄfk{{kt Mkhuhkþ yZe xLk ðsLk Ähkðíkk 23 ÷k¾ ÃkÚÚkhku ðÃkhkÞk Au. s{eLke Míkhu íkku Xef Ãký su{ su{ rÃkhkr{z çkLkíkku økÞku nþu íku{ íku{ ÃkÚÚkhku WÃkh fE heíku ÃknkUåÞk nþu? yuf rÚkÞhe yuðe Au fu rðþk¤ fËLkkt Ãkíktøkku ðzu rÃkhkr{zLkk ÃkÚÚkhkuLku nðk{kt yæÄh fhe çkktÄfk{ ykøk¤ ÄÃkkðkÞwt Au. «k[eLk RrsÃíkðkMkeyku ÃkkuíkkLkk hkusçkhkusLkk SðLkLkk çkÄk {n¥ðLkk «Mktøkku Ëeðk÷ Ãkh r[ºk MðYÃku fkuíkhe hk¾íkk. yuðkt s fux÷ktf ¼ªíkr[ºkku{kt ÃkíktøkLkkt r[ºkku {¤e ykÔÞkt Au. yu Ãkíktøk yuf MkkÚku ËMk ÔÞÂõíkyku [økkðíke nkuÞ yuðwt yu r[ºk{kt ËþkoðkÞwt Au. {kxu yux÷e Äkhýk íkku fhe þfkÞ fu yu Ãkíktøk nþu rðþk¤ fËLkku. çkkË{kt òufu yk ÄkhýkLku rð¿kkLkLke yuhý Ãkh [fkMkkE Au. MktþkuÄfkuyu y¾íkhku fhe òuÞku fu ¾kMk «fkhLkk Ãkíktøk yLku ¾kMk «fkhLke EsLkuhe h[Lkk fÞko ÃkAe Ãkíktøk ðzu ÃkÚÚkh Ÿ[fkÞ fu fu{? íkÃkkMk{kt çknkh ykÔÞwt fu nk Ãkíktøk MkkÚku çkktÄeLku yZe Lknª Ãký ºký xLk MkwÄeLkku ÃkÚÚkh Ÿ[fe þfkÞ. ÞkË hnu fu Ãkíktøk ðzu ÃkÚÚkh {kºk Ÿ[fðkLke ðkík Au. íkuLku Ãkíktøk MkkÚku çknw Ëqh ÷E sðkLkwt fkuE ykÞkusLk LkÚke. yux÷u Ãkíktøk ðzu ÃkÚÚkhku Ÿ[fkÞk nkuÞ yu rÚkÞheLkku yufzku Mkkð fkZe þfkÞ yu{ LkÚke. ð¤e su ÷kufku yk Ãkíktøk rÚkÞhe{kt {kLkíkk LkÚke yu ÷kufku fE heíku ÃkÚÚkhku Ÿ[fkÞk nþu yu ðkíkLkku Mk[kux sðkçk ykÃke þõÞk LkÚke.  1923{kt Ãkwhkík¥ðrðËT nkðzo fkxoh yLku fkLkuoðkuLku ¾kt¾kt¾ku¤kt fhíkkt hkò íkwík-ykt¾yk{uLkLkwt {{e {¤e ykÔÞwt. yiríknkrMkf LkkUÄ «{kýu yu hkò çknw ÞwðkLk ðÞu {]íÞw Ãkk{u÷ku Ãký þk {kxu {]íÞw Ãkk{u÷ku yu hnMÞ níkwt. MktþkuÄfku íkwíkLkk {{e MkwÄe ÃknkUåÞk íÞkhu òuELku ykt¾ku Ãknku¤e ÚkE økE, fu{ fu {{e yk¾wt MkkuLkkÚke {Zu÷wt níkwt. MkkÚku MkkÚku Zøk÷kçktÄ MkkuLkk{nkuh MkrníkLke Mkk{økúe íkku ¾he s. Ãký ðÄw ½uhwt hnMÞ íkku yu ÃkAe þY ÚkÞwt. MktþkuÄfkuLke xe{ ÃkifeLkku yuf MkÇÞ ¼uËe heíku {]íÞw ÃkkBÞku yLku íkuLkk {kuíkLkwt MÃkü fkhý òýe þfkÞwt Lknª. Úkkuzk Mk{Þ çkkË çkeò MkÇÞLkwt {kuík ÚkÞwt. yu ÃkAe yuðe ðkÞfk ðnuíke ÚkE fu yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. (2) Ãkh

Mkíkík ºkeò ð»kuo rðïþktríkLkku ynuðk÷ yuf s MktËuþku ykÃku Au fu rðï Ëh ð»kuo ðÄw Lku ðÄw yþktík ÚkE hÌkwt Au. ykíktfðkËe nw{÷kyku, yktíkf-f÷n, ÃkÞkoðhýeÞ ykVíkku yLku çkufkhe-¼úük[kh suðe Mk{MÞkykuyu søkíkLku yþktríkLkk ¼hzk{kt ÷E ÷eÄwt Au. «økrík yLku rðfkMkLke Ëkuz{kt þktrík õÞktÞ ÃkkA¤ hne økE Au...

rðïþktríkLkwt

yÄqhwt MðÃLk

hkus hkºku MkkuLkuhe MkðkhLkwt {k ýMk MkÃkLkwt ÷ELku Mkqíkku nkuÞ Au. yks

¼÷u øk{u íkuðe hne nkuÞ Ãký ykðíkefk÷ ðÄkhu Mkkunk{ýe nþu, yuðe ykþkyu ®sËøkeLkk rËðMkku xqtfk fhíkku nkuÞ Au. {kLkðe ¼krð {kxu nt{uþkt nfkhkí{f hÌkku Au yLku fËk[ yux÷u s íku MkËeyku MkwÄe xfe þõÞku Au. ðeMk{e MkËe{kt {kLkðòíku çku çku rðïÞwØku òuÞkt, yu WÃkhktík yLkuf ËuþkuLkk MðkíktºÞ Mktøkúk{ku rLknkéÞk çkkË íkuýu yufðeMk{e MkËe ÃkkMku ½ýe çkÄe ykþkykuyÃkuûkkyku hk¾u÷e. rð¿kkLk yLku xufTLkku÷kuSLkk rðfkMkLku fkhýu {kLkðeLkwt SðLk ðÄkhu Mkwøk{-MkwrðÄkÃkqýo yLku þktríkðk¤wt çkLkþu, yuðe Äkhýk níke. Lkðe ËwrLkÞk {kxu íkuýu fuxfux÷kt YÃkk¤kt MkÃkLkkt òuELku hkÏÞkt níkkt, Ãkhtíkw yufðeMk{e MkËeLkku Ãknu÷ku ËkÞfku ½ýku ðMk{ku hÌkku. yuf íkhV ykzuÄz rðfkMk yLku «økrík ¾kíkh {qfu÷e yktĤe ËkuxLku Ãkrhýk{u ykçkkunðk ÃkrhðíkoLk (õ÷kR{ux [uLs)Lkku Ãkzfkh Q¼ku ÚkÞku Au, suLku fkhýu fwËhíke nkuLkkhíkkuLkku rMk÷rMk÷ku fu{uÞ yxfíkku yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. (2) Ãkh

fðh Mxkuhe rËÔÞuþ ÔÞkMk

ßðk¤k{w¾e: VkxeLku Äw{kzu síke ykVík...

****

8-9

yk ð¾íku ykEÃkeyu÷Lke {u[ku rLkhMk hne fkhý fu...

10

Mkk{úkßÞ rðMíkkhLke ÷k÷Mkkyu MkkBÞðkËLkk ytíkLkku ykht¼ fÞkuo...

15

nÞkík rÃkhkr{zkuLkkt hnMÞku LkÚke WfÕÞkt íÞkt 17 Lkðk rÃkhkr{z {¤e ykÔÞk!

16

CMYK

16


fðh Mxkuhe

CMYK

ÃkkLkk Lktçkh (1)Lkwt [k÷w LkÚke íkku çkeS íkhV ykŠÚkf-Mkk{krsf-hksfeÞ yLku ÄkŠ{f yMk{kLkíkk-rð¾ðkËLku fkhýu ykíktfðkË yLku WøkúðkËu ËwrLkÞkLkk yLkuf ËuþkuLke Ÿ½ nhk{ fhe Lkk¾e Au. yufðeMk{e MkËe{kt rð¿kkLk yLku xufTLkku÷kuSLke «økríkyu {kLkðòíkLku Mkw¾ yLku MkwrðÄkykuLke Ãkkt¾ku sYh ykÃke Au, Ãký çku ½ze rLkhktíkðk Sðu Ãkkt[-Mkkík ïkMk ÷uðkLke íkuLke Lkðhkþ õÞktf AeLkðkE økE Au. {kLkðòíku fnuðk {kxu íkku ½ýku rðfkMk fÞkuo Au Ãký ykÄwrLkf {kLkðeLkk niÞu Lk íkku ÄhÃkík Au, Lk Mktíkku»k Au fu LkÚke þktrík. Mkðkhu ½huÚke f{kðk {kxu Lkef¤íkku {kLkðe Mkkts Ãkzâu çku-Ãkkt[ YrÃkÞk f{kELku MkneMk÷k{ík ½hu ÃkkAku ykðþu fu Lknª, íkuLke ¾kíkhe Ãký fkuE Mkhfkh fu fkuE Mk{ks ykÃke þfu, yuðe ÂMÚkrík LkÚke. Mkki fkuE {kxu Mkw¾-MkwrðÄk¼ÞwO yLku þktríkÃkqýo SðLkLkwt MkeÄwtMkkËwt MkÃkLkwt Ãký ykÃkýu yks rËLk MkwÄe Ãkqhwt fhe þõÞk LkÚke, íku {kLkðòíkLke MkkiÚke {kuxe rLk»V¤íkk ÷u¾kðe òuEyu. ykÃkýu yksu yuf yuðk rðï{kt Sðe hÌkk Aeyu ßÞkt Lk íkku ÔÞÂõíkøkík Míkhu þktrík Au, Lk rðïMíkhu þktrík¼Þkuo {knku÷ «ðíkuo Au. íkksuíkh{kt RÂLMxxâqx ykìV RfkuLkkur{õMk yuLz ÃkeMk Lkk{Lke yktíkhhk»xÙeÞ MktMÚkkyu ðirïf þktrík Mkq[fktf (ø÷kuçk÷ ÃkeMk RLzuõMk) 2011 òhe fÞkuo Au. 2007{kt MÚkÃkkÞu÷e rðïþktrík {kxu «ríkçkØ yuðe yk MktMÚkk AuÕ÷kt Ãkkt[ ð»koÚke ðirïf þktrík Mkq[fktf çknkh Ãkkzu Au. rMkzLke yLku LÞq Þkìfo{kt ÃkkuíkkLke ykìrVMk Ähkðíke yk MktþkuÄLk MktMÚkkLkk AuÕ÷kt Ãkkt[ ð»koLkk yktfzk Ãkh Lksh Lkk¾eyu íkku MÃküÃkýu òuðk {¤u Au fu AuÕ÷kt ÷køk÷økkx ºký ð»koÚke rðïþktríkLkwt Míkh yufÄkhwt fÚk¤íkwt òÞ Au. ËwrLkÞk{kt ÷kufkuLku fËk[ Úkkuze½ýe MkwrðÄkyku sYh MkktÃkze Au, Ãký þktrík yLku Mk÷k{íkeLke ðkík ykðu íÞkhu rðfkMkLkk Lkk{u [÷kðkíkkt ík{k{ ðk®sºkku {qtøkkt ÚkE síkkt nkuÞ Au. ðirïf þktríkLke árüyu òuEyu íkku 2011Lkwt r[ºk ®[íkksLkf s Au. ykíktfðkË rðhkuÄe ÷zkE ykËheLku y{urhfkyu yV½kLk yLku Rhkf ÃkAe nðu ÃkkrfMíkkLk{kt Ãký ®nMkkLke nku¤e Ãkuxkðe Au. íkku çkeS íkhV xâqLkerþÞkÚke þY ÚkÞu÷ku ÷kufswðk¤Lkku íký¾ku RrsÃík, r÷rçkÞk, yÂÕsrhÞk, çkunheLk, Þ{Lk MkrníkLkk ykr£fLk-ykhçk Ëuþku MkwÄe Vu÷kÞku Au yLku yk Ëuþku{kt ytÄkÄqtÄe ÔÞkÃke Au. yktíkhrðøkúnÚke økúMík r÷rçkÞk{kt íkku Lkkxku ˤku îkhk çkkìBçk{khku [k÷w Au íkku yLÞ ËuþkuLke ÂMÚkrík Ãký nsw MkwÄe Úkk¤u Ãkze LkÚke. ÷kËuLk Xkh {hkÞk çkkË ÃkkrfMíkkLk suðk Ëuþku{kt ykíktfðkËeykuLkk ykí{½kíke nw{÷kLkku rMk÷rMk÷ku òhe Au íkku Rhkf-yV½krLkMíkkLk suðk Ëuþku{kt ykíktfrðhkuÄe ÷zkE{kt ÷kuneLke nku¤e yksu Ãký ¾u÷kE hne Au. ¼khík MkrníkLkk rðïLkk fw÷ 29 Ëuþku Ãkh ykíktfe nw{÷kLkku ¾íkhku {tzhkE hÌkku Au íkku 33 Ëuþ yuðk Au ßÞkt sLkíkk yLku Mkhfkh ðå[u ½»koýLkk {knku÷u þktríkLkwt MkÃkLkwt ¼M{ fhu÷wt Au. ËwrLkÞkLkk ÷kufku yíÞkhu ykíktfðkË, yíÞk[kh, yktíkhrðøkún yLku yk çkÄk fhíkkt ðÄkhu ¼Þtfh yuðk {kU½ðkhe, ¼úük[kh, çkufkhe, ¼q¾{hku ðøkuhuLkk ¼hzk{kt ÃkeMkkE hÌkk Au. yksu rðï{kt ÷kufþkne ËuþkuLke MktÏÞk õÞkhuÞ Lknkuíke yux÷e {kuxe Au, Aíkkt ÷kufku MkwþkMkLk yLku Mk÷k{íke {kxu ð÷¾kt {khe hÌkk Au. ÷kufþkne Mkhfkhku Mkk{u õÞktf y®nMkf íkku õÞktf MkþMºk Mkt½»kkuo Ãký ¾u÷kE

çkwÄðkh hÌkk Au. Mkhðk¤u, yux÷wt íkkhý Lkef¤u Au fu rðïþktríkLkwt MkÃkLkwt nsw ½ýwt Ëqh sýkE hÌkwt Au. ðirïf þktrík Mkq[fktfLke ðkík Ãkh ykðeyu íkku RÂLMxxâqx ykìV EfkuLkkur{õMk yuLz ÃkeMk Lkk{Lke MktMÚkk îkhk rðïLkk 153 ËuþkuLkk {knku÷Lku rLkrùík {kÃkËtzku Úkfe {q÷ðeLku þktríkÃkqýo ËuþkuLke ¢{ðkh ÞkËe íkiÞkh fhðk{kt ykðu Au. yk {kxu yÇÞkMk{kt þktríkLkkt yktíkrhf (60 xfk) yLku çkkÌk (40 xfk) Ãkrhçk¤kuLku æÞkLk{kt hk¾ðk{kt ykðu Au. çkkÌk Ãkrhçk¤ku{kt MkhnËLkk rððkËku, Ãkkzkuþe Ëuþ íkhVÚke nw{÷kLkku ¾íkhku fu ykíktfðkËLkk òu¾{Lku æÞkLku ÷uðk{kt ykðu Au, ßÞkhu yktíkrhf Ãkrhçk¤ku{kt Mkk{krsf ͽzkyku, fku{e h{¾kýku, Mk{ks{kt «ðíko{kLk økwLkkykuLke MktÏÞk íkÚkk ÷kufku yLku Mkhfkh ðå[u ÃkuËk Úkíkk ½»koýkuLku æÞkLku ÷uðk{kt ykðu Au. ykðkt

çkÄkt Ãkrhçk¤kuLku æÞkLk{kt hk¾eLku íkiÞkh fhðk{kt ykðu÷e rðïLkk xku[Lkk þktík ËuþkuLke ÞkËe òuEyu íkku ßðk¤k{w¾eLke ¼qr{ økýkíkwt ykEMk÷uLz xku[Lkwt MÚkkLk Ähkðu Au. íÞkh ÃkAe yLkw¢{u LÞq rÍ÷uLz, òÃkkLk, zuL{kfo, [uf rhÃkÂç÷f, ykìMxÙeÞk, rVLk÷uLz, fuLkuzk, Lkkuðuo yLku M÷kuðurLkÞk MkkiÚke þktík Ëuþku{kt MÚkkLk Ãkk{u Au. MkkiÚke yþktík ËuþkuLke òýfkhe {kxu yk ÞkËeLku W÷xkðeLku òuðe Ãkzu. MkkiÚke þktík ËuþkuLke ÞkËe{kt Auf AuÕ÷k 153{k ¢{u ykÔÞwt Au -

Mkku{kr÷Þk. íÞkhçkkË Rhkf, MkwËkLk, yV½krLkMíkkLk, W¥kh fkurhÞk, zeykh fkuLøkku, hrþÞk, ÃkkrfMíkkLk, RÍhkÞ÷ yLku MkuLxÙ÷ ykr£fLk rhÃkÂç÷f suðk Ëuþku MkkiÚke yþktík ËuþkuLke ÞkËe{kt xku[ Ãkh ykðu Au. økík ð»koLke ÞkËeLke Mkh¾k{ýeyu òuEyu íkku MkkiÚke yþktík Ëuþ íkhefu yk ð¾íku RhkfLku çkË÷u Mkku{kr÷Þk ykÔÞwt Au. Rhkf{kt ÷kufþkne Zçku MkhfkhLke h[Lkk çkkË íÞkt ÂMÚkrík Mkk{kLÞ Úkíke òÞ Au. MkwËkLk rð¼ksLkLku fkhýu zk{kzku¤ çkLÞwt níkwt. yV½krLkMíkkLk íkku

15

çkwÄðkh

1 sqLk h011

www.sandesh.com

ykíktfeyku yLku nðu y{urhfkLkku yœku çkLÞwt Au íÞkhu çkLLkuLkk ðå[uLkk ½»koýÚke yk¾ku Ëuþ yþktrík ðå[u Sðe hÌkku Au. W¥kh fkurhÞk yLku Ërûký fkurhÞk ðå[u Mkíkík íký¾k ÍÞko fhu Au. fkuLøkku yLku hrþÞkLkk yktíkrhf «&™ku Au íkku ÃkkrfMíkkLk ÃkkuíkkLkkt

nkÚkLkkt fÞkO niÞu ¼kuøkðe hÌkwt Au. [khufkuhÚke ykhçk Ëuþku ðå[u ½uhkÞu÷k RÍhkÞ÷Lkk LkMkeçk{kt íkku MÚkkÃkLkk fk¤Úke Mkt½»ko ÷u¾kÞku Au. yk{, yþktík ËuþkuLke ÃkkuíkÃkkuíkkLke fnkLke Au. yu s heíku þktík ËuþkuLke Ãký swËe swËe Mxkuhe Au. Mktíkwr÷ík rðfkMk yLku Mk{sËkh sLkíkkLku «íkkÃku yk Ëuþku ÂMÚkhíkk yLku þktríkLkkt MkwV¤ ¼kuøkðe hÌkk Au. ðirïf þktrík Mkq[fktf{kt ¼khíkLkk MÚkkLkLke [[ko fheyu íkku ¼khíkLke ÂMÚkrík fÚk¤e Au. økÞk ð»ko fhíkkt Mkkík ¢{ Lke[u ÃkxfkELku 135{k ¢{u ykÔÞwt Au. {íkçk÷ fu ¼khíkLkku Mk{kðuþ rðïLkk xku[Lkk ðeMk yþktík Ëuþku{kt ÚkkÞ Au, su ykÃkýk Mkki {kxu yk½kíkLkk Mk{k[kh Au. ¼khík ykÍkËe fk¤Úke s rðïþktríkLkwt rn{kÞíke hÌkwt Au íÞkhu yksu ykÃkýku Ëuþ s xku[Lkk ðeMk yþktík Ëuþku{kt ykÔÞku Au, íku ykÃkýk {kxu þh{sLkf çkkçkík økýkÞ. ¼khíkLke yk ËwËoþk {kxu sðkçkËkh fkhýku Ãkh Lksh Lkk¾eyu íkku ÃkkrfMíkkLk yLku [eLk suðk Ãkkzkuþe Ëw~{Lk ËuþkuLkk nw{÷kLke Mkt¼kðLkk MkkiÚke {n¥ðÃkqýo Au. Ëuþ Ãkh {tzhkE hnu÷k ykíktfðkËe nw{÷kyku WÃkhktík ykÃkýk {kxu ®[íkksLkf fkhý Au - LkfMk÷ðkË. Ëuþ{kt 20Úke ðÄw hkßÞku{kt VkxeLku Äw{kzu økÞu÷k LkõMk÷ðkËu Ãký Ëuþ{kt yþktríkÃkqýo {knku÷ Mksoðk{kt çknw {kuxku Vk¤ku ykÃÞku Au. ð¤e, fku{e h{¾kýkuLku fkhýu Ãký ËuþLke þktrík znku¤kíke òÞ Au. Ëuþ{kt AuÕ÷kt fux÷ktf ð»kkuo{kt [kuhe, ÷qtxVkx, çk¤kífkh, níÞk suðk økwLkkykuLke MktÏÞk{kt Ãký {kuxku WAk¤ku ykÔÞku Au, suýu ykÃkýk ËuþLke yktíkrhf þktrík nýe ÷eÄe Au. ÃkkzkuþeykuLkku ¾íkhku fu ykíktfðkËLkku ykuAkÞku íkku çknkhe fkhýku Au, suLkk Ãkh ykÃkýku ytfwþ fËk[ Lk Ãký nkuÞ, Ãkhtíkw LkõMk÷ðkË yLku ðÄe hnu÷kt økwLkkEík f]íÞku Ãkh íkku ykÃkýu ðnu÷eíkfu ytfwþ {u¤ððku hÌkku. Mk{økú rðïLkwt r[ºk Ëþkoðu Au fu {kLkðe ¼qíkfk¤ fhíkkt ðÄkhu yMk÷k{íke yLku yþktrík yLkw¼ðu Au. ykÃkýe ÃkkMku ÷k¾ Mkw¾-MkwrðÄkLkkt MkkÄLkku nþu, Ãký òu þktrík yLku Mk÷k{íke Lknª nkuÞ íkku yuLkku fkuE yÚko hnuþu Lknª. ykÃkýu òu rðïþktríkLke Ít¾Lkk Mkuðíkk nkuEyu íkku Mk{ksLkk ík{k{ Míkhu Mk{kLkíkk MÚkkÃkðe sYhe Au. ykŠÚkf yLku hksfeÞ {k¤¾wt yu heíku rðfMkkððwt sYhe Au fu ÷kufkuLku Mkk{krsf LÞkÞ Ãký {¤u yLku íku{Lke Mðíktºkíkk MkkÚku ík{k{ yrÄfkhku Ãký «kÃík ÚkkÞ. Ä{o, yÚko, fk{ yLku {kuûkLke ykæÞkÂí{f rÚkÞheLku ykÃkýu ÔÞkðnkrhf SðLk{kt Wíkkhðe Ãkzþu. çkwØ-{nkðeh-økktÄe[ªæÞk {køkuo MkíÞ yLku y®nMkkLku Mðefkhðk Ãkzþu. ykÃkýu Mk{økú {kLkðòík «íÞu MkËT¼kð yLku Mk{¼kð Mkuðíkk ÚkEþwt ÃkAe s ÔÞÂõíkøkík þktrík yLku ðirïf þktrík MÚkÃkkþu, çkkfe ystÃkku, yþktrík yLku yMk÷k{íke ðå[u {kLkðeLkwt SðLk yMkÌk çkLke hnuðkLkwt. ík{u fuðwt SðLk RåAku Aku? divyesh.vyas@sandesh.com

M¢uÃkçkwf ÃkkLkk Lktçkh (12)Lkwt [k÷w íkf nwzeLkeLku {¤e Lk níke. nwzeLke fkux fkZðkLke AqxLkk çknkLku çkuze fu{ ¾q÷u Au íku òýðk {køkíkku nþu. yk{ {kLkeLku ¾çkhÃkºkeyu rðLktíke Lkfkhe fkZe. nwzeLke ¾eòELku VheÚke furçkLk{kt Ëk¾÷ ÚkÞku. íkuýu fkux{ktÚke LkkLkwt ÄkhËkh [ÃÃkw fkZe Ëktík ðå[u Ãkfzâwt, ËktíkLke {ËËÚke [ÃÃkw ¾kuÕÞwt. nuhe nwzeLkeLkk Ëktík nkÚkÚke ðÄkhu fk{ ykÃke þfu íkuðk níkk. íkuýu fkux Vkze LkkÏÞku. [ÃÃkkLke {ËËÚke fkux Vkze íkuýu furçkLkLke çknkh VUfe ËeÄku. ykùÞo Ãkk{u÷k ÷kufkuyu yk á~Þ ðÄkðe ÷eÄwt. Aíkkt çkeS ÃktËh r{rLkx MkwÄe nwzeLke çknkh ykÔÞku Lknkuíkku. ytíku nwzeLke çknkh ykÔÞku. íku ÃkhMkuðu huçkÍuçk ÚkE økÞku níkku. [nuhku yíÞtík ©r{ík níkku. íku «fkþ LkSf ykÔÞku. MkUfzku ÷kufku Mk{ûk Q¼ku hne hze Ãkkzâku. íkuýu nkÚk yæÄh fÞko. ytíku {nkLk nuhe nwzeLke çktÄLk{ktÚke {wõík çkLÞku níkku. ykLktËLke rfrfÞkheyu nwzeLkeLku ðÄkðe ÷eÄku. nwzeLke MkV¤íkkLkk Wå[ rþ¾hu ÃknkUåÞk ÃkAe Ãký yk çkLkkðLku ¼q÷e þõÞku Lknkuíkku. nwzeLkeLkk yÇÞkMke Ãký yk çkLkkðLku ¼q÷e þõÞk LkÚke. íku yu Mk{S þfíkk LkÚke fu, f÷kfku MkwÄe ©{Úke xuðkÞu÷ku nwzeLke hze þk {kxu Ãkzâku nþu? {kºk Ãkkt[ r{rLkx{kt çktÄLk{ktÚke Axfe sLkkh nwzeLkeLku f÷kfLkku økk¤ku yÃk{kLksLkf ÷køku íku þõÞ Au. nwzeLkeLkk yíÞtík LkSfLkk ðíkwo¤{kt yu{ {LkkÞ Au fu, þYykíkLke ËMk r{rLkx{kt nwzeLkeLku ÏÞk÷ ykðe økÞku fu, íku çkuze{ktÚke {wõík ÚkE þfþu Lknª. íku ÃkAe íkuLke ÃkíLkeyu ÷wnkhLku yhs økwòheLku fu Mkkhk «{ký{kt ÃkiMkk ykÃkeLku ‘zwÂÃ÷fux’ [kðe {u¤ðe ÷eÄe níke. nwzeLkeLkk MkkÚkeËkhu ÃkeðkLkk ÃkkýeLkk ÃÞk÷k{kt [kðe Mkhfkðe ËeÄu÷e. yk [kðeLke {ËËÚke nwzeLke çknkh Lkef¤e þõÞku nþu. rðsÞLkwt Mkk[wt fkhý òýLkkh nwzeLke hze Ãkzu íku{kt LkðkE ¾he ? nwzeLke hze Ãkzâku íku {kxuLkkt yLkw{kLkku Mkk[kt nkuÞ fu ¾kuxkt, yuf ðkík Mkk[e Au fu f÷kf ÃkAe MkUfzku «uûkfkuyu nwzeLkeLku MkV¤ {kLkeLku ðÄkðe ÷eÄku níkku. patel_mayur1962@yahoo.com

¼u˼h{ ÃkkLkk Lktçkh (16)Lkwt [k÷w íkwíkLkk {{eLku ¾÷u÷ ÃknkU[kzðkLke yk Mkò Au. su su ÷kufku fçkh{kt «ðuþþu íku{Lkwt {kuík Úkþu s! òufu rð¿kkLkeyku ÃkkMku ykðe {kLÞíkk {kLkðkLkwt fkuE fkhý Lk níkwt yux÷u íku{ýu MktþkuÄLk [k÷w hkÏÞwt. Ãký Mkk{u Ãkûku hnMÞ{Þ {kuíkLkku rMk÷rMk÷ku Ãký [k÷w hÌkku. {{e ¾hu¾h çkË÷ku ÷E hÌkwt Au yuðe {kLÞíkk áZ çkLkíke [k÷e. fu{ fu yuf ÃkAe yuf 21 ÷kufkuLkkt {kuík yk fçkh{kt «ðu~Þk çkkË ÚkÞkt! yu {kuíkLkk hnMÞ ÃkhÚke ÃkhËku Auf 2000Lke Mkk÷{kt nxâku. y÷çk¥k, ykX ËkÞfk{kt íkku hksfw{kh íkwíkLkwt {{e ¾kMMkwt çkËLkk{ yLku «ÏÞkík ÚkE [qõÞwt níkwt. fçkh{kt «ðuþLkkhLkk {kuík ÃkkA¤ yuf ¾kMk «fkhLkk çkuõxurhÞk sðkçkËkh níkk. ðkík òýu yu{ níke fu íkwíkLke fçkh íkku [khuf nòh ð»koÚke çktÄ níke. íku{kt fk¤¢{u Ãk]Úðe Ãkh Mkk{kLÞ heíku òuðk {¤íkkt Lk nkuÞ yuðk çkuõxurhÞk rðfMÞk níkk. ykðk çkuõxurhÞk çkÄe søÞkyu Lk {¤u, fu{ fu çkÄe søÞkyku Ãký nòhku ð»koÚke çktrÄÞkh Lk nkuÞ Lku! yu çkuõxurhÞk fçkhLke ytËh sLkkhk çkÄkLkk ïkMk{kt síkk. yu{ktÚke su{Lke hkuøk«ríkfkhf þÂõík Lkçk¤e nkuÞ yu{Lkwt {kuík ÚkÞwt. nðu MktþkuÄfku yu fçkh{kt çkuõxurhÞkÚke LkwfMkkLk Lk ÚkkÞ yu ðkíkLkwt æÞkLk hk¾eLku «ðuþ fhu Au. purti@sandesh.com

