Page 1


dü\Vü‰

p˝…’ 13

3

$wüj·T dü÷∫ø£ Á|ü»\qT s¡#·Ãø°&ÉTÑ·Tqï ø±+Á¬>dt

9˝À X¯+ø£sY e÷CÒ{Ï` 98 66 44 66 99

bÕ‘· $TÁ‘·T˝Ò H˚{Ï X¯Á‘·Te⁄\T

21˝À mdt.|ü˙ïsY ôd\«+` 97002 55855

Äs√>±´ìï s¡øÏå+#˚ ìeTàs¡dü+

48˝À dæ. qs¡dæ+Vü‰sêe⁄` 93467 74294

ô|]–b˛‘·Tqï Ä‘·àVü≤‘·´\T

39˝À uÛ≤s¡‹` 98484 47039

bÕ\≈£î\ |ü⁄D´y˚T ñ‘·ÔsêK+&é Á|üfi¯j·T+

25˝À _.\ø°åà|ü‹ ` 98665 13995

ø£+|üP´≥sY yê&Éø£+˝À C≤Á>∑‘·Ô\T

51˝À mHé$ sêC≤ `93463 28561


dü\Vü‰

p˝…’ 13

4

‘Ó\T>∑T e÷dü|üÁ‹ø£

J$‘·+ ¬>\T|ü⁄ u≤≥˝À kÕ>±\+fÒ... dü+‘√wü+˝À yê>±›Hê\T #˚j·T≈£î Äy˚X¯+˝À düe÷<ÛëHê\T #Ó|üŒ≈£î ìsêX¯˝À ìs¡íj·÷\T rdüTø√≈£î

www.salaha.co.in

dü\Vü‰ Áu≤+#Y

N|òt m&ç≥sY

X¯+ø£sY e÷CÒ{Ï

ndæôdº+{Ÿ m&ç≥sY C≤õ‘·

98 66 44 66 99

m&ç{À]j·T˝Ÿ uÀs¡T¶ m&ç{À]j·T˝Ÿ n&É«sTT»sY düuŸ m&ç≥sY q÷´dt m&ç≥sY Á|ü‘˚´ø£ Á|ü‹ì~Û

dæ.qs¡dæ+Vü‰sêe⁄ _. \ø°åà|ü‹ ¬s&ç¶ Ç+<ä÷] yÓ+ø£{Ÿ¬s&ç¶ mHé$.sêC≤

yêsêÔ Á|ü‹ì<ÛäT\T SALAHA BRANCH 7-65/B, 1st cross Subbareddy Nagar, Akkarampally, mangalamroad, Tirupati

|ü_¢πøwüHé ø£q‡˝…º+{Ÿ ¬ø.s¡|òüTTsêeTsêE

98493 50555

|ü˙ïsY ôd\«+ ($˝Òø£]) uÛ≤s¡‹ (s¡#·sTT‘·) MD (|ò”#·sY‡) e÷CÒ{Ï Vü≤]ø£èwüí ($X‚¢wüD) dæôV≤#Y.sêeTø£èwüí X¯s¡à (sê»ø°j·T $X‚¢wüD) e÷¬sÿ{Ï+>¥ Äq+<é @C…˙‡dt

98484 28516

˝Ò ne⁄{Ÿ &çC…’ì+>¥ C≤õ‘· ÁøÏj˚TwüHé‡ ÁøÏj˚T{Ïyé ˝…’Hé‡

Edited, Printed, Published and owned by M.Bheem Shankar, Printed at Varnamala Graphics,1-8-213, Chikkadapally, Hyderabad. A.P. Published at 1-1-336/23/B, Chikkadpally, Hyderabad - 500020. Editor: M.Bheem Shankar. E-MAIL: views@salaha.co.in, salaha.monthly@gmail.com, www.salaha.co.in


dü\Vü‰

5

p˝…’ 13


dü\Vü‰

6

p˝…’ 13

$XÊK ã]˝À wü]à\

sêÁwüº+˝À

n‘·´+‘· ø°\ø£yÓTÆq $XÊK |ü≥ºD+˝À Á|ü‘·´s¡Tú\qT eT{Ϻ ø£]|æ+#˚+<äT≈£î »>∑Hé u≤D+ dæ<ä∆yÓTÆ+~. Ç|üŒ{Ïπø nø£ÿ&ç qT+∫ ø±+Á¬>dt˝À ~>∑ZC≤˝…’q düT_“sê$T¬s&ç¶, πø+Á<ä eT+Á‹ |ü⁄s¡+<ÛäπsX¯«] e+{Ïyês¡T b˛{° |ü&ÉT‘·T+&É&É+‘√ yê]øÏ eTT#ÓÃeT≥\T b˛sTT+#·&Éy˚T ø±≈£î+&Ü yÓ’mkÕ‡sY d”|”˝ÀH˚ ñ+&ç ≈£îfi¯ó¢ sê»ø°j·÷\≈£î bÕ\Œ&ÉT‘·Tqï H˚‘·\≈£î >∑{Ϻ cÕø˘ Ç#êÃs¡T yÓ’mdt »>∑Hé. ‘·qô|’ ≈£îfi¯ó¢ Äs√|üD\T #˚dæ, πødüT˝À Ç]øÏùdÔ yê{Ïì Á|üC≤πøåÁ‘·+˝À ø£&ç–bÕπsùd+<äT≈£î »>∑Hé e~*q u≤D+ Äj·Tq k˛<ä] wü]à\. <ë<ë|ü⁄ ¬s+&ÉT e+<ä\ s√E\ bÕ<äj·÷Á‘·qT nÁ|ü‹Vü≤‘·+>± |üP]Ô #˚düT≈£îì Á|ü‘·´s¡Tú\ô|’ X¯sê|òü÷‘ê\T e<äT\T‘·÷ yê] ≈£îÁ≥\qT ‘·T‹Ôìj·T\T #˚düTÔqï wü]à\ $XÊK |ü•ÃeT bÕs¡¢yÓT+{Ÿ ìjÓ÷»ø£es¡Z+ qT+∫ sêuÀj˚T kÕ<Ûës¡D mìïø£˝À¢ b˛{°øÏ ~>∑T‘·THêïs¡T. Bìô|’ »>∑Hé |òü÷f…Æq dü+πø‘ê\qT C≤Ø #˚XÊs¡T. á yês¡Ô ø√kÕÔ+Á<Ûä sê»ø°j·÷˝À¢H˚ ø±<äT, ‘êqT sê»ø°j·÷˝À¢øÏ sêqT nì ÇHêïfi¯ó¢ #Ó|æŒq wü]à\ Çø£ ã]˝ÀøÏ ~>∑T‘√+<äqï yês¡Ô yÓTT‘·Ô+ sêÁwüº sê»ø°j·÷˝À¢H˚ dü+#·\q+ düèwæº+∫+~. wü]à\ bÕ<äj·÷Á‘· $XÊK |ü•ÃeT ÁbÕ+‘·+˝ÀøÏ >∑Ts¡Tyês¡+

