~ARC
HE
CONSULTING
GROENE MIDDELEN INDELANDBOUW, EVIDENT OMOPDEMARKT TEBRENGEN? Onderinvloedvan een steedsgroterwordendedrukvanuit de samenlevingen politiekwordende vereistenvoor de klassiekechemischebestrijdingsmiddelen in de landbouwsteedsstrenger,en verdwijnener ook steedsmeer middelenvan de markt. Daardoorwordt de vraag naar alternatievemiddelenvoor gebruikin de landbouwsteedsbelangrijker.'Groene middelen'omvattenzowelzogenaamdebiocontrolproducten(ook wel biopesticidengenoemd)als de biostimulantia. Beidetypes speleneen steedsgrotere rol in een moderne,duurzamelandbouw. ARCHEConsultingvolgt de ontwikkelingenin deze sectornauwgezetop en heeft ruimeervaringin adviesverlening met betrekkingtot de data-vereistenen dossiersvoor de verschilendetypes groene middelenin de landbouw.
VERSCHILTUSSENEEN BIOCONTROLEN EEN BIOSTIMULEREND PRODUCT Het verschil tussen beide soorten producten zit grofweg al in de naam: biocontrol producten controleren ziekten of plagen in de plant; biostimulantia stimuleren bepaalde natuurlijke processen in de plant. Gemeenschappelijk voor beide productsoorten is de term 'bio'. Biostimulantia zijn producten die algemeen gesproken bepaalde ingrediënten van natuurlijke oorsprong bevatten, zowel van microbiële (zoals bepaalde schimmels of bacteriën) als niet-microbiële oorsprong (bv. humuszuren, zeewier, aminozuren en biopolymeren als chitosan). Sommige van deze middelen, zoals bijvoorbeeld humuszuren (gehumificeerde organische stoffen die van nature voorkomen in de bodem) worden al honderden jaren gebruikt in de landbouw. In de moderne landbouw ziet men een groeiende markt voor biostimulantia: men gaat ervan uit dat gewassen steeds meer te lijden hebben onder extreme klimaatomstandigheden (bv. hitte en droogte) of een lagere bodemvruchtbaarheid, en dat biostimulantia planten beter kunnen wapenen tegen dit soort (abiotische) stressfactoren door ze weerbaarder en sterker maken. Dit 'sterker maken' kan op verschillende manieren, zoals bijvoorbeeld het verbeteren van de gewaskwaliteit, het zorgen voor een efficiëntere opname van voedingstoffen of water of door de bodemgezondheid te verbeteren.
Biocontrol producten zijn producten van natuurlijke oorsprong (of identiek aan natuurlijke producten indien gesynthetiseerd) en kunnen eveneensvan verschillende oorsprong zijn. Voorbeelden zijn bepaalde plantenextracten, feromonen, micro-organismen zoals virussen, bacteriën en schimmels, minerale producten, enzovoort. De exacte definitie van 'biocontrol' staat momenteel echter nog ter discussie. Biocontrol producten beschermen de planten tegen biotische stress: ziekten en plagen zoals schimmels en insecten; en vallen daardoor onder de wetgeving van de gewasbeschermingsmiddelen, die reeds gedurende vele decennia streng gereglementeerd zijn ('Plant Protection Products Regulation' of PPPR; Reg. (EC) No. 1107/2009). Op dit moment is er een belangrijk debat gaande over hoe de biocontrol producten precies hun eigen plek kunnen vinden binnen die strenge regels, die voorname-
116 1 Veiligheid. Sécurité
lijk werden opgesteld voor chemische stoffen. In eerste instantie lijkt het verschil tussen producten die planten sterker maken en wapenen tegen abiotische stress vs. producten die beschermen tegen biotische stress zoals ziektes en plagen misschien duidelijk. In de praktijk is de grens tussen wat precies een biocontrol en een biostimulerend product is niet altijd zo scherp. Naast wat het product doet, hangt dit ook af van welke werking er wordt geclaimd op het productlabel. In de praktijk blijkt ook dat overheden van verschillende landen soms van mening verschillen over of een bepaald product of bepaalde claim onder gewasbescherming of biostimulant valt. Dat dit grote gevolgen heeft voor het op de markt brengen van het product blijkt duidelijk uit het vergelijken van de registratievereisten voor beide productsoorten.