1 sqLk h011

www.sandesh.com

{q

zeðkËe ÔÞðMÚkk íkuLkk{kt hnu÷k yktíkrhf rðhkuÄk¼kMkkuLku fkhýu s íkqxe Ãkzþu, {sqhku yLku {qzeðkËeyku ðå[u ÷kurnÞk¤ Mkt½»ko Úkþu yLku íku{kt Auðxu {sqhku yLku økheçkkuLkku rðsÞ Úkþu íku ÃkAe yuf MktÃkqýoÃkýu Lkðku Mk{ks yøkkWLke {qzeðkËe ÔÞðMÚkkLkwt MÚkkLk ÷uþu yLku íku Mk{ks{kt økheçk fu íkðtøkh yuðk fkuE ðøkkuo hnuþu Lknª, fkhý fu Mk{ksLke {kLkðMkrníkLke {qze yLku r{÷fík fkuE yuf ÔÞÂõíkLke Lknª, Ãkhtíkw ykðk Mk{ksLke Ëhuf ÔÞÂõíkLke nþu. ykðe ykøkkne ÃkkuíkkLkk ÃkwMíkf ‘ËkMk furÃkx÷’{kt fk÷o {kõMkuo fhe níke. {kõMko MkrníkLkk çkÄk MkkBÞðkËeyku íku{ s Mk{ksðkËeyku ÷kufþkne{kt ÔÞÂõíkLku ykÃkðk{kt ykðu÷k r{÷fíkLkk ¾kLkøke yrÄfkhLkk «¾h rðhkuÄe níkk. íkuyku {kLkíkk níkk fu, r{÷fíkLke ÔÞÂõíkøkík {kr÷fe s Mk{ks{kt {Lkw»Þ-{Lkw»Þ ðå[u ¼u˼kð Mksuo Au yLku íkuLkkÚke Mk{ksLkku yuf ðøko ðÄw Lku ðÄw ÄLkðkLk çkLkíkku òÞ Au yLku çkeòu ðøko ðÄw Lku ðÄw økheçk çkLkíkku òÞ Au. ykÚke Ëhuf {Lkw»Þ yufçkeò {kxu Mk{kLk s nkuðku òuEyu. íkuðk ykËþoLkku MktÃkqýoÃkýu AuË Qze òÞ Au. {kxu fkuE Ãký LÞkÞe yLku ykËþo Mk{ksÔÞðMÚkk{kt ÔÞÂõíkLke ¾kLkøke r{÷fíkLku fkuE MÚkkLk nkuE þfu Lknª. {kõMkuo sýkÔÞwt níkwt fu, ykËþo Mk{ks yuðku nkuÞ su{kt ËhufLke ûk{íkk «{kýu ÚkÞu÷k WíÃkkËLk{ktÚke ËhufLku ÃkkuíkkLke sYrhÞkík Ãkqhíkwt {¤e hnu. (£ku{ R[ yufku‹zøk xw rnÍ yurçkr÷xe xw R[ yufku‹zøk xw rnÍ Lkez). hrþÞLk MkkBÞðkËe ¢ktríkLkk Lkuíkk ÷urLkLku {kõMkoLkk yk rMkØktíkku yLku ykËþkuoLku [rhíkkÚko fhðkLkwt çkezwt ÍzÃÞwt yLku Íkhþkne Mkk{uLke ÷kurnÞk¤ ¢ktrík ÃkAe þkMkLkLkkt Mkqºkku Mkt¼k¤íkkt íku{ýu hrþÞk{kt nÞkík yuðe LkkLkk{kt LkkLkeÚke {kuxk{kt {kuxe MkwÄeLke çkÄe s ðMíkwykuLke {kr÷fe hkßÞ (Mxux)Lke çkLkkðe ËeÄe. yux÷u MkwÄe fu {kLkðku yLku {kLkðMktíkkLkku Ãký yuf «fkhLke {qze yLku r{÷fík Au íkuÚke íku{Lke Ãkh Ãký hkßÞLkku yux÷u fu Mk{ksLkku yrÄfkh Au yLku íkuÚke íku{Lkk WAuh yLku ¼hýÃkku»kýLke sðkçkËkhe Ãký Mk{ksLke s Au íku{ ònuh fÞwO. ÍkhþkneLkk yMík ÃkAe nðu hrþÞkLkwt þkMkLk hrþÞLk MkkBÞðkËe ÃkûkLkk Ãkkur÷x çÞqhkuLkk ÃkËkrÄfkheykuLkk nkÚk{kt ykÔÞwt. ÷kufþkneLkk ÔÞÂõíkøkík yrÄfkhkuLku ¼kuøkðeLku SðLk Sðíkk ykÃkýk suðk {kýMkku {kxu hrþÞLk Mk{ks{kt ÔÞÂõíkyku fuðe heíku Sðíke nþu íkuLke fÕÃkLkk fhðe Ãký {w~fu÷ Au. yk Mk{ks{kt ík{khwt ÃkkuíkkLkwt fkuE Au Lknª, ¾wË ík{u Ãkkuíku ík{khk {kxu Lknª, Ãkhtíkw ykðk Mk{ks {kxu yux÷u fu yLÞ ÔÞÂõíkyku {kxu Sðku Aku. çkÄe s MktÃkr¥kLke {kr÷fe hkßÞLke yLku Mk{ksLke Au yLku íkuLkwt Mkt[k÷Lk hrþÞLk MkkBÞðkËe Ãkûku Lke{u÷k yrÄfkheyku fhu Au. ònuh «MkkhLkkt {kæÞ{ku Ãký MktÃkr¥k Au yLku íkuÚke íkuLke {kr÷fe Ãký hkßÞLke Au yLku íkuÚke Võík yuf s y¾çkkh, yuf s hurzÞku yLku yuf s xeðe [uLk÷ WÃk÷çÄ Au. ykÚke ÔÞÂõíkLku ðkýeMðkíktºÞLkku yrÄfkh nkuðk Aíkkt íku yrÄfkhLkku WÃkÞkuøk Mkhfkhe yrÄfkheykuLke {tsqheLku ykÄeLk Au. hrþÞLk Mk{ks {qzeðkËe yLku ‘çkwÍoðk’ MktMf]rík Mkk{uLkk rðÿkun yLku MkkBÞðkËLkku ykËþo [rhíkkÚko fhðk yÂMíkíð{kt ykÔÞku nkuðkÚke {qzeðkËLku Mk{ŠÚkík fhíkwt nkuÞ yÚkðk MkkBÞðkËLkku rðhkuÄ fhíkwt nkuÞ íkuðwt fkuE Ãký rLkðuËLk hkßÞÿkun yLku «òÿkun Au. xqtf{kt, ÍkhþkneLkk ytík ÃkAe hrþÞk{kt su þkMkLk MÚkÃkkÞwt íku{kt økheçk yLku íkðtøkhLkku ¼u˼kð Lk hÌkku nkuðk Aíkkt íku{kt çku Lkðk ðøkkuo yÂMíkíð{kt ykÔÞk. ÷kufkuLkku «òLku ðøko yLku «òÃkríkÚke Mk{ksLkwt Mkt[k÷Lk fhLkkhk Mkhfkhe y{÷ËkhkuLkku ðøko. MkkBÞðkËe ¢ktríkLkk Mk{Þu Ãknu÷k rðïÞwØ{kt ÷ze hnu÷wt hrþÞk

Mkk{úkßÞ rðMíkkhLke ÷k÷Mkkyu þYykík fhe MkkBÞðkËLkk ytíkLke

ÞwØrðhk{Lke MktrÄ fheLku ÞwØ{ktÚke ¾Mke økÞwt LkkLkkt hkßÞkuLku hrþÞk MkkÚku òuze Ëuðk WÃkhktík Ãkqðo yLku ÷urLkLkLkk MÚkkLku hrþÞkLkk MkðuoMkðko çkLku÷k ÞwhkuÃkLkk ntøkuhe, Ãkku÷uLz, [ufkuM÷kuðkrfÞk, Mxkr÷Lku Ãkt[ð»keoÞ ÞkusLkkyku îkhk {nËTytþu çkÕøkurhÞk suðk Ëuþku{kt ÂMÚkík MkkBÞðkËe ¾uíke«ÄkLk hk»xÙLkwt ÍzÃke ykiãkurøkfefhý ¢ktríkfkheykuLku «íÞûk yÚkðk Ãkhkuûk heíku çkÄe fhðkLke «r¢ÞkLke þYykík fhe. yk ¢ktríkLkk çku MknkÞ Ãkqhe ÃkkzeLku yk Ëuþku{kt Ãký MkkBÞðkËe s ËkÞfk ÃkAe VheÚke hrþÞkLku {kÚku ÞwØ ykðe ¢ktríkyku fhkðe yLku íÞkh çkkË yk Ëuþku{kt Ãkzâwt yLku yk ð¾íkLkwt s{oLke Mkk{uLkwt íkuLkwt ÞwØ ÃkkuíkkLke herík yLku Lkerík «{kýu [k÷u íkuðk ÷kufkuLke Ãknu÷k rðïÞwØ fhíkkt yLkuføkýwt fÃkhwt níkwt, Ãkhtíkw þkMkf íkhefu MÚkkÃkLkk fhe. xqtf{kt {qzeðkËLkk Mxkr÷LkLkk Lkuík]íð nuX¤ hrþÞLkku rnx÷hLkk Mkk{úkßÞðkË Mkk{u hrþÞk yux÷u fu MkkurðÞuík ÷~fh Mkk{u ¼khu çknkËwheÃkqðof ÍÍqBÞk yLku ÞwrLkÞLku ÃkkuíkkLkk Mkk{úkßÞðkËLkku «Mkkh fhðkLke s{oLk ÷~fh Auf ÷urLkLkøkúkz MkwÄe ÃknkU[e økÞwt Lkerík yÃkLkkðe yLku ykÚke 1950Úke 1990 nkuðk Aíkkt íkuLku {khe nxkððk{kt yLku Auðxu MkwÄe{kt Mk{økú ËwrLkÞk çku hksfeÞ Äúwðku{kt ðnU[kE ÞwhkuÃkLkk Ãkqðo ¼køk{kt rnx÷hu fçksu fhe ÷eÄu÷k økE. yuf çkksw {qzeðkËLkk h¾uðk¤ y{urhfk yLku Ëuþku yLku rðMíkkhLku Síkíkk Síkíkk Auf çkŠ÷Lk{kt Ãkrù{ ÞwhkuÃkLkk Ëuþku yLku çkeS çkksw {wÏÞíðu rnx÷hLkk ‘½h’ MkwÄe MkkurðÞuík ÞwrLkÞLk yLku ÃknkU[e sðk{kt MkV¤ íkuLkk ¾trzÞk suðk Ãkqðo ÚkÞk. ÞwhkuÃkLkk Ëuþku. yk rnx÷hLkk rðþk¤ ËkuLkÄúwðe søkík{kt Mkwfw{kh yu{. rºkðuËe yLku ykÄwrLkf MfuÂLzLkkrðÞkLkk Ëuþku þ†k†kuÚke Mkßs ÷~fh Mkk{u ÷ktçkk Mk{Þ xfe rMkðkÞLkk {kuxk ¼køkLkk Ëuþku {kxu yuf Þk çkeò hnuðkLke yLku Auðxu íku{kt Sík {u¤ððkLke ÃkûkLku «íÞûk fu Ãkhkuûk heíku xufku ykÃkðkLkwt hrþÞkLke rMkrØLku fkhýu Mk{økú rðïLkk Ëuþku{kt yrLkðkÞo çkLke økÞwt níkwt. Mk{ksðkËe yLku MkkBÞðkËe þkMkLkLke Lk¬híkk rçkúrxþ Mkk{úkßÞðkËeyku yu{ fnuíkk níkk fu, yLku íkuLkk xfkWÃkýk {kxu rðïkMk Q¼ku ÚkÞku. yk y{u MkwÄhu÷k Aeyu yLku íkuÚke ËwrLkÞkLkk çkeò Mk{Þ MkwÄe {kõMko yLku ÷urLkLkLkk rð[khkuLku ÷kufkuLku MkwÄkhðk íku y{khe {kLkðeÞ Vhs Au. íku ykx÷e {kuxe MktÏÞkLkk rðîkLkku, hksLkerík¿kku yLku s heíku Mxkr÷Lk yLku MkkBÞðkËe Mkk{úkßÞðkËeyku hksfkhýeykuLkku xufku MkktÃkzâku Lknkuíkku, Ãkhtíkw ÞwØ fnuíkk níkk fu, ËwrLkÞkLkk su ÷kufku{kt ¢ktríkfkhe ÃkAe yLkuf Ëuþku{kt MkkBÞðkËe ¢ktríkLkku MktËuþ [uíkLkk yLku Mk¼kLkíkk LkÚke íku{Lkk{kt yk [uíkLkk økheçkku yLku {sqhku {kxu rLkMkçkík Ähkðíkk òøk]ík fheLku íku{Lku ðÄw Mk{kLkíkk«Ë yLku ÷kufkuyu Íe÷e ÷eÄku. {kuxk ¼køkLkk Ëuþku{kt Mk{kLkíkkLke ¼kðLkk MkkÚkuLkk Mk{ksLke ¼ux ykÃkðe ¢ktríkfkhe sqÚkku yÂMíkíð{kt ykÔÞkt. ÷kufþkne íku y{khe Vhs Au. Mk{ksðkËe ÃkûkkuLku ÷kufkuLkwt Lkðwt ÃkeXçk¤ {éÞwt yLku Ãkhtíkw yk Mk{Þ Ëhr{ÞkLk MkkurðÞuík ÞwrLkÞLkLke ÷kufþkne yLku {qzeðkËe ÔÞðMÚkk fhíkkt Ãký ðÄw yktíkrhf ÂMÚkrík rðþu çknkhLke ËwrLkÞkLku ¼køÞu s Mkûk{ yuðe Mk{ksÔÞðMÚkkLkwt MksoLk fhe þfkÞ Au fkuE Mkk[e {krníke {¤íke níke. {qzeðkËe SðLkLku íkuðe {kLÞíkk Mk{økú rðïLkk Ëuþku{kt Vu÷kE. ¾ík{ fhe ËuðkLkk þÃkÚk ÷uLkkh MkkurðÞuík yk «fkhLke Mkkðorºkf {kLÞíkk «kÃík Úkíkkt ÞwrLkÞLk{kt {qzeðkËLke MÚkkÃkLkk {kxu s y®nMkf Mxkr÷Lku {qzeðkËLkk ‘Mkk{úkßÞðkË’Lku yLku íkuLkk ¢ktrík ÚkE íÞkt MkwÄe çknkhLke ËwrLkÞkLkk ÷kufkuLku Vu÷kðkLku hkufðk hrþÞLk Mkk{úkßÞLkku «Mkkh fÕÃkLkk Ãký Lknkuíke fu yk hkßÞ ¼úük[kh, Ãkqðo fhðkLke Lkerík ykht¼e yLku yurþÞkLkk ÞwhkuÃk yLku çkeò ËuþkuLku [÷kððk {kxu íkÚkk fÍkfMíkkLk, WÍçkurfMíkkLk, çku÷khwMk suðk yLkuf {qzeðkËe Ëuþku Mkk{uLkk Mkt½»koLku ykøk¤ ÄÃkkððk

ÃkkÞkLke ðkík

¾[koE hnu÷kt çkuMkw{kh Lkkýkt yLku r{÷fíkLkk ¾kLkøke yrÄfkhLke økuhnkshe{kt ÷kufku{kt Vu÷kÞu÷e yLkwíÃkkËfíkkLku fkhýu ytËhÚke Mkkð ¾ðkE økÞwt níkwt. {kõMkoLkkt ËþoLk{kt yu s ÃkkÞkLke ¾k{e níke fu, ÔÞÂõík su fkuE Ãkøk÷kt ÷u Au íku ÃkkuíkkLkk {kxu s ÷u Au íkuðwt yuz{ ÂMÃkLkLkk rðÄkLkLku ¾kuxwt Mkkrçkík fhðk {kxu íku{ýu søkíkLku çkË÷e Lkk¾ðk {kxuLkwt yuf yk¾wt ËþoLk Q¼wt fÞwO níkwt, Ãkhtíkw yk ËþoLk {Lkw»ÞLke «f]rík MkkÚku MkwMktøkík Lknkuíkwt. MkkurðÞuík ÞwrLkÞLk{kt rçkLkfkÞoûk{íkk yLku ¼úük[kh Mkk{u yíÞtík fzf rþûkk Vh{kðíkk fkÞËkyku nkuðk Aíkkt íku{kt Ëhuf fûkkyu sçkhËMík ¼úük[kh yLku rçkLkfkÞoûk{íkk Vu÷kÞkt níkkt. çkÄwt çkÄkLkwt níkwt yLku fkuELkwt fþwt Lknkuíkwt yLku íkuÚke çkÄwt íkuLkk Mkt[k÷fkuLkk nkÚk{kt níkwt. Mxkr÷Lku hrþÞk suðk íkÆLk ÃkAkík ËuþLku Wãkuøkefhý îkhk çk¤ð¥kh çkLkkÔÞwt níkwt yLku íkuÚke íku rnx÷hLku nhkðe þõÞwt níkwt, Ãkhtíkw íku{Lkk ÃkAe Mk¥kkMÚkkLku ykðu÷k ¾wh[uð yLku çkúuÍLkuðk suðk Lkuíkkyku Mkíkík y{urhfk Mkk{uLkk ‘Xtzk ÞwØ’ {kxu s ÃkkuíkkLkk ËuþLkk MktMkkÄLkkuLkku ¾[o fhíkk hÌkk níkk. 1980{kt MkkurðÞuík ÞwrLkÞLku yV½krLkMíkkLk Ãkh nw{÷ku fÞkuo íkuLkk ÃkAeLkk Mk{Þ{kt yLkuf MkkurðÞuík «òsLkkuLku Ãkqhíkku ¾kuhkf {¤íkku Lknkuíkku, Ãkhtíkw íku{Lkk Lkuíkkyku y{urhfk Mkk{uLke MÃkÄko{kt ðÄw Lku ðÄw Ãkh{kýw þ†ku çkLkkððk {kxu ¾[o fhe hÌkk níkk. Auðxu su{ rçkúrxþ MktMÚkkLkkuLkk ÷kufkuyu rçkúrxþ Mkk{úkßÞðkË Mkk{u çk¤ðku ÃkkufkÞkuo níkku íku{ s Ãkqðo ÞwhkuÃkLkk MktMÚkkLkkuyu MkkurðÞuík ÞwrLkÞLk Mkk{u çk¤ðku ÃkkufkÞkuo. çkúuÍLkuðLkk yLkwøkk{e økkuçkko[uðLkk ¼køku íkku {nËTytþu yuf zqçkíkk ðnkýLkk MkwfkLke çkLkðkLkwt Ëw¼koøÞ s ykÔÞwt níkwt. íku{ýu Ãkqðo ÞwhkuÃkLkk MkkBÞðkËe LkuíkkykuLku sýkðe ËeÄwt fu, íku{Lkk rLk¼kð {kxuLkku ¾[o nðu MkkurðÞuík ÞwrLkÞLkLku Ãkhðze þfu íku{ LkÚke. yk MkkÚku s ÃkkuíkkLkk Ëuþ{kt Vu÷kE økÞu÷e yf{oÛÞíkk yLku çktrÄÞkhÃkýkLku Ëqh fhðk íku{ýu ÃkuhMºkkuEfk (ÃkwLk:økXLk yÚkðk MkwÄkhk) yLku ø÷kMkLkkuMke (¾wÕ÷kÃkýwt, ÃkkhËŠþíkk) Lkk{Lke çku òríkykuLkk y{÷Lke Ãký þYykík fhe, Ãkhtíkw íÞkt MkwÄe{kt ½ýwt {kuzwt ÚkE økÞwt níkwt. MkkurðÞuík ÞwrLkÞLkLkwt yÚkoíktºk íkÆLk ¼ktøke Ãkzâwt níkwt yLku Auðxu MkkBÞðkËe ÃkûkLkk s Lkuíkk çkkurhMk ÞuÂÕíkMkLkLke ykøkuðkLke nuX¤ MkkurðÞuík ÞwrLkÞLkLkwt ÷~fh {kuMfku{kt Vhe ðéÞwt. ÷kuneLkwt xeÃkwt Ãký huzkÞk rðLkk, ÷kurnÞk¤ Mkt½»ko{ktÚke yÂMíkíð{kt ykðu÷wt MkkBÞðkËe Mkk{úkßÞ yk MkkÚku ¾ík{ ÚkE økÞwt. MkkurðÞuík ÞwrLkÞLk LkkLkkt LkkLkkt hkßÞku{kt ðnU[kE økÞwt yLku yk çkÄk Ëuþku{kt VheÚke ÷kufþkne yLku {qzeðkËe yÚkðk r{© yÚkoíktºkLkwt hkßÞ MÚkÃkkÞwt. 1848Úke þY ÚkÞu÷k {kõMkoðkËe-MkkBÞðkËe rð[kh yLku þkMkLkÔÞðMÚkk yíÞkhu Võík [eLk, õÞwçkk yLku W¥kh fkurhÞk{kt nÞkík Au, Ãkhtíkw yk Ëuþku{kt su þkMkLk [k÷e hÌkwt Au íkuLku yLku {kõMkoLkk rð[khkuLku õÞktf MktçktÄ LkÚke. õÞwçkk yLku W¥kh fkurhÞkLkk þkMkfku íku{Lke «òLku fkuE Ãký ÔÞÂõíkøkík yrÄfkhku ykÃÞk rðLkk ÷~fhLke {ËËÚke ðtþÃkhtÃkhkøkík þkMkLk [÷kðu Au ßÞkhu [eLku ÷kufkuLku ykŠÚkf yrÄfkhku ykÃkðkLkwt þY fÞwO Au, Ãkhtíkw ÷kufþkne fu ÔÞÂõík MðkíktºÞ yLku hksfeÞ yrÄfkhku {kxuLke fkuE Ãký {køkýeLku Mk¾ík nkÚku Ëçkkðe ËuðkLke Mxkr÷LkðkËe LkeríkLku íkuLkk Lkuíkkyku yLkwMkhu Au. [eLk su heíku rðfkMk fhe hÌkwt Au íku ÔÞÂõíkLkk {qzeðkË fhíkkt swËku yuðku hkßÞLkku {qzeðkË (Mxux furÃkxr÷Í{) Au. {kõMkoLkk rð[khkuLke MkkÚku ykðku {qzeðkË Mknus Ãký MkwMktøkík LkÚke yLku íkuÚke yu{ fne þfkÞ fu, {kõMkoðkËe MkkBÞðkËe rð[khku yLku íkuLkk ykÄkrhík Mk{kòu nðu yuf ¼qíkfk¤Lke ½xLkk çkLke økÞk Au. smt2@rediffmail.com

CMYK

02


çkwÄðkh

çkwÄðkh

1 sqLk, h011

www.sandesh.com

[krhºÞ MkwÄhe þfu ¾hwt? Lku

íkk yr¼Lkuíkk yrÄfkhe fu ònuh ÔÞÂõíkLke òíkeÞ çkkçkíkkuLkwt ÷Vhwt ÃkfzkÞ yux÷u fwíkqn÷íkk fu{ ÚkkÞ Au? {kLÞíkk íkuðe Au fu, yk çkÄk þwØ nkuðk òuEyu, òíkeÞ MktçktÄ fu MkuõMkLku yþwØ yÚkðk íkku [krhºÞ MkkÚku ¼u¤ðe ËuðkÚke õÞkhuf yðZð ÃkuËk ÚkE Au. yk çkÄe s ònuh ÔÞÂõíkyku {kýMk Au. íku{Lkk{kt þkherhf ykðuøkku Au. yu{Lku Ãký ¼q¾ ÷køku Au, íkhMk ÷køku Au yÚkkoíkT ònuh ÔÞÂõíkyuu ¼qÏÞk hnuðwt íkuðwt «kðÄkLk õÞkt Au? {ÞkoËkyku yLku {híkçkku yku¤tøkeLku MktðuøkkuLkku rþfkh çkLku÷e yMktÏÞ ònuh ÔÞÂõíkyku LkknfLke rððkË{kt VMkkE Au. õÞktf fkÞËkLkku rþfkh Ãký ÚkE Au. yktíkhhk»xÙeÞ {wÿk fku»kLkk yæÞûk zkur{rLkf MxÙkuMk fkLk y{urhfkLkk «ðkMk Ëhr{ÞkLk {uLknxLkLke yuf nkìxu÷{kt íÞktLke MkVkE fk{Ëkh

yÕÃkrðhk{ CMYK

hksuLÿ hkð÷ {rn÷k MkkÚku çk¤kífkh fhðkLkk {k{÷u rððkË{kt VMkkÞk Au. zkur{rLkf nkìxu÷{kt íku{Lke Y{{kt MLkkLk fhe hÌkk níkk íku s ð¾íku nkìxu÷Lke MðYÃkðkLk {rn÷k fk{Ëkh MkVkE fhðk {kxu íku{Lkk Y{{kt ykðe. {rn÷kLku òuE zkur{rLkf LkøLk yðMÚkk{kt s çkkÚkY{{ktÚke çknkh ykðe {rn÷kLku Ãkfze íkuLke MkkÚku þkherhf Mkw¾ {kxu {sçkqh fhe çk¤kífkh fÞkuo, {rn÷kyu [eMkk[eMk fhe ËeÄe, 62 ð»koLkk zkur{rLkf Mkk{u økwLkku LkkUÄkÞku íku{Lke ÄhÃkfz ÚkE. 2012{kt £kLMk{kt ÚkLkkhe hk»xÙÃkríkLke [qtxýeLkk Mkþõík ËkðuËkh ykE.yu{.yuV.Lkk yæÞûk ðktËhku ½hzku ÚkkÞ, Ãký økw÷ktx {khðkLkwt [qfu LknªLke su{ yzÃk÷wt fhðk síkkt økw÷xe ¾kE økÞk. yk ½xLkkLkku rðËuþku fhíkkt ¼khík{kt {kuxku «[kh nkuçkk¤ku ÚkE økÞku. ¼khíkeÞ MktMfkh«u{e «òLke yuðe {kLÞíkk Au fu, Lkuíkk, yr¼Lkuíkk fu Wå[ yrÄfkhe ÷Vhktçkks nkuðk òuEyu Lknª, Aíkkt Ãký fuLÿLkk yuf rËøøks Lkuíkk yuLk. ze. ríkðkhe íku{Lkk yLkhkiMk MktíkkLkkuLkk «&™u fkuxofhkuz fkuLku fnuðkÞ? ’ ®MkËçkkËu ‘y røkÞkh Mkðk÷ fÞkuo. ‘yrøkÞkhLke ÃkkA¤ Mkkík

{etzkt ÷køku íÞkhu yrøkÞkh fhkuz ÚkkÞ Au, Ãký íkwt fu{ {qtÍkÞ Au ?’ ‘çkkuMk, {khku ¼kE ðhMku ËkuZ ÷k¾ f{kÞ Au. ykx÷wt ¼ÛÞk ÃkAe, íkuLke yk Mkhuhkþ òuíkkt íkuLke ®sËøke{kt íku [k÷eMk-Ãk[kMk ÷k¾ {ktz f{kE þfu, ßÞkhu yuf níÞkhk ykíktfðkËeLku Mkk[ððk yrøkÞkh fhkuz ¾[koE økÞk Au!’ Mðk¼krðf níkwt fu ®MkËçkkË fMkkçkLke ðkík fhe hÌkku níkku. ‘®MkËçkkË, fMkkçkLku VktMke ykÃÞk ÃkAe yk ¾[o çktÄ ÚkE sþu.’ ‘òuf Mkkhe Au.’ ‘íkLku òuf ÷køku Au?’ ‘nkMíkku, nS íkku fux÷e yÃke÷ku Úkþu yLku Auðxu hk»xÙÃkrík {uËkLk{kt ykðþu.’ ‘yux÷u?’ ‘yux÷u fu {kh ËeÞk òÞu fu Akuz ËeÞk òÞu íku Lk¬e fhðk {kxu hk»xÙÃkríkLku ËÞkLke yhS Úkþu.’ ‘ÃkAe?’ ‘hk»xÙÃkríkLke fw¤ heíke MkËk [÷e ykE, Lke

f[uheLkkt ÃkøkrÚkÞkt fkÃku Au. Z¤íke ®sËøkeLkk AuÕ÷k ÃkLkkhu ÃkíLke yLku «ur{fk ðå[u MktÃkr¥kLkk {k{÷u Lkk ynªLkk fu íÞktLkk ÚkE økÞk. rnLËe rVÕ{kuLkku yr¼Lkuíkk þkELke yknwò fk{ðk¤eLku yzÃk÷wt fhðk síkkt fkhkðkMk ¼uøkku ÚkE økÞku. MkuõMk rðþuLke Mk{s ¼u¤Mku¤ðk¤e Au. yLkwfq¤íkkðk¤e Au. {kLÞíkkyku yLku ÃkhtÃkhkykuLkk ykrÄÃkíÞðk¤k hk»xÙ{kt þkherhf MktçktÄkuLku [krhºÞ MkkÚku òuze Ëuíkkt íkuLkku yk¾uyk¾ku Mkt˼o çkË÷kE hÌkku Au. {nkLkøkhkuLke {kuxe{Mk nkìxu÷kuLkk rzMfku-Ãkçk{kt {kuze hkík MkwÄe Úkehfíkkt Þwðf-ÞwðíkeykuLku [krhºÞLke ÔÞkÏÞkLke ¾çkh Au ? r{ºkíkkLkk Lkk{u ykþefe yLku {kþwfeLkk {u¤kyku{kt ÔÞr¼[khLkkt ðíkuMkh ÚkkÞ Au. suLke Mkqøk níke íkuLkwt MkL{kLk ÚkE hÌkwt Au. ykÃkýk çkkøk-çkøke[kyku{kt fkuíkhku{kt, «k[eLk R{khíkku{kt øk÷e-fqt[eyku{kt, õÞktf rçkús fu Mk{wÿLkk ÃkÚÚkhkuLkk Ãkku÷ký{kt ÷ÃkkELku økÃkMkrÃkÞkt

fhLkkhkykuLku [krhºÞLke ÔÞkÏÞk MkkÚku MLkkLkMkqíkfLkku MktçktÄ ¾hku? ÃkfzkÞku íku [kuh! Lkuíkk, yr¼Lkuíkk fu ònuh ÔÞÂõíkLku ykt¾ r{÷kððkLkku yrÄfkh LkÚke? «u{{kt ÃkzðkLkku yrÄfkh LkÚke, {ÞkoËkykuLkk fku[÷k{kt çkVkE {híke {kLÞíkkyku fu{ WÃkhAÕ÷e Au? þnuhLkkt fÃk÷ nkWMkku{kt {¤Lkkhkt {kºk Þwðf-Þwðíkeyku s nkuÞ Au? yksu {e®xøk Au, Mkktsu {kuzwt Úkþu fneLku ÃkAe Vkøk økkLkkhkt Ãkríkðúíkk yÚkðk íkku ÃkíLkeÃkhkÞý nkuðkLke ZkUøke ðkíkku fhLkkhkykuLku ÃkqAku {e®xøk õÞkt níke ? fkuLke MkkÚku níke ? rðïkMk Lkk{u õÞktf fktEfLkwt rðï ÷qtxkÞ Au- †e yÚkðk íkku Ãkwhw»kLkwt íku. yMk{kLkíkk, yMktíkku»kLkk rfLkkhuÚke ÷ÃkMku Au, ¼xfu Au. õÞktf sYrhÞkík ÷k[khe yLku çkuþh{eLku fkhýu ÷tÃkxíkk ðÄe hne Au. Ëkur»kík fkuý? fkuE Lknª? ykÄwrLkfíkk-MðåAtËíkk yLku {wõík ðkíkkðhýu Mk{ksLke ykt¾{ktÚke þh{Lkk ík¥ðLku Ëqh

Sðíkku fMkkçk fhkuzkuLkku

hufzo þY Úkþu,yu hufkuzo çkúuf Lknª ÚkkÞ Ãký ðkøÞk s fhþu. ’ ‘yux÷u?’ ‘yux÷u fu Ëhr{ÞkLk hk»xÙÃkríkyku çkË÷kÞk fhþu, Ãký hk»xÙLke Lkerík Lknª çkË÷kÞ, fMkkçkLke VktMkeLke Mkò fkÞ{ hk¾ðkLkwt rLkr{¥k fÞk hk»xÙÃkrík fu fux÷k{k hk»xÙÃkrík çkLkþu íku Lk¬e

çkkS rVxkôMk rLkhtsLk rºkðuËe fhðk ¼÷¼÷k ßÞkurík»keyku Ãký ÃkkAk Ãkzu.’ ‘¾hu¾h?’ ‘nk, ‘ðõík’ rVÕ{Lkku MktðkË níkku fu fÃk yLku nkuX ðå[u ½ýwt ytíkh nkuÞ Au yk Ëhuf ‘ðõík’{kt ÷køkw Ãkzu Au yu MktðkËLku shk VuhðeLku fne þfkÞ fu øk¤k yLku VktMkeLkk Ëkuhzk ðå[u ½ýwt ytíkh Au.’