Á|üy˚•+∫+~. ÄyÓT bÕ<äj·÷Á‘·˝À mø£ÿ&É ø£ì|æ+#·ì $<Ûä+>± n&ÉT>∑&ÉT>∑THê wü]à\ ô|ò¢ø°‡\T, uÛ≤Ø Vü≤Àض+>∑T\T, kÕ«>∑‘· ‘√s¡ D≤\T ø£ì|æ+#˚ dü]øÏ n+<äs¡÷ nyêø£ÿj·÷´s¡T. wü]à\ ‘·q kı+‘· ìjÓ÷»ø£es¡Z+˝ÀøÏ n&ÉT>∑T ô|{Ϻ+<ë nì|æ+#˚ $<Ûä+>± #˚dæq @sêŒ≥T¢ n+<ä]˙ ÄX¯Ãs¡´|ü]#êsTT. wü]à\ sêuÀj˚T mìïø£˝À¢ Çø£ÿ&ç qT+#˚ ‘·\|ü&ÉT‘√+~ nqï dü+πø‘ê\qT øÏ¢j·TsY>± C≤Ø #˚dæq dü+πø‘ê\T Çy˚. n+‘˚ø±<äT ‘êeTT ‘·|üŒ yÓ’mkÕ‡sY ø±+Á¬>dt bÕغ˝À ø√kÕÔ˝À ã\yÓTÆq Hêj·T≈£î\T ˝Òs¡ì bÕغì HêHê Çã“+<äT\T ô|&ÉT‘·Tqï m+|” düã“+ Vü≤], ø=D‘ê\ sêeTø£èwüí e+{Ï H˚‘·\≈£î }Væ≤+∫q kÕúsTT˝À cÕøÏ#êÃs¡T »>∑Hé. Ç˝≤+{Ï Hêj·T≈£î\T bÕغøÏ nedüs¡+ ˝Ò<äT. me] <ë] yês¡T #·÷düTø√e#·Tà n+≥÷ »>∑Hé |üs√ø£å+>± dü+πø‘ê\qT Ç#êÃs¡T. ˇø£ÿ s√E eTT+<äT es¡≈£î ≈£L&Ü ø£ì|æ+#·ì Vü≤À]¶+>∑T\T, ô|ò¢ø°‡\H˚ Vü≤sƒê‘·TÔ>± s√&É¢ô|’ #·÷ùddü]øÏ dü<äs ¡T H˚‘·\T ≈£L&Ü ø£+>∑T‹Hêïs¡ì düe÷#ês¡+. M{Ïì ôV’≤<äsêu≤<é˝ÀH˚ ‘·j·÷s¡T #˚sTT+∫, s¡Vü≤dü´+>± nø£ÿ&çøÏ #˚sêÃs¡ì #ÓãT‘·THêïs¡T bÕغ˝Àì ø=+<äs¡T H˚‘·\T. @~ @yÓTÆHê wü]à\ sê»ø°j·T ns¡+π>Á≥+˝À HÓ\ø=qï dü+~>∑∆‘· B+‘√ |ü{≤|ü+#·˝…’+~.


