Issuu on Google+


dü\Vü‰

y˚T 14

3

$wüj·T dü÷∫ø£ Ç~ u≤ãT`»>∑Hé\ j·TT<ä∆+

18˝À X¯+ø£sY e÷CÒ{Ï` 98 66 44 66 99

ñ&ç|æ Vü≤À≥˝Ÿ sê»ø°j·T+

10˝À uÛ≤s¡‹ ` 98484 47039

<∏äsY¶ Á|òü+{Ÿ≈£î e÷]q ø±+Á¬>dt

ø±s=Œπs{Ÿ ˙&É˝À ‘Ó\T>∑T<˚X¯+

29˝À

37˝À mdt.|ü˙ïsY ôd\«+` 97002 55855

neT˝≤bÕ˝Ÿ Áù|eT >∑T≥Tºs¡≥Tº

41˝À dæ. qs¡dæ+Vü‰sêe⁄` 93467 74294

_.\ø°åà|ü‹ ` 98665 13995

ñ‘·ÿ+sƒ¡ πsù| nHê$Tø£

61˝À mHé$ sêC≤ `93463 28561


dü\Vü‰

y˚T 14

4

‘Ó\T>∑T e÷dü|üÁ‹ø£

dü\Vü‰

N|òt m&ç≥sY

ndæôdº+{Ÿ m&ç≥sY C≤õ‘·

X¯+ø£sY e÷CÒ{Ï 98 66 44 66 99

dü\Vü‰ ãè+<ä+

SALAHA Head Office, 1-1-336/23/B, Chikkad Pally, Hyderabad-20 Ph: 040-27616699

m&ç{À]j·T˝Ÿ n&É«sTT»sY Á|ü‘˚´ø£ Á|ü‹ì~Û ôdŒwü˝Ÿ ø£s¡kÕŒ+&Ó+{Ÿ yês¡Ô\ dü+Á>∑Vü≤D

dæ.qs¡dæ+Vü‰sêe⁄ mHé$.sêC≤ Áù|eTHê<∏ä ¬s&ç¶ ø£fi≤ düTπs+<äsY

|ü˙ïsY ôd\«+ uÛ≤s¡‹ e÷CÒ{Ï Vü≤]ø£èwüí ø√¬s|ü⁄ lVü≤] dæôV≤#Y.sêeTø£èwüí X¯s¡à Ç+≥s¡÷«´dt

($˝Òø£]) (s¡#·sTT‘·) ($X‚¢wüD) (sê»ø°j·T $X‚¢wüD) (sê»ø°j·T $X‚¢wüD) Ç+<ä÷] yÓ+ø£{Ÿ ¬s&ç¶

BRANCH

e÷¬sÿ{Ï+>¥

7-65/B, 1st cross

Äq+<é @C…˙‡dt

Subbareddy Nagar, Akkarampally,Tirupati Mobile: 9700255855

|ü_¢πøwüHé ø£q‡˝…º+{Ÿ

98484 28516

¬ø.s¡|òüTTsêeTsêE 98493 50555

˝Ò ne⁄{Ÿ &çC…’ì+>¥ C≤õ‘· ÁøÏj˚TwüHé‡ ÁøÏj˚T{Ïyé ˝…’Hé‡

Edited, Printed, Published and owned by M.Bheem Shankar, Printed at Varnamala Graphics,1-8-213, Chikkadapally, Hyderabad. A.P. Published at 1-1-336/23/B, Chikkadpally, Hyderabad - 500020. Editor: M.Bheem Shankar. E-MAIL: views@salaha.co.in, salaha.monthly@gmail.com, www.salaha.co.in


dü\Vü‰

5

y˚T 14


dü\Vü‰

6

y˚T 14

u≤\j·T´ n_Ûe÷qT\ >∑Tdü‡ ≈£î\ düMTø£s¡D≤\ |üs¡+>± ø£*dæ edüTÔ+<äì uÛ≤$düTÔHêïs√

˝Ò<√, ì»+>±H˚ j·TTe‘·s¡+˝À Äj·Tq≈£î ñqï ÁπøCŸ ˇø£ nqT≈£L˝≤+X¯+>± ø£*dæ edüTÔ+<äì uÛ≤$düTÔHêïs√ >±˙.. yÓ÷&û‘√ ø£*dæ ‘êqT bÕ˝§Z+≥Tqï düuÛÑ˝À¢ ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ n~ÛH˚‘· Hêsê #·+Á<äu≤ãTHêj·TT&ÉT »qùdq n~ÛH˚‘· |üeHé ø£˝≤´DYqT Äø±XÊìøÏ m‘˚Ôdü÷Ô ø°]ÔdüTÔHêïs¡T. |ü<˚|ü<˚ bı>∑T&ÉT‘·THêïs¡T. nsTT‘˚ á ø°s¡Ôq\T, k˛ÔÁ‘·bÕsƒê\T n˙ï q+<äeT÷] u≤\ø£èwüí n_Ûe÷qT\≈£î |üs¡eT ∫sê≈£î ‘Ó|æŒdüTÔHêïsTT. |üeHéø£˝≤´DYqT kÕúsTTøÏ $T+∫ #·+Á<äu≤ãT HÓ‹Ôq ô|≥Tº≈£î+≥÷ ñ+&É&É+ ˇø£ÿfÒ ø±<äT.. Ä <ëe÷cÕ˝À¢ u≤\j·T´≈£î $\Te Çe«&É+ >∑T]+∫ ndü‡\T |ü{Ϻ+#·Tø√ø£b˛e&É+ ≈£L&Ü n_Ûe÷qT\≈£î ∫sê≈£î ‘Ó|æŒk˛Ô+~. ø±uÀj˚T Á|ü<ÛëqeT+Á‹ qπs+<äÁyÓ÷&û nì <˚X¯+ n+‘ê Á|ü#ês¡+ »s¡T>∑T‘·Tqï düeTj·T+˝À... qπs+Á<äyÓ÷&û bÕ˝§Z+≥Tqï düuÛÑ˝À¢ Äj·Tq düs¡düq ≈£Ls√Ãe&É+ nH˚~ me«¬s’Hê düπs >ös¡e+>± uÛ≤$kÕÔs¡T. n˝≤+{Ï H˚|ü<∏ä´+˝À... ˇø£ kÕ<Ûës¡D V”≤s√ nsTTq |üeHéø£˝≤´DY≈£î e÷Á‘·+ ô|<ä›|”≥ y˚dæ y˚~ø£ MT<ä ≈£Ls√Ãu…≥º&É+.. d”e÷+Á<Ûä ÁbÕ+‘·+˝À ◊<äT yÓ÷&û düuÛÑ\T »]–‘˚... yê{Ï˝À ˇø£ÿ <ëìøÏ ≈£L&Ü u≤\j·T´qT ÄVü‰«ì+#·ø£b˛e&É+ |ü\Te⁄]øÏ ÄÁ>∑Vü≤+ ‘Ó|æŒk˛Ô+~. ø=ìï düuÛÑ\≈£î |üeHéø£˝≤´DY sêø£b˛sTTHê... ø£˙dü+ Ä düuÛÑ˝À¢ ≈£L&Ü u≤\j·T´qT ÄVü‰«ì+#·˝Ò<äì Äy˚<äq e´ø£Ô+ #˚düTÔHêïs¡T.

mìïø£ ø±ø£ eTT+<äTqT+#˚ u≤\ø£èwüíqT \÷|t˝…’Hé˝À ô|≥º&ÜìøÏ #·+Á<äu≤ãT Ç˝≤+{Ï ≈£îÁ≥ #˚düTÔHêï&Éì yês¡T uÛ≤$düTÔHêïs¡T. >∑‘·+˝À yÓ÷&û Á|üe÷D d”«ø±sêìøÏ u≤\ø£èwüí≈£î Á|ü‘˚´ø£+>± ÄVü‰«q+ n+~q|ü⁄Œ&ÉT... yÓfi¯¢&ÜìøÏ Äj·Tq ñ<äT´≈£îÔ˝…’‘˚, #·+Á<äu≤ãT Äj·TqTï n&ÉT¶≈£îHêïs¡qï $wüj·T+ u≤\j·T´ n_Ûe÷qT\T >∑Ts¡TÔ #˚düTÔHêïs¡T. n˝≤ yÓ÷&û‘√ u≤\ø£èwüí≈£î e´øÏÔ>∑‘·+>± ã+<Ûä+ @s¡Œ&É≈£î+&Ü ≈£îÁ≥ #˚XÊs¡ì >∑Ts¡TÔ #˚düTÔHêïs¡T. Ç|ü⁄Œ&ÉT ≈£L&Ü... yÓ÷&û bÕ˝§ZH˚ @ düuÛÑ˝Àq÷ u≤\j·T´≈£î #√≥T Çe«≈£î+&Ü \÷|t˝…’Hé˝ÀøÏ HÓfÒºùd ≈£îÁ≥ #˚düTÔHêïs¡ì yês¡T ÄÁ>∑Vü≤+ e´ø£Ô+ #˚düTÔHêïs¡T. n+‘˚Hê Ç+ø± u≤\j·T´ á kÕ] mìïø£˝À¢ z&çb˛‘˚H˚ qj·TeTì, eT∞¢ Ç+ø√kÕ] {Ϭø{Ÿ n&É>∑≈£î+&Ü H√s¡÷àdüT≈£îì ≈£L#·T+{≤s¡qï ñ<˚›X¯+‘√, u≤ãT n≥T yÓ’|ü⁄ ≈£L&Ü düe÷˝À#·q\T »s¡T|ü⁄‘·THêïs¡H˚ #·s¡Ã n_Ûe÷qT˝À¢ yÓTT<ä˝…’+~. ndü˝Ò |üeHé (n+fÒ yÓT>± bòÕ´$T©) n_Ûe÷qT\≈£L, u≤\j·T´ n_Ûe÷qT\≈£L ã<ä∆ X¯Á‘·T‘·«+ ñqï≥T¢ uÛ≤$kÕÔs¡T. á H˚|ü<∏ä´+˝À q+<äeT÷] ‘ês¡ø£ sêe÷sêe⁄ kÕú|æ+∫q bÕغ˝À Äj·Tq ≈£îe÷s¡T&çøÏ >ös¡e+ Çe«≈£î+&Ü, |üeHéø£˝≤´DY≈£î >ös¡e+ ÇdüTÔ+&É&É+ #·÷düTÔ+fÒ #·+Á<äu≤ãT Hêj·TT&çô|’ n_Ûe÷qT\ô|’ s¡–*b˛‘·THêïs¡T. Ç˝≤+{Ï neø±X¯yê~ nsTTq #·+Á<äu≤ãT Ä bÕغì m˝≤ >∑f…øÏÿkÕÔs√ #·÷<ë›eTì yêfi¯ó¢ eTÚq+>± #·÷düTÔHêïs¡T. kÕ<Ûës¡D+>± n˝≤+{Ï$ |ü{Ϻ+#·Tø√ì u≤ãT ¬s+&ÉT y˚fi¯ó¢ ô|’øÏ #·÷|ædü÷Ô... ˇø£{Ï |üeHé ø£˝≤´DY, eTs=ø£{Ï qπs+Á<ä yÓ÷&ûøÏ nqï≥T¢>± Ä $ø£ºØ dæ+ã˝Ÿ‘√ eTT+<äT¬ø[¢b˛‘·THêïs¡T. u≤\j·T´qT e÷Á‘·+ #·÷d” #·÷&Éq≥T¢>±, Wqì, ø±<äqï≥T¢>± yÓ÷&ûøÏ |üø£ÿ≈£î e÷Á‘·+ sêìe«≈£î+&Ü C≤Á>∑‘·Ô|ü&ÉT‘·THêïs¡T. ø±˙ n+<äT≈£î ‘·–q |òü*‘·+ nqTuÛÑ$+#·ø£ ‘·|üŒ<äì u≤\j·T´ n_Ûe÷qT\T ôV≤#·Ã]düTÔHêïs¡T. ```0```


dü\Vü‰

7

y˚T 14

Äfi¯¢>∑&ɶ˝À X¯e sê»ø°j·÷\T

ø£s¡÷ï\T õ˝≤¢ Äfi¯¢>∑&ɶ myÓTà˝Ò´ kÕúHêìøÏ »s¡T>∑T‘·Tqï mìïø£

|ü]dæú‹ Á|üdüTÔ‘·+ &Ó’\e÷˝À |ü&çb˛sTT+~. á kÕúq+ qT+∫ yÓ’ø±bÕ ‘·s¡|ü⁄q b˛{° #˚düTÔqï uÛÑ÷e÷ XÀuÛ≤ Hê–¬s&ç¶ s√&ÉT¶ Á|üe÷<ä+˝À eTs¡DÏ+#·&É+‘√ Çø£ÿ&É Á|ü‹wüº+uÛÑq @s¡Œ&ç+~. nsTT‘˚ ‘=\T‘· sêÁwüº mìïø£\ n~Ûø±] uÛÑq«sY˝≤˝Ÿ Çø£ÿ&É ÄyÓT≈£î y˚dæq z≥T #Ó\¢<äì, ÄyÓT≈£î yÓTC≤]{° eùdÔ, ¬s+&√ kÕúq+˝Àì yê]ì ¬>*∫q≥T¢ Á|üø£{ÏkÕÔeTì ù|s=ÿHêïs¡T. nsTT‘˚ Ä ‘·s¡Tyê‘· πø+Á<ä mìïø£\ dü+|òüT+ |üP]Ô $es¡D Çdü÷Ô... XÀuÛÑ≈£î y˚ùd z≥T #Ó\T¢‘·T+<äì... ÄyÓT≈£î yÓTC≤]{° eùdÔ ñ|ü mìïø£ »s¡T>∑T‘·T+<äì düŒwüº+ #˚XÊs¡T. Ä H˚|ü<∏ä´+˝À nfi¯¢>∑&ɶ Á|ü»\T j·÷e‘·÷Ô... ‘·eTqT Áù|eT>± |ü\ø£]+#˚ Á|æj·T‘·eT Hêj·T≈£îsê*øÏ z≥T y˚j·T&É+ <ë«sê |òüTq+>± ìyê[ n]Œ+#ê\ì uÛ≤$düTÔHêïs¡T. nsTT‘˚ á mìïø£ >∑T]+∫ mìïø£\ dü+|òüT+ ìs¡íj·T+ >∑T]+∫ ø=+<äs¡T e´≈£îÔ\T X¯esê»ø°j·T+ #˚j·T&É+ ÁbÕs¡+_Û+#ês¡T. mìïø£ |üPs¡ÔsTT XÀuÛÑ≈£î yÓTC≤]{° e#êÃø£ ‹]– ñ|ü mìïø£ ìs¡«Væ≤+∫Hê ≈£L&Ü Çø£ÿ&É yÓ’mkÕ‡sY ø±+Á¬>dt bÕغπø \_∆ #˚≈£Ls¡T‘·T+<äì uÛ≤$düTÔqï ø=+<äs¡T e´≈£îÔ\T z bÕ¢Hé y˚XÊs¡T. πø+Á<ä mìïø£\ dü+|òüT+ rdüT≈£îqï ìs¡íj·÷ìï düyê˝Ÿ #˚dü÷Ô ôV’≤ø√s¡Tº˝À πødüT y˚XÊs¡T. #·ìb˛sTTq ‘·sê«‘·.. Ä nuÛÑ´]úøÏ z≥T y˚j·÷\qï≥T¢>± á Mm+˝À e÷Á‘·+ ñ+#·&É+˝À ns¡ú+ ˝Ò<ä+≥÷ πødüT y˚XÊs¡T.

áMm+\ ˝À+∫ XÀuÛÑ ù|s¡TqT ‘=\–+#ê\+≥÷ πødüT˝À ù|s=ÿHêïs¡T. á $wüj·T+˝À ôV’≤ø√s¡Tº mìïø£\ dü+|òü÷ìøÏ H√{°düT C≤Ø #˚dæ+~. nsTT‘˚ ˇø£kÕ] mìïø£\ Á|üÁøÏj·T yÓTT<ä˝…’q ‘·sê«‘·... Çø£ mìïø£\ dü+|òüT+ $<ÛäT˝À¢ ø√s¡Tº CÀø£´+ #˚düTø√C≤\<ä+≥÷ ád” ø√s¡Tº m<äT≥ yê~+∫+~. áMm+ qT+∫ XÀuÛÑ ù|s¡TqT ‘=\–+#ê\qï |æ{ÏwüqsY yê<äqqT ‘√dæ|ü⁄∫Ãq ø√s¡Tº, ‘·<äT|ü] ñ‘·Ôs¡T«\T e#˚Ães¡≈£î Äfi¯¢>∑&ɶ mìïø£ |òü*‘êìï ô|+&ç+>∑T˝À ô|{≤º\ì Ä<˚•+∫q≥T¢ ‘Ó\Tk˛Ô+~. m≥÷ ñ|ü mìïø£ »]–Hê düπs Ä d”≥T yÓ’ø±bÕ |üs¡eTe⁄‘·T+<äì, n˝≤ ø±≈£î+&Ü XÀuÛÑ ù|s¡T ‘=\–+|üCÒùdÔ ‘êeTT \_∆ bı+<äT‘êeTì Ä•düTÔqï bÕغ\ yêπs eÁø£ãT~∆‘√ á e´eVü‰sêìï q&ç|ædüTÔ+&Ée#·TÃqì Á|ü»\T nqT≈£î+≥THêïs¡T. mìïø£˝À ¬>*#˚ dü‘êÔ ˝Òø£.. X¯e sê»ø°j·÷\T #˚düTÔHêïs¡ì Äfi¯¢>∑&ɶ Á|ü»\T nqT≈£î+≥THêïs¡T. Äfi¯¢>∑&ɶ˝À @+ »s¡T>∑T‘√+~ nqï~ y˚πs $wüj·T+. ‘·*¢ ˝Ò<äqï u≤<ÛäqT ~>∑$T+–, XÀuÛ≤Hê–¬s&ç¶ ≈£îe÷¬sÔ #·ìb˛sTTq ‘·*¢ ¬>\T|ü⁄ ø√dü+ Á|ü#ês¡+ #˚düTÔHêïs¡+fÒ, ÄyÓT Äy˚<äqqT me¬s’Hê ns¡ú+ #˚düTø√yê*‡+<˚. nsTTHê {°&û|” Ä+<√fi¯q #·÷düTÔ+fÒ Ä bÕغøÏ ‘·eT ¬>\T|ü⁄ MT<ä qeTàø£+ ˝Ò<äT >∑qTø£H˚ Äfi¯¢>∑&ɶ ñ|ü mìïø£ yêsTT<ë y˚j·÷\ì ø√s¡T‘·Tqï≥T¢+~. ```0```


dü\Vü‰

8

y˚T 14

»>∑Héô|’ eTTù|Œ≥ <ë&ç d”e÷+Á<Ûä˝À

mìïø£\ b˛*+>¥ ‘˚B <ä>∑Zs¡|ü&ÉT‘·Tqï H˚|ü<∏ä´+˝À yÓ’mkÕ‡sY ø±+Á¬>dt bÕغ n<Ûä´≈£åî&ÉT yÓ’mdt »>∑HéyÓ÷Vü≤Hé ¬s&ç¶ô|’ eTTù|Œ≥ <ë&ç »s¡T>∑T‘√+~. »>∑Hé n$˙‹, |ü<äMø±+ø£å\qT m‹Ô #·÷|ü⁄‘·÷ Á|ü‘·´s¡Tú\T Äj·Tqô|’ $eTs¡ÙHêÁkÕÔ\T dü+~ÛdüTÔHêïs¡T. ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغ n<Ûä´≈£åî&ÉT Hêsê #·+Á<äu≤ãT Hêj·TT&ç ø£Hêï m≈£îÿe>± »qùdq n~ÛH˚‘·, dæ˙ V”≤s√ |üeHé ø£˝≤´DY »>∑Héô|’ ¬s∫Ãb˛‘·THêïs¡T. á HÓ\ 7e ‘˚Bq d”e÷+Á<Ûä˝Àì 25 ˝Àø˘düuÛÑ kÕúHê\≈£î, 175 XÊdüqdüuÛ≤ kÕúHê\≈£î b˛*+>¥ »s¡>∑qT+~. |üeHé ø£˝≤´DY H˚s¡T>± »>∑Hé Vü≤sƒêy√, d”e÷+Á<Ûä ã#êy√ ìHê<ä+ ÇdüTÔHêïs¡T. »>∑Hé |ü<äMø±+ø£å e\¢H˚ sêÁwüº $uÛÑ»q »]–+<äì |üeHé <äTyÓTà‹Ô b˛XÊs¡T. yÓ’mdt sê»X‚Ks¡¬s&ç¶, »>∑Hé\ô|’ e∫Ãq n$˙‹, Äs√|üD\qT ≈£L&Ü Äj·Tq Á|ükÕÔ$düTÔHêïs¡T. ‘Ó\+>±D sêÁwüº dü$T‹ n<Ûä´≈£åî&ÉT πø.#·+Á<äX‚Ks¡sêe⁄‘√ »>∑HéqT ø£*|æ Äj·Tq ‹&ÉT‘·THêïs¡T. πød”ÄsY, »>∑Hé nqï<äeTTà\ì Äj·Tq yê´U≤´ì+#ês¡T. πød”ÄsY d”e÷+Á<Ûä Á|ü»\qT ‹&ÉT‘·T+fÒ »>∑Hé m+<äT≈£î e÷{≤¢&És¡ì, d”e÷+Á<Ûä bÂs¡Twü+ #·∫Ãb˛sTT+<ë nì Äj·Tq »>∑HéqT Á|ü•ï+#ês¡T. ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغ n<Ûä´≈£åî&ÉT Hêsê #·+Á<äu≤ãT Hêj·TT&ÉT yÓTT<ä{Ï qT+N yÓ’mdt »>∑HéyÓ÷Vü≤Hé ¬s&ç¶ì \ø£å´+ #˚düT≈£îì rÁe yê´K´\T #˚düTÔHêïs¡T. n$˙‹ kıeTTàqT ô|<ä›

yÓTT‘·Ô+ ˝À ≈£L&Éu…≥Tº≈£îHêïs¡ì Äj·Tq Äs√|ædüTÔHêïs¡T. kÕøÏå MT&çj·÷ n$˙‹ &ÉãT“‘√ |ü⁄{Ϻ+<äì, n~ ‘·qô|’ ‘·|ü⁄Œ&ÉT sê‘·\T sêk˛Ô+<äì Äj·Tq $s¡T#·T≈£î|ü&ܶs¡T. ‘·q≈£î $<˚XÊ˝À¢ ÄdüTÔ\Tqï≥T¢ ìs¡÷|æùdÔ yê{Ïì sêdækÕÔqì #·+Á<äu≤ãT düyê˝Ÿ #˚XÊs¡T. ø±+Á¬>dtqT ‘·*¢ ø±+Á¬>dt>±, yÓ’mkÕ‡sY ø±+Á¬>dtqT |æ\¢ ø±+Á¬>dt>± n_Ûe]ídü÷Ô Äj·Tq #ê˝≤ ø±\+>± <äTyÓTà‹Ô b˛düTÔHêïs¡T. »>∑Hé, πød”ÄsY ≈£îeTàø£ÿj·÷´s¡ì ≈£L&Ü Äs√|ædüTÔHêïs¡T. ø±+Á¬>dt »>∑Hé, πød”ÄsY\‘√ ≈£îÁ≥ #˚dæ sêÁcÕºìï $uÛÑõ+∫+<äì Äj·Tq Äs√|ædüTÔHêïs¡T. Ç~˝≤ ñ+fÒ, πø+Á<ä eT+Á‹ ø±+Á¬>dt d”ìj·TsY H˚‘· C…’sê+ s¡y˚Twt #·+Á<äu≤ãT kÕúsTT˝À »>∑HéyÓ÷Vü≤Hé ¬s&ç¶ô|’ yê´K´\T #˚XÊs¡T. u…sTT˝Ÿ ø√dü+ ‹]π> e´øÏÔ. n$˙‹|üqT\‘√ &ÉãT“\T ≈£L&Éu…{Ϻq »>∑Hé eTTK´eT+Á‹ |ü<ä$øÏ ns¡TΩ&ÉT m˝≤ ne⁄‘ês¡ì Äj·Tq Á|ü•ï+#ês¡T. >√˝§ÿ+&É˝≤+{Ï <ÛäHê>±s¡+ »>∑Hé e<ä› ñqï≥T¢+<äì Äj·Tq $s¡T#·T≈£î|ü&ܶs¡T. n+‘·≈£î $T+∫ rÁe+>± Äj·Tq »>∑Héô|’ e÷{≤¢&Üs¡T. M≥ìï+{Ï˙ Á>∑Væ≤dü÷ÔH˚ »>∑Hé ‘·q<Ó’q Ø‹˝À d”e÷+Á<Ûä˝À ñ<Ûäè‘·+>± Á|ü#ês¡+ #˚düTÔHêïs¡T. d”e÷+Á<Ûä˝À #·+Á<äu≤ãT≈£î, yÓ’mdt »>∑HéyÓ÷Vü≤Hé¬s&ç¶øÏ eT<Ûä´H˚ b˛{° ñ+≥T+<äì n+#·Hê\T kÕ>∑T‘·THêïsTT. á H˚|ü<∏ä´+˝À |üeHé ø£˝≤´DY, #·+Á<äu≤ãT yê´K´\T ÁbÕ<Ûëq´‘·qT dü+‘·]+#·T≈£îHêïsTT. ---0---


dü\Vü‰

9

y˚T 14

H√s¡T C≤]q H˚‘·\T yÓTT<ä≥ Hêsê ˝Àπøwtu≤ãT, ‘·sê«‘· q+<äeT÷] u≤\ø£èwüí,

Ç|ü⁄Œ&ÉT |üeHéø£˝≤´DY... Mfi¯¢+‘ê es¡Tdü>± H√s¡T C≤s¡T‘·÷H˚ ñHêïs¡T. mìïø£\ Á|ü#ês¡+˝À e÷{≤¢&ÉT‘·÷... Mfi¯¢+‘ê es¡Tdü>± H√s¡T C≤s¡T‘·÷H˚ ñHêïs¡T. mìïø£\ Á|ü#ês¡+˝À e÷{≤¢&ÉT‘·÷ ‘·eT ne÷j·Tø£‘ê«ìï ãj·T≥ô|≥Tº≈£î+≥THêïs¡T. dü¬s’q ÁbÕø°ºdt ˝Ò≈£î+&Ü Á|üdü+>±\T #˚dü÷Ô yÓÁ] yÓTTÁ]>± e÷{≤¢&ÉT‘·THêïs¡T. Ä eT<Ûä´ Hêsê ˝Àπøwt e÷{≤¢&ÉT‘·÷... <˚X¯+˝À ≈£î\|æ∫Ã, eT‘·|æ∫à ñqï bÕغ @<Ó’Hê ñ+<ä+fÒ n~ {°&û|” e÷Á‘·y˚TqHêïs¡T. eT∞¢ {°&û|”øÏ zfÒùdÔ MTs¡T ñ]y˚düT≈£îqïfÒ¢qì yê´U≤´ì+#·&É+ $X‚wü+. n~ Á|ü‘·´s¡Tú\ #˚‹øÏ eT+∫ Äj·TT<Ûä+˝≤ <=]øÏ+~. #·÷&É+&ç Hêsê ˝Àπøwt dü‘êÔ n+≥÷ yêfi¯ó¢ Ä e÷≥\qT Á|ü#ês¡+ ø√dü+ ñ|üjÓ÷–+#·T≈£îHêïs¡T. Ä ‘·sê«‘· H√s¡T C≤]+~ q+<äeT÷] u≤\ø£èwüí. u≤\j·T´ nsTT‘˚ @ø£+>± »>∑Hé <˚ n~Ûø±s¡+ nì yê´U≤´ì+∫ ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغì Çs¡ø±≥+˝À ô|{≤ºs¡T. Ç|ü⁄Œ&ÉT e|üsY kÕºsY |üeHé ø£˝≤´DY qs¡kÕ|ü⁄s¡+˝À uÛ≤s¡rj·T »q‘ê bÕغì Çã“+~ ô|fÒº yê´K´\T #˚XÊs¡T. nø£ÿ&É |üeHé e÷{≤¢&ÉT‘·÷, l qπs+Á<äyÓ÷&û >±s¡T Á|ü<Ûëì>± ñqï|ü⁄Œ&ÉT u≤¢ø˘ eT˙ $|üØ‘·+>± ô|]–b˛sTT+~. $|üØ‘·yÓTÆq <√|æ&û »]–+~. nì yê´U≤´ì+∫q |üeHé ø£˝≤´DY nø£ÿ&ÉTqï yêfi¯¢+<ä]˙ $düTÔb˛j˚T˝≤ #˚XÊs¡T. yÓ÷&û bÕ\qqT Á|üX¯+dæ+#·uÀsTT Ç˝≤ e÷{≤¢&ç ñ+&Ü*. yÓ÷&û Ç+ø± Á|ü<Ûëìø±ø£eTT+<˚ Á|ü<Ûëì nsTTq≥T¢>± e÷{≤¢&É&É+ ≈£L&Ü |üeHé nqTuÛÑe ˝Ò$Tì

‘Ó\T|ü⁄‘·T+~. nsTT‘˚ |üeHé ø£˝≤´Hé á düuÛ≤ y˚~ø£ô|’øÏ #˚s¡T≈£îH˚dü]øÏ #ê˝≤ n\dü≥‘√ ñHêïs¡T. n|üŒ{Ïπø e÷{≤¢&ç e÷{≤¢&ç u≤>± ˙s¡dæ+∫b˛sTT ñHêïs¡T. ô|’>± ‹s¡T|ü‹, HÓ\÷¢s¡T düuÛÑ˝À¢ ≈£L&Ü ny˚ e÷≥\T #Ó|æŒ #Ó|æŒ, n]∫, n]∫ Äj·Tq e÷≥\T Äj·Tqπø $düT>∑T |ü⁄{Ϻ+#êj˚TyÓ÷! qs¡kÕ|ü⁄s¡+ düuÛÑ˝À ã˝≤ìï n+‘ê ≈£L&ÉBdüT≈£îì n]#ê&ÉT bÕ|ü+. Çqdüº+{Ÿ mqØ® |òü⁄&é‡ @yÓ’Hê rdüT≈£îì ñ+fÒ u≤>∑T+&˚~. m+<äTø£+fÒ düuÛÑ≈£î Vü‰»¬s’q j·TTe≈£î\qT n]∫ #Óù|Œ &Ó’˝≤>∑T\‘√ u≤>± ñ‘˚Ô»|üs¡TdüTÔ+{≤&ÉT |üeHé ø£˝≤´DY. Ä düuÛ≤ y˚~ø£ô|’ ñqï #·+Á<äu≤ãT, qπs+Á<äyÓ÷&û e+{Ï nÁ>∑ Hêj·T≈£î\ ø£+fÒ ≈£L&Ü |üeHé ø£˝≤´DY #ê˝≤ >∑{Ϻ>± n]∫, myÓ÷wüq˝Ÿ>± |ò”˝…’ eTØ Á|üdü+–kÕÔs¡T. <ëìøÏ j·TTe‘· ≈£L&Ü ñ‘ê‡Vü≤+>± düŒ+~kÕÔs¡T. yÓTT‘êÔìøÏ ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغ kÕºsY ø±´+ô|sTTqsY\T Ä $<Ûä+>± es¡Tdü>± H√s¡T C≤s¡T‘·T+&É&É+ $X‚wü+>± e÷]+~. e÷≥\ $wüj·T+˝À ø=+‘· ÁbÕø°ºdt #˚düT≈£î+fÒ Ç˝≤+{Ï Çã“+~ ñ+&É<˚yÓ÷. Ç+<äT˝À nqTuÛÑe+ ñqï sê»ø°j·T Hêj·T≈£î\≈£L $TqVü‰sTT+|ü⁄ ˝Ò<äT. sê»X‚Ks¡¬s&ç¶ eTTK´eT+Á‹ nsTTq ‘·s¡Tyê‘· ≈£L&Ü #·+Á<äu≤ãTqT ñ<˚›•+∫ e÷{≤¢&ÉT‘·Tqï|ü⁄Œ&ÉT, eTTK´eT+Á‹ #·+Á<äu≤ãTHêj·TT&ÉT >±] nH˚dæ Hê\Tø£ÿs¡T#·T≈£îHêïs¡T. Ç˝≤ ¬s+&ÉT kÕs¡T¢ »]–+~. Ä ‘·s¡Tyê‘· yÓ’mdt H√{Ïì ‘··q n<äT|ü⁄˝ÀøÏ ‘Ó#·TÃ≈£îHêïs¡qTø√+&ç.


dü\Vü‰

10

y˚T 14

ñ&ç|æ Vü≤À≥˝Ÿ sê»ø°j·T+ Äغd” Áø±dts√&é‡... Áô|dæ&Ó+{Ÿ πø|òt... düeTj·T+ ñ<äj·T+ |ü~ >∑+≥\T. Væ≤+<ä÷ ù||üsY rÁe+>± #·<äTe⁄‘·÷ yês¡Ô\T bòÕ˝À ne⁄‘·THêï&ÉT s¡eTD. Ç+‘·˝À Vü≤&Üe⁄&ç>± düTãT“ ˝À|ü*øÏ e#êÃ&ÉT. s¡eD e÷yê ø±|ò”. ns¡®+{Ÿ n+≥÷ ≈£îØÃ˝À ≈£L\ã&ܶ&ÉT. n<˚ e÷≥ dü|üºj·TsYøÏ #Ó|æŒ Çø£ sê»ø°j·T #·s¡Ã˝À¢ eTTì–b˛j·÷]<ä›s¡÷.

e÷yê eTq sêÁwüº+˝À &É»q¢ ø=B› ñ&ç|æ Vü≤À≥fi¯ó¢HêïsTT.

á ñ&ç|æ yês¡T ø£wüºJe⁄\T. <ë<ë|ü⁄>± n+<äs¡÷ n&ɶ |ü+#Ó\‘√, bı≥º #˚‘· |ü≥Tº≈£îì Ä+Á<Ûë≈£î e∫Ãqyêπs. e∫Ãq ø=‘·Ô˝À ‘·eT ñ&ç|æyêfi¯¢ Vü≤À≥fi¯¢˝ÀH˚ e+≥ yêfi¯ó¢>±, dü|üºj·TsY‡>± |üì #˚kÕÔs¡T. yê´bÕs¡ yÓTfi¯≈£îe\T H˚s¡TÃ≈£î+{≤s¡T. á ˝À|ü⁄ »Hê\øÏ Ç&û¢, n≥Tº nedüs¡+ ñqï #√≥T >∑T]ÔkÕÔs¡T. ì<ëq+>± ˇø£ ã\¢, Ç&û¢ bÕÁ‘·, ô|q+ e¬>’sê düeT≈£Ls¡TÃ≈£î+{≤s¡T. ø=~› ô|≥Tºã&ç‘√ ∫qï {Ï|òæHé

ôd+≥sY yÓTT<ä˝…&É‘ês¡T. X¯ó∫, X¯óÁuÛÑ‘·, s¡T∫ yÓTsTT+f…ÆHé #˚dü÷Ô... #ê˝≤ #ê˝≤ ø£düºeTsY Áô|ò+&û¢>± yê´bÕs¡+ #˚kÕÔs¡T. düVü≤»+>±H˚ yê´bÕs¡+ n_Ûeè~∆ #Ó+<äT‘·T+~. ø=+‘·ø±˝≤ìøÏ Ä {Ï|òæHé ôd+≥sY ˇø£ ∫qï Vü≤À≥˝Ÿ>±, n≥T ‘·s¡Tyê‘· ˇø£ ô|<ä› Vü≤À≥˝Ÿ>± s¡÷bÕ+‘·s¡+ #Ó+<äT‘·T+~. nHêï&ÉT düTãT“. Ç+‘·˝À ø±|ò”. ø±|ò”ì dæ|t #˚dü÷Ô.. eTT#·Ã≥T¢ ø=qkÕ–+#ês¡T. Ç|ü⁄Œ&ÉT eTq á Vü≤À≥fi¯¢ dü¬ø‡dt k˛ºØ˙ sê»ø°j·÷˝À¢øÏ rdüTø=∫à e÷{≤¢&ÉT≈£î+<ë+. eTq <˚X¯+˝À yêeT|üøå±\T, ;CÒ|”øÏ (ø£˙dü+ y˚Tìô|òk˛º˝ÀHÓ’Hê) ø=ìï dæ<ë∆+‘ê\T ñHêïsTT. ø±ã{Ϻ yê{Ïì |üø£ÿq ô|&É<ë+. <ë<ë|ü⁄ nìï ÁbÕ+rj·T bÕغ\T @ø£ e´øÏÔ bÕغ˝Ò. á bÕغ\T ø=ìï Á|ü‘˚´ø£ |ü]dæú‘·T˝À¢ ≈£î\+, eT‘·+, ÁbÕ+‘·+ e+{Ï ÇwüO´dtì Ä<Ûës¡+ #˚düT≈£îì @s¡Œ&ܶjYT. Á|ü»\ nedüsê\T, nedüú\øÏ mô|òøϺyé>± düŒ+~+∫q bÕغ\øÏ düVü≤»+>±H˚ Á|üC≤<äs¡D edüTÔ+~. n~Ûø±s¡eT÷ edüTÔ+~. ø±ã{Ϻ ˇø£ sê»ø°j·T bÕغ |ü⁄≥Tºø£, m<äT>∑T<ä\ ñ&ç|æ Vü≤À≥˝Ÿ #·]Á‘· b˛* ñ+≥T+~. nHêï&ÉT düãT“. Ç+f…¬sdæº+>¥ düTãT“ ø£e÷Hé nHêï&ÉT s¡eTD. eTq ÁbÕ+rj·T bÕغ\ |ü⁄Hê~, ô|≥Tºã&ç Ä bÕغ e´ekÕú|ü≈£î&çøÏ ñqï V”≤s√sTT»+, ø£]cÕà. BìøÏ m+JÄsY, m˙ºÄsY˝Ò ì<äs¡Ùq+. ø=Hêïfi¯¢øÏ sê»ø°j·T bÕغ\ e´ekÕú|ü≈£î\øÏ ej·TkıdüTÔ+~. e÷s¡T‘·Tqï düe÷C≤ìøÏ ø=‘·Ô ø=‘·Ô düeTdü´\T m<äTs¡e⁄‘·T+{≤sTT. ≈£îÁs¡ z≥s¡¢ Ä˝À#·q\øÏ ‘·>∑Z≥T¢>± á bÕغ˝À¢ e÷s¡TŒ\T sêyê*. nq>± z≥s¡¢˝À ‘·s¡+ e÷]qfÒ¢ Hêj·Tø£‘·«+˝À ≈£L&Ü ‘·s¡+ e÷sê*. nsTT‘˚ á e÷s¡TŒ m+‘· dü÷à‘Y>± ñ+fÒ n+‘· eT+∫+~. n+fÒ HÓeTà~>± ø=&ÉT≈£î\T s¡+>∑+˝ÀøÏ sêyê*. ‘·+Á&ç ÄdæÔ #Ó+<ë*‡+~ ø=&ÉTπøÿ >∑<ë! nHêï&ÉT düTãT“. ne⁄qe⁄qT #Ó|ü⁄Œ nHêï&ÉT s¡eTD. Hê≈£î ‘Ó*dæ Vü≤À≥fi¯ó¢ y˚TH˚CŸyÓT+{ŸøÏ >=|üŒ ñ<ëVü≤s¡D. ø°¢qs¡T¢, dü|ü¢j·Ts¡T¢, e+≥yêfi¯ó¢. nH˚ø£ ej·TdüT\ yês¡T


dü\Vü‰

11

ìs¡+‘·s¡+ |üì #˚düTÔ+{≤s¡T. ø=+<äs¡T Vü≤À≥ |ü⁄≥Tºø£ qT+∫ $XÊ«dü+>± |üì #˚düTÔ+{≤s¡T. Ç+ø=+<äs¡T |üì <=+>∑\T. meπs$T{Ï nqï~ zqsY Á>∑Væ≤+#ê*. Vü≤À≥˝Ÿ ø£wüºeTs¡÷¢ s¡ø£s¡ø±\T>± ñ+{≤s¡T. m≈£îÿe eT+~ ¬s>∑T´\sY ø£wüºeTs¡T¢, nsTT‘˚ yê]‘√ dü‘·‡+ã+<Ûë\T ø£*– ñ+&Ü*. Ç<ä+‘ê #ê˝≤ ‘Ó*$, eT+∫‘·q+ ÁwüO&éHÓdt ø£\>∑*|æ #˚j·÷*‡q |üì. n|ü⁄Œ&˚ dü¬ø‡dt e]düTÔ+~. Çe˙ï #˚dæq eTq yÓTÆdü÷sY πø|òt X¯+ø£s¡Hêsêj·TD n<äT“¤‘· $»j·T+ kÕ~Û+#ês¡T. Hê n_ÛÁbÕj·T+ Äj·TìøÏ _»HÓdt y˚TH˚CŸyÓT+{Ÿ˝À ˇø£ >ös¡e &Üø£ºπs{Ÿ nyê«*. nHêï&ÉT düTãT“ qe⁄«‘·÷.. düTã÷“ eTq+ yÓTÆdü÷sYπø|òt˝À kÕ+u≤s¡T ø£˙dü+ \ø£å ©≥s¡T¢ ‘ê– ñ+{≤+ ø£<ä÷. nHêï&ÉT s¡eTD \ø£å ©≥s¡T¢ ø±<äT, \ø£å >±´\qT¢ nHêï ‘·≈£îÿy˚. Ä X¯+ø£s¡ Hêsêj·TD @Hê&É÷ zqs¡T>± Á|üe]Ô+#·˝Ò<äT. |üìyêfi¯¢‘√ ø£*dæb˛sTT Vü≤À≥˝ŸqT q&ç|æ+#ê&ÉT. ˝Ò≈£î+fÒ |üìyêfi¯ó¢ mìï s√E\T düVü≤q+‘√ ñ+{≤s¡T #Ó|ü⁄Œ. n+<äTπø Äj·Tq |üìyêfi¯¢‘√ ø£*dæ #ê˝≤ ø£wüº|ü&ܶ&ÉT. Äj·Tq |æ\¢\T #·<äTe⁄≈£îHêïs¡T. |æ\¢\øÏ Vü≤À≥˝Ÿ |üì yÓ÷≥T>± nì|æ+∫+~. nsTTHê Vü≤À≥˝Ÿ q&É|ü&ÜìøÏ Á|üj·T‹ï+#ês¡T. n˙ï sê+>¥ ÁkÕº≥Jdt. düsêdü] ø±´wt øö+≥s√¢ ≈£Ls¡TÃHêïs¡T. e+≥>∑~πødæ ‘=+– ≈£L&Ü #·÷ùdyêfi¯ó¢ ø±<äT. |òü*‘·+>± Ç&û¢ y˚&ç ‘·–Z+~. kÕ+u≤s¡T s¡T∫ ‘·–Z+~. Vü≤À≥˝Ÿ _õHÓdt ‘·–Z+~. nHêï&ÉT. WqT X¯+ø£s¡Hêsêj·TD <ä>∑Zs¡T+&ç eTØ kÕ+u≤s¡T ∫ø£ÿ>± e#˚Ã<ëø± eTs¡>∑ ø±sTT+#˚yê&ÉT.nì ã<äT*#êÃ&ÉT s¡eTD. n+<äTπø eTq yÓTÆdü÷sY πø|òt ø£<∏äì ns¡ú+ #˚düT≈£î+fÒ <˚X¯ sê»ø°j·÷\T ns¡úeTe⁄‘êsTT n+≥THêïqT. ñ‘·Ôs¡Á|ü<˚XŸ˝À eTT˝≤j·T+ dæ+>¥ j·÷<äyé eT+∫ Vü≤À≥˝Ÿ q&çbÕ&ÉT. Ä ‘·s¡Tyê‘· _õHÓdt ‘·–Z+~. á ˝À>± ø=&ÉT≈£î nœ˝Òwt j·÷<äyé #˚‹ø£+~ e#êÃ&ÉT. nœ˝Òwt ‘·q ‘·+Á&ç Vü≤À≥˝À¢ &Ó’¬s≈£îº>± ø±´wt øö+≥sY˝À ≈£Ls√Ã≈£î+&Ü, ù|¢≥T¢ ø£&É>∑&É+ <ä>∑Zs¡ qT+∫ n≥Tº bıj·T´&É+ <ëø± nìï |üqT\T #˚XÊ&ÉT. yê´bÕs¡+˝À ø£wüºqcÕº\T ns¡ú+ #˚düT≈£îHêï&ÉT. ôd’øÏ˝Ÿ j·÷Á‘·\+≥÷ sêÁwüºeT+‘ê ‹]>±&ÉT. Á|ü»\ düeTdü´\qT ns¡ú+ #˚düT≈£îHêï&ÉT. düe÷CŸyêB bÕغøÏ ø=‘·Ô s¡ø£Ô+ møÏÿ+#ê&ÉT. |òü*‘·+>± Vü≤À≥˝Ÿ yê´bÕs¡+ u≤>± |ü⁄+E≈£î+~. Ç|ü⁄Œ&ÉT ‘·+Á&ç ø=&ÉTøÏÿ ø±´wt øö+≥sY n|üŒ#ÓbÕŒ&ÉT. ≈£îÁs¡ ø£düºeTs¡¢ì ø=&ÉT≈£î #·÷düT≈£î+≥T+fÒ, eTTdü* ø£düºeTs¡¢ ø√dü+ ‘·+Á&ç m˝≤>∑÷ ñHêï&ÉT. Ç~ &Ó&û¢ ø±+_H˚wüHé. eT] eTq Ä+Á<Ûë sê»ø°j·÷\T? ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغ nH˚ ñ&ç|æ Vü≤À≥˝ŸqT #·+Á<äu≤ãT u≤>±H˚ q&çbÕ&ÉT. Äj·TqøÏ eè<ë∆|ü´+ e#˚Ãdæ+~ ≈£îÁs¡ ø£düºeTs¡¢øÏ u≤ãT yÓTq÷ q#·Ã&É+ ˝Ò<äT. ‘Ó\T>∑T <˚X¯+ bÕغ Hêj·Tø£‘·« e÷]Œ&ç

y˚T 14

dü÷à‘Y>± »s¡>∑e\dæq düeTj·T+ ÄdüqïyÓTÆ+~. nHêï&ÉT düTãT“. eT]+ø£ ˝Òf…+<äT≈£î? Vü‰sTT>± ˝Àπøwt ≈£î|üŒ+ qT+∫ ôd’øÏ˝Ÿ j·÷Á‘· yÓTT<ä˝…fÒºj·T#·TÃ>±. nHêï&ÉT s¡eTD. e#·Tà ø±˙ Çø£ÿ&=ø£ ∫≈£îÿ+~. ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ Vü≤À≥˝Ÿ zqsYwæ|t #·+Á<äu≤ãT~ ø±<äT. Äj·Tq e÷eT m˙ºÄsY~. e+≥ >∑~˝À z eT÷\ Ç&û¢˝ÒdüT≈£î+≥÷ ã‹πøkÕÔqì e÷eTì qeTàã*øÏ .. Ä ‘·s¡Tyê‘· e÷eT ø±´wt øö+≥sYπø mdüs¡T ô|fÒºXÊ&ÉT #·+Á<äu≤ãT. ndü\T zq¬s’q m˙ºÄsY yês¡düT\øÏ Vü≤À≥˝Ÿ q&çù| z|æø±, jÓ÷>∑´‘ê ˝Òe⁄. ø±˙ m|üŒ{Ϭø’Hê, Ä Vü≤À≥˝Ÿ e÷<˚qì n|ü⁄Œ&É|ü⁄Œ&ÉT >∑]®düTÔ+{≤s¡T. #·+Á<äu≤ãT $T+>±˝Ò&ÉT, ø£ø±ÿ˝Ò&ÉäT. @MT #˚j·T˝Òì |ü]dæú‹. Ç|ü⁄Œ&ÉT Ä&ç≥sY ˝…ø£ÿ\T e#êÃsTT. nsTT‘˚ Çø£ÿ&É Á|ü»\T Ä&ç{Ï+>¥ #˚kÕÔs¡T. Ä Vü≤À≥˝Ÿ ñ+#ê˝≤, eT÷ùdj·÷˝≤ &çôd’&é #˚ùd f…Æ+ ≈£L&Ü e#˚Ãdæ+~. nHêï&ÉT düTãT“ eT] »>∑Hé dü+>∑‹ #Ó|üŒ˝Ò<äT. nHêï&ÉT s¡eTD. yÓ’mdt sê»X‚Ks¡¬s&ç¶ ø±+Á¬>dt Vü≤À≥˝Ÿì n<äT“¤‘·+>± q&çbÕ&ÉT. ø±˙ ÄVü≤À≥˝Ÿ ôV≤&ܶ|ò”düT &Ûç©¢˝À ñ+~. k˛ìj·÷ >±+BÛøÏ ‘·q Vü≤À≥˝Ÿ Áu≤+∫ MT<ä Vü≤≈£îÿ\T b˛‘êj·Tì uÛÑj·T+ |ü≥Tº≈£î+~. Vü≤À≥˝ŸøÏ ø£wüºeTs¡T¢ ‘·–ZHê |òüπs¢<äT ø±˙, nìï Vü≤≈£îÿ\T ‘·q eTT<äT›\ ø=&ÉT≈£î sêVüQ˝ŸøÏ #Ó+~ ñ+&Ü\qT≈£î+~. n+<äTπø »>∑HéøÏ yÓTT+&ç #ÓsTT´ #·÷|æ+~. nHêï&ÉT düTãT“. »>∑Hé ‘=+<äs¡ |ü&ܶ&˚yÓ÷ düTãT“ nHêï&ÉT s¡eTD.