‘÷køku Au ¾hwt.’ ‘nk,øk¤wt Ãký Au VktMkeLkwt Ëkuhzwt Ãký Au, Ãký íkuLkku r{÷kÃk õÞkhu Úkþu? VktMkeLkwt Ëkuhzwt fMkkçkLkk øk¤kLku õÞkhu øk¤u {¤þu íku fkuE òLku Lkk.’ ykÃkýk Ëuþ{kt yLkuf xeðe [uLk÷ku Au. AøkLkLke ykøkkne Au fu ‘[uLk÷ ðLk’{ktÚke fkuE yufkË [uLk÷ fMkkçkfÚkk WÃkh yufkË rðþu»k fkÞo¢{ ¼rð»Þ{kt hsq fhþu.’ ‘yu fuðku fkÞo¢{ nþu?’ ‘þY{kt çkíkkðþu fu fMkkçkLku Ãkfzâku íÞkhu íku fuðku ÷køkíkku níkku íkuLkk Âõ÷®Ãkøk hsq fhðk{kt ykðþu. ÃkAe Ëhuf ð»koLkk íkuLkk Vkuxk yLku Âõ÷®Ãkøk çkíkkððk{kt ykðþu. fkuxo{kt [k÷íke xÙkÞ÷Lkk Vkuxk Âõ÷®Ãkøk Ëu¾kzþu.’ ‘ÃkAe?’ ‘ÃkAe swËk swËk hk»xÙÃkríkykuLkk Vkuxk nþu suLkk økk¤k{kt fMkkçkLke ËÞkLke yhSyku ykðe nþu íku nþu. 1915{kt fMkkçk fuðku níkku- 1920{kt fMkkçk

nzMku÷e ËeÄwt Au. yLkwfq¤íkk nkuÞ íÞkt MkwÄe r{ºkíkk, «ríkfq¤íkk ðÄu yux÷u yu r{ºkíkk çk¤kífkh ÚkE òÞ. MktçktÄ{kt AeAhkÃkýwt ykðu A¤fÃkx h[kÞ, fkÞËkLkk þhýu sðkÞ, [krhºÞLku ¾hkçk Au fnuðkÞ Ãký ßÞkt MkwÄe yLkwfq¤íkk Au íÞkt MkwÄe [k÷íkkt AkLkøkÃkríkÞktLku ÔÞr¼[kh fne þfkÞ? þwØ «u{ yLku {wõík MktçktÄLkk ykuÚku ¾u÷kíke ðkMkLkk¼he nhfíkkuLkwt [krhºÞ þk†{kt õÞktÞ ðýoLk Au ¾hwt? [krhºÞLkku Mkk[ku yÚko þwt? ¼qÏÞk hnuðwt? Ët¼ fhðku, Auíkh®Ãkze fhðe, [kufe fhðe, yrðïkMk hk¾ðku fu çkeçkktZk¤ ÂMÚkrík{kt Sððwt. Ëhuf «MktøkLkwt yuf «fhý nkuÞ Au, õÞktf yf¤kx íkku õÞktf Wf¤kx nkuÞ Au. yk¾hu yk çkÄwt {kLkðMkns Au. {kLÞíkkLkkt fwtzk¤kt fkuý h[u Au? sÂMxMk yu{. Mke. [kð÷kyu LkuðeLkk yrÄfkhe [eV f{kLzh LkkýkðxeLku MkkÚke f{o[khe yknwòLke ÃkíLke MkkÚku çk¤kífkh fhðkLkk ykhkuÃkMkh Mkò Vxfkhe níke. Lkkýkðxe Lkuð÷Lkku {ku¼kËkh yrÄfkhe níkku. yk yrÄfkheLku Vxfkhðk{kt ykðu÷e MkòLkk Mk{k[kh òýeLku íkífk÷eLk «ÄkLk{tºke Ãktrzík sðknh÷k÷ Lknuhwyu yk fuMk{kt Mkò n¤ðe fhðk yLkkiÃk[krhf ¼÷k{ý fnuðzkðu÷e, sÂMxMk [kð÷k yufLkk çku Lkk ÚkÞk- yLku yknwò ðkz fqËíkkt rððkË{kt VMkkE økÞk. LkkýkðxeLkku fuMk ònuh ÚkÞku. ÷kufLkshu íkuLke økt¼eh xefkyku ÚkE, LkuðeLkku yrÄfkhe ykðku? ÷wå[ku-[krhºÞLkku çkË{kþ? ßÞkt MkwÄe LkkýkðxeLkwt ÷Vhwt ¾kLkøke{kt [k÷íkwt níkwt íÞkt MkwÄe Lkkýkðxe MkL{kLkeÞ níkku, Ãkhtíkw su rËðMku ÃkfzkÞku íku rËðMkÚke íkuLkwt [krhºÞ çkøkze økÞwt yufË{ [krhºÞ çkøkze þfu ¾hwt? [krhºÞ MkwÄhe þfu ¾hwt? [krhºÞ yLku þkherhf Mktðuøkku ðå[u ÷uðkËuðk ¾he? fkÞËkLkku ¼Þ [krhºÞ MkwÄkhe þfu ¾hku? suLkwt {Lk þwØ íkuLkwt [krhºÞ þwØ. fnª Ãku rLkøkknU fnª Ãku rLkþkLkkLke Lkeríkðk¤k õÞktf [krhºÞ yLku ykðuøkkuLke ¼u¤Mku¤ fhu Au. [krhºÞ yu ðíkoLk Au yLku ykðuøk yu [krhºÞLke yku¤¾ Au. Mkkhwt yLku ¾hkçk Lk¬e fhðkLkwt fk{ {kýMkLkwt Lknª? y÷çk¥k, øk{u íku Mkk[wt yLku Lkk øk{u íku ¾hkçkLku [krhºÞ MkkÚku fkuE ÷uðkËuðk LkÚke. íkqtzu íkqtzu {rík r¼LLkk. rajendrarvl@gmail.com

fuðku ÷køkíkku níkku. Auðxu yufkË rËðMku íku fwËhíke {kuíku {he sþu. rËÂøðsÞ®Mkn fw¤Lkk fkuE Lkuíkk fnuþu ‘ yk ¼khíkLke ÷kufþkne LÞkÞ «ýkr÷fkLkku rðsÞ Au. y{u yu{Lku yu{ fMkkçkLku ÷xfkðe LkÚke ËeÄku yuLku Ãkqhíke íkf çk[kð {kxu ykÃke Au. Auðxu ‘fMkkçkS’ ftxk¤eLku økwshe økÞk. yíÞkhu Äku¤fk{kt {÷kð ík¤kð LÞkÞLkk «íkef íkhefu ÷kufkuLku çkíkkððk{kt ykðu Au. ¼rð»Þ{kt ykÚkoh hkuzLke fkuxze çkíkkðkþu. ßÞkt LÞkÞ Mkk[ððk MkUfzku {kýMkLku þneË fhLkkh ÃkkA¤ fhkuzku YrÃkÞk þneË ÚkÞk {ík÷çk fu ðÃkhkE økÞk. ‘MkíÞ{uð sÞíku’Lke su{ Mkqºk «[r÷ík Úkþu ‘nýku ykíktfðkËLku, Lk nýku ykíktfeLku’

økqøk÷e ‘nkÚk{kt fhkuzku YrÃkÞk, yLku ÃkkAe ÃkíLke su÷{kt, frLk{kuÍeLkk ÃkríkLku yíÞkhu sÕMkk s sÕMkk Au’ yLkwÃk{ ¾uhu fÌkwt: yLkwÃk{ ¾uhLke ÃkíLkeyu yk òÛÞwt yux÷u fÌkwt ‘ykððk Ëkuu yLkwÃk{Lku ½uh yksu íkuLke ¾uh LkÚke.’ avaliganga@yahoo.com

1 sqLk, h011

www.sandesh.com

çkk¤ÃkýLkku ËkuMík «u{e íkhefu MkÃkLkkt íkkuzu íÞkhu... Mkku¢urxMkS, yuf «ríkrcík ÃkrhðkhLke 20 ð»koLke Þwðíke Awt yLku {U n{ýkt s xeðkÞ çkefku{Lke Ãkheûkk ykÃke Au. nwt Ãknu÷uÚke «u{{kt rðïkMk fhíke Lknkuíke yÚkðk íkku fnku fu «u{ suðe çkkçkíkLkwt {khu {Lku fkuE {n¥ð Lknkuíkwt, Ãkhtíkw nwt fkì÷usLkk çkeò ð»ko{kt yÇÞkMk fhe hne níke íÞkhu {khe MkkÚku yuðe ½xLkkyku ½xe fu nðu nwt «u{Lke ÷køkýe{kt nwt ¼hkuMkku fhðk ÷køke Awt. LkkLkÃkýÚke s {khku ËkuMík yuðk yÃkoý MkkÚku yuf r{ºk MkkÚku ÚkkÞ yuðe ðkíkku fkÞ{ ÚkÞk fhíke. y{khe fkì÷us y÷øk y÷øk níke, yux÷u yuf rËðMk íku {khe fkì÷usu {Lku {¤ðk ykÔÞku íÞkhu {Lku Úkkuzku ykLktË íkku Úkkuzwt ykùÞo ÚkÞwt. yuýu fÌkwt fu yuf fk{Úke ynª ykÔÞku níkku. Ãký ÃkAe íkku íku ðkhtðkh {Lku {¤ðk ykððk ÷køÞku. nwt íkuLku yku¤¾íke s níke yux÷u {Lku Ãký íkuLke MkkÚku ðkíkku fhðkLkku fkuE çkkÄ Lkzíkku Lknkuíkku. yuf rËðMk y[kLkf ykðeLku íkuýu {Lku fÌkwt fu {køkeo, íkLku yufktík{kt {¤ðwt Au yLku þktríkÚke yuf ðkík fhðe Au. íkwt {Lku {¤ðk ykðeþ? íÞkhu {U íkuLku íkhík fÌkwt fu ykÃkýu fkì÷us{kt fu ½hu íkku {¤eyu s Aeyu íkku yuðe íku fE ðkík Au fu íkwt yufktíkLkku ykøkún hk¾u Au? yuLkku sðkçk níkku fu ðkík s ftEf yuðe Au, yux÷u yufktík{kt {¤ðwt Au. {Lku ÚkÞwt fu nþu [k÷ku {¤ðk{kt þwt òÞ Au. yuLku ftEf Mk{MÞk nþu íkku s fnuíkku nþu. y{u Lk¬e fhu÷k rËðMku {éÞk. yu rËðMku Ãknu÷e ðkh nwt yuLke çkkRf Ãkh çkuXe. yu {Lku yuf {kuxk økkzoLk{kt ÷E økÞku, ßÞkt þktríkÚke çkuMkeLku ðkíkku ÚkkÞ. íÞkt çkuMkeLku Úkkuze ðkh ykzeyð¤e ðkíkku fhe. ÃkAe {U íkuLku ÃkqAâwt fu íkkhu þwt ðkík fhðkLke níke, ftE «kuç÷u{ Au? íkku yuýu fÌkwt fu ykÃkýu LkkLkÃkýÚke Mfq÷{kt MkkÚku Lku MkkÚku níkk. yu ÷køkýe{kt çkk¤ÃkýLke rLkËkuo»kíkk níke, Ãkhtíkw íkkhk {kxuLke {khe ÷køkýeyku nðu çkË÷kE økE Au. nwt íkLku ßÞkhÚke fkì÷us{kt {¤ðk ÷køÞku Awt, ykÃkýu VkuLk Ãkh ðkíkku fhðk ÷køÞk Aeyu íÞkhÚke nwt íkLku «u{ fhðk ÷køÞku Awt. yk Mkkt¼¤eLku {Lku ¾qçk ykùÞo ÚkÞwt, fkhý fu nwt íkuLku {khku çkuMx £uLz økýíke níke, {U fËe ykðe fÕÃkLkk Ãký Lknkuíke fhe. {U

ntw

{

LkLku øk{íkkt ÃkkºkLku {w÷kfkík {kxuLkwt ykzfíkhwt RsLk ykÃkíkku økÍ÷Lkku {í÷ku Au“fiVku ¾w{kh fk ni, {kiMk{ çknkh fk ni.” r«Þu, SðLkLkk WÃkðLk{ktÚke ÃkkLk¾hu rðËkÞ ÷eÄe Au yLku nðu ðMktíkLke ÃkÄhk{ýe ÚkE hne Au. ynŠLkþ su{Lkkt MkÃkLkkt òuÞkt níkkt yu rËðMkku ykt¾kuLke Mkk{u ðkMíkð{kt ykðe Q¼k Au. yk ûkýu íkkhe WÃkÂMÚkríkLke yLku íkkhk MkktrLkæÞLke {Lku íkkíke sYh Au, Ãký nkÞ hu Ëw¼koøÞ fu r{÷LkLkk {t[ Ãkh ËuðËkMk suðku nwt yuf÷ku çkuXku Awt yLku íkwt {khkÚke Ëqh Au. “ytËuþk {uhu rË÷ fku, rfM{ík fe {kh fk ni.”

yuLku Mk{òÔÞku fu nwt yuLkk rðþu yuðwt fþwt rð[khíke s LkÚke. {U yuLku ¾kMk fÌkwt fu íkkhe ¿kkríkLkk rhðks «{kýu íkkhkt çkk¤÷øLk Ãký ÚkE [qõÞk Au. yux÷u íkkhkÚke ykðtw rð[khkÞ s Lknª. yk ðkík Mkkt¼¤eLku yuýu fÌkwt fu LkkLkÃký{kt {khk {kíkk-rÃkíkkyu yu{Lke {hS «{kýu {khkt ÷øLk fhkðe ËeÄkt níkkt Ãký {Lku {khe nk÷Lke ÃkíLke øk{íke s LkÚke. yu ßÞkhu ykðu Au íÞkhu nwt yuLke MkkÚku ðkík Ãký LkÚke fhíkku. nwt Mkkð yuf÷ku Awt íkku þwt íkwt Ãký {Lku MkkÚk Lknª ykÃku? {U yuLku þktríkÚke Mk{òÔÞku fu yu ¼÷u su Ãký nkuÞ, nðu íkkhe ®sËøke yu Akufhe MkkÚku òuzkE økE Au. yux÷u nwt ftE fhe Lk þfwt. {nuhçkkLke fheLku r{ºkíkkLku r{ºkíkk s hnuðk Ëu. nwt r{ºk fhíkk ðÄkhu íkkhk {kxu ftE rð[khíke s LkÚke. yk{, fneLku nwt íÞktÚke Lkef¤e økE níke. Ãký ¾he Mk{MÞk ÃkAe MkòoE. yu rËðMku nwt ÃkkAe ykðe økÞk çkkË {Lku yÃkoýLkk s rð[khku

ÞkiðLkLke Mk{MÞk Mkku¢urxMk ykððk ÷køÞk. {Lku ÚkÞwt fu íkuýu fux÷e rLk¾k÷MkíkkÚke ÃkkuíkkLke ÷køkýeykuLku ðk[k ykÃke ËeÄe! {U Mkk{uÚke íkuLke MkkÚku VkuLk Ãkh ðkíkku þY fhe. {Lku ¾çkh Ãký Lk Ãkze fu nwt õÞkhu yÃkoýLku [knðk ÷køke. A yuf {rnLkk yk{ [kÕÞwt, ÃkAe {U yÃkoý Mk{ûk {khe ÷køkýe ÔÞõík fhe. ÃkAe íkku y{u ðkhtðkh {¤ðk ÷køÞk. õÞkhuf rVÕ{ òuíkk íkku õÞkhuf Vhðk síkk. ÃkAe yuðwt çkLÞwt fu íkuyku y{khk rðMíkkhðk¤wt ½h ¾k÷e fheLku çkesu síkk hÌkk. ÃkAe yÃkoýu y[kLkf {khe MkkÚku MktÃkfo íkkuze LkkÏÞk. {khk VkuLk WXkððkLkk Ãký çktÄ fÞko. {Lku yk½kík ÷køÞku fu þwt íku {khe MkkÚku «u{Lkwt {kºk Lkkxf s fhíkku níkku? ykðk rð[khkuLku fkhýu nwt hze Ãkzíke níke. Ãký ÃkAe {U {Lk {Lkkðe ÷eÄwt. yk ½xLkkLku Ayuf {rnLkk ÃkAe yuLkku Mkk{uÚke {uMkus ykÔÞku fu yu {khk rðLkk hne þfíkku LkÚke. {khe swËkEyu yu™u {khk «u{Lkku ynuMkkMk fhkðe ËeÄku Au, yuðwt yuýu {Lku VkuLk fheLku fÌkwt. nwt Ãký íkuLke ðkík{kt ykðe økE. {U {kLÞwt fu fËk[ yuLku fkuE {w~fu÷e nþu yux÷u MktÃkfo Lknª fÞkuo nkuÞ. Vhe y{khe ðkíkku þY ÚkE økE. rðÃkrhík Mktòuøkkuyu «ríkrËLk íkku Xef, Ãký «ríkûký {Lku sfze hkÏÞku Au. Ãkrhýk{u rðfxíkkykuyu «ríkÃk¤ {Lku Ãkfze hkÏÞku Au. ykðe ÃkezkÞwõík ÃkrhÂMÚkrík{kt íkkhe «íÞûkíkk Ãkk{ðkLke yu»kýk {LkLkk ¾qýk{kt ÷nuhkE hne Au, Ãký {Lku MktþÞÞwõík ¼Þ Au fu íkLku òuðk {¤ðkLke {khe RåAk çkh Lknª ykðu, {khe f{LkMkeçke íkLku yðhkuÄþu Ãkrhýk{u íkwt {khu Lkøkh íkku ykðeþ, Ãký {khk ½h Lknª ykðu. “®LkËku {U çkufhkhe, MkÃkLkk fhkh fk ni.” ykt¾kuLkk yktøkýu ykðeLku hkík yxfe òÞ Au, Ÿ½ ÃkktÃký MkwÄe ykðu Au yLku nkÚkíkk¤e (fu

íkuýu ÃkkuíkkLke ÃkíLkeLku AqxkAuzk ykÃke ËuðkLke ðkík Ãký fhe, íÞkhu {Lku ÚkÞwt fu íku {khk {kxu s AqxkAuzk ÷E hÌkku Au, Ãký {Lku {kuxku yk½kík íÞkhu ÷køÞku ßÞkhu {Lku òýðk {éÞwt fu yuLkk AqxkAuzk íkku fux÷kÞ rËðMkÚke ÚkE økÞk Au. íku ÃkkuíkkLkk {kxu çkeS Akufhe òuE ykÔÞku Au, ßÞkt nðu íkuLke MkøkkE ÚkðkLke ðkík Lk¬e s Au. yu rËðMkku{kt y{khe hkus ðkíkku Úkíke níke, Aíkkt íkuýu {Lku fþe ðkík fhe Lknkuíke.yuýu {Lku yuf rËðMk fnu÷wt fu ykÃkýu yuf yk¾ku rËðMk MkkÚku rðíkkðþwt, nwt íkLku {khk Vk{o nkWMk Ãkh ÷E sEþ. Ãký y{u MktçktÄku{kt yux÷k ykøk¤ ðæÞk Lknkuíkk. su ÚkÞwt íku Mkkhwt ÚkÞwt, fkhý fu nðu {Lku ÷køku Au fu íku ÃkkuíkkLke sYrhÞkík Mktíkku»kðk {kxu s {Lku çkku÷kðíkku nþu. nðu {U íkuLkk VkuLk WXkððkLkwt çktÄ fhe ËeÄwt Au. Ãký, rË÷ ¾ku÷eLku Mkk[e ðkík fhwt íkku nwt íkuLkk rðLkk hne þfeþ Lknª yuðwt ÷køku Au. {Lku íkuLke MkkÚku ðkík fÞko rðLkk [uLk Ãkzíkwt LkÚke. nwt òýwt Awt fu íkuýu {khku rðïkMk¼tøk

{nurV÷ yk{eLk E. Íeýk ykt¾íkk¤e !) ykÃkeLku Axfe òÞ Au. ykLkku ytík yu ykðu Au fu, MkÃkLkk{kt íkLku ¼k¤ðkLkk ykuhíkkt rLkhkþkLkk þq¤Lke þq¤e Ãkh ÷xfe òÞ Au. yk{, Ëw¼koøÞ ðÄw yuf ð¾ík {Lku íkkhk rðhnLkk ÃkkËhu Ãkxfe òÞ Au. “[[ko snkP {U nh Mkq, çkMk, {uhu Þkh fk ni.” fÕÃkLkkLke ykt¾u íkkhkt yk¼kMke ËþoLk fhe

03 fÞkuo Au, Aíkkt rË÷ íkuLkk íkhV ZéÞk fhu Au íÞkhu {Lku Mk{òíkwt LkÚke fu {khu yk MkçktÄ xfkðe hk¾ðku òuEyu fu Lknª? fux÷kf r{ºkku fnu Au fu yuýu ftE Mkk[ku «u{ fÞkuo Lknkuíkku. ÃkkuíkkLke sYrhÞkík Ãkqhe fhðk s MktçktÄku çkktæÞk níkk.íkku þwt {khku «u{ yuLkk {kxu çkMk yuf sYrhÞkík s níke? yuýu çkíkkðu÷kt MkÃkLkkt ¾kuxkt níkkt? ntw yðZð{kt {qfkE økE Awt. {Lku fkuE hMíkku Ëu¾kíkku LkÚke. {nuhçkkLke fheLku {Lku {køkoËþoLk ykÃkþku. r÷. {køkeo r«Þ {køkeo, ík{khe ô{hLkkt {kuxk ¼køkLkkt Þwðf-Þwðíkeyku nhðk-Vhðk, ðkíkku fhðk fu yufçkeòLkk rðòíkeÞ ykf»koýLku «u{ {kLke ÷uðkLke ¼q÷ fhíkk nkuÞ Au. rðòíkeÞ ykf»koýLkk LkþkLku fkhýu ßÞkhu MkkÚkeLku {¤ðkLke ík÷Ãk ÷køku Au, íkuLku rðhn{kt ¾ÃkkðkÞ Au. AkLku ¾qýu çku-Ãkkt[ yktMkw MkkheLku ÷køkýeykuLku ÃktÃkk¤ðk{ktÚke ykÃkýu Ÿ[k s ykðíkk LkÚke nkuíkk. «u{Lkk ykËþkuoLke ðkíkku {kuxe {kuxe fhðk{kt ykðu Au, Ãký yu «u{ yux÷ku Ãkktøk¤ku Ãkwhðkh Úkíkku nkuÞ Au fu ðkMíkrðf MkíÞLkku Mkk{Lkku Ãký fhe þfíkku LkÚke. nwt ík{khe ÷køkýeLke xefk LkÚke fhíkku, fkhý fu òýwt Awt fu yk ðÞu ÔÞÂõík ftEf ykðwt s yLkw¼ðíke nkuÞ Au. ík{Lku yÃkoýLke ÷køkýe ÔÞõík fhðkLke rLk¾k÷Mkíkk øk{e níke, Ãkhtíkw A {rnLkk MkwÄe ík{khk fkì÷ RøLkkuh fÞko Lku ÃkAe y[kLkf ík{khe ®sËøke{kt xÃkfe ÃkzeLku íkuýu þk {kxu A {rnLkk MkwÄe ytíkh hkÏÞwt, íkuLkk {kxu yuf þçË Ãký LkÚke fnuíkku, íÞkhu ík{Lku íkuLke rLk¾k÷Mkíkk ytøku «&™ku Úkðk òuEíkk níkk, Ãký fËk[ ík{u ík{khe ÷køkýeLkk Lkþk{kt yu ¼q÷e økÞkt. nðu ßÞkhu yÃkoýLke MkøkkE rðþu ík{u Mkkt¼¤ku Aku, su ðkíkLkku íkuýu ík{Lku ytËks Ãký ykððk Lknkuíkku ËeÄku, íÞkhu Ãký òu ík{u íkuLkk «íÞu ÷køkýe Ähkðíkk nkuÞ íkku ík{khu Ãknu÷kt íkku ík{khe òíkLku s ZtZku¤ðe Ãkzu fu nðu íkku ykt¾ W½kzku! «u{ yLku ÷øLk suðk MktçktÄku rðïkMkLkk ÃkkÞk Ãkh s Q¼k ÚkkÞ Au yLku xfu Au íÞkhu yÃkoýu yuf ðkh Lknª çku çku ðkh rðïkMkLkk Míkt¼Lku n[{[kÔÞku Au íÞkhu ík{khu Mk{SLku íkuLke MkkÚkuLkk MktçktÄkuLku fkÃke Lkk¾ðk òuEyu. ÷køkýe{kt íkýkELku ¾wËLke ®sËøkeLku ÍtÍkðkík{kt Lkk¾ðk{kt rçk÷fw÷ þkýÃký LkÚke. socrates.sandesh@gmail.com

hÌkku Awt, MkkÚkkuMkkÚk søkík yk¾k{kt íkkhe [[ko ÚkE hne Au yu ðkMíkrðf heíku Mkkt¼¤e hÌkku Awt. nwt ¾wþ Awt fu su Ãkkºk {khe ykt¾ku{kt ðMkíkwt hÌkwt Au yu ÷kufS¼u h{eLku ÷kufkuLkk þçËku{kt ïMke hÌkwt Au. “Mkh Ãku n{khu ‘yk{eLk’, RÕÍk{ ÃÞkh fk ni.’ ÃkhøkúnÚke yðrLk Ãkh ͪfkÞu÷wt «kýe nkuô yu heíku ÷kufku {Lku rðr[ºk LkshÚke òuE hÌkk Au, {khk {kÚku ÷uýËuý ðøkh {kA÷kt ÄkuE hÌkk Au. {khku yÃkhkÄ yux÷ku Au fu, nwt «u{ fheLku çkuXku Awt, ðøkh {køÞu fkuELku rË÷ ÄheLku çkuXku Awt ! aaminzeena@yahoo.co.in

CMYK

14


çkwÄðkh

www.sandesh.com

VuMkçkqfLkk Úkkuzk ðÄw «kEðMke Mku®xøMk øk

íkktf{kt ykÃkýu ðkík fhe níke VuMkçkwfLkk yuðk «kEðMke Mku®xøMk rðþu suLkku y{÷ Lk fheyu íku{ Aíkkt íkuLkk rðþu òýfkhe hk¾ðe òuEyu. çkMk, yu s rð»kÞ{kt Úkkuzk çkkfe hne økÞu÷ yuðkt s Mku®xøMk rðþu Ãký [[ko fhe ÷Eyu suÚke VuMkçkwf Ãkwhký{ktÚke rMkõÞkurhxeLkku yæÞkÞ MktÃkqýo çkLku. Vkuxku yk÷çk{Lke rMkõÞkurhxe ½ýkt ÞwÍMko ÃkkuíkkLkk Vkuxku þu®høkLku ÷ELku ¾kMk r[tríkík hnuíkkt nkuÞ Au yLku fu{ Lk nkuÞ, fkhý fu Vkuxku îkhk ík{khk Ëw~{Lk íkuLke MkkÚku Auzíke fheLku fktE Ãký fhe þfu Au. òu fu fux÷ktf ÞwÍMko yk Mku®xøMk {kxu {uELk Mku®xøMk{kt [uLs fheLku ÃkkuMx, Vkuxku, MxuxMk yÃkzuxTMk þu®høk ç÷kuf fhíkkt nkuÞ Au, Ãkhtíkw òu ík{u yu{ EåAíkk nkuð fu ÃkkuMx, MxuxMk {uMkus þuh ÚkkÞ Ãkhtíkw Vkuxku yk÷çk{ yLÞ MkkÚku þuh Lk ÚkE Võík £uLzTÍ MkkÚku s þuh fhe þfkÞ íkku íku{ ík{u fhe þfku Aku. yk WÃkhktík ík{khk Ëhuf Vkuxku yk÷çk{Lku Ãký y÷øk y÷øk «kEðMke Mku®xøMk ykÃke þfku Aku. yk {kxu ík{khu Account > Privacy

CMYK

Lkux Lkku÷us fwýk÷ Ãktzâk

Settings > Sharing on Facebook > Customize Settings > Edit album privacy for existing photos {kt sELku Ëhuf yk÷çk{Lku

ík{u «kEðMke Mku®xøMk ykÃke þfku Aku. «kuVkE÷Lke {krníkeLku fLxÙku÷ fhku

Connecting on Facebook Lkkt Mku®xøMk

ËËeoLku ykÃku÷k ËðkLkk ykuðhzkuÍÚke zku õxhu òu ËËeoLku nkrLk ÚkkÞ Þk ËËeoLkwt {]íÞw ÚkkÞ

íkku íku Mktòuøkku{kt zkuõxh ð¤íkh [qfððk sðkçkËkh çkLke þfu. zkuõxh ðe.Mke. çkuLËk÷u rðhwØ ÷e÷k ðehòLkuÞw÷wLkk fuMk{kt Mkðkuoå[ økúknf yËk÷ík yux÷u fu LkuþLk÷ fr{þLku ËðkLkk ykuðhzkuÍLku fkhýu Mkøkeh çkk¤ ËËeoLkk ÚkÞu÷ {]íÞw {kxu zkuõxhLku sðkçkËkh Xuhðe Yk. 2,60,000/- Lkwt ð¤íkh çkk¤fLkkt {kíkk-rÃkíkkLku [qfððkLkku zkuõxhLku nwf{ fÞkuo níkku. yk fuMk{kt çkLÞwt yuðwt níkwt fu, ÷e÷k ðehkòLkuÞw÷w (VrhÞkËe)Lkk 8 ð»ko 10 {kMkLke ðÞLkk Ãkwºk ykrËíÞLku íkkð ykðíkkt íkuLku Mkk{kðk¤k ðe.Mke. çkuLËk÷uLkk Âõ÷rLkf Ãkh ÷E økÞk níkk. zkuõxhu Surpoxion yLku Reziz Lkk{Lke Ëðk íkÚkk yLÞ Ëðkyku ykÃke níke. çkuºký rËðMk{kt íkkð fkçkq{kt ykðe økÞku níkku, Ãkhtíkw ÷øk¼øk 12-13 rËðMk ÃkAe ykrËíÞyu hkºku ¼khu yMðMÚkíkk yLku øk¼hk{ý yLkw¼ðe níke yLku MkqE þõÞku Lk níkku. suÚke çkeò rËðMku Mkðkhu VheÚke íkuLku Mkk{kðk¤k zkuõxh ÃkkMku ÷E sðk{kt ykÔÞku níkku. íku Mk{Þu ykrËíÞLke ykt¾ ÷k÷ níke yLku ykt¾{ktÚke Ãkkýe Ãkzíkkt níkkt. zkuõxhu ykrËíÞLku Pyrimon Eyedrops yLku fux÷ef xuç÷uxTMk ykÃke níke. íkuLkk çkeò rËðMku VheÚke ykrËíÞLku zkuõxh ÃkkMku ÷E sðkíkkt zkuõxhu çkeS fux÷ef Ëðkyku ykÃke níke, Ãkhtíkw ykrËíÞLke nk÷ík{kt Vuh Ãkzâku Lk níkku. çkÕfu ðÄw çkøkze níke. ykrËíÞLku Akíke Ãkh yLku ÃkeXLkk ¼køk{kt [fk{kt (Rashes) Ãkze økÞkt níkkt, nkuX Ãký Vkxe økÞk níkk yLku ykt¾ íkku ÷k÷ níke s yLku

13

çkwÄðkh

1 sqLk, h011

£uLzTÍLkk £uLzTÍ yLku ¾kMk fheLku Úkzo Ãkkxeo ðuçkMkkEx yLku yuÂÃ÷fuþLk MkkÚku yrLkÂåAík þuh Úkíke {krníkeLku fLxÙku÷ fhe þfþku. Account > Privacy Settings sELku MkkiÚke Lke[u Apps and Websites {kt sELku Info

accessible through your friends > Edit Settings fheLku su-íku {krníkeLkk [ufçkkuõMk Âõ÷f

1 sqLk, h011

www.sandesh.com

xqrhMx rðÍk {u¤ððk þwt þwt òuEyu? rðÍk yu xw Íuz

fheLku rMk÷uõx fhe Ëku. HTTPS yuLkuçk÷ fhku yk Mkurxtøk «kEðMke fhíkkt ðÄkhu rMkõÞkurhxeLkk ¼køkYÃku Au, Ãkhtíkw íkuLkkÚke ík{khe «kEðMke s¤ðkE hnu íkuLke yk Mku®xøk ÃkqhuÃkqhe íkfuËkhe hk¾u Au.