dü\Vü‰

p˝…’ 13

7

mìïø£\ y˚fi¯ ‘êsTT˝≤\T

mìïø£\T

sêuÀ‘·THêïj·TH˚ dü+πø‘ê\T yÓ\Te&ÉT‘·Tqï ‘·s¡TD+˝À bÕغ\T Á|ü»\≈£î |ü<∏äø±\ ù|]≥ ‘êsTT˝≤\T Á|üø£{ÏdüTÔ+{≤sTT. eTeTà*ï ¬>*|æùdÔ Ç~ ñ∫‘·+... n~ ñ∫‘·+. n+≥÷ Vü‰MT\T >∑T|æŒdüTÔ+{≤sTT. sêsTTr\‘√ z≥s¡¢ì eTuÛÑ´ô|&ÉT‘·T+{≤sTT. rsê mìïø£\j·÷´ø£ ¬>*∫q nuÛÑ´s¡Tú\T Á|ü»\≈£î ø£qã&É≈£î+&Ü b˛e&É+ô|’ eT+&ç|ü&çq düTÁ|”+ø√s¡Tº H˚‘·\ Á|ües¡Ôq rs¡Tô|’ e÷s¡Z<äs¡Ùø±\qT s¡÷bı+~+#ê\ì mìïø£\ ø£$TwüHéì Ä<˚•+∫q≥T¢ e∫Ãq yês¡Ô\T bÕغ\≈£î >∑TDbÕsƒ¡+ ø±yê*. sê»ø°j·T Hêj·T≈£î\≈£î ø£fi¯ó¢ ‘Ó]|æ+#ê*. ø£qT#·÷|ü⁄ y˚Ts¡˝À ˝Àø˘düuÛÑ mìïø£\T »s¡>∑e#·ÃH˚ yês¡Ô\ H˚|ü<∏ä´+˝À πø+Á<ä+˝Àì j·T÷|”@ Á|üuÛÑT‘·«+ |òü⁄&é ôd≈£L´]{° _\T¢qT ‘Ó∫Ã+~. <˚X¯+˝Àì ù|<äyê]øÏ ˇø£{Ï, ¬s+&ÉT eT÷&ÉT s¡÷bÕj·T\πø øÏ˝À _j·T´+, >√<ÛäTeT, |ü|ü⁄Œ <ÛëHê´\qT Çyê«\qï<˚ á _\T¢ \ø£å´+. á ÄVü‰s¡ uÛÑÁ<ä‘ê _\T¢≈£î dü+ã+~Û+∫q Ä]¶HÓHé‡≈£î πø+Á<ä ø±´_HÓ{Ÿ ≈£L&Ü ÄyÓ÷<äeTTÁ<ä y˚ùddæ+~. Ç~ n|ü⁄Œ&˚ $eTs¡Ù\ bÕ\e⁄‘√+~. Ä]¶HÓHé‡ <ë«sê á Á|üuÛÑT‘·«+ <=&ç¶<ë]q ‘·q yÓ’|òü˝≤´\qT, n$˙‹ì ø£|æŒ|ü⁄#·TÃø√e&ÜìøÏ, »]|æq Á|üj·T‘·ïy˚T Ç<äì ‘·$Tfi¯Hê&ÉT d”m+ »j·T\*‘· rÁe+>± $eT]Ù+#ês¡T. á _\T¢ |ü]~Û qT+∫ ‘·eT sêÁcÕºìï $TqVü‰sTT+#ê\ì ø√sês¡T. n˝≤π> ;CÒ|” H˚‘·\T ≈£L&Ü á Ä]¶HÓHé‡ô|’ eT+&ç|ü&ܶs¡T. ˝Àø˘düuÛÑ

mìïø£\T <ä>∑Zs¡ |ü&ÉT‘·THêïj·Tqï <äèw溑√ j·T÷|”@ Á|üuÛÑT‘·«+ Vü≤&Üe⁄&ç>± á Ä]¶HÓHé‡ì ‘Ó∫Ã+<äì, Ç~ bı*{Ïø£˝Ÿ –$Tàø˘ nì ;CÒ|” C≤rj·T n<Ûä´≈£åî&ÉT sêCŸHê<∏é dæ+>¥ Äs√|æ+#ês¡T. ìC≤ìøÏ Ç˝≤+{Ï |ü<∏äø±\ô|’ bÕs¡¢yÓT+{Ÿ ñuÛÑj·TdüuÛÑ˝À¢ #·s¡Ã »s¡>±\ì Äj·Tq ø√sês¡T. Ç|ü⁄Œ&ÉT eTq sêÁwüº+ $wüj·÷ìøÏ eùdÔ ñ∫‘· esê\qT Á|üø£{Ï+#·ì H˚‘·\+≥÷ ˝Òs¡T. ‘·q bÕ<äj·÷Á‘·˝À #·+Á<äu≤ãT s¡TD≤\ô|’ e&û¶ì e÷|ò” #˚kÕÔeTì Vü‰MT\T >∑T|æŒùdÔ d”m+ øÏs¡DY≈£îe÷sY ¬s&ç¶ Ç+~s¡eTà |ü<∏äø£+ ã+>±s¡T ‘·*¢ |ü<∏äø£+, Ç+~s¡eTà ø£\\T ˝≤+{Ï Á|üC≤ø£s¡¸ø£ esê\qT Á|üø£{ÏdüTÔHêïs¡T. eTs√yÓ’|ü⁄ á $<ÛäyÓTÆq |ü<∏äø±\ e\¢ Á|ü»\≈£î y˚T\T »s¡>∑ø£b˛>± yê]q Ç$ Á|üuÛÑT‘·«+ô|’ Ä<Ûës¡|ü&˚ |üsêqï Je⁄\T>± e÷s¡TdüTÔHêïj·Tì ˝Àø˘dü‘êÔ n~ÛH˚‘· »j·TÁ|üø±XŸ Hêsêj·TDY e+{Ï yês¡T $s¡T#·T≈£î|ü&ÉT‘·THêïs¡T. Á|ü»˝ÒMT _#·Ã>±fi¯ó¢ ø±s¡ì, Äj·T q mH√ïkÕs¡T¢ yê´U≤´ì+∫q $wüj·T+ >∑eTHês¡Ω+. |òü⁄&éôd≈£L´]{° (ÄVü‰s¡ uÛÑÁ<ä‘·) _\T¢ <˚X¯+˝À m+‘√ eT+~ ù|<äyê]øÏ Á|üjÓ÷»q+ ø£*ŒdüTÔ+<√ y˚∫ #·÷&Ü\ì #ÓbÕŒs¡T. á |ü]dæú‘·T\ H˚|ü<∏ä´+˝À mìïø£\ |ü<∏äø±\ ‘êsTT˝≤\ô|’ #·s¡´\T rdüTø√yê\+≥÷ düTÁ|”+ ø√s¡Tº ‘êC≤>± mìïø£\ ø£$TwüHé≈£î C≤Ø #˚dæq Ä<˚XÊ\T n‘·´+‘· ÁbÕ<ÛëHê´ìï dü+‘·]+#·T≈£îHêïsTT.