dü\Vü‰

12

H˚q˝≤ nqTø√e&É+ ˝Ò<äT. m|ü⁄Œ&Ó’‘˚ øÏs¡DY≈£îe÷sY ¬s&ç¶øÏ ø±´wt øö+≥sY Ç#êÃs√ Ç|ü⁄Œ&˚ &Ûç©¢ Ä+‘·s¡´+ @$T{À »>∑Hé≈£î ns¡úyÓTÆb˛sTT+~. m<äTs¡T>± eTÁ] #ÓHêï¬s&ç¶, ø√≥¢ $»j·TuÛ≤düÿs¡ ¬s&ç¶ ø=&ÉT≈£î\T ø£ì|ædüTHêïs¡T. yêfi¯ó¢ dü+e‘·‡sê\ ‘·s¡ã&ç dü|ü¢sTTs¡T¢>± |üì #˚dü÷ÔH˚ ñHêïs¡T. k˛ìj·÷ >±+BÛ yêfi¯¢øÏ ø£˙dü+ J‘·+ ≈£L&Ü ô|+#·fÒ¢<äT. Ä$&É ñ<˚›X¯+ »>∑ìï ≈£L&Ü dü|ü¢j·TsY>± ìs¡+‘·s¡+ |üì #˚j·÷\ì &çôd’&é #˚ùddæ+~. ø±˙ »>∑Hé ‘·+Á&çH˚ ˝…ø£ÿ #˚j·T&ÉT. eT] k˛ìj·TeTà≈£î ‘·\ e+∫‘˚ sê»X‚Ks¡¬s&ç¶ Ä‘·à |ò”\e⁄‘·T+<äqT ≈£îHêï&ÉT eTØ. nHêï&ÉT düTãT“. ne⁄qT >∑<ë á bÕsTT+fÒ Hê≈£î ‘·≥º˝Ò<äT nHêï&ÉT s¡eTD. »>∑Hé ø±´wt øö+≥sY b˛düTºøÏ ‘·|üŒ <˚ìø° z|ü⁄Œø√˝Ò<äT. Ç|ü⁄Œ&ÉT n‘·ìøÏ y˚πs Ä|ü¸Hé ˝Ò<äT. n+<äTπø Áô|òwt>± Ç&û¢ bÕÁ‘· ô|q+ ø=qT≈£îÿì.. ø±+Á¬>dt Vü≤À≥˝Ÿ m<äTs¡T>±H˚ ∫qï Vü≤À≥˝Ÿ kı+‘·+>± ô|fÒºXÊ&ÉT. ‘·q ‘·+Á&ç e+≥ s¡T∫ #·÷dæ Ä<ä]+∫q bÕ‘· ø£düºeTs¡T¢ ekÕÔs¡ì ÄX¯. n˝≤π> ø£düºeTs¡¢øÏ ≈£L&Ü »>∑Hé Vü≤À≥˝Ÿ {Ï|òæq¢ >∑T]+∫ ne>±Vü≤q ñ+~. dü¬ø‡dt≈£î n&ɶ<ës¡T˝Ò¢e⁄ $TÁ‘·e÷ ø£wüº|ü&Ü*. »>∑Hé ø£wüº|ü&ܶ&ÉT. m+&Éqø±, yêqqø± sêÁwüºeT+‘ê ‹]>±&ÉT. nqT≈£îqïfÒ¢ ø£düºeTs¡T¢ m>∑ã&ܶs¡T. {Ï|òæHé‡ nsTTb˛j·÷sTT yÓfi¯¢+&ç nHêï ø£düºeTs¡T¢ yÓfi¯¢&É+ ˝Ò<äT. B+‘√ ◊≥yéT‡ ‘˚e&É+ ô|<ä› ø£wüºyÓTÆb˛‘√+~ »>∑Hé≈£î. |üø£ÿqTqï ø±+Á¬>dt Vü≤À≥˝Ÿ U≤∞>± ñHêï ø£düºeTs¡T¢ e÷Á‘·+ n≥TyÓ’|ü⁄ yÓfi¯¢&É+ ˝Ò<äT. nHêï&ÉT düTãT“. ø£¬sπøº... Á|ü»\T ≈£L&Ü Ä&ç{Ï+>¥˝À »>∑Héô|’ yÓT#·TÃø√\T>±q÷ #·÷düTÔHêïs¡T. ø±˙ @+#˚kÕÔs√ #·÷<ë›+. nHêï&ÉT s¡eTD. Çø£ øÏs¡DY≈£îe÷sY ¬s&ç¶ |ü]dæú‹. eTq e÷J eTTK´eT+Á‹øÏ Ç&û¢øÏ, n≥TºøÏ ‘˚&Ü ≈£L&Ü ‘Ó*j·T<äT. Äj·Tq≈£î Ç+‘·≈£î eTT+<äT sê»X‚Ks¡¬s&ç¶ Vü≤j·÷+˝À ø°¢qsY>± |üì#˚dæq nqTuÛÑe+ e÷Á‘·y˚T ñ+~. á yê´bÕs¡+

y˚T 14

‘Ó*j·Tø£b˛e&Éy˚T Äj·TqøÏ |ü¢dt nsTT+~. &Ûç©¢ ô|<ä›\øÏ ≈£L&Ü n~ u≤>± q∫Ã+~. m+<äTø£+fÒ áj·Tq≈£î ø£düºeTs¡¢‘√ e÷{≤¢&É&Éy˚T sê<ëj˚T. mø£ÿ&É ≈£L#√eT+fÒ nø£ÿ&˚ ≈£L#·T+{≤&ÉT. ˝ÒeeTH˚<ëø± ˝Òe&ÉT. Ç&û¢\THêï, n≥T¢ e÷&çb˛sTTHê Äj·Tqπø+ |ü≥º<äT. n˝≤+{À&˚ k˛ìj·÷øÏ ø±yê*. n+<äTπø &Ó’¬s≈£îº>± ø±´wt øö+≥s√¢ ≈£L#√ô|{≤ºs¡T. Äj·Tq ø£Hêï m≈£îÿe sê´+ø˘ dü|üºsTTsY‡>± |üì#˚dæq dü‹Ôu≤ãT, &ûm˝Ÿ s¡M+Á<ë¬s&ç¶\T øÏs¡DYì #·÷dæ >∑TÁs¡TeTHêïs¡T. ø±˙ eTq øÏs¡DY≈£îe÷sY ¬s&ç¶ @+#˚XÊ&ÉT. yÓTT‘·Ô+ ~yê˝≤ rùd<ëø± ø±´wt øö+≥sY˝À ≈£L#·THêï&ÉT. Çø£ Ä&ç{Ï+>¥ düeTj·T+˝À ø±+Á¬>dt Vü≤À≥˝Ÿ eT÷ùddæ, ø=‘·Ô <äTø±D+ ‘Ó]#˚XÊ&ÉT. nsTT‘˚ øÏs¡DY ≈£îe÷sY ¬s&ç¶ dü‘êÔ ‘Ó*dæq yêfi‚¢ ø±<äT, ndü\T @+ ‘Ó*j·TH√fi¯ó¢ ≈£L&Ü ÄVü≤À≥˝Ÿ #·T≥Tº|üø£ÿ\≈£î yÓfi¯¢&É+ ˝Ò<äT. ø£˙dü+ á>∑˝…’Hê ‘√\T≈£î+<ëeTqT≈£î+fÒ, n$ ≈£L&Ü sê˝Ò<äT. Ç˝≤ ø±<äì ø±+Á¬>dt Vü≤À≥˝Ÿ eTT+<äT ñ+&˚ á>∑\T |ü≥Tºø=<ë›eTqT≈£îqï øÏs¡DY düs¡+C≤e÷‘√ ãj·T\T<˚sê&ÉT. nsTT‘˚ Ä á>∑\˙ï áj·TqTï #·÷dæ Vü≤À≥˝Ÿ ˝À|ü\øÏ yÓ[¢ <ë≈£îÿHêïsTT. áj·TH˚yÓ÷ ˝À|ü*øÏ yÓfi¯¢˝Ò&ÉT. Ä á>∑˝ÒyÓ÷ ãj·T{ÏøÏ sêyêj˚T! ÇB eTq Ä+Á<Ûä˝Àì |ü]dæú‹ nHêï&ÉT qe⁄«‘·÷ düTãT“. s¡eTD ≈£L&Ü qe⁄« ≈£î+≥÷ uÛÑ˝Ò #ÓbÕŒe⁄ düTã÷“ n+≥÷ Ç<ä›s¡÷ ˝Ò∫ Vü≤À≥˝Ÿ qT+∫ ãj·T≥≈£î e#˚ÃXÊs¡T. ---0---


dü\Vü‰

13

y˚T 14

yÓ÷&û dæìe÷ Væ≤{≤º |òü{≤º? {°M˝À

Ç+^¢wüß q÷´dt #êHÓ˝Ÿ #·÷düTÔHêï&ÉT s¡eTD. qπs+Á<äyÓ÷&û Væ≤+B˝À nqs¡Zfi¯+>± ñ|üq´dædüTÔHêï&ÉT. Ç+‘·˝À düTãT“ e#êÃ&ÉT. ≈£Ls√à düTã÷“... yÓTT‘êÔìøÏ yÓ÷&û #ê˝≤ |òüT{Ï≈£î&Éj·÷´! {°M˝À yÓ÷&ûì #·÷dü÷Ô s¡eTD nHêï&ÉT. n+‘˚˝Ò dü÷|üsYe÷Hé ≈£L&Ü |òüT{Ï≈£î&˚. nHêï&ÉT düTãT“ nã“u≤“ yÓ÷&ûø°, dü÷|üsYe÷Héø° b˛*πø+{Ï düTã÷“? ∫ø±>±Z nHêï&ÉT s¡eTD. $TÁ‘·e÷ qTe⁄« dü÷|üsY e÷Hé dæìe÷\T #·÷XÊe⁄>±? dü÷|üsY e÷HéøÏ kÕ<Ûä´+ ø±ì<˚B ñ+&É<äT. ˇø£ÿ >∑T<äT›‘√ e+<äeT+~ì eT{Ϻ ø£]|ækÕÔ&ÉT. >±˝À¢øÏ m>∑Ts¡T‘ê&ÉT, uÛÑ÷$T #·T≥÷º #·ø£ÿs¡T¢ ø=&É‘ê&ÉT. uÛÑ÷ø£+bÕ*ï Äù|kÕÔ&ÉT. qe⁄«‘·÷ nHêï&ÉT düTãT“. düTã÷“ H˚qT dü÷|üsYe÷Hé dæìe÷\˙ï #·÷XÊqT, qTy˚« eTØ n+‘· $|üs¡+>± #Ó|üŒqedüs¡+ ˝Ò<äT. ndüVü≤q+>± nHêï&ÉT s¡eTD. Ç+‘·˝À ø±|ò” y˚&ç>± bı>∑\T >∑≈£îÿ‘·÷ e∫Ã+~. ø±|ò” ì<ëq+>± dæ|t #˚dü÷Ô #Ó|üŒkÕ>±&ÉT düTãT“. dü÷|üsY e÷Hé nH˚~ z bÕ|ü⁄\sY ø±s¡÷ºHé ø±´¬sø£ºsY. z

Vü‰©e⁄&é dü÷º&çjÓ÷ Ä<Ûä«s¡´+˝À ø=ìï &É»q¢ eT+~ ø=ìï e+<ä\ >∑+≥\ bÕ≥T dü÷|üsY e÷Hé ø±´¬sø£ºsY >∑T]+∫ #·]Ã+#·T≈£îì, eT]ìï yÓTs¡T>∑T\T ~~›, dæìe÷ bÕÁ‘·>± s¡÷bı+~+#ês¡T. ‘·<äqT>∑TD+>± z q≥T&ÉT dü÷|üsY e÷Hé bÕÁ‘· b˛wæ+#ê&ÉT. Ç+<äTø√dü+ Ä q≥T&ÉT Ä≈£î|ü#·Ãì Ád”ÿHé eTT+<äT yÓ’s¡¢ kÕj·T+‘√ y˚˝≤&ÉT‘·÷, >±˝À¢ ô|ò’{Ï+>∑T\T #˚XÊ&ÉT. ne⁄qT á eT<Ûä´ ôdŒwü˝Ÿ mô|òø˘º‡ dæìe÷\˙ï Ç{≤¢π> rdüTÔHêïs¡T. qe⁄«‘·÷ nHêï&ÉT s¡eTD. n˝≤ wüO{Ÿ #˚düT≈£îqï dæìe÷, Ä ‘·s¡Tyê‘· b˛dtº Ábı&Éø£¸Hé˝À s¡¡ø£s¡ø±\ Vü≤+>∑T\‘√ Äø£s¡¸D°j·T+>± ‘·j·÷s¡e⁄‘·T+~. Ä $<Ûä+>± m+‘√ eT+~, mH√ï s¡ø±\T>± ø£wüº|ü&ç ˇø£ m+&é Áb˛&Éø˘ºì ‘·j·÷s¡T #˚kÕÔs¡T. Ä Áb˛&Éø˘ºì Áù|ø£å≈£î\ eTT+<äT≈£î rdüT¬øfi¯¢&É+ Ç+ø√ <äX¯. eT∞¢ m+‘√eT+~ ≈£L&Ü #·]Ã+#·T≈£îì ]©CŸ f…Æ$T+>¥ bÕ¢Hé #˚düT≈£îì dü¬s’q |ü_¢dæ{° ø√dü+ ø£èwæ #˚kÕÔs¡T. Mfi¯¢+<äs¡÷ Äj·÷ s¡+>±˝À¢ ìcÕí‘·T˝…’ ñ+{≤s¡T. nHêï&ÉT düTãT“. ne⁄qT |ü_¢dæ{°≈£Lÿ&Ü uÛ≤Ø ã&Ó®{Ÿ ñ+≥T+~ nHêï&ÉT s¡eTD.


dü\V��‰

14

‘Ós¡ô|’ dü÷|üsY e÷Héì #·÷ùdyê]øÏ Çy˚M |ü≥ºe⁄. nqedüs¡+ ≈£L&Ü. yês¡T dü÷|üsYe÷Hé #˚ùd n<äT“¤‘· $Hê´kÕ\qT dü+ÁuÛÑeT+>±, ÄX¯Ãs¡´+>± yÓTÆeT]∫b˛sTT #·÷kÕÔs¡T. m+‘· m≈£îÿe eT+~ yÓTÆeT]∫b˛‘˚ dü÷º&çjÓ÷øÏ n+‘· ˝≤uÛÑ+ nHêï&ÉT düTãT“. ne⁄qT ˇ|ü⁄Œ≈£î+≥THêïqT. ø±˙ yÓ÷&ûøÏ, dü÷|üsYe÷Hé‘√ >∑\ b˛*ø£ @$T{Ï eT∞¢ n&ç>±&ÉT s¡eTD. dæ+|ü⁄˝Ÿ ìqï{Ï<ëø± qπs+Á<äyÓ÷&û >∑T»sê‘Y eTTK´eT+Á‹>± bÕ|ü⁄\sY. n+<äTπø Çyê«fi¯ ;CÒ|” nH˚ dü÷º&çjÓ÷ yÓ÷&ûì V”≤s√>± ô|{Ϻ Á|ü<Ûëq eT+Á‹ dæìe÷ rk˛Ô+~. Ç+<äT≈£î >±qT ø=ìï y˚\eT+~ \ø£å\ ø√≥¢ ã&Ó®{Ÿ‘√ #·s√Ã|ü#·s¡Ã\T »s¡T|ü⁄‘·÷, n+<äTu≤≥T˝À ñqï nìï s¡ø±\ Á|ü#ês¡ kÕeTÁ– ñ|üjÓ÷–+#·T≈£î+≥÷ eP´Vü≤+‘√ eTT+<äT¬øfi¯ó‘·THêïs¡T. yÓ÷&û á <˚X¯ <ë]Á<ë´ìï, ìs¡T<√´>±ìï ñ|òteT+≥÷ }<˚kÕÔ&ÉT. n_Ûeè~∆˝À <˚XÊìï nyÓT]ø± ø£Hêï eTT+<äT≈£î q&ç|æ+#˚kÕÔ&ÉT. bÕøÏkÕÔHé, #Ó’Hê\qT >∑&É>∑&É˝≤&ç+#˚kÕÔ&ÉT. n+≥÷ U≤∞ ø£|ü⁄Œ fÒãT˝Ÿ MT<ä ô|{≤º&ÉT düãT“. >√ ÄHé düTã÷“! Ç+≥¬sdæº+>¥ nHêï&ÉT s¡eTD. yÓ÷&û sêø£‘√ <˚X¯+ sêe÷j·TD+ Hê{Ï |ü⁄D´uÛÑ÷$T>± e÷]b˛‘·T+~. Á|ü»\+<äs¡÷ düTKdü+‘√cÕ\‘√ e]∆\T¢‘ês¡T. Äq+<ä bÕs¡eX¯´+‘√ qè‘ê´\T #˚kÕÔs¡T. á dæìe÷ ;CÒ|” rdüTÔqï z n+‹eT nÁdüÔ+ ˝≤+{Ï~. eTqøÏ ø£ì|ædüTÔ+~ e÷Á‘·+ qπs+Á<ä yÓ÷&û nH˚ q≥T&ÉT. ø±˙ n‘·ì yÓqTø£ Ád”ÿHé ù|¢ <äs¡Ùø£‘·«+ eVæ≤düTÔqï yêfi¯¢ ãTÁs¡\T e÷Á‘·+ |üì uÛ≤s¡+‘√ y˚&ÓøÏÿ ôd>∑\T bı>∑\T ø£≈£îÿ‘·THêïsTT nHêï&ÉT düTãT“. es¡ÿe⁄{Ÿ ne⁄‘·T+<ä+{≤yê nHêï&ÉT s¡eTD n~ eTqyÓT˝≤ #Ó|üŒ>∑\+? mìïø£\ dü+|òüT+ nìï bÕغ\øÏ yê] dæìe÷\ $&ÉT<ä\ ‘˚B Á|üø£{ÏdüTÔ+~. ø£¬s≈£îº>± Ä düeTj·÷ìøÏ yÓ÷&û dæìe÷ Ä&çjÓ÷ ]©CŸ |òü+ø£¸Hé |üP]Ô #˚düT≈£îì ¬s&û>± ñ+≥T+~. ñ+&Ü* ≈£L&Ü. Ädæìe÷ u≤>∑T+<ë, ˝Ò<ë nH˚ dü+>∑‹ Á|ü»\T ìs¡ísTTkÕÔs¡T. nHêï&ÉT düTãT“. eT] ø±+Á¬>dt ≈£L&Ü sêVüQ˝Ÿ >±+BÛì dü÷|üsYe÷Hé>± Á|üyÓ÷{Ÿ #˚düTø√e#·TÃ>± nHêï&ÉT s¡eTD. e#·TÃ. ø±˙ dæìe÷˝À¢ >±˙, sê»ø°j·÷˝À¢ >±˙.. u≤&û ˝≤+π>«CŸ #ê˝≤ eTTK´+. m˙ºÄsY‘√ <˚e<ëdüT rùdÔ n≥ºsY bÕ¢|üj˚T´~. @mHêïsY‘√ ã+~b˛≥T rùdÔ ìsêà‘·øÏ b˛düºs¡¢ &ÉãT“\T ≈£L&Ü e#˚Ã$ ø±e⁄. sêVüQ˝Ÿ >±+BÛ~ #ê¬ø¢{Ÿ ù|òdt, \esYu≤jYT Çy˚TCŸ. ø±ã{Ϻ n‘·ì‘√ ø±+Á¬>dt bÕغ nH˚ dü÷º&çjÓ÷ sêeTT&ÉT eT+∫ u≤\T&ÉT f…Æ|ü⁄ bÕÁ‘·‘√ z dæìe÷ rdüTÔ+~. n+<äTπø Äj·Tq <ä[‘·T\ |üP]bÕø£˝À¢ ìÁ<ä #˚kÕÔ&ÉT. –]»q eTVæ≤fi¯˝‘√ eTT<äT›ô|{Ϻ+#·T≈£î+{≤&ÉT. n~Ûø±s¡+ n+fÒ Çwüº+ ˝Òq≥T¢>±, eTq˝À

y˚T 14 ˇø£&ç>± Á|üe]ÔdüTÔ+{≤s¡T. Çe˙ï Çy˚TCŸ _*¶+>¥ mø£‡sYôd’E\T nHêï&ÉT düTãT“. eT] sêVüQ˝Ÿ dæìe÷ Væ≤≥ºe⁄‘·T+<ë? ÄdüøÏÔ>± n&ç>±&ÉT s¡eTD. ‘Ó©<äT. ø±+Á¬>dt bÕغøÏ e+<ä d”{§¢∫ÃHê yêfi¯¢ dæìe÷ dü÷|üsY Væ≤fÒº. nsTTHê Á|üdüTÔ‘· |ü]dæú‘·T˝À¢ Ç+‘·ø£Hêï ø±+Á¬>dt bÕغ ≈£L&Ü #Ój·T´>∑*–+<˚MT ˝Ò<äT. n+≥÷ ]dtº yê#Y #·÷düT≈£î+≥÷ ì\ã&ܶ&ÉT düTãT“. düTã÷“ ø=ìï ø√≥¢ eT+~ J$‘ê\‘√ eTT&ç|ü&ç ñqï mìïø£\qT qT$«{≤¢ dæìe÷ uÛ≤wü˝À $X‚¢wæ+#·&É+ Hê≈£î q#·Ã˝Ò<äT, #ê˝≤ dæ©¢>± ñ+~ nHêï&ÉT s¡eTD. n+‘˚q+{≤yê? düπs¢ qTe⁄« d”]j·Tdt>± Ä˝À∫dü÷Ô ãTÁs¡ ã<ä∆\T ø=≥Tºø√. @+ #˚ùd~? Hê≈£î ˙ n+‘· z|æø£ ˝Ò<äT. n+≥÷ Vü≤&Üe⁄&ç>± ìÁwüÿ$T+#ê&ÉT düTã÷“.


dü\Vü‰

15

y˚T 14

q\¢>∑&ܶìøÏ ‘Ó\¢>∑&ɶ+ y˚&ÉTø√\T á

bòı{À #·÷düTÔ+fÒ Hê eTqdüT u≤<Ûä‘√ eT÷\T>∑T‘·T+~. mø£ÿ&Ó’Hê s√–wæº eTìwæ ˙s¡dü+‘√ eT÷\T>∑T‘ê&ÉT. ‘√ø£ ‘Ó–q≈£îø£ÿ @&ÉTdü÷Ô eT÷\T>∑T‘·T+~. dü÷&ç|ü+~ &É»q¢ ø=B› |æ\¢*ï ø£H˚|ü⁄Œ&ÉT Á|üdüey˚<äq‘√ eT÷\T>∑T‘·T+~. Çy˚MT ˝Òø£b˛sTTHê, &ÉãT“*ùdÔ dæìe÷ j·÷ø£ºs¡T¢ eT÷\T>∑T‘ês¡T (BH˚ï q≥q n+<äTs¡T). ø±˙ eTqdüT ≈£L&Ü eT÷\T>∑T‘·T+<äì Ç|ü⁄Œ&˚ $q&É+ n+fÒ @$T{Ï? nì ø£wüºyÓTÆq Á|üX¯ï˝ÒùdÔ, Hê <ä>∑Zs¡ düe÷<Ûëq+ ˝Ò<äT. á bòı{À˝Àì ‘Ó\¢>∑&ɶ+ e´øÏÔ Hê ∫qï|üŒ{Ï qT+∫ sê»ø°j·÷˝À¢ ñHêï&ÉT. ø±ø£\T r]q sê»ø°j·T Hêj·T≈£î&ÉT. Äj·Tq kÕïq+ #˚düTÔHêï, ìÁ<äb˛‘·THêï sê»ø°j·÷˝Ò Ä˝À∫kÕÔ&ÉT. #˚kÕÔ&ÉT. ˇø£|ü⁄Œ&ÉT <˚X¯ sê»ø°j·÷\ìï XÊdæ+#ê&ÉT. eTTK´eT+Á‹>± ‘=$Tà<˚fi¯¢bÕ≥T n_Ûeè~∆øÏ b˛düºsY u≤jYT˝≤ |üì#˚XÊs¡T. sêÁcÕºìï Ä$<Ûä+>± n_Ûeè~∆˝À eTT+<äT≈£î rdüT¬øfi¯<ëeTì rÁe+>± Á|üj·T‹ïdüTÔqï düeTj·T+˝À... Á|ü‹|üø£å Hêj·T≈£î\T nHê´j·T+>± ≈£îÁ≥ |üìï Á|ü»˝‘√ zfÒ¢sTT+#·T≈£îì... sêC≤´~Ûø±sêìï ˝≤π>düT≈£îì... (Ä$<Ûä+>±) sêÁcÕº_Ûeè~∆øÏ n&ÉT¶ø£≥º y˚XÊs¡T. ÄHê{Ï qT+∫ u≤<Ûä‘√ |ü≈£åî\T m>∑s¡&É+ e÷H˚XÊsTT. #˚|ü\T á<ä∑&É+ e÷H˚XÊsTT. |üX¯óe⁄\T >∑&ç¶ ‹q&É+ e÷H˚XÊsTT. eTqTwüß\T eT+<äT ø=≥º&É+ ô|+#˚XÊs¡T. Ç<ä+‘ê bÕ‘·ø£<∏˚. á bòı{À˝Àì q\¢>∑&ɶ+ ñqï e´øÏÔ ˇø£ dæìe÷ q≥T&ÉT. n‘·ì nqïj·T´ #ê˝≤ bÕ|ü⁄\sY V”≤s√. H˚qT Äj·Tq dæìe÷ y˚ùdÔ yÓTT<ä{Ï s√CÒ ≈£L´˝À ì\TÃH˚ yê&çì. ‘Ó\T>∑T dæìe÷˝À¢ yês¡dü‘·«+ nH˚ ns¡Ω‘· ˝Ò≈£î+&Ü yÓ+≥H˚ V”≤s√ ne«˝Òs¡T. n+<äT#˚‘· á q\¢>∑&ɶ+ ñqï e´øÏÔ ≈£L&Ü nqïj·T´ yês¡düT&ç>±, nqïj·T´ ø£qTdüqï˝À¢ ‘Ó\T>∑T dæìe÷˝À¢ q≥T&ç>± ì\<=≈£îÿ≈£îHêï&ÉT. Á|üdüTÔ‘·+ ô|<ä›V”≤s√>± yÓ\T>=+<äT‘·THêï&ÉT. ø=Hêïfi¯¢øÏ m+<äs√ dæìe÷ q≥T\øÏ eT˝Ò¢ á q≥T&ç≈£Lÿ&Ü sê»ø°j·T <äTs¡<ä |ü≥Tº≈£î+~. eT+∫~. Ç+<äT ì$T‘·Ô+ @<√ |ü⁄düÔø£+ ≈£L&Ü sêdüT≈£îHêï&ÉT. eTØ eT+∫~. #ê˝≤ Äy˚X¯+>± ñ|üHê´kÕ\T ÇkÕÔ&ÉT. eTØ eTØ eT+∫~. nsTT‘˚ \+#ê\T eT]–q n~Ûø±] \+#ê\øÏ e´‹πsø£+>± e÷{≤¢&Ésê<äì s¡÷˝ÒMT ˝Ò<äT. n˝≤π> yês¡dü‘·«+‘√ á kÕúsTTøÏ m~–q e´øÏÔøÏ yês¡dü‘·« sê»ø°j·÷\ |ü≥¢ e´‹πsø£‘· ñ+&É≈£L&É<äì ≈£L&Ü s¡÷˝ÒMT ˝Ò<äT. ã+>±s¡+ n$Tà bı\+ ø=qTø√ÿe#·TÃ. bı\+

n$Tà Ç\T¢ ø£≥Tºø√e#·TÃ. n˝≤π> dæìe÷ V”≤s√\T ‘·eT n_Ûe÷qT\qT >=Á¬s\ eT+<ä\T>± e÷]à ‘·eT sê»ø°j·T k˛bÕHêìøÏ yÓT≥T¢>± ≈£L&Ü e÷s¡TÃø√e#·TÃ. ˙ eTqdüT eT÷\T>∑T‘·T+<äHêïe⁄. m+<äTø√ #Ó|üŒ≈£î+&Ü á k˛<ä+‘ê @$T{Ï? nì n&ÉT>∑T‘·THêïsê? nyÓT]ø± yê&ÉT Ç+&çj·÷ yê&çì n|ü⁄Œ n&ç–q≥T¢, |ü⁄* ‘·q |æ\¢\ bÕ\ ø√dü+ |æ*¢ì n]údüTÔqï≥T¢, n+‘· ô|<ä› Hêj·T≈£î&ÉT, ˇø£ dæìe÷ q≥T&çì (Ç+{ÏøÏ yÓ[¢ eTØ) düVü≤ø£]+#ê\ì n&ÉTø√ÿe&É+ m+‘· |òüTÀs¡+. Ç~ ‘Ó\T>∑T C≤‹πø nee÷q+. ‘êqT #˚dæq |üqT\qT ø°]Ô+#˚ uÛÑ»q|üs¡T\qT #·T≥÷º ô|≥Tº≈£îqï #·+Á<äu≤ãT, |ü<ä$˝À ñqï+‘· ø±\+ yê] ø°s¡Ôq\T kÕe<Ûëq+>± $+≥÷ |ü⁄D´ø±\+ ø±düÔ >∑&çù|XÊ&ÉT. B+‘√ Á|ü»\T Ä ø°s¡Ôq\T $q&ÜìøÏ |ü<äyÓ+<äT≈£î u≤ã÷ ˙≈£î nì Ç+{À¢ ≈£L#√u…{≤ºs¡T. Ç|ü⁄Œ&ÉT ≈£L&Ü eT∞¢ ‘·q #·T≥÷º ñqï yê] ‘êfi≤ìøÏ ‘·–q≥T¢>± Ä&ÉT‘·Tqï #·+Á<äu≤ãT, á kÕ] ≈£L&Ü ‘êeTT ¬>\e˝ÒeTì #Ó_‘˚ n˝≤ |òæø£‡sTTb˛j·÷&ÉT. B+‘√ ¬>\T|ü⁄ ø√dü+ kÕ{Ï eTTK´eT+Á‹ nsTTq >∑T»sê‘Y≈£î |üs¡T¬>‹Ô, Ç≥T eTs√ q≥T&ç Ç+{ÏøÏ yÓ[¢ j·÷#·q yÓTT<ä\Tô|{Ϻq #·+Á<äu≤ãT &˚sY n+&é &Ó’q$Tø˘ ©&ÉsY nH˚ |ü<ëìï nee÷ì+#ês¡T. Ä |ü<ä+ ≈£L&Ü ‘·\ e+#·T≈£îì ¬s+&ÉT ø±fi¯¢ dü+<äT˝À ô|≥Tº≈£îì á <˚X¯+ qT+#˚ Ç+>±¢+&é≈£î bÕ]b˛sTT+~. ` yÓTTqï{Ï yÓT>± Msê_Ûe÷ì, ` ìqï{Ï Hêsê Áù|$T≈£î&çì ` H˚&ÉT ˇ{Ϻ ne÷j·T≈£î&çì


dü\Vü‰

16

y˚T 14

Çø£ÿ&É ø±s¡T nø£ÿ&É bòÕ´qT CÀs¡T Ä+ Á<Û ä Á |ü < ˚ X Ÿ $uÛ Ñ » q

‘·s¡Tyê‘· ‘Ó\+>±D, d”e÷+Á<Ûä˝À ‘=* kÕ] »]–q mìïø£˝À¢ πød”ÄsY, »>∑Hé\ Á|üuÛÑ+»q+ düŒwüº+>± ø£ì|æk˛Ô+~. á ¬s+&ÉT sêÁcÕº˝À¢ {°ÄsYmdt, yÓ’mdtÄsY ø±+Á¬>dt bÕغ\T ‘=*kÕ]>± Á|üuÛÑT‘ê«\T @sêŒ≥T #˚ùd neø±XÊ\T ø£ì|ædüTÔHêïsTT. ‘Ó\+>±D˝À ‘Ó\+>±D sêÁwüº dü$T‹ n<Ûä´≈£åî&ÉT ø£\«≈£î+≥¢ #·+Á<äX‚Ks¡sêe⁄ ¬>\Tù| <Û˚´j·T+>± mìïø£\≈£î yÓfi≤¢s¡T. >∑‘·+˝Àì mìïø£˝À¢ m<äT¬s’q düeTdü´\qT <äèwæº˝À ñ+#·T≈£îì á kÕ] #ê˝≤ C≤Á>∑‘·Ô\T rdüT≈£îHêïs¡T. yÓTT<ä{Ï qT+∫ bÕغ ø√dü+ ø£wüº|ü&çq yê]ì, ñ<ä´eT+˝À bÕ˝§Zqï yê]ì |üø£ÿq ô|fÒºdæ πøe\+ ¬>\T|ü⁄ >∑TÁsê\πø {Ϭø{Ï¢∫à ã]˝À ~+bÕs¡T. ∫e] ø£åD+˝À Ç‘·s¡ bÕغ\ qT+∫ e∫Ãq yê]ì ≈£L&Ü mìïø£\ ã]˝À ì\u…{≤ºs¡T. á $wüj·T+˝À m˝≤+{Ï Á|ü˝ÀuÛ≤\≈£î, ôd+{ÏyÓT+≥¢≈£î ˝§+–b˛≈£î+&Ü πøe\+ ¬>\T|ü⁄ MT<˚ <äèwæº ô|{≤ºs¡T. mìïø£˝À¢ <Ûäq Á|üyêVü≤+ ‘·|üŒ<äì uÛ≤$+∫q πød”ÄsY Ä dü‘êÔ ñHêïyê]H˚ m+#·T≈£îHêïs¡T. n<˚ $<Ûä+>± Hê$TH˚wüq¢ |üs¡«+ ÁbÕs¡+uÛÑyÓTÆq|üŒ{Ï qT+#˚ ‘·q dü«sêìï eT]+‘· ô|+#ês¡T. |òü÷f…Æq yê´K´\‘√ Á|ü»\qT Äø£≥Tº≈£îHêïs¡T. Á|ü‘·´s¡Tú\T ≈£L&Ü ‘Ó\+>±D ‘êeTT ‘Ó#êÃeTì ø=+<äs¡T, ‘êy˚T Ç#êÃeTì ø=+<äs¡T Á|ü#ês¡+ #˚düT≈£îHêïs¡T. nsTT‘˚ ‘Ó\+>±D Ç∫Ã+~ me¬s’Hê, ‘Ó∫Ã+~ e÷Á‘·+ ‘êH˚q+≥÷ Á|ü»˝À¢øÏ ‘·q<Ó’q XË’*˝À <ä÷düT¬ø[¢b˛j·÷s¡T. yÓTT<ä{À¢ ø±+Á¬>dt‘√ bı‘·TÔ nH˚ yês¡Ô\T e#êÃsTT ø±˙ Ä ‘·s¡Tyê‘· πød”ÄsY, ø±+Á¬>dt yÓ’K]ì |üdæ>∑{Ϻ, ‘êH˚ ø±+Á¬>dt≈£î >∑{Ϻ cÕø˘ Ç#êÃs¡T. bı‘·TÔ Á|üdüπøÔ ˝Ò<äì ‘˚˝ÒÃXÊs¡T. ô|’>± ‘êqT n≈£îqï+‘· yÓTC≤]{° d”≥T¢ ekÕÔj·Tì ìs¡ísTT+#·T≈£îqï ‘·s¡Tyê‘· Çø£ bı‘·TÔ\ CÀ*øÏ b˛˝Ò<äT. nø£ÿ&É ;CÒ|”`{°&û|” bı‘·TÔ Á&Üe÷ u≤>± bÕ|ü⁄\sY nsTT´+~. á bı‘·TÔ mô|òø˘º ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغøÏ d”e÷+Á<Ûä˝À ≈£L&Ü |ü&ç+~. ‘Ó\+>±D˝À {°ÄsYmdt≈£î ø±+Á¬>dt bÕغ b˛{° Çe«e#·Tà ø±˙, Ä bÕغ n~Ûø±s¡+˝ÀøÏ sê≈£î+&Ü e÷Á‘·+ n&ÉT¶ø√˝Ò<äT. b˛*+>¥ ÄK] s√E πød”ÄsY #˚dæq Á|ü#ês¡+ ≈£L&Ü Á|ü»\qT m≈£îÿe>± Á|üuÛ≤$‘·+ #˚dæq≥T¢ ‘Ó\Tk˛Ô+~. Bìï ã{Ϻ ‘Ó\+>±D˝À ákÕ] Á|üuÛÑT‘·«+ @sêŒ≥T #˚j·T&ÜìøÏ ø±e\dæqìï d”≥T¢ {°ÄsYmdt ¬>\TdüTÔ+<äqï

n_ÛÁbÕj·T+ e´ø£ÔeTe⁄‘√+~. Çø£ d”e÷+Á<Ûä˝À yÓ’mdt »>∑HéyÓ÷Vü≤Hé ¬s&ç¶ eTT+<äT qT+#˚ Ä<äs¡D ñ+~. yÓ’mdt sê»X‚Ks¡¬s&ç¶ MT<ä ñqï n_Ûe÷q+ ‘·qyÓ’|ü⁄q≈£î eT[¢+#·Tø√e&É+ »>∑HéyÓ÷Vü≤Hé ¬s&ç¶ |üP]Ô $»j·T+ kÕ~Û+#ês¡T. Ç+ø± #Ó|ü⁄Œø√yê\+fÒ yÓ’mkÕ‡sY ø£+fÒ ≈£L&Ü »>∑Héπø Ç|ü⁄Œ&ÉT Á|ü»˝À¢ m≈£îÿe Ä<äs¡D ñ+~. »>∑HéyÓ÷Vü≤Hé ¬s&ç¶ ≈£L&Ü d”e÷+Á<Ûä˝À Á|ü#ês¡+˝À uÛ≤>∑+>± Á|ü‹ ìjÓ÷»ø£esêZìøÏ yÓ[¢e#êÃs¡T. ‘êqT yÓfi¯¢ì ìjÓ÷»ø£esêZ\≈£î ‘·q k˛<ä] wü]à\qT |ü+|æ+∫ |ü]|üPs¡í Á|ü#ês¡+ ìs¡«Væ≤+#ês¡T. n+‘˚ø±≈£î+&Ü yÓTT<ä{Ï qT+#˚ düyÓTÆø±´+Á<Ûä n+≥÷ ˇπø ˇø£e÷≥ MT<ä ì\ã&ܶs¡T. Ç|üŒ{Ï es¡≈£î »]–q ñ|ü mìïø£˝À¢ ≈£L&Ü Á|ü»\T yÓ’mkÕ‡sY ø±+Á¬>dt bÕغ ì Ä<ä]+#ês¡T. ø£&É|ü õ˝≤¢˝À nsTT‘˚ »>∑HéyÓ÷Vü≤Hé ¬s&ç¶øÏ z≥s¡T¢ |ü{≤º_Ûùwø£+ ø£fÒºXÊs¡T. Á|ü‹|üø£å H˚‘· #·+Á<äu≤ãT Hêj·TT&ÉT ¬s+&ÉT ø£fi¯¢ dæ<ë∆+‘·+‘√ Á|ü»˝À¢ ¬ø[¢q #√≥˝≤¢ nuÛ≤düTbÕ\j·÷´s¡T. eTq+ ˇ+≥]>± b˛sê&É˝ÒeTì ‘Ó\TdüT≈£îqï #·+Á<äu≤ãT yÓ÷&û eTT+<äT¬ø[¢ kÕ–\|ü&ܶs¡T. ;»|”‘√ bı‘·TÔ nì, ˝Ò<äì Ç˝≤ HêHê >∑+<äs¡>√fi¯+ #√≥T #˚düT≈£î+~. Çø£ >∑‘·´+‘·s¡+ ˝Òø£ |üeHéø£˝≤´DY Ç+{Ϭø[¢ y˚&ÉT≈£îHêïs¡T. B+‘√ yÓ÷&û, |üeHé, u≤ãT ø£\dæ Á|ü#ês¡ düuÛÑ\T ìs¡«Væ≤+∫Hê ¬>\T|ü⁄ô|’ BÛe÷ ˝Ò<äT. ø±˙ »>∑Hé ndü\T bı‘·TÔ Ä˝À#·H˚ ˝Ò≈£î+&Ü m+‘√ qeTàø£+‘√ ˇ+≥]>± b˛sê&Üs¡T. y˚Tìô|òk˛º $&ÉT<ä\ #˚dæq|ü⁄Œ&˚ Äj·Tq d”m+ nsTTb˛sTTq+‘· kÕúsTT˝À Á|üdü+–+#ês¡T. Äj·Tq nqT≈£îqï+‘· yÓTC≤]{° d”≥T¢ ekÕÔjÓ÷ sêy√ ‘Ó*j·T<äT ø±˙ d”e÷+Á<Ûä˝À e÷Á‘·+ Á|üuÛÑT‘ê«ìï @sêŒ≥T #˚j·T>∑\s¡qï n_ÛÁbÕj·T+ e´ø£ÔeTe⁄‘√+~. Ç˝≤ ¬s+&ÉT #√≥¢ πød”ÄsY, »>∑Hé ‘·eT MT<ä ‘·eT≈£î qeTàø£+‘√ Á|ü»˝À¢ ‹]– b˛sê&Üs¡T. n+<äTπø M] ¬>\T|ü⁄ô|’ Á|ü»˝À¢ ≈£L&Ü n+#·Hê\T ô|]–b˛j·÷sTT.


dü\Vü‰

17

y˚T 14

mìïø£˝À¢ uÛ≤Ø m‘·TÔq u…{Ϻ+>∑T\T kÕs¡«Á‹ø£

mìïø£\ ã]˝À b˛{° #˚düTÔqï nuÛÑ´s¡Tú\ô|’ u…{Ϻ+>¥ CÀs¡T ÁbÕs¡+uÛÑyÓTÆ+~. ˇø£{ÏøÏ eT÷&ÉT, ¬s+&ÉT≈£î nsTT<äT ¬s≥T¢.. Ä\dü´+ #˚ùdÔ ÄXÊuÛÑ+>∑+ n+≥÷ CÀs¡T>± |ü+<˚\T »]–b˛‘·THêïsTT. ‘·T~ n+ø±ìøÏ #˚s¡T≈£îqï mìïø£\ô|’ u…{Ϻ+>¥\ CÀs¡T Ç~. >√<ëe] õ˝≤¢˝À nìï |ü≥ºD≤\T, |ü˝…¢˝À¢ n‹s¡Vü≤dü´+>± |ü+<˚\T kÕ–b˛‘·THêïsTT. ø=+‘·eT+~ nsTT‘˚ Msêy˚X¯+‘√ ‘êVü≤‘·≈£î $T+∫ |ü+<˚\T ø±ùddüTÔHêïs¡T. 22y˚\T ø£&ç‘˚ 75 y˚\T ekÕÔj·Tì, 50 y˚\T ø£&ç‘˚ 2.50 \ø£å\ s¡÷bÕj·T\T ekÕÔj·Tqï n‘ê´X¯‘√ |ü+<Ó+sêj·TTfi¯ó¢ #Ó\πs–b˛‘·THêïs¡T. ø=ìï #√≥¢ Ç\T¢, düú\+, bÕ¢{Ÿ\ &Ü≈£î´yÓT+≥T¢ ≈£î<äe ô|{Ϻ eTØ |ü+<˚\T ø±düTÔHêïs¡T. ø=+‘·eT+~ nuÛÑ´s¡Tú˝…’‘˚ ‘·eTyÓ’|ü⁄ |ü+<˚\T ø±ùd+<äT≈£î ø=+‘·eT+~ øÏsêsTT e´≈£îÔ\qT, ã+<ÛäTe⁄\qT ìj·T$T+#·T≈£îHêïs¡+fÒ n‹X¯jÓ÷øÏÔ ø±<äT. Ms¡T õ˝≤¢ n+‘·{≤ $#·Ã\$&ç>± ‹s¡T>∑T‘·÷ |ü+<˚\T ø±ùdyê] ø√dü+ yÓ‘·T≈£î‘·THêïs¡T. >∑‘·+˝À ˇøÏ+‘·>± ñ+&˚ ª≈£î\µ düeTs¡+ á kÕ] mìïø£˝À¢ ‘ês¡kÕúsTTøÏ #˚s¡Tø√e&É+‘√ $$<Ûä ≈£î˝≤\yês¡T esêZ\T>± $&çb˛sTT ø√düT|ü+<˚\≈£î m>∑|ü&É&É+‘√ |ü+<˚\T ø√≥¢≈£î #˚]b˛j·÷sTT. ø=ìï #√≥¢ <Ûäqe+‘·T\qT _ø±s¡T\T>± e÷πsà kÕúsTT˝À ø√≥¢ s¡÷bÕj·T\ |ü+<˚\T kÕ>∑T‘·THêïsTT. eTTK´+>± eT<Ûä´‘·s¡>∑‹ e´≈£îÔ\T n|ü⁄Œ\T #˚dæ eTØ |ü+<˚\T ø±düTÔ+&É≥+‘√ yês¡T _ø±s¡T\T>± e÷πs neø±X¯+ ñ+<äì Ä+<√fi¯q e´ø£ÔeTe⁄‘√+~. |òü*‘·+ ‘ês¡Te÷¬s’‘˚ Ç≥Te+{Ï yês¡+‘ê s√&ÉT¶q |ü&Éø£ ‘·ù|Œ˝≤˝Ò<äT. sêÁwüº+˝À @ õ˝≤¢˝À ˝Òì $<Ûä+>± ñuÛÑj·T>√<ëe] õ˝≤¢˝À¢ |ü+<˚\T ø√≥¢ s¡÷bÕj·T˝À¢ »s¡T>∑T‘·THêïsTT. Ç|üŒ{Ïø° ˇø£ÿ |ü•ÃeT >√<ëe] õ˝≤¢˝ÀH˚ düTe÷s¡T 100 ø√≥¢ s¡÷bÕj·T\≈£î ô|’ã&ç |ü+<˚\T kÕ>±j·Tì nq~Ûø±]ø£ düe÷#ês¡+. 7e ‘˚B Hê{ÏøÏ á yÓTT‘·Ô+ ¬s+&ÉTe+<ä\ ø√≥¢ s¡÷bÕj·T\T <ë{ÏHê ÄX¯Ãs¡´b˛qedüs¡+ ˝Ò<äT. ÄX¯Ãs¡´+ @$T≥+fÒ bÕs¡¢yÓT+≥T kÕúHê\ô|’ y˚\˝À¢ |ü+<˚\T »s¡T>∑T‘·T+&É>± nôd+;¢ dæ¬>à+≥¢˝À e÷Á‘·+ nuÛÑ´s¡Tú\ $»j·÷eø±XÊ\ô|’ ø√≥¢ s¡÷bÕj·T\ u…{Ϻ+>¥

ø£≥º&É+. @\÷s¡T, <Ó+<äT\÷s¡T, bÕ\ø=\T¢, qsê‡|ü⁄s¡+, ‘ê&˚|ü*¢>∑÷&Ó+, ;ÛeTes¡+ nôd+;¢ dæ¬>à+≥¢˝À á |ü+<˚\ CÀs¡T uÛ≤Ø>± ñ+~. Á|ü<Ûëq+>± ˇø£ kÕe÷õø£ esêZìøÏ dü+ã+~Û+∫ z≥¢ ã~©\T uÛ≤Ø>± ñ+≥T+<äqï n+#·Hê\ H˚|ü<Ûä´+˝À Ä kÕe÷õø£ es¡Z+ nuÛÑ´]ú ñqï#√≥¢ Ç‘·s¡ kÕe÷õø£ esêZ\ nuÛÑ´s¡Tú\T+fÒ Ä ÁbÕ+‘ê\˝À á |ü+<ë\ XÊ‘·+ uÛ≤Ø>± ô|]–b˛sTT+~. ‘·eT es¡Zy˚T ¬>\TdüTÔ+<äqï qeTàø£+‘√, BÛe÷‘√ \ø£å˝À¢H˚ |ü+<˚\≈£î ~>∑T‘·T+&É≥+ $X‚wü+. B+‘√ bÕ≥T ø=+‘·eT+~ eTTu…’˝Ÿ |ü+<˚>±fi¯ó¢ ≈£L&Ü uÛ≤Ø>±H˚ s¡+>∑+˝ÀøÏ ~>±s¡T. Ms¡T H˚s¡T>± kıeTTà‘√ &û˝Ÿ #˚j·T≈£î+&Ü e÷≥, ø±–‘ê\ MT<˚ á e´eVü‰sêìï q&ç|ædüTÔHêïs¡T. b˛©düT ì|òü÷ ‘·>∑TZeTTK+ |ü&ç‘˚ kıeTTà ãj·T≥≈£î rùd+<äT≈£î dæ<ä∆eTj·÷´s¡T. >∑‘·+˝À »]π> ÁøϬø{Ÿ u…{Ϻ+>∑T\ ‘·s¡Vü‰˝ÀH˚ eT]ø=ìï u…{Ϻ+>∑T\T kÕ>∑T‘·THêïsTT. ñuÛÑj·T>√<ëe] õ˝≤¢\qT ˇø£ j·T÷ì{Ÿ>± rdüT≈£îì @ bÕغøÏ mìï ekÕÔj·Tqï n+X¯+ô|’ ≈£L&Ü uÛ≤Ø>± |ü+<˚\T kÕ>∑T‘·THêïsTT. Á|ü<Ûëq+>± yÓ’mkÕ‡sY d”|”, {°&û|”\≈£î ñuÛÑj·T>√<ëe] õ˝≤¢\T ø£*|æ mìï ekÕÔsTT, y˚πs«s¡T>± mìï kÕúHê\qT Äj·÷ bÕغ\T ¬ø’edü+ #˚düT≈£î+{≤sTT nqï n+XÊ\ô|’ Vü‰{Ÿ Vü‰{Ÿ>± |ü+<˚\T kÕ–b˛‘·THêïsTT. ---0---


dü\Vü‰

18

y˚T 14

Ç~ u≤ãT-»>∑Hé\ j·TT<ä∆+

¬s+&ÉT

bÕغ\ q&ÉTeT Ç~ ≈£îs¡TπøåÁ‘· dü+Á>±eT+. ¬s+&ÉT Á>∑÷|ü⁄\ q&ÉTeT ∫s¡ø±\ yÓ’s¡+. >∑&É∫q |ü<˚fi¯ó¢>± kÕ>∑T‘·Tqï j·TT<ä∆+. ˇø£ Á>∑÷|ü⁄ j·T<∏ë‘·<∏ä+>±H˚ ñ+~. eT]ìï ã\>±\qT düMTø£]+∫, eT]+‘· ã\+>± e÷]+~. ¬s+&√ Á>∑÷|ü⁄ e÷Á‘·+ ‹s¡T>∑T˝Òì Hêj·T≈£î&çì ø√˝ÀŒsTT, eTH√<ÛÓ’s¡´+ yÓT+&ÉT>± ñqï yês¡düT&ç‘√ $T–*+~. á ¬s+&ÉT Á>∑÷|ü⁄\ eT<Ûä´ eTs√kÕ] j·TT<ä∆+ »s¡T>∑T‘√+~. ø£∫Ñ·+>± Ç~ ¬s+&ÉT Á>∑÷|ü⁄\ q&ÉTy˚T. ¬s+&ÉT bÕغ\T nqï~ πøe\+ Á|üC≤kÕ«eT´ e´eVü‰s¡+ ø√dü+. mìïø£\ ø√düy˚T. n~Ûø±s¡+ ø√˝ÀŒsTTq {°&û|”, <ëì nqT≈£L\ es¡Z+ z yÓ’|ü⁄, n+&É>± ñqï Hêj·T≈£î&ÉT ˝Òø£, ñqï bÕغ Ä<äTø√ø£, kı+‘· bÕغ kÕú|æ+∫ n~Ûø±s¡+ n+<äT≈£îì ‘·eT dü‘êÔ #ê{≤\ì nqT≈£î+≥Tqï yÓ’mkÕ‡sY d”|” es¡Z+ eTs√ yÓ’|ü⁄ yÓ÷Vü≤]+#ês¡T. ¬s+&ç+{Ï ÄX¯j·T+ yÓTTVü≤e÷≥+ ˝Ò≈£î+&Ü #ÓbÕŒ\+fÒ ˇø£fÒ, n~Ûø±sêìï n+<äTø√ e&É+. á n~Ûø±s¡+ n+<äTø√e&É+ nH˚ ˇø£ÿ bÕsTT+{Ÿ yÓqTø£ düyê\ø£å e´eVü‰sê\T, düyê\ø£å áπø«wüqT¢, düyê\ø£å ø±s¡D≤\T <ë– ñHêïsTT. yê{Ï˝À ≈£î\ e´eVü‰sê\T, ‘·eT ‘·eT yê´bÕsê\ Á|üjÓ÷»Hê\T, ‘·eT ‘·eT esêZ\, n_Ûe÷qT\ n_ÛeT‘ê\T n˙ï ñHêïsTT. M{Ï˝À @ ˇø£ÿ e÷s¡ZeT÷ ‘·≈£îÿe ø±<äT, $TqVü‰sTT+|üP ˝Ò<äT. yÓ’mkÕ‡sY d”|” n<Ûä´≈£åî&ÉT »>∑Hé≈£î Ç~ #êe⁄ ã‘·T≈£î\ düeTdü´. ‘·+Á&ç nq+‘·s¡+ yês¡dü‘·«+>± n~Ûø±s¡ dæ+Vü‰düq+

n~Ûs√Væ≤<ë›eTqT≈£î+fÒ, ≈£î<äs¡˝Ò<äT. ø±+Á¬>dt n~ÛcÕºq+ ‘·q ˝…ø£ÿ\T ‘êqT y˚düT≈£îì, ≈£î<äs¡<äT bıeTà+~. nø£ÿ&ç‘√ »>∑Hé ôd’˝…+{Ÿ nsTT ñ+fÒ e´eVü‰s¡+ y˚πs>± ñ+&˚<˚yÓ÷? n~Ûø±sêìøÏ <ä÷s¡+>± ñqï ø±+Á¬>dt≈£î ‘·q ‘·+Á&ç }|æs¡÷~ dü+Vü‰düq+ kÕ~Û+∫ ô|{≤º&ÉT ø£qTø£, ø=&ÉT≈£î>± ‘êqT <ëìï Ä•+#ê&ÉT. n~ ‘·bÕŒ, ˇbÕŒ nqï #·s¡Ã |üø£ÿqô|&ç‘˚, Ä•+∫ }s¡Tø√˝Ò<äT. <ëìï HÓ˝≤¬>’Hê kÕ~Û+#ê\ì |ü+‘·+ |ü{≤º&ÉT. n<˚ Ç+‘·es¡≈£î ‘Ó∫Ã+~. #ê˝≤ eT+~ yÓ’mkÕ‡sY d”|” n_Ûe÷qT\T Ç|üŒ{Ïø° ˇø£{Ï n+≥T+ {≤s¡T. »>∑Hé ‘·+Á&ç b˛sTTq ‘·s¡Tyê‘· ø±düÔ ôd’˝…+{Ÿ>± ñ+&ç ñ+fÒ, á mìïø£\ y˚fi¯ n~Ûø±s¡+ ø±+Á¬>dt<˚ ø£<ë nì. ø±˙ nø£ÿ&É |ü]dæú‹ n˝≤ ñ+&É<äT. m|üŒ{Ï e´eVü‰s¡+ n|ü⁄Œ&˚, m|üŒ{Ï y˚&ç n|üŒ{Ï<˚. m˙ºÄsY eTTK´eT+Á‹>± ñqïHêïfi¯ó¢ #·+Á<äu≤ãT @MT #˚j·T˝Ò<äT. \ø°åà bÕs¡«‹ e∫Ã, n~Ûø±s¡+ #Ó˝≤sTT+#·&É+ ÁbÕs¡+_Û+#·&É+‘√ e∫Ã+~ düeTdü´. n|üŒ{Ïø° m˙ºÄsY Ç<ä›]˙ ≈£Ls√Ãô|{Ϻ dü+~Û #˚ùd Á|üj·T‘·ï+ #˚XÊs¡T. nsTTHê u≤ãT ‘·q |üì ‘êqT #˚XÊs¡T. m+<äTø£˝≤.. ø=Hêïfi¯ó¢ Ä–e⁄+fÒ, m˙ºÄsY ‘·s¡Tyê‘· Äj·TH˚ ø£<ë nì me¬s’Hê Ç|ü⁄Œ&ÉT n+fÒ, n~ sê»ø°j·÷˝À¢ ns¡ú+ ˝Òì~. n~Ûø±s¡+ nH˚<ëìï m|ü⁄Œ&ÉT neø±X¯+ eùdÔ, n|ü⁄Œ&ÉT n+<äTø√yê\H˚ me¬s’Hê #·÷kÕÔs¡T. Ç+~s¡ eTs¡DÏ+#·>±H˚ mø£ÿ&√ ñqï sêJyéqT VüQ{≤VüQ{Ïq rdüT≈£îe∫Ã, ø±düÔ $eTTK‘· Á|ü<ä]Ù+∫Hê, ˇ|æŒ+∫ n~Ûø±s¡+˝À ≈£Ls√Ãô|{≤ºs¡T ô|<ä›\T. {°&û|” yês¡dü‘·«+ ‘·q≈£î ø±yê\ì ˝À˝À|ü\ uÛ≤$düTÔqï


dü\Vü‰

19

pìj·TsYqT ø±<äì, #·+Á<äu≤ãT #êø£#·ø£´+>± ‘·q ø=&ÉT≈£î ˝Àπøwt qT $<˚XÊ˝À¢ #·<äTe⁄, ñ<√´>∑+ e÷ì|æ+∫ eTØ rdüT≈£îsê˝Ò<ë? yês¡dü‘·«+ ‘·eT yê]øÏ n+<ë\ì ô|<ä›\≈£î, ‘·eTπø n+<ë\ì |æ\¢\≈£î ø√]ø£ ñ+&É&É+ nqï~ ˝Àø£ düVü≤»+. »>∑HéqT ‘·|ü⁄Œ |üfÒº eTT+<äT, kÕe÷q´ Á|üC≤˙ø£+ ôd’‘·+ ‘·eT‘·eT ô|<ä›\ yês¡dü‘·«+ ‘·eT≈£î ø±yê\ì ø√s¡Tø√e&Üìï >∑Ts¡TÔ #˚düTø√yê\ì ø±˙ nqï~ ì»y˚T. nø£åsê˝≤ ì»y˚T. ø±˙ »>∑HéqT eTTK´eT+Á‹ #˚dæq+‘· e÷Á‘êq, Ä ‘·s¡Tyê‘· e#˚à mìïø£˝À¢ Á|ü»\T n+^ø£]+#·ø£b˛‘˚.. sêJyéqT Á|ü»\T zkÕ] HÓ‹Ôq ô|≥Tº≈£îì eTs√kÕ] øÏ+<ä ~+ù|j·T˝Ò<ë? sê»ø°j·÷˝À¢HÓ’Hê, dæìe÷˝À¢HÓ’Hê, eè‹Ô yê´bÕsê˝À¢HÓ’Hê yês¡dü‘·«+ n+~+#˚es¡≈£î, n+<äT≈£îH˚ es¡πø yê] yê] #˚‘·T˝À¢ |üì, ø±˙ $»j·Te+‘·+ ø±e&É+ nqï~ Á|ü»\ Ä˝À#·q, n_Ûe÷Hê\ô|’ Ä<Ûës¡|ü&ç ñ+{≤sTT. »>∑Hé nH˚ø±H˚ø£ ‘·|ü⁄Œ\T #˚dæ ñ+&=#·TÃ, kÕÿeTT\≈£î bÕ\Œ&ç ñ+&=#·Tà nì m+<äT≈£î nq&É+ n+fÒ, @M Ç+ø± Hê´j·TkÕúq+˝À s¡TEe⁄ ø±˝Ò<äT. ø±ã{Ϻ. ìC≤ìøÏ yês¡dü‘·«+ ø√s¡Tø√≈£î+&Ü ñ+&ç ñ+fÒ á e´eVü‰sê\T Ç+‘· es¡≈£î e#˚Ã$ ø±<äì, sêÁwüº+˝À sê»ø°j·÷\T |ü]o*+#˚yê]ì me]ì n&ç–Hê #ÓãT‘ês¡T. n˝≤ sêq+‘· e÷Á‘êq Ä ‘·|ü⁄Œ\T ˇ|ü⁄Œ\T ø±e⁄. e∫Ãq+‘· e÷Á‘êq s¡TEe⁄ nj˚T´es¡≈£î ‘·|ü⁄Œ\÷ ø±e⁄. ø±˙ á j·TT<ä∆+˝À »>∑Hé Á|ü‘·´s¡Tú\ Äs√|üD\T n˙ï πøe\+ yê{Ï #·T≥÷º e÷Á‘·y˚T ‹s¡T>∑T‘·THêïsTT. n$˙‹, C…’\T, u…sTT\T, πødüT\T, eT∞¢ C…’\T≈£î Ç˝≤+{Ï yê{Ï #·T≥÷ºH˚ ‹s¡T>∑T‘·THêïsTT. n+‘˚ ø±˙ z n_Ûe÷q Hêj·T≈£î&ç ø=&ÉT≈£î, n‘·>±&É÷ z Hêj·T≈£î&ÉT. neø±X¯+ Çyê«˝≤.. e<ë›? ÇùdÔ @$T{Ï? Çe«≈£î+fÒ @$T{Ï? nqï$ |üø£ÿ≈£îb˛j·÷sTT. »>∑Hé≈£î ÇùdÔ <√#˚kÕÔ&ÉT. ‹H˚kÕÔ&ÉT. Çy˚ Äs√|üD\T. ˇø£ eTìwæô|’ eTØ Ç+‘· ãTs¡<ä »\T¢&ÉT

y˚T 14 nedüs¡e÷? <ëìï »Hê\T @ y˚Ts¡≈£î qeTTà‘ês¡T nqï~ eTs√ yês¡+ s√E˝À¢ ‘Ó*dæb˛‘·T+~. nsTT‘˚ á ãTs¡<ä»\T¢&ÉT, n<˚ düeTj·T+˝À »>∑HéqT z&ç+#·&É+ ø√dü+ n‘·>±&ç yÓ’]|üøå±\T m+‘· ã\+>± ‘·j·÷s¡j·÷´ sTT n+fÒ #ê˝≤ ÄX¯Ãs¡´+ y˚düTÔ+~. MT&çj·÷˝À ‘=+uÛ…’ XÊ‘·+ ˇø£≥sTT+~. n~ {°&û|”øÏ yÓqTï <äqTï>± ì*+∫+~. n+fÒ ‘=$Tà~ >=+‘·T\T »>∑Hé <=+>∑ n+≥T+fÒ, ˇø£ÿ >=+‘·T ø±<äT n+{À+~. {°&û|” ‘·q ã\+ dü]b˛<äì uÛ≤»bÕ, ˝Àø˘ dü‘êÔ, e+{Ï bÕغ\qT ‘√&ÉT rdüT≈£î+~. ;CÒ|” yÓ’|ü⁄ yÓfi¯¢&É+ e\¢ <˚XÊìøÏ <ä>∑Zs¡ ø±˝Òø£b˛j·÷eTqï u≤<Ûä yêeT |üøå±\≈£î ñ+~. ø±˙ Hêsêj·TD ˝≤+{Ï yês¡T.. njÓ÷´, y˚T+ ≈£L&Ü ø£\e˝Òø£b˛j·÷y˚T nqï f…Æ|ü⁄˝À e÷{≤¢&ÉT‘·÷H˚ ñHêïs¡T. Ms¡T #ê\<äqï≥T¢ ‘Ós¡yÓqTø£ $$<Ûä áπø«wüq¢‘√ m+<äs√ ô|<ä›\T #˚‘·T\T ø£*bÕs¡T. ‘êeTT ø£*dæ+~ #ê\ø£, ‘·eT ‘·eT |ü\T≈£îã&ç ñ|üjÓ÷–+∫ eT¬s+<ä]H√ z <ä>∑Zs¡≈£î #˚sêÃs¡T. á ≈£îs¡TπøåÁ‘·+˝À ã\yÓTÆq es¡Z+ z yÓ’|ü⁄ yÓ÷Vü≤]+∫+~.