{kir÷Lk h{uþ hkð÷

Account > Account Settings > Account Security > Secure Browsing (HTTPS) Lkwt

VuMkçkwfLkk su «kEðMke Mku®xøMk Au íkuLkk fhíkkt Úkkuzkt y÷øk Au. ynª ík{khe {krníkeLku ÷kufku Mk{ûk þuh Úkíke {krníkeLku fLxÙku÷ fhðk {kxu WÃkÞkuøke Lkeðzu Au. su{ fu ½ýe ðkh fkuE Ãký ÞwÍh Võík ík{khk Lkk{Lkk ykÄkhu s ík{Lku þkuÄe fkZu Au. yÚkðk íkku fkuE Ãký ík{Lku £uLz rhõðuMx {kuf÷e þfu Au íku{s {uMkus Ãký {kuf÷e þfu Au. òu ík{u yk «fkhLke «ð]r¥kLku fLxÙku÷ fu hkufðk {ktøkíkk nkuð íkku Mku^xe {kxu ynª sELku ík{khk Mku®xøMk{kt Úkkuzk VuhVkh fhe Ëku. Mku®xøMk fhðk {kxu Account > Privacy Settings > Connecting on Facebook Ãkh Âõ÷f fhku. yuÂÃ÷fuþLk {uLkus{uLx ík{khk{ktÚke fux÷ktÞ ÞwÍMko nþu su rËðMkLke fux÷eÞ VuMkçkwf yuÂÃ÷fuþLkLkku WÃkÞkuøk fhíkkt nþu íku{s Lkðe Lku Lkðe MkçkM¢kEçk fhíkk hnuíkk nþu, Ãkhtíkw ík{khe òý ¾kíkh VuMkçkwf yuÂÃ÷fuþLk yu

fkuE VuMkçkwfLke ÃkkuíkkLke yuÂÃ÷fuþLk nkuíke LkÚke, Ãkhtíkw yLÞ fkuE MkkEx VuMkçkwfLkk Ã÷uxVku{oLkku WÃkÞkuøk fheLku ík{Lku su-íku yuÂÃ÷fuþLkLkku ÷k¼ ík{khe {krníkeLkk ¼kuøku ík{Lku ykÃku Au. su{kt ½ýe ðkh MÃku{ yLku ðkÞhMk yuxufLkk ¼ÞLke þõÞíkk Mkkuyu Mkku xfk hnu÷e Au. suLkk WËknhýYÃku £e ykEÃkuz, «kuVkE÷ ÔÞwyMko yLku rçkLk ÷kËuLkLkk {kuíkLkku ÷kEð ðerzÞku suðk ÃkkuMxLkku MÃku{ yuxuf òuÞku s nþu. ¾kMk fheLku Mkki«Úk{ íkku ík{khk yufkWLx{ktÚke ðýòuEíke yuÂÃ÷fuþLkLku rh{qð fhe Lkkt¾ku. suLke {kxu ík{khu Account > Privacy Settings sELku MkkiÚke Lke[u Apps and Websites > Apps You Use > Edit Settings fheLku Lk òuEíke Ëhuf yuÂÃ÷fuþLk rz÷ex fhe Ëku. {krníke {uLkus{uLx yk Mku®xøMk fhðkÚke ík{u ík{khe «kuVkE÷{kt Mkuð fhu÷e Ëhuf {krníkeLku ík{khk £uLzTÍ,

[ufçkkuõMk rxf fhe Ëku. yk{ fhðkÚke nufMko ík{khk yufkWLx MkkÚku [uzkt Lknª fhe þfu íku{ s yuÂÃ÷fuþLk îkhk ík{khe {krníke [kuhkðkLkku ¼Þ Ãký Lknª hnu. VuMkçkwfLkk Ëhuf ÞwÍMkuo yk Mku®xøk y[qfÃkýu fhe hk¾ðwt òuEyu. yk Mku®xøk fhðkÚke Úkzo Ãkkxeo yuÂÃ÷fuþLk ík{khk yufkWLx{kt MkçkM¢kEçk fhu÷e nkuÞ íkku Ãký ík{khe RåAk rðLkk ík{khku zuxk yuõMkuMk fhe Lknª þfu suÚke ík{u MkuV hne þfku Aku. íku{s £uLzTÍ îkhk fu yuÂÃ÷fuþLk îkhk Úkíke MÃku{ ÃkkuMxLku Ãký íku {kuxk¼køku ík{khe ðku÷ Ãkh ykðíkkt yxfkðe Ëu Au. Mkku £uLzTÍ, çke MkkurþÞ÷ Ãkhtíkw MkkÚku MkkÚku çke MkuV, fkhý fu ðåÞwoy÷ ÷kEV sux÷e VkÞËkfkhf Au íkux÷e s nkrLkfkhf Ãký Au su nfefíkLku ¼q÷e þfkÞ íku{ LkÚke. ykðk{kt [uíkíkk Lkh (VuMkçkwf Mkt˼uo ¾kMk fheLku Lkkhe) MkËk Mkw¾e íku fnuðíkLkku y{÷ fhe MkuV MkkurþÞ÷ Lkuxð‹føk {kýðwt rníkkðn hnuþu. yLku çkLku íkku, ðåÞwoy÷ yurzõþLk Úkkuzwt ykuAwt fheLku rhÞ÷ ÷kEV{kt yuÂõxð çkLkþku íkku íkuLkku ykLktË Ãký rhÞ÷ hnuþu. økwz ÷f £uLzTÍ... kunal2011@gmail.com

ykuðhzkuÍÚke {kuík {kxu zkuõ xh sðkçkËkh ykt¾{ktÚke Ãkkýe ÃkzðkLkwt Ãký [k÷w níkwt. suÚke Vhe ykrËíÞLku Mkk{kðk¤k zkuõxh ÃkkMku ÷E sðk{kt ykÔÞku níkku. íku Mk{Þu Ãký zkuõxhu Reziz Ëðk r«M¢kEçz fhe níke. ðÄw{kt Mfq÷{kt hò {kxu zkuõxhu yuf MkxeorVfux EMÞw fÞwO níkwt. su{kt ykrËíÞLku {u÷urhÞk ÚkÞu÷ nkuðkLkwt «{krýík fÞwO níkwt. ykrËíÞLku ½hu ÷kÔÞk ÃkAe Reziz Lke yuf xuç÷ux ykÃÞk ÃkAe yzÄk f÷kf{kt s ykrËíÞLkk yk¾k þhehu [fk{kt (Rashes) ÚkE ykÔÞkt níkkt. suÚke VrhÞkËeyu Mkk{kðk¤k zkuõxhLkku MktÃkfo fhíkkt zkuõxhu ÃkerzÞkrxÙrþÞLku fuMk rhVh fÞkuo níkku. ÃkerzÞkrxÙrþÞLku ykrËíÞLku "Stevens Johson Syndrome (SJS)"

ÚkÞwt nkuðkLkwt rLkËkLk fÞwO níkwt. yLku íku ËðkLkk rhyuõþLkLku fkhýu ÚkÞu÷ nkuðkLkwt Ãký sýkÔÞwt níkwt. ÃkerzÞkrxÙrþÞLkLke nkuÂMÃkx÷{kt 2 rËðMkLke Mkkhðkh ÃkAe Ãký ykrËíÞLku ¾kMk Vuh Ãkzâku Lk níkku. íÞkhçkkË, ykrËíÞLku {wtçkELke Lkð÷ nkuÂMÃkx÷ "INHS ASHWINI" {kt Ëk¾÷ fhkÞku níkku. ßÞkt íkuLku ICU {kt þe^x fhkÞku níkku. {sfwh nkuÂMÃkx÷{kt ÷øk¼øk Mkkíkuf rËðMkLke Mkkhðkh ÃkAe ykrËíÞLkwt yðMkkLk ÚkÞwt níkwt. suÚke VrhÞkËeyu Mkk{kðk¤k zkuõxh rðhwØ rsÕ÷k Vkuh{{kt VrhÞkËe Ëk¾÷ fhe níke. òu fu,rsÕ÷k Vkuh{u Mkk{kðk¤k zkuõxhLke Mkuðk{kt ¾k{e Ãkwhðkh Úkíke Lk nkuðkLkwt sýkðe VrhÞkË hË fhe níke. suÚke VrhÞkËeyu

Mxux fr{þLk{kt yÃke÷ VkE÷ fhe níke. Mxux fr{þLku yÃke÷ {tsqh hk¾e Yk. 2,60,000/-Lkwt ð¤íkh 7 xfk ÷u¾u ÔÞks MkkÚku VrhÞkËeLku [qfððkLkku zku. çkuLËk÷uLku ykËuþ ykÃkíkku nwf{ fÞkuo níkku. su nwf{ rðhwØ zkuõxhu LkuþLk÷ fr{þLk Mk{ûk rhrðÍLk rÃkrxþLk VkE÷ fhe níke.

òøkku økúknf òøkku ©uÞMk ËuMkkE LkuþLk÷ fr{þLkLke r«MkkE®zøk {uBçkh sÂMxMk ©e çke.yuLk.Ãke. ®Mkn íkÚkk MkÇÞ ©e yuMk.fu. LkkÞfLke çkuL[u rðrðÄ ÃkkMkktykuLke Aýkðx fhíkkt sýkÔÞwt níkwt fu, ykrËíÞLku ykðu÷ku íkkð ½ýkt fkhýMkh nkuE þfu. su{ fu, ðkEh÷, zuLøÞw, [efLkøkwrLkÞk ðøkuhu. Mkk{kðk¤k zkuõxh ykrËíÞLku ykðu÷ku íkkð {u÷urhÞkLkku s níkku yu rLkËkLk Ãkh fE heíku ykÔÞk íku sýkðe þõÞk LkÚke. {u÷urhÞkLkk rLkËkLk Ãkh ykðíkkt Ãknu÷kt Mkk{kðk¤k zkuõxhu Mkk{kðk¤kLkk fkuE ç÷z xuMx Ãký fhkÔÞk LkÚke. yLku MkeÄk {u÷urhÞkLkk rLkËkLk Ãkh ykðeLku Reziz Ëðk r«M¢kEçz fhe níke. òu ykrËíÞLku {u÷urhÞk ÚkÞku Ãký nkuík íkku Ãký MkeÄe Reziz Ëðk ykÃkðe Mk÷kn¼ÞwO Lk níkwt. LkuþLk÷ fr{þLku ðÄw{kt yu{ Ãký sýkÔÞwt níkwt fu, Reziz yu Sulphadoxine yLku

Pyrimethamine ËðkLkwt r{©ý Au. 5Úke 10 ð»koLkk yLku 20Úke 30 rføkúk. ðsLk Ähkðíkkt çkk¤fkuLku {sfwh ËðkLke 1 1/2 xuç÷ux ykÃke þfkÞ Au. yLku íku ykÃÞk çkkË ykuAk{kt ykuAk 7 rËðMk MkwÄe íku rhÃkex Lk fhðe òuEyu yuðwt r÷xhu[h Ëþkoðu Au. ßÞkhu Mkk{kðk¤k zkuõxhu ykrËíÞLku h rËðMk MkwÄe Mkíkík çkççku xuç÷ux ÷uðkLkwt yux÷u fu fw÷ 4 xuç÷ux ÷uðkLkwt r«M¢kEçz fÞwO níkwt. su Recommended zkuÍ fhíkkt ðÄkhu níkwt. yLku íÞkhçkkË VheÚke Ãký Mkk{kðk¤k zkuõxhu Reziz Ëðk rhÃkex fhe níke. Reziz ËðkÚke SJS ÚkE þfu Au yLku {]íÞw Ãký ÚkE þfu Au, yuðwt {urzf÷ r÷xhu[h Ãký Ëþkoðu Au. su ík{k{ nfefíkku{kt Mkk{kðk¤k zkuõxhu ÞkuøÞ Ëðk r«M¢kEçz fhu÷ Lk níke yLku ËðkLkku zkuÍ Ãký ÞkuøÞ r«M¢kEçz fhu÷ Lk níkku yLku yu heíku Mkk{kðk¤k zkuõxh ÃkkuíkkLke Vhs çkòððk{kt rLk»V¤ økÞk níkk. yu{ sýkðe LkuþLk÷ fr{þLku VrhÞkËeLku Yk. 2,60,000/-Lkwt ð¤íkh 7 xfk ÔÞks MkkÚku yÃkkðíkku Mxux fr{þLkLkku nwf{ fLV{o fÞkuo níkku yLku zkuõxhLke rhrðÍLk rÃkrxþLk hË fhe níke.

fuLz÷ ÷kEx yu s íkku {kuxe fhwýíkk Au SðLk LkkxfLke, Au Võík Ãkkºkku çkÄkt, fkuE f÷kfkh LkÚke! - çkhfík ðehkýe ‘çkuVk{’ desaivakil@rediffmail.com

J

J

J

J

2002{kt {U yuV-4 {kxu rðÍk Ve ¼he ËeÄe Au. nsw MkwÄe rðÍk fku÷ LkÚke ykÔÞku íkku þwt y{khe VkE÷ çktÄ ÚkE økE nþu? -n»ko˼kE ykh. Ãkxu÷, fýçkeðkz (LkðMkkhe) yk fuxuøkhe yíÞtík Äe{e [k÷u Au. íkuÚke VkR÷ çktÄ ÚkE økE íkuðwt {kLkðkLke sYh LkÚke. Úkkuzk {rnLkk{kt yk fuxuøkhe ÍzÃke çkLkþu. {khe F-2-BLke VkR÷ 2010Lke Au. íku nk÷ «kuMkuMk{kt çkíkkðu Au. íkku VkR÷Lku ¾q÷íkkt fux÷ku Mk{Þ ÷køkþu? -Ãkqðeo Ãkxu÷, ðkMký (LkðMkkhe) VkR÷ ¾q÷íke LkÚke, Ãkhtíkw íku «kuMkuMk ÚkkÞ. {kxu nk÷Lke Äe{e økrík òuíkkt 6-7 ð»ko hkn òuðe Ãkzu. ÃkhËuþ «ðkMk ð¾íku íÞkt s ÃkkMkÃkkuxo ¾kuðkE òÞ íkku þwt fhðwt Ãkzu? ÃkkMkÃkkuxo yøkíÞLkku yLku {n¥ðLkku zkuõÞw{uLx Au suLkk ðøkh ÃkhËuþ{kt yLkuf Mk{MÞk ÚkE þfu Au. fux÷ef ðkh ÃkkuíkkLkk nkÚk{kt hk¾u÷ku ÃkkMkÃkkuxo õÞktf ¼q÷e sðkÞ fu [kuhkE Ãký òÞ. ík{u LÞqÞkufoLkk yuhÃkkuxo WÃkh QíkÞko yÚkðk {wtçkE yuhÃkkuxo WÃkh zâwxe Ve þkuÃk{kt þku®Ãkøk fhku íÞkhu ík{khku ÃkkMkÃkkuxo ykÃkðku Ãkzu Au su ½ýe ðkh {kýMkku ^÷kExLke Wíkkð¤{kt ¼q÷e síkk nkuÞ Au. ßÞkhu VkuhuLk yuõMk[uLs ÷uðk ÃkkMkÃkkuxo ykÃkku Aku íÞkhu Ãký íÞkt ¼w÷kE sðkLke þõÞíkk hnu÷e Au. ykðkt yLkuf fkhýkuLku ÷eÄu òu ÃkkMkÃkkuxo - rðÍkLke Lkf÷ nkÚkðøke nþu íkku ík{u su íku Ëuþ{kt nþku íkku Ãký ykðe ÃkrhÂMÚkrík{kt ík{u su íku Ëuþ{kt ykðu÷ EÂLzÞLk fkuLMÞw÷uxLke ykurVMk{kt YçkY sE yhS fhðkÚke xuBÃkhhe xÙkðu÷ zkuõÞw{uLx fkZe ykÃkþu su ík{khku ÃkkAk sðkLkku ÃkhðkLkku yÚkðk xÙkðu÷ zkuõÞw{uLx ELk yuçkMkLMk ykuV ÃkkMkÃkkuxo Au. {kxu rð÷tçk fÞko ðøkh su íku Ëuþ{kt Ãkku÷eMkVrhÞkË ÷¾kðe íkuLke Lkf÷ {u¤ðe ÷uðe íku rMkðkÞ ík{Lku xÙkðu÷ zkuõÞw{uLx {¤þu Lknª. fkhý yhS MkkÚku ík{khk çku Vkuxk Ve, Ãkku÷eMk fBÃ÷uRLkLke Lkf÷ íkÚkk ÃkkMkÃkkuxoLke Lkf÷ hsq

fhðe VhrsÞkík Au. {khku y{urhfkLkku {ÂÕxÃk÷ rðÍk {k[o 2012{kt Ãkqhku Úkíkku nkuE íku rhLÞq fhkÞ yLku þwt ÃkuÃkMko òuEyu? -{økLk÷k÷ Ãke. Ãkxu÷, çkkhzku÷e 2012Lke þYykík{kt rhLÞq fhkðe þfkÞ. su {kxu Vku{o, Ve yLku RLxhÔÞqLke íkkhe¾ rMkðkÞ fkuE ðÄkhkLkkt ÃkuÃkMkoLke sYh LkÚke. økúeLkfkzoÄkhf {khk ÃkwºkLku y{urhfk{kt Ëefhku sL{íkk yu çkk¤fLku íÞktLkwt Lkkøkrhfíð {éÞwt Au. nðu yu ºkýuÞ yufkË ð»ko {kxu ¼khík yktxku {khðk ykððk {ktøku Au. íkku yu rðþu {køkoËþoLk ykÃkþku. ík{khk Ãkwºk íkÚkk íkuLke ÃkíLke ynª ykÔÞk ÃkAe yuf ð»ko Ãkqhwt ÚkkÞ yu Ãknu÷kt y{urhfk Ãkhík Vhðwt òuEyu. ík{khk Ãkkiºk {kxu RÂLzÞk ykððkLkku rðrÍxh rðÍk {u¤ðeLku íkÚkk O.C.I. {u¤ðeLku RÂLzÞk{kt íku øk{u íkux÷kt ð»ko hne þfu. U.K. Lkk rðrÍxh rðÍk {u¤ððk fE ðuçkMkkEx WÃkh {krníke {¤u? rðrÍxh rðÍk{kt rhxLko rxrfx ÷ELku sEyu íkku yÚkðk íÞkt sE rxrfx fuLMk÷ fhkðe þfkÞ? íÞkt fkÞËuMkh fu økuhfkÞËuMkh fk{ fhe þfkÞ? ík{khk ÷ktçkk Ãkºk yLku yLkuf «&™ku WÃkhÚke yuðwt Vr÷ík ÚkkÞ Au fu ík{u rðrÍxh rðÍkLkk ykÄkhu U.K. {kt MÚkkÞe Úkðk {ktøkku Aku. òu ykðk ykþÞ MkkÚku rðÍk {ktøkþku íkku rhsuõx Úkþu. fkuE Ãký Ëuþ{kt rðrÍxh rðÍkLkk ykÄkhu fkÞËuMkh fu økuhfkÞËuMkh fk{ fhe þfkíkwt s LkÚke. ÃkkAk ykððkLke rxrfx fuLMk÷ fhðk{kt LkwfMkkLk Au. {kxu MxwzLx rðÍk {kxu «ÞíLk fhku yÚkðk rðrÍxh rðÍk Mkkhk EhkËk MkkÚku {u¤ðku. xqrhMx rðÍk {u¤ððk {kxu þwt fhðwt òuEyu? xqrhMx rðÍk {kxu þwt þwt òuEyu yu ËMíkkðuòuLke ÞkËe òuE ÷ku. J A {kMkÚke ðÄw ður÷rzxeðk¤ku ÃkkMkÃkkuxo. J ÃkkMkÃkkuxo MkkRÍLkk rðÍk {kxuLkk ÷uxuMx Vkuxk. J ík{khe MkØhíkk çkíkkðíkk MÚkkðh støk{

J

J

J

J J

J J

J

J

J

fkuE Ãký Ëuþ{kt rðrÍxh rðÍkLkk ykÄkhu fkÞËuMkh fu økuhfkÞËuMkh fk{ fhe þfkíkwt s LkÚke. su Ëuþ{kt Vhðk sðwt nkuÞ íku ËuþLkkt òuðk÷kÞf MÚk¤kuLkku íkÚkk íkuLkk RríknkMkLkku Mxze fhðku. suÚke RLxhÔÞq{kt õÞkt õÞkt sþku yLku fu{ òð Aku ðøkuhu «&™kuLkk Mk[kux sðkçk ykÃke þfku. «ðkMk ð¾íku ÃkkMkÃkkuxo, rðÍk ðøkuhu ËMíkkðuòuLke Lkf÷ nt{uþk nkÚkðøke hk¾ðe. r{÷fíkLkk zkuõÞw{uLxTMk yk rMkðkÞ çkUf çku÷uLMk yuV. ze. RLðuMx{uLx ðøkuhu. suÚke Mkkrçkík ÚkE þfu ík{u ¼khík ÃkkAk ykðþku s. rLkÞr{ík RLf{xuõMk ¼hku Aku íkuLkk Ãkwhkðk. ÷øk¼øk çkuÚke ºký ÷k¾ (fÃk÷ {kxu) yìhrxrfx Vhðk, þku®Ãkøk ðøkuhu {kxuLkku ¾[o fhðk ík{u Mkûk{ Au íkuLkk Ãkwhkðk. ík{khk çkk¤fkuLkk sL{Lkkt çkÚko MkŠxrVfuxTMk ík{khk MktçktÄe fu r{ºk íkhVÚke ík{Lku MkÃkkuxo fhþu íku {ík÷çkLke yurVzurðx ykuV MkÃkkuxo yÚkkoíkT MÃkkuLMkh ÷uxh. Lkkufhe fhíkkt nku íkku íkuLkwt MkŠxrVfux íkÚkk ík{Lku fux÷k rËðMkLkwt ðufuþLk ykÃÞwt Au íkÚkk ík{u ÃkkAk Vhþku íÞkhu ík{khe Lkkufhe [k÷w níke yLku [k÷w hnuþu íkuðwt MkŠxrVfux. rðÍkLkwt Vku{o íkÚkk Ve ¼he RLxhÔÞq {kxuLke yuÃkkuRLx{uLx ÷uðe. su Ëuþ{kt Vhðk sðwt nkuÞ íku ËuþLkkt òuðk÷kÞf MÚk¤kuLkku íkÚkk íkuLkk RríknkMkLkku Mxze fhðku.

J

J

J

suÚke RLxhÔÞq{kt õÞkt õÞkt sþku yLku fu{ òð Aku ðøkuhu «&™kuLkk Mk[kux sðkçk ykÃke þfku. òu ík{khkt MktíkkLkku ÃkwÏík ô{hLkkt fu LkkLke ðÞLkkt nkuÞ íkku çkÄk s MkkÚku rðÍk {kxu yuÃ÷kÞ fhþku Lknª rMkðkÞ fu ík{khwt çkk¤f RLVLx yÚkkoíkT çknw LkkLkwt nkuÞ suLku {qfeLku sðkÞ Lknª. ÞwhkuÃk yLku y{urhfkLkk rðÍk AuÕ÷u ÷uðkLkwt hk¾þku. Ãknu÷e ðkh rðÍk ÷E ®MkøkkÃkwh, {÷urþÞk, ÚkkE÷uLz, LÞqrÍ÷uLz, ykpMxÙur÷Þk, rMk÷kuLk, ËwçkE ðøkuhu suðk LkkLkk Ëuþ{kt VÞko ÃkAe ík{khku ÃkkMkÃkkuxo rðÍk íkÚkk yuhkEð÷ rzÃkk[ohLkk swËkt swËkt f÷hVw÷ rMk¬kðk¤ku nþu íkku AuÕ÷u ÞwhkuÃk- y{urhfkLkk rðÍk {u¤ððk{kt Mkh¤íkk Ãkzþu. òu ík{u ík{khk rçkÍLkuMk {kxuLkku fkuE RLzMxÙeÞ÷ Vuh fu yuÂõÍrçkþLk òuðk fu ¼køk ÷uðk síkkt nku íkku íkuLkk {wÏÞ ykuøkuoLkkEÍh íkhVÚke yk{tºký, nkuxu÷Lkwt çkw®føk ðøkuhu MktÃkqýo ÃkºkÔÞðnkh rðÍk RLxhÔÞq{kt MkkÚku ÷E çkíkkðþku. yuf ðkík ¾kMk ÞkË hk¾ku fu y{urhfkLkku xqrhMx rðÍk ykÃkíkkt Ãknu÷kt ík{khe rzxuR÷Lke LkuR{ [uf ÃkØríkÚke [fkMkýe ÚkkÞ Au. íÞkhçkkË y{urhfkLkk yìhÃkkuxo WÃkh Rr{økúuþLk yrÄfkheLku yux÷k ðkRz- rðMík]ík yLkr÷r{xuz ÃkkðMko ykÃkðk{kt ykÔÞk Au fu íkuyku ss-ßÞqhe yLku Ãkkuíku s yuÂõÍõÞwxh nkuÞ íku{ ðíkou Au. suLkku rðhkuÄ y{urhfkLke MkuLkuxLkk ½ýkt MkuLkuxMkuo fÞkuo Au. fkhý fkuE Ãký xqrhMxLku y{urhfk{ktÚke Ãkhík fhðk{kt fux÷ef ðkh ¾kuxk rLkýoÞku ÷uðkÞ Au. íkuÚke yìhÃkkuxo WÃkh ík{khu MkkðÄkLkeÚke ðíkoðwt òuEyu. ÃkqAu íkux÷kLkku s sðkçk ykÃkðku. rðÍkLkk RLxhÔÞq ð¾íku õÞkt õÞkt Vhþku? õÞkt hnuþku? fkuý Mkøkwt íÞkt hnu Au? fw÷ fux÷ku ¾[o Úkþu? fux÷kLke rxrfx ÚkE? fwxwtçk{kt fux÷k MkÇÞku Au? fu{ yuf÷k yÚkðk Ãkrík-ÃkíLke òð Aku? fux÷kt ðef íÞkt hkufkþku? fu{ y{urhfk fu ÞwhkuÃk òð Aku? þuLkku ÄtÄku Au? fux÷e «kuÃkxeo yLku fkh Au? fkhLkku Lktçkh þwt Au? fkÞ{ {kxu hkufkðk {¤u íkku y{khk Ëuþ{kt fkÞ{ hnuþku? ðøkuhu Mkðk÷ku ÃkwAkÞ Au. rðÍk RLxhÔÞq{kt RLxh«exh hk¾ðku òu #Âø÷þ ¼k»kk WÃkh MktÃkqýo «¼wíð Lkk nkuÞ íkku ¾kMk fheLku y{urhfLk fkuLMÞw÷uxLke ykprVMk{kt ík{khku RLxhÔÞq {ktz yufÚke Ãkkt[ r{rLkx{kt Ãkqhku fhe ËuðkÞ Au. íkuÚke Mk{ÞMkq[fíkk ðkÃkhe sðkçkku ykÃkðk òuEyu.