dü\Vü‰

p˝…’ 13

8

2014˝À Á|ü<Ûëì yÓ÷&ûH˚ ?

eTq uÛ≤s¡‘· Á|ü<Ûëì 2014˝À qπs+Á<ä yÓ÷&çj˚Tq≥. Á|üC≤

πøåÁ‘·+˝À ø±+Á¬>dt nuÛÑ´]ú sêVüQ˝Ÿ >±+BÛ <ës¡TD+>± z&çb˛‘ê&É≥. yÓ÷&ûøÏ e∫Ãq eT<䛑·T˝À ø£˙dü+ 50 XÊ‘·+ ≈£L&Ü Äj·Tq≈£î eT<䛑·T <äø£ÿ<ä≥. B+‘√ &Ûç©¢ |”sƒêìï n~Ûs√Væ≤+#˚ neø±XÊ\T >∑T»sê‘Y eTTK´eT+Á‹ qπs+Á<äyÓ÷&ûπø n~Ûø£+>± ñqï≥T¢ düπs«\T #ÓãT‘·THêïsTT. Ç|üŒ{Ïπø ø±+Á¬>dt yÓ’dt Áô|dæ&Ó+{Ÿ sêVüQ˝Ÿ>±+BÛ n+‘·s¡Z‘·+>± ìs¡«Væ≤+∫q düπs«˝À ≈£L&Ü Ç<˚ $wüj·T+ ‘˚*+<ä≥. ‘êC≤>± Á|üeTTK e÷´>∑C…’Hé ~ Mø˘ ìs¡«Væ≤+∫q düπs« ≈£L&Ü Ç<˚ $wüj·÷ìï #ÓãT‘√+~. n˝≤>∑ì ø±+Á¬>dt bÕغ @MT n+‘· n<Ûë«qï |ü]dæú‘·T˝À¢ ˝Ò<äì ù|s=ÿ+~. e#˚à mìïø£˝À¢ m˙¶j˚TqT ©&é #˚düTÔqï yÓ÷&û Hêj·Tø£‘·«y˚T Á|ü<Ûëì nj˚T´ neø±XÊ\Tqï≥T¢ ‘˚*Ã+~. ø±+Á¬>dt ©&é #˚düTÔqï j·T÷|”@≈£î ‘·–Zq z≥T¢, d”≥¢q÷ m˙¶j˚T ≈£L≥$T‘√bÕ≥T $T>∑‘ê bÕغ\T |ü+#·Tø√qTHêïsTT. j·T÷|”@≈£î 184 kÕúHê\T, m˙¶j˚T≈£î 197 kÕúHê\T, 162 kÕúHê˝À¢ $T>∑‘ê bÕغ\T ¬ø’edü+ #˚düT≈£î+{≤j·Tì n+#·Hê y˚dæ+~. 2009 ø£+fÒ j·T÷|”@≈£î 6 XÊ‘·+ z≥T¢ ‘·>∑TZ‘êsTT. πøe\+ eT÷&ÉT XÊ‘·+ es¡≈£î e÷Á‘·y˚T m˙¶j˚T≈£î ô|s¡T>∑T‘êsTT. Çø£ eTTK´+>± Á|ü<Ûëì nuÛÑ´]ú $wüj·÷ìøÏ eùdÔ qπs+Á<ä yÓ÷&û #ê˝≤ ©&ç+>¥˝À ñqï≥T¢ düπs«˝À ‘˚*+~. <ë<ë|ü⁄ 32 XÊ‘·+ eT+~ Äj·TH˚ dü¬s’q nuÛÑ´]ú>± n_ÛÁbÕj·T|ü&ÉT‘·THêïs¡T. ¬s+&√ kÕúq+˝À eTH√àVü≤Hédæ+>¥ 15