Ç≥T ˇπø ˇø£ÿ&ÉT yÓ’mkÕ‡sY d”|” yÓ’|ü⁄ $T–*+~ »>∑Hé nì ˇπø ˇø£ÿ&ÉT, n‘·>±&ç ø√dü+ z ‘·*¢, z #Ó*¢ n+‘˚. es¡Ze÷ n+fÒ nB ˝Ò<äT. |ü∫Ã>± #Ó|ü⁄Œø√yê\+fÒ, sêÁwüº+˝À #·+Á<äu≤ãT ø√dü+ n‘·>±&ç kÕe÷õø£ es¡Z+ n+‘ê bÕغ $uÛÒ<ë\T, dæ<ë∆+‘· $uÒ<Ûë\T, Ç‘·s¡Á‘ê e´eVü‰sê\T ‘ê‘êÿ*ø£+>± |üø£ÿq ô|{Ϻ @ø£yÓTÆq≥T¢, »>∑Hé ø√dü+ n‘·>±&ç kÕe÷õø£ es¡Z+ @ø£+ ø±˝Ò<äH˚ #ÓbÕŒ*. n˝≤ @ø£yÓTÆ ñ+fÒ, {°&û|”˝À »>∑Hé kÕe÷õø£es¡Z+ n+‘· ñ+&ÉH˚ ñ+&É<äT. ÄK]øÏ n‘·>±&ç eT‘·+ $wüj·T+˝À ≈£L&Ü #ê˝≤ eT+~ {°&û|” yÓ’|ü⁄ #˚], ‘·eT ‘·eT yê]øÏ $»„|ü⁄Ô\T #˚dü÷ÔH˚ ñHêïs¡T. n+fÒ Ms¡+‘ê »>∑HéqT düeT]ú+#ê\qï~ ø±<äT bÕsTT+{Ÿ. »>∑Hé m+‘· ˇ+≥] b˛sê≥+ #˚düTÔHêï&Éqï~ bÕsTT+{Ÿ. »>∑Hé≈£î Ç|ü⁄Œ&ÉT


dü\Vü‰

y˚T 14

20

πøe\+ n+‘·>±&çì n_Ûq+~+#·&ÜìøÏ kÕøÏå e÷Á‘·y˚T $T–*+~. $$<Ûä ø±s¡D≤\T $$<Ûä áπø«wüqT¢, nìï+{Ïø° $T+∫ »>∑Hé e´eVü‰s¡ XË’*‘√ dü]|ü&Éø£, yÓ&É*qyês¡T yÓfi≤¢s¡T. ñqïyês¡T $T–˝≤s¡T. »>∑Hé e÷Á‘·+ M≥ìï+{Ïø° nr‘·+>±H˚ eTT+<äT≈£î kÕ>∑T‘·THêïs¡T. eTìwæ˝À ÇdüTeT+‘· ìã“s¡+ dü&É\˝Ò<äT. ‘·q e÷Hêq ‘êqT ‹s¡T>∑T‘·÷H˚ ñHêïs¡T. »q+ Á|üuÛÑ+»q+˝≤ edü÷ÔH˚ ñHêïs¡T. ∫Á‘·+ >± Ç˝≤ »>∑Hé ‹s¡T>∑T‘·Tqï ø=B›, »q+ edüTÔqï ø=B› yÓ’] es¡Z+ ‘·eT ã˝≤ìï ‘êeTT n+#·Hê y˚düT≈£îì, »>∑Héô|’ b˛s¡T≈£î #ê\<˚yÓ÷ nqT≈£îì, eT]+‘· ô|+#·T≈£î+≥÷H˚ ñ+~. á s√E≈£L n~ ø=qkÕ>∑T‘·÷H˚ ñ+~. ø±˙ »>∑Hé e÷Á‘·+ eT∞¢ ‹s¡T>∑T‘·÷H˚ ñHêïs¡T. ã\+ ô|s¡T>∑T‘√+<√, ‘·>∑TZ‘√+<√ n+‘·T|ü≥º&É+ ˝Ò<äT. n‘·>±&ÉT ≈£L&Ü <ëìï |ü{Ϻ+#·T≈£îqï≥T¢ ø£ì|æ+#·&É+ ˝Ò<äT. ‘·q b˛s¡T ‘·q~ nqï yÓ’Kπs ‘·|üŒ eTs√{Ï ˝Ò<äT. ø±˙ yÓ’]|üø£å+ u…+uÒ\T e÷Á‘·+ uÛÑj·T+ø£s¡+>± ñ+~.

n$˙‹ kÕ≈£î.. n~Ûø±s¡ kÕ<ÛäH˚ \ø£å´+ #·+Á<äu≤ãT m+<äTøÏ+‘· uÛÑj·T+ø£s¡+>± b˛sê&ÉT‘·THêïs¡T. Ç<ä+‘ê Ä+Á<Ûä<˚XÊìï »>∑Hé u≤]q |ü&É≈£î+&Ü ø±bÕ&É&ÜìπøHê? n˝≤ nì nqT≈£î+fÒ n~ yÓÁ]‘·qy˚T ne⁄‘·T+~. ¬s+&ÉT <äbòÕ\T>± <ä÷s¡yÓTÆq n~Ûø±sêìï á kÕ] m˝≤¬>’Hê <äøÏÿ+#·Tø√yê*. á kÕ] ø£qTø£ n~Ûø±s¡+ sê≈£î+fÒ eTs√ nsTT<˚fi¯ó¢ {°&û|”ì ì\u…≥Tºø√e&É+ nqï~ kÕ<Ûä´eTj˚T´ |üìø±<äT. nBø±ø£ ej·TdüT‡ Ø‘ê´ ≈£L&Ü #·+Á<äu≤ãT≈£î ø±düÔ ø£wüº+. á ej·TdüT‡˝À n~Ûø±s¡+ kÕ~ÛùdÔ ‘·|üŒ, yês¡dü‘·«+>± ˝Àπøwtø£î |ü>±Z\T n|üŒ–+#·&É+ ndü‡\T kÕ<Ûä´+ ø±<äT. Çø£ÿ&É eTs√ áπø«wüHé ≈£L&Ü ñ+~. ∫s¡ø±\+>± á sêÁwüº+˝À ¬s&ÉT¢, ø£eTà\T n~Ûø±s¡+ ø√dü+ yÓ÷Vü≤]+#·&É+ nqï~ »s¡T>∑T‘·÷H˚ ñ+~. ø±+Á¬>dt e÷Á‘·+ ñqï+‘· ø±\+ ø£eTà\ ø√]ø£ rs¡˝Ò<äT. m˙ºÄsYqT eTT+<äT ô|{Ϻ #˚dæq Á|üj·T‘·ï+ |òü*∫+~. nsTT‘˚ <ëìøÏ eT∞¢ yÓ’mdt >∑+&ç ø={≤ºs¡T. Ç˝≤+{Ï H˚|ü<∏ä´+˝À sêÁwüº+ ¬s+&ÉT>± N*+~. N\>± $T–*q eTTø£ÿ˝À ¬s&É¢ ã\+ ≈£L&Ü ¬s+&ÉT eTTø£ÿ\sTT+~. n<˚ düeTj·T+˝À ø=‘·ÔsêÁwüº+˝À »HêuÛ≤ ÁbÕ‹|ü~ø£q #·÷ùdÔ, ;d”\T, ø±|ü⁄\T n~Ûø±s¡+ n+<äTø√yê*. ø±˙ n˝≤ »s¡>∑≈£î+&Ü, ‘=*kÕ] ‘êeTT n~Ûø±s¡+ n+<˚düT≈£î+fÒ, Çø£ ‘·s¡Tyê‘· ã\+>± $T–*b˛e#·ÃH˚~ ø£eTà kÕe÷õø£ es¡Z

Ä˝À#·q>± ø£ì|æk˛Ô+~. ‘Ó\+>±D, Ä+Á<Ûä ¬s&ÉT¢ ø£\e&É+ e\¢ Ç+‘·ø±\+ ‘·eT≈£î n~Ûø±s¡+ n+~, #˚C≤] Ç˝≤ n|t n+&é &ÍHé ne⁄‘√+~ ø±ã{Ϻ, Çø£ |ü¢dt ne⁄‘·T+<äì uÛ≤$+#·&É+˝À ‘·ù|ŒMT ˝Ò<äT. ø±˙ rsê ø=‘·Ô sêÁwüº+˝À ‘=* n~Ûø±s¡+ ‘·eT≈£î n+<äT‘·T+<äqT≈£îH˚ y˚fi¯ »>∑Hé nH˚yê&ÉT n&ÉT¶>± ì\TÃHêï&ÉT. Ä n&ÉT¶ ‘=\>±*. n~Ûø±s¡+ n+<ë*. n+<äT≈£î nedüs¡yÓTÆ‘˚ mìï eP´Vü‰˝…’Hê |üHêï*. »>∑Hé <äTs¡<äèwüº+ ˝Ò<ë dü«j·T+ ø£è‘ê|üsê<Ûä+ ø±e#·TÃ, ˝Ò<ë u≤ãT n+&é ø√ n<äèwüº+ ø±e#·TÃ. n$˙‹ nqï~ Äj·TT<Ûä+>± e÷]+~. nyÓT]ø± $$<Ûä <˚XÊ\ô|’ @<√ kÕ≈£î‘√ j·TT<ë∆ìøÏ ~–q≥T¢, ndü\T kÕ≈£î #·eTTs¡T ø√düy˚T nqï≥T¢>±, #·+Á<äu≤ãT n+&é ø√ n$˙‹ nqï<ëìï kÕ≈£î>± ô|≥Tº≈£îì, »>∑Héô|’ j·TT<ë∆ìøÏ ~>±s¡T. á j·TT<ë∆ìøÏ ôd’<ë›+‹ø£ $uÒ<Ûë\T |üø£ÿqô|{Ϻ, yÓ+ø£j·T´Hêj·TT&ÉT, »j·TÁ|üø±wt Hêsêj·TD, |üeHé ø£˝≤´DY, Ç˝≤ m+<äs√ ‘√&É j·÷´s¡T. ø±+Á¬>dt $_Û»q #˚j·T&É+ nqï~ eT]+‘· |ü¢dü‡sTT+~. Ä bÕغì ∫s¡ø±\+ n+{Ïô|≥Tº≈£îì ñqïyês¡T á kÕ≈£î‘√ <ëìï M&ç u≤ãT yÓ+≥≈£î |üs¡T¬>‘·TÔ≈£î e#êÃs¡T. ìqï{Ï <ëø± ì|ü⁄Œ\T #Ó]–q yês¡T ≈£L&Ü #·+Á<äu≤uÒ X¯s¡D´eTHêïs¡T.

Äπ>Hê? kÕπ>Hê? Ç|ü⁄Œ&ÉT nìï <äX¯\÷ <ë{Ï j·TT<ä∆+ ∫e] <äX¯≈£î #˚]+~. j·TT<ä∆+ Á|ü»\ #˚‘·T˝À¢øÏ yÓ[¢b˛sTT+~. Hêj·T≈£î\T m+<äT≈£î j·TT<ä∆+ #˚j·÷˝À >∑&ç∫q |üø£å+ s√E\T>± #Óe⁄˝À¢ yÓTÆ≈£î\T ø£≥Tº≈£îì eTØ #Óù|ŒXÊs¡T. »Hêìï j·TT<ë›ìøÏ dæ<ä∆+ #˚XÊs¡T. »q+ Ç|ü⁄Œ&ÉT u≤˝…{Ÿ j·TT<ë∆ìøÏ dæ<ä∆yÓTÆb˛j·÷s¡T. m≥T ã\+ m≈£îÿe ñ+fÒ n≥T ¬>\e&É+ nqï~ e÷eT÷˝Ò. ø±˙ Çø£ÿ&É ndü\T $wüj·T+ y˚πs ñ+~. á j·TT<ä∆+ Ç+‘·{Ï‘√ eTT>∑TdüTÔ+<ë? u≤ãT ¬>*∫Hê, »>∑Hé ¬>*∫Hê, á yÓ’s¡+ Çø£ÿ&ç‘√ Ä>∑T‘·T+<ë? ø£˙dü+ Ä ‘·s¡Tyê‘Ó’Hê, sêÁcÕºìï n_Ûeè~∆ |ü<∏ä+˝ÀøÏ rdüT≈£îb˛j˚T+<äT≈£î Á|üj·T‹ïkÕÔsê? ˝Òø£ ˇø£]ô|’ eTs=ø£s¡T ø£‘·TÔ\T <ä÷düT≈£î+≥÷, ø£ø£åkÕ~Û+|ü⁄\‘√H˚ ø±\+ >∑&çù|kÕÔsê? ‘·eT ‘·eT ø£ø£å kÕ~Û+|ü⁄ e´eVü‰sê˝À¢ y˚∫ #·÷&Ü*‡+<˚. ---0---


dü\Vü‰

y˚T 14

21

Ç<˚$T |üeì»+ kÕ«MT? j·T÷ ≥÷´uŸ˝À bÕ|ü⁄\sY nsTTq M&çjÓ÷˝À¢ Vü≤s¡¸yÓ’yê

ˇø£{Ï. n+<äT˝À z &Ó’˝≤>¥ ñ+~. @jYT $TdüºsY qTy˚«+ e÷{≤¢&ÉT‘·THêïy√, ˙≈£î ns¡ú+ ne⁄‘√+<ë? |üeHé ø£˝≤´DY Á|üdü+>∑+ $qï|ü⁄&É˝≤¢ m+<äTø√ á &Ó’˝≤π> >∑Ts¡TÔ≈£îedüTÔ+~. sê»ø°j·T Hêj·T≈£î&ÉT nHêïø£, z dæ<ë∆+‘·+, <ëìøÏ ø£≥Tºã&É&É+˝≤+{Ï e´eVü‰sê\T+{≤sTT. Çø£ÿ&É ˇø£˝≤, nø£ÿ&É ˇø£˝≤, |üP≥≈£î ˇø£˝≤, eTs¡THê{ÏøÏ eTs√˝≤ nqï yÓ’q+ ˝À|ü˝…’‘˚ ñ+&=#·TÃ, ø±˙ ãj·T≥≈£î sê≈£L&É<äT. ∫Á‘·y˚T$T≥+fÒ, |üeHé ø£˝≤´DY ‘·q≈£î ‘√∫+~ ‘êqT e÷{≤¢&ÉT≈£î+≥÷ yÓ[¢b˛‘ês¡T. &Ó’¬sø£ºsY dæìe÷ kÕŒ{Ÿ, ˝§πøwüHé q{°q≥T\ \uÛÑ´‘· nqï <ëì Á|üø±s¡+, z es¡dü yê&ç ˝Ò≈£î+&Ü rdüT≈£îb˛‘˚, m&ç{Ï+>¥ dü÷{Ÿ˝À <ëìï ø£*ù|düT≈£î+{≤s¡T. |üeHé d”Œ#Y n#·Ã+ n˝≤π> ñ+≥T+~. nsTT‘˚ n~ m&ç{Ÿ #˚dæ, ø£\|ü&ÜìøÏ ≈£î<äs¡<äT. ˝…’yé ø±ã{Ϻ. |üeHé≈£î @+ e÷{≤¢&ÉT‘·THêïs√ ns¡ú+ ø±<äqï <ëì dü+>∑‹ eTT+<äT #·÷<ë›+. m+<äTø£+fÒ Çø£ÿ&É #·]Ã+#ê*‡q dü+>∑‹

eTs√≥T+~. ndü\T @+ »s¡T>∑T‘·T+<√ |üeHé≈£î ‘Ó\TkÕ nqï~ Ä ¬s+&√ dü+>∑‹.

yÓTT<ä{Ï dü+>∑‹øÏ eùdÔ... yÓTT<ä{Ï Á|üdü+>∑+˝À Äj·Tq uÛÑ˝Ò ∫Á‘·+>± e÷{≤¢&Üs¡T. πød”ÄsY n+fÒ Hê≈£î >ös¡e+ n+≥÷ Äj·Tqô|’ z #·Ts¡ø£. Vü≤qTeT+‘·sêe⁄ n+fÒ Çwüº+ n+≥÷ Äj·Tqô|’ $eTs¡Ù... Ç˝≤ bı>∑T&ÉT‘·THêï&Ü, ‹&ÉT‘·THêï&Ü f…Æ|ü⁄˝À e÷{≤¢&ÉTø=#êÃs¡T. düπsø=‘·Ôø£<ë, @<√ bÕsTT+≥T¢ ø±–‘·+ô|’ sêdüTø=∫Ã, yê{Ïì ‘·q düºsTT˝À¢ ô|ò’Hé ≥÷´Hé #˚dæ $ì|æ+#ês¡T˝Ò nqT≈£îHêïs¡T »q+ ¬s+&√ düe÷y˚X¯+ nsTT‘˚ Ä ÁuÛÑeT\T ø±<äT, eT‘·T˝Ò b˛j·÷sTT. sê»ø°j·T bÕغj˚T, ø±˙ b˛{° #˚j·T+, ‘êeTT b˛{° #˚dæ y˚πs yêfi¯¢øÏ ñ|üjÓ÷>∑|ü&É&É+ Çwüº+˝Òø£H˚ b˛{° #˚j·T&É+ ˝Ò<äT nHêïs¡T. Ç<˚+ ˝≤õø√ÿ? me¬s’Hê m+<äT≈£î b˛{° #˚kÕÔs¡T. ¬>\e&ÜìøÏ, ˇø£ÿ z≥T e#˚à nuÛÑ´]ú nsTTHê n<˚ ÄXÊuÛ≤e+‘√ ñ+{≤s¡T. ø±˙ |üeHé eTT+<äT>±H˚ ‘êqT b˛{° #˚ùdÔ, eT¬ses√ \_∆ bı+~ ˝≤uÛÑ|ü&É‘ês¡ì n+#·Hê y˚j·T&É+ @$T{Ï? eT] n≥Te+≥|ü⁄&ÉT, <ës¡+‘ê Nø£{Ï... >∑T+&Ó\ ì+&Ü


dü\Vü‰

22

<ÛÓ’s¡´+.. ˝≤+{Ï ø£$‘·\T e˝…¢y˚j·T&É+ m+<äT≈£î? n‹ dü«\Œø±\+˝À mìïø£\T m<äTs√ÿe&ÜìøÏ dæ<ä∆|ü&ÉT‘·THêïeTì Á|üø£{Ï+#·&É+ m+<äT≈£î? Ä dü+>∑‹ |üø£ÿq ô|&É<ë+. eT˝≤ÿCŸ–]˝À ;CÒ|”, ø±<äT, {°&û|” ø±<äT, ˝Àø˘dü‘êÔ≈£î eT<䛑·TÇkÕÔqì, CÒ|” n+fÒ ‘·q≈£î ÇwüºeTì n+<äTπø ndü\T nø£ÿ&ç qT+∫ b˛{° #˚<ë›eTqT≈£îì $s¡$T+#·T≈£îHêïqì |üeHé #ÓbÕŒs¡T. πøe\+ ‘êqT m˝≤¬>’Hê ˝Àø˘düuÛÑ˝À n&ÉT>∑Tô|{≤º\ì, ÄyéTÄBà bÕغ, ;CÒ|”, {°&û|”\‘√ bı‘·TÔ ø√dü+ yÓ+|üsê¢&ç, uÛÑ+>∑|ü&ç ÄK]øÏ ‘·q+‘·≥ ‘êH˚ Hê$TH˚wüHé y˚düT≈£îHêïs¡T CÒ|”. n+‘· n~Ûø±s¡ ˝≤\dü ñqïyê&ÉT |üeHé≈£î m˝≤ q#êÃs¡T? ô|’>± Ç{°e\ z #êHÓ˝Ÿ »]|æq dæº+>¥ Ä|üπswüHé e\¢ CÒ|” bÕغ≈£îqï HÓ’‹ø£‘· Á|üXÊïs¡úø£+>± e÷]+~. n~ |üeHé≈£î ‘Ó*j·T<äqTø√yê˝≤? Çø£ n$˙‹ì e´‹πsøÏdüTÔHêïqì #Ó|ü⁄Œ≈£îH˚ |üeHé ø£sêí≥ø£≈£î ;CÒ|” ‘·s¡|ü⁄q Á|ü#êsêìøÏ yÓfi≤¢s¡T. ndü\T >∑qT\ ≈£î+uÛÑø√D+ y˚s¡T¢ ñqï<˚ nø£ÿ&É ø£<ë! kÕø屑·TÔ>± Ä sêÁwüº e÷J eTTK´eT+Á‹ j·T&É÷´s¡|üŒ ôd’‘·+ |ü<ä$ e<äT\Tø√yê*‡ e∫Ã+~ á n$˙‹ ø±s¡D+>±H˚ ø£<ë? eT] Äj·Tq eT∞¢ ;CÒ|” >∑TeTà+˝ÀøÏ e#êÃs¡T. ô|’>± yÓ÷&û j·T&É÷´s¡|üŒ, lsêeTT\T ‘·~‘·s¡T\qT bÕغ˝ÀøÏ rdüT≈£îsêe&É+ ;CÒ|”˝Àì z esêZìπø ndü‡\T q|üŒ˝Ò<äT. eT] n˝≤+≥|ü⁄&ÉT nø£ÿ&É ;CÒ|”øÏ |üeHé m˝≤ eT<䛋kÕÔs¡T. yÓ÷&û >∑T]+∫ e÷{≤¢&ÉT‘·÷, ≈£î≥T+ã düuÛÑT´\qT sê»ø°j·÷˝À¢øÏ rdüT≈£îsê˝Ò<äT. n+<äTπø ‘·q≈£î q#êÃs¡T n+{≤s¡T. eT] #·+Á<äu≤ãT ≈£L&Ü q#êÃs¡T nHêïs¡T >∑‘·+˝À, n<Ó˝≤? Äj·Tq yês¡düT&çì n|ü⁄Œ&˚ ¬s&û #˚düT≈£îHêïs¡T ø£<ë? ‘·eTTà&çøÏ >∑‘·+˝ÀH˚ d”≥T Ç#êÃs¡T ø£<ë? |üeHé {≤¬sZ{Ÿ @$T{Ï 2019 Hê{ÏøÏ »qùdqqT mìïø£\

y˚T 14

~X¯>± q&ç|æ+#·&É+ nì #ÓbÕŒs¡T. <ëìï <äèwæº˝À ô|≥Tº≈£îì Ç|ü⁄Œ&ÉT m˝≤ e´eVü≤]+#ê*? M˝…’q+‘· dü«‘·+Á‘·+>±, ø±˙ |üeHé ÁbÕs¡+uÛÑ+˝ÀH˚ ‘Ó\T>∑T<˚XÊìøÏ eT<䛑·T>± ì\ã&ܶ&ÉT. eT] 2019 mìïø£˝À¢ m˝≤ m<äTs=ÿ+{≤s¡T? ‘Ó\T>∑T<˚XÊìï &Ûû ø=&ÉT‘·÷Hê, ˝Òø£ ø£\dæø£≥Tº>±Hê? Ä dü+>∑‹ n˝≤ ñ+∫‘˚, Ç|ü⁄Œ&ÉT {°&û|” ˝Ò<ë yÓ’d”|” n~Ûø±s¡+˝ÀøÏ ekÕÔsTT. #·+Á<äu≤uÒ n~Ûø±s¡+˝ÀøÏ ekÕÔs¡qT≈£î+<ë+. eT] |üeHé 2019˝À b˛{°øÏ ì\TkÕÔs¡qT≈£î+fÒ, }s¡T≈£î+{≤sê? ‘·q düs¡«X¯≈£îÔ\T $ìjÓ÷–+∫ |üeHé |üesY ‘·–Z+#·&ÜìøÏ Á|üj·T‹ï+#·sê? n+‘· ‘˚*>±Z 2019˝À |üeHé≈£î n~Ûø±s¡+ n|üŒ–+#˚kÕÔsê? 2019 Hê{ÏøÏ |üeHé b˛{°øÏ ekÕÔ&Éì ‘Ó*dæq u≤ãTø±˙, »>∑Hé ø±˙ ‘·eT Á|üj·T‘êï\T ‘êeTT #˚dæ, |üeHé >±* rùdj·T&ÜìøÏ j·T‹ï+#·sê? nB >±ø£ Ç|ü⁄Œ&ÉTqï #·]cÕà eTs√ ◊<˚fi¯¢ ‘·s¡Tyê‘· ≈£L&Ü n˝≤π> ñ+≥T+<äì, |üeHé m˝≤ nqT≈£î+≥THêïs¡T? n+‘·ø£Hêï Ç|ü⁄Œ&ÉT B|ü+ ñqï|ü⁄Œ&ÉT b˛{° |ü&É&É+ eT+∫~ ø£<ë? Ç|ü⁄Œ&ÉT u≤ãT ìC≤sTTr|üs¡T&ÉT nì #Ó|æŒ, u≤ãT |üesY˝ÀøÏ e#êÃø£, 2019˝À »HêìøÏ @eTì #ÓãT‘ês¡T. u≤ãTqT ø±ø£, ‘·q≈£î n~Ûø±s¡+ ÇeTàì m˝≤ n&É>∑>∑\s¡T? á $wüj·÷˝ÒyÓTÆHê |üeHé ndü‡\T Ä˝À∫+∫q≥T¢ ˝Ò<äT. m|üŒ{Ϭøj·T´~ Á|üdüTÔ‘·yÓ÷, n|üŒ{Ïø° e÷≥˝≤&ÉTyê&ÉT <ÛäqT´&ÉT


dü\Vü‰

23

düTeTr, nqï≥T¢, @<√ ˇø£{Ï e÷{≤¢&˚j·T&É+ ‘·|üŒ, |üPsê«|üsê\T Ä˝À∫+∫, e÷{≤¢&É&É+ |üeHé≈£î n\yê≥T ñqï≥T¢ ˝Ò<äT. ì»+>± 2019 ‘·q {≤¬sZ{Ÿ nqT≈£îqï|ü⁄&ÉT |üeHé Ç|ü⁄Œ&ÉT ndü\T @ bÕغøÏ eT<䛑·T Çe«≈£L&É<äT. Á|ü»\qT #Ó’‘·q´|ü]#˚ ~X¯>± ø±s¡´Áø£e÷\T #˚|ü{≤º*. Äô|’ ◊<˚fi¯¢bÕ≥T Á|üC≤ ñ<ä´e÷\T ì]à+#ê*. n|ü⁄Œ&ÉT @ bÕغ n~Ûø±s¡+˝À ñHêï |üeHé &Ûû ø=fÒº kÕúsTTøÏ #˚s¡Tø√>∑\s¡T. Ç|üŒ{Ï düºsTT˝Ÿ˝À, Ç|üŒ{Ï |ü]dæú‘·T˝À¢ |üeHé 2019 ø±<äT, 2015 Hê{ÏøÏ sê»ø°j·T ‘Ós¡ô|’ ñ+{≤s¡+fÒ nqTe÷qy˚T.

y˚T 14

eT÷&√e÷≥ (nB áHê&ÉT‘√)....düeTs¡Tú&Ó’q Hêj·T≈£î&çì mqTïø√+&ç. |üs√ø£å+>± u≤ãTqT mqTïø√+&ç. Hê\T>√ e÷≥... |”M|” ø°¢Hé ∫{Ÿ ñqï e´øÏÔ. nsTTHê (n+fÒ ø°¢Hé ∫{Ÿ ˝Òø£b˛sTTHê) C…’\T¬ø[¢ edüTÔqïyês¡T b˛{° #˚düTÔ+fÒ, n‘·HÓ+<äT≈£î #˚j·T≈£L&É<äT. ‘êC≤ e÷≥... @&ÉT m+|”\≈£î |üeHé ø±+&ç&˚≥T¢ b˛{° #˚kÕÔs¡T? eT] nôd+;¢ @+ bÕ|ü+ #˚düT≈£îqï{À¢? düπs Ä dü+>∑‹ n˝≤ ñ+∫‘˚, b˛{° #˚j·Tqqï ìs¡íj·÷ìøÏ m+<äT≈£î ‹˝À<äø±\T ÇdüTÔqï≥T¢? |”M|”øÏ {°&û|” {Ϭø{Ÿ Ç∫Ã+ ñ+fÒ Ç˝≤ #˚ùdyêsê? n_Ûe÷qT\ ‘·˝À<ë] πs|ü{Ïe÷≥... |üeHé≈£î ‘Ó*ùdÔ>±, eTq≈£î ‘Ó*j·T&ÜìøÏ? dæìe÷ n_Ûe÷q+ ñqïyê]øÏ sê»ø°j·T n_Ûe÷q+ ---0--ñ+&É≈£L&É<äì ˝Ò<äT. n<˚$<Ûä+>± ¬s+&É÷ ˇø£#√fÒ bÕ<äTø√yê\ì ˝Ò<äT. m˙ºÄsY n_Ûe÷qT˝À¢ ø±+Á¬>dt yês¡T+&=#·TÃ. |üeHé n_Ûe÷qT˝À¢ @ bÕغø° #Ó+<äì yês¡÷ ñ+&=#·TÃ. ø±˙ Çø£ÿ&É z düeTdü´ ñ+~. |üeHé n_Ûe÷qT\T #ê˝≤ eT+~ ≈£îÁs¡ø±s¡T. yê]˝À m≈£îÿe eT+~ ∫s¡+J$ n_Ûe÷qT\T. Ç|üŒ{Ïø° |üeHé‘√bÕ≥T ∫s¡+J$˙ n_Ûe÷ìdüTÔqï yês¡T, Ç|ü⁄Œ&ÉT ¬s+&ÉT>± $&çb˛j·÷s¡+fÒ ÄX¯Ãs¡´+ ˝Ò<äT. ∫s¡+J$, |üeHé Ç<ä›]˝À mes¡T m≈£îÿe Çwüº+ nqï ÁbÕ‹|ü~ø£>± ñ+≥T+~ Ç~. n<˚$<Ûä+>± |üeHé Ç|ü⁄Œ&ÉT bÕغ ô|{≤º&Éì, »>∑HéyÓ’|ü⁄ ñqï n‘·>±&ç n_Ûe÷qT\T bÕ´+≥T¢ ô|’øÏ ˝≤≈£îÿì yÓ[¢b˛‘ês¡ì nq˝Ò+. yÓfi¯¢s¡˙ nq˝Ò+. ¬s+&ç+{Ïø° neø±X¯+ ñ+~. ø√kÕÔ õ˝≤¢˝Àì Á>±e÷˝À¢ ø±|ü⁄\T n~Ûø£ dü+K´˝À ñ+&É&É+ düVü≤»+. nø£ÿ&É á ˝…ø£ÿq |üeHé #Ó|æŒq yê]øÏ ‘·|üŒ eT¬se]ø° z≥T¢ sê≈£L&É<äT. ø±˙ n˝≤ »s¡>∑<äì ∫s¡+J$ $wüj·T+˝À s¡TEyÓ’+~. n+fÒ n_Ûe÷qT\T bÕغ\ |üs¡+>± N*b˛sTTqfÒ¢>±, n˝≤ N*b˛e&É+ nìyês¡´yÓTÆq|ü⁄Œ&ÉT n_Ûe÷qT\≈£î ‘·eTø£+≥÷ z n_ÛÁbÕj·T+ ã\+>± ñ+≥T+~. n˝≤ n_ÛÁbÕj·T+ ñqï|ü⁄Œ&ÉT |üeHé m+‘· Á|ü#ês¡+ #˚dæ @+ ˝≤uÛÑ+ ‘·q n_Ûe÷qT˝À¢ N\ø£ ‘êH˚ ‘Ó#·TÃø√e&É+ ‘·|üŒ. n<˚ |üeHé á sê»ø°j·T s=#·TÃ˝ÀøÏ sê≈£î+fÒ, |üeHé n_Ûe÷qT\+‘ê, n_Ûe÷q+ $wüj·T+˝À zπø‘ê{Ïô|’ ñ+&˚yês¡T.

Ç~ u≤¢ø˘ yÓTsTT˝Ÿ≈£î |üsêø±wüº yÓTT<ä{Ï düe÷y˚X¯+˝À @eTHêïs¡+fÒ... nìï+{Ïø° ‘Ó–+∫ ÁbÕD≤\T |üD+>± ô|{Ϻ, ¬s+&ÉT HÓ\\ dü«\Œ e´e~Û˝À mìïø£\ ã]˝ÀøÏ ~>∑T‘·THêï+. ¬s+&√ düe÷y˚X¯+˝À @eTHêïs¡+fÒ... e´e~Û dü]b˛<äT, ô|’>± ø=+‘·eT+~ sê»ø°j·T neø±X¯yê<äT\≈£î z≥T¢ N*à kÕj·T+ #˚dæq≥T¢ ne⁄‘·T+~. ìC≤sTTr >∑\ nuÛÑ´s¡Tú\T <=s¡ø£&É+ ˝Ò<äT. <=]øÏ‘˚ b˛{° #˚kÕÔ+. 90 eT+~ <=]ø±s¡T. nìï z≥T¢ N\‘êj·Tì b˛{° #˚j·T&É+ ˝Ò<äT.


dü\Vü‰

24

y˚T 14

sê»ø°j·÷˝À¢ ◊@mdt, ◊|”mdt\T >∑‘·+˝À sê»ø°j·÷˝À¢øÏ Hê´j·Tyê<äT\T, dü+|òüTùde≈£î\T m≈£îÿe>± e#˚Ãyês¡T. ‘·sê«‘· <äøÏåD≤~ dæìe÷ ‘ês¡\T e∫à #˚sês¡T. ‘·sê«‘· Ä]úø£ã\+, ø£+&É ã\+ ñqïyês¡T e#êÃs¡T. Áø£eT+>± sö&û\T, >∑÷+&Ü\≈£î s¡ø£åD e\j·T+>± e÷]+~ sê»ø°j·T+. yês¡dü‘·«+ m˝≤>∑÷ sê»ø°j·÷˝À¢ bÕ‘·T≈£îb˛sTT+~. nsTT‘˚ Ç|ü⁄Œ&ÉT Áf…+&é e÷]+~. Áø£eT+>± ◊@mdt, ◊|”mdt n~Ûø±s¡T\T sê»ø°j·T ns¡+π>Á≥+ #˚j·T&É+ ô|s¡T>∑T‘√+~. á kÕ] mìïø£˝À¢ ≈£L&Ü <˚X¯yê´|üÔ+>± ◊@mdt, ◊|”mdt\T b˛{°øÏ ~>±s¡T. M]˝À ø=+<ä] >∑T]+∫ ‘Ó\TdüT≈£î+<ë+.

eTT+u≤sTT b˛©dt ø£$TwüqsY dü‘·´bÕ˝Ÿ dæ+>¥ ‘·q

ñ<√´>±ìøÏ |òæÁãe]˝À sêJHêe÷ #˚dæ ¬s+&ÉT s√E\ ‘·s¡Tyê‘· ;CÒ|”˝À #˚sês¡T. kı+‘· sêÁwüºyÓTÆq ñ‘·Ôs¡ Á|ü<˚XŸ˝À qπs+Á<ä yÓ÷&û‘√ u≤≥T y˚~ø£ô|’ Äd”qT&Éj·÷´s¡T. Hê>∑|üPsY˝À |üì#˚dæq|üŒ{Ï qT+∫

Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ e÷J &ûJ|” ~H˚wt ¬s&ç¶

eTT+u≤sTT e÷J b˛©dt ø£$TwüqsY dü‘·´bÕ˝Ÿ dæ+>¥ n‘·ìøÏ ÄsYmdtmdt‘√ dü+ã+<Ûë\T+&˚$. n+<äTπø qπs+Á<ä yÓ÷&û ì+~‘·T&ç>± Äs√|üD\Tqï ÇÁcÕ‘Y »Vü‰Hé ã÷≥ø£|ü⁄ mHéøö+≥sY πødüT˝À >∑T»sê‘Y ôV’≤ø√s¡Tº y˚dæq dæ{Ÿ(ôdŒwü˝Ÿ ÇHÓ«dæºπ>wüHé {°yéT)øÏ Hêj·Tø£‘·«+ eVæ≤+#·eT+fÒ ìsêø£]+#ês¡T. Ç|ü⁄Œ&ÉT @ø£+>± ;CÒ|”˝À #˚sês¡T. Ä ‘·sê«‘· ø=~› s√E\πø sê»ø°j·T Hêj·T≈£î\T b˛©dt Á|üyÓ÷wüq¢˝À CÀø£´+ #˚düT≈£î+≥THêïs¡ì Äs√|üD #˚dü÷Ô Äj·Tq düVü≤#·s¡T&ÉT |æπø C…’Hé ‘·q n&çwüq˝Ÿ &Ó’¬sø£ºsY »qs¡˝Ÿ Ä|òt b˛©dt |ü<ä$øÏ sêJHêe÷ #˚XÊs¡T. ‘·«s¡˝ÀH˚ Äj·Tq ;CÒ|”˝À #˚s¡qTqï≥T¢ düe÷#ês¡+. eTT+u≤sTT b˛©dt e´edüú˝À ndæôdº+{Ÿ ø£$TwüqsY>± |üì #˚dæq wü+ùwsY |üsƒêHé 2012˝ÀH˚ sêJHêe÷ #˚dæ, eTTdæ¢+\≈£î, <ä[‘·T\≈£î sê»ø°j·T ÁbÕ<Ûëq´‘· Çyê«\ì b˛sê&ÉT‘ê n+≥÷ nyêMT $ø±dt bÕغ ô|{≤º&ÉT. Ç|ü⁄Œ&É~ eTVü‰sêÁwüº˝Àì 48 d”≥¢˝Àq÷ b˛{° #˚düTÔ+<ä≥. Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ˝À yÓ’mdt sê»X‚Ks¡¬s&ç¶ Vü‰j·T+˝À &ûJ|”>± |üì#˚dæq ~H˚wt ¬s&ç¶ |ü<äM $s¡eTD ‘·sê«‘· sê»ø°j·÷˝À¢øÏ e#êÃs¡T. sê»X‚KsY¬s&ç¶ ≈£îe÷s¡T&ÉT yÓ’mdt »>∑HéyÓ÷Vü≤Hé ¬s&ç¶ kÕú|æ+∫q yÓ’mkÕ‡sY ø±+Á¬>dt bÕغ ‘·s¡|ü⁄q eT˝≤ÿõ–] qT+∫ ˝Àø˘düuÛÑ ã]˝ÀøÏ ~>∑&É+ >∑eTHês¡Ω+. b˛©düT˝Ò ø±<äT ÄØàyê]øÏ, Ç+f…*C…Hé‡ yê]øÏ ≈£L&Ü


dü\Vü‰

25

mìïø£˝À¢øÏ sêyê\qï ãT~∆ |ü⁄{Ϻ+~. sê (ØôdsYà n+&é nHê*dædt $+>¥ nH˚ ù|s¡T‘√ q&ç#˚ Á|üuÛÑT‘·« >∑÷&ÛÉ#ê] dü+düú)≈£î 2010 &çôd+ãsY qT+∫ ¬s+&˚fi¯¢bÕ≥T n~Û|ü‹>± ñqï dü+Jyé Á‹bÕ]ƒ |òæÁãe] 25q sêJHêe÷ #˚dæ ;CÒ|”˝À #˚sês¡T. yês¡+ ‹s¡≈£îÿ+&ÜH˚ e÷J ÄØà N|òt $πø dæ+>¥ ;CÒ|”˝À #˚sês¡T. n‘·ì‘√bÕ≥T 30 eT+~ mø˘‡ düØ«dtyÓTHé ≈£L&Ü n<˚ bÕغ˝À #˚s¡&É+ >∑eTHês¡Ω+. e÷eT÷\T>± nsTT‘˚ Á|üuÛÑT‘√«<√´>∑+ qT+∫ $s¡$T+∫qyês¡T. @<Ó’Hê Áô|’y˚≥T ø£+ô|˙˝À #˚sê\+fÒ @&Ü~bÕ≥T Ä>±*. sêJø£j·÷˝À¢ #˚sê\+fÒ n˝≤+{Ï ìã+<Ûäq @B ˝Ò<äT. n+<äTø£ì Ms¡+<äs¡÷ bı˝ÀeTì e#˚ÃdüTÔHêïs¡T. Á|ü»\≈£î m+‘√ ø=+‘· <ä÷s¡+>±H˚ eTdü˝Ò b˛©düT n~Ûø±s¡T˝Ò sê»ø°j·÷˝À¢øÏ edü÷Ô ñ+fÒ ì‘·´+ »q+ eT<Ûä´ eTdü˝Ò »s¡ï*düTº\T ePs¡T≈£î+{≤sê? ìC≤ìøÏ >∑‘· 20 @fi¯ó¢>± »s¡ï*düTº\T mìïø£\ ã]˝À ~>∑T‘·THêïs¡T. 1970,80\ es¡≈£î düe÷C≤ìï dü+düÿ]<ë›eTì »s¡ï*»+˝ÀøÏ e∫Ãq yês¡T ø√ø=\¢\T. Áø£y˚T|” |üÁ‹ø±~Û|ü‘·T\T »s¡ï*düTº ˙‹ìj·Te÷\≈£î ø£≥Tºã&É≈£î+&Ü ‘·eT yê´bÕs¡ kÕÁe÷C≤´ìï $düÔ]+#·Tø√e&ÜìøÏ |üÁ‹ø£\qT ñ|üjÓ÷–+#·Tø√e&É+, ‘êy˚T sê»ø°j·T Hêj·T≈£î\T>± ne‘ês¡+ m‘·Ô&É+ M]ì eT+&ç+∫+~.