(÷u¾f Rr{økúuþLkLkk rLk»ýkík yuzðkufux Au.) ík{khk rðÍk MktçktrÄík Mkðk÷ku {kuf÷e ykÃkku yÚkðk {uE÷ fhku: rðÍk yu xw Íuz, MktËuþ, ÃkqŠík rð¼køk, ð†kÃkwh, y{ËkðkË. Mkðk÷{kt rçkLksYhe rðøkíkku Lk W{uhðe íku{s MkhLkk{wt Ãkqhwt ÷¾ðwt. yu rMkðkÞLkk Mkðk÷kuLku MÚkkLk {¤þu Lknª. viza.sandesh@gmail.com

CMYK

04


çkwÄðkh

çkwÄðkh

1 sqLk, h011

www.sandesh.com

CMYK

íÞkt Ãknu÷uÚke Ãku÷e fnuðík yk {‘ðnuíkku÷kykÃkýu Mkqyu, ðnu÷k QXu, ðÄu çk¤- økwshkík, økwshkíke yLku LkkRx ÷kRV

çkwrØ’Lkku «¼kð nkuE hkºku ½hLkk MkÇÞku ÷øk¼øk 11 ykMkÃkkMk íkku ½kUxkE òÞ Au. íÞkhu LkkRx÷kRV rðþu ÷¾eyu yLku yu Ãký økwshkík yLku økwshkíkeykuLke yu òýu fuheLke rMkÍLk{kt {Uøkku ^÷uðhLkk þhçkíkLkwt {kfuo®xøk fhðk suðwt Au. ¼khíkLkkt çkkfeLkkt þnuhku{kt LkkRx÷kRV yux÷u ÷kUøk zÙkEð rzMfku ÚkuõMk, ÷uRx LkkRx ÃkkxeoÍ yuLz Mkku ykuLk... ykÃkýu íÞkt ÚkuLõMk xw ËkYçktÄe ÷uRx LkkRx ÃkkxeoÍLkwt Ëq»ký íkku LkÚke Ãký ÃkAe ËkYçktÄe Au yux÷u çkeswt Ãký ftE s Mkur÷çkúuþLk Lk ÚkkÞ yu LÞkÞu Ëhuf økwshkíkeykuLkk WíMkkn òýu {he ÃkhðkÞko Au, Lk øk¤u QíkÞwO? [k÷ku Úkkuzwt rzxuR÷{kt òuEyu. ‘LkkRx ÷kRV’ þçË çkurÍf÷e Qøkíke hkíkÚke ðnu÷e Mkðkh (ytøkúuS{kt suLkk {kxu ‘ðe yðMko’ suðku þçË ðÃkhkÞ Au) MkwÄe yuLxhxuRLk{uLx {kxu Úkíke «ð]r¥kyku {kxu ðÃkhkÞ Au. ykÃkýu íÞkt çknkhÚke fkuE {nu{kLk ykðu su økwshkíke LkÚke yu Mðk¼krðf heíku ÃkqAþu fu ynªÞkt ík{u økwshkíkeyku LkkRx ÷kRV {kxu þwt fhku Aku? íÞkhu fnuðwt Ãkzu fu ËkYçktÄe yLku ykíktfðkËe nw{÷kykuLke þõÞíkk yLku òu¾{Lku æÞkLk{kt ÷uíkk ykÃkýu íÞkt yuf íkku 10-30Úke 11-00 ðkøÞu çkÄwt s VkuMkoVq÷e çktÄ fhkðe Ëuðk{kt ykðu Au. yk WÃkhktík ykÃkýLku MkkiLku Ãknu÷uÚke ykÃkýk økwshkíke fÕ[h{kt ykËík Ãkze økE Au fu Mkðkhu Lkkufhe fu ËwfkLk Ãkh ðnu÷k sðkLkwt nkuE hkºku òøkðwt yu Mkkhe ðkík Lk fnuðkÞ. Ãkrhýk{ yu ykÔÞwt Au fu ykÃkýe LkkRx ÷kRV (òu yuðwt ftE nkuÞ íkku) çkze rMk{eík yLku {ÞkorËík Au. yuf yk{ økwshkíke hkºku sBÞk ÃkAe Ãkhðkhe sþu yLku ÃkAe yu þwt fhþu yuðwt ík{u yu{Lku ÃkqAku íkku Úkkuzk rxrÃkf÷ sðkçkku {¤þu, su yk hÌkk. “çkkuMk, [k÷ku yk ÃkkLkLkk økÕ÷u {Mkk÷ku, rMkøkkhux yLku yuf ÷ªçkwðk¤e Mkkuzk Ãkeyu. Mkk÷w Mkktsu hMk ðÄkhu ÃkeðkR økÞku. yu{kt ÃkkAku yk WLkk¤ku. Þk íkku yu fnuþu Þkh fk÷u yuf Ãkkxeo Mkðkhu ðnu÷e {¤ðk ykðu Au íkku çknw Lknª søkkÞ. [k÷ku Úkkuzwt çkuzr{LxLk fu fuh{ h{e Lkk¾eyu. swykuLku {Lku íkku ftE þku¾ LkÚke. Ãký yk

s

økíkLkk {nkLk òËwøkh nuhe nwzeLkeLkwt Lkk{ ÷kuf{w¾u ðÄkhu [Ze økÞu÷wt Au. íkuLkk òËw{kt MkknMk yLku hnMÞLkwt yuðwt yËT¼wík r{©ý níkwt fu, ÷k¾ku ÷kufku yæÄh ïkMku ykLktË {kýíkk. {kLkðeyu þkuÄu÷kt fkuE çktÄLkku nwzeLkeLku sfze þfu íku ÷kufku {kLkðk íkiÞkh Lknkuíkk. çkÄk ËuþLke ÷ku¾tze çkuze{ktÚke nwzeLke hnMÞ{Þ heíku {wõík ÚkE síkku. nwzeLkeLkk nkÚk

Xnuhku Ãkze ni hkík Þu Mkkhe!

½hfk{{ktÚke VwhMkË {¤e òÞ yLku ½hLke çknkh sðk {¤u íkku yu ÃkkuíkkLkwt Vuðrhx fk{ yux÷u fu Ãkt[kík WVuo økkurMkÃk fhðk ÷køkþu. su{kt fkuLkwt fkuLke MkkÚku [¬h [k÷u AuÚke ÷E rðrðÄ hurMkÃkeyku, ÃkkuíkkLkkt MkkMkw þwt çkku÷u Au. Ãkrík þk {kxu Vhðk LkÚke ÷E síkk? yLku fkuLkkt ÷øLk íkqxðkLke yýe Ãkh Au suðe [[koyku rðþk¤ V÷f Ãkh Úkíke nkuÞ Au. nk, Úkkuze ÃkMkoLk÷ ðkíkku su{ fu rÃkrhÞzTMk, Vur{÷e Ã÷k®Lkøk fu ÃkAe MkuõMk rð»kuLke ðkíkku yufË{ Äe{k yðksu Úkíke òuðk {¤u Au. økwshkíke †eyku Ãkkuíku yufË{ ftxÙkuÕz yLku ðÄwÃkzíke rzrMkÃ÷eLkLkk Lkk{u

ÞtrøkMíkkLk

¼krðLk yæÞkhw Akufhktyku ÃkkA¤ ÷køÞkt Au.” çkku÷ku, þwt òuÞwt? yk ¼kELku h{ðkLkk þku¾ çkÄk s Au Ãký yu Mðefkhþu Lknª yLku AkufhktykuLke SËLkk Lkk{u h{þu. swðkrLkÞkykuLkku Ãký yk s yk÷{ Au. hkºku sBÞk ÃkAe çkkEf yLku yuÂõxðk ÷E yu ËkuMíkku MkkÚku çknw íkku yktxku {khðk Lkef¤þu (yk{kt Ãku÷k Lkðkt ÷øLkðk¤k ÃkkAk ÃkkuíkkLke ðkRVLku ÷RLku Lkef¤þu. Þw Lkku yuf [¬h ÷økkððk, Ãký yu nt{uþkt ðÄeLku {Mkk÷k Mkkuzk fu yuf ðurLk÷k ykEMk¢e{ ¾kE ÃkkAk Vhþu!) Úkkuzkt LkkLkkt þnuhku su{ fu. sqLkkøkZ, ò{Lkøkh ¼qs fu ÃkAe ¼Y[ fu ð÷Mkkz{kt hkºku þuheyku fu yuÃkkxo{uLxTMkLke xuhuMk Ãkh fuh{ yLku Ãk¥kktLkku {knku÷ ò{u Au. yLku nk, Ã÷kÂMxfLke ËzeÚke xÙuf ÃkuLxTMk fu ÷qtøke{kt Mkßs ÚkE øk÷er¢fux Ãký Mkkhwt yuðwt h{kÞ Au. yk rMkðkÞ Akufheyku {kuxe¼køku çkuzr{LxLk h{íke òuðk {¤u yLku 30+ øk]rnýeykuLku òu

òunwf{eðk¤k ðkíkkðhý{kt WAhe nkuÞ çkÄwt s ÃkkuíkkLke Ëefhe Ãkh {kuxu¼køku fuhe Vkuhðzo fhíke òuðk {¤u Au. yu{kt Ãký òu MktÞwõík fwxwtçk nþu íkku íkku AkufheykuLkk {kuçkkE÷{kt {uMkursMk Ãký ½ýkt ½hku{kt {k-çkkÃk îkhk [uf Úkíkkt nkuÞ Au! yk íkku ðkík ÚkE su {Lk {khe çkuMke hnu Au yuðk økwshkíkeykuLke. Ãký y{ËkðkË, Mkwhík, ðzkuËhk yLku hksfkux suðkt þnuhku{kt hkºku {kuxu¼køku ¾kýeÃkeýeLkku Mkkhku {knku÷ ò{u Au. yLku y{ËkðkË yLku Mkwhík{kt ¾kMMkk ÞtøkMxMko rzMfku ÚkuõMk síkk ÚkÞk Au. Ãký {kuxk ¼køkLkk rzMfku ÚkuõMkLkk ¼kð yux÷k íkku®íkøk nkuÞ Au fu MkkuMkkÞxeLkk y{wf Mker{ík ðøko Ãkqhíkwt s yu {ÞkorËík hne òÞ Au. òøkYf yLku yuLÚkwt swðkrLkÞkyku yLku Vqxzeyku nðu neÃk nkuÃk yLku Mkk÷Mkk þe¾ðk y÷øk y÷øk õ÷kMkeMk MkwÄe ÷ktçkk Úkíkkt økÞkt Au. Ãký nsw suLku ykËík fne þfkÞ yu nËu ykÃkýu íÞkt yu fÕ[h LkÚke çkLÞwt. yuLkkt ½ýkt fkhý Au. yuf íkku yu su

yøkkW fÌkwt yu «{kýu íkku®íkøk ¼kð yLku çkeòu ykÃkýu íÞkt rzMfku «íÞuLkku MkkurøkÞku yurxxâwz yLku ðze÷kuLkku ðÄwÃkzíkku ftxÙku÷. òu fu yu ðkík {kLkðe Ãkzu fu þnuhLkk ykWx MfxoMk{kt yksfk÷ n{ýkt íkksuíkh{kt ÚkÞku yu ‘çktøk÷ RLk Ä støk÷’ «fkhLkk ¼¤íkk s þhkçk yLku þçkkçkLkk su ¾u÷ ÚkkÞ Au yuLkk «íkkÃku Ãkqhku LkkRx ÷kRV þçË yLku s÷Mkk fhðkLkku Ãkqhku yr¼øk{ çkËLkk{ ÚkkÞ Au. fËk[ yux÷u s ykÃkýu íÞkt rVÕ{ku rMkðkÞ YrxLk ÷kRV{kt økwshkíkeykuLku økhçkk rMkðkÞ zkLMkLkku yux÷ku þku¾ LkÚke. yrík ¼ku¤k fu ÃkAe ðktf Ëu¾kyku nsw yuðwt {kLku Au fu LkkRx ÷kRV yux÷u yuðe «ð]r¥k su{kt ykÕfkunku÷Lke Aku¤ku Qzu yLku xqtfkt fÃkzkt Ãknuhu÷e MkuõMke yLku MktMfkhe Akufheyku yu{kt RLðkuÕð nkuÞ. çkkuMk, ynª s ykÃkýu {kh ¾kEyu Aeyu. ykÃkýu Mkki yuu fÕ[hLku ¼ktze yuf MkhMk yLku nuÕÄe LkkRx ÷kRV Ãký LkÚke yuLòuÞ fhe þfíkk. yksu Ãký økwshkíkeykuLke LkkRx ÷kRV øk÷eLkk Lkkfu Ãkíke òÞ Au. çkwZkÃkku økk{Lkk ÃkkËhu fu ÃkkLkLkk økÕ÷u þìhçkòhÚke Ãkkzkuþe yLku ËuþLke nk÷íkLke yÚkoneLk [[koyku{kt Lkef¤e òÞ Au. fkufxu÷ Lkk Mkne, {kufxu÷ ynª {n¥ðLkwt Au. ‘£e huRLk zkLMk’ su{kt WíMkkn Au yLku W{tøk Au. Ãkqhk rËðMkLkku Úkkf òýu fkuELkk MkkÚkÚke yLku yuLke MkkÚku zkLMkÚke Úkkuze r{rLkxku{kt økkÞçk ÚkE òÞ Au. ykþk hk¾eyu fu ykðLkkhk Mk{Þ{kt Ëtzk ÃkAkz yr¼øk{ Akuze ykÃkýu Úkkuzk WíMkkne çkLke zkLMk þe¾eyu. rh÷uõMk ÚkELku ®sËøkeLku [eÞMko fneyu, Úkkuzwt ÃkkuíkkLke òík {kxu Sðeyu. rhfe {kŠxLk, rçkúxLkeÚke ÷E {efkLkk ‘Zªfk [efk’ Ãkh Úkehfeyu! çkkÞ Ä ðu, LkkRx ÷kRVLkwt rh÷uõMkuþLk yLku Mkk÷Mkk Ãký yuf «fkhLkku Þkuøk Lkk fnuðkÞ?

ÃkkRz ÃkkEÃkh “þrLkðkhLke hkík r«Þík{k suðe ÷køkíke, hrððkhLke hkík Mkkð çkuðVk, ®sËøke {khe Mkku{Úke þrLkLke ½kýe{kt Ãke÷kE økE...” bhaween.smarty@gmail.com

{nkLk òËwøkh nwzeLke hze Ãkzâku Ãkh yuf Lknª, çku Lknª, çkkh çkuzeyku Ãknuhkððk{kt ykðíke. {kºk Ãkkt[ r{rLkx{kt íku çkkhu çkuze{ktÚke çknkh ykðe síkku! hrþÞkLke Ãkku÷eMku íkuLku rðrþü çkLkkðxLkk ‘fuLk’{kt Ãkqhe ËeÄku níkku. ïkMk ÷uðk {kxu LkkLke çkkhe h¾kE níke. MktÃkqýo íkÃkkMk ÃkAe ‘fuLk’{kt Ãkqhðk{kt ykðu÷ku nwzeLke çknkh Lkef¤e þõÞku níkku. þwt ykðk {nkLk òËwøkhu rLk»V¤íkkLkku rfLkkhku òuÞku Lknª nkuÞ? nwzeLkeLkk SðLk{kt yuf «Mktøk yuðku ykÔÞku níkku ßÞkhu MkUfzku {kLkðeLke nkshe{kt íku hze Ãkzâku níkku. {nkLk rMkrØyku «kó fhLkkhLkk SðLkLke fhwý Ãk¤ku íkuLkwt fkÞ{e Mkt¼khýwt çkLke òÞ Au. nwzeLke $ø÷uLz{kt MkV¤íkkÃkqðof ykøk¤ ðÄe þõÞku níkku. Aíkkt {nkLk nwzeLkeLku ykt[fku ykÃke sLkkhku çkLkkð Ãký íÞktLkk «uûkfku Mk{ûk çkLÞku níkku. $ø÷uLzLkk ‘Ä R÷uMxÙuxuz r{hh’ ðíko{kLkÃkºk{kt nwzeLkeLke ‘[u÷uLòu’ «rMkØ ÚkE níke. nwzeLkeLke [u÷uLs çk‹{øknk{Lkk yuf ÷wnkhu WÃkkze ÷eÄe níke. Ãkkt[ ð»koLkk «ÞíLk ÃkAe yk ÷wnkhu yuðe çkuze çkLkkðe níke fu fkuE íku{ktÚke nkÚk Akuzkðe þfu Lknª. «uûkføký{kt íkeðú W¥kusLkk ÔÞkÃke økE níke.

nwzeLke MkV¤ Úkþu fu Lknª? MkUfzku {kLkðe {wfkçk÷ku òuðk yuõXk ÚkÞk níkk. htøk{t[ Ãkh nwzeLke {kxu ‘furçkLk’ çkLkkððk{kt ykðe níke. nwzeLke ÷kfzktLke yk furçkLk{kt Ëk¾÷ ÚkkÞ íku Ãkqðuo Lk¬e fhðk{kt ykðu÷e Mkr{ríkLkk MkÇÞku furçkLkLku íkÃkkMke ÷uíkk. nwzeLke fr{rxLkk MkÇÞku {kLÞ hk¾u íkux÷e ðMíkw hk¾e þfíkku. þhíkku Lk¬e fÞko ÃkAe

M¢uÃkçkwf «ku. hsLkefktík Ãkxu÷ íku{kt VuhVkh ÚkE þfíkku Lknª. fr{xeLkk MkÇÞkuyu nwzeLkeLku íkÃkkMÞk ÃkAe çkuzeyku Ãknuhkðe. [kðe ÃkkuíkkLke ÃkkMku hk¾e. nwzeLkeLku furçkLk{kt «ðuþðk ËeÄku. fk{[÷kW furçkLkLkkt îkhku ykzkt fhe nwzeLke íku{kt yá~Þ ÚkÞku. Mkk{kLÞ heíku íku çknw ykuAkt fÃkzkt Ãknuhíkku, Ãký yk «Mktøku íku fkux-ÃkuLx ÃknuheLku Ëk¾÷ ÚkÞku. $ø÷uLzLke «ò Mk{ûk íkuýu ÃknuhðuþLkk rLkÞ{ku MðefkÞko nkuÞ yu{ çkLke þfu. çkuLz MktøkeíkLkk Mkqh hu÷kðe hÌkwt níkwt. Ãkkt[ r{rLkx ÃkMkkh ÚkE, ËMk r{rLkx ÃkMkkh ÚkE, ðeMk

r{rLkx ÃkMkkh ÚkE... nwzeLkeyu çknkh zkurfÞwt fÞwO. MkUfzku ÷kufkuyu r[r[Þkhe Ãkkze. íku{ýu {kLÞwt fu, nwzeLke çktÄLk{wõík ÚkE çknkh ykðe hÌkku Au. íku{Lke {kLÞíkk ¾kuxe Ãkze. nwzeLke Ãknuhu÷e çkuze MkkÚku «fkþ LkSf økÞku. íkuýu çkuze æÞkLkÚke íkÃkkMke. íkk¤kLkk ¼køkLku ÄkheLku òuÞku. íkuýu fr{xeLkk MkÇÞkuLku rðLktíke fhe fu, íkuLkk ½qtxý Lke[u hk¾ðk {kxu furçkLk{kt ykuþefwt ykÃkðk{kt ykðu. fr{xeLkku yøkúuMkh ¾çkhÃkºke níkku. íkuýu rðLktíke ÞkuøÞ økýeLku {kLÞ hk¾e. nwzeLke VheÚke furçkLk{kt Ëk¾÷ ÚkÞku. ÷kufkuLku nwzeLkeLke ®[íkk Úkðk ÷køke. çkeS ðeMk r{rLkx ÃkMkkh ÚkE. VheÚke nwzeLke çknkh ykÔÞku. Ãknuhu÷e çkuze yu{Lke yu{ níke. nwzeLkeLkku [nuhku WËkMk níkku. ©{Lkk ÷eÄu íku ÃkhMkuðu huçkÍuçk ÚkE økÞku níkku. çknkh ykðe íkuýu fr{xeLkk MkÇÞkuLku sýkÔÞwt fu, íkuyku nwzeLkeLku fkux fkZðkLke Aqx ykÃku. ¾çkhÃkºkeyu yk {køkýeLkku rðhkuÄ fÞkuo. íkuýu çkkfeLkk MkÇÞkuLku nwzeLkeLke [k÷çkkSÚke [uíkðk Rþkhku fhe ËeÄku. nwzeLkeLku çkuzeyku Ãknuhkððk{kt ykðe íÞkhu íkuýu çkuzeLkwt íkk¤wt fu{ çktÄ ÚkkÞ íku òýe ÷eÄwt nþu, Ãký íkk¤wt fu{ ¾q÷u íku òýðkLke yLkwMktÄkLk ÃkkLkk Lkt. (2) Ãkh

1 sqLk, h011

www.sandesh.com

fuË{kt Au fðrÞºke frLk{kuÍe

«k{krýfíkkLkwt ®Mk[Lk yLku

[

LkVkLke ÷køkýe

ík{u «k{krýf nþku, íkku ík{khu çkeS fkuE {ËËLke sYh LkÚke. òu «k{krýf Lknª nku íkku ík{khe {ËËu ¼økðkLk Ãký Lknª ykðu. -yu÷Lk rMkBÃkMkLk

ík

{Lku Ãký ykðku yLkw¼ð ÚkÞku s nþu, Lknª? ®sËøke{kt ykÃkýu þh{{kt íkýkELku ykÃkýe rLkr»¢Þíkk ZktfðkLkku «ÞíLk fheyu Aeyu. LkkLkkt- {kuxkt MkVuË- sqX çkku÷e ÷Eyu Aeyu yLku yuf- çku sqXkýktLku Zktfðk çkeòt Mkku sqXLkku Mknkhku ÷Eyu Aeyu. {khe ðkík Mkk[e Au Lku! òufu fzðwt ÷køku, y½hwt Ãkzu, íkkuÞ òu Mkk[wwt çkku÷e sEyu íkku ÓËÞLku fux÷e xkZf {¤u Au! sqXkýktLku Akðhðkt Ãkzu, ßÞkhu Mkk[wt çkkuÕÞk nkuEyu íkku ÞkË hk¾ðkLkeÞ {kÚkkfqx Lknª! ykprVMkku{kt f{o[kheyku ðkhtðkh sqXwt çkku÷u Au, fu{ fu MkknuçkLku Lkkhks Lk fhkÞ. MkknuçkLku íkku fk{Lke ‘Lkk’ Lk s ÃkzkÞ. çkkuMku fk{ ykÃÞwt yux÷u yøkíÞLkwt nþu s, yu{ {kLkeLku çkeòt Mkku fk{ AkuzeLku MxkVLkk {kýMkku yu fk{ fhðk Ëkuzu Au. çkkuMkLku íkku fk{ MkkUÃÞk ÃkAe çkeS r{rLkxu ÞkË Ãký LkÚke nkuíkwt fu yuLkkÚke ðÄkhu sYhe fk{ MxkVLku yøkkW s MkkUÃke [qõÞk Au. yLku nS yu fk{ Ãký yÄqhwt Au. f{o[khe{kt Mkk[wt çkku÷ðkLke ®n{ík nkuÞ íkku Lk{úíkkÚke yu çkkuMk Mkk{u MkíÞ nfefík fne þfu Au. ynª yuf LkkLkfze ðkíkko ÞkË ykðu Au. ík{u s Lk¬e fhòu fu þwt ðÄkhu yøkíÞLkwt Au. «k{krýfíkk fu yMkíÞ?! yuf rðhkxfkÞ ftÃkLkeLkk zkÞhuõxh rhxkÞh Úkðk RåAíkk nkuðkÚke ftÃkLkeLkk s rðïkMkw f{o[kheyku{ktÚke yufyuf f{o[kheLku ftÃkLkeLke çkkøkzkih MkkUÃkðk çkÄkLku ÃkkuíkkLke furçkLk{kt çkku÷kðu Au. Ëhuf f{o[kheLkk nkÚk{kt yuf Ãkzefwt {qfeLku fnu Au, “yk{kt çkes Au. ík{u çkÄkt s yk ËkýkLku ¾kíkh-Ãkkýe ykÃke, yuf ð»ko{kt Mkkhk{kt Mkkhe {kðsík fheLku {khe ÃkkMku ÃkkAwt ÷kðòu. su f{o[kheyu ©uc {kðsík fhe nþu, íkuLku nwt {khku ðkhMkËkh Lke{ðk RåAwt Awt.” {nuþ ftÃkLkeLkku sqLkku, ¾tíke÷ku yLku «k{krýf f{o[khe nkuÞ Au. ½uh sELku íku ÃkíLkeLku çkes ykÃku Au. yLku yu çkes ÃkkA¤ fuðe heíku {nuLkík fhe þfkÞ íkuLke [[ko fhu Au. çkesu s rËðMku Ãkrík- ÃkíLke yuf fqtzk{kt Mkkhk{kt Mkkhwt ¾kíkh yLku {kxe ¼heLku çkes hkuÃkeLku Ãkkýe ykÃku Au. íku rLkÞr{íkÃkýu fqtzkLkwt æÞkLk hk¾u Au. íkzfku- AktÞzku Ã÷kLxVqz çkÄwt s ykÃkðk Aíkkt yu çkes{ktÚke LkkLkku Mkh¾kuÞ ytfwh Vqxíkku LkÚke. yk{Lku yk{ A {rnLkk ðeíke økÞk. {nuþ ‘÷øku hnku‘Lkku yr¼øk{ yÃkLkkðe çkes ÃkkA¤ {nuLkík fÞko s fhu Au. çkeò f{o[kheyku MkkÚkuLke ðkík[eík ÃkhÚke

05

íkuLku ÏÞk÷ ykðu Au fu íku{Lkk çkes{ktÚke MkhMk {òLkkt Vq÷ðk¤kt fqtzkt íkiÞkh ÚkE økÞkt Au. íku Úkkuzku rLkhkþ ÚkE òÞ Au, Ãkhtíkw {nuLkík [k÷w hk¾u Au. yk{ Lku yk{ yuf ð»ko ðeíku Au. çkkuMkLke Mkq[Lkk {wsçk çkÄk s f{o[kheyku ÃkkuíkÃkkuíkkLkkt fqtzkt ÷ELku nksh ÚkE òÞ Au. {nuþ íkku ¾k÷e fqtzwt ÷ELku Auf ÃkkA¤Lke nhku¤{kt þh{kíkku Q¼ku Au. çkkuMk [khu íkhV rLkheûký fheLku {nuþLku ykøk¤ çkku÷kðu Au. “fu{ ¼kE þwt ÚkÞwt? yk çkÄktLkkt fqtzkt Vq÷kuÚke ÷[e Ãkzâkt Au. íkkhk fqtzk{kt fktE Lk QøÞwt? {U íkku íkLku yk çkesLke {kðsík {kxu yuf ð»ko ykÃÞwt níkwt.” {nuþu ÃkkuíkkLke {nuLkíkLke yLku «k{krýfÃkýu fhu÷e {kðsíkLke ðkík fhe. çkkuMku íkuLku ÃkkuíkkLke ¾whþe Ãkh çkuMkkzíkkt fÌkwt. yk Au ykÃkýe ftÃkLkeLkku ¼krð zkÞhuõxh! ík{u çkÄkt sqX, «Ãkt[ yLku A¤-fÃkxÚke çknkhLkkt çkes íkÚkk íkiÞkh fqtzkt ÷ELku ykÔÞk Aku: fu{ fu {U ykÃku÷ çkes íkku ytfwrhík ÚkkÞ íkuðkt s Lk níkkt. íku çkesLku {ut þufe fkZu÷kt

økwhw{tºk MkkuLk÷ {kuËe níkkt. Võík {nuþ{kt s Mkk[wt çkku÷ðkLke ®n{ík yLku «k{krýfíkkLkk økwý {U òuÞk Au. íkuÚke yk ¾whþe {kxu nwt yuLku MktÃkqýoÃkýu ÷kÞf økýwt Awt.” ykÃkýk{ktÚke ½ýkt ÷kufku ykðk f{o[kheyku MkkÚku MkkBÞ Ähkðu Au. çkkuMkLke [{[køkehe fhðe, íku{Lke Mkk{u yktfzkLke {kÞkò¤ h[ðe, su LkÚke íku çkíkkððwt. yk çkÄwt òýu Mkk{kLÞ ÚkE økÞwt Au. {nuþ{kt Mkk[wt çkku÷ðkLke ®n{ík níke. íkuuLku íkuLke «k{krýfíkkLkwt V¤ {éÞwt. MktMfkrhíkkLke Ròhkþkne LkÚke nkuíke. íku MðÞt¼q Au. «k{krýfíkkLkk ÃkkÞk Ãkh çkeò MkËTøkwýkuLke R{khík h[kÞ Au. nuíkwMk¼h ykÞkusu÷wt SðLk s MkV¤ yLku yÚkoÃkqýo økýkÞ. «k{krýfíkkLkk yk[hýÚke {kýMkLke {kýMkkELkkt Ãkkh¾kt ÚkkÞ Au. ík{khk MktMfkh yLku ÔÞÂõíkíð Ãkh Ãký «k{krýfíkkLkku ykuAkÞku hnu Au. y÷oLkkRLxe øk÷uo ¾qçk yÚkoMk¼h rðÄkLk fÞwO níkwt: RV ykìLkuMxe zez Lkkux yuÂõÍMx, Rx ðwz nuð rçkLk RLðuLxuz. («k{krýfíkkLkwt yÂMíkíð Lk nkuík íkku íkuLke þkuÄ ÚkE nkuík.) íkksuíkh{kt yuf ÞwðkLku {Lku íkuLkk rË÷Lke ðkík fhe. Úkzo RÞh yuÂLsrLkÞhªøk{kt íku

LkkÃkkMk ÚkÞku íÞkhu {k-çkkÃk Mkk{u AwÃkkððkLku çkË÷u íkuýu Mkk[uMkk[e ðkík íku{Lku fhe ËeÄe. {k-çkkÃk ftE Lk çkkuÕÞk. Võík ËefhkLku ¾¼u nkÚk {qfeLku Tykøk÷k ð»kuo Úkkuze ðÄw {nuLkík fhðkLkwt fneLku ykuAk þçËku{kt ½ýwt fne ËeÄwt. {U íku ÞwðkLkLku ÃkqAâwt, “íkkhe ®n{ík fuðe heíku [k÷e, {k-çkkÃkLku yk LÞqÍ ykÃkðkLke?” ÞwðkLk fnu, þk¤kSðLk{kt nwt Lkð{kLke Ãknu÷e Ãkheûkk{kt çku {kfo {kxu VuR÷ ÚkE økÞku níkku. {k-çkkÃkLku þwt {kuZwt çkíkkðwt? {U íku{LkkÚke ðkík AwÃkkðe. ð»kkOíku ßÞkhu çkÄe ÃkheûkkykuLke {kfoþex ykðe, íÞkhu {B{e- ÃkÃÃkkLku ¾çkh íkku Ãkze s. nwt LkkÃkkMk ÚkÞku níkku íkuLkk fhíkkt yk¾wt ð»ko {U yu ðkík íku{LkkÚke AwÃkkðe íkuLkwt íku{Lku ðÄkhu Ëw:¾ ÚkÞwt. {khe y«k{krýfíkkÚke íku{Lku nkzkunkz ÷køke ykÔÞwt. yu rËðMkÚke {U Lk¬e fÞwO fu yuf sqXkýktLku Akðhðkt yLkuf sqXkýktLkku Mknkhku ÷uðku Lknª. «k{krýfíkkÚke MkíÞ fnuðkLke ®n{ík Ëk¾ððe.”  SðLkLku WÆuþkí{f çkLkkðþku íkku s ®sËøke yÚkoÃkqýo yLku MkV¤ çkLkþu. WÃkh yk÷u¾kÞu÷ ðkõÞLkku MkeÄku yÚko Au: ðkðþku íkuðwt ÷ýþku suðwt fhþku íkuðwt Ãkk{þku. «k{krýfíkk, rLkck, rLk¼ohíkk, Lkerík íkÚkk ykËþkuoLkwt ðkðuíkh fhþku íkku MkV¤íkkLkku çkBÃkh Ãkkf Qíkhþu íkuLke ¾kíkhe hk¾òu. «k{krýfíkkLkwt ðkðuíkh- rðïkMkLke ÷ýýe MkkhÃkLkwt ðkðuíkh- r{ºkkuLke {nuh Lk{úíkkLkwt ðkðuíkh- {nkLkíkkLkku ykrð¼koð rLkckLkwt ðkðuíkh- Mktíkku»kLkku ykLktË ÷køkýeLkwt ðkðuíkh- ÃkrhÂMÚkríkLkwt ËþoLk {nuLkíkLkwt ðkðuíkh- MkV¤íkkLke «krÃík ûk{kLkwt ðkðuíkh- Mkw{u¤{kt ðÄkhku ßÞkhu ßÞkhu ík{u MkVuË sqXLkwt yk[hý fhku Aku, íÞkhu ík{u ík{khe Lksh{kt s Lke[k Qíkhe òyku Aku. ßÞkhu ík{u ík{khe Lksh{ktÚke s yÄkuøkrík Ãkk{e òyku íÞkhu ík{khwt Wæðoøk{Lk þõÞ Au ¾hwt? íkuÚke, ík{khu WÃkh QXðwt Au fu Lke[u høkËku¤kðwt Awt íku òíku s Lk¬e fhku. VheÚke ÞkË fhkðwt Awt. ‘ðkðþku íkuðwt ÷ýþku.’  “nwt ßÞkhu MkífkÞo fhwt Awt, íÞkhu {Lku Mkkhwt ÷køku Au yLku Ëw»fkÞo fhwt Awt íÞkhu ¾hkçk. yk s {khku Ä{o Au.” -yçkúkn{ ®÷fLk smodi1969@yahoo.co.in

(søkËeþ òu»keLkk ‘zuh xw rzÍkELk Þkuh ÷kEV’ ÃkwMíkf{ktÚke ¼kðkLkwðkË)

íkwhMkuLkLku hksfkhý ÃkAe MkkiÚke ðÄw hMk frðíkk{kt Ãkzu, yuLkwt fkhý yu fu hksfkhý ytøku su{ {LkVkðu íku{ rLkðuËLkku fhe þfkÞ, Äkhýkyku çkktÄe þfkÞ, yuðe s ftEf MkwrðÄkyku frðíkkLke çkkçkík{kt Ãký {¤íke nkuÞ Au. frð rçk[khk ¾wË ÃkkuíkkLke frðíkkLkku yÚko Mk{òðe þfðkLke ÂMÚkrík{kt (nk, ÃkeÄku Lk nkuÞ íkkuÃký!) LkÚke nkuíkk íÞkhu øk{u íku ÔÞÂõík frðíkkLkwt {LkVkðu yuðwt fhe þfíkku nkuÞ Au. frðyku íkku rçk[khk ÃkkuíkkLke frðíkk fkuE ðkt[u Au, yux÷wt òýeLku s yux÷k nh¾½u÷k ÚkE síkk nkuÞ Au fu yu frðíkk ðktåÞk ÃkAe ðk[f yðk[f ÚkE økÞku fu yk¢{f, íkuLke Ãkhðk fhíkk LkÚke! ¾uh frðLke ðkík Akuzku yksu fðrÞºkeLke ðkík fhðe Au. fðrÞºke frLk{kuÍe fuË{kt Ãkwhkýkt Au. Lkk, frðyku, niÞwt [íkwhMkuLk ftÃkkðþku Lknª, frðíkk ÷¾ðe økwLkku Au, yuðku fkuE fkÞËku ykÃkýk Ëuþ{kt nsw MkwÄe ÷køkw Ãkzâku LkÚke. yk íkku frLk{kuÍeçknuLk MkhMðíkeLkku MkkÚk AkuzeLku ÷û{eSLkk {kun{kt fki¼ktzku fhðk ÷køÞkt yux÷u Auðxu fk¤e fkuxze{kt rËðMkku rðíkkzðkLkk Ëk’zk ykÔÞk Au. yuf íkhV sÞkLke yktÄeyu fhwýkrLkrÄLke {wÏÞ{tºkeLke økkËe AeLkðe ÷eÄe Au íkku çkeS íkhV xwS fki¼ktzu íku{Lke ËefheLku {nu÷{ktÚke WXkðeLku su÷{kt ÃknkU[kze ËeÄe Au. íkkr{÷Lkkzw{kt Mk¥kk ¾kuÞk ÃkAe çknwík hkuÞk fhíkk fhwýkrLkrÄ frðíkk ÷¾ðk ÷køÞk Au fu Lknª yu íkku ¾çkh LkÚke, Ãký [íkwhMkuLk Äkhu Au fu íkuyku òu frðíkk ÷¾u íkku yuLke Ãktrõíkyku ftEf ykðe nkuE þfu fuðk þwfLku Ëefheyu fÞkO nþu fki¼ktz su÷{kt ÃknkUåÞk ÃkAe ÃkkAe Vhe LkÚke...