XÊ‘·+‘√ ñ+&É>±, eT÷&√ kÕúq+˝À sêVüQ˝Ÿ>±+BÛ 13 XÊ‘·+‘√ dü]ô|≥Tº≈£îHêïs¡T. nsTT‘˚ ø±+Á¬>dt bÕغøÏ e´‹πsø£+>± ñqï z≥s¡¢qT ;CÒ|” ‘·q≈£î nqT≈£L\+>± e÷s¡TÃ≈£îH˚ $wüj·T+˝À $|òü\eTe⁄‘·Tqï≥T¢ ~ Mø˘ düπs«qT ã{Ϻ ‘Ó\Tk˛Ô+~. j·T÷|”@≈£î ‘·–Zq z≥¢ XÊ‘êìï $T>∑‘ê bÕغ˝Ò m≈£îÿe>± Äø£]¸düTÔqï≥T¢ ø£ì|æk˛Ô+~. mìïø£\ düeTj·÷ìøÏ qπs+Á<äyÓ÷&û ‘·q yêø±Ã‘·Ts¡´+‘√ Á|ü»\qT Äø£≥Tºø√>∑\s¡H˚ qeTàø£+‘√ m˙¶j˚T eTT+<äT¬øfi¯ó‘√+~. n~Ûø±s¡+ e÷πø nqï ∫qï ∫‘·ø± bÕغ\T eT÷&√ Á|òü+{Ÿ MT<ä ô|≥Tº≈£îqï ÄX¯\T Ä$¬s’qfÒ¢qì ø£ì|æk˛Ô+~. Ç+ø± eTq #·+Á<äu≤ãT, πød”ÄsY, »>∑Hé\ πø+Á<ä+ ø£\\T ø£\¢\e⁄‘·THêïsTT. B+‘√ Ä eTT>∑TZ]øÏ ø£\es¡+ yÓTT<ä˝…’qfÒ¢. ~Mø˘ e÷´>∑C…’Hé ìs¡«Væ≤+∫q ‘êC≤ düπs« ìy˚~ø£ kÕsê+X¯$T~. nsTT‘˚ düπs«H˚ ø£<ë |ü{Ϻ+#·Tø√yê*‡q nedüs¡+ ˝Ò<äT nì nqTø√e&ÜìøÏ ≈£L&Ü á |òü*‘ê\T neø±X¯+ Çe«˝Ò<äT. ˇø£{À, ¬s+&√, ˝Ò<ë ◊<äT XÊ‘·yÓ÷ ‘˚&Ü ñ+fÒ n~ ‘ês¡Te÷s¡T ø±e#·TÃ. düπs«˝À¢ n˝≤ nj˚T´ neø±XÊ\T ≈£L&Ü ñHêïsTT. ø±˙ @ø£+>± 50 XÊ‘·+ ‘˚&Ü ñ+fÒ n~ n≥T~≥T ne⁄‘·T+~ nì #Ó|üŒ&É+ ø£wüºy˚T. n+‘˚ø±<äT. m˙¶j˚T≈£î 197 j·T÷|”@≈£î 184, $T–*q bÕغ\ìï+{Ïø° ø£*|æ 162˝Àø˘düuÛÑ kÕúHê\T ekÕÔj·Tì ≈£L&Ü ~$ø˘ düπs« ‘˚*à #Ó|æŒ+~. m+‘·es¡≈£î ì»eTàqï~ |üø£ÿq u…&ç‘˚, á düπs« ø±+Á¬>dtqT e÷Á‘·+ ø£\es¡ô|fÒº n+X¯y˚T.


dü\Vü‰

p˝…’ 13

9

Á|ü»\qT s¡#·Ãø°&ÉTdüTÔqï ø±+Á¬>dt ˇø£ ≈£î+|ü{Ïì Äs¡Œ&ÜìøÏ ø±+Á¬>dt n~ÛcÕºq+ eTs√ ≈£î+|ü{Ïì sêCÒdæ+~. sêj·T\ ‘Ó\+>±D Á|ü‹bÕ<äq‘√ ‘Ó\+>±D düeTdü´ |ü]cÕÿs¡+ø±ø£b˛>±, eTs√ düeTdü´ yÓTT<ä˝…’+~. yÓ’mdt sê»X‚Ks¡¬s&ç¶ eTs¡DÏ+∫q ‘·s¡Tyê‘· n~Ûø±s¡+ ì\u…≥Tºø√ e&ÜìøÏ ø±+Á¬>dt bÕغ HêHê ‘·+{≤\T |ü&ÉT‘√+~. n+<äT˝À uÛ≤>∑+>± ˇø£kÕ] ‘Ó\+>±D≈£î nqT≈£L\+>± Á|üø£≥q #˚dæ düyÓTÆø±´+Á<Ûä˝À ñ<ä´e÷ìøÏ Ä»´+ b˛dæ+~. Ä ‘·s¡Tyê‘· eT∞¢ yÓq≈£îÿ rdüT≈£îì ‘Ó\+>±D Á|ü»\qT ¬s#·Ã>={Ϻ+~. Ç|ü⁄Œ&˚yÓ÷ Á|üXÊ+‘·+>± ñqï sêj·T\d”eTqT ‘Ó\+>±D˝À dü>∑+, Ä+Á<Ûë˝À dü>∑+ ø£\|üqTqï≥T¢ dü+πø‘ê\T C≤Ø #˚dæ, Á|ü»\qT s√&ÉT¶¬øπøÿ˝≤ #˚dæ+~. sêÁwüº $uÛÑ»q »s¡T>∑T‘·T+<√ ˝Ò<√ ‘Ó*j·T<äT ø±˙, ø±+Á¬>dt bÕغ e÷Á‘·+ ‘Ó\T>∑T Á|ü»\qT s¡#·Ãø°&ÉTk˛Ô+~. mìïø£\ düeTj·T+˝À sêÁwüº Á|ü»˝À¢ >∑+<äs¡>√fi¯+ düèwæº+∫ \_∆ bı+<ë\ì #·÷k˛Ô+~.