ÄØà e÷J N|òt Mπø dæ+>¥

y˚T 14

eTT+u≤sTT e÷J ndæôdº+{Ÿ b˛©dt ø£$TwüqsY, nyêMT $ø±dt bÕغ n<Ûä´≈£åî&ÉT wü+ùwsY |üsƒêHé

dü«j·T+>± sê»ø°j·÷˝À¢øÏ e∫à e´edüúqT #·ø£ÿ~<ä›&ÜìøÏ Á|üj·T‘êï\T #˚j·TkÕ>±s¡T. m≈£îÿeeT+~ Ä|ü»j·T+ bÕ\j·÷´s¡T. Ç|ü⁄Œ&ÉT ÄyéT ÄBà bÕغ yê]øÏ ÄX¯\T πs|ü⁄‘√+~. >∑‘·+˝ÀH˚ sê»ø°j·÷˝À¢øÏ e∫Ãq »s¡ï*düTº˝À¢ m+C… nø£“sY, lø±+‘Y, es¡à, ñ<äj·THé X¯s¡à, d”e÷ eTTdüÔbòÕ, sêJyé X¯óø±¢, #·+<äHé $TÁ‘ê e+{Ïyês¡THêïs¡T. d”e÷ eTTdüÔbòÕ 1989˝À »q‘ê<äfiŸ˝À #˚] ¬s+&ÉTkÕs¡T¢ j·T÷|” qT+∫ b˛{° #˚dæ z&çb˛sTT, eT∞¢ »s¡ï*»+˝ÀøÏ e#˚Ãdæ+~. #·+<äHé $TÁ‘· ;CÒ|” ‘·s¡|ü⁄q sê»´düuÛÑ m+|”>± ñHêïs¡T. Á|üdüTÔ‘·+ ˝Àø˘düuÛÑ≈£î b˛{° #˚düTÔHêïs¡T. >∑‘·+˝À ø±+Á¬>dt <ë«sê m+|” nsTTq m+CÒ nø£“sY Ç|ü⁄Œ&ÉT ;CÒ|”˝À #˚s¡e#·Ãì |ü⁄ø±s¡T ñ+~. 1980\˝À l\+ø£˝À m©º{°á kÕúesê\ eT<Ûä´ ôd’øÏ˝Ÿô|’ ‹]– yêdüÔyê\T ùdø£]+∫ ]b˛s¡Tº #˚dæq f…ÆyéT‡ Ä|òt Ç+&çj·÷ »s¡ï*düTº nì‘ê Á|ü‘ê|t Ç|ü⁄Œ&ÉT ø√∫à qT+∫ ÄyéTÄBà nuÛÑ´]ú>± ã]˝ÀøÏ ~>±s¡T. neTsY ñC≤˝≤ ]b˛s¡ºsY>± mH√ï ≈£î+uÛÑø√D≤\T ãj·T≥ô|{Ϻq eTT≈£î˝Ÿ Á‹bÕ]ƒ |òüs¡÷ø±u≤<é˝À dü˝≤àHé KTظ<é≈£î e´‹πsø£+>± ÄyéTÄBà nuÛÑ´]ú>± ì\ã&ÉT‘·THêïs¡T. nkÕ+ Á|ü‹~Hé »s¡ï*düTº nsTTq eTH√s¡yéT >=>√jYT ≈£L&Ü ÄyéT ÄBà ‘·s¡|ü⁄q CÀsYVü≤{Ÿ˝À b˛{° #˚düTÔHêïs¡T. Ç˝≤ sê»ø°j·÷˝À¢øÏ ø=‘·Ô s¡+>±\ yês¡T sêe&É+ Á|üC≤kÕ«e÷´ìøÏ m+‘√ ø=+‘· y˚T\T #˚düTÔ+<äì Ä•+#·e#·TÃ.


dü\Vü‰

26

y˚T 14

&ç^ZsêC≤ ô|[¢ø=&ÉTø±j·TH˚... qT<äT≥

‹\ø£|ü⁄ u§≥Tº... <ëìï ø£esY #˚dü÷Ô u≤dæø±\T.. ãT>∑Z˝À¢ ñ+&˚ H=≈£îÿ n<˚˝…+&ç &ç+|ü⁄˝Ÿ‡˝À z ~wæº#·Tø£ÿ... dü<äs¡T ãT>∑Z˝À¢ |üPùd dæ>∑TZ\T... @$T{Ï<ä+>± nqT≈£î+≥THêïsê? ne⁄qT eT] ô|[¢ø=&ÉT≈£î y˚Tø£|t dü+>∑‘√.. &ç^ZsêC≤ ô|[¢ ø=&ÉT≈£î ø±uÀ‘·THêï&ÉT ø£<ë! nsTTHê 67 @fi¯¢ eTTdü˝≤&çøÏ ãT>∑Z˝À¢ H=≈£îÿ\T |ü&ç‘˚ u§ø£ÿ H√s¡T e\dü e∫Ãq kı≥º\T n+{≤s¡T >±˙... <ëìï &ç+|ü⁄˝Ÿ‡ n+{≤sê n+≥÷ ÄX¯Ãs¡´b˛ø£+&ç. ej·TdüT X¯ØsêìøÏ e∫Ã+~ >±˙... Äj·Tq eTqdüT Ç+ø± e÷´πsJ @CŸ <ë{Ïb˛˝Ò<ä+≥. n+<äTπø Äj·Tq Ç|ü⁄Œ&ÉT {°M j·÷+ø£sYqT ô|fi≤¢&˚+<äT≈£î ‘·>∑T<äTqe÷à n+≥÷ ‘·j·÷s¡e⁄‘·THêïs¡T. ø±+Á¬>dt d”ìj·TsY H˚‘·, @|” ø±+Á¬>dt e´eVü‰sê\ ÇHé#ê]®>± |üì#˚düTÔqï ~–«»jYT dæ+>¥≈£î ô|fi¯¢+≥. ˝Ò≥T ej·TdüT˝À á Vü‰≥T ô|[¢ dü+>∑‘˚+≥+{≤sê? Äj·TqøÏ >∑‘·+˝ÀH˚ ô|fi¯¢sTT+~. nsTT‘˚ Äj·Tq uÛ≤s¡´ >∑‘· @&Ü~ nHês√>∑´+‘√ eTè‹ #Ó+<ës¡T. n|üŒ{Ï qT+∫ á &ç^ZsêC≤, {°M q{Ï neTè‘êsêjYT‘√ düìïVæ≤‘·+>± ñ+≥THêïs¡T. neTè‘êsêjYT‘√ &ç^ZsêC≤ mô|ò’sY >∑T]+∫ sê»ø°j·T+>± e∫Ãq >±dæ|t‡ <äTe÷s¡+ πsbÕsTT. M{ÏøÏ |òü⁄˝ŸkÕº|t ô|{≤º\ì ìs¡ísTT+#·T≈£îqï &ç^ZsêC≤, neTè‘êsêjYT‘√ ô|[¢ $wüj·÷ìï øÏ¢j·TsY #˚dü÷Ô {°«{Ÿ #˚XÊs¡T. neTè‘êsêjYT ≈£L&Ü &ç^ZsêC≤‘√ ô|[¢ô|’ bÕõ{Ïyé>± düŒ+~+#ês¡T. ~–«»jYT dæ+>¥ {°M j·÷+ø£sY neTè‘êsêjYT‘√ Ç+{Ïy˚T{Ÿ bò˛E˝À¢ ñqï bòı{À\T Ç+≥¬sï{Ÿ˝ÀøÏ e#êÃsTT. mìïø£\

düeTj·T+˝À &ç^Z |üs¡Te⁄qT ãC≤s¡Tø°&ÜÃsTT. nsTT‘˚ &ç^Z #ê˝≤eT+~ ø±+Á¬>dt X¯è+>±s¡ Hêj·T≈£î˝≤¢>± n$ e÷]Œ¤+>¥ bòı{À\T n+≥÷ ãTø±sTT+#ê˝Ò<äT. ÄyÓTqT H˚qT ô|[¢ #˚düTø√yê\qT≈£î+≥THêïqT nì ≈£î+&É ã<ä›\Tø=fÒºXÊs¡T. Äj·Tq uÛ≤s¡´ b˛sTT Ç|üŒ{ÏøÏ @&Ü~ nsTT+~. Äj·Tq ej·TdüT Ç|ü⁄Œ&ÉT 67 @fi¯ó¢. neTè‘· $&Ü≈£î\T rdüTø√>±H˚ ô|[¢ #˚düT≈£î+{≤ n+≥THêïs¡T Äj·Tq. bòı{À\T ãj·T≥|ü&ܶsTT ø£qTø£ bÕsTT+≥T ô|[¢<ëø± e∫Ã+~. ˝Ò≈£î+fÒ u≤>√‘·+ kÕ>∑T‘·÷H˚ ñ+&˚~ ø£<ë n+≥THêïs¡T »q+. ˇø£ yÓ’|ü⁄ sêVüQ˝Ÿ >±+BÛ @yÓ÷... eT∞¢ e÷ #˚‹øÏ n~Ûø±s¡+ n|üŒ–+#·+&ç. eTVæ≤fi¯\ô|’ á>∑ yê\ìe«≈£î+&Ü #·{≤º˝À¢ #·Ts¡ø£‘·TÔ\T ô|fÒºkÕÔ+ n+≥÷ Á|ü>∑˝≤“\T |ü\T≈£î‘·÷ ñ+{≤s¡T. m+<äTø£+fÒ á |ü<˚fi¯ó¢ <√#·Tø√e&ÜìøÏ dü]b˛sTT+~. ø±ã{Ϻ eTs√ ◊<˚fi¯ó¢ ÇùdÔ #·+ø£˝À¢ ñqï #·Ts¡ø£‘·TÔ\T #·{≤º˝À¢ ô|fÒºkÕÔs¡T. eTs√yÓ’|ü⁄ Á|æj·÷+ø£ >±+BÛ... eTVæ≤fi¯\+fÒ >ös¡e+ ˝Òì ;CÒ|”ì z&ç+#·+&ç n+≥÷ $T&ç$T&ç C≤„q+‘√ e÷{≤¢&ÉT‘·T+{≤s¡T. Ç+ø√yÓ’|ü⁄ Äj·Tq bÕغ myÓTà˝Ò´ ãVæ≤s¡+>∑+>± q>±àqT eTT<äT›ô|≥Tº≈£îHêï, eTs√ myÓTà˝Ò´ y˚~ø£ MT~ nMTcÕ |üfÒ˝Ÿ ãT>∑Z ì$T]Hê yês¡T düŒ+~+#·s¡T. Ç|ü⁄Œ&ÉT &ç^Z sêC≤ kÕ–+#˚ u≤>√‘êìï ≈£L&Ü @<√ ˇø£ Ø‹>± ãVüQXÊ düeT]ú+#·T≈£î+{≤s¡T. Ç|ü⁄Œ&Ó’Hê ãj·T≥|ü&ç+~ >∑qTø£. &ç^Z X¯è+>±s¡ u≤>√‘·+ #·s¡Ã˙j·÷+X¯+ nsTT+~. eT] á H˚‘·\+<ä]˙ HÓ‹Ôq ô|≥Tº≈£îì }πsπ> ø±+Á¬>dt bÕغ eTVæ≤fi¯\≈£î @+ y˚T\T #˚düTÔ+~. ø£˙dü+ sêVüQ˝Ÿ nsTTHê ‘·q Ä‘·àkÕøÏåì Á|ü•ï+#·Tø√yê*. m+<äTø£+fÒ uÛÑ$wü´‘·TÔ˝À Äj·Tq bòı{À\T ≈£L&Ü Ç+≥¬sï{Ÿ˝ÀøÏ sêe#·TÃ.


dü\Vü‰

27

y˚T 14

ªHêsêµ sêdü©\ ãj·T≥ø=#˚ÃHê? Hêsê

#·+Á<äu≤ãTHêj·TT&çì ø°]Ô+∫, k˛ÔÁ‘· sêC≤\‘√ n_ÛùwøÏ+∫, dü<äs¡T n_Ûùwø£ »˝≤ìï ‘·eT HÓ‹Ôq #·\T¢≈£îì |ü⁄˙‘·T\T nsTTb˛j˚T nÁ>∑ÁX‚DÏ MT&çj·÷ dü+düú\T... Äj·Tq≈£î ndü‡\T m˝≤+{Ï e´edüHê\T ˝Òeì, n+<äTe\¢H˚ 64 @fi¯¢ ej·TdüT˝À |ü]|üPsêís√>∑´+‘√ ñHêï&Éì n+≥T+{≤sTT. nsTT‘˚ Äj·Tq e´edüHê\T @$T{À... ‘êqT eTTK´eT+Á‹ nsTTq ‘·s¡Tyê‘·.. Ä e´edüHê\T ‘·q≈£î \+|ü≥+˝≤ ‘·>∑T\T≈£î+{≤j·TH˚ ñ<˚›X¯+‘√ n‹ C≤Á>∑‘·Ô‘√ ‘·–Z+#·T≈£îHêïs¡H˚ dü+>∑‹ Ä MT&çj·÷ ãj·T≥ô|≥º<äT. ‘·+Á&ç e´düHê\ dü+>∑‹ m˝≤ ñHêï, ∫qï Hêsê ˝Àπøwtu≤ãT, ‘·q X¯è+>±s¡ ˝À\‘ê«ìï @ e÷Á‘·+ <ë#·T≈£îH˚ yês¡T ø±<äì, Ä|ü⁄≈£îH˚ yês¡T ≈£L&Ü ø±<äì Ç|ü⁄Œ&ÉT ã≥ºãj·T\T ne⁄‘√+~. >∑‘·+˝À ˝Àπøwt ø√&Ó ÁbÕj·T+˝À Ç+&çj·÷˝À ñqï düeTj·T+ ˝ÀH˚ Äj·Tq ø±eTπø∞ $Hê´kÕ\qT uÛÑ]+#·˝Òø£ Vü≤sƒê‘·TÔ>± ô|’ #·<äTe⁄\ ù|s¡T‘√ #·+Á<äu≤ãT ø=&ÉT≈£îqT nyÓT]ø± |ü+ù|dæq≥T¢ n|üŒ{À¢ e<ä+‘·T\T yê´|æ+#êsTT. nsTT‘˚ dü<äs¡T Hêsê ˝Àπøwt düTe÷s¡T |ü~ùV≤H˚fi¯¢ øÏ+<ä≥ HÓ]|æq z X¯è+>±s¡ u≤>√‘·+ dü+‘êq ÁbÕ|æ Ç‘· es¡≈£î yÓ[¢+<äì, ‘êC≤>± ãj·T≥≈£î ek˛Ô+~. Çyê[¢øÏ düTe÷s¡T 14 dü+e‘·‡sê\ øÏ+<äfÒ, #·+Á<äu≤ãT Hêj·TT&ÉT ‘·q ø=&ÉT≈£î |ü⁄D´e÷ nì ‘ê‘·j·T´ nj·÷´s¡ì Ç|ü⁄Œ&ÉT ø=ìï yês¡Ô\T yÓ\T>∑T #·÷düTÔHêïsTT. ˇø£|ü⁄Œ&ÉT #·+Á<äu≤ãT Hêj·TT&ÉT HÓ‹Ôq ô|≥Tº≈£îqï n‘·´+‘· düìïVæ≤‘·T˝À¢ ˇø£s¡T. j·T÷s√ ˝≤≥Ø ù|]≥ |ü\T u≤´+≈£î\qT yÓ÷dü–+∫q πødüT˝À¢ ì+~‘·T&ç>± yÓ÷dü–+∫q πødüT˝À¢ ì+~‘·T&ÉT>± ñqï ø√˝≤ ø£èwüíyÓ÷Vü≤Hé, yÓ\¢&çdüTÔqï dü+>∑‘·T\T Ç$. ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ ≈£L≥$TøÏ Ç$ #˚<äT>±H˚ ñ+&Ée#·Tà >±˙, sêÁwüº yê´|üÔ+>± ˝Àπøwt X¯è+>±s¡ u≤>√‘ê\ >∑T]+∫q $esê\T dü+#·\q+ πs|ü⁄‘·THêïsTT. ø√˝≤ø£èwüíyÓ÷Vü≤Hé ‘êC≤>± MT&çj·÷ eTT+<äT≈£î e∫à 14 @fi¯¢ øÏ+<ä≥ ˝Àπøwt.. ˇø£ ne÷àsTTì Áù|eT ù|]≥ ˝Àãs¡T#·T≈£îì ÄyÓT‘√ z ø=&ÉT≈£îqT ≈£L&Ü ø£Hêï&Éì yÓ\¢&ç+#ês¡T. ‘·q$ ìsê<Ûës¡ Äs√|üD\T nì ø={Ϻ bÕπsùd neø±X¯+ ˝Ò≈£î+&Ü ¬s+&ÉT s√E˝À¢ Ä ne÷àsTTì, ø=&ÉT≈£îqT ≈£L&Ü MT&çj·÷ eTT+<äT Á|üy˚X¯ô|&É‘êqì, Á|üdüTÔ‘·+ 14 @fi¯¢ ej·TdüT˝À ñqï Ä ≈£îÁsê&çøÏ &ûmHé@ |üØø£å\T #˚sTTùdÔ yêdüÔyê\T uÀ<Ûä|ü&ÉT‘êj·Tì n+≥THêïs¡T. n|üŒ{À¢ ˝Àπøwt ‘·q _&ɶ≈£î dü+‘√wt nì ù|s¡T ô|{≤ºs¡ì ≈£L&Ü ø£èwüí yÓ÷Vü≤Hé yÓ\¢&ç+#ês¡T. á dü+>∑‹ Ç|ü⁄Œ&ÉT mq Çqø£\ dü+<äs¡“¤+>±

Çs¡T≈£îq ô|≥º&ÜìøÏ yÓ\¢&çdüTÔqï~ ø±<äì... ¬s+&˚fi¯¢ øÏ+<äfÒ Bìï ‘êqT yÓ\T>∑T˝ÀøÏ ‘Ó#êÃqì Äj·Tq nHêïs¡T. uÛÑÁ<ä‘· <äècÕº´ ˝Àπøwt ‘=* uÛ≤s¡´ ù|s¡T #Ó|üŒ&É+ ˝Ò<äì ø√˝≤ nHêïs¡T. ˙‘·T\T, HÓ’‹ø£ $\Te\T e´edüHê\ >∑T]+∫ düT<äT›\T e*¢+#˚ ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ esêZ\T ø√˝≤ $eTs¡Ù\≈£î ≈£îøÏÿq ù|qT˝≤ $Tqï≈£î+≥THêïsTT. me«s¡÷ M{Ïì K+&ç+#·&É+˝Ò<äT eT]. ø√˝≤ #Ó|æŒq≥T¢>± ø√˝≤ ˝Àπøwt ‘=*uÛ≤s¡´qT MT&çj·÷ eTT+<äT≈£î ‘ÓùdÔ.. &ûmHé@ |üØø£å\≈£î düyê\T $dæ]‘˚... n|ü⁄Œ&çø£ |ü]dæú‹ m˝≤ ñ+≥T+<√... n|üŒ{Ïπø ø√˝≤ ø£èwüíyÓ÷Vü≤HéqT ãT»®–+#√, u…~]+#√ n<äT|ü⁄ #˚j·T>∑*–‘˚ mìïø£\ es¡≈£î >∑f…ºøÏÿ+#·e#·TÃ. ˝Ò≈£î+fÒ, Ç<ä+‘ê yÓ’ø±bÕ #˚düTÔqï ≈£îÁ≥ n+≥÷ ø={Ϻ bÕπsùdyêfi¯S¢ ñHêïs¡T. nsTT‘˚ mes¡T @ ≈£îÁ≥ #˚dæHê, &ûmHé@ |üØø£å˝À¢ ‘˚*b˛‘·T+~ ø£<ë! eT] á $wüj·T+ n+‘·es¡≈£î yÓfi¯ó‘·T+<ë? y˚∫ #·÷&Ü*‡+<˚! ```0```


dü\Vü‰

28

y˚T 14

Ç|ü⁄Œ&ÉT ø±<äT n|ü⁄Œ&ÉT #·÷düT≈£î+{≤+ 2014 mìïø£˝À¢ #˚‘·T˝…‘˚Ôdæq ø±+Á¬>dt Ç|ü⁄Œ&ÉT 2019 ô|’H˚ <äèwæº kÕ]+∫+~. Ç|ü⁄Œ&ÉT b˛sTTHê, n|ü⁄Œ&ÉT #·÷düT≈£î+<ë+ nH˚ Ä˝À#·q˝À |ü&ç+~. nedüs¡yÓTÆ‘˚ ‘Ó|üŒ ‘·>∑˝…{Ϻ eTØ yÓ[¢b˛sTTq e÷J d”m+ øÏs¡DY ≈£îe÷sY ¬s&ç¶ì eT∞¢ #˚s¡TÃ≈£î+<ë+ nH˚ uÛ≤eq˝À |ü&ç+~. Ç|üŒ{Ϭø’‘˚ d”e÷+Á<Ûä˝À ø±+Á¬>dt |üP]Ô>± ≈£î<˚˝…’b˛sTT+~. sêÁwüº $uÛÑ»q bÕ|üuÛ≤s¡+ ˇø£yÓ’|ü⁄, Á|üeTTK H˚‘·\ ìÁwüÿeTD eTs√yÓ’|ü⁄ bÕغì d”e÷+Á<Ûä˝À #·∫Ãq bÕeTT>± #˚XÊsTT. n+<äTπø d”e÷+Á<Ûä˝À me]øÏ |ü⁄{Ϻq _&ɶsê m¬øÿøÏÿ @&çÃ+~ nqï≥T¢ ‘·j·÷¬s’+~ ø±+Á¬>dt |ü]dæú‹. nsTT‘˚ bÕغøÏ d”e÷+Á<Ûä˝À Ç+ø± uÛÑ$wü´‘·TÔ+<äì sêÁwüº ø±+Á¬>dt e´eVü‰sê\ ÇHé#ê]® ~–«»jYTdæ+>¥ #ÓãT‘·THêïs¡T. e÷ ø±s¡´ø£s¡Ô\ ã\+ e÷≈£î+~, e÷ ø±´&ÉsY #Ó≈£îÿ #Ó<äs¡˝Ò<äT. ø=+<äs¡T H˚‘·\T yÓfi≤¢s¡T ‘·|üŒ ø±s¡´ø£s¡Ô\T bÕغ e<ä˝Ò¢<äT nHêïsêj·Tq. øÏs¡DY ≈£îe÷sY ¬s&ç¶ì ‘êeTT ãj·T≥øÏ |ü+|ü˝Ò<äT. Äj·Tq+‘·≥ Äj·TH˚ yÓ[¢b˛j·÷s¡ì ≈£L&Ü ôd\$#êÃs¡T. Ç+ø± øÏs¡DY sêyê\qT≈£î+fÒ m|ü⁄Œ&Ó’Hê ìs¡íj·T+ rdüTø√e#·Tà nì ‘·\T|ü⁄\T ‘Ó]∫ô|{≤ºs¡T. ø±+Á¬>dt n~Ûø±s¡+˝ÀøÏ ekÕÔeTì #Ó|üŒ&É+ ô|<ä› CÀø˘ ne⁄‘·T+<äì ≈£L&Ü ˇ|ü⁄Œ≈£îHêïs¡T. ø±˙ eT+∫ z{Ï+>¥ XÊ‘êìï bı+<ä&É+, >ös¡e Á|ü<äyÓTÆq |ü]dæú‹˝À ñ+&É&É+ e÷≈£î #ê˝≤ eTTK´+ nHêïs¡T eTs√ d”ìj·TsY

H˚‘· C…’sêyéT s¡y˚TXŸ. Äj·Tq ≈£L&Ü øÏs¡DY≈£îe÷sY ¬s&ç¶ì bÕغ˝À ‹]– #˚s¡TÃ≈£îH˚ neø±X¯+ ˝Òø£b˛˝Ò<äH˚ dü+πø‘ê\T Ç#êÃs¡T. ø±ã{Ϻ mìïø£\ ‘·s¡Tyê‘· C…’ düyÓTÆø±´+Á<Ûä bÕغ #ê|ü #·TfÒºdüTÔ+<ë? <äTø±D+ ø£fÒºdüTÔ+<ë n+fÒ ne⁄qqï $wüj·T+ n+<ä]ø° ‘Ó*dæ+<˚. nsTT‘˚ ◊<˚fi¯¢ ‘·s¡Tyê‘· »>∑HéyÓ÷Vü≤Hé¬s&ç¶ bÕ\qô|’ e´‹πsø£‘· e∫à ø±+Á¬>dtqT d”e÷+Á<Ûä Á|ü»\T ø√s¡T≈£î+{≤s¡ì Ä bÕغ n~ÛcÕºq+ Ä•+#·&É+ n‘ê´X¯ ø±ø£ eTπs$T{Ï? πø+Á<ä+˝À Ç|ü⁄Œ&ÉT n~Ûø±s¡+ô|’ ø±+Á¬>dt bÕغ ÄX¯\T e<äT\T≈£îH˚dæ+~. Ç|üŒ{Ï es¡≈£î ˝Àø˘düuÛÑ mìïø£\T »]–q nìï sêÁcÕº˝À¢ ø±+Á¬>dt bÕغøÏ ˇø£ n+¬ø≈£î $T+∫q d”≥T¢ e#˚Ã˝≤ ø£ì|æ+#·&É+ ˝Ò<äT. Ä bÕغ ÄX¯\T ô|≥Tº≈£îqï ‘Ó\+>±D˝À ≈£L&Ü Hê\T¬>’<äT d”≥¢≈£î $T+∫ e#˚Ã˝≤ ø£ì|æ+#·&É+ ˝Ò<äT. B+‘√ ø±+Á¬>dt bÕغ ‘êqT #˚dæq ‘·|ü⁄Œ\qT Ä‘·à $eTs¡Ù #˚düT≈£îH˚ |üì˝À |ü&ç+~. ndü\T k˛ìj·÷, sêVüQ˝Ÿ >±+BÛ\T yÓTT<ä{Ï qT+∫ b˛{° #˚düTÔqï ñ‘·Ôs¡ Á|ü<˚XŸ˝À ø±+Á¬>dt Á|ü‹|üø£å+ kÕúsTTøÏ ≈£L&Ü m<ä>∑˝Òø£b˛sTT+~. n˝≤+{Ï~ ø±+Á¬>dt≈£î |ü≥Tºqï n‹ ô|<ä› sêÁwüº+ Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸqT $&É>={Ϻ Ä bÕغ≈£î Ä‘·àVü≤‘ê´ dü<äèXÊ´ìï ø=ì ‘Ó#·TÃ≈£î+~. eTs√ ◊<˚fi¯¢ ‘·s¡Tyê‘· nsTTHê n~Ûø±s¡+˝ÀøÏ e#˚Ã+<äT≈£î Ç|üŒ{ÏqT+#˚ ø£èwæ #˚j·÷\ì ø±+Á¬>dt n~ÛcÕºq+ bÕغ ÁX‚DT\≈£î e÷s¡Zìπs›X¯+ #˚düTÔ+&É&É+ ø=düyÓTs¡T|ü⁄.


dü\Vü‰

29

y˚T 14

ø±s=Œπs{Ÿ ˙&É˝À ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ Hêsê #·+Á<äu≤ãT Hêj·TT&ÉT n_Ûqe sê»ø°j·T ø£èwüßí&ÉT.

n+<äTπø ªø£dü÷ÔØ ‹\ø£+..\˝≤≥|òü\πø..µ XÀ¢ø£+ q&Éø£˝À ø°]Ô+#·&ÜìøÏ Äj·Tq ns¡TΩ&ÉT. ø±ø£b˛‘˚.. ª >√|üÁd”Ô |ü]y˚w昑͵ nì n+<äs¡÷ Ä >√bÕ\ ø£èwüßíì Äsê~ÛdüTÔ+{≤s¡T. á #·+Á<äu≤ãT Hêj·TT&ÉT e÷Á‘·+.. ù|s¡T≈£î sê»ø°j·T Hêj·T≈£î&ÉT eT]j·TT á sêÁcÕºìï (kÕØ Ç~es¡≈£î ø£*dæ ñqï Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ sêÁcÕºìï) n‹ düTBs¡È ø±\+ |ü]bÕ*+∫q eTTK´eT+Á‹ nsTTq|üŒ{Ïø°. ø±s=Œπs{Ÿ <äTsê‘·à\ ˙*˙&É˝À¢ bÕغ e´eVü‰sê\qT q&ç|ædüTÔ+{≤s¡T. yÓ’mdt sê»X‚KsY¬s&ç¶ ã‹øÏ ñqï s√E˝À¢ πøM|” sêeT#·+Á<äsêe⁄ ‘·q Ä‘·à nì Äj·Tq #Ó|ü⁄Œ≈£îH˚ yês¡T. #·+Á<äu≤ãT n˝≤ @ ˇø£ÿ]ø° ‘·q <äèwæº˝À ÁbÕ<Ûëq´+ ñqï≥T¢>± ‘·q H√≥eTà≥ #Ó|üŒs¡T >±ø£ #Ó|üŒs¡T. ø±˙ á ø±s=Œπs{Ÿ Ä‘·à\˙ï.. Äj·TqqT #·T≥TºeTT{Ϻ, ÄeVæ≤+∫.. Äj·Tq düø£\ ìs¡íj·÷\qT Á|üuÛ≤$‘·+ #˚düTÔ+{≤sTT. Äj·Tq ì+&Ü nX¯≈£îÔ&ÉT. yê{ÏøÏ ˝Àã&ç.. n$ #Ó|æŒq≥º˝≤¢ Ä&ÉT‘·T+{≤&ÉT. ãj·T≥≈£î e÷Á‘·+ H˚qT yÓ÷HêsYÿì nqï≥T¢>± _\¶|t ÇdüTÔ+{≤&ÉT. #·+Á<äu≤ãTqT, @‘·‘Ys¡÷ù|D≤ ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕØºì ˝…ø£ÿ≈£î $TøÏÿ*>± ÄeVæ≤+∫q Ä Ä‘·à\ô|’ Á|ü‘˚´ø£ ø£<∏äq+.. e+<äs¡÷bÕj·T\T ô|{Ϻ ˇø£ÿ #=ø±ÿ ø=Hê\qT≈£î+fÒ z $TÁ‘·T&çì yÓ+≥ rdüT¬ø[¢.. ªm˝≤ ñ+~ u≤dü÷µ n+≥÷ z|”ìj·THé n&ÉT>∑T‘ê+. ô|[¢, ñ<√´>∑+, yê´bÕs¡+ e+{Ï ø°\ø£ $wüj·÷˝À¢ |ü~eT+~ì dü+Á|ü~+∫ |ü~ s¡ø±\ n_ÛÁbÕj·÷\T ùdø£]+∫.. s¡+>∑]+∫ ìs¡íj·T+ rdüT≈£î+{≤+. M{Ï ns¡ú+ eTq≈£î ìs¡íj·÷‘·àø£ X¯øÏÔ ñ+&É<äì ø±<äT q\T>∑T] dü\Vü‰\T ø£*ùdÔ eT]+‘· eT+∫~ mqTï≈£îqï≥¢e⁄‘·T+<äì n+‘˚! sê»ø°j·÷˝À¢ ≈£L&Ü Ç~ ø=‘·Ô dü+Á|ü<ëj·T+ ø±<äT. Á|ü‘˚´øÏ+∫ mìïø£\ y˚fi¯ rdüT≈£îH˚ ìs¡íj·÷\T Äj·÷ bÕغ\ uÛÑ$‘·yê´ìï ìs¡ísTTdüTÔ+{≤sTT >∑qTø£ n+<äT˝À @ø£e´øÏÔ ìs¡íj·÷\ ø£+fÒ q\T>∑T]‘√ ø£*dæ #˚ùd ìs¡íj·÷\T m≈£îÿe>± ñ+{≤sTT. yê]ì dü\Vü‰<ës¡T\ì, bı*{Ÿ ã÷´s√ nì, ôd+Á≥˝Ÿ ø£$T{° nì.. Ç˝≤ s¡ø£s¡ø±\ ù|s¡¢‘√ e´eVæ≤düTÔ+{≤s¡T. ‘·q dü\Vü‰<ës¡T≈£î ‘êqT Ç#˚à ÁbÕ<Ûëq´+ ‘·q≈£î eT+∫ ñqï|ü⁄Œ&ÉT.. >∑‘·+˝À eTTK´eT+Á‹>± |üì#˚dæq yÓ’mdt sê»X‚KsY¬s&ç¶ πøM|” sêeT#·+Á<äsêe⁄ >∑T]+∫ yê&çq e÷≥ n~ ìC≤ìøÏ sê»ø°j·T Hêj·T≈£î\T ‘·eT ìs¡íj·÷\T yÓqTø£ ‘Ó*$‘˚≥\T me] yÓ’Hê düπs.. <ëìï eTãT“˝À ô|{Ϻ ø°]Ô ‘·eT≈£î e÷Á‘·y˚T <äπøÿ˝≤

#·÷düTø√yê\ì Ä•kÕÔs¡T. ø±˙ yÓ’mkÕ‡sY.. ‘·q Ä‘·à n+≥÷ πøM|”ì ≈£L&Ü ÁbıC…≈£îº #˚XÊs¡T. Ä Ä‘·à nH˚ |ü<ëìï |ü≥Tº≈£îì yÓ’mdt ìs¡íj·÷\ yÓqTø£ πøM|” ñ+{≤s¡H˚ e´eVü‰sêìï Äj·Tq e´‹πsø£ X¯≈£îÔ\T mìï s¡ø±\T>± Á|ü#ês¡+ #˚dæ ÁuÛÑwüߺ |ü{Ϻ+#ê\ì #·÷XÊs√ n+<ä]ø° ‘Ó*dæq dü+>∑‘˚. ø±˙ ‘êqT @ø£Á<ÛäTe e´edüú>± bÕغì q&ÉT|ü⁄‘·THêïqì, ‘·q bÕغ˝À @ø£kÕ«eT´ e´edüú e÷Á‘·y˚T ñ+≥T+<äì.. düø£\ ìs¡íj·÷\T ‘·q ˇø£ÿ&ç ìs¡íj·÷qTkÕs¡y˚T »s¡T>∑T‘·T+{≤j·Tqï ÁuÛÑeT˝À ã‘·T≈£î‘·Tqï #·+Á<äu≤ãT #·T≥÷º Ç|ü⁄Œ&ÉT nH˚ø£ Ä‘·à\T dü+#·] düTÔHêïsTT. #·+Á<äu≤ãT ‘·q ìs¡íj·÷\ düeTdüÔ ø°]ÔÁ|ü‹wüº\T ‘·qπø (˝Ò<ë |ü⁄Á‘·s¡‘êïìπø) <äø±ÿ\qT≈£î+{≤s¡T. n+<äTe\¢ ‘·q #·T≥÷º Ä‘·à\qT ª‘·q Ä‘·àµ\T>± Äj·Tq ˇ|ü⁄Œø√ø£b˛e#·TÃ. n+<äTe\¢ yê{Ïì eTq+ ãVüQXÊ Áù|‘ê‘·à\T>± |ü]>∑DÏ+#ê*‡ ñ+≥T+~. Ä Ä‘·à˝Ò Çyêfi¯ bÕغì q&ç|ædüTÔHêïsTT. n~ÛH˚‘· HêeTe÷Á‘êe•wüº+>± e÷]b˛j·÷s¡T. Äj·Tq bÕغøÏ eTTK∫Á‘·+>± e÷Á‘·y˚T ñHêïs¡T. Áô|dtMT{Ÿ\T ô|≥º&É+, m<äTs¡T Á|üX¯ï\T y˚dæq $˝Òø£s¡¢ô|’ >∑T&ÉT¢s¡TeTT‘·÷ ªqTe⁄« @ ù||üs√ Hê≈£î ‘Ó\TdüT˝Òµ nH˚ »Hê+‹ø£ yêø£´+‘√ »yêãT\T <ëfÒj·T&É+.. ¬s+&ÉT s¡ø±\ &Ó’˝≤>∑T\qT e*¢+#·>∑\ Hê\Tø£\qT dæ<ä∆+>± ñ+#·T≈£îì, ‘·q ¬s+&ÉT ø£fi¯¢ |ü]~Û˝À »]π> düuÛÑ˝À¢ Á|üdü+>±\T #˚j·T&É+ e÷Á‘·y˚T Äj·Tq #˚düTÔqï |üì. eTs√ s¡ø£+>± #ÓbÕŒ\+fÒ.. á Ä‘·à\˙ï ø£*|æ Äj·Tq≈£î $T–*Ãq |üì..!! ‘·‹e÷à bÕغ ìs¡«Vü≤D #˚]ø£\T,


dü\Vü‰

y˚T 14

30

b˛ø£\≈£î bı>∑ô|≥º&É+, ì<ÛäT\ düMTø£s¡D ‘·s¡*+|ü⁄, ÄXÊeVüQ\qT ‘·÷ø£+ y˚j·T&É+ Ç‘ê´~u≤<Ûä´‘·\˙ï Ä‘·à\T #˚dæ, #˚düTÔqï |üì! 64 @fi¯¢ yês¡∆ø£´+˝À #·+Á<äu≤ãT Á|ü»\ m<äT≥ m+‘· &Ü+_ø£+>± ø£ì|ædüTÔqï|üŒ{Ïø° yêdüÔe+>±.. Äj·Tq bÕغ ìs¡«Vü≤D |üs¡+>± ìùdÔ»+ nsTTb˛j·÷s¡T. #·Ts¡T≈£î<äq+ nedüs¡yÓTÆq |üqT\˙ï á Ä‘·à\ #˚‘·T˝À¢ ô|fÒºXÊs¡T.

Ä‘·à\ ª#·‘·Twüºj·T+µ #·+Á<äu≤ãT #·T≥÷º |ü]ÁuÛÑ$T+#˚ Ä‘·à\T ªeT÷&ÉTµ nì bÕغ˝À me]ï n&ç–Hê #·ãT‘ês¡T. düT»Hê #Í<ä], d”m+ s¡y˚Twt, Hêe÷ Hêπ>X¯«s¡sêe⁄ á eT÷&ÉT Ä‘·à\qïe÷≥. eT] eTT>∑TZπs ø£<ë.. #·T‘·Twüºj·T+ n+≥THêïπs$T{Ï nì MT≈£î dü+<˚Vü≤+ ø£\>=#·TÃ. Ä Hê\T>√ Ä‘·à Á‹y˚DÏ dü+>∑eT+ e+{Ï #√≥¢ ñ+&˚ n+‘·sê«Væ≤ì e+{Ï~. á eT÷&ÉT Ä‘·à\ |üì˝Àq÷ Ä Ä‘·à ø£\>∑CÒdüT≈£î+≥÷H˚ ñ+≥T+~. ø±˙ ô|’øÏ e÷Á‘·+ ø£ì|æ+#·<äT. Ä Ä‘·à ù|s¡T ˝Àπøwt nì eTq+ dü]ô|≥Tºø√yê*.

Ç+‘·≈£L á Ä‘·à\ u≤<Ûä´‘·\T.. #˚düTÔqï |üqT\T @$T{À ø±düÔ >∑eTì+#ê* Á|ü<Ûëq+>± e´≈£îÔ\T eqs¡T\ düMTø£s¡D M] u≤<Ûä´‘·. {°&û|” >∑‘· |ü<˚fi¯ó¢>± n~Ûø±sêìøÏ <ä÷s¡+>± ñ+~. n~Ûø±s¡y˚T }|æ]>± ã‹πø e´øÏÔøÏ Ç~ #ê˝≤ Çã“+~ø£s¡yÓTÆq |ü]dæú‹. Ç˝≤+{Ï H˚|ü<∏ä´+˝À Ä]úø£ eqs¡T\T nìyês¡´+>± e÷]b˛sTTq mìïø£\ dæH˚]j·÷˝À.. {°&û|”øÏ ø£wüºø±\y˚T nì #Ó|ü⁄Œø√yê*. n+<äTπø #·+Á<äu≤ãT e÷eT m˙ºÄsY kÕú|æ+∫q bÕØºì ˇø£ yê´bÕs¡+ øÏ+<ä e÷πsÃdæ á ø±s=Œπs{Ÿ Ä‘·à\ #˚‘·T˝À¢ ô|fÒºXÊs¡ì bÕغ Hêj·T≈£î˝Ò yê´U≤´ìdüTÔ+{≤s¡T. á Ä‘·à\˙ï ø±s=Œπs{Ÿ ø£\ÃsY≈£î n\yê≥T |ü&çq$. m˙ºÄsY

kÕú|æ+∫q {°&û|” jÓTTø£ÿ ndü˝…’q Ä‘·à (k˛˝Ÿ) @$T{À m]–q$ ø±<äT. @ ù|<ä Á|ü»\ >∑T+&Ó #·|ü⁄Œ&ÉT>±, @ ù|<äyê&ç ø£˙ïfi¯¢qT ‘·T&Ée&ÜìøÏ {°&û|” |ü⁄{Ϻ+<√ Ä eT÷˝≤˝À¢ ñ+&˚ n+øÏ‘·uÛ≤yêìï, ìã<ä∆‘·qT Ms¡T m]–q yês¡T ø±<äT. Ms¡T πøe\+ yê´bÕs¡T\T. ø±|ü⁄ kÕsê yê´bÕs¡+ <ä>∑Zs¡qT+∫, n+‘·sê®rj·T kÕúsTT ø±+Á{≤ ≈£îº\ es¡≈£î M]øÏ nìï s¡ø±\T>±q÷ \_∆bı+<ä>∑\ yê´bÕs¡ #·]Á‘· e÷Á‘·y˚T ‘Ó\TdüT. &ÉãT“\T düMTø£]+#·&É+, n+‘·sê®rj·T kÕúsTT eT˙ ˝≤+&É]+>¥ e´eVü‰sê\T, ì<ÛäT\qT $sêfi≤\T Ç‘·s¡ kÕ+Á|ü<ëj·T e÷sêZ˝À¢ ‘·s¡*+∫ bÕغø√dü+ Ks¡Tà #˚j·T&É+, Á|ü‘·´]ú bÕغ\ e´≈£îÔ\‘√, H˚‘·\‘√ ˝≤;sTT+>¥ yê]øÏ s¡ø£s¡ø±\ Á|ü˝ÀuÛ≤\T ô|{Ϻ ‘·eT≈£î nedüs¡yÓTÆq #√≥¢ nedüs¡yÓTÆq Ø‹˝À ˇ|üŒ+<ë\T #˚düTø√e&É+. Ç˝≤+{Ïe˙ï Ms¡T ø±s=Œπs{Ÿ ñ>∑TZbÕ\‘√ H˚s¡TÃ≈£îqï $<ä´\T. á $<ä´˝Ò Ç|ü⁄Œ&ÉT {°&û|”ì eTT+<äT≈£î q&ç|ædüTÔHêïsTT. n#·Ã+>± #ÓbÕŒ\+fÒ Á|ü»\ Ks¡à n<˚. n#·Ã+>± ù|<ä Á|ü»\ ø√dü+ |ü⁄{Ϻq ˇø£ bÕغ.. ndü\T ù|<ä\T n+fÒ ìs¡«#·qy˚T ‘Ó*j·Tì, ª|üì \_∆µ nH˚ yê´bÕs¡ dü÷Á‘·+ e÷Á‘·y˚T ‘Ó*dæq e´≈£îÔ\ ø£ã+<Ûä Vü≤kÕÔ˝À¢ q&ÉTdüTÔ+&É&Éy˚T! á eT÷&ÉT Ä‘·à\T eT÷&ÉT yÓ’|ü⁄\ qT+∫ eTT|æŒ]>=ì bÕØºì ‘·eT≈£î ‘√∫q yê´bÕsê‘·àø£ Ø‹˝À q&ÉT|ü⁄‘·T+fÒ.. ø£ì|æ+#·ì Hê\T>√ Ä‘·à˝≤>± q&ç|æ+#˚yê&ÉT Hêsê ˝Àπøwt. Ä q&ÉeT bÕغ Ä|ò”düT˝À ˇø£ >∑Tdü>∑Tdü $ì|æ+∫. bÕغ ø±sê´\j·T ìs¡«Vü≤D≈£î ø=ìï bÕغ |üs¡yÓTÆq nedüsê\≈£î ø=+‘· yÓTT‘·Ô+˝À ì<ÛäT\T nedüs¡+ nj·÷´sTT. Ä düeTj·÷ìøÏ bÕغ U≤‘ê˝À &ÉãT“ ˝Ò<äT. ˝Àπøwt≈£î |ü⁄s¡e÷sTT+|ü⁄ yÓ[¢+~. bÕغ˝À m+‘· &ÉãT“\T+fÒ n+‘˚ Ks¡Tà #˚düTø√yê*‡+<˚qì, ôV≤]fÒCŸ qT+∫ ˇø£ÿ s¡÷bÕsTT ≈£L&Ü sê<äì Äj·Tq ª‘·q ø£+ô|˙ U≤‘ê\qT _>∑BdüT≈£îqï≥T¢ |ü⁄ø±s¡T¢ e#êÃsTT.

Ä‘·à\+<äT |üs¡e÷‘·à\T y˚s¡j·÷! ô|’q #Ó|ü⁄Œ≈£îqï~ Ä‘·à˝…’‘˚.. {°&û|”ì nqTÁ>∑Væ≤+#˚+<äT≈£î ne‘·]+∫q |üs¡e÷‘·à\T ≈£L&Ü y˚πs ñHêïsTT. dü<äs¡T |üs¡e÷ ‘·à\T>± áHê&ÉT Á>∑÷|ü⁄ dü+düú\ n~ÛH˚‘· sêyÓ÷Jsêe⁄, Ä+Á<ÛäCÀ´‹ dü+düú m+&û sê<Ûëø£èwüí\ >∑T]+∫ #Ó|ü⁄Œø√yê*. #·+Á<äu≤ãT Hêj·TT&ÉT≈£î sêÁwüº n~Ûø±sêìï


y˚T 14

31

ø£≥ºu…≥º&É+ ‘·eT ø£s¡Ôe´+>± uÛ≤$+#˚ |üs¡e÷‘·à\T Ms¡T. n+<äT≈£î á |üs¡e÷‘·à\ e<ä› s¡ø£s¡ø±\ e÷jÓ÷bÕj·÷\T ñ+{≤sTT. ‘·e÷cÕ @+≥+fÒ.. #·+Á<äu≤ãT≈£î ‘êeT+fÒ ‘êy˚T n~Ûø±s¡|”sƒ¡+ n+~+#ê\H˚ ‘·|üq, b˛{° á Ç<ä›s¡T |üs¡e÷‘·à\ eT<Ûä´ ñ+≥T+~. Ä+Á<ÛäCÀ´‹ sê<Ûëø£èwüí b˛ø£&É j·÷e‘·÷Ô ãTs¡<ä #·\¢&Éy˚T. sêyÓ÷Jsêe⁄ rs¡T y˚s¡T. Äj·Tq b˛ø£&É˝À ˇø£ $\ø£åD‘·, $•wüº‘· ñ+{≤sTT. Äj·Tq ‘Ós¡yÓqTø£ eT+Á‘ê+>±ìï q&É|ü&É+˝À dæ<ä∆Vü≤düTÔ\ì #·]Á‘· m]–q yês¡T n+≥T+{≤s¡T. m˙ºÄsY X¯ø£+ eTT–dæ {°&û|” #·+Á<ä|üs¡+ nj˚T´ dü+~Û düeTj·T+˝À »]–q dü+~Û yÓTT‘·Ô+ sêyÓ÷J y˚T<Û√»ì‘·y˚T nqï~ n|üŒ{Ï |ü]D≤e÷\T #Ó|üŒ>∑*–q yês¡T nH˚ e÷≥. n˝≤+{Ï Á|ü‘˚´ø£yÓTÆq ùde\qT sêyÓ÷J Ç|üŒ{Ïø° #·+Á<äu≤ãT≈£î n+~düTÔ+{≤s¡ì ˇø£ Á|ü#ês¡+. ñ<ëVü≤s¡D≈£î ˝Àø˘dü‘êÔ bÕغ n~ÛH˚‘· »j·TÁ|üø±wt Hêsêj·TDY.. á sêÁwüº+˝À #·+Á<äu≤ãT Hêj·TT&ÉTqT n‘·´+‘· <äTsêàs¡ZyÓTÆq bÕ\≈£î&ç>± n_Ûe]ídüTÔ+&˚yês¡ì.. Äj·Tq bÕغ ô|≥ºø£eTT+<äT qT+∫ m]–q yês¡T, Äj·Tq‘√ Áô|’y˚≥T dü+uÛ≤wüD\ nqTuÛÑe+ ñqï yês¡T #ÓãT‘·T+{≤s¡T. nsTT‘˚ n<˚ ˝Àø˘dü‘êÔ bÕغ.. Ç|ü⁄Œ&ÉT #·+Á<äu≤ãT‘√ bı‘·TÔ\≈£î Á|üj·T‹ï+#˚ kÕúsTTøÏ rdüT≈£îsêe&É+ yÓqTø£ y˚T<Û√j·T‘·ï+ sêyÓ÷J<˚ nqï~ n+<äs¡÷ #Óù|Œe÷≥. n˝≤π> |üeHé ø£˝≤´DY bÕغ kÕú|üq yÓqø£ ≈£L&Ü sêyÓ÷J ñHêïs¡ì ø=+<äs¡T n+≥T+{≤s¡T! sêyÓ÷Jsêe⁄ $&É‘·\T>± e|üHé ø£˝≤´DYqT |òæ*+ dæ{°øÏ |æ*|æ+#·T≈£îì eT+‘·Hê\T kÕ–+∫.. bÕغ

ô|fÒº˝≤, ‘·<äq+‘·s¡+.. Ä bÕغ {°&û|”øÏ nqT≈£L\+>± e´eVü≤]+ #˚˝≤ ˇø£ ôdÿ#Y Á|ü#ês¡+ q&ÉT#·Tø√yê*‡+~>± Äj·Tq≈£î dü÷Œ¤]Ô Ç#êÃs¡ì nqT≈£î+≥THêïs¡T. ìC≤ìøÏ kÕúìø£ bÕغ Hêj·Tø£‘·«+ m+‘· <ës¡TD≤‹ <ës¡TD+>± e´‹πsøÏdüTÔqï|üŒ{Ïø° uÛ≤»bÕ‘√ bı‘·TÔ ≈£î<äs¡&É+˝À ≈£L&Ü sêyÓ÷J Á|üy˚Tj·T+ ñqï<äH˚ yê<äq ≈£L&Ü ˇø£{Ï ñ+~.

‘·ù|Œ$T≥+fÒ.. Ä‘·àÁ<√Vü≤y˚T! eT] Hêj·T≈£î&ÉT yês¡∆ø£´+ ˇ&ç˝À |ü&ÉT‘·Tqï|ü⁄Œ&ÉT.. M] dü\Vü‰\ MT<ä Ä<Ûës¡|ü&ç‘˚.. bÕغøÏ |ü⁄qsYyÓ’uÛÑe+ rdüT≈£îsêe&ÜìøÏ eTs=ø£] y˚T<Û√X¯øÏÔì yê&ÉT≈£î+fÒ ‘·ù|Œ$T≥ì yê~+#·e#·TÃ. ø±˙ Ç˝≤+{Ï yê<äq Ä‘·àÁ<√Vü≤+ ne⁄‘·T+<˚ ‘·|üŒ eTs√{Ï ø±<äT. m+<äTø£+fÒ.. Ms¡+<äs¡÷ Á|ü»\ yêdüq, ø£cÕº\ yêdüq, ‘ê´>±\ yêdüq ‘Ó*dæq yês¡T ø±<äT. Ç˝≤+{Ï |òü≈£îÔ yê´bÕs¡T\ #˚‹˝À ô|{Ϻq bÕغì, Á|ü»\T q$Tà ˇ≥T¢ y˚dæ ¬>*|æùdÔ >∑qTø£.. Á|üuÛÑT‘ê«ìï ô|&ç‘˚ >∑qTø£.. yês¡T kÕ+‘·+ ‘·eT yê´bÕs¡ Á|üjÓ÷»Hê\ øÏ+<ä Á|ü»\ J$‘ê\qT |üD+>± ô|{Ϻ sêÁcÕºìï ÁuÛÑwüߺ |ü{Ϻ+#˚kÕÔs¡T. ø±˙ #·+Á<äu≤ãT yê]H˚ qeTTà‘·THêï&ÉT. Äj·Tq≈£î ø±yê*‡q n~Ûø±s¡+ n+~+#·>∑\ yê]øÏ @yÓTÆHê <äK\T ô|≥º>∑\&ÉT. Ç˝≤+{Ï yê´bÕs¡T\qT, Hêj·T≈£î\ <ä÷sê˝À#·qqT, <äTsê˝À#·qqT Á|ü»\T <ä>∑Zs¡qT+#˚ >∑eTì+#ês¡T. n+<äTπø mìïø£˝À¢ yês¡T @+#˚j·÷˝À Ç|üŒ{Ïπø ìs¡ísTT+#·T≈£îHêïs¡T. ```0```


dü\Vü‰

32

y˚T 14

Ç≥T eTT>∑TZs¡T` n≥T eTT>∑TZs¡T ‘Ó\+>±D

ÁbÕ+‘·+˝À »]–q mìïø£\ Á|ü#êsêìøÏ _Ûqï+>± Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ˝À mìïø£\ Á|ü#ês¡+ kÕ>∑T‘√+~. Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ˝À Á|ü<Ûëq b˛{° mHé&û@ ≈£L≥$TøÏ, yÓ’mdtÄsY ø±+Á¬>dt bÕغøÏ eT<Ûä´ »s¡T>∑T‘·T+<äH˚ n+#·Hê\ H˚|ü<Ûä´+˝À n≥÷ Ç≥÷ ≈£L&Ü eTT>∑TZπsdæ H˚‘·\T mìïø£\ Á|ü#ês¡+ ìs¡«Væ≤düTÔHêïs¡T. mHé&û@ ≈£L≥$TøÏ dü+ã+~Û+∫ Á|ü<Ûëì nuÛÑ´]ú qπs+Á<äyÓ÷&û, {°&û|” n<Ûä´≈£åî&ÉT #·+Á<äu≤ãTHêj·TT&ÉT, »qùdq n~ÛH˚‘· |üeHé ø£˝≤´DY $düèÔ‘·+>± Á|ü#ês¡+ #˚düTÔHêïs¡T. Ç{°e\ d”e÷+Á<Ûä˝À yÓTT<ä{Ï kÕ]>± sêj·T\d”eT˝Àì ‹s¡T|ü‹˝À »]–q ãVæ≤s¡+>∑düuÛÑ˝À ≈£L&Ü Ms¡T eTT>∑TZs¡÷ ø£*ùd bÕ˝§ZHêïs¡T. n<˚ $<Ûä+>± eTs√ Hê\T>∑T ãVæ≤s¡+>∑ düuÛÑ\T, s√&ÉT¶ c˛˝À¢ ≈£L&Ü ø£*ùd Á|üj·÷D+ #˚XÊs¡T. eT] yÓ’mdt ≈£î≥T+ã+ $wüj·÷ìøÏ eùdÔ, »>∑Hé ˇø£yÓ’|ü⁄, »>∑Hé ‘·*¢ $»j·TeTà, k˛<ä] wü]à\ eTT>∑TZs¡÷ ì‘·´+ Á|ü»˝À¢H˚ ñHêïs¡T. s√&ÉT¶c˛\T >±˙, ãVæ≤s¡+>∑ düuÛÑ\T >±˙ @<√ ˇø£ s¡÷|ü+˝À Á|ü»\ eT<Ûä´ ‹s¡T>∑T‘·÷ bÕغ Á|ü#ês¡+ #˚dü÷ÔH˚ ñHêïs¡T. »>∑Hé C…’˝À¢ ñqï 16 HÓ\˝À¢ wü]à\ sêÁwüº+˝À 2500 øÏ˝ÀMT≥s¡T¢ bÕ<äj·÷Á‘· ≈£L&Ü #˚XÊs¡T. C…’\T qT+∫ $&ÉT<ä\ ø±>±H˚ »>∑Hé eT∞¢ j·÷Á‘· yÓTT<ä\T ô|{≤ºs¡T. bÕغøÏ }|ü⁄ ‘˚e≥+ ø√dü+ ‘êqT ‘·eT kı+‘· õ˝≤¢ nsTTq ø£&É|ü˝Àì |ü⁄*yÓ+<äT\ nôd+;¢ ìjÓ÷»ø£es¡Z+˝À b˛{° #˚dü÷Ô, ‘·q ‘·*¢ì ñ‘·Ôsê+Á<Ûä˝Àì $XÊK|ü≥ï+ ˝Àø˘ düuÛÑ≈£î b˛{° #˚sTTdüTÔHêïs¡T. wü]à\qT e÷Á‘·+ b˛{°˝À ~+|ü≈£î+&Ü sêÁwüº+˝Àì |ü\T ÁbÕ+ ‘ê˝À¢ mìïø£\ Á|ü#ês¡+˝À ‹|ü⁄Œ‘·THêïs¡T. ˇø£ s¡ø£+>± d”e÷+Á<Ûä˝À »s¡T>∑T‘·Tqï mìïø£\T Ç≥T yÓ’mdt ≈£î≥T+u≤ìøÏ n≥T Á‹eT÷s¡TÔ\≈£î eT<Ûä´ yÓ’s¡+˝≤>± Á|ü#ês¡+ »s¡T>∑T‘√+~. Á‹eT÷s¡TÔ\T ‘·eT mìïø£\ Á|ü#ês¡+˝À Á|ü<Ûëq+>± eTTK´eT+Á‹>± ñ+&É>± yÓ’mdt sê»X‚ ‚KsY¬s&ç¶ bÕ\Œ&çq n$˙‹ì, ‘·+Á&çì n&ÉT¶ô|≥Tº≈£îì yÓ’mdt »>∑Hé #˚dæq Ä]úø£ nÁø£e÷\H˚ Á|ü#ês¡+ #˚düTÔHêïs¡T. á Á|ü#êsêìøÏ dü+ã+~Û+∫q πødüT˝À¢ #ê˝≤ uÛ≤>∑+ #·+Á<äu≤ãT 2009 mìïø£˝À¢ ≈£L&Ü #˚dæqy˚ ø±e≥+ >∑eTHês¡Ω+. ø±ø£b˛‘˚ n|ü⁄Œ&ÉT #·+Á<äu≤ãT $TÁ‘·|üøå±\T>± yêeT|üøå±\T, {°ÄsYmdt ñ+fÒ Ç|ü⁄Œ&ÉT uÛ≤»bÕ, |üeHéø£fi≤´DY ì*#ês¡T. nsTT‘˚ >∑‘· mìïø£˝À¢ u≤ãT #˚dæq n$˙‹ Äs√|üD\qT Á|ü»\T |ü{Ϻ+#·T≈£îqï <ëK˝≤˝Ò¢e⁄. m+<äTø£+fÒ #·+Á<äu≤ãT ‘·+Á&ç ø=&ÉT≈£î\ô|’ |ü⁄düÔø±\T eTTÁ~+∫ Á|ü»˝À¢ m+‘·

|ü+|æD° #˚dæHê Á|ü»\T ‹]– sê»X‚KsY¬s&ç¶πø n~Ûø±s¡+ n|üŒ–+ #ês¡T. Ç|ü⁄&ÉT »>∑Héô|’ Äs√|üD\T >∑T|æŒ+#·{≤ìøÏ ø=‘·Ô>± e∫Ãq n$˙‹ Äs√|üD\T @MT ˝Òe⁄. ô|’>± »>∑Hé 16 HÓ\\T C…’\T˝À ≈£L&Ü >∑&çbÕs¡T. ø±ø£b˛‘˚ #·+Á<äu≤ãT #˚ùd Äs√|üD\≈£î yÓ÷&û, |üeHé ≈£L&Ü »‘· ø£*bÕs¡+‘˚. eT] Á|ü»\T @y˚Ts¡≈£î Ms¡T #˚düTÔqï Äs√|üD\≈£î kÕqT≈£L\+>± düŒ+~kÕÔs√ #·÷&Ü*. Çø£, Çs¡T bÕغ\ ‘·s¡|ü⁄q b˛{° #˚düTÔqï nuÛÑ´s¡Tú\ $wüj·T+ rdüT≈£î+fÒ, 175 nôd+;¢, 25 ˝Àø˘düuÛÑ kÕúHê˝À¢qT b˛{° #˚düTÔqï nuÛÑ´s¡Tú\qT »>∑Hé ˇπø C≤_‘ê˝À Á|üø£{Ï+#ês¡T. Äj·Tq Á|üø£{Ï+∫q C≤_‘êô|’ bÕغ˝À mø£ÿ&Ü ô|<ä›>± e´‹πsø£‘· ø£qã&É ˝Ò<äT. n~Ûø±]ø£+>± C≤_‘ê Á|üø£{Ï+#·ø£ eTT+<äT qT+#˚ |ü\Te⁄s¡T nuÛÑ´s¡Tú\T ‘·eT≈£î πø{≤sTT+∫q ìjÓ÷»ø£esêZ˝À¢ Á|ü#ês¡+ #˚XÊs¡T. n+<äTø£H˚ Hê$TH˚wüqT¢ <ëK\T ø±≈£î+&ÜH˚ »>∑Hé yÓTT‘·Ô+ d”e÷+Á<Ûä n+‘ê s√&ÉT¶ c˛\‘√ Á|ü#ês¡+˝À <ä÷düT¬øfi≤¢s¡T. {°&û|”`uÛ≤»bÕ\ eT<Ûä´ bı‘·TÔ e´eVü‰s¡+ |ü\Te÷s¡T¢ >∑+<äs¡>√fi¯+˝À |ü&ç+~. $»j·Tq>∑s¡+ õ˝≤¢˝Àì >∑»|ü‹q>∑s¡+ ãVæ≤s¡+>∑düuÛÑ˝À #·+Á<äu≤ãT e÷{≤¢&ÉT‘·÷, {°&û|”`uÛ≤»bÕ\ eT<Ûä´ bı‘·TÔ\T ñ+&Éeì Á|üø£{Ï+#˚ <ëø± yÓ[¢+~. yÓTT‘êÔìøÏ bı‘·TÔ ≈£î<äTs¡TÃ≈£îHêïeTì |ü+#·T≈£îHêï >±˙, d”≥¢ düs¡T›u≤≥T $wüj·T+˝À düeTdü´\T, ∫es¡≈£î Hê$TH˚wüq¢ <ëK\T˝À ≈£L&Ü Çs¡T bÕغ H˚‘·\T ˇø£]øÏ ˇø£]øÏ πø{≤sTT+∫q kÕúHê˝À¢ Hê$TH˚wüqT¢ <ëK\T #˚j·T≥+ <ëø± yÓ[¢+~. ∫es¡≈£î Çs¡T bÕغ\ eT<Ûä´ bı‘·TÔ n‘·ø£ì u§+‘·˝≤>±H˚ ‘·j·÷¬s’+~. Á‹eT÷s¡TÔ\T ø£*dæ ˇπø y˚~ø£qT |ü+#·T≈£î+≥Tqï|üŒ{Ïø° ìjÓ÷»ø£esêZ˝À¢ e÷Á‘·+ Çs¡T bÕغ\ nuÛÑ´s¡Tú\ eT<Ûä´ düeTq«j·T+ ˝Ò<äì Äs√|üD\T $ì|æ+#êsTT.