økktze fwfheLkwt znkÃký

ykðk íkku fux÷kÞ òuÞk!

çkk

¤ Xkfhu çkwêk ÚkÞk Ãký nsw Ãkkuíku ®Mkn Au, yu Ãkwhðkh fhðk {kxu íku{Lku øksoLkk fÞko rðLkk [k÷íkwt LkÚke. AuÕ÷kt fux÷ktf ð»kkuoÚke ¼ºkeò hks Xkfhuyu {hkXe {kýqMkLkk {wÆu øksoLkk fhðkLkku økhkMk AeLkðe ÷eÄku Au íÞkhu çkk¤ XkfhuLku ¼køÞu s çkku÷ðkLkku ðkhku ykðu Au. Ãký ¼÷wt Úkòu zçk÷ yusLx yLku ykíktfe zurðz nuz÷eLkwt suýu çkk¤ Xkfhu Ãkh f]Ãkk fheLku íku{Lku øksoLk-íksoLk fhðkLke íkf Ãkqhe Ãkkze Au. nuz÷eyu rþfkøkku fkuxo{kt ykEyuMkykE yLku ykíktfe MktøkXLkkuyu rþðMkuLkkLkk ðzk çkk¤ Xkfhu yLku WØð XkfhuLke níÞk fhðkLkwt »kzTÞtºk håÞwt nkuðkLkku ¾w÷kMkku fheLku çkk¤ XkfhuLke çkwêe ÚkÞu÷e S¼{kt swðkLke ÷kðe ËeÄe Au! Xkfhuyu ÷køk {¤íkkt s rþðMkuLkkLkk {w¾Ãkºk ‘Mkk{Lkk’{kt ÃkkuíkkLke çknkËwheLkwt «ËþoLk fhe ËeÄwt Au fu y{u fkuE nuz÷eÚke zhíkk LkÚke. ykðk íkku fux÷kÞ nuz÷eykuLku òuÞk Au! {LkMkuLkk fkÞo¢{kuÚke z½kÞu÷k rþð MkirLkfkuLku Ãkkýe [zkððk yuðwt Ãký fne ËeÄwt fu {khe Mkwhûkk {kxu Úkkuzk rþð MkirLkfku s fkVe Au. çkk¤ Xkfhu MkkÚku ykÃkýu {kºk Ãk[kMk xfk s yku¤¾ký Au, yux÷u ðÄw íkku þwt fnuðkÞ, Ãký Vhe yuf ðkh ÄkøkÄkøkk ÚkELku øksoLkíksoLk fhðkLke íkf Ãkqhe Ãkkzðk çkË÷ íku{ýu nuz÷eLkku nkŠËf yk¼kh {kLkðku òuEyu. ðkík Mkk[e fu Lknª? purti@sandesh.com

CMYK

12


çkwÄðkh

www.sandesh.com

Mkk

CMYK

[wt fnwt Awt ïuíkk, íkwt {Lku sux÷e r«Þ Au, øk{e hne Au, ÃkMktË Au yux÷wt {Lku íkkhwt Lkk{ Mknusu ÃkMktË LkÚke. nk... íkkhwt s Lkk{ ïuíkk {Lku øk{íkwt LkÚke. ðktf òufu yu{kt íkkhku Mknusu LkÚke. çkMk {khku Mð¼kð s rðr[ºk Au yux÷u... òuLku, ykurVMk{kt Ãký ßÞkt MkwÄe íkwwt yLku nwt MkkÚku nkuEyu Aeyu íÞkt MkwÄe s {Lku xuçk÷ðfo fhðwt øk{u Au. íkwt hò WÃkh nkuÞ íÞkhu {khwt {Lk Mknus Ãký ykurVMk{kt [kUxíkwt LkÚke. nwt íkku Mkk[u s íkkhe MkkÚku s hò WÃkh Qíkhe sðk {køkíkku nkuô Awt Ãkhtíkw yuf íkwt yuðe Au fu ‘Lkk..Lkk..Lkk..’ fne, MkkuøktË ykÃke {Lku ykurVMk{kt nksh hnuðk {sçkqh fhíke nkuÞ Au. íkkhk MkkuøktËLkk fkhýu s nwt ykurVMku ykðwt Awt. çkkfe {sçkqheLku nwt rĬkhwt Awt. {Lku íkkhk rðLkk yuf ûký {kxu Ãký LkÚke øk{íkwt íkku LkÚke øk{íkwt... {khk ÓËÞLkk ¼kðLku, ÷køkýeLku AwÃkkððkLkku fkuE yÚko LkÚke Ãkrhýk{u su MkíÞ Au yu MkíÞ s Au.’ ïuíkk.. ßÞkt MkwÄe íkwt {khe MkkÚku nkuÞ Au íÞkt MkwÄe hMíkk WÃkh íkkhe MkkÚku MkkÚku çkkEf [÷kððk{kt {Lku {ò ykðu Au. íkkhk MfqxeLke MkkÚku nwt ftE {khwt çkkEf ¼xfkze ËuðkLkku LkÚke Aíkkt íkwt ðkhu ðkhu “Úkkuzwt çkkEf yk½wt hk¾.. õÞktf yfM{kík Lkk ÚkE òÞ.” “ykÃkýu çkuô òu õÞktf hMíkk WÃkh økçkze sEþwtLku íkku” ïuíkk íkwt fux÷e çkÄe yLkkøkíkLke r[tíkk fÞou hk¾u Au? su ÚkðkLkwwt nkuÞ Au yu ÚkELku s hnuíkwt nkuÞ Au, «u{Lke {kVf s! yk ðkík {khu íkLku rðøkíku Mk{òððe sYhe Au? íkwt s íkku MðÞt Mkkûke Au. ykÃkýe ðå[u su heíku

÷øLk

«u{htøk Mk{eÃku yhrðLË fkÞMÚk yLkkÞkMk «u{Lkwt Ãkw»Ãk ¾e÷e QXâwt yu fwËhíke s níkwt Lku? rhÞ÷e zk‹÷øk...{Lku íkku MðÃLku Ãký ÏÞk÷ Lknkuíkku fu íkwt yu rËðMku {khk {kxu íkkhwt Mfqxe Úkku¼kðe {Lku r÷^x ykÃkþu. nwt çkMk [qfe økÞku níkku yux÷u çkeS çkMkLke hkn òuíkku çkMkMxkuÃk WÃkh Q¼ku níkku yLku fkuý òýu fE heíku [k÷w ðknLku íkkhe Lksh {khk WÃkh Ãkze Lku ûkýLkku Ãký rð÷tçk fÞko rðLkk íkwt Q¼e hne økE yLku {Lku Mkk{uÚke «§ fÞkuo, “ykurVMku s ykððwt Au Lku?” ïuíkk... yu rËðMku òu {khu ykurVMku sðwt Lknª nkuík yLku çkesu õÞktÞ Ãký sðwt nkuík íkku nwt ¾kuxwt çkkuÕÞku nkuík yLku íkkhku MknðkMk Ãkk{ðk, íkkhwt Mkkn[Þo {kýðk nwt ðøkh rð[kÞuo íkiÞkh ÚkE økÞku nkuík. ÷û{e Mkk{u [k÷eLku fw{fw{ ÷økkððk ykðe nkuÞ íkku {kuZwt Äkuðk sðkLke {q¾ko{e fkuý fhu? yu rËðMku íkku {khu ykurVMku s sðwt níkwt yux÷u {U íkLku ‘nk’ fne níke yLku íkU fux÷e MknsíkkÚke {Lku fÌkwt níkwt fu, “íkku [k÷ku... ykðe òð.. nwt Ãký ykurVMk s sE hne Awt.” yLku nwt íkkhe ÃkkA¤ Mknus ¾[fkx MkkÚku çkuMke økÞku níkku. “þwt ÚkÞwt ík{khe çkkEfLku?” [k÷w Mfqxeyu íkU «&™ fÞkuo. “rhÃkurhtøk{kt ykÃke Au yux÷u. çkMkMxkuÃk WÃkh ykðíkk ðkh ÷køke yLku çkMk [qfe økÞku òufu...” “fu{ yxfe økÞk?” “yu{ s...” “Aíkkt Ãký...” “{Lku {nkðhku ÞkË ykðe økÞku.” Mknus nMkeLku {U fÌkwt níkwt. “r{Mz Ä çkMkðk¤ku?” ¾z¾zkx nMke Ãkzíkkt íkU «§ fÞkuo níkku yLku... “nk...Ãkhtíkw yíÞkhu íkku ÷køku Au fu òu çkMk {¤e økE nkuík íkku ík{khe ftÃkLke, ík{khe r÷^x {u¤ððkLke íkf nwt økw{kðe çkuXku nkuík yLku þõÞ Au

11

çkwÄðkh

1 sqLk, h011

Ãknu÷kt... fu yk¾e rstËøke {Lku ykðku {kufku fËk[ ÃkkAku Lkk Ãký {éÞku nkuík.” “nut... ðkík íkku ík{khe Mkk[e Au.” “nwt fËe ¾kuxwt çkku÷íkku s LkÚke.” {kºk çkku÷ðk ¾k��kh {òf fhíkku nkuÞ, {òf{kt fnuíkku nkuÞ yuðk ÷nufkÚke nwt çkkuÕÞku níkku yLku Úkkuze ðkh Ãknu÷kt s Mðøkík... yu ïuíkk MkkÚku yuLkk Mfqxe WÃkh MkkÚku MkkÚku çkuMkðk {¤u yu {kxu ykurVMku Lknª sðkLkwt nkuík íkku Ãký ykurVMku sðkLkwt ¾kuxu¾kuxwt fnuðk íkiÞkh ÚkE økÞku níkku. “nwtÞ ík{khe su{ s {òf fhíkkt s ¾kuxwt çkku÷wt Awt nkU” ÃkwLk: nMke Ãkzíkkt íkwt çkku÷e níke. ðkíkðkík{kt ykurVMk õÞkhu ykðe økE yuLke Ãký {Lku íkku ¾çkh Ãkze Lknkuíke. ykurVMk Ãkk‹føk{kt íku Mfqxe Úkku¼kÔÞwt yLku “ÚkuLf Þq” fne {U yk¼kh «ËŠþík fÞkuo níkku íÞkhu. “{khwt Mfqxe Ãký rhÃkurhtøk{kt nkuÞ íÞkhu {Lku r÷^x ykÃkòu. yux÷u yíÞkhu ÚkuLf Þq fnuðkLke sYhík LkÚke.” “rðÚk Ã÷uÍh...” {U fÌkwt níkwt. “yku.fu.” fne íkwt síke hne níke. “nk, ïuíkk... ykÃkýe yk {w÷kfkík s ÚkE Lkk nkuík íkku.. fËk[ ykÃkýe ðå[u «u{ ÃkktøkÞkuo Lkk nkuík. {khe çkkRfLkwt çkøkze sðwt, rhÃkurhtøk{kt yuLku Lkkt¾ðwt yu {kºk R¥kuVkf Lknkuíkku Ãkhtíkw fwËhíkLke s yu f{k÷ níke yLku ÃkAe íkku ykÃkýe ðå[u {w÷kfkíkku ðÄíke økE. LkkLkkt-LkkLkkt ðkõÞkuLke ðkík[eík, fku{uLxTMk {òf Auðxu «u{Lkk yufhkh

“ríkr{h... ríkr{h... ykt¾ku ¾ku÷ òuô, nwt ïuíkk.” {khk {kÚkk ÃkkMku ykðe íkwt fne hne níke íÞkhu íkkhku Mðh Mkkt¼¤e {Lku n»ko ÚkÞku Ãkhtíkw {U íkLku fÌkwt níkwt Lku fu íkkhwt ïuíkk Lkk{ {Lku øk{íkwt LkÚke. nwt íkLku ïuík ðMºkku{kt òuðk {ktøkíkku Lknkuíkku yux÷u... MkwÄe ÃknkU[e økE yLku.” “nðu {Lku íkkhku y¼kð Mkk÷ðk ÷køÞku Au. íkkhe swËkE nwt Mkne þfíkku LkÚke. íkkhk rðLkk y¤økku hne þfíkku LkÚke. ûký ûký {khu íkkhe s ÃkkMku hnuðwt Au.” “ïuíkk, íkkhk «íÞuLke {khe yLknË «erík yLku yMke{ MktðuËLkk ÃkkA¤ þwt fkhý, þwt hnMÞ Au yuLke {Lku «u{Lkk yufhkh ÃkAe Auf n{ýkt MkwÄe ¾çkh Lknkuíke, Ãkhtíkw nðu... nðu {khe ËeðkLkøkeLkwt hnMÞ ¾q÷e økÞwt Au. {khk ÓËÞ{kt s ¾k{e nkuðkÚke, ¾hkçke nkuðkÚke yu íkLku yZ¤f «u{ fhðk ÷køÞwt níkwt. sux÷ku {khku ïkMkLkku õðkuxk çkkfe çkåÞku níkku yu{kt yu þõÞ yux÷ku ÷k¼ {u¤ðe ÷uðk {køkíkwt nþu. rçk[khwt {khwt ÓËÞ?” “Ãknu÷e ðkh.. nk ïuíkk Ãknu÷e ðkh {Lku {khk ïkMkLke {ÞkoËk ÃkMktË Ãkze LkÚke. {Lku MðÞt yk½kík ÷køÞku Au. {khk ÓËÞLke rððþíkk, Ãkhðþíkk,

{sçkqheLku nwt rĬkhðk ÷køÞku Awt. fwËhík Ãký yXtøk ¾u÷kzeLke su{ fkuE h{ík s h{ðk {køkíke nþu? Mkw¾ yLku Ëw:¾Lkk xwfzk yu Mk{S rð[kheLku fu ðøkh rð[kÞuo s VutõÞu hk¾u Au? yuLkk Ëhçkkh{kt íkku rnMkkçkrfíkkçk çkhkçkh s Úkíkku nkuðkLkwt fnuðkÞ Au, íkku ÃkAe ðktf fkuLkku? íkkhku, {khku fu ÃkAe ykÃkýk ¼køÞLkku?” “¼køÞ?” “fwËhík?” “LkMkeçk?” “þwt yk çkÄwt Mkk[u s nkuÞ Au?” “rðÄkíkkyu su ÷u¾ ÷ÏÞk nkuÞ Au íku «{kýu s ykÃkýk MkkiLkk ÃkkMkkt Ãkzu Au? fËk[ Lkk. fËk[ nk. fËk[.. fËk[.. {khwt íkku {øks çknuh {khe økÞwt Au, MkLLk ÚkE økÞwt Au yux÷u fËk[ çkhkçkh fk{ LkÚke fhíkwt. MkíÞ þwt Au? nfefík þwt Au? yu Mk{S þfkíkwt LkÚke. ykt¾ku çkkurÍ÷ çkLke økE Au. ïkMk YtÄkE hÌkk Au yLku M{]rík.” “{Lku çkhkçkh ÞkË Au ïuíkk.. íkkhe íkku Mknus Ãký ËrhÞkrfLkkhu Vhðk sðkLke {hS s Lknkuíke. ÃkkýeÚke s íkLku ¼Þ ÷køkíkku níkku yux÷u õÞktf çkesu sðkLkku íkkhku ykøkún níkku, Ãkhtíkw {khku s nXkøkún níkku fu ËrhÞkrfLkkhu Vhðk sEyu. ¼híkeLkkt {kuòt{kt ¼ªòEþwt. yLku yufktík{kt ykÃkýu çktLku Ãký MLkun MkkøkhLke ¼híke{kt yLÞkuLÞLku ¼ªsðeþwt. økh{ økh{ {fkE ÷E çktLku yuf {fkELku yufMkkÚku ¾kEþwt. {fkELkk W»ý ËkýkLkku yLku ykÃkýk ïkMkLkku WVkLke MÃkþo.. yÄhÚke yÄhLkwt r{÷Lk... Mkk[u s {khku RhkËku ¾qçk {ò fhðkLkku níkku yLku íkLku Ãký {ò fhkððkLkku níkku yux÷u s SË fhe nwt íkLku ËrhÞkrfLkkhu ÷E økÞku. {Lku Mktíkku»k íÞkhu ÚkÞku níkku fu ËrhÞkrfLkkhuÚke ÃkkAk Vhíkk ïuíkk íkU fÌkwt níkwt fu ríkr{h Mkk[u s {Ík ykðe økE.” “çkMk, íkLku {ò ykðe níke yu ðkíkÚke nwt Ãký ¾wþ níkku. Mktíkwü níkku. ¾kMk íkku ËrhÞkÚke íkLku su zh ÷køkíkku níkku yu zh ¾wþe{kt çkË÷kE økÞku níkku yuLkk fkhýu Ãký {Lku Mkrðþu»k ykLktË ÚkÞku níkku.” “íkku ÃkAe fnu.. nðu õÞkhu ÃkkAk ËrhÞkrfLkkhu {Ík fhðk ykðeþwt?” {U íkLku ÃkqAâwt níkwt. “nðu ÷øLk ÃkAe.” íkU MktrûkÃík{kt fÌkwt níkwt yLku {khk fkLkLke çkqxLku íkkhk ykicTÞÚke íkU Mknus Ëçkkðe níke. Ëkz{Lke f¤e suðk íkkhk ËktíkÚke {khk fkLkLke çkqxLku n¤ðkþÚke fhzðkLkku íkU «ÞkMk fÞkuo níkku yLku {Lku hku{kt[ ÚkÞku níkku. yufkyuf øk÷eøk÷e suðwt ÚkÞwt níkwt yLku {khku çkkEf WÃkh Mknus ftxÙku÷ hÌkku Lknkuíkku. çkkEf Úkkuze nk÷e økE níke yLku “òu...òu...” íkU [eMk Ãkkze níke. ÃkkA¤Úke ÄMke ykðu÷e xÙfLke x¬h ÷køke økE níke yLku nwt... íkwt nðk{kt Vtøkku¤kÞkt níkkt ÃkAe... ÃkAe þwt ÚkÞwt yu {Lku fþwt s ÞkË LkÚke. fþe s òý LkÚke. yÄoçkunkuþe{kt {U n{ýkt yux÷wt Mkkt¼éÞwt Au fu “Akufhe ykçkkË çk[e økE Au.” fkuý çkkuÕÞwt níkwt yuLke Ãký ¾çkh LkÚke. ykt¾ku ¾ku÷ðk {ut «ÞkMk fÞkuo Ãkhtíkw þõÞ çkLÞwt Lknª Ãkhtíkw... “ríkr{h... ríkr{h... ykt¾ku ¾ku÷ òuô, nwt ïuíkk.” {khk {kÚkk ÃkkMku ykðe íkwt fne hne níke íÞkhu íkkhku Mðh Mkkt¼¤e {Lku n»ko ÚkÞku Ãkhtíkw {U íkLku fÌkwt níkwt Lku fu íkkhwt ïuíkk Lkk{ {Lku øk{íkwt LkÚke. nwt íkLku ïuík ðMºkku{kt òuðk {ktøkíkku Lknkuíkku yux÷u... yLku“Lkkð.. ne EÍ Lkku {kuh...” zkuõxhu fÌkwt. ÃkAe yuf MkVuË [kËh rLkSoð þheh WÃkh ÍzÃkÚke ykuZkze Ëuðk{kt ykðe. ïuíkk ríkr{h... ríkr{hLkk Lkk{Lke [eMkku Ãkkzíke hne Ãkhtíkw... arvindkayastha@yahoo.co.in

1 sqLk, h011

www.sandesh.com

þeík¤ ðkLkøke ðirðæÞ * Ãkw»f¤ økh{e Au. yíÞkhu íkku þeík¤ ðkLkøke ðirðæÞLke s sYh Au. nu{k, Lkeþk Mkt½ðe, MkkýtË fk¤Ík¤ økh{e{kt þeík¤íkk yÃkoíke ðkLkøkeyku ykðfkhËkÞf Au. økh{eLku fkhýu ¼q¾ {he òÞ Au, çknw s{kíkwt LkÚke, Ãkhtíkw øk{u íku Mk{Þu Xtze ðkLkøkeyku ykhkuøkðe sYh øk{u ! MkkiLku øk{u íkuðe þÂõíkËkÞf yLku yðLkðe þeík¤ ðkLkøkeyku ynª hsq fhe Au. ð¤e ½uh çkLkkðu÷e, fkuE Ãký «fkhLke

rf[Lk õðuheÍ «ku.hu¾k {nuíkk (Vqz LÞqqrxÙþLk) ¼u¤Mku¤ ðøkhLke yLku ©uc nkErsrLkf ftrzþLk nkuðkÚke, çkk¤fkuLku {kxu yíÞtík ‘MkuEV’ hnu Au, øk¤wt Ãkfzkíkwt LkÚke yLku zkÞurhÞkLkku ¼kuøk çkLkíkk LkÚke.

{Uøkku Mku£Lk M÷þ Mkk{økúe : (1) 250 økúk{- {k÷økkuçkk fuheLkk fxfk (2) 150 r{r÷. Ãkkýe (3) 150 økúk{ ¾ktz (4) 1kk xe. MÃkqLk rs÷uxeLk, 2Úke 2kk xu. MÃkqLk Wf¤íkwt økh{ Ãkkýe (5) [Ãkxe fuMkh, [Ãkxe Ãke¤ku htøk (r{XkE{kt Lkkt¾ðkLkku) (6) Mkðo fhðk {kxu ðurLk÷k ykEMk¢e{ (LkkLkku fÃk) heík : (1) 2 xu. MÃkqLk Wf¤íkwt økh{ Ãkkýe ÷uðwt. íku{kt rs÷uxeLk ykuøkk¤ðwt (2) fuheLkk fxfk{kt Ãkkýe Lkkt¾e økh{ {qfðwt. fxfk Lkh{ ÚkkÞ yux÷u Wíkkhe ÷uðwt. (3) ¾ktz W{uhe n÷kððwt. ç÷uLzh{kt ¢þ fhe Mkwtðk¤wt, òzwt «ðkne

íkiÞkh fhðwt. (4) ÷ku¾tzLkwt ð½krhÞwt shk íkÃkkððwt. íku{kt fuMkhLkk íkktíkýk Lkkt¾ðk. shk fzf ÚkkÞ yux÷u ¾ktzeLku Íeýku Ãkkðzh fhðku. fuheLkk «ðkne{kt W{uhðku. (5) Ãke¤ku htøk Lkkt¾e çkÄwt çkhkçkh ¼u¤ððwt (6) Ãkkýe{kt ykuøkk¤u÷wt rs÷uxeLk Lkkt¾ðwt. n÷kðeLku yk r{©ý Mxe÷Lkk ðkMký{kt fkZeLku £eÍ fhðwt (7) yzÄwt Mkux ÚkkÞ yux÷u fkZeLku çkex fhðwt. Vhe £eÍ fhðwt. (8) Mkðo fhíke ð¾íku VkufoÚke çkex fhe Ÿ[k ø÷kMk ¼hðk. WÃkh Úkkuzku ykEMk¢e{ {qfðku. ‘fq®÷øk EVuõx’ ykÃkíkwt íktËwhMík Ãkeýwt.

ÃkkELkk fkufkuLkx ykEMk¢e{ Mkk{økúe : (1) 500 r{r÷. ËqÄ (2) 2kk xe. MÃkqLk fMxzo Ãkkðzh (ðurLk÷k V÷uðh) (3) 1 xe. MÃkqLk rs÷uxeLk Ãkkðzh (4) 8 xu. MÃkqLk ¾ktz (5) 0kk ðkzfe- ÃkkELkuÃk÷Lkk LkkLkk xwfzk, 2 xu. MÃkqLk Lkkr¤ÞuhLkwt ¾{ý (6) ÃkkELkuÃk÷ EMkuLMk. heík : (1) Xtzk ËqÄ{kt fMxzo Ãkkðzh íkÚkk ¾ktz ¼u¤ððk. Äehu íkkÃku økh{ fhðwt. Mkíkík n÷kððwt. (2) ËqÄ òzwt ÚkkÞ yux÷u Wíkkhe ÷uðwt. (3) 2 xu. MÃkqLk Wf¤íkk Ãkkýe{kt rs÷uxeLk ykuøkk¤ðwt. çkÄk fý ykuøk¤e òÞ yux÷u Xtzwt fhðwt. (4) íkiÞkh fhu÷k fMxzo{kt ÃkkELkuÃk÷Lkk fxfk, Lkkr¤ÞuhLkwt ¾{ý, rs÷uxeLkLkwt ÿkðý íkÚkk EMkuLMk Lkkt¾e çkhkçkh n÷kððwt. (5) ykEMk¢e{ {kxuLkwt yk r{©ý yuÕÞwr{rLkÞ{Lkk zççkk{kt ¼he, Zktfý ðkMkeLku £eÍ fhðwt. (6) Ãkkuýk ¼køkLkwt Úkesu yux÷u nuLz ç÷uLzh Vuhððwt. r{©ýLku Mkwtðk¤wt íku{s ¾qçk s Veýðk¤wt çkLkkðe Vhe £eÍ fhðwt. íkiÞkh ÚkÞu÷ku ykEMk¢e{ Mkðo fhíke ð¾íku WÃkh Úkkuzk ÃkkELkuÃk÷Lkk fxfk íku{s fkuÃkhwt ¼¼hkððk. yk nðkEÞLk ykEMk¢e{ MðkrËü íku{s LÞqrxÙrþÞMk çkLkþu. fMxzo Ãkkðzh íku{s rs÷uxeLkLke nksheÚke øk¤k{kt yufË{ Xtzku ÷køkíkku LkÚke.