~e+>∑‘·

eTTK´eT+Á‹ yÓ’mdt sê»X‚Ks¡¬s&ç¶ eTs¡D+ ‘·s¡Tyê‘· ‘ÓÓ\+>±D ñ<ä´eT+ }|ü+<äT≈£î+~. n|üŒ{Ï qT+∫ ñ<ä´e÷ìï nD∫y˚j·T&É+˝À ø±+Á¬>dt bÕغ Á|üj·T‘êï\T |òü*+#·˝Ò<äT. B+‘√ ø±+Á¬>dt bÕغ ‘·q n~Ûø±sêìï m˝≤¬>’Hê ì\u…≥Tºø√yê\qï ñ<˚›X¯+ ‘√ lø£èwüí ø£$T{° ù|s¡T‘√ @&Ü~ bÕ≥T ø±\+ yÓfi¯¢Bdæ+~. Ä ‘·s¡Tyê‘· ñ<ä´e÷ìï ≈£L&Ü n<äT|ü⁄˝À ô|≥Tº≈£îì, nedüs¡yÓTÆq|ü⁄&ÉT ≈£î|ü+{Ï sêCÒdüTÔ+~. ˝Ò≈£î+fÒ ÄπsŒdüTÔ+~. {°ÄsYmdt, ø±+Á¬>dt Hêj·T≈£î\T ø±düÔ >∑&É_&É #˚ùdÔ yÓ+≥H˚ ø√sY ø£$T{° düe÷y˚X¯+ @sêŒ≥T #˚düTÔ+~. n+<äT˝À bÕ˝§Zqï Hêj·T≈£î\+<äs¡÷ {° ‘ê–, _ôdÿ≥T¢ ‹H˚dæ ãj·T ≥≈£î e∫à dü¬s’q düeTj·T+˝À dü¬s’q ìs¡íj·T+ rdüT≈£î+{≤eTì #Ó|æŒ yÓ[¢b˛‘·T+{≤s¡T. ñ<ä´eT+ u≤>± ‘·–Zb˛sTT+<äqT≈£îqï|ü⁄Œ&ÉT &ÛçÛ©¢ qT+∫ ej·T˝≤sY s¡$ì sêÁcÕºìøÏ |ü+|ædüTÔ+~. Äj·TH˚<√ #˚ùdkÕÔs¡T nì sêÁwüº+˝À Ä bÕغ Hêj·T≈£î\T Vü≤+ >±e÷ #˚kÕÔs¡T. eT∞¢ ñ<ä´eT+˝À ø£<ä*ø£ edüTÔ+~. n|ü⁄Œ&ÉT Äj·Tq &Ûç©¢øÏ yÓ[¢b˛‘ês¡T. Çø£ÿ&˚yÓ÷ {°ÄsYmdt Hêj·T≈£î\T Vü≤&Üe⁄&ç #˚düTÔ+fÒ, &Ûç©¢˝À qT+∫ #·|üŒ≥T¢ ø=&ÉT‘·÷

#·÷düTÔ+{≤s¡T. Ç+ø√kÕ] >∑T˝≤yéT q; ÄC≤<éqT ~+|ü⁄‘·T+~. Äj·Tq ‘Ó\+ >±D e´‹πsøÏ nì Ç˝≤ s¡ø£s¡ø±\ yês¡Ô\qT |ü⁄{Ϻ+∫ ñ<ä´eT y˚&çì sêCÒ düTÔ+~. ñ<ä´eT+ sêE≈£îH˚ düeTj·T+ ˝À á sêÁwüº e´eVü‰sê\ ÇHé#ês¡T®˝… es¡÷ Çø£ÿ&ÉT+&És¡T. Ä ‘·s¡Tyê‘· r]>±Z e∫à ø£ãTs¡T¢ #Ó|æŒ ø±\+ yÓfi¯¢BkÕÔs¡T. Ç|ü⁄Œ&˚yÓ÷ ~–«»jYT dæ+>¥qT sêÁcÕºìøÏ |ü+|æ+~. Ç˝≤ m|üŒ{Ïø£|ü⁄Œ&ÉT ñ<ä´e÷ìï ˙s¡T>±s¡Ã≈£î+&Ü, ô|’øÏ ˝Òe≈£î+&Ü bÕeTTqT ãT≥º˝À y˚dæ Ä&çdüTÔqï≥T¢>± e´eVü≤]k˛Ô+~. sêÁwüº+ $wüj·÷ìøÏ eùdÔ Çø£ÿ&ç qT+∫ e∫Ãq &çe÷+&ÉT¢ ¬s+&ÉT. ˇø£{Ï d”e÷+Á<Ûä qT+∫ düyÓTÆø±´+Á<Ûä n&ç>±s¡T. ‘Ó\+>±D qT+∫ Á|ü‘˚´ø£ ‘Ó\+>±D n&ç>±s¡T. á ¬s+&ç+{Ï˝À @~ Ç∫ÃHê ns¡ú+ ñ+~. ø±˙ Ä ¬s+&É÷ ø±≈£î+&Ü sêj·T\ ‘Ó\+>±D nH˚~ ÇkÕÔeT+≥THêïs¡T. n+fÒ sêj·T\d”eT˝À ñqï ø=ìï õ˝≤¢\÷, ‘Ó\+>±DqT ø£*|æ sêÁcÕºìï @sêŒ≥T #˚kÕÔeT+≥THêïs¡T. Ç~ mes¡÷ n&É>∑ì~. |üì >∑≥Tº≈£îì á &çe÷+&é ø√dü+ mes¡÷ s√&Ó¢ø£ÿ˝Ò<äT. #=ø±ÿ\T ∫+#·Tø√˝Ò<äT. ã+<é\T #˚j·T˝Ò<äT. ÁbÕD≤\T rdüTø√˝Ò<äT. nsTTHê bÕ´πøJ Á|ü‹bÕ<äq‘√bÕ≥T, sêj·T\ ‘Ó\+>±DqT


dü\Vü‰

p˝…’ 13

10

m+<äTø£+fÒ, sêj·T\d”eT˝À n‘·´~Ûø£ kÕúHê\T »>∑Hé bÕغ ¬>\T#·T≈£îH˚ neø±X¯+ ñ+~ ø±ã{Ϻ <ëìï ¬s+&ÉT>± $&É>=&ç‘˚ n~Ûø±s¡+ <äøÏÿ+#·Tø√e&ÜìøÏ nedüs¡yÓTÆq yÓTC≤]{°ì ‘·–Z+#·e#·Ãì Ä˝À∫+∫+~. m˝≤>∑÷ ‘Ó\+>±D˝À {°ÄsYmdt ñ+~ ø±ã{Ϻ ø£s¡÷ï\T, nq+‘·|ü⁄s¡+ õ˝≤¢˝À »>∑Hé bÕغøÏ mìï d”≥T¢ e∫ÃHê ñ|üjÓ÷>∑+ ñ+&É<äT. n˝≤π> d”e÷+Á<Ûä˝À {°&û|”, ø±+Á¬>dt bÕغ ø£*ùdÔ n~Ûø±s¡+˝ÀøÏ sêe#·ÃH˚ m‘·TÔ>∑&É y˚dæ+~. Ä m‘·TÔ>∑&É≈£î ‘·–qfÒ¢ õ˝≤¢\qT $&É>={Ϻ Á|üC≤ Á|üjÓ÷»Hê\ô|’ <Óã“ø={≤º\ì #·÷k˛Ô+~.