dü\Vü‰

33

y˚T 14

Hê\T>∑T düuÛÑ\πø nìï d”≥T¢ eùdÔ... ˇø£ÿs√E˝À qπs+Á<äyÓ÷&û d”e÷+Á<Ûä yÓTT‘·Ô+ #·TfÒºùd dü]øÏ

{°&û|”, uÛ≤»bÕ H˚‘·\≈£î ø±ìŒ¤&ÓHé‡ ˇø£ πs+CŸ\À ô|]–b˛sTT+~. @ø£+>± 20 d”≥T¢ kÕ~Û+#˚kÕÔeTì n+≥THêïs¡T Ä bÕغ C≤rj·T Hêj·T≈£î&ÉT eTq yÓ+ø£j·T´Hêj·TT&ÉT! >∑T»sê‘Y eTTK´eT+Á‹, uÛ≤»bÕ Á|ü<ÛëqeT+Á‹ nuÛÑ´]ú qπs+Á<äyÓ÷&û d”e÷+Á<Ûä˝À |üs¡´{Ï+∫q ‘·sê«‘· yÓTT‘·Ô+ |ü]dæú‹ e÷]b˛sTT+<äì Äj·Tq n+≥THêïs¡T. {°&û|” nqT≈£L\ MT&çj·÷ ≈£L&Ü Ç˝≤π> #ÓãT‘√+~! |ü]dæú‹ e÷]b˛sTT+~, |ü]dæú‹ e÷]b˛sTT+~.. Á|ü‹kÕØ Ç<˚ e÷≥! mìïkÕs¡T¢ e÷s¡T‘·T+~ |ü]dæú‹. Ä eT<Ûä´ »>∑Hé C…’\T qT+∫ ãj·T≥≈£î e#êÃø£ {°&û|” Á>±|òü⁄\T ne÷+‘·+ ô|]–b˛ j·÷j·Tì, »>∑Hé Á>±|òü⁄\T ‘·–Zb˛j·÷j·Tì.. ‘Ó>∑ $X‚¢wæ+∫+~ MT&çj·÷. »>∑Hé C…’˝À¢ ñqï+‘· es¡≈£L yÓ’mkÕ‡sY d”|” |ü]dæú‹ u≤>±H˚ ñ+&˚<äì ‘·sê«‘˚ ‘·\øÏ+<äT\ nsTT+<äì MT&çj·÷ n|üŒ{À¢ #Ó|ü⁄Œø=∫Ã+~. eT] n|üŒ{Ï qT+∫ n˝≤ ø£+{Ïq÷´ nsTT+~.. nqTø=+fÒ dü]b˛j˚T~. nsTT‘˚ sêÁwüº $uÛÑ»q |üP]Ô nj·÷´ø£ {°&û|” |ü]dæú‹ u≤>∑T+<äì eTs√ $X‚¢wüD >∑‘·+˝À ø£Hêï Ç|ü⁄Œ&ÉT u≤>∑T+<äì nH˚

n_ÛÁbÕj·T+. ;CÒ|”‘√ bı‘·TÔ ô|≥Tºø=Hêïø£ {°&û|” |ü]dæú‹ yÓTs¡T>∑ sTT+<äì Ç+ø√ $X‚¢wüD. Ç|ü⁄Œ&ÉT yÓ÷&û düuÛÑ\ ‘·sê«‘· |ü]dæú‹ yÓTT‘·Ô+ ‘·\øÏ+<äT\ nsTT+<äì ;CÒ|”, {°&û|” H˚‘·\ yê<äq! mìïkÕs¡T¢ nì {°&û|” |ü]dæú‹ yÓTs¡T>∑e⁄‘·T+~?! Ç˝≤ |ü]dæú‹ yÓTs¡T>∑sTT+<äì #Óù|Œ MT&çj·÷, sê»ø°j·T H˚‘·\T m|ü⁄Œ&É÷ ≈£L&Ü {°&û|” |ü]dæú‹ u≤>±˝Ò<äì ˇ|ü⁄Œ≈£îqï~ ˝Ò<äT! eT] ˇø£ s√E˝À Hê\T>∑T düuÛÑ\T ìs¡«Væ≤+#·>±H˚ 20 m+|” d”≥T¢ e#˚ÃùdÔ.. Hê\Tπ>fi¯¢ qT+∫ »Hê\ eT<Ûä´ ‹s¡T>∑T‘·Tqï yêfi¯¢≈£î mìï d”≥T¢ sêyê*? ì‘·´+ »Hê\ eT<Ûä´ ñqï yêfi¯ó¢ m+‘· dü+#·\q+ düèwæº+#ê*.

eTTs¡∞yÓ÷Vü≤HéqT M&Éì ø£cÕº\T #ê˝≤ eT+~ dæ˙ ôd\Á_{°\T sê»ø°j·÷˝À¢øÏ edüTÔHêïs¡T.

n˝≤+{Ï yêfi¯ó¢ ¬>*∫Hê z&çHê ìjÓ÷»ø£es¡Z+‘√ ô|<ä›>± dü+ã+<Ûë\T ˝Ò≈£î+&ÜH˚ >∑&çù|düTÔHêïs¡T. n+<äTπø á dæìe÷ yêfi¯ó¢ ˇø£kÕ] b˛{° #˚dæq ìjÓ÷»ø£es¡Z+˝À eTs√kÕ] b˛{° #˚j·T&ÜìøÏ ñ‘ê‡Vü≤+ #·÷|ü&É+ ˝Ò<äT. eTs√ ìjÓ÷»ø£esêZìï #·÷düT≈£î+≥T Hêïs¡T. nsTT‘˚ e÷>∑+{Ï eTTs¡∞yÓ÷Vü≤Hé Ç+<äT≈£î $TqVü‰sTT+|ü⁄. >∑‘· mìï˝À¢ áj·Tq sê»eT+Á&ç m+|”>± b˛{° #˚dæ z≥$Tì eT÷≥>∑≥Tº≈£îHêïs¡T. nsTT‘˚ ‘·sê«‘· ≈£L&Ü áj·Tq ‘·s¡#·÷ Ä ìjÓ÷»ø£es¡Z+‘√ ≥#Y˝À ñHêïs¡ÉT. >√<ëe] ñ‘·‡yê\T n+≥÷ ‘·s¡#·÷ dæìe÷ yêfi¯¢qT rdüTø=∫à @<√ ˇø£ Vü≤&Üe⁄&ç #˚j·TkÕ>±s¡T. eT] n≥Te+{Ï H˚|ü<∏ä´+˝À eTTs¡∞yÓ÷Vü≤Hé ø=+#Ó+ _ÛqïyÓTÆq dæ˙ sê»ø°j·Ty˚‘·Ô nqTø√yê*. nsTT‘˚ n˝≤+{Ï Hêj·T≈£î&çøÏ Ç|ü⁄Œ&ÉT Ä ìjÓ÷»ø£es¡Z+˝À n+‘· nqT≈£L\ |ü]dæú‹ ˝Òø£b˛e&Éy˚T Ç|ü⁄Œ&ÉT ÄX¯Ãs¡´ø£s¡+>± e÷]+~.

>∑‘· mìïø£˝À¢ ñ+&Ée*¢ ns¡TDY≈£îe÷sY #˚‹˝À z&çb˛j·÷&ÉT eTTs¡∞yÓ÷Vü≤Hé. sê»eT+Á&ç ˝Àø˘düuÛÑ ìjÓ÷»ø£es¡Z |ü]~Û˝Àì ◊<äT nôd+;¢ kÕúHê\qT {°&û|”H˚ kı+‘·+ #˚düTø=Hêï.. eTTs¡∞ yÓ÷Vü≤Hé ¬>\e˝Òø£b˛j·÷s¡ÉT. ‘·≈£îÿe yÓTC≤]{°ì Ç#·TÃø=ì ø±+Á¬>dt nuÛÑ´]ú #˚‹˝À z&çb˛j·÷&ÉT. nsTT‘˚ >∑‘· mìïø£˝À¢ n˝≤ <äTs¡<äèwüº+ ø=B› z&çb˛sTTq eTTs¡∞yÓ÷Vü≤Hé≈£î ákÕ] Ä e÷Á‘·+ nqT≈£L\ |ü]dæú‹ ≈£L&Ü ˝Ò<äì düe÷#ês¡+. ákÕ] Äj·÷ nôd+;¢ ìjÓ÷»ø£esêZ\ |ü]~Û˝À {°&û|” u≤>± <Óã“‹qï<äì ‘Ó\Tk˛Ô+~. >∑‘· mìïø£˝À¢ {°&û|”øÏ yÓTC≤]{° Ç∫Ãq ìjÓ÷»ø£esêZ\T y˚{Ï˝Àq÷ Ç|ü⁄Œ&ÉT n˝≤+{Ï |ü]dæú‹ ˝Ò<ä≥! {Ϭø≥T¢ πø{≤sTT+#·&É+‘√ »]–q bıs¡bÕ≥T¢ ≈£îeTTà˝≤≥T¢, ¬sã˝Ÿ‡.. ø=+‘· eT+~ ø£eTà kÕe÷õø£es¡Z|ü⁄ H˚‘·\T {°&û|”ì M&É≥+.. e+{Ï |ü]D≤e÷\T eTTs¡∞yÓ÷Vü≤Hé≈£î Çã“+~>± e÷s¡T‘·THêïj·Tì $X‚¢wü≈£î\T n+≥THêïs¡T. yÓTT‘êÔìøÏ ÇB sê»eT+Á&ç |ü]dæú‹!


dü\Vü‰

34

y˚T 14

sêj·T\d”eT˝À ¬>\Tô|e]~?

sêj·T\d”eT˝À @ bÕغ bÕ>± eùdÔ Ä bÕغH˚ d”e÷+Á<Ûä˝À

n~Ûø±s¡+˝ÀøÏ e#˚à neø±XÊ\T ñHêïsTT. sêj·T\d”eT˝Àì Hê\T>∑T õ˝≤¢\T ø£s¡÷ï\T, nq+‘·|ü⁄s¡+, ∫‘·÷Ôs¡T, ø£&É|ü˝Àì 51 nôd+;¢ ìjÓ÷»ø£esêZ\T, mì$T~ ˝Àø˘düuÛÑ ìjÓ÷»ø£esêZ˝À¢ yÓ’mkÕ‡sYd”|”, {°&û|”`;CÒ|” ≈£L≥$T eT<Ûä´ b˛{° ≈£îs¡TπøåÁ‘· dü+Á>±e÷ìï ‘·\|æk˛Ô+~. sêj·T\d”eT˝À Á|ü‘˚´ø£+>± |òü˝≤Hê bÕغøÏ nqT≈£L\+>± Á|üuÛÑ+»q+ ñ+<äì n+#·Hê y˚j·T&É+ ø£wüº+. bÕغ ø£+fÒ e´≈£îÔ\T, yê] e´øÏÔ>∑‘· ns¡∆, n+>∑ã\+, bÕ|ü⁄˝≤]{° ô|’q Ä<Ûës¡|ü&ç sê»ø°j·÷\T q&ÉTdüTÔ+{≤sTT. bòÕ´ø£åìdüTº dü+düÿè‹øÏ ì\j·TyÓTÆq d”eT˝À mìïø£\ Á|ü#ês¡+ >∑&ÉTe⁄<ä>∑Zs¡|ü&ÉT‘·Tqï ø=B› nìï bÕغ\ nuÛÑ´s¡Tú˝À¢ >∑TãT\T ô|]–+~. eTTK´eT+Á‹ ø±yê\qT≈£î+≥Tqï {°&û|” n~ÛH˚‘· #·+Á<äu≤ãT ∫‘·÷Ôs¡T õ˝≤¢ ≈£î|üŒ+ nôd+;¢ qT+∫, yÓ’mkÕ‡sYd”|” n<Ûä´≈£åî&ÉT »>∑Hé ø£&É|ü õ˝≤¢ |ü⁄*yÓ+<äT\ qT+∫ b˛{° #˚düTÔHêïs¡T. eTs√ e÷J eTTK´eT+Á‹ C…’ düyÓTÆø±´+Á<Ûä bÕغ n<Ûä´≈£åî&ÉT øÏs¡DY≈£îe÷sY¬s&ç¶ Á|ü#êsêìπø |ü]$T‘·eTj·÷´s¡T. á eTT>∑TZs¡T H˚‘·\T d”e÷+Á<Ûä õ˝≤¢˝À¢ düT&ç>±* |üs¡´≥q\T #˚düTÔHêïs¡T. Ç|üŒ{Ïπø qπs+Á<äyÓ÷&û eT<äq|ü*¢, ‹s¡T|ü‹˝À, sêVüQ˝Ÿ >±+BÛ Væ≤+<ä÷|ü⁄s¡+ düuÛÑ˝À¢ Á|üdü–+∫q ‘·sê«‘· Á|ü#ês¡+ ñ<Ûäè‘·+ nsTT+~. ø±+Á¬>dt e÷J\T {°J yÓ+ø£fÒwt, @sêdüT Á|ü‘ê|t¬s&ç¶, •˝≤«yÓ÷Vü≤Hé¬s&ç¶, CÒd”, >∑˝≤¢ ns¡TD\T {°&û|” qT+∫ b˛{° #˚düTÔHêïs¡T. M] ìjÓ÷»ø£esêZ˝À¢ {°&û|”‘√ nMT‘·TMT ‘˚\TÃ≈£î H˚+<äT≈£î yÓ’mkÕ‡sY d”|” b˛{° |ü&ÉT‘√+~. 51 nôd+;¢ kÕúHê\T, 8 m+|” kÕúHê˝À¢ {°&û|”, yÓ’mkÕ‡sY d”|” eT<Ûä´ qTyê«, H˚Hê nH˚

$<Ûä+>± rÁeyÓTÆq b˛{° HÓ\ø=+~. sê»+ù|≥, ‹s¡T|ü‹˝À {°&û|” $TÁ‘·|üø£å+ ;CÒ|” nuÛÑ´s¡Tú\T b˛{° #˚düTÔHêïs¡T. ø£s¡÷ï\T õ˝≤¢˝À {°&û|” ≈£L≥$T‘√ yÓ’mkÕ‡sY d”|” &Ûû n+fÒ &Ûû n+{À+~. sêÁwüº+ yÓTT‘·Ô+ô|’q ø±+Á¬>dt ‘·s¡|ü⁄q >∑{Ϻ b˛{° Ç#˚à nuÛÑ´]ú ø√≥¢ dü÷s¡´Á|üø±X¯¬s&ç¶ ø£s¡÷ï\T m+|” kÕúq+˝À b˛{° #˚düTÔHêïs¡T. á õ˝≤¢˝À¢ ;d”\ dü+K´ m≈£îÿe. ;d”\T á kÕ] {°&û|” ≈£L≥$T ˝Ò<ë yÓ’mkÕ‡sY d”|” yÓ’|ü⁄ yÓTT>∑TZ #·÷|ü⁄‘êsê nH˚~ n+‘·T∫ø£ÿ&É+ ˝Ò<äT. M] eT<䛑·T m≥T+fÒ Ä bÕغ<˚ ¬>\T|ü⁄. Ä<√ì, Ä\÷s¡T, eT+Á‘ê\ j·T+, m$Tà>∑q÷s¡T, ø√&ÉTeT÷s¡T nôd+;¢˝À¢ ;d”\ dü+K´ 60 XÊ‘·+ô|’H˚ ñ+≥T+~. M] z≥¢ô|’q {°&û|” ≈£L≥$T ÄX¯\T ô|≥Tº≈£î+~. yÓ’mkÕ‡sY d”|” e÷Á‘·+ nìï Á>±e÷˝À¢ #=#·TÃ≈£îb˛sTT+~. ø£s¡÷ï\T, Ä<√ì nôd+;¢ ìjÓ÷»ø£esêZ˝À¢ yÓTÆHêغ\T >∑D˙j·T dü+K´˝À ñHêïs¡T. M] z≥T¢ yÓ’mkÕ‡sY d”|” yÓ’|ü⁄ eTfi‚¢ neø±XÊ\T Hêïj·T+≥THêïs¡T. nq+‘·|ü⁄s¡+ õ˝≤¢˝À nìï nôd+;¢ kÕúHê˝À¢ ;d”\ dü+K´ m≈£îÿe. {°&û|”øÏ yÓTT<ä{Ï qT+∫ ô|≥ºì ø√≥>± uÛ≤$+#˚ nq+‘·|ü⁄s¡+ õ˝≤¢˝À yÓ’mkÕ‡sY d”|”, {°&û|” eT<Ûä´ >∑{Ϻ b˛s¡T HÓ\ø=+~. Væ≤+<ä÷|ü⁄s¡+˝À dæ˙q≥T&ÉT u≤\ø£èwüí b˛{° #˚düTÔqï+<äT e\¢ Ä Á|üuÛ≤e+ ‘·eT ¬>\T|ü⁄ neø±XÊ\T ÇqTeT&ç+|ü #˚düTÔ+<äH˚ ÄX¯‘√ {°&û|” nuÛÑ´s¡Tú\THêïs¡T. yÓ’mdt ø√≥>± uÛ≤$+#˚ ø£&É|ü õ˝≤¢˝À yÓ’mkÕ‡sY d”|” @ø£#·ÃÁ‘ê~Û|ü‘ê´ìøÏ >∑+&ç ø=fÒº+<äT≈£î {°&û|” düs¡«X¯≈£îÔ\T <Ûës¡b˛dæ b˛sê&ÉT‘√+~. nìï nôd+;¢ kÕúHê˝À¢ yÓ’mkÕ‡sY d”|”≈£î b˛{°>± {°&û|” ì\Tk˛Ô+~. ∫‘·÷Ôs¡T õ˝≤¢˝À yÓ’d”|”, {°&û|” eT<Ûä´ b˛s¡T s¡düe‘·Ôs¡+>± ñ+~. ```0```


dü\Vü‰

35

y˚T 14

mìïø£˝À¢ ã] ‘Ó–+∫q MT&çj·÷ Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ˝À

»]–q 2014 mìïø£\T sê»ø°j·T |üøå±\T, yê{Ï H˚‘·\ eT<Ûä´H˚ ø±≈£î+&Ü yê]øÏ dü+ã+~Û+∫q MT&çj·÷\ eT<Ûä´ ≈£L&Ü nqï≥T¢ nsTTb˛j·÷sTT. n+fÒ Ç+‘·≈£î eTT+<äT Ç˝≤ ˝Ò<ë n+fÒ eTT+<äT ≈£L&Ü á ô|’‘·´+ ñ+~. ø±˙ Ç+‘·˝≤ MT&çj·÷ ã]‘Ó–+∫q dü+<äs¡“¤+ ˝Ò<äT. ˇø£ esêZìïøÏ <äqTï>± ì*#˚ MT&çj·÷ yÓ’mkÕ‡sY ø±+Á¬>dt, »>∑HéyÓ÷Vü≤Hé¬s&ç¶ô|’ @ ∫qï $yê<ä+ πs–Hê @ø£+>± 14 q÷´dt #êHÓfi¯ó¢ ¬øyÓTsê\T m≈£îÿô|{≤ºsTT. neø±X¯+ <=]øÏ‘˚ N*à #Ó+&Ü&ÜsTT. n<˚ yÓ’mkÕ‡sY ø±+Á¬>dt ≈£î+fÒ nqT≈£L\ |ü]dæú‹ >∑T]+∫ e÷Á‘·+ @ ˇø£ÿ #êq˝Ÿ ≈£L&Ü Á|ükÕs¡+ #˚j·T˝Ò<äT. ‘êeTT eT<䛑·Tì#˚à bÕغ ≈£îø£ÿ\T ∫+|æq $düÔ]˝≤ ‘·j·÷s¡e⁄‘·THêï Ä bÕغì yÓqπødüT≈£îsêe&ÜìøÏ, yÓ*–b˛‘√+<ä+≥÷ nqT≈£L\ düπs«\qT Á|ü#ês¡+˝ÀøÏ rdüT≈£îsêe&ÜìøÏ e÷Á‘·+ eTT+<äT+~. <ëìøÏ ‘·–q≥T¢>± »>∑Hé MT&çj·÷ ≈£L&Ü n<˚ $<Ûä+>± e´eVü≤]k˛Ô+~. nsTT‘˚ Ä MT&çj·÷≈£î m|ü⁄Œ&É÷ mes√ Á|ükÕs¡+ #˚dæq<ëìøÏ, mes√ |ü_¢wt #˚dæq<ëìøÏ øö+≥sY Ç#·TÃø√e&Üìπø dü]b˛sTT+~. yÓ’mkÕ‡sY ø±+Á¬>dt bÕغì e÷Á‘·y˚T á MT&çj·÷ {≤¬sZ{Ÿ #˚k˛Ô+~. nø£ÿ&çø° »>∑Hé≈£îqï MT&çj·÷ M]ì n&ÉT¶ø√e&Üìπø mìïø£\ düeTj·T+ n+‘ê >∑&ç∫b˛sTT+~. ø±˙ ˇø£ ì»y˚T+≥+fÒ, kÕøÏå ã]‘Ó–+∫+<ä+fÒ <ëìø√ ns¡úeTT+~. m+<äTø£+fÒ yÓ’ø±bÕ n<Ûä´≈£åî&ÉT, kÕøÏå n<Ûä´≈£åî&ÉT ˇø£πs ø±ã{Ϻ Äj·TqøÏwüºyÓTT∫Ã+<äT≈£î sêdüT≈£î+{≤s¡T nqT≈£î+<ë+. $T>∑‘ê |üÁ‹ø£\ dü+>∑‘˚+{Ï? 30 @fi¯ó¢>± bÕ‘·T≈£îb˛sTTq ‘Ó\T>∑T |üÁ‹ø£, nìï esêZ\≈£î dü+ã+~Û+ ∫q |üÁ‹ø£>± ù|s¡T dü+bÕ~+∫, á mìïø£˝À¢ <ëìï |üP]Ô>± b˛>=≥Tº≈£î+~. B+‘√ bÕ≥T eT] ø=ìï |üÁ‹ø£\T, q÷´dt #êHÓfi¯ó¢ yÓ’ø±bÕ n<Ûä´≈£åî&çô|’ >∑T] ô|{ϺHê, Äj·Tq ˝…ø£ÿ #˚j·T≈£î+&Ü d”e÷+Á<Ûä yÓTT‘·Ô+ bòÕ´$T©‘√ düVü‰ ‹]π>dæ, Á|ü#ês¡+ #˚dæ e#˚ÃXÊs¡T. nsTT‘˚ yÓ’ø±bÕ˝À NeT ∫≥T≈£îÿeTHêï ¬s+&ÉT ô|<ä› |üÁ‹ø£\T n<˚|üì>± $eTs¡Ù\T >∑T|æŒkÕÔsTT. Hê$TH˚wüq¢ ø√˝≤Vü≤\+˝Àq÷, ;CÒ|”‘√ bı‘·TÔ e´eVü‰s¡+˝Àq÷ ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغ˝À πs–q $yê<ë\ e+{Ï$ yÓ’ø±bÕ˝À >∑qTø£ πs–ñ+fÒ yÓ’ø±bÕ |ü]dæú‹ #ê˝≤ <ës¡TD+>± ñ+&˚~. »>∑Hé≈£î M{ÏøÏ dü+C≤sTTw”\T Ç#·TÃø√e&ÜìøÏ eTs√ dü+e‘·‡s¡+ |ü{Ϻ ñ+&˚~. n+‘Ó+<äT≈£î yÓTTqï{ÏøÏ yÓTTqï XÀuÛ≤Hê–¬s&ç¶ n+‘·´ÁøÏj·T\≈£î »>∑Hé, $»j·TeTà, wü]à\, uÛ≤s¡‹

q\T>∑Ts¡÷ ‘·eT Á|ü#êsêìï eT<Ûä´˝À e~˝Òdæ ¬s+&ÉT s√E\bÕ≥T >∑&ç|æ‘˚, b˛{° MT&çj·÷ »>∑Hé ≈£î≥T+ã+ n+‘·´ÁøÏj·T\≈£î Vü‰»s¡Tø±˝Ò<äì sêdæ+~. nsTT‘˚ MT&çj·÷ nqT≈£L\+>± ì*∫q+‘· e÷Á‘êq bÕغ\T ¬>*#˚kÕÔj·Tì #Ó|üŒ&ÜìøÏ ˝Ò<äT. BìøÏ >∑‘·+˝Àì nH˚ø£ ñ<ëVü≤s¡D\T ≈£L&Ü ñHêïsTT. Ç<˚ »>∑Hé yÓ÷Vü≤Hé¬s&ç¶øÏ, yÓ’mkÕ‡sY ø±+Á¬>dtøÏ ø=+&É+‘· <ÛÓ’sê´ìï Çk˛Ô+~. Ç|üŒ{Ïes¡≈£L m|ü⁄Œ&É÷ >∑T] ‘·|üŒì Á|ü|ü+#· Á|üU≤´‹ ˙\‡Hé ÄK] düπs«˝À yÓ’mkÕ‡sY ø±+Á¬>dt bÕغøÏ d”e÷+Á<Ûä˝À 125 nôd+;¢ d”≥T¢ e∫Ã, ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغøÏ πøe\+ 45 d”fÒ¢ e#êÃj·Tì, n˝≤π> 20øÏô|’>± bÕs¡¢yÓT+{Ÿ d”≥T¢ yÓ’mkÕ‡sY ø±+Á¬>dt bÕغøÏ e#êÃj·Tì ‘Ó*dæ m˙ºM Á|ükÕsêìï ø=+‘·eT+~ bÕ]ÁXÊ$Tø£y˚‘·Ô\ kÕj·T+‘√ Äù|XÊs¡ì ‘Ó*dæ+~. yês¡T e÷Á‘·+ dæ`z≥sYdüπs«, m˙¶{°M düπs« nì, \>∑&ÉbÕ{Ï düπs« nì |ü\Ts¡ø±\ ù|òø˘ düπs«\T Á|ükÕs¡+ #˚düTÔHêïsTT. 2004˝À ‘Ó\T>∑T<˚XÊì<˚ $»j·T+(áHê&ÉT), 2009˝À eTVü‰≈£L≥$T<˚ eTVü‰ $»j·T+ (áHê&ÉT), 2011 ø£&É|ü ñ|ü mìïø£˝À¢ yÓ’mkÕ‡sY ø±+Á¬>dt≈£î m<äTs¡T<Óã“ Ç˝≤+{Ï ø£<∏äHê\T sêdæ sêdæ nuÛ≤düTbÕ\e⁄‘·Tqï|üŒ{Ïø° MT&çj·÷ e÷Á‘·+ ‘·q |ü+<∏ë e÷s¡TÃø√˝Ò<äT.


dü\Vü‰

36

y˚T 14


dü\Vü‰

37

y˚T 14

<∏äsY¶ Á|òü+{Ÿ≈£î e÷]q ø±+Á¬>dt nqTuÛÑe+

nsTT‘˚ >±˙‘·‘·«+ uÀ<Ûä|ü&É<äqï~ kÕyÓT‘·. ø±+Á¬>dt bÕغ Á|üdüTÔ‘·+ #·+Á<äu≤ãT ‘·‘·«+ uÀ<Ûä|ü&çq <äX¯≈£î #˚s¡T≈£î+~. ;CÒ|”øÏ n˝≤+{Ï neø±X¯+ m˝≤>∑÷ ˝Ò<äT. ‘·‘·«+ uÀ<Ûä|ü&çHê, H˚‘·\T n&ɶ+ |ü&çHê, #·Áø£+ n&˚¶dæ, bı‘·TÔ eTT&˚j·T&ÜìøÏ yÓ+ø£j·T´Hêj·TT&ÉT ˝≤+{Ï kÕe÷õø£ düìïVæ≤‘· |ü⁄s√Væ≤‘·T\T dü<ë dæ<ä∆+>± ñ+{≤s¡T. nsTT‘˚ ÇñŒ&ÉT Ç+‘·ø° $wüj·T+ @$T≥+fÒ, #·+Á<äu≤ãT, sêyÓ÷J e+{Ï yê\¢ <äqTï #·÷düT≈£îì, yê]∫Ãq eT<䛑·T #·÷düT≈£îì, »>∑HéqT m+‘· j·÷^j·÷˝À n+‘ê #˚dæ+~. ‘·+Á&ç Vü≤j·÷+˝À yê´bÕs¡ $düèÔ‹øÏ »>∑Hé #·÷|æ+∫q n‘·T´‘ê‡Vü≤+ ø±+Á¬>dt≈£î n+~e∫Ãq Äj·TT<Ûä+>± e÷]+~. #·+Á<äu≤ãT Á|üuÛÑT‘·« |ü\¢ø° ø=eTTà ø±düTÔ+fÒ, sêyÓ÷J øÏs¡DY ‘·s¡|ü⁄q MT&çj·÷ y˚TH˚C…à+{Ÿ #·÷düT≈£î+fÒ, Ç‘·+ø£Hêï Vü‰sTT mø£ÿ&ÉT+≥T+~ nqT≈£î+≥÷, ø£\\T ø£+≥÷ ø£eTà>± ìÁ<äb˛sTT+~ ø±+Á¬>dt bÕغ. rsê n+‘ê nj·÷´ø£ #·+Á<äu≤ãT |ü\¢ø° |ü؃\ï |ü&˚j·T&É+, sêyÓ÷J sê‘·\T e÷]b˛e&É+ #·÷dæ ø±+Á¬>dt ø£fi¯ó¢ ‘˚˝Òj·÷*‡ e∫Ã+~. Ç|ü⁄Œ&ÉT k˛ìj·÷ |üP]Ô>± #·+Á<äu≤ãTqT {≤¬sZ{Ÿ #˚j·÷\ì ìs¡ísTT+#·Tqï≥T¢ &Ûç©¢ esêZ\ uÀ>∑{≤º. yÓ÷&û`#·+Á<äu≤ãT CÀ&û\qT n~Ûø±s¡+ <ä>∑Zs¡≈£î sêìe«≈£î+&Ü ñ+&É&ÜìøÏ M\sTTqìï Á|üj·T‘êï\T #˚j·÷\ì j·T÷|”@ n|ü⁄Œ&˚ dü+ø£*Œ+∫+~. &Ûç©¢ H˚‘·\ e÷≥\T á dü÷#·q\qT <ÛäèMø£]düTÔHêïsTT. nedüs¡yÓTÆ‘˚ <∏äsY¶ Á|ü+{Ÿ≈£î eT<䛑·T Çe«&É+ ˝Ò<ë eT<䛑·T rdüTø√e&É+ nqï~ Ç|ü⁄Œ&ÉT j·T÷|”@ ø°\ø£ Ä˝À#·q˝À¢ ˇø£{Ï>± e÷]+~. á kÕ] qπs+Á<äyÓ÷&û, #·+Á<äu≤ãT\qT n~Ûø±sêìøÏ m˝≤¬>’Hê <ä÷s¡+>± ñ+#ê\ì, eT‘·‘·‘·«X¯≈£îÔ\≈£î n~Ûø±s¡+ n+<ä≈£î+&Ü #·÷&Ü\ì ø±+Á¬>dt n~ÛcÕºq+ ø£è‘·ìX¯Ã+‘√ ñqï≥T¢ ‘Ó\Tk˛Ô+~. ìC≤ìøÏ j·T÷|”@≈£î Ç~ ø=‘·Ô $wüj·T+ ø±e#·TÃ. <∏äsY¶ Á|ü+{Ÿ≈£î Ç~ bÕ‘· $wüj·Ty˚T. Ç+<äTø√dü+ j·T÷|”@, <∏äsY¶ Á|ü+{Ÿ\T ˇø£]ø=ø£s¡T düVü≤ø£]+#·T≈£îH˚+<äT≈£î dü+<ä∆eTe⁄‘·THêïj·Tqï~ ø=‘·Ô $wüj·T+. πø+Á<äeT+Á‹ dü˝≤àHé KTظ<é |òüs¡÷ø±u≤<é˝À ˇø£{Ï ¬s+&ÉT

s√E\ÁøÏ‘·+ ø=ìï ø°\ø£yÓTÆq yê´K´\T #˚XÊs¡T. <ÛäsY¶Á|ü+{Ÿ≈£î eT<䛋e«&É+ nqï~ Äj·Tq yê´K´˝À¢ì ø°\ø£ n+X¯+. Çø£ eT+Á‹ C…’sê+ s¡y˚Twt H√{Ï yÓ+≥ ≈£L&Ü á ‘·s¡Vü‰ n_ÛÁbÕj·T+ $qe∫Ãq dü+>∑‹ ‘Ó*dæ+<˚. »j·T\*‘·, eTeT‘· u…qØ®, eTT˝≤j·T+ dæ+>¥, ìrwt ≈£îe÷sY, yêeT|üøå±\T yÓ÷&ûøÏ <ä÷s¡y˚T ø±˙ <ä>∑Zs¡ ø±<äqï~ ‘Ó*dæq dü+>∑‘˚. ìC≤ìøÏ ˇø£|ü⁄Œ&ÉT #·+Á<äu≤ãT Mfi¯¢‘√H˚ ñ+&˚yês¡T. ø±˙ düeTj·÷ìøÏ @ yêVü≤q+ møÏÿ‘˚, >∑eT´+ dü\Te⁄>± #˚s¡T≈£î+{≤yÓ÷ nqï~ u≤ãT≈£î ‘Ó*dæq+‘·>± $T–*qyê]øÏ ‘Ó*j·T<äìø±<äT. ø±˙ Ä $wüj·T+˝À u≤ãT≈£î yÓTTVü≤e÷{≤\T, bÕ‘· e÷≥\ C≤„|üø±\T ñ+&Ée⁄. ‘êqT yÓ÷&ûì, ;CÒ|”ì ‹{≤ºH˚ nqï $wüj·÷ìï #ê˝≤ ñ<˚›X¯ |üPs¡«ø£+>± eTs¡∫b˛‘ês¡T. πød”ÄsY‘√ »≥Tºø£{Ϻq yÓ’Hêìï >∑Ts¡TÔ+#·Tø√s¡T. n+<äTπø á kÕ] n~Ûø±s¡+ n+<ä≈£î+fÒ {°&û|”øÏ ‘Ós¡~+#ê*‡ edüTÔ+<äì ‘Ó*dæ, eT÷&√ Á|ü+{ŸqT >±*øÏ e~* yÓ÷&û <ä>∑Zs¡≈£î |üs¡T¬>‘êÔs¡T. ì»+>± yÓ÷&û nHêïs√ ˝Ò<√ ‘Ó*j·T<äT ø±˙, u≤ãT ‘·s¡|ü⁄q Á|ü#ês¡+ ø±+Á{≤ø˘º rdüT≈£îqï áHê&ÉT |üÁ‹ø£ nsTT‘˚, ‘êeTT n~Ûø±s¡+˝ÀøÏ eùdÔ, n$˙‹ô|’ $#ês¡D »]|ækÕÔeTì nHêïs¡+≥÷, »>∑Hé $wüj·÷\qT <äèwæº˝À ñ+#·T≈£îì nHêïs¡+≥÷ sêùddæ+~. ãVüQXÊ Äj·Tq n~ düVü≤»yÓTÆq mC…+&Ü>± Á|ükÕÔ$+∫ ñ+&=#·TÃ. BìøÏ áHê&ÉT »>∑Hé ‘ê[+|ü⁄ n~› ñ+&=#·TÃ. #·+Á<äu≤ãT ≈£L&Ü Ç<˚ rs¡T>± düŒ+~düTÔHêïs¡T. n+fÒ n~Ûø±s¡+ n+~‘˚ M] uÛÑ$wü´‘Y Á|üD≤[ø£\T


dü\Vü‰

38

@ $<Ûä+>± ñ+{≤j·Tqï~ #·÷#êsTT>± yÓ\¢&Ée⁄‘√+~. B+‘√ <ë<ë|ü⁄ mHé&û@ $TqVü‰ $T–*q sê»ø°j·T |üøå±\T, yÓ÷&ûøÏ n~Ûø±s¡+ n+<ä≈£î+&Ü #˚j·T&ÜìøÏ nedüs¡yÓTÆ‘˚, $T–*q yês¡+<ä]‘√ #˚‘·T\T ø£\|ü&ÜìøÏ #·÷düTÔHêïs¡T. yÓ÷&û ‹s¡T>∑T˝Òì yÓTC≤غ kÕ~ÛkÕÔs¡ì düπs«\T CÀdü´+ #ÓãT‘·THêïsTT. MT&çj·÷ ø√&Ó’ ≈£Lk˛Ô+~. ìC≤ìøÏ mìïø£\ rs¡+ <ä>∑Zs¡≈£î e#˚à es¡≈£î ≈£L&Ü yÓ÷&û #˚dæ+~ y˚TH˚CŸyÓT+{Ÿ nqï dü+>∑‹ n+<ä]ø° ‘Ó\TdüT. ø±˙ sêE>±] <˚e‘êeÁkÕÔ\T ø£q|ü&É˝Ò<ä+fÒ @eTqT≈£î+{≤s√ nqï Ø‹˝À e÷{≤¢&ÉT‘·THêïs¡+‘ê. ì»+>± yÓ÷&ûøÏ n+‘· #·]cÕà ñ+fÒ, |üeHé ø£fi≤´Hé\T, s¡»˙ø±+‘Y\ yÓ+≥ |ü&Ü*‡q |üì ˝Ò<äT. <äøÏåD≤~ Hê\T>∑T sêÁcÕº\≈£î ˇø£ÿ ø£sêí≥ø£ $TqVü‰ $T–*q #√≥¢ nìï d”≥T¢ ¬>\T#·T≈£îH˚ dü‘êÔ ;CÒ|”øÏ ˝Ò<äì yÓ÷&ûøÏ ‘Ó\TdüT. nsTTHê ≈£L&Ü kı+‘· ã\+ ô|+#·Tø√yê\qï~ yÓ÷&û ìs¡íj·T+. n+<äTπø Ç+<äT≈£î ‘·–q~ dæìe÷ >±¢eTsY nì n≥T <äèwæºô|{≤ºs¡T. nsTT‘˚ ;CÒ|”øÏ >∑]wüº+>± mìï d”≥T¢ ekÕÔj·Tqï~ ndü\T Á|üX¯ï. Ç|üŒ{Ï es¡≈£î »]–q nìï düπs«\qT #·÷düT≈£î+fÒ mHé&û@≈£î >∑]wüº+>± ekÕÔj·Tì n+#·Hê y˚dæq dü+K´ 260qT+∫ 275.

y˚T 14 $T–*q d”≥¢ dü+K´ <äs¡Zs¡ <ä>∑Zs¡ q÷≥j·÷uÛ…’. Ç˝≤ ø±≈£î+&Ü ;CÒ|” ≈£L≥$T >∑qTø£ 225 d”≥¢≈£î |ü]$T‘·yÓTÆ‘˚, |ü]dæú‹ y˚s¡T>± ñ+≥T+~. j·T÷|”@, mHé&û@ ¬s+&ç+{Ïø° <ä÷s¡+>± ñqï |ü\T Á|ü<Ûëq bÕغ\T, yêeT|üøå±\≈£î yê] yê] ÁbÕ+‘ê˝À¢ ø±düÔ #Ó|ü⁄Œø√<ä>∑Z ã\y˚T ñ+~. e÷j·÷e‹, eTT˝≤j·T+, »j·T\*‘·, eTeT‘·, ìrwt, qMHé\qT ‘·≈£îÿe n+#·Hêy˚j·T&ÜìøÏ M\T˝Ò<äT. yÓTT‘·Ô+ dü+K´ e÷´õø˘ |òæ>∑sY <ë{Ïb˛‘·T+<äì $X‚¢wü≈£î\T ù|s=ÿ+≥THêïs¡T. dü]>±Z á $wüj·T+ô|’H˚ ø±+Á¬>dt Ç|ü⁄Œ&ÉT <äèwæº kÕ]k˛Ô+~. eT÷&√ |üø£å+ qT+∫ dü¬s’q Hêj·T≈£î&ÉT ñ+fÒ ‘êeTT eT<䛑·T Çyê«\ì #·÷k˛Ô+~. ø±˙ Çø£ÿ&É z n+X¯+ mHé&û@≈£î ø£*dæek˛Ô+~. eT÷&√ Á|ü+{Ÿ˝À me]øÏ yêπs Á|ü<Ûëì ø±yê\qTø√e&É+ Ä n+X¯+. Ä |ü]dæú‹ ñqïyêfi¯ó¢, ‘êeTT ø=+<ä]HÓ’Hê ‘·eT yÓ’|ü⁄ ‹|ü⁄Œø√>∑\eTì yÓ÷&û BÛe÷>± ñHêïs¡T. ˇø£ y˚fi¯ n˙ï düVü≤ø£]+∫, n~Ûø±s¡+ ˝Ò<ë n~Ûø±s¡ |ü+|üø£+ eùdÔ e÷Á‘·+ á kÕ] #·+Á<äu≤ãT e´eVü‰sê\T ‘˚˝ÒÃj·÷\ì ø±+Á¬>dt |ü≥Tº<ä\>± ñqï≥T¢ &Ûç©¢ esêZ\ uÀ>∑{≤º. ø√s¡Tº\qT n&ÉT¶ ô|≥Tº≈£îì #·+Á<äu≤ãT ‘·|æŒ+#·T≈£î+≥Tqï e´eVü‰sê\qT @<√ $<Ûä+>± ‘Ós¡ô|’øÏ rdüT≈£îsêyê\ì, ]\j·THé‡ e´eVü‰s¡+ ≈£L&Ü #·÷&Ü\ì Ç|üŒ{Ïπø ìs¡ísTT+∫q≥T¢ &Ûç©¢ ø±+Á¬>dt H˚‘·\T #Ó|ü⁄Œ≈£î+≥THêïs¡T. yês¡T ‘·q≈£î Ä|ü‘êÿ\+˝À düVü≤ø£]kÕÔs¡ì u≤ãT uÛ≤$düTÔHêïs¡T. ø±˙ Çø£ÿ&É z $wüj·T+ u≤ãT >∑T]Ô+#ê*. ì»+>± n≥Te+{Ï |ü]dæú‹ e∫Ãq|ü⁄&ÉT πø+Á<ä+˝À ñ+&˚yê] yÓ’ù| Ms¡T ≈£L&Ü yÓTTπ>Z neø±X¯+ ñ+~. @<√ »]–‘˚ >±˙ me]ø√ ãT~∆ sê<äqï~ kÕyÓT‘·. ÇHêïfi¯¢≈£î u≤ãT, sêyÓ÷J\ yÓ’K] ø±+Á¬>dt≈£î ‘Ó*dæ e∫Ã+~. á kÕ] nø£ÿ&É Ä<äT≈£îH˚+<äT≈£î |ü⁄s¡+<Û˚X¯«] ˝Òs¡T. πsDTø£qT |üø£ÿq ô|{≤ºs¡T. C…’bÕ˝Ÿ @ y˚Ts¡≈£î düVü≤ø£]kÕÔs√ #·÷&Ü*. yÓTT‘êÔìøÏ Ç|ü⁄Œ&ÉT ø±+Á¬>dt bÕغ mHé&û@qT n~Ûø±s¡+˝ÀøÏ sêìe«≈£î+ &Ü ñ+&˚+<äT≈£î <∏äsY¶ Á|òü+{Ÿ≈£î eT<䛑·Tì#˚+<äT≈£î dæ<ä∆|ü&ç+~.


dü\Vü‰

39

y˚T 14

z≥Tô|’ #Ó’‘·q´+ Ç<˚Hê? ªz≥s¡T˝À #Ó’‘·q´+ ô|]–+~... á kÕ] b˛*+>¥ XÊ‘·+

ô|s¡>∑&É+ |üø±ÿ..µ nì n+‘ê nqT≈£îHêïs¡T. eTq sêÁwüº+ $wüj·÷ìøÏ eùdÔ, ‘Ó\+>±D˝À ÄÁ˝…&û b˛*+>¥ |üPs¡ÔsTTb˛sTT+~. d”e÷+Á<Ûä˝À b˛*+>¥ »s¡>±*‡ ñ+~. ôV’≤<äsêu≤<é˝À »]–q b˛*+>¥, qyÓ÷<Ó’q z{Ï+>¥ XÊ‘êìï |ü]o*ùdÔ Á|üC≤kÕ«eT´yê<äT\T eTTø£ÿq y˚˝ÒdüTø√yê*‡+<˚. j·÷uÛ…’ XÊ‘êìøÏ ˇø£ XÊ‘·+ m≈£îÿe e÷Á‘·y˚T b˛*+>¥ qyÓ÷<äsTT+<ä+fÒ |ü]dæú‹ m˝≤ ñ+<√ ns¡ú+ #˚düTø√e#·TÃ. sêÁwüº sê»<Ûëì˝À $<ë´e+‘·T\T, y˚T<Ûëe⁄\T m≈£îÿe. j·TTe‘· dü+>∑‹ düπs dü]. nsTTHê z{Ï+>¥ XÊ‘·+ ø£˙dü+ 60 XÊ‘·+ ≈£L&Ü <ë≥˝Ò<äT. m+<äT≈£L? nq&ç–‘˚ ø£s¡T¶&ç #êe⁄øÏ mìï ø±s¡D≤\THêïjÓ÷ >±˙, b˛*+>¥ ns¡yÓ’ XÊ‘êìøÏ ≈£L&Ü #˚s¡Tø√ø£b˛e&ÜìøÏ n+‘·ø£Hêï m≈£îÿe ø±s¡D≤˝Ò ñHêïsTT. ndü\+≥÷ Á|üC≤kÕ«eT´+ MT<ä #ê˝≤ eT+~øÏ qeTàø£y˚T ˝Ò<äT.. nì j·TTe‘· ìs=àVü≤e÷≥+>± Á|üdüTÔ‘· sê»ø°j·÷\ô|’ ô|<ä$ $]#˚j·T&É+ n‹ ô|<ä› ø±s¡D+. ªz≥T y˚j·Tq|ü⁄Œ&ÉT meØï ì\Bùd Vü≤πøÿ ñ+&É<äT..µ nì m+‘·eT+~ mìï s¡ø±\T>± z≥s¡T˝À #Ó’‘·q´+ ì+|ü&ÜìøÏ Á|üj·T‹ï+∫Hê, j·TTe‘·˝À Äy˚XÊìï s¡–˝ÒÃ+<äT≈£î ø£èwæ #˚dæHê.. ªnuÒ“.. ñ|üjÓ÷>∑+ ˝Ò<äT..µ nì b˛*+>¥øÏ <ä÷s¡+>±