[kufku yk÷{Lz ¢L[e ykEMk¢e{ Mkk{økúe : (1) 500 r{r÷. ËqÄ (2) 2kk xe. MÃkqLk fMxzo Ãkkðzh, 1 xe. MÃkqLk rs÷uxeLk Ãkkðzh (3) 1 M÷kEMk çkúkWLk çkúuz (4) 0kk ðkzfe ¾ktz (5)2 xu. MÃkqLk- çkËk{Lkku yÄf[hku ¼qfku (6) 0kk xe.MÃkqLk çkxh (7) 2 xu. MÃkqLk [kuf÷ux çkkhLkk LkkLkk fxfk (7) ðurLk÷k EMkuLMk. heík : (1) ËqÄ{kt fMxzo Ãkkðzh íkÚkk ¾ktz ¼u¤ððk. Äehu íkkÃku Wfk¤eLku fMxzo íkiÞkh fhðwt. (2) çkúuz M÷kEMkLke ykswçkkswLkkuu fXý ¼køk fkÃkeLku çkkfeLkkLkku Íeýku ¼qfku fhðku. fMxzo{kt

íkuLku ¼u¤ððku. (3) Wf¤íkk Ãkkýe{kt rs÷uxeLk ykuøkk¤e íku íkÚkk EMkuLMk fMxzo{kt Lkkt¾ðk. (4) íkiÞkh fhu÷k fMxzoLku £eÍh{kt {qfðwt. (5) çkxh økh{ {qfe çkËk{Lkku ¼qfku Mkktík¤ðku. ykAku økw÷kçke ÚkkÞ yux÷u fkZe ÷uðku. (6) fMxzo ÷øk¼øk Xhðk ykðu yux÷u Vkufo ðzu çkex fhðwt. þufu÷e çkËk{ íku{s [kuf÷uxLkk fxfk íku{kt Lkkt¾e Vhe £eÍh{kt {qfðwt. (7) çkhkçkh Mkux ÚkkÞ yux÷u Vhe yuf ðkh çkex fhe Mkwtðk¤ku ykEMk¢e{ íkiÞkh fhðku.

ykuhUs & [kuf÷ux Ãkw®zøk

«&™: MkqÞo{q¾eLkkt çke rðþu {krníke ykÃkþku. MkifkykuÚke MkqÞo{q¾eLkkt çkeLkku WÃkÞkuøk Úkíkku ykÔÞku Au, Ëk.ík. fwËhíke MðYÃku ¾kuhkf íkhefu, íkuLkku ÷kux çkLkkðeLku, íkuLkwt íku÷ fkZeLku, íkuLkk AkuzLke zk¤eykuLku çk¤íký íkhefu ðkÃkheLku yLku íku{ktÚke WíÃkLLk Úkíke hk¾Lkku WÃkÞkuøk ¾kíkh íkhefu. sqLkk Mk{Þ{kt Ëhuf hrþÞLk MkirLkfLku Úku÷e ¼heLku MkqÞo{q¾eLkkt çke ykÃkðk{kt ykðíkkt suÚke rðÃkheík Mktòuøkku{kt íkuLkku ¾kuhkf íkhefu WÃkÞkuøk fhe íkuyku xfe þfu. MkqÞo{q¾eLkkt çke ykt¾ íkÚkk íð[kLke íktËwhMíke {kxu yøkíÞLkkt Au. íku{kt nksh [hçke ¾qçk Mkkhk «fkhLke Au, fkhý fu íku yrLkðkÞo Vuxe yurMkz Mkkhk «{ký{kt Ähkðu Au, ¾kMk fheLku ‘r÷Lkku÷ef yurMkz’. Ÿ[k fku÷uMxÙku÷Lkk «{kýLku LkkÚkðk{kt yk [hçke {ËËYÃk Au. íku{kt Wå[ fûkkLkk «kuxeLkLkwt «{ký Ãký Mkkhwt Au. WÃkhktík rðrðÄ

Mkk{økúe : (1) 1 Ãkufux ykuhUs su÷e (2) 1 Lktøk Lkkhtøke (3) 1 fÃk ykuhUs ßÞqMk (200 r{r÷.) (4) 1 xe. MÃkqLk rzÙ®føk [kuf÷ux Ãkkðzh (5) 1 LkkLkku fÃk ðurLk÷k ykEMk¢e{ (6) 2 Lktøk ¾ktzðk¤k rçkÂMfx (Ëk.ík. LkkEMk rçkÂMfx) (7) 1 LkkLkku çkkh- r{Õf [kuf÷ux. heík : (1) 250 r{r÷. Ãkkýe Wfk¤e íku{kt su÷e Ãkkðzh ykuøkk¤ðku. LkkhtøkeLkku hMk Lkkt¾e çkhkçkh n÷kðe su÷eLkwt ÿkðý íkiÞkh fhðwt (2) 1 xu.MÃkqLk økh{ Ãkkýe{kt [kuf÷ux Ãkkðzh ykuøkk¤ðku. (3) rçkÂMfxLkku yÄf[hku ¼qfku fhðku. (4) yuÕÞwr{rLkÞ{Lkk ÷tçk[kuhMk zççkkLku Xtzk ÃkkýeÚke

ÄkuELku yzÄwt su÷eLkwt ÿkðý huzðwt. £eÍh{kt Mkux fhðk {kxu {qfðwt. (5) çkkfeLkk yzÄk ÿkðý{kt ykuøkk¤u÷ku [kuf÷ux Ãkkðzh íkÚkk ðurLk÷k ykEMk¢e{ Lkkt¾ðk. çkhkçkh n÷kðeLku £eÍh{kt Mkux ÚkÞu÷e su÷e WÃkh huze Ëuðwt. (6) WÃkh huzu÷k ¼køkLku Mkux Úkðk Ëuðku. (7) yk¾wtÞu Ãkw®zøk çkhkçkh Mkux ÚkkÞ yux÷u [kuhMk fu ÷tçkøkku¤ xÙu{kt {kuÕzLku ŸÄwt Ãkkze Ãkw®zøk çknkh fkZðwt. (8) [kuf÷ux çkkhLku AeýeLku íkuLkk WÃkh ¼¼hkððku. MkkÚku rçkÂMfxLkku yÄf[hku ¼qfku Ãký ¼¼hkðe Ëuðku. WÃkh Aku÷u÷e LkkhtøkeLke Ãkuþeyku ykf»kof heíku økkuXðeLku Ãkw®zøk Mkðo fhðwt.

rðxkr{Lk Ãký ¾hkt s- ¾kMk fheLku ‘yuBçkúeÞku’Lkku ¼køk íku{kt økuhnksh Au. õðuheÍ rðxkr{Lk.‘E’, su ‘yuÂLx ykìÂõMkzLx’ Úkkuzwt «kuxeLk, Úkkuzkt rðxkr{Lk yLku økwý Ähkðu Au, þhehLku LkwfMkkLkfkhf fku»kkuÚke ÷øk¼øk çkÄku s Mxk[o yk{ktÚke {¤u Au. çk[kðu Au (fuLMkh Mkk{u hûký ykÃku Au.) rðrðÄ «fkhLkk ÃkkMíkk WÃk÷çÄ Au, su{kt íktËwhMíke {kxu MkqÞo{q¾eLkwt íku÷ ykðfkhËkÞf {ufuhkuLke (¼qtøk¤e ykfkh) yLku MÃkøkuxe (Mkuð Au. Mku÷kz zÙu®Mkøk íkhefu fk[wt s íku÷ fkuE Ãký suðe Mk¤eyku)Lkku Mk{kðuþ ÚkkÞ Au. Lke[u «{kýuLke Mku÷kz WÃkh huzeLku íkuLkku W¥k{ WÃkÞkuøk ÚkE þfu rðrðÄíkk íku{kt WÃk÷çÄ Au. Au. yk çkesLku Výøkkðe Ãký þfkÞ Au. íkuyku 1. VuxwMkeLke - heçkeLk suðk V÷ux- [ÃÃkx yLku þÂõík yLku Ãkku»kfík¥ðkuLke ¾ký Mk{kLk Au. Úkkuzk Ãknku¤k ÃkkMíkk. íku{Lku hktÄíkk økqt[¤kt suðk «&™ : yíÞkhLkk Ãkkxeo - {uLÞw{kt fkuEf íkku çkLke òÞ Au. ÃkkMíkkLke ðkLkøke nkuÞ s. íkuLkk rðþu {krníke 2. ÷MkkLku- Ãkkík¤k yLku Ãknku¤k Ãkèk suðk, ykÃkþku. suLkk swËkt swËkt Ãkz ÃkkÚkheLku çkuEf fhe þfkÞ. fXý òíkLkk ½ô{ktÚke ÃkkMíkk çkLkkððk{kt ykðu Ëhuf çku Ãkz ðå[u fkuE Ãký Ãkqhý {qfðkLkwt yLku Au. ½ôLkk {æÞ¼køk{ktÚke Íeýe MkkuS çkLkkðe çkuEfz rzþ çkLkkððkLke. íku{ktÚke ÃkkMíkk íkiÞkh fhðk{kt ykðu Au, yux÷u fu 3. ÷ªøðeLk- yíÞtík Ãkkík¤k yLku Mkktfze ½ôLkwt çknkhLkwt Ãkkirüf Ãkz íku{s yøkíÞLkku heçkeLk suðk LkqzÕMk, Íeýe Mkuð suðk Ëu¾kððk¤k.

4. ÃkuLku heøkkxu- xâwçk suðk ykfkhLkk LkkLkk fxfk suLkk fxfk ºkktMkk nkuÞ yLku WÃkhLkku Ëu¾kð Íeýkt Ëktíkk suðku (Íeýe ÷exeyku Ãkkzu÷e nkuÞ). 5. heøkkxkuLke- LkkLke MkkRÍLke {ufuhkuLke suðk Ãkhtíkw MkÃkkxeLkku Ëu¾kð Ëktíkkðk¤ku. 6. heMkkuLke- [ku¾k suðk LkkLkk þuEÃkLkk, suLku çkkVeLku MkqÃk{kt Lkkt¾e þfkÞ. ykÕVkçkuxLkk ÷uxMko suðk Íeýkt ÃkkMíkk Ãký {¤u Au suLkku MkqÃk{kt WÃkÞkuøk ÚkE þfu, ¾kMk fheLku çkk¤fku {kxu. 7. yuÕçkku {ufuhkuLke- fkuýe suðk ykfkhLkk, {ufuhkuLkeLkk LkkLkk fxfk. 8. VÞwMke÷e- {ufuhkuLkeLkk LkkLkk fxfk suLkku ykfkh ð¤ðk¤ku nkuÞ Au. 9. ð{eoMku÷e- ½ýe Íeýe MÃkøkuxe, yufË{ Íeýe Mkuð suðku ykfkh. agmehta@hotmail.com

CMYK

06


çkwÄðkh

CMYK

ðkLkøke yu fykhkuníkkuøkðkLkkuhkò.¾qçkíkuLsku LkeíkLkðe þku¾. yuf ðkh

hMkkuRÞkyu hkò {kxu ®høkýLkwt þkf çkLkkÔÞwt. Ëhhkus 32 ÃkfðkLk ykhkuøkíkk hkò {kxu ®høkýLkku MðkË Lkðku níkku. hkòLku ®høkýLkwt þkf yux÷wt çkÄwt ÃkMktË ykÔÞwt fu íkuýu yu hMkkuRÞkLku {kuxe çkrûkMk ykÃke ËeÄe níke. yk çkrûkMkÚke «uhkR hMkkuRÞkyu çkeò rËðMku Ãký yu s ®høkýLkwt þkf çkLkkÔÞwt íÞkhu Ãký hkòyu íkuLku çkrûkMk ykÃke. ºkeò rËðMku Ãký ®høkýLkwt þkf Ãký hMkkuRÞkLku çkrûkMkLku MÚkkLku «þtMkk {¤e. [kuÚkk rËðMku Ãký yu s ®høký òuR hkòyu Lk íkku çkrûkMk ykÃke fu Lk íkku «þtMkkLkk çku þçËku fÌkk. Ãkkt[{k rËðMku Vhe ®høkýLkwt þkf òuíkkt hkò çkhkçkhLkk ÷k÷½q{ ÚkÞk yLku íku{ýu hMkkuRÞkLku VktMkeLke Mkò ykÃke ËeÄe níke.  yk ðkíkko ¼÷u Ãkwhkýe nkuÞ Ãký økÞk MkÃíkknu Ãkqhe ÚkÞu÷e ‘nkR«kuVkR÷’ RÂLzÞLk «er{Þh ÷eøkLke [kuÚke rMkÍLk {kxu çkhkçkhLke ÷køkw Ãkzu Au. su{ ðkíkkoLkku hkò Ëhhkus yufLkwt yuf ®høkýLkwt þkf ¾kR røkLLkkÞku níkku íku{ ykÃkýk ËuþLkku Ëhuf r¢fux«u{e yk ð¾íku ykRÃkeyu÷Úke ftxkéÞku níkku. [kh rMkÍLk{kt «Úk{ ðkh yk ð¾íku {kuxk¼køkLkk r¢fux«u{eyku ykRÃkeyu÷ Ãkqhe ÚkÞk çkkË ‘nkþ...’ yuðwt çkkuÕÞk nþu. fkì÷us fuBÃkMk nkuÞ, ykurVMk{kt ÷t[ Mk{Þ nkuÞ fu fu ÃkkLkLkk økÕ÷ku... yk ð¾íku r¢fux«u{eykuLke yuðe s «ríkr¢Þk Mkkt¼¤ðk {¤e fu ‘çkkuMk yk ð¾íku ykRÃkeyu÷{kt {ò Lk ykðe.’ yk {ò Lk ykðe íku {kxu fkhý fÞwt ? yk ð¾íku íkku 8Lku MÚkkLku 10 xe{, 60Lku MÚkkLku 74 {u[ yLku {kuxk¼køku Ëhhkus yufLku MÚkkLku çkççku {u[ níke. suLkk fkhýu nfefík{kt íkku r¢fux«u{eykuLku s÷Mkku Ãkze sðku òuRyu, Ãkhtíkw Lkk yuðwt LkÚke. ykÃkýu r¢fuxLku «u{ fheyu Aeyu Ãký yuf nË{kt. r¢fuxLku yuf {sLkq {kVf ykÃkýu «u{ fhíkk LkÚke, suLku [khuÞ íkhV çkMk ÷Þ÷k s ÷Þ÷k Ëu¾kÞk fhu. ykRÃkeyu÷-4Lke rLk»V¤íkk {kxuLkwt {wÏÞ fkhý yux÷u ykuðhzkuÍ. ðÕzofÃk-2011 ËkuZ {rnLkk çkkË Ãkqhku ÚkÞku íÞkt s A rËðMk çkkË ykRÃkeyu÷-4Lke rMkÍLk þY ÚkR økR. nðu yk Mkíkík r¢fux-r¢fuxÚke ftxk¤e sðkÞ íku Mð¼krðf s Au. ËuþLkk fkuR Ãký r¢fux«u{e {kxu ðÕzofÃk rðsÞ yu {kWLx yuðhuMx yLku yk rMkðkÞLke xwLkko{uLx yux÷u LkkLkfzk Ãkðoík Mk{kLk. suLkk fkhýu ykRÃkeyu÷ yu yk ð¾íku Mk{Þ ÃkMkkh fhðk {kxuLkwt MkkÄLk çkLke hne. ykRÃkeyu÷-4Lku þYykíkLkkt çku MkÃíkkn r¢fux«u{eykuyu òuR Ãký t Lkk{ íkku Mkkt¼éÞwt nþu s? yk Ãkuyki‘r[fk¾kE’Lkw »kÄYÃku íkuLkku MkeÄku WÃkÞkuøk ¾qçk s

ykuAk «{ký{kt ÚkkÞ Au. Ãkhtíkw ðk¤Lke rðf]ríkyku {kxu suðe fu ðk¤ ¾he sðk, çkxfe sðk, ¾kuzku Úkðku, ôËhe Úkðe, ðk¤Lke ð]rØ yxfe sðe ðøkuhu{kt y{u ðiãku ðk¤Lke MðåAíkk {kxu yux÷u fu ðk¤ Äkuðk {kxu r[fk¾kELkk WÃkÞkuøkLke ¾kMk Mkq[Lkk ykÃkðkLkk s. r[fk¾kELku rþfkfkE Ãký fnuðk{kt ykðu Au. r[fk¾kELke YÃkfze þªøkku ykÞwðuoËeÞ fk[kt yki»kÄ ðu[íkkt frhÞkýkLkk ðuÃkkhe ÃkkMkuÚke {¤þu. r[fk¾kE{kt yheXk suðk økwýku nkuðkÚke {kÚkkLkk ðk¤ Äkuðk {kxu íkuLkku WÃkÞkuøk yheXkLke su{ s fhe þfkÞ. r[fk¾kE{kt Mkkçkw suðwt Veý ÷kðLkkh ík¥ðku nkuðkÚke ðk¤Lku MkkV fhðk íkuLkku WÃkÞkuøk fhðk{kt ykðu Au. íku{kt Mkkçkw suðk ðk¤Lku LkwfMkkLk fhu íkuðk hwûk yLku Ëknf økwýku nkuíkk LkÚke. íku{kt þeík¤ yLku ÂMLkøÄ økwýku nkuðkÚke ðk¤Lku huþ{ suðk Mkwtðk¤k çkLkkðu Au. Mkkçkw{kt hnu÷ fkuÂMxf Mkkuzk íkuLkk Ëknf økwýÚke ðk¤Lke WÃkh Mkqû{ WÍhzk Ãkkzu Au. suÚke

çkwÄðkh

1 sqLk, h011

www.sandesh.com

IPL-4

Vu÷ økEt fkhý fu...

¾he Ãký yk ÃkAeÚke yk íkku ‘hkusLke {u[ ÚkR’ yu{ {kLkLkkhku ðøko ðÄðk ÷køÞku níkku. 70 xfk r¢fux«u{eyku íkku fÞku Ã÷uÞh yk ð¾íku fR £uL[kRÍe {kxu h{e hÌkku Au yuLke s økqt[ðý{kt hÌkk. Ëk¾÷k íkhefu Þwðhks®Mk½Lku swyku íkku ík{Lku ®føMk R÷uðLk Ãktòçk s ÞkË ykðu yLku yuz{ røk÷r¢Mx yux÷u zu¬Lk [ksoMko. ¼khíku ðÕzofÃk SíÞku nkuðkLku fkhýu yk ð¾íku ykRÃkeyu÷Lku Mkkhku yuðku «ríkMkkË {¤þu íkuðe økýíkhe h¾kíke

çkux÷ økúkWLz ®[íkLk çkw[ níke Ãký íku{ ÚkÞwt Lknª. ½ýk yuðe Ãký Ë÷e÷ fhu Au fu ÷r÷ík {kuËeLkk Lknª nkuðkÚke yk ð¾íku ÷kufr«Þíkk WÃkh yMkh Ãkze. Lkku zkWx... ÷r÷ík {kuËe ftRf Lkðwt økíkfzwt ÷kðe xwLkko{uLxLku hMk«Ë çkLkkðe Ëuíkk níkk, Ãkhtíkw Mkk{u ÷r÷ík {kuËeyu Mkr[Lk íkUzw÷fh fu {nuLÿ®Mkn ÄkuLke Ãký LkÚke fu suLkk Lknª nkuðkÚke xur÷rðÍLk fu MxurzÞ{{kt {u[ òuðk ykðLkkhLke MktÏÞk{kt ykux ykðe òÞ. [kuÚke rMkÍLk rV¬e sðk {kxuLkwt {wÏÞ fkhý yu fu ykÞkusfkuyu fkuR ¾kMk «Þkuøk fhðkLkwt xkéÞwt níkwt. ykRÃkeyu÷Lke ½xíke síke ÷kufr«Þíkk {kxu ÷r÷ík {kuËeyu ÂxTðxh WÃkh sýkÔÞwt níkwt fu fkuR Ãký ÔÞÂõík ykRÃkeyu÷{kt {kºk r¢fux òuðk {kxu síke LkÚke, ík{khu r¢fux«u{eykuLku MxurzÞ{ fu xur÷rðÍLk Mkux íkhV ÷R sðk ftRf Lkðk «Þkuøk

fhðk s Ãkzu Au. yk «Þkuøk fhðk{kt ykðu Lknª íkku ykRÃkeyu÷ yLku hýS xÙkuVe{kt fkuR Vhf hne òÞ Lknª. ÷r÷ík {kuËeLke ðkík ytþík: Mkk[e Au Ãký Mkk{u yu{ Mkðk÷ ÚkkÞ fu Vqxçkku÷{kt $Âø÷þ «er{Þh ÷eøk yLku çkkMfuxçkku÷{kt yuLkçkeyu fkuR Ãký «Þkuøk rðLkk ð»kkuoLkkt ð»kkuo MkwÄe yze¾{ Q¼e s hne Au. yksu çku ËkÞfk çkkË Ãký «er{Þh ÷eøkLke ÷kufr«Þíkk yux÷e s Au. suLke Mkk{u yk ð¾íku yøkkWLke ºkýuÞ rMkÍLk fhíkkt ykRÃkeyu÷Lke ykuAe xeykhÃke ykðe níke. çkúkLz VkRLkkLMkLkk yuf yÇÞkMk yLkwMkkh ykEÃkeyu÷-4Lke çkúkLzðuÕÞw{kt 460 r{r÷ÞLk zkì÷h (2024 fhkuz YrÃkÞk)Lkku ½xkzku LkkUÄkÞku Au. økík ð»kuo ykEÃkeyu÷Lke ÷kufr«Þíkk MkkiÚke ðÄkhu níke yLku çkúkLzðuÕÞw 4.13 rçkr÷ÞLk zkì÷h (181.72 yçks YrÃkÞk) níke. ßÞkhu yk ð»kuo ½xeLku 3.67 rçkr÷ÞLk zkì÷h (161.48 yçks YrÃkÞk) ÚkE økE Au. ykEÃkeyu÷-4{kt MkkiÚke ðÄkhu ÃkiMkk hkufðk{kt ykÔÞk Au. xe{kuLke nhkSLke økýíkhe fhu íkku Ãký çku Lkðe xe{ku 703 r{r÷ÞLk zkì÷h (3093.2 fhkuz YrÃkÞk){kt ¾heËðk{kt ykðe níke. su{kt Mknkhk yuzðuL[h MÃkkuxoTMk r÷r{xuzu Ãkqýu ðkìrhÞMkoLke xe{Lku 370 rçkr÷ÞLk (1628 fhkuz YrÃkÞk){kt yLku hkuLËuðw MÃkkuxToMk r÷r{xuzu fkuÂå[Lku 333 r{r÷ÞLk zkì÷h (1465.2 fhkuz YrÃkÞk){kt ¾heËðk{kt ykðe níke. suLkk fkhýu ykEÃkeyu÷-4{kt rft{íkku ðÄe Au, Ãký çkúkLzðuÕÞw{kt ½xkzku uLkkUÄkÞku Au. yk rðþu «kuVuþLk÷ {ìLkus{uLx økúqÃkLkk Mkeykuyku {u÷hkuÞ

rzMkwÍk {kLku Au fu, rððkËkuLku fkhýu fkuE Ãký rðïMíkheÞ xwLkko{uLxLke AkÃk ¾hzkÞ Au yLku ykEÃkeyu÷ íkuLkwt ©uc WËknhý Au. [kuÚke rMkÍLk{kt s ykRÃkeyu÷ z[fkt ¾kðk ÷køke Au íÞkhu nðu ykøkk{e ð»kkuo{kt yk xwLkko{uLxLku fR heíku Vhe ÷kufr«ÞíkkLke hkn Ãkh ÷kððe íku ykÞkusfku {kxu 1 ykuðh{kt 12 hLk fhðk suðku Ãkzfkh Au. ykÞkusfku íkkfeËu fkuR Ãkøk÷kt Lknª ¼hu íkku ÷kufr«ÞíkkLke yk rhõðkÞzo hLkhux íku{Lkk {kxu ykWx ykuV ftxÙku÷ ÚkE sþu.  ðuMx RLzeÍ Mkk{uLke ðLk-zu ©uýe {kxu xe{ ònuh fhðk{kt ykðe íÞkhu fux÷kf r¢fux«u{eykuyu Ãkku÷ ðu÷ÚkkxeLke ÃkMktËøke Lknª fhkíkkt ykùÞo ÔÞõík fÞwO níkwt. nfefík{kt íkku ðu÷ÚkkxeLkku Mk{kðuþ Lknª fhe ÃkMktËøke Mkr{ríkyu zkÌkt Ãkøk÷wt ¼ÞwO Au. yøkkW ÃkMktËøke Mkr{rík ykRÃkeyu÷Lkk «ËþoLkLku ykÄkhu Ã÷uÞhLku ¼khíkLke xe{{kt MÚkkLk ykÃkðkLke ¼q÷Lkwt Ãkrhýk{ ¼kuøkðe [qfe Au. 2008Lke rMkÍLk{kt hksMÚkkLk hkuÞÕMkLkku ykuÃkLkh MðÃLke÷ ykMLkkuzfh AðkR økÞku níkku. ykMLkkuzfhu ykRÃkeyu÷-1Lke 9 {u[{kt 311 hLk fhíkkt íkuLke ÃkMktËøke ¼khík, LÞqÍe÷uLz, ykuMxÙur÷ÞkLke ‘yu’ xe{ ðå[u h{kÞu÷e rºkfkuýeÞ ©uýeLke xe{{kt fhðk{kt ykðe. ykMLkkuzfhLkwt yktíkhhk»xÙeÞ xe{ Mkk{u Ãkkýe {ÃkkR økÞwt yLku íku Ãkkt[ R®LkøMk{kt {kºk 23 hLk fhe þõÞku níkku. 2009Lke ykRÃkeyu÷ rMkÍLk Ërûký ykr£fkLke çkkWLMke rÃk[{kt h{kR yLku ykMLkkuzfh 8 R®LkøMk{kt 98 hLk fhe þõÞku níkku. {Lk«eík økkuLke, yþkuf rzLzk, {wh÷e rðsÞ ykRÃkeyu÷Lke y{wf {u[Lkk Mkkhk Ëu¾kðLku fkhýu ¼khíkeÞ xe{{kt ykðe økÞk Ãký xe{{kt MÚkkLk xfkðe þõÞk Lknª. ðLk-zu yLku xuMx yu xTðuLxe-20Úke Mkkð y÷øk s xuBÃkhk{uLx Ähkðíke h{ík Au. ðu÷Úkkxe, Lk{Lk ykuÍk, hknw÷ þ{ko, ytçkkíke hkÞzw, rþ¾h ÄðLk suðk Ã÷uÞMko ykRÃkeyu÷ s Lknª hýS xÙkuVe{kt Ãký Mkkhku yLku MkkíkíÞÃkqýo Ëu¾kð fhu yu ÃkAe s íku{Lku ¼khíkeÞ xe{{kt íkf ykÃkðk rð[khðwt òuRyu. £e nex: ÷r÷ík {kuËe rðLkk ykRÃkeyu÷ yux÷u Mkwøkh £e fuLze. yk fuLze ¾kR hÌkk nku íÞkhu ík{Lku MðkË{kt ftE s Vhf ÷køku Lknª yk{ Aíkkt ftRf ¾qxe hÌkwt Au íkuðku ynuMkkMk Mkíkík ÚkÞk fhu. -rMkØkÚko {kÕÞk, hkuÞ÷ [u÷uLsMko çkUøk÷kuhLkku Mkn{kr÷f. chintan_buch@yahoo.com

ðk¤Lku huþ{ suðk Mkwtðk¤k çkLkkðu r[fk¾kE ðk¤Lke {sçkqíkkE ½xu Au. r[fk¾kE{kt yuf çkeòu rðþu»k økwý ‘stíkwÎLk’ hnu÷ku nkuðkÚke íku {kÚkkLke íð[kLke rðf]ríkyku suðe fu ôËhe, ¾kuzku, sq, ÷e¾, ¾tsðk¤ ðøkuhuLku {xkzu Au. Mkkçkw{kt yk økwý nkuíkku LkÚke. yk økwýLku æÞkLk{kt hk¾eLku s y{u

ykhkuøÞ yLku yki»kÄ ðiÄ «þktík¼kE økkiËkLke ðiãku íkuLkk WÃkÞkuøkLke Mk÷kn ykÃkeyu Aeyu. Ërûký íku{s W¥kh ¼khík{kt r[fk¾kELkkt ð]ûkku ÍkzLkk YÃk{kt Qøke Lkef¤u Au. Ërûký ¼khík fhíkkt W¥kh ¼khík{kt Úkíke r[fk¾kELke þªøkku økwýLke á»xyu W¥k{ økýkðkÞ Au. yki»kÄYÃku íkuLke þªøkku yLku ÃkkLk çktLku ðÃkhkÞ Au. r[fk¾kELke þªøkkuLkku MðkË yheXk suðku Mknus ¾kxku, Mknus

fzðku yLku ðÄkhuÃkzíkku íke¾ku nkuÞ Au. r[fk¾kELkkt ÃkkLk yk{÷e suðkt ¾kxkt yLku hwr[ WÃkòðLkkhkt Au. r[fk¾kE {kºk ðk¤ Äkuðk {kxuLkwt s yki»kÄ Au íkuðwt {kuxk¼køkLkk ÷kufku Mk{síkk nkuÞ Au, Ãkhtíkw íkuðwt LkÚke. r[fk¾kE{kt çkeòt ½ýkt yki»kÄeÞ WÃkÞkuøkku Au. r[fk¾kELke þªøk fVLku Ëqh fhLkkh yLku ðkÞwLkwt yLkw÷ku{Lk (Lke[uLke økrík) fhu Au. LkkzeLke økrík {tË Ãkze økE nkuÞ yu ð¾íku íkuLkku WÃkÞkuøk fhðk{kt ykðu íkku LkkzeLke økrík W¥kuòE íkeðú çkLku Au. íkuLkk WÃkÞkuøkÚke {qºk«ð]r¥k ðÄu Au. íkuÚke s ðiãku {qºkf]åA, {qºk½kík, Mkkuòu yLku ÃkÚkheLkk hkuøk{kt íku ðkÃkhu Au. íkuLkkt Ãkýkuo ¾kxkt nkuðkÚke yk{÷eLke søÞkyu íku ðÃkhkÞ Au. íkuLkkt ÃkýkuoLkk WÃkÞkuøkÚke Þf]ík yux÷u fu r÷ðhLke r¢ÞkLku W¥kusLk {¤u Au. íku s{ðk{kt hwr[ WíÃkLLk fhu Au. {¤«ð]r¥k MkkV ÷kðu Au. r[fk¾kELkkt ÃkkLk ðkxe {heLkk [qýo MkkÚku

¾kðkÚke f{¤ku yLku r÷ðhLkk hkuøk {xu Au. íku rÃk¥kLkwt rðhu[Lk fhkðLkkh nkuðkÚke f{¤kLkk ËËeo {kxu rníkkðn Au. ({kºk ÃkkLk s WÃkÞkuøk{kt ÷uðkt) [hf- Mkw©wík{kt r[fk¾kELkku WÃkÞkuøk ðkÞwLkk yLku WËhLkk hkuøk{kt ÚkÞku Au. Mktøkúnýe suðk füMkkæÞ hkuøk{kt íkuLkku ûkkh½]íkLkku «Þkuøk W¥k{ Ãkrhýk{ ykÃku Au. r[fk¾kELkku Mkkçkw Ãký çkòh{kt {¤u Au, Ãkhtíkw MkkiÚke W¥k{ WÃkÞkuøk Wfk¤ku çkLkkðeLku ðkÃkhðkLkku Au. ykþhu [kh ø÷kMk Ãkkýe{kt 50 økúk{ r[fk¾kELke þªøkkuLkku yÄf[hku ¼qfku Lkkt¾e Wfk¤ðku. Ãkkýe çkhkçkh Wf¤u yux÷u Lke[u Wíkkhe Xtzwt Ãkkzðwt. {kÚkkLkk ðk¤ Äkuðk yk Wfk¤kLkku WÃkÞkuøk fhðku. ¾e÷, ¾hsðwt, ËkËh yLku íð[kLkk hkuøk{kt íkuLkku MLkkLk{kt WÃkÞkuøk fhðku òuEyu. shant_1980@yahoo.com

1 sqLk, h011

www.sandesh.com

{uhk ËhË Lk òLku fkuE

¾kLkøke{kt Úkíke yk Sexual «r¢ÞkLku fk{«ð]r¥kLku LkªËðk{kt ykðe Au. nMík{iÚkwLk yu ÃkkÃk Au íkuLkkÚke LkÃkwtMkfíkk ykðe sþu. yu {kuxku hkuøk Au- rðLkkþ Lkkuíkhþu, økktzÃký ykðe sþu. ykðe yMktÏÞ {kLÞíkkykuLke økuhMk{òuÚke Mk{ks ¾ËçkËíkku níkku, yksu Ãký. Mkk{kLÞ {kýMk íkku Xef, Ãký MkßÞoLk, sLkh÷ ykìV Þw.yuMk.yu. Ãký

07

ykðe økuh{kLÞíkkykuÚke Ãkezkíkk. Thanks to zkì. yk÷£uz rfLkhku su{ýu Mkðuo fÞkuo íkkhý ykÃÞwt fu, nMík{iÚkwLk yu fk{ík]róLke íkhwýkðMÚkkÚke þY Úkíke fk{uåAkLku ík]Ãík fhðkLke, MðnMíku Úkíke rçkLknkrLkfkhf- rLkËkuo»k- Mknu÷e- ¾kLkøke{kt Úkíke fk{«ð]r¥k Au. 100{ktÚke 92 ÷kufku fhu Au. fkuELku fnuíkk LkÚke. ík{u yk ðkík MkkÚku Mkt{ík Úkkð Aku? nMík{iÚkwLk yu ÃkkÃk Au? nMík{iÚkwLk yu hkuøk Au? ík{khku þku {ík Au? yLkw¼ð Au? òýfkhe Au? yu ðkík nðu ÃkAe. (÷u¾f {uhus fkWLMku÷h yLku MkuõMkku÷kursMx Au) rajsmita@gmail.com

“økw z {ku“økw‹Lkøk,z {kuMkh.” ‹Lkøk.”