@~ n+<ä]ø° ÄyÓ÷<äjÓ÷>∑´+ n+<ä]ø° ÄyÓ÷<äjÓ÷>∑´yÓTÆq ìs¡íj·T+ m˝≤ rdüT≈£î+≥T+~? ndü\T @ ìs¡íj·T+ ÄyÓ÷~+#·<ä–+~. n~ m˝≤ kÕ<Ûä´+? $&ÉeeT+fÒ bÕeTT≈£î ø√|ü+, ø£s¡eeT+fÒ ø£|üŒ≈£î ø√|ü+ nqï≥T¢>± ñ+~ |ü]dæú‹. ‘Ó\+>±D ñ<ä´eT+ e\¢ Ç|üŒ{Ïπø Çø£ÿ&É n_Ûeè~∆ e÷≥ <˚e⁄&Ós¡T>∑T, s√E >∑&Ée&Éy˚T ø£wüº+>± e÷]b˛sTT+~. Ç|üŒ≥T e<äT\T≈£î+fÒ Ç+¬ø|üŒ{Ïø° ‘Ó\+>±D sê<äH˚ uÛ≤eq˝À Çø£ÿ&ç Á|ü»\T ñHêïs¡T. ‘Ó\+>±D ÇùdÔ, d”e÷+Á<Ûä˝À ñqï myÓTà˝Ò´\T, m+|”\+<äs¡÷ sêJHêe÷\T #˚‘·ã≥Tº≈£îì d”Œø£sY ø±sê´\j·T+˝À ≈£L´ ø£&É‘ês¡T. Ç˝≤ ¬s+&É÷ ø±<äì sêj·T\d”eTqT $&É>={≤º\ì #·÷ùdÔ eT÷&ÉT ÁbÕ+‘ê\ yês¡T nuÛÑ´+‘·s¡+ e´ø£Ô+ ≈£L&Ü M\T ∫øÏÿq|ü⁄Œ&É˝≤¢ eTT+<äT≈£î ‘ÓdüTÔHêïs¡+fÒ Ç~ ø£∫Ñ·+>± #˚düTÔHêïs¡T. Ç˝≤+{Ï |ü]dæú‘·T˝À¢ n+<ä]ø° ÄyÓ÷<äjÓ÷>∑´yÓTÆq sê»ø°j·Ty˚T ø£<ë!. ìs¡íj·T+ rdüTø√e&É+ m˝≤ kÕ<Ûä´+. mìïø£\T <ä>∑Zs¡ø=#˚à ø=B› @+#˚j·÷˝À ~≈£îÿ ‘√#·≈£î+&Ü ‘êeTT ¬>\e˝Òq|ü⁄Œ&ÉT, m<äT{Ï yê&ÉT ¬>\e≈£î+&Ü @$T #˚j·÷˝À Ç<˚Hê ø±+Á¬>dt düeTs¡ú‘·? ø±+ Á¬>dt bÕغøÏ u≤>± ‘Ó\TdüT. Ç|üŒ{Ïπø ‘·eT≈£î m<äTs¡T ì\ã&˚ ø±+Á¬>dtbÕغ <˚X¯ düyÓTÆø£´‘·qT, düeTÁ>∑‘·qT ø±bÕ&ÉT‘·T+<äì Ä Hêj·T≈£î\≈£î d”;◊ ø=s¡&Ü #·÷|æ+∫ ˝§+>∑BdüT ø√e&É+˝À bÕغøÏ #Ó+~q m+|” ˇø£s¡T yê´U≤´ì+#ês¡T. n+fÒ |ü<äT\ ø±+Á¬>dt dü‘·Œ¤*‘ê\qT kÕ~Ûk˛Ô+~. n<˚ $<Ûä+>± ;CÒ|” mìï ø£\ dü+K´˝À myÓTà˝Ò´\T n~Ûø±s¡ bÕغ qT+∫ >∑T+|ü⁄\T >∑T+|ü⁄\T>± Á|ü#ês¡ kÕs¡~∏ nsTTq >∑T»sê‘Y eTTK´eT+Á‹ qπs+Á<ä yÓ÷&ûì yÓ[¢b˛e&Éy˚THê <˚X¯ düyÓTÆø£´‘·, düeTÁ>∑‘·? sê»ø°j·T+>± m<äTs√ÿ˝ÒeTì ‘Ó\TdüT≈£îqï ø±+Á¬>dt bÕغ ‘=$Tà<˚fi¯¢ Vü≤À+ eT+Á‹ ˝Ò≈£î+&Ü Á|üuÛÑT‘ê«ìï q&ç|æ+#·&Éy˚THê bÕغ øÏ+<ä{Ï πødüTqT ‹s¡>∑<√&çq $wüj·T+ ‘Ó*dæ+<˚. n<˚$<Ûä+>± düeTs¡ú‘·? Ĭsï\¢bÕ≥T d”Œø£sY ˝Ò≈£î+&ÜH˚ HÓ≥Tº≈£îsêe&Éy˚THê <˚X¯ sêÁwüº+˝À yÓ’mdt »>∑Hé yÓ÷Vü≤Hé¬s&ç¶ì sê»ø°j·T+>± m<äTs√ÿ˝ÒeTì düyÓTÆø£´‘·, düeTÁ>∑‘·! ø±+Á¬>dt bÕغøÏ ns¡úyÓTÆ+~. d”;◊ <ë«sê @&Ü~bÕ≥T C…’˝À¢ düTÁ|”+ ø√s¡Tº Nyê≥T¢ ô|fÒº es¡≈£î |ü+#êj·Tr mìïø£\T ô|{Ϻ+∫+~. nsTTHê Äj·Tq ˝§+>∑ø£b˛e&É+‘√ eTs√ <ë]˝À ìs¡«Væ≤+#·ø£b˛e&Éy˚THê <˚X¯ düeTÁ>∑‘·,. e∫Ã+~. ‘êeTT m˝≤>∑÷ ¬>\e˝ÒeTT ø±ã{Ϻ »>∑Hé≈£î n~Ûø±s¡+ Á|üC≤<Ûäq+ <äT]«ìjÓ÷>∑+ ù|s¡T‘√ düø±\+˝À mìïø£\T <äø£ÿ≈£î+&Ü #˚j·T&ÜìøÏ eP´Vü≤+ |üìï+~. n<Ó˝≤>∑+fÒ sêÁcÕºìï ìs¡«Væ≤+#·≈£î+&Ü 15 ìjÓ÷»ø£esêZ\ Á|ü»\≈£î myÓTà˝Ò´\T n&ɶ>√\T>± $&É>={≤º\ì ìs¡ísTT+∫+~. ˝Ò≈£î+&Ü #˚j·T&Éy˚THê bÕغ düeTs¡ú‘·. Ç~ bÕغ ã\V”≤q‘·qT sêj·T\d”eT˝Àì 4 õ˝≤¢\qT ¬s+&ÉT>± $&É>={Ϻ, ˇø£ uÛ≤>±ìï ‘Ó*j·TCÒj·T&É+ ˝Ò<ë? ‘Ó\+>±D˝À ø£*ù|dæ eTs√ uÛ≤>±ìï Ä+Á<Ûä˝À ø£*ù|j·÷\ì n~Ûø±s¡ bÕغ qT+∫ Ç<ä›s¡T m+|”\T {°ÄsYmdt˝ÀøÏ yÓ[¢Hê ìs¡ísTT+∫+~. n+fÒ Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸqT $&É>={Ϻ sêj·T\ ‘Ó\+>±D, yê]ô|’ m˝≤+{Ï #·s¡´\T rdüTø√ø£b˛e&É+, ø£˙dü+ #·s¡´\T d”e÷+Á<Ûä sêÁcÕº\T>± @sêŒ≥T #˚j·÷\ì ≈£îÁ≥ |üìï+~. rdüTø√yê\ì dæbòÕs¡T‡≈£L&Ü #˚j·Tø£b˛e&Éy˚THê bÕغ düeTs¡ú‘·. Ç~