ñHêïs¡T. Ç<=ø£ÿfÒ ø±<äT, #ê˝≤ eT+~ z≥s¡¢≈£î ª*dtºµ˝À #√≥T <äø£ÿ˝Ò<äT. ø±s¡D+ me]ø° ‘Ó*j·T<äT. Ç+{Ï+{Ïø° yÓ[¢ z≥s¡T qyÓ÷<äT ø±s¡´Áø£e÷\T #˚|ü{≤ºeTHêïs¡T. Ç+≥¬sï{Ÿ <ë«sê z≥s¡T>± qyÓ÷<äT #˚düTø√e&ÜìøÏ neø±X¯+ ø£*Œ+#êeTHêïs¡T.. Ç+ø± #ê˝≤ #ÓbÕŒs¡T. ø±˙ ∫e]øÏ ôV’≤Á<ëu≤<é˝ÀH˚ z{Ï+>¥ XÊ‘·+ ‘·–Zb˛sTT+~. ñ<äj·T+ VüQcÕs¡T>± b˛*+>¥ πø+Á<ë\ e<ä› ø£ìŒ+∫q »q+, ø±ùd‡|ü{Ïπø |ü\#·ã&çb˛j·÷s¡T. kÕj·T+Á‘êìøÏ |ü]dæú‹ ‘·TdüT‡eTìb˛sTT+~. uÀ\¶+‘· Vü≤+>±e÷ #˚dæq sêÁwüº mìïø£\ dü+|òüT+.. ªm+<äTøÏ˝≤ »]–+~.?µ nì HÓ‹ÔMT<ä #˚‘·T\T ô|≥Tºø√yê*‡ e∫Ã+~. ‘·≈£îÿe XÊ‘·+ b˛*+>¥ qyÓ÷<Ó’‘˚ nìï bÕغ\ø° >∑TãT˝Ò. n‹ ‘·≈£îÿe e÷]®Hé‘√H˚ ¬>\Tb˛ z≥yÓ÷ &çôd’&é nsTTb˛‘·T+~ eT]. ˇø£ÿ z≥T‘√ ¬>*∫, Ä ‘·sê«‘· $yê<ë\T m<äTs√ÿe&ÉeTH˚~ Ç˝≤+{Ï dü+<äsꓤ˝À¢H˚ m≈£îÿe>± »s¡T>∑T‘·T+≥T+~. ne˙ï |üø£ÿqô|&ç‘˚, z≥s¡T˝À m+<äT≈£î #Ó’‘·q´+ sê˝Ò<äT.? z≥s¡T m+<äT≈£î b˛*+>¥ ã÷‘Y es¡≈£L sê˝Ò<äT.? nqï~ ø°\ø£ n+X¯$Tø£ÿ&É. ø±˙, BìøÏ düe÷<Ûëq+ n+‘· ‘˚*>±Z <=s¡ø£<äT. ªe´edüú MT<ä qeTà+ ˝Ò<äT.. ã]˝À ˇø£ÿ bÕغ ≈£L&Ü ìC≤sTTr‘√ ≈£L&çq~ ˝Ò<äT..µ nì #ê˝≤ eT+~ $eT]Ùk˛Ô+fÒ, n+<äT˝À m+‘√ ø=+‘· ì»+ ˝Òø£b˛˝Ò<äì zfÒdæqyês¡÷ #ÓãT‘·THêïs¡T. n˝≤>∑ì b˛*+>¥øÏ <ä÷s¡+>± ñ+fÒ, Á|üC≤kÕ«eT´ e´edüúqT nee÷q|ü]∫qfÒºqqï~ Á|üC≤kÕ«eT´yê<äT\ Äy˚<äq. me] yê<äq\T m˝≤ ñHêï, ªy˚T+ uÛÑs√kÕ ÇkÕÔ+ MT≈£î yÓTs¡T¬>’q J$‘·+ Ç#˚à $wüj·T+˝À..µ nì @ sê»ø°j·T bÕغ >∑T+&ÓMT<ä #Ój˚T´düT≈£îì #Ó|üŒ˝Òø£b˛‘·T+&É&É+.. nìï bÕغ˝À¢q÷ {Ϭøÿ≥T¢ neTTà≈£îHêïs¡qï Äs√|üD\T sêe&É+.. Çe˙ï sê»ø°j·T e´edüú |ü≥¢ j·TTe‘· ndüVü≤q+‘√ ñ+&É&ÜìøÏ ø±s¡DeTì #ÓbıŒ#·TÃ. bÕغ ø√dü+ |üì #˚dæqyê]øÏ {Ϭøÿ≥T¢ Çe«&É+ e÷H˚dæ, ∫e] ì$Twü+˝À bÕغ˝ÀøÏ e∫Ãqyê]ø°.. ndü\T sê»ø°j·T nqTuÛÑe+ ˝Ò≈£î+&Ü ø√≥T¢ yÓ∫Ã+~ {Ϭøÿ≥T¢ ø=qTø£ÿqïyê]ø° neø±XÊ\T <ä≈£îÿ‘·T+&É&É+‘√ |òü˝≤Hê nuÛÑ´]ú >∑TD>∑D≤˝Ò$T{À ‘Ó*j·Tì njÓ÷eTj·T |ü]dæú‹ z≥s¡¢~. sê»ø°j·÷\T n˝≤ ‘·>∑&ܶjYT.. nì ì≥÷º]ùdÔ dü]b˛<äT. mìïø£\Tqï<˚ Á|ü»\ ø√dü+. Á|ü»*ï mìïø£\ y˚fi¯ sê»ø°j·T bÕغ\T e+∫+#·&É+ nHê~>± edüTÔqï<˚. mø£ÿ&Ó’Hê ‘=* n&ÉT>∑T‘√H˚ Á|üj·÷D+ yÓTT<ä\e⁄‘·T+~. ˇø£ÿ z≥T‘√H˚ <˚X¯ uÛÑ$wü´‘·TÔ


dü\Vü‰

40

e÷]b˛<äT>±˙.. j·TTe‘· HÓ’sêX¯´+ M&ç.. b˛*+>¥ πø+Á<ë\ yÓ’|ü⁄ |üs¡T>∑T\T rj·÷*. z≥T $\Te ‘Ó\TdüTø√yê*. $<ë´e+‘·T\T sê»ø°j·÷˝À¢øÏ edüTÔHêïs¡T. Ç+&çô|+&Ó+≥T¢>± ã]˝ÀøÏ ~>∑T‘·THêïs¡T. bÕغ˝À¢H√, Ç+&çô|+&Ó+≥¢˝ÀH√.. mes√ ˇø£ÿ¬s’Hê ìC≤sTTr>∑\ nuÛÑ´s¡Tú\T ø£ì|æ+#·ø£b˛‘êsê? nqï ∫qï ÄX¯ j·TTe‘·˝À ø£*–‘˚ Ä{ÀyÓT{Ï>±Z z{Ï+>¥ XÊ‘·+ ô|s¡T>∑T‘·T+~. sê»ø°j·T bÕغ\÷ nuÛÑ´s¡Tú\ m+|æø£˝À ‘·>∑T C≤Á>∑‘·Ô\T rdüT≈£î+fÒ Ä{ÀyÓT{Ï>±Z Á|üC≤kÕ«eT´+ >=|üŒ‘·q+ #êfÒ˝≤ z{Ï+>¥ ô|s¡T>∑T‘·T+<äqï~ ì]«yê<ë+X¯+. 50XÊ‘·+ z{Ï+>¥ qyÓ÷<äsTT<ä+fÒ Á|üC≤kÕ«eT´+ dæ>∑TZ‘√ ‘·\~+#·Tø√yê*‡q $wüj·Ty˚T. m+<äTø£+fÒ, z≥T Vü≤≈£îÿ ñqïyê]˝À 50 XÊ‘·+ z{Ï+>¥.. n+fÒ ¬>*#˚ nuÛÑ´]úì dü>∑+ eT+~øÏô|’>± Á|ü»\T ‹s¡düÿ]düTÔqïfÒ¢ ˝…ø£ÿ. ã]˝À ñqï @ nuÛÑ´]ú˙ Á|ü»\T ˇ|ü⁄Œø√q|ü⁄Œ&ÉT.. ¬>*∫q nuÛÑ´]úì #·≥º düuÛÑ˝À¢øÏ |ü+|ü+&É+ m+‘· es¡≈£î düããT..? nqï Ä˝À#·q düVü≤»+>±H˚ ‘·˝…‘·TÔ‘·T+~. Ä yê<äq˝À ø±düÔ+‘Ó’Hê ns¡ú+ ñ+~. ø±˙ @+ #˚kÕÔ+.. Á|üC≤kÕ«eT´+.. n+fÒ πøe\+ HÓ+ãsY π>yéT>± e÷]b˛sTT+~. á H˚|ü<∏ä´+˝À j·TTe‘· HÓ’sêXÊ´ìï $&ÉHê&Ü*‡+<˚. ôV’≤Á<ëu≤<é‘√ b˛*Ñ˚ ‘Ó\+>±D˝Àì $T>∑‘ê õ˝≤¢˝À¢ ø±düÔ+‘· m≈£îÿe>±H˚ b˛*+>¥ qyÓ÷<äe&É+‘√.. $<ë´e+‘·T\T ‘·eTqT ‘êeTT Á|ü•ï+#·Tø√yê*‡ ñ+≥T+~. á mìïø£˝À¢ Á|ü‹cÕº‘·àø£+>± ªH√{≤µqT ‘Ós¡ô|’øÏ ‘Ó∫Ã+~

y˚T 14

mìïø£\ dü+|òüT+. ø±˙... @+ ˝≤uÛÑ+? ªH√{≤µøÏ zfÒdæHê ñ|üjÓ÷>∑+ ˝Ò<ä˙, <ëìøÏ @e÷Á‘·+ $\Te ˝Ò<äì mìïø£\ dü+|òüTy˚T ‘˚˝ÒÃj·T&É+‘√.. ªH√{≤µ yÓ’|ü⁄ ≈£L&Ü z≥s¡T¢ yÓTT>∑TZ #·÷|ü&É+˝Ò<äT. ¬>*∫q nuÛÑ´]ú ø£Hêï ªH√{≤µøÏ m≈£îÿe z≥T¢ eùdÔ.. ¬>\T|ü⁄ì z≥$T>± |ü]>∑DÏ+#·>∑*–‘˚ eT+∫<äqï n_ÛÁbÕj·÷\T $ìŒdüTÔHêï.. yê{Ïì ªsê»ø°j·T+µ >ös¡$+#˚ |ü]dæú‹ ˝Ò<äT. 35 XÊ‘·+ z≥¢‘√ ¬>*∫q e´øÏÔ ¬>*#ê.. nì $Ás¡M>∑T‘·THêï&˚ ‘·|üŒ.. 65 XÊ‘·+ eT+~ ‘·qqT ‹s¡düÿ]+#ês¡ì dæ>∑TZ|ü&É≥+˝Ò~|ü⁄Œ&ÉT.. ÇB eTq Á|üC≤kÕ«eT´+.. nqï uÛ≤eq j·TTe‘·˝À ô|]–b˛‘√+~. <ëìøÏ sê»ø°j·T+ @+ düe÷<Ûëq+ #ÓãT‘·T+~.? nsTTHê e´edüú nHêïø£ Ç˝≤+{Ï ∫qï ∫qï ˝ÀbÕ\T+{≤sTT.. n˝≤>∑ì z≥T Vü≤≈£îÿì $ìjÓ÷–+#·Tø√ø£b˛‘˚ m˝≤? b˛*+>¥ ã÷‘Y es¡≈£L yÓ*¢, ‘·eT z≥T Vü≤≈£îÿì $ìjÓ÷–+#·T≈£îqï|ü⁄Œ&˚ e´edüúqT Á|ü•ï+#˚ HÓ’‹ø£ Vü≤≈£îÿ ñ+≥T+~ j·TTe‘·øÏ. Ä ~X¯>± j·TTe‘· eTT+<ä&ÉT>∑T y˚ùdÔ Á|üC≤kÕ«e÷´ìøÏ j·TTe‘· ø=‘·Ôns¡ú+ #Óù|Œ neø±X¯+ <=s¡T≈£î‘·T+~. ôV’≤Á<ëu≤<é, ‘Ó\+>±D≤˝À¢ b˛*+>¥ XÊ‘·yÓT˝≤ ñHêï.. d”e÷+Á<Ûä »s¡>∑qTqï mìïø£˝À¢ nsTTHê b˛*+>¥ XÊ‘·+ ô|s¡>±\˙, ‘·<ë«sê eT+∫ sê»ø°j·÷\≈£î e÷s¡Z+ düT>∑eT+ nyê«\˙ Ä•<ë›+. z≥T <ä+&É>∑.. nH˚ HÓ’sêX¯´+ qT+∫.. z≥T |ü+&É>∑.. n~ Á|üC≤kÕ«e÷´ìπø |ü+&É>∑.. nH˚ kÕúsTTøÏ j·TTe‘·˝À #Ó’‘·q´+ ô|s¡>±\ì ø√s¡T≈£î+<ë+. ---0---


dü\Vü‰

y˚T 14

41

neT˝≤bÕ˝Ÿ Áù|eT >∑T≥Tº s¡≥Tº u…»yê&É ∫Á‘·+‘√ ‘Ó\T>∑T ‘Ós¡≈£î |ü]#·

j·TyÓTÆ, \yé ô|òsTT\÷´sY, Hêj·Tø˘, Ç<ä›s¡e÷àsTT \‘√ ∫Á‘ê˝‘√ eT+∫ >∑T]Ô+|ü⁄ ‘Ó#·TÃ≈£îqï V”≤s√sTTHé neT˝≤bÕ˝Ÿ ‘·«s¡˝À ô|[¢øÏ ¬s&û ne⁄‘√+~. ‘·$Tfi¯ <äs¡Ù≈£î&ÉT @ m˝Ÿ $»jYT‘√ ø=+‘·ø±\+>± |”ø£˝À¢‘·T Áù|eT˝À eTTì–b˛ sTT+~. M]<ä›s¡÷ ‘·«s¡˝À ô|[¢ #˚düTø√qTqï≥T¢ düe÷#ês¡+. neT˝≤bÕ˝Ÿ $»jYT ô|[¢ $wüj·÷ìï neT˝≤bÕ˝Ÿ ‘·*¢ n˙dtbÕ˝Ÿ z e÷´>∑C…’Hé≈£î Ç∫Ãq Ç+≥s¡÷«´˝À Á<ÛäTMø£]+#ês¡T. ‘·q≈£îe÷¬sÔ neT˝≤bÕ˝Ÿ <äs¡Ù≈£î&ÉT $»jYT‘√ mô|ò’sY q&ÉT|ü⁄ ‘·Tqï $wüj·÷ìï ‘êqT m˝≤ ‘Ó\TdüT≈£îHêïqH˚ $wüj·÷ìï n˙dtbÕ˝Ÿ Ä Ç+≥s¡÷«´˝À $e]+#ês¡T. neT˝≤bÕ˝Ÿ bò˛Hé _\T¢ |ü]o*+∫q n˙dtbÕ˝Ÿ, n+<äT˝À m≈£îÿe ø±˝Ÿ‡ <äs¡Ù≈£î&ÉT $»jYT‘√ e÷{≤¢&çq≥T¢ ‘Ó\TdüT≈£îHêïs¡T. nsTT‘˚ $»jYT <äs¡Ùø£‘·«+˝À e∫Ãq dæìe÷˝À neT˝≤bÕ˝Ÿ q{Ï+#·&É+‘√ ‘=\T‘· ÄyÓT≈£î ô|<ä›>± nqTe÷q+ sê˝Ò<äT. Ä ‘·sê«‘· neT˝≤ e´eVü‰s¡+ |ü]o*+#·>± ndü\T $wüj·T+ yÓ\T>∑T˝ÀøÏ e∫Ã+<ä≥.

‘·*¢<ä+Á&ÉT\qT ø£ì«Hé‡ #˚dæq neT˝≤bÕ˝Ÿ <äs¡Ù≈£î&ÉT $»jYT‘√ mô|ò’sY q&ÉT|ü⁄‘·Tqï $wüj·T+ Ç+{À¢ ‘Ó*j·T&É+‘√ ‘·eTqT neT˝≤bÕ˝Ÿ ø£ì«Hé‡ #˚ùd Á|üj·T‘·ï+ #˚dæ+<äì, Ä ‘·sê«‘ê ‘êeTT ˇ|ü⁄Œø√ø£ ‘·|üŒ˝Ò<äì n˙dtbÕ˝Ÿ #Ó|ü⁄Œø=∫Ã+~. neT˝≤bÕ˝Ÿ `$»jYT\ $yêVü≤+ #ÓHÓ’ï˝À »s¡>∑qT+~. nsTT‘˚ m+π>CŸyÓT+{Ÿ e÷Á‘·+ ø=∫Ã˝À »s¡T|ü⁄‘êeTì n˙dtbÕ˝Ÿ ‘Ó*bÕs¡T. pHé˝À M] $yêVü≤+ »]π> neø±X¯+ ñ+~. 2011˝À @m˝Ÿ $»j·YT <äs¡Ùø£‘·«+˝À e∫Ãq z ‘·$Tfi¯ ∫Á‘·+ (‘Ó\T>∑T˝À $Áø£yéT V”≤s√>± e∫Ãq Hêqï) wüO{Ï+>¥˝À Ç<ä›] eT<Ûä´ Áù|eT ∫>∑T]+∫+~. ‘·s¡Tyê‘· neT˝≤bÕ˝Ÿô|’ Áù|eT ô|+#·T ≈£îqï $»jYT, ‘·$TfiŸ V”≤s√ $»jYT‘√ rdæq ‘·˝…’yê (‘Ó\T>∑T˝À nqï) ∫Á‘·+˝À ÄyÓTqT V”≤s√sTTHé>± rdüT≈£îHêïs¡T. >∑‘·+˝À M] e´eVü‰s¡+ô|’ nqTe÷q+ e∫Ãq #ê˝≤ eT+~ $wüj·T˝≤ìï MT&çj·÷≈£î ©ø˘ #˚XÊs¡T. B+‘√ MT&çj·÷˝À ≈£L&Ü Ç<ä›] eT<Ûä´ Áù|e÷j·TD+ ñqï≥T¢ yês¡Ô\T e#êÃsTT. nsTT‘˚ n|üŒ{À¢ yês¡T á $wüj·÷ìï n+^ø£]+#·ø£b˛>±, ‘·eT eT<Ûä´ n˝≤+{Ï<˚MT ˝Ò<äì ãTø±sTT+#˚ Á|üj·T‘·ï+ #˚XÊs¡T.


dü\Vü‰

42

y˚T 14

|æ\¢\≈£î ≥÷´wüqT¢ nedüs¡e÷? y˚dü$ ôd\e⁄\T ÇùdÔ |æ\¢\≈£î |ü≥º˝Òq+‘· Äq+<ä+ ø£\T>∑T‘·T+~. ôd\e⁄\˙ï C≤©>± >∑&çù|j·T#·Ãì nqT≈£î+{≤s¡T. ø±˙ ‘·*¢<ä+Á&ÉT\T e÷Á‘·+ ôd\e⁄\T edüTÔHêïj·T+fÒ #ê\T, |æ\¢\qT @<√ ˇø£ ≥÷´wüHé˝À y˚ùdj·÷\ì #·÷kÕÔs¡T. Ç+{Ï e<ä› ñ+fÒ #Ó&çb˛‘ês¡H√, ˝Òø£ yês¡T #·~$+~ eT]∫b˛‘ês¡H√, yê]‘√ y˚>∑&É+ ø£wüºeTH√ Ç˝≤ @<√ ˇø£ ø±s¡D+‘√ yê] ôd\e⁄\qT Vü≤]+#˚düTÔHêïs¡T. B+‘√ |æ\¢\≈£î #·<äTe+fÒH˚ $düT>∑T e#˚Ãk˛Ô+~.

n

_Ûeè~∆ #Ó+<äT‘·Tqï <˚XÊ˝À¢ì kÕ<Ûës¡D $<ë´s¡Tú\‘√ b˛*ùdÔ, nyÓT]ø£Hé $<ë´s¡Tú\ ◊≈£L´ kÕúsTT, ˝…ø£ÿ\ HÓ’|ü⁄D≤´\T #ê˝≤ ‘·≈£îÿe>± ñHêïsTT. 2007˝À nø£ÿ&ç $<ë´XÊK #˚dæq düπs« Á|üø± s¡+, kÕúìø£+>± ñ+&˚ |ü_¢ø˘ dü÷ÿfi¯ó¢ n+‘· düTs¡øÏå‘·yÓTÆq$ ø±eì, n$ Á&É>¥‡˝≤+{Ï <äTs¡«´düHê\≈£î n&ܶ>± e÷sêj·Tì <ë<ë|ü⁄ 88% eT+~ ‘·*¢<ä+Á&ÉT\T uÛ≤$düTÔHêïs¡T. $<ë´Á|üe÷D≤\T <ës¡TD+>± ñqï≥T¢ 73%XÊ‘·+ eT+~ |òæsê´<äT#˚j·T>±, ‘·eT |æ\¢˝À¢ Ä<Ûë´ ‹àø£, HÓ’‹ø£ uÛ≤yê\T ô|+bı+~+#ê\qT≈£î+≥Tqï≥T¢ 83XÊ‘·+ eT+~ ‘·*¢<ä+Á&ÉT\T #ÓbÕŒs¡T. n_Ûeè~∆ #Ó+~q <˚XÊ˝À¢ kÕ<Ûës¡D $<ä´≈£î Á|ü‘ê´e÷ïj·T+>± |æ\¢\≈£î Çfi¯¢e<˚› ÁbÕ<∏ä$Tø£ $<ä´ #ÓãT ‘·T+&É≥+ düs¡«kÕ<Ûäs¡D+>± ø£ì|æk˛Ô+~. Bìe\¢ nyÓT]ø±˝Àì dü+Á|ü<ëj·T $<ë´ e÷¬sÿ{Ÿ rÁe+>± <Óã“‹+{À+~. Á|üdüTÔ‘·+ nyÓT]ø±˝Àì \ø£å dü÷ÿfi¯¢˝À ◊<äT \ø£å\ eT+~ $<ë´s¡Tú\T e÷Á‘·y˚T ñqï≥T¢ z düπs«˝À ‘˚*+~. ˇø√ÿ $<ë´]ú MT<ä nø£ÿ&É ô|fÒº Ks¡Tà @&ÉTy˚\ &Ü\s¡T¢. ø±˙ n_Ûeè~∆ #Ó+<äT‘·Tqï <˚XÊ˝À¢ e÷Á‘·+ Çfi¯¢e<ä› #·<äTe⁄ #Óù|Œ $<Ûëq+ Ç+ø± ÁbÕ#·Ts¡´+˝ÀøÏ sê˝Ò<äT. dü÷ÿfi¯¢˝À ≥÷´wüHé |ò”E\ ø£+fÒ eTVü‰q>∑sê˝À¢ Ç+<äT≈£î Ks¡Tà u≤>± m≈£îÿe ne⁄ ‘·T+~. q>∑sê\T, ∫qï |ü≥ºD≤˝À¢ nsTT‘˚ Ä<ÛäTìø£ $<ë´$<Ûëq+˝À dæ\ãdtqT ‘·*¢<ä+Á&ÉT\T Çfi¯¢e<ä› #Ó|üŒ˝Òs¡T. ô|’>±, ø±˝Òõ˝À¢ #˚πs≥|ü⁄&ÉT M]øÏ n+‘·>± neø±XÊ\T+&Ée⁄. bÕXÊÑ·´<˚XÊ˝À¢ nsTT‘˚ M{Ï HÓ{ŸesYÿ #ê˝≤ ã\+>± ñ+&É≥+, ô|’>± Hê´j·T b˛sê≥+ #˚ùd ˝≤; ñ+&É≥+‘√ #ê˝≤es¡≈£î nyÓT]ø£Hé ø£fi≤XÊ\\T M]ø√dü+ Á|ü‘˚´ø£ $<Ûëq+ ô|≥Tº≈£îHêïsTT. ø±˙ n_Ûeè~∆ #Ó+<äT‘·Tqï <˚XÊ˝À¢ e÷Á‘·+ M] ‘·s¡|ü⁄q yê~+#˚ Hê<∏äT&ÉT ˝Ò&ÉT. ‘·eT |æ\¢\qT Çfi¯¢e<˚› #·~$+∫q $TwüqØ\T ÄÁ|òæø±˝À ≈£L&Ü á |ü<ä∆‹ì Á|üy˚X¯ô|{≤ºs¡T. Çø£ Ädæj·÷, <∏ëjYT˝≤+&é Vü‰+ ø±+>¥, Ç+&çj·÷, Ç+&√H˚dæj·÷\˝À ø=+‘·y˚Ts¡ e÷Á‘·y˚T á |ü<ä∆‹ ñ+~. #ê˝≤ Á|üuÛÑT‘ê«\T Ç|üŒ{Ïø° BìøÏ e´‹πsø£+>±H˚ ñHêïsTT.

eTs√yÓ’|ü⁄ bÕXÊÑ·´<˚XÊ˝À¢ ø=ìï dü÷ÿfi¯¢yês¡T Á|üuÛÑT‘·«+ ˝Àì ñqï‘ê~Ûø±s¡T\‘√ ˝≤;sTT+>¥ #˚dæ, ‘·*¢<ä+Á&ÉT\T Çfi¯¢e<ä› #·<äTe⁄ #Óù|Œ $<ÛëHêìøÏ yÓfi¯¢≈£î+&Ü Á|üj·T‘êï\T #˚düTÔHêïs¡T. ø±˙ á $<Ûëq+ e\¢ $<ä´ $wüj·T+˝À ñqï ndüe÷q‘·\T #ê˝≤es¡≈£î ‘=\–b˛‘êsTT. dü+Á|ü<ëj·T $<ä´≈£î yÓfi¯¢˝Òìyês¡+<ä]ø° kÕeT÷Væ≤ø£ $<ë´$<Ûëq+ (Çfi¯¢ e<˚›) e\¢ #·<äTe⁄ edüTÔ+~. ‘êeTT ôd’‘·+ |üì #˚ùdÔ ‘·|üŒ Çfi¯¢ e<ä› JeHê<Ûës¡+ ˝Òì |æ\¢\T dü÷ÿfi¯¢≈£î yÓfi¯¢˝Òs¡T ø±ã{Ϻ, yê]øÏ Ç~ ñ|üj·TTø£Ô+>± ñ+≥T+~. Á|üuÛÑT‘·«+ #˚j·÷*‡+ <ä˝≤¢ ˇø£ÿfÒ.. á $<ë´ $<ÛëHêìøÏ ≈£L&Ü ‘·–q dæ\ãdtqT ìπs› •+∫, >∑T]Ô+|ü⁄ìyê«*. <ëìe\¢ ø±˝Òõ\T, ñqï‘· $<ë´ dü+düú\˝À n&çàwüq¢≈£î Çã“+~ ˝Ò≈£î+&Ü ñ+≥T+~. Ç|ü⁄&ÉT düe÷#ês¡, Á|ükÕs¡ $C≤„q+ ø=‘·Ô|ü⁄+‘·\T ‘=≈£îÿ‘·T+&É≥+‘√.. á $<Ûëq+ m≈£îÿe eT+~øÏ düT\uÛÑ+>± n+<äT‘·T+~. eT+∫ bÕsƒ¡XÊ\\T ˝Òø£b˛e&É+, HêD´yÓTÆq $<ä´ n+<äTu≤≥T˝À ˝Òø£b˛e&ÜìøÏ Ç~ |ü]cÕÿs¡+ ø±ø£b˛e#·TÃ. ø±˙, ‘ê‘êÿ*ø£+>± HÓ’Hê n_Ûeè~∆ #Ó+<äT‘·Tqï <˚XÊ˝À¢qT, Á>±MTD ÁbÕ+‘ê˝À¢qT Ç~ ø=+‘·es¡≈£î $<ë´ düeTdü´qT |ü]wüÿ]düTÔ+~.


dü\Vü‰

43

y˚T 14

˙s¡dü+ ‘·–Z+#˚ ‘ê{Ï eTT+»\T Á|üø£è‹˝À mH√ï $∫Á‘ê\THêïsTT. <ëì ø±s¡D+>± e#˚Ã

Á|ür düeTdü´≈£î $s¡T>∑T&ÉTq÷ #·÷|ædüTÔ+~. z yÓ’|ü⁄ eT+&˚ m+&É\‘√ #ÓeT≥\T ø£øÏÿ e&É*b˛j˚T˝≤ #˚düTÔ+~. e&É<Óã“ Á|ü‘êbÕìï s¡T∫ #·÷|ædüTÔ+~. dü÷s¡T´&ÉT ô|’|ü⁄ y˚düT≈£îì eTìwæ˝Àì ˙{Ïì yÓTT‘·Ô+ ‘ê–q≥T¢ ø=~›ùd|ü⁄ m+&É˝À ‹]–‘˚ ˙s¡dü+ ÄeVæ≤düTÔ+~. nsTT‘˚ Bì qT+∫ ãj·T≥|ü&É&ÜìøÏ Á|üø£è‹ Á|ükÕ~+∫q ~e´ Wwü<Ûë\T mH√ï ñHêïsTT. M{Ï˝À eTq≈£î y˚dü$˝À >∑Ts¡TÔ≈£î e#˚Ã$ eT÷&ÉT. |ü⁄#·Ãø±j·T\T, ‘ê{Ï eTT+»\T, ø=ã“]˙fi¯ó¢. Ç$ ˙s¡dü|ü&çq eTìwæøÏ ‘·ø£åD ñ|üX¯eTHêìï ÇkÕÔsTT. e&É<Óã“ qT+∫ s¡øÏåkÕÔsTT. M{Ï˝À ø=ã“]˙fi¯ó¢, |ü⁄#·Ãø±j·T\T >∑T]+∫ n+<ä]ø° #ê˝≤ u≤>± ‘Ó\TdüT. ‘ê{Ï eTT+»\ >∑T]+∫ ‘Ó\TdüT≈£î+<ë+. y˚dü$˝À e÷Á‘·y˚T <=]πø |ü+&É¢˝À ‘ê{Ï eTT+» ≈£L&Ü ˇø£{Ï. ‘ê{Ï eTT+»˝À¢ ñ+&˚ ø=ã“] ˙fi¯¢ ˝≤+{Ï rj·T{Ï ˙fi¯ó¢ MT<ä |ü&É≈£î+&Ü ‹q≥+ ˇø£ düs¡<ë. y˚dü$˝À Á|ü‘˚´ø£+>± \_Û+#˚ ‘ê{Ï eTT+»\T |ü⁄#·Ãø±j·T\T uÛ≤qT&ç Á|ü‘êbÕìï ‘·≥Tº≈£îH˚+<äT≈£î ñ|üjÓ÷>∑|ü&É‘êsTT. n+<äTπø y˚dü$˝À e#˚à ‘ê{Ï eTT+»\≈£î uÛÑ˝Ò –sêø° ô|]–+~. y˚dü$˝À $]$>± \_Û+#˚ M{Ïe\¢ ø£*π>y˚T\T n+‘ê Ç+‘ê ø±<äT. <ëVü‰]Ôì ‘·–Z+∫, X¯ØsêìøÏ #·\¢<äHêìï n+~+#·&Éy˚T ø±<äT. n+<ëìøÏ m+‘√ y˚T\T #˚kÕÔsTT$. Ç+<äT˝À $≥$THé _, ◊s¡Hé, ø±´*¸j·T+ e+{Ï$ |ü⁄wüÿ\+>± ñ+{≤sTT. ‘êC≤>± ñ+&˚ á

‘ê{ÏeTT+» p´d” *N Á|òüP{Ÿ˝≤ ñ+≥T+~. s¡T∫ ‘êC≤ ˝Ò˝Ò‘· ø=ã“] uÀ+&Ü+ fÒdtº ø£*– ñ+≥T+~. ø±*q>±j·÷\≈£î, eT#·Ã\T, <ä<äT›s¡T¢ e+{Ï düeTdü´\qT ìyê]+#˚+<äT≈£î ‘ê{Ï eTT+»*ï rdüT≈£îì >∑TE®˝≤ #˚dæ n+<äT˝À ø=~›>± bÕ\bı&ç ø£\bÕ*. á $TÁX¯e÷ìï eTTU≤ìøÏ |üP‘·˝≤ sêdüT≈£îì ø±ùd|üj·÷´ø£ ø£&çπ>j·÷*. Ç˝≤ ‘·s¡#·÷ #˚düTÔ+fÒ, #·s¡à+ Á|üø±X¯e+‘·+>± e÷s¡T‘·T+~. M{Ï‘√bÕ≥T eT]ø=ìï Äs√>∑´ø£s¡yÓTÆq Á|üjÓ÷»Hê\T ñHêïsTT. y˚dü$˝À ãs¡Te⁄ ‘·>±Z\qT≈£î+fÒ, ñ‘·ÔeT e÷s¡Z+>± ‘ê{Ï eTT+»\T <√Vü≤<ä|ü&É‘êsTT. M{Ï˝À ñ+&˚ n~Ûø£ ˙{ÏXÊ‘·+, MT bı≥º ì+&ÉT>± ñqï nqTuÛÑ÷‹ ø£*–+∫ Äø£*ì <ä]#˚s¡˙j·T<äT. <ë+‘√ #ê˝≤ ‘˚*ø£>± ãs¡Te⁄ ‘·>∑Ze#·TÃ. $ø±s¡+ yê+‘·T\T e∫Ãq≥T¢ nì|ædüTÔ+fÒ, ◊dt j·÷|æ˝Ÿ n+fÒ ‘ê{Ï eTT+»\T ‹q&É+ e\¢ Ä |ò”*+>¥ ‘·>∑TZ‘·T+~. ‘ê{Ï eTT+»\‘√ ∫¬øHé bÕø˘‡ ≈£L&Ü ìyê]+#·e#·TÃ. Ç+<äT˝À ñqï #·\¢<äq+ e\¢ X¯ØsêìøÏ ø±e*‡q+‘· #·\¢<äq+ edüTÔ+~. y˚dü$˝À ∫¬øHé bÕø˘‡ eùdÔ, ‘ê{Ï eTT+»\T ¬s>∑T´\sY>± rdüT≈£î+fÒ eT+∫ |òü*‘·+ ñ+≥T+~. y˚dü$˝À m+&É qT+∫ ñ|üX¯eTq+ bı+<˚+<äT≈£î á eTT+»\T m+‘·>±H√ <√Vü≤<ä|ü&É‘êsTT. ‘ê{Ï eTT+»\T eTìwæøÏ m+‘√ y˚T\T #˚düTÔ+~. eTìwæ X¯Øs¡+˝Àì ñc˛íÁ>∑‘· ‘·–Z Js¡íÁøÏj·T u≤>± »s¡T>∑T‘·T+~. X¯ØsêìøÏ ñc˛íÁ>∑‘· ‘·–Z Js¡íÁøÏj·T u≤>± »s¡T>∑T‘·T+~. X¯ØsêìøÏ eT+∫ #·\¢<äHêìï n+~düTÔ+~.


dü\Vü‰ m+&Üø±\+ á ‘ê{Ï eTT+»˝À¢ ˙fi¯ó¢ #ê˝≤ #·\Te #˚kÕÔsTT. eTTK´+>± ∫qï |æ\¢\øÏ eTTdü$ yêfi¯¢øÏ #ê˝≤ eT+∫~. >∑]“¤D°\T ‘ê{Ï eTT+»\T ‹q&É+ e\¢ yê]˝À eT\ã<ä∆ø£ düeTdü´ ‘=\–b˛‘·T+~. Js¡íÁøÏj·TqT yÓTs¡T>∑T|üs¡TdüTÔ+~. Ç+ø± mdæ&ç{° düeTdü´qT ≈£L&Ü ìyê]düTÔ+~. ‘ê{Ï eTT+»˝À¢ n~Ûø£+>± ˙{Ï XÊ‘·+ ñ+&É&É+ e\¢, X¯ØsêìøÏ ‘·–q+‘· ‘˚eT n+~+∫, #·sêàìï, X¯Øsêìï #·\¢>± ñ+#˚+<äT≈£î >=|üŒ>± düVü‰j·T|ü&ÉT‘·T+~. ‘ê{Ï eTT+»\ e\¢ u…dtº ôV≤˝ŸÔ u…ì|òæ{Ÿ‡ bı≥º düeTdü´\qT ìyê]+#·&É+˝À H˚#·Ts¡˝Ÿ Á{°{ŸyÓT+{Ÿ>± düVü‰j·T|ü&ÉT‘·T+~. Ç‘·s¡ ø±˝≤˝À¢ ø£+fÒ y˚dü$˝À m≈£îÿe>± n\dü≥≈£î >∑Ts¡e⁄‘·T+{≤s¡T. n+<äT≈£î Á|ü<Ûëq ø±s¡D+. X¯Øs¡+ ‘·«s¡>± ˙{Ïì ø√˝ÀŒe&Éy˚T. á n\dü≥qT ‘ê{Ï eTT+»\T ìyê]+∫, ‘·ø£åD X¯øÏÔì n+~kÕÔsTT. nìï s¡ø±\ Js¡í düeTdü´\T ìyê]+#·&É+˝À á ‘ê{Ï eTT+»\T #ê˝≤ u≤>± ñ|üjÓ÷>∑|ü&É‘êsTT. y˚dü$˝À bı≥ºqT X¯ó ÁuÛÑ+ #˚j·T&ÜìøÏ M{Ïì @HÓ¸+Á≥˝Ÿ <∏Ós¡|”>± M{Ïì ñ|üjÓ÷–kÕÔs¡T. düeTàsY d”»Hé˝À #ê˝≤eT+~˝À m+<äTs¡j˚T´ eT\¢ã<ä∆ø£ düeTdü´qT ìyê]düTÔ+~. ‘ê{Ï eTT+»\T yÓT‘·Ô>± ˝Ò≈£îqï|ü⁄Œ&ÉT yê{Ïì p´dt˝≤ ‘·j·÷s¡T#˚dæ ñ<äj·T+, |üs¡>∑&É|ü⁄q ‘ê>∑&É+ e\¢ eT+∫ |òü*‘·+ ñ+≥T+~. M{Ïì Áø£eT+>± rdüT≈£î+fÒ *esY düeTdü´qT ‘·–Z+#·Tø√e#·TÃ. eTT+»˝À¢ ñ+&˚ n~Ûø£ bı{≤wæj·T+ e\¢ X¯Øs¡+˝Àì {≤øχHé‡qT ‘=\–+#·Tø√e&ÜìøÏ n<äT“¤‘·+>± düVü‰j·T|ü&ÉT‘·T+~. y˚dü$˝À $]$>± eTq≈£î n+<äTu≤≥T˝À ñ+&˚ á |ü+&ÉT¢

44

y˚T 14

#ê˝≤ ‘·≈£îÿe ø±´\Ø\T ø£*– ñ+{≤sTT. ø±˙, m≈£îÿe mqØ®ì n+~düTÔ+~. X¯ØsêìøÏ ‘·–q+‘· ≈£L*+>¥ mô|òø˘ºqT n+~düTÔ+~. y˚dü$˝À #ÓeT≥ ø±j·T\ ìyês¡D≈£î ‘ê{Ï eTT+»\T ñ|üjÓ÷>∑|ü&Ü‘êsTT. ‘ê{Ï eTT+»\ ‘=ø£ÿqT rdæ #·sêàìøÏ eTs¡›q #˚j·T&É+ e\¢, #ÓeT≥ø±j·T\T ‘·–Z+#·&É+‘√bÕ≥T #·sêàìøÏ #·\¢<äHêìï n+~düTÔ+~. y˚dü$˝À ñc˛íÁ>∑‘· ô|]– #·s¡à+MT<ä @s¡Œ&˚ ˇø£ s¡ø£yÓTÆq≥Te+{Ï #·s¡à s¡+Á<Ûë\(V”≤{Ÿ u≤sTT˝Ÿ‡)qT ‘ê{Ï eTT+»\T ¬s>∑T´\sY>± ‹q&É+ e\¢ ìyê]+#·e#·TÃ. ‘ê{Ï eTT+»˝À¢ ñ+&˚ ô|’{À ¬ø$Tø£˝Ÿ‡, Ä+‘√dæ˙Hé X¯Øs¡+˝À ≥÷´eTsY‡, Áu…dtº ø±´q‡sY ôd˝Ÿ‡qT ô|s¡>∑≈£î+&Ü ìs√~ÛdüTÔ+~.


dü\Vü‰

y˚T 14

45

n+&√‘·Œ‹ÔøÏ ‘√&ÉŒ&˚ ÄVü‰sê\T Á|üdüTÔ‘· s√E˝À¢ #ê˝≤ eT+~ »+≥˝À¢ ÇHéô|ò]º*{° (dü+‘êq ˝Ò$T) düeTdü´‘√ u≤<Ûä|ü&ÉT‘·THêïs¡T. dü+‘êq+ ø£\>∑ø£b˛e&ÜìøÏ nH˚ø£ ø±s¡D≤\THêïsTT. n+<äT˝À eTVæ≤fi¯\T m≈£îÿe uÛ≤>∑+ Ç˝≤+{Ï düeTdü´‘√ dü‘·eT‘·eTe⁄‘·THêïs¡T. Vü‰s√àq¢ ˝À|ü+, |”d”z&û\T, s¡T‘·TÁø£eT ˝ÀbÕ\T, ze˝ÒwüHé(n+&É+ ñ‘·Œ‹Ô). Á|ü‹ HÓ˝≤ zeØdt ˇø£ yÓT#·÷´sY nsTTq n+&É+qT $&ÉT<ä\ #˚kÕÔsTT. MT y√yÓ˝ÒwüHé˝À ø=ìï s¡ø±\ ÄVü‰sê\T n<äT“¤‘·+>± düVü‰j·T|ü&ÉT‘êsTT. zeØdt qT+∫ $&ÉT<ä\j˚T´ n+&É+ Äs√>∑´yÓTÆq~>±, X¯øÏÔe+‘·yÓTÆq~>± ñ+&Ü*. Bì ø√dü+ ø=ìï ÄVü‰sê\T rdüT≈£î+fÒ n+&É+ jÓTTø£ÿ &ûmHé@≈£î s¡ø£åD ø£*ŒdüTÔ+~. eT]+‘· m≈£îÿe>± ô|ò]º*{°ì ø£*–+∫ eT]+‘· ‘·«s¡>± >∑s¡“¤+ bı+<ä&ÜìøÏ düVü‰j·T|ü&ÉT‘·T+~.

bò˛*ø˘ j·÷dæ&é

u≤<ä+ $≥$THé á

n+&É+˝À ñqï &ûmHé@≈£î s¡ø£åD ø£*Œ+#·&ÜìøÏ $≥$THé á ze˝ÒwüHé »s¡>∑&ÜìøÏ ÄdüŒsê>∑dt(bò˛*ø˘ j·÷dæ&é) #ê˝≤ #ê˝≤ nedüs¡+ ne⁄‘·T+~. ø±ã{Ϻ, ze˝ÒwüHé≈£î e÷Á‘·y˚T ø±≈£î+&Ü nedüs¡+ ne⁄‘·T+~. X¯Øs¡+˝À bò˛*ø˘ j·÷dæ&é ‘·–Zq|ü⁄&ÉT, n~ Äs√>∑´ø£s¡yÓTÆq n+&É+ $&ÉT<ä\ ø±e&ÜìøÏ u≤<ä+ n<äT“¤‘·+>± ze˝ÒwüHé MT<ä Á|üuÛ≤e+ #·÷|ü⁄‘·T+~. ø±ã{Ϻ, ÄdüŒsê>∑dt düVü‰j·T|ü&ÉT‘·T+~. rdüTø√e&É+ e\¢ ‘·–q+‘· bò˛*ø˘ j·÷dæ&éqT bı+<äe#·TÃ.

ôw˝Ÿ |òæwt ` $≥$THé _ 12

ns¡{Ï |ü+&ÉT¢ $≥$THé _6

$≥$THé _6 Vü‰s√àHé ñ‘·Œ‹ÔøÏ n<äT“¤‘·+>± düVü‰j·T|ü&ÉT ôw˝Ÿ |òæwt ˝…’+–ø£ X¯øÏÔì ô|+#·&É+‘√bÕ≥T, m≈£îÿe>± _12qT ‘·T+~. n+&É+ $&ÉT<ä\qT ¬s>∑T´˝Ò{Ÿ #˚düTÔ+~. ns¡{Ï|ü+&ÉT¢ n+~düTÔ+~. á _ 12 $≥$THé |æ+&É+qT ã˝Àù|‘·+ #˚j·T&ÜìøÏ ¬s>∑T´\sY>± rdüT≈£î+fÒ, ¬s>∑T´\sY>± s¡T‘·TÁø£e÷\T ekÕÔsTT. j·T÷Á≥dt yê˝Ÿ‡qT ã˝Àù|‘·+ #˚j·T&ÜìøÏ düVü‰j·T|ü&ÉT‘·T+~.

<ëìeTà eTVæ≤fi¯\T ◊s¡HéqT ‘·≈£îÿe>± ø£*–ñ+&É&É+ e\¢ ze˝ÒwüHé »]π> neø±XÊ\T ‘·≈£îÿe>± ñ+{≤sTT. n+‘˚ø±≈£î+&Ü n+&É+ #ê˝≤ ‘·≈£îÿe HêD´‘· ø£*– ñ+≥T+~. n+<äTe\¢ á ◊s¡Hé n~Ûø£+>± ñqï ÄVü‰s¡+ rdüTø√e&É+ e\¢ >∑s¡“¤+ bı+<ä&ÜìøÏ ˇø£ eT+∫ ñbÕj·T+. BìøÏ Á|ü<Ûëq+>± <ëìeTà |ü+&ÉT m+‘√ düVü‰j·T|ü&ÉT‘·T+~.

ãs¡Te⁄ ìj·T+Á‘·D me¬s’‘˚ n~Ûø£ ãs¡Te⁄ ø£*– ñHêïs√ yês¡T ze˝ÒwüHé düeTdü´\qT ø£*– ñ+{≤s¡T. ø±ã{Ϻ nìeT˝Ÿ (e÷+dü+ qT+#˚ e#˚Ã) Áb˛{°q¢≈£î ã<äT\T>± k˛j·÷, eT]j·TT ∫≈£îÿfi¯ó¢, ∫s¡T <ÛëHê´\T e+{Ï$ rdüTø√e&É+ ñ‘·ÔeT+.

q{Ÿ‡` ôd©ìj·T+ ôd©ìj·T+ ˇø£ n<äT“¤‘·yÓTÆq b˛wüø£+. Ç~ zeØ˝Àì n+&É+ &Ü´y˚TCŸ #˚ùd Á|”sê&çø£˝Ÿ‡‘√ b˛sê&ÉT‘·T+~. yê˝Ÿq{Ÿ‡, Áu≤{ÏCŸ q{Ÿ‡˝À n‘·´~Ûø£+>± ôd©ìj·T+ ñ+≥T+~.


dü\Vü‰

y˚T 14

46

eT+&˚ m+&É≈£î eTõ®π> eT+∫~ y˚dü$

ñc˛íÁ>∑‘·\T n+‘·ø£+‘·ø° ô|s¡T>∑T‘·THêïj·T+fÒ |æ\¢\ qT+∫ ô|<ä›\ <ëø± n+<äs¡÷ Çã“+~|ü&É‘ês¡T. ãj·T≥≈£î yÓfi≤¢\+fÒ e&É<Óã“ ‘·>∑T\T‘·T+<˚yÓ÷qqï uÛÑj·T+ ‘·|üŒ<äT. ãj·T{Ï ñc˛íÁ>∑‘·\T m+‘· ñHêï eTq XÊØs¡ø£ ñc˛íÁ>∑‘· e÷Á‘·+ 37 &çÁ^\ ôd+{°Áπ>&é <ä>∑Zπs dæús¡+>± ñ+&Ü*. á ñc˛íÁ>∑‘·qT eTq XÊØs¡ø£ j·T+Á‘ê+>∑+ dæús¡+>± ñ+#·T‘·T+~. ãj·T≥ yê‘êes¡D+˝À ñc˛íÁ>∑‘· ô|]–q|ü⁄Œ&ÉT <ëìï ≈£L&Ü eTq X¯Øs¡+ Á>∑Væ≤düTÔ+~. á ø±\+˝À á u…&É<ä m≈£îÿe. e&É<Óã“ m≥Te+{Ïyê]¬ø’Hê ‘·>∑T\T‘·T+~. nsTT‘˚ ∫qï|æ\¢\≈£î, ej·TdüT eT[¢q yê]øÏ á neø±X¯+ eTØ m≈£îÿe. X¯Øs¡+ qT+∫ ñc˛íÁ>∑‘· ãj·T≥≈£î yÓfi‚¢ $<Ûä+>± eÁdüÔ<Ûës¡D ñ+&Ü*. M˝…’q+‘·es¡≈£î e<äT\T>± ñ+&˚ ø±≥Hé eÁkÕÔ\H˚ <Ûä]+#ê*. ñ<äj·T+ ‘=$Tà~ >∑+≥\ qT+∫ kÕj·T+Á‘·+ Hê\T>∑T >∑+≥\ <ëø± dü÷s¡´s¡•à rø£åD+>± ñ+≥T+~ ø±ã{Ϻ á düeTj·T+˝À C≤Á>∑‘·Ô>± ñ+&Ü*. ˝Ò‘·s¡+>∑T <äTdüTÔ\T <Ûä]+#·&É+ eT+∫+~. q\T|ü⁄ Ç‘·s¡ eTT<äs¡T s¡+>∑T\T y˚&çì Á>∑Væ≤+#˚ neø±X¯+ ñ+≥T+~ ø±ã{Ϻ n≥Te+{Ï yê{Ïì $düà]+#ê*. eTìwæ X¯ØsêìøÏ eTõ®>∑ m+‘√ y˚T\T #˚düTÔ+~. eTTK´+>± eT+&˚ y˚dü$˝À m+&É˝À qT+∫ e∫Ãq yê]øÏ >±¢düT&ÉT #·\¢ì eTõ®>∑ ÇùdÔ b˛sTTq ÁbÕD+ e∫ÃqfÒº. á eTõ®>∑˝À m˝≤+{Ï |ü<ësêú\T ñ+{≤j·T+fÒ Áù|>∑T\≈£î, bı≥º≈£î y˚T\T #˚ùd ˝≤ø√ºu≤dæ˝Ÿ e+{Ï$ n~Ûø£+>± ñ+{≤sTT. $πs#·Hê\T, yê+‘·T\T n~Ûø£ <ëVü≤+ e+{Ï düeTdü´\T ˝Ò<ë ˙s¡dü+ ø±fi¯ó¢ ‹$Tàs¡T¢ ‘·˝…‹Ôq|ü⁄&ÉT eTõ®>∑˝À ñ|ü⁄Œ ø±˙, |ü+#·<ës¡ ø±˙ y˚düT≈£îì ‘ê–‘˚ eT+∫ ñ|üX¯eTq+ \_ÛdüTÔ+<äì >∑èVü≤ yÓ’<äT´\T #ÓãT‘·THêïs¡T. nsTT‘˚ á eTõ®>∑qT eT{ϺbÕÁ‘·˝À #˚düT≈£îì ‘ê–‘˚ Ç+ø± #ê˝≤ eT+∫>± ñ+&É&Éy˚T ø±≈£î+&Ü eT+∫ >∑TDes¡∆ø£ |ü<ës¡ú+>± ≈£L&Ü |üì #˚düTÔ+<äì Äj·TTπs«<ä yÓ’<äT´\T n+≥THêïs¡T. ô|s¡T>∑T≈£î

¬s+&ÉT ˝Ò<ë eT÷&ç+‘·\T ˙fi¯ó¢ ø£*|æq eTõ®>∑ ‘ê–‘˚ eT+∫<äì, Ç~ X¯ØsêìøÏ m˝≤+{Ï Vü‰ì #˚j·T<äì #ÓãT‘·THêïs¡T.