“Mkh- {U ÃkÃÃkw®Mkøk çkku÷ hnk nwt. ÃkÃÃkw®Mkøk sçk÷Ãkwhðk÷k, yuÂLsrLkÞ®høk MxwzLx.” {khe Lksh Mk{ûk 5‘-6”Lke Ÿ[kEðk¤ku, økku¤ [nuhku íkhðhðk ÷køÞku. yrýÞk¤wt Lkkf, [~{kt Ãknuhu- MkËkÞ nMkíkku. Full of Lifey{khe [kh rËðMkLke ÞqÚk ðfoþkuÃk{kt ykøk¤ Ãkzíkku ¼køk ÷u. {kLke ÷ku Lku fu yu ‘ÞqÚk ÷ezh.’ ftE Ãký fk{ nkuÞ íkku ÃkÃÃkw®Mkøk MkkiÚke Ãknu÷ku. «kusuõxh økkuXððkLkwt nkuÞ- h{íkku h{kzðkLke nkuÞ- ¼ýðkLkwt nkuÞ- økkðk çkòððkLkwt nkuÞ- Ëhuf{kt Lktçkh one. hkus hkºku sBÞk ÃkAe Key Board{kt íkuLke yktøk¤eyku Vhu íÞkhu Mk{Þ íÞkt s Úkt¼e òÞ. sqLkkt økeíkkuLke h{Íx çkku÷kðe Ëu“nkt çkku÷ çkuxk õÞk fk{ ni?” “Mkknuçk ÷kMx zu fku ykÃkfku {ILku {uhe íkf÷eV fu çkkhu {U çkíkkÞk Úkk Lkk- WMkfu r÷Þu çkBçkE ykÞk nwt.” “fçk ykLkk ni?” “{I ykÃkfu ÃkkMk íkku çkkË {U zkì. hksþu¾h çkúñ¼è ykôøkk- Ãknu÷u Ëkhk®MkøkS ykih Ä{uoLÿS fku r{÷Lkk ni.” “Ëkhk®Mkøk ykih Äh{S fu ÃkkMk! õÞk rVÕ{{U fk{ fhLkk ni? ÃkZkE Akuze õÞk?” “Lknª... Lknª... Mkh... ykÃk ¼q÷ økÞu. ykÃkLku fnk Úkk fu {I òu fh hnk nwt WMkMku fkuE LkwfMkkLk Lknª ni. {I {uhk ‘økkuÕz {uz÷’ çku[fh, {uhu ÃkiMkku Mku Ëkhk®MkøkS ykih Äh{S Mku ÃkqALku ykih proof ÷uLku çkBçkE ykÞk nwt, ykÃkfku òLku Mku Ãknu÷u r{÷wtøkk.” yk¾eÞu ðkík Mk{òE økE. ðfoþkuÃkLkk AuÕ÷k rËðMku {Lku {¤ðk ykÔÞku níkku. {Lku fnu, “Mkknuçk yuf ðkíkÚke {qtÍkô Awt. {Lku ¾hkçk ykËík Ãkze økE Au.” “{U fÌkwt rMkøkkhux fu ËkY?” {Lku fnu “çku{ktÚke yuf Ãký Lknª.” “íkku ÃkAe?” “Mkh, fnuíkkt þh{ ykðu Au, Ãký {Lku ¾qçk øktËe ykËík... çku-ºký ðhMkÚke Ãkze økE Au... ¾qçk {qtÍkô Awt fnuðwt fkuLku?” “nwt Ëh çku-yuf rËðMku ½ýe ðkh hkus nMík{iÚkwLk fhwt Awt. yk ÃkkÃk{ktÚke çknkh õÞkhu ykðeþ? {khe þÂõík nýkE òÞ Au. nwt rËðMku rËðMku Lkçk¤ku Ãkzíkku òô Awt. Please çk[kðku.” {U MkktíðLkk ykÃkíkkt fÌkwt, íkwt su r¢Þk fhu Au íku{kt fkuE ÃkkÃk LkÚke. çke{khe LkÚke. íkuLku ÷ELku þhehLku fkuE òíkLkwt LkwfMkkLk Úkþu Lknª. yLku ¼rð»Þ{kt íkkhe sex lifeLku fkuE ykt[ Lknª ykðu. yk Mkkð Normal «r¢Þk Au. íku{kt zhðkLke sYh LkÚke. íÞkt íkku çkeò students ykðe økÞk Lku ðkík yÄqhe hne. ykÃkýk ÃkÃÃkw®Mkøk sçk÷ÃkwhÚke nMík{iÚkwLkÚke fkuE LkwfMkkLk LkÚke Úkíkwt Lku íkuLkk Proof {kxu {wtçkE ykÔÞk. økkuÕz {uz÷ ðu[eLku Ëkhk®Mkøk yLku Ä{uoLÿLku ÃkqAðk fu íku{ýu nMík{iÚkwLk fhu÷wt? ykðk nòhku-÷k¾ku ÞwðkLkku nMík{iÚkwLkÚke Úkíkk LkwfMkkLkLkk zhLku ÷ELku íkuLkk WÃkkÞku þkuÄðk øk÷e øk÷e, þnuh þnuh ¼xfu Au. yk¾eÞu yZkh-ykuøkýeMk yLku ðeMk{e MkËeLke þYykík MkwÄe

fkLk{kt fnwt

CMYK

10


çkwÄðkh

çkwÄðkh

1 sqLk, h011

1 sqLk, h011

www.sandesh.com

yk

EMk÷uLzu ßðk¤k{w¾e VkxðkLke Þs{kLke ÷eÄe nkuÞ yu{ ÷køku Au. økÞk ð»kuo yur«÷{kt íÞkt ßðk¤k{w¾eyu Mksuo÷e ¾kLkk¾hkçkeLke ½q¤ nsw MkkV ÚkE LkÚke íÞkt r¢{Mðkík Lkk{u Lkðku ßðk¤k{w¾e Vkxe LkeféÞku Au. y÷çk¥k, AuÕ÷k Mk{k[kh «{kýu ßðk¤k{w¾eyu rðMVkux rðhk{ ònuh fhe Ëuíkkt nk÷ íkku nðkE ÔÞðnkh MkrníkLku Mkuðkyku Ãkqðoðík ÚkE Au. Ãký íÞkt hnu÷ku yk ßðk¤k{w¾e rðMíkkh øk{u íÞkhu yk¢{f MðYÃk Äkhý fhe þfu íku{ Au.

VkÞh yuLz ykEMk

ELzkuLkurþÞk ßðk¤k{w¾e {kxu {k{kLkk ½h suðwt Au. yk¾k søkík{kt yíÞkh MkwÄe{kt íÞkt MkwÄe ðÄw 77 ð¾ík ßðk¤k{w¾e Vkxe [qõÞk Au.

ykEMk÷uLzLkk Ërûký ¼køku r¢{Mðkík Lkk{u rn{Mkhkuðh Au. íÞkt ykðu÷e Ãkðoík{k¤k ßðk¤k{w¾e ÃkðoíkkuLke çkLku÷e Au yLku íkuðk Ãkh çkhVLkwt Ãkz [zu÷wt Au. yk çkÄk Ãkðoíkku Mkk{kLÞ Mktòuøkku{kt yíÞtík MkVuË yLku MkwtËh Ëu¾kíkk nkuÞ Au. Ãký ßÞkhu ßðk¤k{w¾e Vkxu íÞkhu s íkuLkwt hkiÿ MðYÃk òuðk {¤u Au. çkhV yLku ykøk ðå[uLkku Ëw÷o¼ ÷køkíkku MktçktÄ íÞkt MÚkÃkkÞ Au. ßðk¤k{w¾e fkÞ{ MkkitËÞoðkLk nkuÞ Au yLku yu MkkIËÞo fkÞ{ ËÍkzLkkhwt s nkuÞ Au.

ßðk¤k{w¾e rðMVkux yLku yu ÃkAe Mkòoíke ¾kLkk¾hkçkeLku Ãkrhýk{u AuÕ÷kt 300 ð»ko{kt 2,60,000 ÷kufku {]íÞw ÃkkBÞk Au.

Mk{Þktíkh CMYK

÷r÷ík ¾t¼kÞíkk fwËhíke MkkitËÞo {kxu òýeíkwt ÞwhkuÃk ßðk¤k{w¾eLke xku[ Ãkh çkuXu÷wt Au. íÞkt ½ýkt ßðk¤k{w¾e Ãkðoíkku ykðu÷k Au. Exk÷eLkku {kWLx rðMkwrðÞMk ßðk¤k{w¾e íkuLke øk{u íÞkhu Axfíke f{kLk {kxu òýeíkku Au. nòhku ð»kkuo Ãknu÷kt EMkðeMkLk 79{kt ßÞkhu yk ßðk¤k{w¾e «[tz heíku Vkxâku íÞkhu ÃkðoíkLke ík¤uxe{kt ðMku÷kt þnuhku LkuÃkÕMk, ÃkkuBÃkuE, MxkçkkE, nuhõÞw÷{ ðøkuhu hk¾Lkk Zøk÷k{kt ËçkkE økÞkt níkkt. íku{ktÚke ÃkkuBÃkuE íkku yksu rðï rðhkMkík MÚk¤ íkhefu yu rðLkkþLkku ðkhMkku ¾tzuh{kt Mkk[ðeLku Q¼wt Au.

Ãk]ÚðeLku n÷çk÷kðe Ëuíkk ßðk¤k{w¾e Ãk]ÚðeLkk Ãkuxk¤{kt «[tz Ëçkký ðíkkoÞ íÞkhu fkuE yufkË ÃkðoíkLke xku[ ÷ef fhe ßðk¤k{w¾e íÞktÚke ÃkkuíkkLkku W¼hku Xk÷ðu yu ðkík ¼qøkku¤{kt çkÄkt ¼ýe økÞk nþu. Ãký ßðk¤k{w¾eLke rðÃkheík yMkhku ÷ktçkkøkk¤kLke yLku fÕÃkLkk çknkhLke nkrLkfkhf nkuÞ Au. r¢{MðkíkLke s ðkík ÷Eyu íkku yk ßðk¤k{w¾e VkxðkÚke yk ÷¾kÞ Au íÞkt MkwÄe nðkE ÔÞðnkh ykzu ‘çkBÃk’ ykððkLkk þY ÚkE [qõÞk Au. røk÷ku÷{ktÚke Aqxíkk ÃkÚÚkhLke su{ ßðk¤k{w¾e Vkxu íÞkhu WÃk÷k ÃkzLke Äq¤-hk¾-ÃkÚÚkh-¾zfku ðøkuhu ykfkþ{kt VUfkÞ Au. yu VUfkÞu÷e Mkk{økúe ßÞkt ¾kçkfu íÞkt ykVík Mksuo yu Ãknu÷e LkwfMkkLke. MkkuzkLkwt Zktfýwt ¾kuÕÞk ÃkAe økuMk MkkÚku Úkkuzwt Ãkkýe çknkh ykðu yu{ ÷kðkhMk çknkh Lkef¤ðkLkku þY ÚkkÞ Au. ËkuZ-çku nòh ytþ MkuÂÕMkÞMkLkwt íkkÃk{kLk Ähkðíkku ÷kðk {kuíkLke [kËhLke {kVf Vu÷kíkku hnu Au. ykx÷k støke íkkÃk{kLku ÷ku¾tz fu huíke MkrníkLkk fXý ÃkËkÚkkuo Ze÷k ÚkE ÷kðk MkkÚku ¼¤e òÞ Au. yux÷u Mðk¼krðf heíku s ÷kðkLkk hMíkk{kt ykðíkk Sð {kxu Sðíkk hnuðkLke fkuE økwtòþ hnuíke LkÚke. ELzkuLkurþÞkLkku ¢fíkkð ßðk¤k{w¾e fwwËhíke ykVíkkuLkk r÷Mx{kt xku[ Ãkh rçkhksu Au. ¢fíkkð xkÃkwLkkt çku Ãkðoík rþ¾hku ÃkçkkuoðkíkkLk yLku ËLkkLk 1883Lke 27{e ykuøkMxu ßÞkhu ßðk¤k{w¾e MðYÃku Vkxâk íÞkhu Ãk]ÚðeLke rMkf÷-Mkqhík çkË÷kE økÞu÷e. yu ßðk¤k{w¾e ËrhÞkfktXu níkku yux÷u Vkxâk çkkË íkuLkku ÷kðkhMk ËrhÞkLkk Ãkkýe{kt ¼¤ðkLkku þY ÚkÞku. yk{ íkku ykøk çkwÍkððk {kxu Ãkkýe fk{ ÷køku Ãký ynª Ãkkýe{kt ¾kçkfíkk ÷kðkhMku ÃkkuíkkLkku r{òs þktík fhðkLku çkË÷u ËrhÞkLkwt Ãkkýe økh{

ßðk¤k{w¾e

y¾tz ßÞkuík suðku ßðk¤k{w¾e

ykur÷BÃkMk {kuLMk {kWLkk ÷kuyk {kWLx yuðhuMx

ÚkkÞ Mkh¾ký{e íkku... ykur÷BÃkMk, {kWLkk ÷kuyk yLku yuðhuMxLke Mkh¾k{ýe

fw÷ ßðk¤k{w¾e ÃkifeLkk 90 xfk íkku ÃkuMkurVf {nkMkkøkh{kt ykðu÷k rhtøk ßðk¤k{w¾eLke h[Lkk ykuV VkÞh Lkk{u ynª ¢{þ: swyku yku¤¾kíkk 1 {uø{k [uBçkh þk¾kyku rðMíkkh{kt s 2 ¾zfku 7 hk¾Lkk Úkh Mk{kÞu÷k Au. 3 ÷kðk çknkh 8 çkkÌk MkÃkkxe Ähíke Ãkh nk÷ 1900 ßðk¤k{w¾e Mkr¢Þ Au.

4 5 6

VUfíke ríkhkz çkuÍ Ãkku÷ký ríkhkzLke

9 10 11 12

÷kðkLkk Úkh øk¤wt çkkÌk Ãkku÷ký ÷kðk

13

14 15

÷kðk Lkef¤ðkLkku {køko ßðk¤k{w¾eLkwt {w¾ hk¾Lkk ðkˤku

VkxeLku Äw{kzu síke ykVík

ykEMk÷uLz Lkk{Lkk LkkLkfzk ÞwhkurÃkÞLk ËuþLku íÞkt MkòoÞu÷e ßðk¤k{w¾e rðMVkuxLke {kuxe ykVíku íkuLku Mk{k[kh{kt ÷kðe ËeÄku Au. økÞk ð»kuo Ãký íÞkt ßðk¤k{w¾e Vkxíkkt yk¾k ÞwhkuÃkLku yMkh ÚkÞu÷e. Ähíke Ãkh ÚkÞu÷kt yk ‘økq{zkt’ Ãk¤ðkh{kt ¼qøkku¤Lkku RríknkMk VuhððkLke ûk{íkk Ähkðu Au fhðkLkwt þY fhe ËeÄu÷wt. ¢fíkkð Vkxâku íÞkhu økh{ ÚkÞu÷k ÃkkýeLkk fkhýu ykX nòh rf÷ku{exh Ëqh ykðu÷k ykr£fe þnuh fuÃkxkWLkLkk ËrhÞkfktXu yzÄk {exhLke ¼híke ykðu÷e. Ãkkýe økh{ ÚkkÞ yux÷uÚke ðkík yxfíke LkÚke. Ãkkýe økh{ ÚkkÞ yux÷u ËrhÞk{kt hnuíkk Sðku {]íÞw Ãkk{ðk {ktzu. Ãkkýe{kt WÚk÷ÃkkÚk÷ ÚkkÞ yLku ËrhÞkfktXu Vkxu÷ku ßðk¤k{w¾e yuf MkkÚku yuf £eLke Mfe{ «{kýu íMkwLkk{eLkwt íkktzð Ãký MkkÚku ÷E ykðu.

MksoLk-rðMksoLk ¢fíkkðLkk rðMVkux ð¾íku ËrhÞkLkwt Ãkkýe

¾¤¼¤e WXâwt. yu WÚk÷ÃkkÚk÷Lkk fkhýu ðnuíkkt ÚkÞu÷kt ËrhÞkE {kuòt Mkkík ð¾ík Ähíke Vhíku yktxku {khe [qfu÷kt. yu þÂõíkþk¤e yLku ðuøke÷kt {kuòtLke yzVuxu ykðLkkhkt ðnký fu MkSðku LkwfMkkLkøkúMík Lk ÚkkÞ íkku s LkðkE. ¢fíkkðu íkku VkxíkkLke MkkÚku s yLkuf rð¢{ku LkkUÄkðu÷k. Ãk]ÚðeLkk RríknkMk{kt MkkiÚke {kuxku Äzkfku fhðkLkku rð¢{ Ãký ¢fíkkðLkk Lkk{u Au. ßðk¤k{w¾e Vkxâku íÞkhu íkuLkku Äzkfku Auf [kh nòh rf÷ku{exh Ëqh ykðu÷k rðMíkkhku MkwÄe Mkt¼¤kÞku níkku. ßðk¤k{w¾e Vkxu íÞkhu LÞqxLkLkk ºkeò rLkÞ{ «{kýu Ãk]ÚðeLku íkuLkku yk½kík ðíkkoÞ. Mkk{kLÞ ßðk¤k{w¾e Vkxu íÞkhu íkku Ãk]Úðe çknw {[f

ykÃku Lknª Ãký ¢fíkkð suðku ßðk¤k{w¾e Vkxu íÞkhu Ãk]ÚðeLke ¼ú{ýfûkkLku LkkUÄÃkkºk yMkh ÚkkÞ. yu rðMVkux ð¾íku s Ãk]Úðe ÃkkuíkkLkk MÚkkLkuÚke shk zøke økÞu÷e. Ëh ð¾íku yk¾e Ãk]ÚðeLku yMkh Lk ÚkkÞ íkku ßðk¤k{w¾eLke ykMkÃkkMkLkk rðMíkkhLke ¼qøkku¤{kt íkku {kíkçkh ÃkrhðíkoLkku ykðu s. ¢fíkkð Vkxâku yu ÃkAe {q¤ xkÃkwLkwt ûkuºkV¤ ½xeLku ºkeò ¼køkLkwt ÚkE økÞu÷wt. íkku ykÃkýu íÞkt ºkkxfu÷k íMkwLkk{e ð¾íku Ãký rnLË {nkMkkøkh{kt fux÷kÞ ¼kiøkkur÷f VuhVkhku fhe LkkÏÞk Au. Ëh ð¾íku ßðk¤k{w¾e fu íMkwLkk{e LkwfMkkLk fhu s yuðwt LkÚke. õÞkhuf Lkðwt MksoLk Ãký çknkh ykðu

Au. ßðk¤k{w¾e þktík Ãkzâk çkkË ¾çkh Ãkzu fu fux÷kf Lkðk xkÃkwyku MkÃkkxe Ãkh ykÔÞk Au! ykðk ÃkrhðíkoLkLkwt LkSfík{ WËknhý økwshkík{kt Ë{ý ÃkkMkuLkk ËrhÞk{kt òuðk {éÞwt Au. 2004{kt íMkwLkk{e ÃkAe ËrhÞkfktXu yuf xkÃkw MkòoÞku Au. yu ÃkAe íkku huíke yufXe Úkíke økE yu{ yu{ xkÃkwLkwt fË {kuxwt Úkíkwt økÞwt. yksu íkku yu xkÃkw «ðkMkeyku {kxu ykf»koýLkwt fuLÿ Au, íkku nkuzeðk¤kyku {kxu ykðfLkwt MkkÄLk Au. ykðk ½ýk VuhVkhku ßðk¤k{w¾e yLku yu ÃkAe Úkíke rn÷[k÷Lkk Ãkrhýk{u Mkòoíkk nkuÞ Au. xkÃkw íkku Xef yk¾k Ãkðoíkku yLku {nkMkkøkhku ßðk¤k{w¾e fu ¼qftÃkLke rn÷[k÷Lkk «íkkÃku Mkòoíkk nkuÞ Au.

09

økwshkík{kt su ÷kufku røkhLkkhLke Þkºkkyu økÞk nþu íku{Lku fËk[ ßðk¤k{w¾eLkwt MksoLk òuðkLkku ÷nkðku {éÞku nþu. røkhLkkh Ãkðoík Ãkh ytçkkSÚke ËíkkºkuÞ síke ð¾íku çkLLku çkksw Vu÷kÞu÷e xufheyku Ãkh fk¤k f÷hLkk ÚkÃkuzk {kÞko nkuÞ yuðk ¾zfku Ëu¾kþu. yu ¾hu¾h íkku nòhku ð»ko Ãknu÷kt ò{ ÚkÞu÷ku ßðk¤k{w¾eLkku ÷kðk Au. {ík÷çk fu røkhLkkh Ãký ßðk¤k{w¾eLkwt MksoLk s Au. nðkE xkÃkw ÃkkMku ËrhÞkLkk íkr¤ÞuÚke þY ÚkE MkÃkkxeLke çknkh MkwÄe zkufkíkwt yuf Ãkðoík rþ¾h Au. {kWLkk ÷kuyk Lkk{u òýeíkwt yu rþ¾h ¾hu¾h íkku ð»kkuo Ãknu÷kt Xhe økÞu÷wt ßðk¤k{w¾e ÃkðoíkLkwt rþ¾h Au. Ãk]Úðe Ãkh

fux÷ktf {trËhku{kt ykMÚkk¤wyku y¾tz ßÞkuík s÷íke hk¾íkk nkuÞ Au. ykr£fk ¾tzLkk Ëuþ fkUøkkuLke MkhnËu ykðu÷k LkerÞhkøkkUøkku ÃkðoíkLkku ßðk¤k{w¾e ykðku y¾tz ßðk¤k{w¾e Au. 1882Úke yíÞkh MkwÄe{kt yu ßðk¤k{w¾e 34 ð¾ík Ãkhþwhk{e r{òs Äkhý fhe [qõÞku Au. Mkk{kLÞ heíku Mkr¢Þ ßðk¤{w¾eyku Ãk[kMk, Mkku, ËkuZMkku ð»kou Vkxíkk nkuÞ Au. Ãký yk ßðk¤k{w¾eLke yuðhus çknw ðÄkhu Au. Mkíkík VkxVkx ÚkðkLku fkhýu ÃkðoíkLkk {w¾{kt ÷kðkLkwt Mkhkuðh çkLke økÞwt Au. Mkk{kLÞ heíku ÷kðk ßðk¤k{w¾e þktík ÚkÞk ÃkAe ò{eLku fXý çkLke síkku nkuÞ Au. yk ßðk¤k{w¾e òufu þktík Úkíkku s LkÚke yux÷u ÷kðkLku ½Lk MðYÃk Äkhý fhðkLkku ð¾ík s LkÚke ykðíkku. yk ÷kðkLkwt Mkhkuðh rð¿kkLkeyku {kxu yÇÞkMkLkku Sðtík Lk{qLkku çkLÞwt Au. Mkk{kLÞ Mktòuøkku{kt Vkxe hnu÷k ßðk¤k{w¾e ÃkkMku sE þfkÞ Lknª. yLku ßðk¤k{w¾e þktík ÚkÞk ÃkAe Úkíkk yÇÞkMkku{kt fux÷ef f{e hne òÞ. yu f{eyku {n¥k{ nË MkwÄe Ãkqhe fhðkLke íkf LkerÞhkøkkUøkku ßðk¤k{w¾e ykÃku Au. íkuLkk fuLÿ{kt hnu÷wt ÷kðkLkwt Mkhkuðh rðï{kt MkkiÚke {kuxtw ÷kðk Mkhkuðh Au. ÷kðkLke ðĽx «{kýu MkhkuðhLke ŸzkE{kt VuhVkh Úkíkku hnu Au. 1977{kt yu ßðk¤k{w¾e Vkxâku yu Ãknu÷kt MkhkuðhLke QtzkE 10,700 Vex LkkUÄkE níke. yíÞkhu Úkkuzku ÷kðk MkqfkE síkkt ÷uxuMx ŸzkE 8,800 Vex Au. ßÞkhu yk ßðk¤k{w¾eLkku ÷kðk W¼hkÞ íÞkhu LkSf{kt ykðu÷k þnuh økku{kLkwt íkku ykðe çkLku Au. ßðk¤k{w¾eÚke íku 15-20 rf÷ku{exh s Ëqh Au yux÷u 1977 yLku 2002Lkk W¼hk ð¾íku þnuhLku LkwfMkkLk ÚkÞu÷wt. rð¿kkLkeyku WÃkhktík zkuõÞw{uLxhe yLku íkMkðeh þku¾eLkku Ãký yk ÷kðk MkhkuðhLkk Vkuxk Ãkkzðk íÞkt MkwÄe ÃknkU[u Au. íkuLkwt ¼ÔÞkrík¼ÔÞ á~Þ fkuELku Ãký fk{ý fhðk {kxu Ãkqhíkwt Au. y÷çk¥k, íkuLke ÃkkMku sE þfkÞ yu{ LkÚke. òufu rð¿kkLkeyku-MktþkuÄfku þõÞ yux÷k LkSf sE yÇÞkMk fhu Au. fkuE ð¤e yk¾k ¢uxhLke «Ërûkýk fhe íkuLkk Vkuxk Ãký Ãkkzu Au. sqLk 2010{kt íÞkt ÃknkU[u÷e yuf xe{Lkk MkÇÞku ÷kðk MkhkuðhLke MkkiÚke ðÄw LkSf sE þõÞk Au. yu ßðk¤k{w¾e øk{u íÞkhu Vkxíkku nkuðkÚke LkSf sLkkhkykuyu SðLkk òu¾{u sðwt Ãkzu. síke ð¾íku Ãknu÷kt íkku ÃkðoíkLke [ZkE fhðkLke ÚkkÞ su{kt ÃkÚÚkhku {kÚku ¾kçkfðkLkku ¾íkhku hnu. xku[ Ãkh ÃknkUåÞk ÃkAe Mkhkuðh Ëu¾kÞ. yu ÃkAe çknw æÞkLk hk¾eLku Qíkhðwt Ãkzu, fu{ fu òu fkuE MktþkuÄf Mkhkuðh{kt Ãkzu íkku økýíkheLke MkufLzku{kt íkuLkku SðíkuSðík yÂøLkËkn ÚkE òÞ. MkkiÚke Ÿ[wt rþ¾h fÞwt yu{ ÃkqAðk{kt ykðu íkku MkeÄku sðkçk ykðu fu {kWLx yuðhuMx! yu sðkçk ¾hu¾h íkku yÄoMkíÞ Au. Ãk]Úðe ÃkhLkk s{eLk ¼køkLkwt MkkiÚke Ÿ[wt rþ¾h fÞwt yu Mkðk÷Lkk sðkçk{kt {kWLx yuðhuMx yu{ fne þfkÞ, fu{ fu ËrhÞkLkk íkr¤ÞuÚke þY Úkíkk rþ¾h {kWLkk ÷kuykLke Ÿ[kE (fu ŸzkE) ËMk rf÷ku{exh fhíkkt ðÄkhu Au (yuðhuMxLke Ÿ[kE 8.5 rf÷ku{exh). Ãký íkuLkku 6 nòh r{xh sux÷ku ¼køk s MkÃkkxe Ãkh Ëu¾kÞ Au. yuðhuMxLke Mkh¾kýe{kt yu rþ¾h LkkLkwt ÷køku yu Mðk¼krðf Au. árüV÷f shk ðÄkhu rðþk¤ çkLkkðe Ãk]ÚðeLke çknkh Lkef¤e sEyu íkku

Ãknu÷e íkMkðeh{kt ÷kðkLkku Wf¤íkku Úkh yLku íkuLke LkSf ÃknkU[u÷ku MktþkuÄf (Mkfo÷{kt) Ëu¾kÞ Au. ßÞkhu çkeS íkMkðeh{kt ÃkðoíkLke xku[ ÃkhÚke ÷kðk Mkhkuðh Ëu¾kÞ Au. ßÞkhu Lke[uLke íkMkðeh{kt ÷kðk MkhkuðhLkwt Sð÷uý MkkIËÞo Lkshu Ãkzu Au.

MkkiÚke {kuxku ßðk¤k{w¾e Ãkðoík {tøk¤Lke MkÃkkxe Ãkh LkkUÄkÞku Au. yksu þktík Ãkzu÷e {tøk¤Lke MkÃkkxe yuf Mk{Þu Mkíkík ßðk¤k{w¾eÚke VkxVkx Úkíke níke. íÞkhu Vkxu÷ku yuf ßðk¤k{w¾e yksu ykur÷BÃkMk {kuLMk ÃkðoíkLkk Lkk{u yku¤¾kÞ Au. yu ÃkðoíkLke Ÿ[kE 27 rf÷ku{exh Au. Ãký MfkÞ EÍ r÷r{xLke {kVf nsw ðÄkhu Ÿ[k ßðk¤k{w¾e Ãkðoíkku çkúñktz{kt õÞktf nkuE þfu. [tÿLke MkÃkkxe Ãkh øk{u íÞkhu ßðk¤k{w¾e Vkxíkk hnu Au, íkku ð¤e çkeò ½ýk økúnkuLke MkÃkkxeLkku ykÃkýu ÃkqhuÃkqhku íkkøk Ãký {u¤ðe þõÞk LkÚke. lalitgajjer@gmail.com

CMYK

08


01-06-2011 Ardh Saptahik