ˇø£ ø£|ü⁄Œ ô|s¡T>∑T rdüT≈£î+fÒ.. y˚dü$˝À Á|ü‹ s√p ˇø£ ø£|ü⁄Œ ô|s¡T>∑T rdüTø√e&É+ <ë«sê Js¡íX¯øÏÔ yÓTs¡T>∑T|ü&ÉT‘·T+<äì q÷´Á{°wüqT¢ n+≥THêïs¡T. Ç+ø± ø£&ÉT|ü⁄˝À eT+≥qT ‘·–Z+∫, yÓT<ä&ÉTøÏ #·\¢<äHêìï n+~düTÔ+~. Äs√>∑´ø£s¡yÓTÆq ÄVü‰sê˝À¢ ô|s¡T>∑T #ê˝≤ eTTK´yÓTÆ+~. Bì˝À ø±´*¸j·T+ |ü⁄wüÿ\+>± \_ÛdüTÔ+~. MT>∑&É rj·Tì bÕ\qT+#˚ ô|s¡T>∑T ‘·j·÷s¡T #˚j·T&É+ eT+∫~. ô|s¡T>∑T Äs√>±´ìπø ø±<äT. kÂ+<äs¡´ kÕ<Ûäq+>±q÷ m+‘√ y˚T\T #˚düTÔ+~. #·s¡à+ m+&ÉøÏ u≤>± ø£+~b˛sTTq≥¢sTT‘˚ 5 #Ó+#ê\ eTõ®>∑˝À 2 #Ó+#ê\ ≥e÷{≤ s¡dü+ ø£*|æ sêdüT≈£îì ns¡>∑+≥ ‘·s¡Tyê‘· ø£&çπ>düT≈£î+fÒ |òü*‘·+ ø£ì|ædüTÔ+~. n\dæb˛sTTq ø±fi¯¢øÏ ≈£L&Ü ô|s¡T>∑T m≈£îÿe>± ñ|üjÓ÷>∑|ü&ÉT‘·T+~. Hê\T>∑T #Ó+#ê\ ô|s¡T>∑T˝À ø=+#Ó+ yÓì>∑sY ø£*|æ ø±fi¯¢≈£î |ü{ϺùdÔ #·s¡à+˝À q•+∫q {ÏwüO´\qT u≤>∑T|üs¡∫ ø±fi¯¢˝À _s¡TdüTqT ˝≤π>düTÔ+~. á $TÁX¯e÷ìï yês¡+ s√E\<ëø± Á|òæCŸ˝À ñ+#·T≈£îì kÕïHêìøÏ eTT+<äT ø±fi¯¢≈£î, bÕ<ë\≈£î yê&ÉTø√e#·Ãì ã÷´{°wæj·TqT¢ #ÓãT‘·THêïs¡T.


dü\Vü‰

47

y˚T 14

ãs¡Te⁄ ‘·–+Z #˚ ÄVü‰sê\T kÕ<Ûës¡D+>±

ø=+‘·eT+~ m+‘· ‹Hêï @e÷Á‘·+ ˝≤yÓø£ÿ≈£î+&Ü düqï>± ñ+{≤s¡T. &Ó’© bòÕ´{Ÿ |òü⁄&é rdüT≈£îqï @ e÷Á‘·+ ˝≤yÓø£ÿs¡T. nsTT‘˚ eT] ø=+<äs¡T ø=~›>± ‹Hêï $|üØ‘·+>± ˝≤yÓ≈£îÿ‘ês¡T. Ç˝≤+{Ï yê]H˚ }ãø±j·TT\T n+{≤s¡T. ìC≤ìøÏ eTq+ rdüT≈£îH˚ ÄVü‰s¡+ MT<˚ ãs¡Te⁄ ô|s¡>∑&É+, ‘·>∑Z&É+ nqï~ Ä<Ûës¡|ü&ç ñ+≥T+<äqï $wüj·÷ìï #ê˝≤eT+~ eT]∫b˛‘·T+{≤+. ãs¡Te⁄ ‘·>±Z\qT≈£îH˚yês¡T á øÏ+~ dü÷#·q\qT >∑Ts¡TÔ ô|≥Tºø√yê*. Äø£*: Äø£* y˚j·T&ÜìøÏ düTe÷s¡T ns¡>∑+≥ eTT+<˚ yÓT<ä&ÉT ÄVü‰s¡+ ø±yê\qï dü÷#·q\qT n+~düTÔ+~. n˝≤ nì|æ+∫q yÓ+≥H˚ ‹H˚j·÷*. @ e÷Á‘·+ >∑eTì+#·≈£î+&Ü Äø£* nì|æ+∫q >∑+{À, ns¡>∑+{À ‘·sê«‘√ ÄVü‰s¡+ ‹q&É+ e\¢ |òü*‘·+ ñ+&É<äT. n˝≤π> ø£&ÉT|ü⁄ ì+&çq≥T¢ nì|æ+#·>±H˚ ‹q&É+ Ä|æy˚j·÷\ì ì|ü⁄DT\T dü÷∫düTÔHêïs¡T. uÛÀ»q+ : m+‘· ‹Hêï @~ ‹Hêï uÛÀ»HêìøÏ dü]ø±<äT n+{≤s¡T. Ç~ q÷{ÏøÏ q÷s¡TbÕfi¯ó¢ ì»+. ãs¡Te⁄ ‘·>±Z\qT≈£îH˚yês¡T uÛÀ»q+ ndü‡\T e÷H˚j·T≈£L&É<äT. nsTT‘˚ MTs¡T rdüT≈£îH˚ uÛÀ»Hêìï ‘·–Z+#·Tø=ì, ñ<äj·÷H˚ï ÁuÒø˘bòÕdtº

ô|<ä›yÓTT‘·Ô+˝À rdüTø√yê*. eT<Ûë´Vü≤ ï+, sêÁ‹ uÛÀ»q+˝À _j·T´+‘√ e+&ç nHêïìøÏ ã<äT\T sê>∑T\T, >√<ÛäTeT\T, dü»®\÷ ñ|üjÓ÷–+#·Tø√yê*. sêÁ‹ |ü&ÉTø√e&ÜìøÏ Hê\T>∑T >∑+≥\ eTT+<˚ uÛÀ»q+ eTT–+#·&É+ ñ‘·ÔeTyÓTÆq |ü<ä∆‹. yê´j·÷eT+: yê´j·÷eT+ ‘·|üŒìdü]. s√E˝À ø£˙dü+ ø=+‘· düeTj·÷ìï yê´j·÷e÷ìøÏ πø{≤sTT+#ê*. n˝≤ πø{≤sTT+#·&É+ ≈£î<äs¡ì yês¡T Ç+{À¢ì yÓT≥T¢ mø£ÿ&É+, Ç+{À¢H˚ n≥÷ Ç≥÷ 40 ì$TcÕ\≈£î ‘·≈£îÿe>±≈£î+&Ü ‹s¡>∑&É+, Ä|ü≈£î+&Ü q&Ée&É+ ˝≤+{Ï$ #˚j·÷*. ìÁ<ä˝Ò∫q yÓ+≥H˚ Ç˝≤+{Ï$ #˚ùdÔ eT+∫ |òü*‘·+ ñ+≥T+~. M\T+fÒ ñ<äj·T+, kÕj·T+Á‘·+ z ns¡>∑+≥ bÕ≥T y˚>∑+>± q&Ée&É+ n\yê≥T #˚düTø√yê*. ˇ‹Ô&çøÏ, Ä+<√fi¯q≈£î <ä÷s¡+>± : ãs¡Te⁄ ‘·π>Z Áø£eT+˝À ‘·|üŒìdü]>± Ä+<√fi¯q, ˇ‹Ô&ç>± <ä÷s¡+>± ñ+&Ü*. ô|’ ¬s+&ç+{Ï ø±s¡D+>± n~Ûø£+>± ‹H˚j·T&É+‘√ ãs¡Te⁄ ô|]π> neø±X¯+ ñ+<äì |ü]XÀ<Ûäq˝À¢ s¡TEyÓ’+~. #·¬øÿs¡≈£î <ä÷s¡+>±: ãs¡Te⁄ ‘·>±Z\qT≈£îH˚yês¡T r|æ |ü<ësêú\≈£î ‘·|üŒìdü]>± <ä÷s¡+>± ñ+&Ü*‡+<˚! Ms¡T #·¬øÿs¡≈£î


dü\Vü‰

48

ã<äT\T u…\¢+ ˝Ò<ë ‘˚HÓqT Á|ü‘ê´e÷ïj·T+>± ñ|üjÓ÷–+#·Tø√ e#·TÃ. M{Ï‘√bÕ≥T r|æ m≈£îÿe>± ñ+&˚ |ü+&ÉT¢ ≈£Ls¡>±j·T\qT n~Ûø£+>± rdüTø√yê*. ìÁ<ä˝Ò$T: ø£&ÉT|ü⁄ì+&Ü ‹+&ç, ø£+{Ï ì+&Ü ìÁ<ä, Äs√>∑´ s¡Vü≤kÕ´\T n+{≤s¡T. ìÁ<ä˝Ò$T ≈£L&Ü }ãø±j·÷ìøÏ <ë]rdüTÔ+~. ø£˙dü+ @&ÉT>∑+≥\bÕ≥T ìÁ<ä ‘·|üŒìdü].

n<˚ |ü⁄s¡Twüß˝…’‘˚....

y˚T 14

düVü≤»+>± ‘·–ZdüTÔ+~. Á^Hé{° : #ê˝≤eT+~ ¬øô|ò’Hé ãs¡Te⁄qT y˚>∑+>± ‘·–ZdüTÔ+<ä+ {≤s¡T. Ä|ò”düT˝À ˇø£kÕ] ø±|ò” ‘êπ>dæ ãs¡Te⁄ ‘·>∑TZ‘êeTì |ü⁄s¡Twüß\T uÛ≤$kÕÔs¡T. Øôd]à y˚Ts¡≈£î ø±|ò” >∑T+&Ó rs¡TqT y˚>∑+ #˚düTÔ+~. ø=e⁄« y˚>∑+>± ø£]–düTÔ+~. nsTT‘˚, πøô|ò’Hé‘√ b˛*ùdÔ Á^Hé {° n~Ûø£ Á|üjÓ÷»q+. ãs¡Te⁄ ‘·–ZdüTÔ+~. Äø£* ìj·T+Á‹düTÔ+~. Äs√>∑´+>± ñ+&˚˝≤ #˚düTÔ+~. ãs¡Te⁄ ‘·>∑Z≥y˚T ø±ø£, á ôV≤s¡“˝Ÿ {° MT #·sêàìøÏ, yÓ+Á≥Tø£\≈£î ≈£L&Ü #ê˝≤ eT+∫~. eT] ˇ‹Ô&ç‘√ E≥Tº }&ÉT‘·T+fÒ, MTs¡T ‘Ó\¢ã&çb˛‘·T+fÒ Á^Hé {° ‘ê>∑+&ç. u≤<ä+ |ü|ü⁄Œ\T: u≤<ä+|ü|ü⁄Œ, yê˝Ÿq{Ÿ, ÄÁ|æø±{Ÿ e+{Ï$ eT+∫ ø=e⁄« ø£]–+∫, eT+∫ ø=˝…düºsê˝Ÿ ÇkÕÔsTT. Äø£* ìj·T+Á‹+#ê\Hêï, ø£&ÉT|ü⁄ ì+&ÉT>± ñ+#·Tø√yêHêï Á|ü‹s√p >∑Tô|Œ&ÉT u≤<ä+ |ü|ü⁄Œ\T ‹q+&ç. >∑T&ÉT¢: MTs¡T e÷+kÕVü‰] nsTT‘˚, >∑T&ÉT¶qT |üP]Ô>± MT ãs¡Te⁄ ‘·–Z+#˚+<äT≈£î $ìjÓ÷–+#·Tø√+&ç. >∑T&ÉT¢ Äs√>∑´y˚T ø±<äT ‘˚*ø£>± ø£&ÉT|ü⁄ ì+|ü⁄‘êsTT. yê{Ïì ñ&çøÏ+∫, ˝Ò<ë n‹ø=~› q÷HÓ˝À y˚sTT+∫ Á|ü‹ s√p ÁuÒø˘bòÕdtº>± ‹q+&ç. >∑T&É¢qT yÓqï rdæq bÕ\‘√ ≈£L&Ü ‹qe#·TÃ. á nsTT<äT s¡ø±\ ÄVü‰sê\T |ü⁄s¡Twüß\˝À ø£\ n~Ûø£ X¯Øs¡ ø=e⁄«qT ø£]ƒqyÓTÆq ÄVü‰s¡ Á|üD≤[ø£\T Ä#·]+#·≈£î+&ÜH˚ ø£]–kÕÔsTT. ø£qTø£ á ÄVü‰sê\T MT ÄVü‰sê˝˝À #˚]à Äs√>∑´+>± #·Ts¡T≈£î>± ñ+&˚˝≤, |òæ{Ÿ>± ñ+&˚˝≤ #˚düTø√+&ç.

kÕ<Ûës¡D+>± |ü⁄s¡Twüß\T ø£]ƒqyÓTÆq ÄVü‰s¡ Á|üD≤[ø£\T Ä#·]+#·s¡T. ã<äT\T>± y˚TeTT yê´j·÷e÷\T #˚dü÷Ô ãs¡Te⁄ ‘·–Z+#·T≈£î+{≤eT+{≤s¡T. ø£]ƒqyÓTÆq ÄVü‰s¡ ìj·Te÷\T bÕ{Ï+#·˝Òìyês¡T ‘·eT n<äq|ü⁄ ø=e⁄« ‘˚*ø£>± ø£]–+#·T≈£îì kÕàsYº nsTTb˛yê\+fÒ øÏ+<ä ù|s=ÿqï ÄVü‰sê\T düVü≤ø£]kÕÔsTT. Ä|æ˝Ÿ‡: s√E≈£î ˇø£ Ä|æ˝Ÿ ‹+≥÷ &Üø£ºsY nedüs¡+ ˝Ò<ä+{≤s¡T. n~ ì»y˚T. MTs¡T Äs√>∑´+>± ñ+&Ü\+fÒ ãs¡Te⁄ ‘·>±Z\+fÒ Á|ü‹s√E MT Ä|ò”dt≈£î yÓfi‚¢≥|ü⁄&ÉT ˇø£ Ä|æ˝Ÿ ‹H˚j·T+&ç. Ä|æ˝ŸqT bÕ\T ˝Ò<ë ô|s¡T>∑‘√ »‘· #˚dæ ≈£L&Ü ‹+fÒ s¡T∫ eT]+‘· ô|s¡T>∑T‘·T+~. Ä|æ˝Ÿ s¡ø£Ô+˝Àì >∑÷¢ø√CŸ kÕúsTT\T ‘·–Z+#·&Éy˚T ø±<äT ø£]π> |”#·T ≈£L&Ü ø£*– ñ+{≤sTT. Ä|æ˝Ÿ‡˝À ñ+&˚ ô|øϺHé X¯Øs¡+˝Àì n~Ûø£ ˙{Ïì ø=e⁄«qT |”˝ÒÃdüTÔ+~. n+‘˚ø±<äT Ä|æ˝Ÿ MT≈£î ‹Hê\H˚ yê+#Û·qT ≈£L&Ü ‘·–Z+∫ ø=e⁄« ø£]π>+<äT≈£î ‘√&ÉŒ&ÉT‘·T+~. ìeTà|ü+&ÉT: ìeTà|ü+&É¢˝À $≥$THé dæ n~Ûø£+. X¯Øs¡+˝Àì πø\Ø\T Ks¡Tà #˚düTÔ+~. |ü⁄s¡Twüß\T ìeTà, Ĭs+CŸ, u…ÁØ, Á<ëø£å HêE¬ø’q q&ÉTeTT ø√dü+... |ü\T#·ì bı≥º ñ+&Ü*. HêE¬ø’q q&ÉTeTT ñ+&Ü* nH˚~ e+{Ï |ü+&ÉT¢ ‹+fÒ n<äq|ü⁄ ø=e⁄« ø£]–b˛‘·T+~. ìeTàãs¡Te⁄qT


dü\Vü‰

49

y˚T 14

Á|ü‹ eTVæ≤fi¯≈£î ˇø£ ø£\>± ñ+≥T+~. ø£]ƒqyÓTÆq ÄVü‰s¡ ìj·Te÷\T, Á|ü‹s√p yê´j·÷e÷\T #ê˝≤eT+~øÏ kÕ<Ûä´+ ø±e⁄. ø£qTø£ ∫es¡≈£î yês¡T ø£]ƒqyÓTÆq ÄVü‰s¡ ìj·Te÷e[πø n\yê≥T|ü&ç ñqï Äs√>∑´+ ø±kÕÔ ø√˝ÀŒ‘ês¡T. @ s¡ø£yÓTÆq ÁX¯e÷ ˝Ò≈£î+&Ü |ü\T#·ì bı≥º bı+<ë\qT≈£îH˚yês¡T ~>∑Te ù|s=ÿqï ÄVü‰sê\T á Á|üD≤[ø£˝À #˚s¡Ã+&ç.

|ü\T#·ì bı≥º≈£î 5 ÄVü‰sê\T ø±j·T\T, u≤<ä+, yê˝Ÿq{Ÿ‡, |ækÕÔ yÓTT<ä˝…’q q{Ÿ‡ X¯Øs¡ ø=e⁄«qT ø£]–+#˚kÕÔsTT. u≤<ä+ |ü|ü⁄Œ≈£L&Ü düeTs¡úe+‘·+>± |ü\T#·ì bı≥ºqT düVü≤»+>± ÇdüTÔ+~. $$<Ûä b˛wüø±\Tqï á ø±j·T\T MT≈£î m|ü⁄Œ&ÉT Äø£* y˚dæHê ‹H˚j·T+&ç. Ç$ Äs√>∑´ø£s¡+‘√bÕ≥T ø£&ÉT|ü⁄ ì+ù| kÕïø˘‡>± ñ+{≤sTT. u≤¢ø˘ ;Hé‡: MT Js¡í e´edüú dü]>± |üì#˚j·T≈£î+fÒ, ÄVü‰s¡+˝À u≤¢ø˘ ;Hé‡ #˚s¡Ã+&ç. Ç$ b˛wüø£ $\Te\T ø£*– X¯Øs¡+˝Àì eT*Hê\qT $dü]®kÕÔsTT. >∑T&ÉT¢: ñ&çøÏ+∫q ˝Ò<ë |ü>∑T\>={Ϻq |ü∫à >∑T&ÉT¢ ñ<äj·T+ ÁuÒø˘bòÕdtº>± ‹q+&ç. @ ø£wüº+ ˝Ò≈£î+&Ü |ü\T#·ì bı≥º≈£î Ç~ eT+∫ ÄVü‰s¡+. |ü]XÀ<Ûäq\ y˚Ts¡≈£î, >∑T&ÉT¢ ‹+fÒ ‘˚*ø£>± ãs¡Te⁄ ‘·>∑TZ‘ês¡≥. >∑T&É¢˝À nH˚ø£ b˛wüø±\T+{≤sTT. ø£&ÉT|ü⁄ ì+|ü⁄‘êsTT. &ÜsYÿ #ê¬ø¢{Ÿ‡ : $+fÒ ÄX¯Ãs¡´|ü&É‘ês¡T. ø±˙ n~ ˇø£ s¡Vü≤dü´y˚T. &ÜsYÿ #ê¬ø¢{Ÿ\T ‹+fÒ |ü\T#·ì bı≥º @s¡Œ&ÉT‘·T+<ä≥. Á|ü‘˚´øÏ+∫ ø√ø√ ;H金√ #˚dæq #ê¬ø¢{Ÿ\T ˝Ò<ë yê{Ï bÂ&ÉsY X¯ØsêìøÏ m+‘√ y˚T\T #˚düTÔ+~. ø√ø√ >∑T+&ÓqT yê´<ÛäT\ qT+∫ s¡øÏå+#·≥y˚T ø±<äT X¯Øs¡ ø=e⁄«qT Ks¡Tà #˚dæ ãs¡Te⁄ ‘·π>Z˝≤ #˚düTÔ+~.

eT>∑Te\ n+<ëìï ô|+#˚ ø√&ç>∑T&ÉT¶ ¬s+&ç+{Ï˙ ø£*|æ eTTU≤ìøÏ sêdüT≈£î+fÒ m+‘√ kÂ+<äs¡´+>±, eTè<äTe⁄>± ñ+≥T+~. yÓTT{ÏeT\T sêeì ã÷´{°wæj·TqT¢ eT]+‘· n+<äeT÷ kı+‘·eTe⁄‘·T+~. >∑T&ÉT¶˝Àì |ü#·Ãkıq ¬s+&ÉT #ÓãT‘·THêïs¡T. yÓTT{ÏeT\Tqïyês¡T yÓ\T¢*¢ πs≈£î\T eT÷&ÉT q÷] dü÷ŒqT¢, ‘êC≤ >∑T˝≤_ |ü⁄e⁄«\ s¡dü+ ¬s+&ÉT dü÷ŒqT¢ rdüT≈£îì <ëìï >∑T&ÉT¶ ‘Ó\¢kıq‘√ ø£*|æ, Ä $TÁX¯e÷ìøÏ ˇø£ dü÷ŒHé ø±\yÓTÆHé #˚]à eTTU≤ìøÏ sêdüT≈£îì 15 ì$TcÕ\ ‘·s¡Tyê‘· X¯óÁuÛÑ+>± ø£&ÉTø√ÿyê*. Ç~ yÓTT{ÏeT\qT u≤>± ‘·–ZdüTÔ+~. ø√&ç>∑T&ÉT¶˝Àì |ü#·Ãkıq, ¬s+&ÉT dü÷Œq¢ u≤<ä+ q÷HÓ, yÓqï rdæq bÕ\T, ø=+#Ó+ ø£s¡÷Œs¡+ ø£*|æ #·sêàìøÏ sêdüT≈£î+≥÷ ñ+fÒ #·s¡à+ ø±+‹e+‘·+>±, eTè<äTe⁄>± ‘·j·÷s¡e⁄‘·T+~. ø√&ç>∑T&ÉT¶˝Àì ‘Ó\¢kıq ˇø£ dü÷ŒHé, bÕ\MT>∑&É ˇø£ dü÷ŒHé, ìeTàs¡dü+ ◊<äT #·Tø£ÿ\T á eT÷&ç+{Ï˙ u≤>± ø£*|æ s√p sêÁ‹|üP≥ |ü&ÉT≈£îH˚ eTT+<äT sêdüT≈£îì eTkÕCŸ #˚j·÷*. ñ<äj·T+ >√s¡TyÓ#·Ãì ˙{Ï‘√ X¯óÁuÛÑ+>± ø£&ÉTø√ÿyê*. á $<Ûä+>± #˚ùdÔ yÓTT{ÏeT\T, eT#·Ã\T sê≈£î+&Ü ñ+{≤j·Tì ã÷´{°wæj·TqT¢ #ÓãT‘·THêïs¡T.

ø√&ç>∑T&ÉT¶qT ÄVü‰s¡+>± rdüT≈£î+fÒ Äs√>∑´+‘√ bÕ≥T


dü\Vü‰

50

y˚T 14

&çÁ^ #·<äeì eTq ‘ês¡\T

dü¬ø‡dt |ü⁄˝Ÿ |üs¡‡Hé nì|æ+#·Tø√e&ÜìøÏ mH√ï e÷sêZ\T

ñHêïsTT. n+<äT≈£î ‘·|üŒìdü]>± &çÁ^ ñ+&Ü\ì @MT ˝Ò<äT. eTTK´+>± >±¢eTsY es¡˝Ÿ¶˝À m&ÉT´πøwüHé≈£î ô|<ä› ÁbÕ<Ûëq´‘˚ ñ+&É<äT. nø£ÿ&É {≤˝…+{Ÿ ñH√ï&çπø ÁbÕeTTK´‘·. m+‘√ eT+~ kÕºsY‡ ‘·eT j·÷øϺ+>¥ {≤˝…+{Ÿ‘√ bÕ|ü⁄˝≤]{° dü+bÕ~+#·T≈£îHêïs¡T. Ä s¡+>∑+˝À dü¬ø‡dt |òü⁄˝Ÿ |üs¡‡Hé‡>± m~>±s¡T. nsTT‘˚ n+<äT˝À #ê˝≤eT+~ ø£˙dü+ &çÁ^ ≈£L&Ü bÕdüe˝Ò<ä+fÒ MTs¡T qeTTà‘êsê? Á|üeTTK u≤©e⁄&é kÕºsY V”≤s√sTTHé B|æø± |ü<äT≈£îH˚ Ç|üŒ{Ïø° &çÁ^ |üP]Ô #˚j·T˝Ò<äT. yÓ÷&É*+>¥ n+&é |òæ˝Ÿà Ç+&ÉÁd”º˝À Á>±&ÉT´j˚T{Ÿ nsTTq yê]H˚ rdüTø√yê\H˚ s¡÷˝Ò+ ˝Ò<äT. ø±ã{Ϻ ÄyÓT <ëìô|’ ô|<ä›>± ÄdüøÏÔ #·÷|ü˝Ò<äT. ˇø£y˚fi¯ n˝≤+{Ï ìã+<Ûäq ñ+fÒ |üP]Ô#˚ùd<˚yÓ÷? dæìe÷, yÓ÷&É*+>¥ s¡+>∑+˝À ñ+&˚yê]øÏ Ä s¡+>∑+˝ÀøÏ ôw&É÷´˝Ÿ‡ ø±s¡D+>±, ø±˝ÒJøÏ yÓfi‚¢ |ü]dæú‹ <ë<ë|ü⁄>± ñ+&É<äT.

ãTø˘‡ #·~y˚+<äT≈£î ndü˝Ò düeTj·T+ <=s¡ø£<äT. n+<äTπø #ê˝≤eT+~ ôd\Á_{°\T &çÁ^ |üP]Ô #˚j·T≈£î+&Ü $T–*b˛‘·THêïs¡T. B|æø± |ü<äT≈£îH˚‘√ bÕ≥T nMTsYU≤Hé Ç˝≤ #ê˝≤ eT+~ Ç˝≤ á *düTº˝À ñHêïs¡T. ÄX¯Ãs¡´+>± ñ+<ë? MTs¡T q$TàHê, qeTàø£b˛sTTHê nMTsY U≤Hé Ç|üŒ{Ïø° ‘·q Á>±&ÉT´j˚TwüHé |üP]Ô #˚j·T˝Ò<äT. eTT+u…’˝Àì q؇ yÓ÷+J ø±˝ÒJ˝À 12e ‘·s¡>∑‹ |üPs¡ÔsTTq ‘·s¡Tyê‘· dæìe÷ s¡+>∑+˝À n&ÉT>∑Tô|{≤º&ÉT nMTsY U≤Hé. dæìe÷\ô|’ ñqï yÓ÷E e\¢ dü˝≤àHé U≤Hé ô|<ä›>± #·<äTe⁄ô|’ <äèwæº ô|≥º˝Òø£b˛j·÷&ÉT. eTT+u…’˝Àì ôdsTT+{Ÿ kÕºìkÕ¢dt ôV’≤dü÷ÿ˝Ÿ, ~ dæ+~Ûj·÷ dü÷ÿ˝À¢ bÕsƒ¡XÊ\ $<ä´ |üP]Ô #˚dæq dü˝≤àHéU≤Hé, Ä ‘·s¡Tyê‘· H˚wüq˝Ÿ ø±˝ÒJ˝À #˚sês¡T. ø±˙ eT<Ûä´˝ÀH˚ #·<äTe⁄ e~˝ÒXÊs¡T. V”≤s√sTTHé ø£]cÕàø£|üPsY &çÁ^ ø±<äT ø£<ë... ø£˙dü+ f…HéÔ ø±¢dt ≈£L&Ü |üP]Ô #˚j·T˝Ò<äT. 16e @≥H˚ dæìe÷ s¡+>∑+˝À


dü\Vü‰

51

n&ÉT>∑Tô|{Ϻq ÄyÓT 6e ‘·s¡>∑‹‘√H˚ #·<äTe⁄≈£î sê+sê+ #Óù|Œdæ+<ä≥. V”≤s√sTTHé ◊X¯«sê´sêjYT #·<äTe⁄˝À¢ #ê˝≤ #·Ts¡T≈£î. ôV’≤dü÷ÿ˝Ÿ m>±®yéT‡˝À 90 XÊ‘·+ e÷s¡Tÿ\T kÕ~Û+∫q ÄyÓT Ä]ÿf…ø˘º ø±yê\qT≈£î+~. s¡ùV≤C≤ ø±˝ÒJ˝À #˚]+~. ø±˙ yÓ÷&É*+>¥ s¡+>∑+ô|’ ÄdüøÏÔ‘√ #·<äTe⁄ eT<Ûä´˝ÀH˚ e~˝Òdæ+~.

y˚T 14 u≤©e⁄&é˝À ô|<ä›>± #·<äTe⁄ø√ì ‘ês¡˝À¢ B|æø± |ü<äT≈£îH˚ ˇø£s¡T. ◊JmHézj·T÷ ø±˝ÒJ˝À u≤´∫\sY &çÁ^˝À #˚]q B|æø± |ü<äT≈£îH˚ yÓ÷&É*+>¥, dæìe÷ s¡+>∑+ô|’ ÄdüøÏÔ‘√ n≥TyÓ’|ü⁄ n&ÉT>∑T\T y˚dæ Ç|üŒ{Ïø° &çÁ^ |üP]Ô #˚j·T˝Ò<äT. Á|æj·÷+ø£ #√ÁbÕ ‘·q 17e @≥H˚ $Tdt es¡˝Ÿ¶ øÏØ≥+ <äøÏÿ+#·T≈£îqï Á|æj·÷+ø£ #√ÁbÕ Ä ‘·sê«‘· dæìe÷\‘√ _J nsTTb˛sTT+~. Ç+‘· _J nj·÷´ø£ #·<äTe⁄ kÕ>∑˝Ò<äT. n*j·÷uÛÑ{Ÿ ∫qïej·TdüT˝ÀH˚ dæìe÷ s¡+>∑+˝ÀøÏ n&ÉT>∑Tô|{Ϻ+~. dü÷ÿ˝Ÿ #·<äTe⁄ |üP]Ô ø±>±H˚ dæìe÷ s¡+>∑+˝ÀøÏ e#˚Ãdæ+~. Á|üdüTÔ‘·+ Ç+≥Øà&çj·T{Ÿ #·<äTe⁄‘√+~. Á|üdüTÔ‘·+ dæìe÷\‘√ _J ø±e&É+‘√ Ç+≥Øà&çj·T{Ÿ |üP]Ô #˚j·T&É+ ≈£L&Ü ø£wüºy˚T ne⁄‘√+<ä≥. nø£ÿj·T´ ø£]cÕà˝≤ ø±≈£î+&Ü u≤>± #·<äTe⁄≈£îì ˝≤j·TsY ø±yê\qT≈£î+~ ø£ØHêø£|üPsY. ø±˙ dæìe÷ s¡+>∑+ ÄyÓTqT }]+#·&É+‘√ ˝≤j·TsY ø±yê\qT≈£îqï ‘·q \øå±´ìï |üø£ÿq ô|fÒºdæ+~.

q÷´j·÷sYÿ˝À ~j·÷MTsê® ì•Ã‘ês¡ú+ u≤©e⁄&é q{Ï ~j·÷ MTsê® ì•Ã‘ês¡ú+ n~Ûø±]ø£+>± »]–+~. ‘·q u≤jYT Áô|ò+&é, yê´bÕsê uÛ≤>∑kÕ«$T nsTTq kÕVæ≤˝Ÿ dü+>±‘√ q÷´j·÷s¡Tÿ˝À á y˚&ÉTø£ »]–+~. á $wüj·÷ìï ~j·÷MTsê® ‘·q {Ï«≥ºsY˝À yÓ\¢&ç+#ês¡T. á düe÷#ês¡+‘√bÕ≥T bòı{ÀqT ≈£L&Ü b˛düTº #˚XÊs¡T. n|òæwæj·T©¢ m+π>CŸ¶ nH˚ ø±´|ü¸Hé ô|≥º&É+‘√bÕ≥T ‘·qT, kÕVæ≤˝Ÿdü+>± ø£*dæ ~–q bòı{ÀqT {°«{Ÿ #˚XÊs¡T. BìøÏ q÷´j·÷sYÿ q>∑s¡+ ù|s¡TqT Vü‰wt{≤´>¥>± Çe«&É+ <ë«sê nø£ÿ&˚ ‘·eT ì•Ã‘ês¡ú+ »]–+<äH˚ dü+πø‘ê\T |ü+bÕs¡T. Ç{°e˝Ò ~j·÷ MTsê® Ç+&çj·THé Ç+≥πsïwüq˝Ÿ |òæ˝Ÿà ô|òdæºe˝Ÿ˝À bÕ˝§Zq&ÜìøÏ nyÓT]ø± yÓ[¢q dü+>∑‹ ‘Ó*dæ+<˚. nø£ÿ&˚ ‘·eT u≤©e⁄&é düìïVæ≤‘·T\ düeTø£å+˝À ì•Ã‘ês¡ú+ »s¡T|ü⁄≈£îHêïs¡T. ~j·÷MTsê® >∑T]+∫q $esê˝À¢øÏ yÓ[‘˚, ÄyÓT eTq ôV’≤<äsêu≤<é ÁbÕ+‘êìøÏ #Ó+~q ne÷àj˚T. dæøÏ+Á<ëu≤<é kÕº˙¢ ø±˝ÒJ˝À #·~$+~. $Tdt Ç+&çj·÷ øÏØ≥+ ¬>\T#·T≈£îqï ‘·sê«‘· u≤©e⁄&é dæìe÷ s¡+>∑+˝À n&ÉT>∑T ô|{Ϻ+~. nø£ÿ&É ø=+‘·ø±\+ q{Ï>± ‘·q Á|ükÕÔq+ kÕ–+∫q ~j·÷ MTsê®, Ä ‘·sê«‘· dæ˙ ìsêàD s¡+>∑+˝ÀøÏ n&ÉT>∑Tô|{≤ºs¡T. ~j·÷ MTsê®, kÕVæ≤˝Ÿdü+>± ø£*dæ uÀsYï Á|ò” m+≥sYf…ÆHéyÓT+{Ÿ‡ nH˚ dæ˙ ìsêàD dü+düúqT 2011˝À kÕú|æ+#ês¡T.


dü\Vü‰

52

y˚T 14

ø√s¡Tº˝À Vü≤è‹ø˘ <ä+|ü‘·T\T u≤©e⁄&é kÕºsY V”≤s√ Vü≤è‹ø˘ s√wüHé, Äj·Tq uÛ≤s¡´ düTC≤HÓ

>∑‘· @&Ü~ &çôd+ãsY˝À $&çb˛sTTq dü+>∑‹ ‘Ó*dæ+<˚. ‘êC≤>± Ms¡T n|òæwæj·T˝Ÿ>± $&Ü≈£î\ ø√dü+ u≤+Á<ë bòÕ´$T© ø√s¡TºqT ÄÁX¯sTT+#ês¡T. Áù|$T+∫ $yêVü≤+ #˚düT≈£îqï Ms¡T 13 @fi¯¢ bÕ≥T nH√´q´ <ë+|ü‘·´+ kÕ–+���, m+<ä]ø√ Ä<äs¡Ù+>± ì*#ês¡T. nq+‘·s¡+ e∫Ãq n_ÛÁbÕj·T uÛÒ<ë\‘√ 13 @fi¯¢ yÓ’yêVæ≤ø£ ã+<ÛëìøÏ eTT–+|ü⁄ |ü*ø±s¡T. ∫qï‘·q+ qT+#˚ düTC≤H˚qT Áù|$TdüTÔqï Vü≤è‹ø˘ &çôd+ãsY 20, 2000 dü+e‘·‡s¡+˝À ‘·q Áù|j·Tdæ düTC≤H˚qT ô|fi≤¢&Üs¡T. M]øÏ Ç<ä›s¡T ≈£îe÷s¡T\T ñHêïs¡T. düTC≤HÓ Hê qT+∫ $&çb˛yê\ì ø√s¡T≈£î+{À+~. Hê‘√ ñqï 17 @fi¯¢ ã+<Ûëìï ‘Ó+#·Tø√yê\ì ìs¡ísTT+#·T≈£î+~. e÷ bòÕ´$T© yÓTT‘êÔìøÏ Ç~ #ê˝≤ ø£]ƒqyÓTÆq düeTj·T+. e÷ @ø±+‘êìøÏ uÛÑ+>∑+ ø£*–+#=<ä›ì MT&çj·÷≈£î $»„|æÔ #˚düTÔHêïqT. n+≥÷ 39 @fi¯¢ Vü≤è‹ø˘ s√wüHé Ä eT<Ûä´ MT&çj·÷ düe÷y˚X¯+˝À yê´U≤´ì+#ês¡T. á |ü]D≤e÷\ H˚|ü<∏ä´+˝À Vü≤è‹ø˘ s√wüHé ‘·q uÛ≤s¡´≈£î s¡÷.100 ø√≥¢ $&Ü≈£î\T ôd{Ï˝…à+{Ÿ øÏ+<ä #Ó*¢+#·qTHêï&ÉH˚ yês¡Ô\T u≤©e⁄&é˝À }|ü+<äT≈£îHêïsTT. uÛÑs¡Ô ÄdæÔ˝À uÛ≤s¡´≈£î yê{≤ \_ÛdüTÔ+~ ø±ã{Ϻ á y˚Ts¡≈£î &û˝Ÿ zπø nsTTq≥T¢ C≤rj·T MT&çj·÷˝À ôd’‘·+ yês¡Ô˝§#êÃsTT. á yês¡Ôô|’ eTqkÕú|ü+ #Ó+~q

düTC≤H˚ s√wüHé, MT&çj·÷ô|’ eT+&ç|ü&ܶs¡T. 100 ø√≥¢ &Ó’esY‡ ôd{Ï˝…à+{Ÿ nH˚ yês¡Ô˝À¢ m˝≤+{Ï yêdüÔe+ ˝Ò<äì, Ç~ |üP]Ô>± Ä<Ûës¡+ ˝Òì yês¡Ô nì ÄyÓT ‘˚*à #ÓbÕŒs¡T. á yês¡Ô\T ‘·qqT m+‘√ u≤~Û+#êj·Tì ÄyÓT #Ó|ü⁄Œø=#êÃs¡T.

32 @fi¯¢ eT>∑Te n|üs¡+õu§eTà eTVæ≤fi¯ @ ej·TdüT˝À n|üs¡+õu§eTà˝≤ n+<ä+>± ñ+≥T+~...? {°H˚CŸ˝À ø±ø£ eT]+ø£ @ ej·TdüT˝À ñ+≥T+B... nqT≈£î+≥THêïsê? ø±<ä+&√jYT. eTVæ≤fi¯ dü÷|üsY nÁ{≤øϺyé>± ñ+&˚ ej·TdüT 32 nì Ç{°e\ z düπs«˝À ‘˚*+~. 40 qT+∫ 60 @fi¯¢ eT<Ûä´ ej·TdüTÿ˝…’q 2y˚\ eT+~ eTVæ≤fi¯\ô|’ z dü+düú düπs« #˚|ü{Ϻ+~. yê] eTT+<äT s¡ø£s¡ø±\ Á|üX¯ï\qT ñ+∫+~. yê{Ï˝À \yé ˝…’|òt, |ü⁄s¡Twüßì e<ä› qT+∫ m≈£îÿe>± Á|üX¯+dü\T bı+~q dü+<äsꓤ\T, dü+‘√wü+>± >∑&ç|æq ø£åD≤\T... Ç‘ê´~ nqTuÛÑyê˙ï @ ej·TdüT˝À u≤>± ñHêïeì

n&ç–+~. düπs«˝À bÕ˝§Zqï yê]˝À eT÷&=+‘·T\ eT+~ ‘·eT 30, 34 @fi¯¢ eT<Ûä´ ø£\sY|òü⁄˝Ÿ ˝…’|òt >∑&ç|æq≥T¢ #ÓbÕŒs¡T. Ä ej·TdüT˝À ‘·eT yÓ+ ≥ ñqï |ü⁄s¡Twüß\T #Ó|æŒq e÷≥ \qT ˇø£ÿkÕ] |ü⁄q'X¯Ãs¡D #˚düT≈£î+fÒ. ‘êeTT 32 @fi¯¢ ej·TdüT‡˝À m+‘√ n+ <ä+>± ñHêïeTqï uÛ≤eq ø£\T>∑T ‘·T+<äì #ÓbÕŒs¡T. 32 @fi¯¢ ej·TdüT‡˝À eTVæ≤fi¯\T n+‘· Äq+<ä+>±, Äø£s¡¸D°j·T+>± m+<äT≈£î ø£qã&É‘ês¡qï <ëìô|’ |ü]XÀ<Ûäq #˚dæq eTs√ dü+düú, Ä ej·TdüT‡˝Àì eTVæ≤fi¯ Ä]úø£ kÕ«‘·+Á‘·´+‘√ bÕ≥T ùd«#·Ã¤>± eTqdüT˝Àì uÛ≤yê\qT |ü+#·Tø√>∑\T>∑T‘·T+~. B+‘√ ÄyÓT˝À q÷‘·q ‘˚»düT‡ edüTÔ+<ä˙, <ëì |òü*‘·+>±H˚ 32 @fi¯¢ j·TTe‹ n|üs¡+õ u§eTà˝≤ ñ+≥T+<äì yÓ\¢&ç+∫+~. n<ä+&û dü+>∑‹.


dü\Vü‰

53

y˚T 14

Ms¡T ø=‘·Ô s¡ø£+ <=+>∑\T Á|ü‹ eTìwæøÏ, <Ûäq+ nedüs¡+. <ÛäHês¡®q |ü\T $<Ûë\T, ø£s¡¸≈£î\T, ø±]à≈£î\T ‘·eT ÁX¯eTqT ùd«<ä _+<äTe⁄\T>± e÷]à bı≥ºì+|ü⁄≈£î+≥THêïs¡T. Çø£ ø=+<äs¡T yê] yê] eè‹Ô <Ûäsêà\ <ë«sê <ÛäHês¡®q #˚dæ ã‘·T≈£î\T yÓfi¯¢BdüTÔHêïs¡T. ≈£L*yêì ùd«<ä+˝À <ÛäqeTTqï~sê, kÕ* yêì H˚‘·˝À <ÛäqeTTqï~sê, <Ûäqy˚Tsê nìï{Ïø° eT÷\+ nHêïs¡T z dæ˙ø£$. nsTT‘˚ á <Ûäq+ Ä]®+#·&ÜìøÏ düÁø£eT e÷¬sZ˝…H√ï nÁø£eT e÷sêZ\T ≈£L&Ü nH˚ï ñHêïsTT. B+‘√ ø£wüº|ü&ç dü+bÕ~+∫q yê] qT+∫ ø=+<äs¡T <=&ç¶<ë]˝À >∑T+E≈£îb˛‘·THêïs¡T. s√E\T e÷s¡T‘·THêïsTT. f…ø±ï\J ô|]–+~. 64 ø£fi¯\˝À <=+>∑‘·q+ ˇø£{Ï. ø±[<ëdüT ø£$‘·˝À ˇø£ <=+>∑ ø£qïeTT y˚ùd $<Ûëq+, nãT“s¡+>± sêdæ, Ä <=+>∑ì ø£<∏ë Hêj·T≈£î&ç <ë«sê yÓT#·TÃ≈£îH˚˝≤ sêXÊs¡T. Ä s√E\T b˛j·÷sTT. ø=+‘· e÷s¡TŒ\T #˚s¡TŒ\T e#êÃsTT. CÒãT <=+>∑\T yÓT<ä\T, #ê¬ø¢{Ÿ <=+>∑\T Ç˝≤ ≈£îø£ÿ >=&ÉT>∑T˝≤¢ <=+>∑\T |ü⁄≥Tºø=düTÔHêïs¡T.

Ç|ü⁄Œ&ÉT ø=‘·Ôs¡ø£+ <=+>∑\T |ü⁄≥Tºø=düTÔHêïs¡T. ø=‘·Ô f…ø±ï

\J‘√, ø=‘·Ô ‘Ó*$ ‘˚≥\‘√ ì\TyÓ˝≤¢ <√#·T¬ø[¢ b˛‘·THêïs¡T. n~ ≈£L&Ü yês¡T me]ø° ø£ì|æ+#·s¡T. yês¡Tqï #√≥ qT+#˚ Á|ü|ü+#· yê´|üÔ+>± <=+>∑‘·Hê\T #˚j·T >∑\s¡T. m+<äTø£+fÒ Ç|ü⁄Œ&ÉT n+‘· f…ø±ï\J e∫Ã+~ ø£<ë. Ä f…ø±ï\J ˇø£ |üø£ÿ eT+∫øÏ, eTs√ yÓ’|ü⁄ #Ó&ÉTøÏ ñ|üjÓ÷ >∑|ü&ÉT‘√+~. <ë+‘√ Á|üC≤˙ø±ìøÏ Çã“+<äT\T ‘·|üŒ&É+ ˝Ò<äT. ôd˝Ÿbò˛qT¢, ˝≤´|t{≤|t\T, ÄHé˝…’Hé u≤´+øÏ+>¥, ÄHé˝…’Hé |òü+&é‡ Á{≤Hé‡|òüsY e+{Ï $<ÛëHê\T n+<äTu≤≥T˝ÀøÏ e#êÃsTT. B+‘√ ø±düÔ <Ûäqe+‘·T&ÉT Á|ü‘·´ø£å+>± u≤´+≈£î≈£î yÓfi¯¢&É+ ˝Ò<äT. B+‘√ <=+>∑\≈£î ≈£L&Ü |üì ‘·≈£îÿyÓ’+~. @+ #˚j·÷˝À ‘√#·ø£ yês¡T ≈£L&Ü M]H˚ nqTdü]düTÔHêïs¡T. ≈£Ls¡TÃqï #√≥ qT+#˚ <Ûäqe+‘·T\T u≤´+≈£î ˝≤yê<˚M\T ìs¡«Væ≤düTÔ+fÒ ‘êy˚T+ ‘·≈£îÿe ‹q˝Ò<äqï≥T¢>± yês¡T ≈£L&Ü Ç+{À¢ ≈£Ls¡TÃH˚ <√#˚düTÔHêïs¡T. m˝≤>∑+fÒ... Ç{°e\ $wüßíuÛÑ≥¢ dü‘·´Hêsêj·TD nH˚ eT<Ûä´‘·s¡>∑‹, |æ+#Û·qT<ës¡T≈£î ˇø£ bò˛Hé ø±˝Ÿ e∫Ã+~. ªª MT≈£î yÓTÆÁø√kÕ|òtº ˝≤≥Ø e∫Ã+~. uÀs¡T¶ Ä|òt &Ó’¬sø£ºs¡T¢, MT≈£î n_Ûq+<äq\T ‘Ó*bÕs¡T. nsTT‘˚ á <Ûäq+ $<˚XÊ\ qT+∫ MT <˚XÊìøÏ edüTÔqï+<äTq Ä ÁbÕôddæ+>∑T |ò”E MTs¡T ]»s¡T« u≤´+≈£î Ä|òt Ç+&çj·÷ yê]øÏ #Ó*¢+#ê*µµ nì

ù|s=ÿHêïs¡T. kÕø屑·TÔ ˝≤≥Ø ø£MTwüqsY \+&ÉHé qT+∫ bò˛Hé #˚XÊs¡≥. Ä ˝≤≥Ø yÓTT‘·Ô+ m+‘√ ‘Ó\TkÕ Hê\T>∑T ø√≥¢ s¡÷bÕj·T\T. n~ ÄHé˝…’Hé˝À #·÷dæq Äj·Tq ã+<ÛäT $TÁ‘·T\T Äj·TqqT $|üØ‘·+>± bı–&ç n+<ä\+ møÏÿ+#ês¡T. |ü~ ePfi¯ó¢ ‹]–q á eT<Ûä´ ‘·s¡>∑‹ ≈£î≥T+;≈£î&ÉT $|üØ‘·+>± Ä˝À∫+∫ á $<Ûä+>± düe÷<Ûëq+


dü\Vü‰

54

|ü+|æ+#ês¡T. #ê˝≤ dü+‘√wü+>± ñ+~. Hê≈£î m|üŒ{Ï qT+#√ n${Ïyê]ì Ä<äTø√yê\qï Ä˝À#·q ñ+~. á <Ûäq+ eT<äsY <∏ÓØkÕ ù|s¡T‘√ ˇø£ Á≥düTº @sêŒ≥T #˚dæ, ø£wæº+#·˝Òì yê]ì, ìsꓤ>∑T´\qT ø=+<ä]HÓ’Hê Ä<äT≈£î+{≤qT. Ç|ü⁄Œ&ÉT ‘êqT @+ #˚j·÷˝À $e]+#ê\ì #ÓbÕŒs¡T. Ä yÓ+≥H˚ q>∑s¡ b˛©düT ø£$TwüqsYqT ø£*dæ $wüj·T+ #ÓbÕŒ&ÉT. Äj·Tq düVü≤ø±s¡+‘√ {≤dtÿbò˛s¡T‡ &ûd”|”øÏ düe÷#ês¡+ yÓ[¢+~. <ë+‘√ yês¡T eP´Vü≤+, ø±sê´#·s¡D Á|üD≤[ø£ dæ<ä∆+ #˚XÊs¡T. á ˝À>± Ms¡T ]»s¡T« u≤´+≈£î n~Ûø±s¡T\qT dü+Á|ü~+ #ês¡T. n+‘·˝ÀH˚ b˛©düT\ e<ä›≈£î ˇø£ πødüT e∫Ã+~. n<˚+≥+fÒ q˝§Z+&É õ˝≤¢˝À Ç˝≤π> ˝≤≥Ø ù|s¡T‘√ ˇø£s¡T ◊<äT \ø£å\T b˛>=≥Tº≈£îHêïs¡T. Çø£ yêπs+ #˚kÕÔs¡T \uÀ~uÀeTq&É+ ‘·|üŒ. ]»s¡T« u≤´+≈£î n~Ûø±s¡T\qT dü+Á|ü~+∫q b˛©düT\T á ˝≤≥Ø ‘·‘·+>∑eT+‘ê <=+>∑ Hê≥ø£y˚Tqì ø£ìô|fÒºXÊs¡T. ø±˙ á $wüj·÷\T ‘Ó*j·Tì ne÷j·T≈£î˝…+<äs√ &ÉãT“\T b˛>=≥Tº≈£î+≥÷H˚ ñHêïs¡T. ø±˙ á eT<Ûä´ ‘·s¡>∑‹ ≈£î≥T+;≈£î&ÉT $wüßíuÛÑ≥¢ dü‘·´Hêsêj·TD á $wüj·÷ìï n+‘·{Ï‘√ e~˝Òj·T˝Ò<äT. @ø£+>± Á_{°wüß Á|ü<ÛëqeT+Á‹øÏ yê‘·\T ô|&ÉT‘·÷ ˇø£ ˝ÒK sêXÊs¡T. nj·÷´ MTs¡T e÷ <˚XÊìï e~*b˛sTTHê, |ü⁄]{Ï ø£+|ü⁄ e÷Á‘·+ b˛˝Ò<äì \+&ÉHé qT+∫ »s¡T>∑T‘·Tqï yÓ÷kÕ\qT $e]+#ês¡T. BìøÏ düŒ+~+∫q Á_{°wt Á|ü<Ûëì ø£åe÷|üD\T

y˚T 14 ø√s¡T‘·÷ ˝ÒKqT sêXÊs¡T. Ç˝≤+{Ï$ qyÓTTà<ä›ì Bìì ìyê]+#·&ÜìøÏ Á|ü‘˚´ø£ #·s¡´\T rdüT≈£î+≥THêïeTì n+<äT˝À ù|s=ÿHêïs¡T. <ë+‘√ bÕ≥T Á|ü<ÛëìøÏ ˝ÒK sêdæ $wüj·T+ ‘Ó*j·TCÒdæq+<äT≈£î <Ûäq´yê<ë\T ≈£L&Ü ‘Ó*bÕs¡T. eTs√ $wüj·T+ @+≥+fÒ Ç˝≤+{Ï Á|ü˝ÀuÛ≤\≈£î ˝§+– b˛sTT ñqï &ÉãT“qT b˛>=≥Tº≈£îì \uÀ~uÀeTq&É+ø£+fÒ ø±düÔ eTT+<˚ C≤Á>∑‘·Ô|ü&ç‘˚ eT+∫~. m+<äTø£+fÒ.. eTq≈£î ø±yê*‡q yês¡T $<˚XÊ\ qT+∫ &ÉãT“qT |ü+|æ‘˚ n~ m+‘· yÓTT‘·ÔyÓTÆHê düπs eTq Á|üy˚Tj·T+ ˝Ò≈£î+&ÜH˚ eTq U≤‘ê˝ÀøÏ e#˚ÃdüTÔ+~. <ëì ø√dü+ eTq+ @MT #Ó*¢+#·qø£ÿπs¢<äT. me¬s’Hê ã] ‘Ó–+∫ Ç+{Ï <ëø± e∫à #Ó*¢+#ê\ì ø√]‘˚ eTØ yê]ì |ü≥Tº≈£îì b˛©düT\≈£î n|üŒ–+#·+&ç. eTq ø£cÕº]®‘·y˚T eTq <Ûäq+ n‘ê´dü≈£î, Á|ü˝ÀuÛ≤\≈£î ˝§+>∑ø£+&ç. m+<äTø£+fÒ ø£wüº|ü&É≈£î+&Ü @B sê<äT. ø£wüº|ü&É ≈£î+&Ü e∫Ã+~ mqï{Ïø° ì\e<äT nì >∑Ts¡TÔ+#·Tø√+&ç. ne÷j·T≈£î\≈£î, n‘ê´kÕ|üs¡T\≈£î, k˛eTs¡T\≈£î Ç˝≤+{Ï yÓ÷kÕ\ >∑T]+∫ ‘Ó*j·TCÒj·T+&ç. Ç<˚ $wüj·TyÓTÆ ]»s¡T« u≤´+≈£î |ü\T kÕs¡T¢ ø£s¡|üÁ‘ê\qT |ü+|æD° #˚dæ+~. nsTTHê ≈£L&Ü á yÓ÷kÕ\T Ç|üŒ{Ïø° »s¡T>∑T‘·÷H˚ ñHêïsTT. ---0---


dü\Vü‰

55

y˚T 14

nø£ÿ&É |ü⁄s¡Twüß\T |üì#˚j·Ts¡T Ä Á>±eT+˝À n&ÉT>∑Tô|&ç‘˚ ôdø˘‡es¡ÿπs¢ ø£ì|ækÕÔs¡T. e´_Û#ês¡+ Ä }] dü+Á|ü<ëj·TeT≥. Á|ü‹ Ç+{À¢q÷ ôdø˘‡es¡ÿs¡T¢ ñ+{≤s¡T. m+<äTø£+fÒ nø£ÿ&É |ü⁄s¡Twü |ü⁄+>∑e⁄\T |üqT\T #˚j·Ts¡≥. Áø£eT+>± Ç~ Ä }] Á|ü<Ûëq eè‹Ô>± e÷]b˛sTT+~. Ç|ü⁄Œ&ÉT Ä }s√¢ ñqï yêfi¯¢+<äs¡÷ ôdø˘‡ es¡ÿπs¢q≥. Çø£ Ç~ eTT~] bÕø±q |ü&ç‘˚ Á|üe÷<äø£s¡+ nì ‘Ó\TdüT≈£îqï z dü«#·Ã¤+<ä dü+düú kÕVü≤dü+ #˚dæ+~. n<˚+{À ‘Ó\TkÕ 15 eT+~øÏ u≤\´$yêVü‰\T ˇπøkÕ] #˚ùddæ+~. m+<äTø√ ns¡úeTsTT+<ë.. ø±ø£b˛‘˚ #·<äe+&ç.

Ä Á>±eT+˝À 75 XÊ‘·+ y˚X¯´˝Ò.

n+<äTπø Ä Á>±e÷ìï e´_Û#ês¡ Á>±eT+ nì |æ\TkÕÔs¡≥. á }s√¢ ñqï Ä&Éyêfi¯¢˝À eT÷&√ e+‘·T yêfi‚¢q≥. Ä Á>±eT+ >∑T»sê‘Y˝À ñ+~. <ëìù|s¡T yê~j·÷. Ç<˚<√ ìqï yÓTTqï ÁbÕs¡+uÛÑyÓTÆq ‘·+‘·T ø±<äT. mH√ï <äXÊu≤›\ qT+∫ Ä }s√¢ e´_Û#ês¡y˚T Ä<Ûës¡+>± Jeq+ kÕ–düTÔHêïs¡T. bÕ\+|üPsY düMT|ü+˝À ñqï á Á>±eT+ Ç|ü⁄Œ&ÉT dü]ø=‘·Ô>± yês¡Ô˝ÀøÏ møÏÿ+~. m+<äTø£+fÒ á e´_Û#ês¡ ≈£L|ü+˝À |ü&É≈£î+&Ü ‘·|æŒ+#·Tø√e&ÜìøÏ ˇø£ dü«#·Ã¤+<ä dü+düú q&ÉT+ _–+∫+~. ˇπøkÕ] 15 eT+~ u≤*ø£\≈£î kÕeT÷Væ≤ø£ $yêVü‰\T »]|æ+#˚dæ+~. m+<äTø£+fÒ ˇø=ÿø£ÿπs ô|[¢ #˚düT≈£î+fÒ Ä }s√¢ ÁuÀø£s¡T¢ Ä ô|[¢ì @<√ $<Ûä+>± #Ó&É>=&ÉT‘·T+{≤s¡T. m+<äTø√ ‘Ó\TkÕ.. Ç˝≤ n+<äs¡÷ ô|[¢fi¯ó¢ #˚düT≈£îì yÓ[¢b˛‘˚ ‘·eT yê´bÕs¡+ Ç+ø=Hêïfi¯¢≈£î |ü&çb˛‘·T+<äì yê] uÛÑj·T+. n+<äTπø, yês¡T |ü~ùV≤qT eT+~ ˇπøkÕ] dü«#·Ã¤+<ä dü+düú ô|fi≤¢&Üs¡T. Ä }s¡T Ç|üŒ{Ïπø X¯è+>±s¡ |üsê´≥ø£ πø+Á<ä+>± e÷]b˛sTT+~. Ä }] eT>±fi¯ó¢ ‘·eT Ç+{Ï Ä&Éyêfi¯ó¢ ˇfi§¢+∫ ‘Ó∫Ãq &ÉãT“‘√H˚ ‘·eT J$‘·+ >∑&ÉT|ü⁄‘·T+{≤s¡T. Ç+{À¢ ñqï Ä&Éyêfi¯¢+<äs¡÷ n~ uÛ≤s¡´ nsTTHê, ‘·*¢ nsTTHê, #Ó˝…¢\T nsTTHê düπs s√E ≈£L©øÏ yÓ[¢q≥T¢ yÓfi¯ó‘·T+{≤s¡≥ nø£ÿ&É. n+‘˚ø±≈£î+&Ü u≤>± n+<ä+>± ñqï yês¡T, $≥T\qT ms¡ y˚ùd HÓ’|ü⁄D´+ yê]H˚ eT>±fi¯ó¢ m≈£îÿe>± ô|fi≤¢&É‘ês¡≥. Ç~ düTe÷s¡T 40 dü+e‘·‡sê\T>± ø=qkÕ>∑T‘√+<äì á eT<Ûä´H˚ ˇø£ yêsêÔ |üÁ‹ø£ Á|ü#·T]+∫+~.

yÓ+≥H˚ düŒ+~+∫q dü«#·Ã¤+<ä dü+düú e´_Û#êsêìï Ä }] qT+∫ ‘·]y˚Tj·÷\ì ø£+ø£D+ ø£≥Tº≈£î+~. Ä Á>±eT+˝À Á|ü‹ s√p düe÷y˚XÊ\T ìs¡«Væ≤+∫ eTVæ≤fi¯\≈£î, eT>±fi¯¢≈£î ne>±Vü≤q ø£*Œk˛Ô+~. á Áø£eT+˝ÀH˚ u≤*ø£\≈£î ˇπø kÕ] ô|[¢ #˚dæ yê]ì Ä ≈£L|ü+˝ÀøÏ yÓfi¯¢≈£î+&Ü C≤Á>∑‘·Ô\T rdüT≈£î+{À+~. e#˚à ‘·s¡+˝Àì ne÷àsTT\qT m{Ϻ |ü]dæú‘·T˝À¢q÷ n≥TyÓ’|ü⁄ yÓTT>∑TZ #·÷|ü≈£î+&Ü Á|ü‘˚´ø£ #·s¡´\T #˚|ü{Ϻ+~. Bìø√dü+ nø£ÿ&ç n~Ûø±s¡ j·T+Á‘ê+>∑+ düVü≤ø±s¡+ ≈£L&Ü \_Ûk˛Ô+~. ô|[¢fi¯ó¢ #˚düT≈£îH˚ ne÷àsTT\qT u…~]+#˚ ÁuÀø£s¡¢ô|’, yê´bÕsê\ô|’ #·≥º|üs¡+>± #·s¡´\T rdüTø√e&É+˝À dü«#·Ã¤+<ä dü+düú ‘·q e+‘·T Á|üj·T‘êï\T #˚dæ+~. Ç|üŒ{Ïπø yê]˝À ø=+‘· e÷s¡TŒqT rdüTø=∫à yê] <äèwæºì #˚‹eè‘·TÔ\ MT<ä≈£î eT[¢+#·&ÜìøÏ ø£èwæ #˚k˛Ô+~.


dü\Vü‰

y˚T 14

56

yÓT]ùd <ä+‘ê\ ø√dü+... eTTK kÂ+<äs¡´+˝À <ä+‘ê\ ‘Ó\¢<äqeT÷ ø°\ø£ bÕÁ‘·

b˛wædüTÔ+~. #·ø£ÿ{Ï |ü\Tes¡dü ˝Òø£b˛‘˚ |ü<äT>∑T]˝À eTqkÕsê qe«˝Òì <äTdæú‹. ø±s¡D≤˝ÒyÓ’Hêø±˙ |ü#·Ã>± e÷]q <ä+‘ê\qT ‘Ó\¢>± yÓT]|æ+#ê\+fÒ ø=ìï ∫{≤ÿ\T bÕ{Ï+#ê*. ` C≤eT, j·÷|æ˝Ÿ, ø±´¬s{Ÿ, <√dü... Çe˙ï düVü≤»yÓ’{Ÿqs¡T¢. ‘·s¡#·T>± ‹+≥T+fÒ yê{Ï˝À ñ+&˚ s¡kÕj·THê\T |ü+{Ïô|’ ñ+&˚ eTs¡ø£*ï ‘=\–kÕÔsTT. ` {§e÷{À, ñdæ], ÁkÕºu…ÁØ M{Ï‘√ |üfi¯¢ô|’ s¡T~›Hê n<˚ |òü*‘·+ \_ÛdüTÔ+~. sêÁ‹|üP≥ |ü&ÉTø√uÀj˚T eTT+<äT Hê]+»‘=ø£ÿ‘√ |üfi¯ó¢ s¡T<äT›≈£î+fÒ n+<äT˝Àì dæ $≥$THé sêÁ‘·+‘ê dü÷ø£åJe⁄\‘√ b˛sê&ÉT‘·T+~. ` ns¡fÒãT˝Ÿdü÷ŒHé uÒøÏ+>¥k˛&Ü˝À n+‘˚ |ü]e÷D+˝À $HÓ>∑sY, ∫{Ϭø&ÉT ñ|ü⁄Œ ø£*|æ‘√ eTT≈£î+fÒ |üfi¯¢ |ü#·Ã<äq+ b˛sTT ‘Ó\¢>±e⁄‘êsTT. nø£ÿ&É u≤´ø°º]j·÷ ≈£L&Ü ì\« ñ+&É<äT. ` ns¡ #Ó+#ê&ÉT uÒøÏ+>¥ k˛&Ü˝À ¬s+&ÉT #·Tø£ÿ\ ôV’≤Á&√»Hé ô|sê¬ø’‡&é y˚dæ ø£*|æ Ä $TÁX¯eT+‘√ yê]ìøÏ ¬s+&ÉTkÕs¡T¢ ‘√eTT≈£î+fÒ Áø£eT+>± |üfi¯ó¢ ‘Ó\¢>± ne⁄‘êsTT. ` y˚|ü, q\¢‘·TeTà |ü⁄\¢\‘√ ‘√eTT≈£îHêï ≈£L&Ü <ä+‘ê\ MT~ eTs¡≈£î\T ‘·«s¡>± b˛‘êsTT. y˚|ü˝À ñ+&˚ j·÷Ádæº+C…+≥T¢, j·÷+{° ôd|æºø˘ >∑TD≤\T |ü+{ÏøÏ s¡ø£åD ø£*ŒkÕÔsTT. <äTsê«düqqT ≈£L&Ü ‘=\–kÕÔsTT. ` ‘·T\dæ Ä≈£î*ï m+&Éu…{Ϻ bı&ç #˚dæ <ë+‘√ |üfi¯ó¢ ‘√eTT≈£îHêï

<ä+‘ê\T Äs√>∑´+>± yÓTs¡TkÕÔsTT. ∫>∑Tfi¯¢ qT+∫ s¡ø£Ô+ ø±πsyê]øÏ ≈£L&Ü Ç~ eT+∫ eT+<äT.

|æ\¢\ ô|+|üø£+ Äs√>±´ìøÏ eT+∫~ |æ\¢\ ô|+|üø£+‘√ Äs√>±´ìøÏ eT+∫ »s¡T>∑T‘·T+<äì XÊÁdüÔy˚‘·Ô\T #ÓãT‘·THêïs¡T. ñ‘ê $X¯« $<ë´\j·÷ìøÏ #Ó+~q |ü]XÀ<Ûä≈£î\ ãè+<ä+.. $yêVæ≤‘·T˝…’q 198 eT+~ Ád”Ô, |ü⁄s¡Twüß\ô|’ ˇø£ n<Ûä´j·Tq+ ìs¡«Væ≤+∫+~. n+<ä] ;|”\qT ˇø£ s√E bÕ≥T $$<Ûä düeTj·÷˝À¢ |üØøÏådü÷Ô e#êÃs¡T. |æ\¢\T ˝Òìyê]˝À ø£Hêï ñqï Ád”Ô, |ü⁄s¡Twüß\˝À ôV’≤;|” 4.5 bÕsTT+≥T¢ ‘·T≈£îÿe>± ñ+<äì ‘˚*+~. ˝À;|” 3 bÕsTT+≥T¢ ‘·≈£îÿe ñ+~. |æ\¢\Tqï eTVæ≤fi¯˝À¢ ôV’≤ ;|” 12 bÕsTT+≥T¢, ˝À;|” 7 bÕsTT+≥T¢ ‘·≈£îÿe ñ+~.

Á&ç+≈£î ªuÛ≤s¡+µ

|æ\¢\T o‘·\bÕ˙j·÷ìï uÛÑ˝Ò Çwüº+>± ‘ê>∑T‘ês¡T. yêfi¯¢øÏwüº+ ø£<ë nì n<˚ |üì>± ‘ê–ùdÔ j·TTø£Ôej·TdüT‡˝À yês¡T dü÷ú\ø± j·TT\j˚T´ Á|üe÷<ä+ m≈£îÿe+≥THêïs¡T nyÓT]ø£Hé |ü]XÀ<Ûä≈£î\T. 5qT+∫ 15 @fi¯¢ eT<Ûä´ ej·TdüTqï |æ\¢\ ÄVü‰s¡|ü⁄≥\yê≥¢ qT yêfi¯ó¢ ø=H˚ïfi¯¢bÕ≥T |ü]o*+∫ ‘˚*Ãq $wüj·T$T~. s√E≈£î ¬s+&ÉT ˝Ò<ë n+‘· ø£ Hêï m≈£îÿe ≈£L˝ŸÁ&ç+>¥‡ ‘êπ> |æ\¢˝À¢ @fi¯ó¢ >∑&ç#˚ø=B› ø=e⁄«, q&ÉTeTT #·T≥Tºø=\‘· Áø£eT+>± ô|s¡>∑&É+ >∑eTì+#ês¡T. o‘·\bÕ˙j·÷\‘√ b˛*ùdÔ n<˚kÕúsTT˝À bÕ\T, |ü+&É¢s¡kÕ\T ‘ê–q yê]˝À m˝≤+{Ï düeTkÕ´ ø£ì|æ+#·ø£b˛e&É+ >∑eTHês¡Ω+.


dü\Vü‰

57

y˚T 14

#·m+<äe÷eT ø£<∏ä\‘√ ø±\πøå|ü+ ˝Ÿ_ &Éã÷¢´, s={°Hé \yé k˛ºØ ∫Á‘ê\‘√ eT+∫ eT+∫ dæìe÷\T rùd <äs¡Ù≈£î&ç>± ù|s¡T ‘Ó#·TÃ≈£îqï Á|üMD dü‘êÔs¡T... á kÕ] #·+<äe÷eT ø£<∏ä\T ù|s¡T‘√ ˇπø dæìe÷˝À mì$T~ ø£<∏ä\T #·÷|æ+#˚ Á|üj·T‘·ï+ #˚XÊs¡T. ˇø£ ø£<∏ä‘√ ˇø£<ëìøÏ dü+ã+<Ûä+ ˝Ò≈£î+&Ü ì» J$‘êìøÏ <ä>∑Zs¡>± ñqï á dæìe÷ $X‚cÕ\T @$T{À #·÷<ë›+. á mì$T~ ø£<∏ä\≈£î m˝≤+{Ï eTT–+|ü⁄ Ç#êÃ&ÉH˚<˚ #·+<äe÷eT ø£<∏ä\T dæìe÷. kÕs¡~∏(øÏc˛sY) z s¡#·sTT‘·. ‘·q ≈£îe÷¬sÔ yÓ’<ä´+ ø√dü+ ◊<äT \ø£å\T nedüs¡+ ø±e&É+‘√ Ä &ÉãT“ dü+bÕ~+#·&ÜìøÏ sêj·T&É+ yÓTT<ä\T ô|&É‘ê&ÉT. yÓ+ø£fÒX¯«s¡sêe⁄ (ø£èwüßí&ÉT) kÕ|òtºy˚sY Ç+»˙sY. ô|[¢ø±ø£ Çã“+<äT\T |ü&ÉT‘·T+{≤s¡T. m˝≤¬>’Hê 30 <ëfÒ˝À>± ô|[¢ #˚düTø√yê\H˚ \ø£å´+‘√ ñ+{≤&ÉT. ©kÕ(\ø°åà Á|üdüqï)z {≤|t yÓ÷&É˝Ÿ. ¬øØs√¢ ñqï‘· kÕúsTTøÏ m~–q |ü‘·q+ ne⁄‘·T+~. B+‘√bÕ≥T Á|æj·TT&ÉT (|üèB∏«) e~* yÓ[¢b˛‘ê&ÉT. B+‘√ eT<ä´+, dæ>∑¬s≥¢≈£î n\yê≥T ne⁄‘·T+~. bÕ‘·ãd”Ô˝À ñ+&˚ nÁwü|òt(n_Ûõ‘Y) Á|æj·TTsê\T Vü≤d”Hê (]#ê|üqjYT) ÄdæÔ ø√dü+ z <äTu≤jYT ≈£îÁsê&çì ô|[¢ #˚düT≈£î+≥T+~. #Ó’‘·q´ ø£èwüí ø±˝ÒCŸ dü÷º&Ó+{Ÿ. bı*{Ïø£˝Ÿ u≤´ø˘Á>ö+&é ñqï ‘·q ø±¢dty˚T{Ÿì Áù|$TkÕÔ&ÉT. Ç<ä›s¡÷ ø£*dæ bÕ]b˛yê\qT≈£î+{≤s¡T. |ü˝…¢≥÷s√¢ >±* ‹s¡T>∑T&ÉT ‹]π> s¡|òüTT(Hê>∑XÖs¡´) |üø£ÿ M~Û˝À ñ+&˚ >öØ(n$T‘·sêe⁄)qT Áù|$TkÕÔ&ÉT. z _#·Ã>±&ÉT(ø£èùwíX¯«s¡sêe⁄) kı+‹+{Ï ø£\ rs¡TÃ≈£îH˚+<äT≈£î s¡÷bÕsTT s¡÷bÕsTT ≈£L&Éu…&É‘ê&ÉT. nyÓT]ø± qT+∫ Ç+&çj·÷ e∫Ãq yÓ÷Vü≤Hé(qπswt) uÛÑs¡Ô <ä÷s¡yÓTÆq ‘·q e÷J Á|æj·TTsê\T dü]‘·(ÄeTì)øÏ <ä>∑Zs¡e⁄‘ê&ÉT. Ç<ä›s¡÷ ø£*dæ J$+#ê\qT≈£î+{≤s¡T. ˇπø ø±˝ÒJ˝À #·<äTe⁄≈£îH˚ ù|<ä ≈£îÁsê&ÉT s¡|òüTT(#Ó’‘·q´ ø£èwüí)

&ÉãT“qï πsDT(cÕ$Tì n>∑sê«˝Ÿ)ì ˝§+>∑BdüT≈£îì yêfi¯¢ Ç+{Ï n\T¢&ÉT ø±yê\H˚ bÕ¢H√¢ ñ+{≤&ÉT. ô|sꌤ¬sàHé‡ |üs¡+>± #·÷ùdÔ, <äs¡Ù≈£î&ÉT ‘·q bÕÁ‘·\≈£î nedüs¡yÓTÆq yê]ì @]ø√] rdüT≈£îHêï&Éì düŒwüºeTe⁄‘√+~. \ø°åà eT+#·T yÓ÷&É˝Ÿ bÕÁ‘·˝À Ç$T&çb˛j·÷s¡T. n_Ûõ‘Y, ]#ê|üqjYT ‘·eT bÕÁ‘·\≈£î Hê´j·T+ #˚XÊs¡T. ô|[¢ø±ø£ y˚<äq |ü&ÉT‘·Tqï bÕÁ‘·˝À ø£èwüßí&ÉT, ˇø£ s¡#·sTT‘· bÕÁ‘·˝À øÏc˛sY #·ø£ÿ>± ˇ~–b˛j·÷s¡T. qπswt eT]j·TT ÄeTì ‘·eT bÕÁ‘·\≈£î ‘·–q $<Ûä+>± q{Ï+#ês¡T. _#·Ã>±&ç bÕÁ‘·˝À ø£èùwíX¯«s¡sêe⁄ mô|øϺyé>± q{Ï+#ês¡T. Hê>∑XÖs¡´, n$T‘·sêe⁄, #Ó’‘·q´ ø£èwüí, XÊ$Tì n>∑sê«˝Ÿ ‘·eT bÕÁ‘·\≈£î ø±yê*‡q ô|sꌤ¬sàHé‡ Ç#êÃs¡T. kÕ+πø‹ø£ $uÛ≤>±\T |ü]o*ùdÔ &Ó’¬sø£¸Hé |üs¡+>± <äs¡Ù≈£î&ÉT zπø. ø£<∏ä\T ≈£L&Ü u≤>± sêdüT≈£îHêï&ÉT. nsTT‘˚ Ád”ÿHé ù|¢ Ç+ø±düÔ ÄdüøÏÔø£s¡+>± ñ+fÒ u≤>∑T+&˚~. e÷≥\T ø=ìï #√≥¢ ‘·|üŒ nìï #√{≤¢ Äø£≥Tºø√˝Òø£b˛j·÷sTT. qπswt n+~+∫q dæìe÷{ÀÁ>∑|ò” u≤>∑T+~. $TøÏÿCÒ y˚Tj·TsY n+~+∫q dü+^‘·+, u≤´Á>ö+&é k˛ÿsY j·÷eπsCŸ. m&ç{Ï+>¥ u≤>√˝Ò<äT. dæìe÷qT |üP]Ô>± yêdüÔ$ø£ <äèø£Œ<∏ä+˝À ‘Ós¡¬øøÏÿ+#ê\H˚ Á|üj·T‘·ï+ #˚dæq <äs¡Ù≈£î&ÉT Áù|ø£å≈£î\≈£î Á|ü<Ûëq+>± ø±yê*‡q $H√<ëìï dæìe÷˝À C§|æŒ+#·&É+˝À $|òü\+ nj·÷´&ÉT. mì$T~ ø£<∏ä\ düe÷Vü‰s¡+ ø±e&É+‘√ @+ »s¡>∑uÀ‘√+~ nH˚ ÄdüøÏÔ Áù|ø£å≈£î˝À¢ ˝Ò≈£î+&Ü b˛sTT+~. Çø£ ø£eT]¸j·T˝Ÿ n+XÊ\T ˝Òø£b˛e&É+ ≈£L&Ü dæìe÷ ô|’ Áù|ø£å≈£î˝À¢ ÄdüøÏÔ ‘·>∑Zq&ÜìøÏ eTs√ ø±s¡D+. yêdüÔ$ø£‘·qT #·÷|æ+#·&É+ <ë«sê eT+∫ dæìe÷ rXÊ&ÉH˚ uÛ≤eqqT ‘˚e&É+˝À <äs¡Ù≈£î&ÉT dü|òü\+ nj·÷´&ÉT. $H√<ä+, Ç‘·s¡ n+XÊ\T Ä•+∫, yÓfi‚¢yês¡T e÷Á‘·+ |üP]Ô>± ìsêX¯ |ü&˚$<Ûä+>± dæìe÷ ñ+~. @~ @yÓTÆHê yÓ’$<Ûä´+ #·÷|ædü÷Ô <äs¡Ù≈£î&ÉT Á|üMDY dü‘êÔs¡T #˚dæq á Á|üj·T‘êïìï yÓT#·TÃø√e#·TÃ.


dü\Vü‰

y˚T 14

58

~H√‘·‡yê\T ‘Ó\TdüT≈£î+<ë+

y˚T1: y˚T &˚

y˚T 3 : Á|ü|ü+#· |üÁ‹ø± ùd«#êä ~H√‘·‡e+

1886 y˚T1q ∫ø±>√˝À 8>∑+≥\ |üì~q+ ø√dü+ ô|<ä› m‘·TÔq düyÓTà »]–+~. eT÷&ÉT \ø£å\ 50y˚\ eT+~ ø±]à≈£î\T á düyÓTà˝À bÕ˝§ZHêïs¡T. Á|üuÛÑT‘·«+ düyÓTà˝À bÕ˝§Zqï ø±]à≈£î\ô|’ 3q ø±\TŒ\T »]|æ+~. Äs¡T>∑Ts¡T ø±]à≈£î\T neTs¡T\j·÷´s¡T. á Vü≤‘·´\≈£î ìs¡düq ‘Ó*ù|+<äT≈£î y˚T 4q ªùV≤ e÷¬sÿ{Ÿµ nH˚ ÁbÕ+‘·+˝À ø±]à≈£î\T düuÛÑ »]bÕs¡T. b˛©düT\≈£î ø±]à≈£î\≈£î eT<Ûä´ »]–q |òüTs¡¸D˝À @&ÉT>∑Ts¡T b˛©düT\T, q\T>∑Ts¡T ø±]à≈£î\T #·ìb˛j·÷s¡T. ∫ø±>√˝À Äs¡+uÛÑyÓTÆq á ñ<ä´eT+ q÷´j·÷sYÿ, u≤*ºyÓ÷sY, yêwæ+>∑ºHé, |æ{Ÿ‡ãsYZ, &ÓÁ{≤sTT{Ÿ yÓTT<ä˝…’q q>∑sê\≈£î yê´|æ+∫+~. á nìï q>∑sê˝À¢ düyÓTà\T »]>±sTT. 1889˝À k˛wü*düTº n+‘· sê®rj·T eTVü‰düuÛÑ (¬s+&Ée Ç+≥πsïwüq˝Ÿ) y˚T 1e ‘˚Bì ø±]àø£ ~H√‘·‡e+>± Á|üø£{Ï+∫+~. Ä rsêàHêìï nqTdü]+∫ 1890 y˚T 1e ‘˚Bq ‘=*kÕ]>± nH˚ø£ ◊s√bÕ <˚XÊ\˝À y˚T ~H√‘·‡e+ ìs¡«Væ≤düTÔHêïs¡T.

j·TTHÓk˛ÿ kÕ<Ûës¡DdüuÛÑ 1993˝À Á|ü‹ dü+. y˚T 3e ‘˚Bq á ~H√‘·‡yêìï ìs¡«Væ≤+#ê\ì Á|üø£{Ï+∫+~. |üÁ‹ø± ùd«#·Ã¤ø√dü+ b˛sê&ç ‘·eT J$‘ê\qT n]Œ+∫q yê] dü+düàs¡D≤s¡ú+ á ~H√‘·‡ yêìï ìs¡«Væ≤düTÔ+{≤s¡T. ø=ìï <˚XÊ\˝À Á|üuÛÑT‘ê«\T |üÁ‹ø£\qT ôdHê‡sY #˚j·T&É+, |üÁ‹ø£\≈£î n|üsê<Ûäs¡TdüTeTT ˝≤+{Ï •ø£å\T y˚j·T >∑+. |üÁ‹ø£\ MT<ä ìùw<Ûë\T $~Û+#·&É+, |üÁ‹ø£\qT ìs¡“+<Ûä+>± eT÷dæy˚sTT+#·&É+ ˝≤+{Ï |üqT\≈£î bÕ\Œ&ÉT‘·THêïsTT. $˝ÒKs¡T\ MT<ä dü+bÕ<ä≈£î\ MT<ä <ë&ç #˚j·T&É+. n¬sdüTº #˚j·T&É+ ∫es¡≈£î Vü≤‘·´#˚j·T&É+ ˝≤+{Ï nø£è‘ê´\≈£L bÕ\Œ&ÉT‘·THêïs¡T. |üÁ‹ ø± ùd«#·Ã¤≈£î uÛÑ+>∑+ ø£*–+#·&ÉeT+fÒ ÁbÕ<∏ä$Tø£ Vü≤≈£îÿ\T uÛÑ+>∑+ ø£*–+#·&Éy˚T nH˚ n+XÊìï Á|ü#ês¡+ #˚j·T&É+ á ~H√‘·‡e \ø£å´+.

y˚T 8 :Á|ü|ü+#· ¬s&éÁø±dt &˚

ôV≤Á˙ &É÷´qdtº nH˚ dæ«≥® sê¢+&ÉT <˚X¯düTÔì#˚ 1864˝À á dü+düú kÕú|æ+#·ã&ç+~. Ç≥©, Á|ü|ü+#· ÄdüÔe÷~q+: ÄÁdæºj·÷\ eT<Ûä´ »]–q j·TT<ä∆+˝À ø£å‘· >±Á‘·T˝…’q yê]ì ªª>√¢ã˝Ÿ Ç˙wæj˚T{Ïyé |òüsY ÄdüÔe÷µµ (GINA) nH˚ #·÷dæ u≤<Ûä|ü&ç &É÷´q˝Ÿ á dü+düú, Á|ü|ü+#· Äs√>∑´ ùdyêdü+düúqT HÓ\ø=˝≤Œ&ÉT. dü+düú eT]j·TT, dæ«≥®sê¢+&ÉT C…+&Ü˝À mÁs¡ì ªªj·TT.mdt. H˚wüq˝Ÿ Vü‰sYº, u≤´ø˘ Á>ö+&é˝À ‘Ó\¢ì Áø±dt ñ+≥T+~. <ëìì ‘ês¡Te÷s¡T #˚dæ \+>¥ n+&é ã¢&é ‘Ó\¢ì u≤´ø˘Á>ö+&é˝À mÁs¡ì Áø±dtqT @s¡Œs¡#ê&ÉT. 8.5.1812q ÇHédæº≥÷´{Ÿµµ nH˚ dü+düú\ »ìà+∫q ôV≤Á˙ &É÷´q˝Ÿ >ös¡yês¡ú+ Á|ü‹ dü+e‘·‡s¡+ y˚T 8q düVü≤ø±s¡+‘√ Á|ü|ü+#· ªÁ|ü|ü+#· ¬s&éÁø±dt ~H√‘·‡e+µ »s¡T|ü⁄≈£î+{≤s¡T. 1901˝À ÄdüÔe÷ ~q+ áj·Tq≈£î H√u…˝Ÿ ãVüQeT‹ \_Û+∫+ ~. (eTs¡D+ ìs¡«Væ≤düTÔqï~. Á|ü‹ dü+. 30.10.1910) ¬s&éÁø±dt Ç+≥πsïwüq˝Ÿ ø£$T{° 1917, 1944, y˚T HÓ\˝À yÓTT<ä{Ï eT+>∑fi¯yês¡+Hê&ÉT »s¡T|ü⁄≈£î+{≤s¡T. 1998˝À 1963 dü+e‘·‡sê\˝À eT÷&ÉTkÕs¡T¢ H√u…˝Ÿ ãVüQeT‹ì bı+~+~. yÓTT<ä{Ï ÄdüÔe÷ ~Hêìï 35 <˚XÊ\T »s¡T|ü⁄≈£îHêïsTT. 1920˝À ªÇ+&çj·THé ¬s&éÁø±dt kıôd’{°µ kÕú|æ+#·ã&ç+~.


dü\Vü‰

y˚T 14

59

qe⁄«\ ~H√‘·‡e+

y˚T 12 : n+‘·sê®rj·T qs¡T‡\ ~H√‘·‡e+

á ~H√‘·‡yêìï yÓTT<ä{À¢ »qe]˝Àì ¬s+&√ Ä~yês¡+ Hê&ÉT »s¡T|ü⁄≈£îH˚yês¡T. Á|ü|ü+#· yê´|üÔ+>± #ê˝≤<˚XÊ\˝À »qe]˝À #·* yê‘êes¡DeTT+≥T+~ ø±ã{Ϻ á ‘˚Bì e÷sêÃ\ì qe⁄«\ Á|æj·TT\T ø√sês¡T. n+<äTe\¢ ˝≤|òüºsY‡ ø£¢uŸ Ç+≥πsïwüq˝Ÿ yês¡T ~H√‘·‡yêìï Á|ü‹ dü+e‘·‡s¡+ ªy˚Tµ HÓ\ yÓTT<ä{Ï Ä~yês¡+ Hê&ÉT ìs¡«Væ≤+#ê\ì ìs¡ísTT+#ês¡T.

y˚T 10 : Á|ü|ü+#· Äs√>∑´ yê´j·÷eT ~H√‘·‡e+ 2002 y˚T ˝À »]–q Á|ü|ü+#· Äs√>∑´ dü+düú yê] 55e düe÷y˚X¯+ ˝À ªªÄVü‰s¡+, yê´j·÷eT+, Äs√ >∑´+µµ nH˚ n+X¯+ MT<ä ˇø£ rsêà q+ #˚dæ+~. á rsêàq+˝ÀH˚ Á|ü‹ dü+. y˚T 10q á ~Hêìï bÕ{Ï+ #ê\ì ìs¡ísTT+∫+~. XÊØs¡ø£+>±, e÷qdæø£+>± Äs√>∑´+>± ñ+&Ü \+fÒ XÊØs¡ø£ yê´j·÷eT+ nìï ej·TdüT\ yê]øÏ n‘·´+‘· ÄeX¯´ø£eTH˚ ne>±Vü≤q ø£*–+#·&É+ á ~H√‘·‡e \ø£å´+.

y˚T 11 : C≤rj·T kÕ+πø‹ø£ ~H√‘·‡e+

12.5.1820 bòÕ¢¬sHé‡ HÓ’{Ï+π>˝Ÿ Ç≥©˝Àì bòÕ¢¬sHé‡ q>∑s¡+˝À »ìà+∫+~. 1853 \+&ÉHé˝Àì z Ád”Ô\ ÄdüŒÁ‹˝À dü÷|ü]+f…+&Ó+ {Ÿ>± #˚]+~. 1854˝À ÁøÏ$Tj·÷ j·TT<ä∆+˝À ≥Øÿ˝À >±j·T|ü&çq ôd’ì≈£î\≈£î ùde\T #˚j·T&ÜìøÏ qs¡T‡\ ãè+<ëìï yÓ+≥u…≥Tºø=ì yÓ[¢+~. ÄyÓT ùde\T qs¡T‡\ eè‹ÔøÏ e÷s¡Z<äs¡Ùø£ eTj·÷´j·Tì #ÓãT ‘·÷ #˚‹˝À yÓ*–+∫q ˝≤+‘·s¡T |ü≥Tº≈£îH˚ ˇø£ Ád”Ô u§eTàqT qs¡T‡≈£î üÁ|ürø£>± ù|s=ÿ+≥THêïsTT #·]Á‘· Á>∑+<∏ë\T. 1859˝À ªH√{Ÿ‡ ÄHé q]‡+>¥µ nH˚ |ü⁄düÔø±ìï Á|ü#·T]+∫+~. Á|ü|ü+#·+˝ÀH˚ yÓTT<ä{Ï qs¡T‡\ •ø£åD ø±˝ÒJì kÕú|æ+∫+~. áyÓT≈£î ª˝Ò&û $‘Y <ä ˝≤+|tµ nH˚ _s¡T<äTqï~. áyÓT 13.8.1910q eTs¡DÏ+∫+~. ªªÇ+≥πsï wüq˝Ÿ øöì‡˝Ÿ Ä|òt q¬s‡dtµµ yês¡T 1965 qT+∫ HÓ’{Ï+π>˝Ÿ »qà~ qyÓTÆq y˚T 12q á ~H√‘·‡yêìï ìs¡«Væ≤düTÔHêïs¡T.

n+‘·sê®rj·T e\dü |ü≈£åî\ ~q+ y˚T HÓ\˝Àì ¬s+&Ée X¯ìyês¡+ á ~H√‘·‡yêìï »s¡T|ü⁄ ≈£î+{≤s¡T.The Smith sonion

Migretory

Bird Center eT]j·TT The Laboratory

11.5.1998q uÛ≤s¡‘Y ¬s+&ÉekÕ] (yÓTT<ä{Ï nDT|üØø£å\T »]>∑q ‘˚B 18.9.1974) sê»kÕúHé˝Àì b˛ÁU≤Hé e<ä› nDT|üØø£å\T ìs¡«Væ≤+∫+~. Çø£ qT+∫ Á|ü‹ dü+e‘·‡s¡+ y˚T 11e ‘˚B ªf…ø±ï\J&˚µ>± |ü]>∑DÏ+|üã&ÉT‘·T+<äì Á|üuÛÑT‘·«+ Á|üø£{Ï+∫+~. á |üØø£å\ ø±s¡´Áø£e÷ìøÏ ªÄ|üπswüHé X¯øÏÔµ nì ù|s¡T ô|{≤ºs¡T. M{Ï e\q uÛ≤s¡‘Y Á|ü|ü+#·+˝À Äs¡e nD«ÁdüÔ<˚X¯+>± ne‘·]+∫+~.

cornell of

nH˚ dü+düú\T 1993 qT+&ç á ~H√‘·‡yêìï ìs¡«Væ≤düTÔHêïsTT. 2007 y˚T˝À 12e ‘˚Bq, 2008 y˚T˝À 10q, 2009 y˚T˝À 9q. 2010y˚T˝À 8q á ~H√‘·‡yêìï »s¡|ü⁄≈£î+{≤s¡T.

Ornithology


dü\Vü‰

y˚T 14

60

y˚T 13 : e÷‘·è~H√‘·‡e+ ªªeT<äsY Ä|òt >±&釵µ >± uÛ≤$+#˚ ª]j·÷µ≈£î ìyê[q]‡+#˚ H˚|ü<∏ä´+˝À á ñ‘·‡yêìï yÓTT<ä{Ï kÕ]>± Á^düT <˚X¯+˝À ìs¡«Væ≤+ #ês¡T. s√eTqT¢ ªªeT<äsYÄ|òt >±&Ódtµ>± |ü]>∑DÏ+|üã&˚ cyble øÏ >ös¡e dü÷#·ø£+>± e÷‘·è ~H√‘·‡yêìï ìs¡«Væ≤+#˚yês¡≥. 17e X¯‘êã›+˝À Ç+>∑¢+&ÉT˝À ‘·\T¢\≈£î >ös¡e |üPs¡«ø£+>± ªªeT<ä]+>¥ dü+&˚µµ ù|]≥ ôd\ÁuÒwüHé‡ ìs¡«Væ≤+∫q≥T¢ ‘Ó\TdüTÔqï~. ádüºsY≈£î eTT+<ä] q\uÛ…’s√E\qT ª˝…+{Ÿµ s√E\T>± |ü]>∑DÏkÕÔs¡T. á q\uÛ…’ s√E\˝Àì Hê\>∑e Ä~yês¡+ Hê&ÉT ªªeT<ä]+>¥dü+&˚ µµ ìs¡«Væ≤+#˚ yês¡qïe÷≥. ø=ìï j·T÷s¡|òt <˚XÊ\˝À ªÁ_õ&éµ nH˚ <˚e‘·ô|’q uÛÑøÏÔì Á|üø£{Ïdü÷Ô e÷‘·è~H√‘·‡yêìï ìs¡«Væ≤+#˚yês¡T.

y˚T 15 : n+‘·sê®rj·T ≈£î≥T+ã ~H√‘·‡e+

Á>±&é˝À »]–q ‘·q 12e düe÷y˚X¯+˝À y˚T 18e ‘˚Bq á ~H√‘·‡e+ »s¡bÕ\ì ìs¡ísTT+∫+~.

es¡˝Ÿ¶ msTT&é‡ yê´øχHé &˚ Bìì 18.5.1997 q Hê{Ï nyÓT]ø± n<Ûä´≈£åî &ÉT _˝ŸøÏ¢+≥Hé Äs¡+_Û+ #ê&ÉT. 175 <˚XÊ\˝À á ø±s¡´Áø£eT+ ø=qkÕ>∑T ‘·Tqï~. Á|ü‹ dü+e‘·‡s¡+ y˚T 18q á ~Hêìï bÕ{ÏkÕÔs¡T.

y˚T 21 : Á|ü|ü+#· |ü˝Ÿ‡ b˛*jÓ÷ ~q+ 2000dü+. es¡≈£î b˛*jÓ÷qT ìs¡÷à*+ #·&É+ \ø£å´+>± m+#·T ≈£îqï Á|ü|ü+#· Äs√>∑´ dü+düú 1995 qT+∫ á ~Hêìï bÕ{ÏdüTÔqï~. eT÷&˚fi¯¢ ej·TdüT‡qï Á|ü‹ •X¯óe⁄≈£î ¬s+&ÉT &√dt\˝À b˛*jÓ÷ #·Tø£ÿ\T y˚sTT+#ê\ì Á|ü#ês¡+ #˚j·T&É+. b˛*jÓ÷qT >∑÷]à ne>±Vü≤q ô|+#·&É+ á ~H√‘·‡e \ø£å´+.

y˚T 29 : n+‘·sê®rj·T XÊ+‹ |ü]s¡ø£å≈£î\ ~H√‘·‡e+ n+‘·sê®rj·T kÕúsTT˝À XÊ+‹ì HÓ\ø=\Œ{≤ìøÏ »]–q $$<Ûä ñ<ä´e÷\˝À, ôd’ìø£ #·s¡´\˝À #·ìb˛sTTq yê] düèà‘·´s¡ú+ ~Hêìï bÕ{ÏdüTÔ+{≤s¡T. ◊ø£´sê»´dü$T‹ kÕ<Ûës¡D düuÛÑ 11.12.2002q #˚dæq rsêàq+ (dü+K´ 57/129) <ë«sê Á|ü‹ dü+e‘·‡s¡+ y˚T 29q á ~Hêìï bÕ{Ï+#ê\ì ù|s=ÿqï~.

y˚T 31 : Á|ü|ü+#· bı>±≈£î ìyês¡D ~q+

>∑èVü≤düTú\T>± uÛ≤s¡´uÛÑs¡Ô\T |æ\¢\ ô|+|üø£+˝À uÛ≤>∑+>± |ü+#·Tø√ø£b˛e &É+, eè<äT∆\ Ä\HêbÕ\Hê #·÷düTø√ø£ b˛e&É+, e+≥≈£î ≈£L&Ü e+≥ eTqTwüß\qT ìj·T$T+#·Tø√e&É+ (˝Ò<ë Vü≤À≥fi¯¢MT<ä Ä<Ûës¡|ü&É&É+) ˝≤+{Ï$ #√≥T #˚düTø=ì ≈£î≥T+ã e´edüú Áø£eT+>± ≈£î|üŒ≈£L˝Ò |ü]dæú‹ @s¡Œ&ç+~. eTìwæ düTKXÊ+‘·T\‘√ J$+#·&É+˝À ≈£î≥T+ã e´edüú ÄeX¯´ø£‘·qT, ÁbÕ<ÛëHêìï ‘Ó*j·TCÒj·T&É+ á ~H√‘·‡e+ ñ<˚›X¯+. ◊ø£´sê»´ dü$T‹ kÕ<Ûës¡D düuÛÑ 20.9.1993q #˚dæq (47/237) rsêàq+ <ë«sê Á|ü‹ dü+e‘·‡s¡+ y˚T 15e ‘˚Bq á ~H√‘·‡e+ »s¡bÕ\ì ìs¡ísTT+∫+~.

y˚T 18 : Ç+≥πsïwüq˝Ÿ eT÷´õj·TyéT‡ &˚ Ç+≥πsïwüq˝Ÿ øöì‡˝Ÿ Ä|òt eT÷´õj·TyéT‡ 1977˝À ˝…ìHé

es¡˝Ÿ¶ ôV≤˝ŸÔ nôd+;¢yês¡T 1987˝À #˚dæq ˇø£ rsêàq+ (dü+K´ : 40/38) <ë«sê 1988 dü+.˝À @Á|æ˝Ÿ 7q á ~Hêìï bÕ{Ï+#ê\ì ‘Ó*|æ+~. 1988˝À #˚dæq eTs√ rsêàq+ (dü+K´: 42/19) <ë«sê Á|ü‹ dü+.y˚T HÓ\˝À 31e ‘˚Bq á ~Hêìï bÕ{Ï+#ê\ì eTs√ Á|üø£≥q #˚dæ+~. Á|ü|ü+#· Äs√>∑´ dü+düú˝Àì düuÛÑ´ <˚XÊ\ ø±+ø£åqT nqTdü]+∫ á ~q+ bÕ{Ï+#ê\ì eTs√ Á|üø£≥q #˚dæ+~. Á|ü|ü+#· Äs√>∑´ dü+düú˝Àì düuÛÑ´ <˚XÊ\ ø±+ø£åqT nqTdü]+∫ á ~q+ @sêŒ≥T #˚j·Tã&ç+~. bı>±≈£î e\q »s¡T>∑T‘·Tqï eTs¡D≤\qT dü+e‘·‡sêìøÏ 3.5 $T*j·Tq¢ y˚Ts¡≈£î ‘·–Z+#ê\ì Á|ü|ü+#· Äs√>∑´ dü+düú \ø£å´+>± ô|≥Tº���£î+~. ```0```


dü\Vü‰

61

y˚T 14

ñ‘·ÿ+sƒ¡ πsù|

dæìe÷ : nHê$Tø£ ‘êsê>∑D+ : qj·Tq‘ês¡, yÓ’uÛÑyé, |üX¯ó|ü‹, Vü≤s¡¸es¡∆Hé kÕVæ≤‘·´+ : dæ]yÓHÓï\ d”‘êsêeT XÊÁdæÔ dü+^‘·+ : ø°s¡yêDÏ <äs¡Ùø£‘·«+ : X‚KsY ø£eTTà\ $&ÉT<ä\ : y˚T 01, 2014 Væ≤+B˝À $»j·Te+‘·yÓTÆq ø£Vü‰˙ ∫Á‘·y˚T nHê$Tø£. Væ≤+B dæìe÷\‘√ |ü]#·j·T+ ñqï ‘Ó\T>∑Tyês¡T n+<ä]ø° eTT+<˚ ‘Ó*dæ ñ+≥T+~. $<ë´u≤\Hé q{Ï+∫q ø£Vü‰˙ Á|üX¯+dü\‘√bÕ≥T |òüTq $»j·÷ìï ≈£L&Ü kÕ~Û+∫+~. n+‘·{Ï bÕ|ü⁄\sY dæìe÷ì Øy˚Tø˘ #˚j·T&É+ kÕVü≤düy˚T. n+<äT˝Àq÷ düôdŒHé‡, Á~∏˝Ÿ Á|ü<Ûëq+>± kÕπ> ∫Á‘êìï Øy˚Tø˘ #˚j·T&É+ n+fÒ eTT+<˚ eTT–+|ü⁄ #Óù|Œdæ, ∫e] es¡≈£L ø£<ä\≈£î+&Ü ≈£Ls√Ãu…{Ϻ ø£<∏ä #ÓbÕŒ\ì Á|üj·T‹ï+#·&Éy˚T. Ç+‘·es¡≈£î j·T÷‘Y|òü⁄˝Ÿ dæìe÷\T #˚dæq X‚KsY ø£eTTà\ á kÕVü≤kÕìøÏ, Ç˝≤+{Ï Á|üj·T‘êïìøÏ |üPqT≈£îHêï&ÉT.

ø£<∏˚+{Ï? nHê$Tø£ (qj·Tq‘ês¡) |ü~ s√E\T>± ø£ì|æ+#·ì ‘·q uÛÑs¡Ôì yÓ‘·T≈£îÿ+≥÷ Ç+&çj·÷øÏ edüTÔ+~. bÕ‘·ãd”Ô˝À n‘·qT ãdü #˚dæq Vü≤À≥˝À¢H˚ ~>∑T‘·T+~. ÄyÓTøÏ mdt◊ kÕs¡~∏(yÓ’uÛÑyé) kÕj·T|ü&ÉT‘·T+{≤&ÉT. uÛÑs¡Ô Ä#·÷ø° ‘Ó\TdüT≈£îH˚ Áø£eT+˝À ÄyÓT #ê˝≤ Çã“+<äT\T m<äTs=ÿ+≥T+~. ÄyÓT uÛÑs¡Ô ˇø£ ◊mdt◊ rÁeyê~ n+≥÷ ˇø£ ñqï‘ê~Ûø±](|üX¯ó|ü‹) Vü≤&Üe⁄&ç #˚kÕÔ&ÉT. eT] nHê$Tø£ ‘·q uÛÑs¡Ô ne÷j·T≈£î&Éì m˝≤ ìs¡÷|æ+#·T≈£î+≥T+~? n‘·&çì ø£\TdüT≈£î+≥T+<ë ˝Ò<ë nH˚~ $T>∑‘ê dæìe÷. qj·Tq‘ês¡≈£î á bÕÁ‘·qT b˛wæ+#·&ÜìøÏ ø±yê*‡q nqTuÛÑe+ ñ+&É&É+‘√ nHê$Tø£ ø±´¬sø£ºsY˝À ˇ~–b˛sTT+~. ÄyÓT q≥qøÏ e+ø£ ô|≥º˝Ò+. Á|ü‹ d”Hé˝Àq÷ nHê$Tø£ bÕÁ‘· |ü&˚ e÷qdæø£ dü+|òüTs¡¸Dì ø£fi¯¢øÏ ø£{Ϻ+~. yÓ’uÛÑyé #ê˝≤ düVü≤»+>± q{Ï+#ê&ÉT. |üX¯ó|ü‹ eT+∫ q≥T&˚ nsTTHê á bÕÁ‘·˝À q{Ï+#ê&ÉT ø±˙ J$+#·˝Òø£b˛j·÷&ÉT. Vü≤À≥˝Ÿ zqsY, ùdºwüHé˝À ¬s’≥sY e¬>’sê bÕÁ‘·<Ûës¡T\T zπø nì|ækÕÔs¡T. ¬s+&ÉT u≤´ø˘Á>ö+&é kÕ+>¥‡ $TqVü‰ Ç+<äT˝À bÕ≥˝Ò¢e⁄. ø°s¡yêDÏ {≤˝…+{Ÿ yÓTT‘·Ô+ u≤´ø˘Á>ö+&é k˛ÿsY $wüj·T+˝À #·÷|æ+#ês¡T. á ∫Á‘êìøÏ Äj·Tq H˚|ü<∏ä´ dü+^‘·y˚T ÁbÕDeTì

#ÓbÕŒ*. #ê˝≤ kÕ<Ûës¡D düìïy˚XÊ\qT ≈£L&Ü Äj·Tq m*y˚{Ÿ #˚XÊs¡T. dæìe÷{ÀÁ>∑|ò” ≈£L&Ü #ê˝≤ u≤>∑T+~. $»jYTdæ. ≈£îe÷sY ‘·q |üì‘·q+˝À Äø£≥Tº≈£îHêïs¡T. m&ç{Ï+>¥ ôdø£+&é Vü‰|òt˝Ÿ u≤>∑T+≥T+~. Ä f…+b˛ |òükÕº|òt˝À $Tdü‡sTT+~.


dü\Vü‰

62

X‚KsY ø£eTTà\, j·T+&ÉeT÷] Mπs+Á<äHê<∏é ø£*dæ ø£Vü‰˙ ∫Á‘· ø£<∏ä˝À #ê˝≤ e÷s¡TŒ\T #˚s¡TŒ\T #˚XÊs¡T. á ∫Á‘êìï ø=‘·Ô>± eT*#˚+<äT≈£î, ø=‘·Ô {Ï«düTº\T Ç#˚Ã+<äT≈£î ø£èwæ #˚XÊs¡T. ˇø£ dü¬ø‡dt|òü⁄˝Ÿ dæìe÷ ø£<∏äøÏ Ä e÷s¡TŒ\T #˚j·T&É+ <äTkÕ‡Vü≤düy˚T nsTTHê ø±˙ düôdŒHé‡ uÒdt¶ dæìe÷ ø£qTø£ á e÷Á‘·+ #˚+CÒdt e÷Hé&˚≥Ø nì|ækÕÔsTT. X‚KsYø£eTTà\ á ∫Á‘êìï u≤>±H˚ Vü‰´+&ç˝Ÿ #˚dæHê ø±˙ Á~∏\¢sY‡ rj·T&É+ ‘·q ø£|t Ä|òt {° ø±<äH˚ dü+>∑‹ ‘Ó*dæb˛‘·T+≥T+~. Á|ü<Ûëq+>± Á|ü<∏äe÷s¡ú+˝À ø£<∏ä q‘·Ô q&Éø£q kÕ>∑T‘·T+~. yÓTT<ä{Ï ns¡>∑+≥˝À Ä ì<ëq+ ø£<∏ë|üs¡+>± ‘·|üŒ<äì nqT≈£îHêï ø±˙ Ä ‘·sê«‘· ≈£L&Ü y˚>∑+ ô|+#·ø£b˛e&É+ bıs¡bÕfÒ. ~«rj·÷s¡ú+˝À e÷Á‘·+ ñ‘·ÿ+sƒ¡ ø£*–+#˚ düìïy˚XÊ\‘√ nHê$Tø£ y˚>∑+>± eTT+<äT≈£î ø£~*b˛‘·T+~. á bÕsYº˝À X‚KsY ø£eTTà\ <äs¡Ùø£‘ê«ìï ‘·|ü⁄Œ |ü≥º˝Ò+. ôV’≤˝…’{Ÿ‡ - H˚|ü<∏ä´ dü+^‘·+, qj·Tq‘ês¡ n_Ûqj·T+ Á&Üu≤´ø˘‡ - ì<ëq+>± kÕπ> Á|ü<∏äe÷s¡ú+ ø£Vü‰˙ kÕúsTT˝À ˝Òø£b˛e&É+ ˇ]õq˝Ÿ yÓs¡¸Hé‘√ ø£+bÕ]»Hé‡ e<ä›Hêï ø±˙ ø£Vü‰˙ #·÷dæq yês¡T <ëìï |üP]Ô>± eT]Ãb˛sTT Bìï ø=‘·Ô dæìe÷>± #·÷&É&É+ nkÕ<Ûä´+. n+<äT˝Àq÷ ˇø£ÿkÕ] #˚ùdÔH˚ ˝≤dæº+>¥ Ç+Áô|wüHé y˚ùd ø£Vü‰˙ ˝≤+{Ï ∫Á‘ê\qT n+‘· ‘˚*>±Z eT]Ãb˛e&É+ kÕ<Ûä´|ü&É<äT. Ç<ä+‘ê ‘Ó*ùd á ∫Á‘·+ Øy˚Tø˘ #˚XÊs¡T. ø£qTø£ <ë+‘√ b˛*Ã

y˚T 14 e÷{≤¢&çHê ø±˙ á ∫Á‘· ãè+<ä+ <ëìì n+^øÏ]+#ê*‡+<˚. eTT+<äT>± #ÓbÕŒ\+fÒ, ø£Vü‰˙˝À ñqï yêdüÔ$ø£‘·, ñ‘·ÿ+sƒ¡ Ç+<äT˝À n+‘·>± Á|ü‹_+_+#·˝Ò<äT. ø£<∏ä eTT+<˚ ‘Ó*j·T&É+ e\¢ ñqï düeTdü´ Ç~. á dæìe÷ Á~∏\¢sY>± ø±≈£î+&Ü ø£\sY|òü⁄˝Ÿ>± nì|ædüTÔ+~. yÓTT<ä{Ï dü>∑+˝À f…q¸Hé |üP]Ô>± ˝Ò<äT. ‘·q uÛÑs¡Ô @yÓTÆb˛j·÷&√ nì u≤<Ûä|ü&ÉT‘·Tqï V”≤s√sTTHé ‘ê\÷≈£î ô|sTTHé Ä&çj·THé‡ |ò”˝Ÿ nj˚T´≥T¢>± #˚j·T˝Òø£b˛j·÷s¡T. ø£Vü‰˙ ø£<∏ä˝À e÷s¡Œ\T #˚dæHê ø±˙ n$ eTØ Ä∫Á‘êìï eT]|æ+#˚ kÕúsTT˝À nsTT‘˚ ˝Òe⁄. Ä dæìe÷˝À e÷~]>± Ç+<äT˝Àq÷ @<√ ˇø£ {Ï«düTº ñ+≥T+<äH˚~ eTT+<˚ }Væ≤+#·e#·TÃ. n<˚$T{À ≈£L&Ü ø=+<äs¡T eTT+<˚ ø£ìô|fÒºj·Te#·TÃ. Çìï Á|ü‹ã+<Ûäø±\T ñHêï ø±˙ X‚KsY ø£eTTà\ á ∫Á‘·+ dü>∑+ qT+∫ Áù|ø£å≈£î\T Ä•+∫q+‘· Á~∏˝Ÿ n+~+#ês¡T. nsTT‘˚ ∫e]˝À nHê$Tø£ uÛÑs¡Ô >∑T]+∫q $esê\qT düŒwüº+>± #·÷|æ+#·ø£b˛e&É+ ìsêX¯|ü]#˚ $wüj·T+. Ä ø±¢]{° ≈£L&Ü Ç∫à ñ+&Ü*‡+~. ø£Vü‰˙ dæìe÷ #·÷&Éø£b˛sTTHê, <ëì >∑T]+∫ ‘Ó*j·Tø£b˛sTTHê nHê$Tø£ dæìe÷ ÁãVü‰à+&É+ nì|ædüTÔ+~. nsTT‘˚ n~ #·÷dæqyês¡T <ë+‘√ b˛*à #·÷dæ, Ç~ Ä kÕúsTT˝À ˝Ò<äH˚kÕÔs¡T. nsTT‘˚ m≈£îÿe eT+~ ‘Ó\T>∑T Áù|ø£å≈£î\T Væ≤+B dæìe÷\T #·÷&És¡T ø±ã{Ϻ Ç~ u≤ø±‡|”dt #˚s¡T‘·T+<äH˚ n_ÛÁbÕj·T+ e´ø£ÔeTe⁄‘√+~. ---0---



Salaha May 2014