dü\Vü‰

11

p˝…’ 13

{°ÄsYmdt, ø±+Á¬>dt ˝ÀbÕsTTø±] ≈£îeTà≈£îÿ sê»ø°j·÷\qT ñeTà&ç eTÁ<ëdüT sêÁwüº+˝À ø√kÕÔ+Á<Ûä bÕ\≈£î\‘√ ø£*dæ ‘Ó*j·TCÒj·T&É+ ˝Ò<ë? sêj·T\d”eT ÁbÕ+‘· bÕ\≈£î\T |üì#˚XÊs¡T. Ç|üŒ{Ïø° n<˚ yês¡dü‘·«+ ø=qkÕ>∑T‘√+~. nsTT‘˚, n~≈£L&Ü m|üŒ{Ïø£|ü⁄Œ&ÉT nqTe÷Hê\ sêj·T\ ‘Ó\+>±D‘√ e#˚à qcÕº\T ‘√H˚ ø=qkÕ>∑T‘√+~. eTÁ<ëdüT sêÁwüº+ qT+∫ $&çb˛e&ÜìøÏ sêÁwüº+˝Àì ¬s+&ÉT ÁbÕ+‘ê˝À¢ yÓ’mkÕ‡sY ø±+Á¬>dt bÕغ ø√kÕÔ+Á<Ûä Hêj·Tø£‘·«+‘√ ø£*dæ |üì#˚j·T&ÜìøÏ sêj·T\d”eT n<Ûä´≈£åî&ÉT yÓ’mdt »>∑Hé ÁbÕã˝≤´ìï ‘·–Z+#·&ÜìøÏ eTs√e÷≥˝À Hêj·Tø£‘·«+ n+^ø£]+#·˝Ò<äT. ø√kÕÔ+Á<Ûä Hêj·Tø£‘·«+ |ü\¢ ñqï #ÓbÕŒ\+fÒ Äj·Tq ã˝≤ìï N\Ã&ÜìøÏ sêj·T\ ‘Ó\+>±D Á|ü‹ dü+<˚Vü‰˝Ò n+<äT≈£î ø±s¡D+. Ä dü+<˚Vü‰\ H˚|ü<∏ä´+˝ÀH˚ lu≤>¥ bÕ<äqqT eTT+<äT≈£î ‘Ó∫Ã+~. sêj·T\ ‘Ó\+>±D≈£î n+^ø£]+ ˇ&É+ã&çø£ »]–+~. sêj·T\d”eT Á|üjÓ÷»Hê\qT ø±bÕ&É&ÜìøÏ Ä #·&É+˝À eTõ¢dt Á|üjÓ÷»Hê\T ≈£L&Ü sê»ø°j·T|üs¡yÓTÆqy˚ ø±˙ ˇ&É+ã&çø£ Vü‰MT\qT Ç∫Ã+~. ‘Ó\T>∑T Á|ü»\ Á|üjÓ÷»Hê\T n+<äT˝À ˝ÒeH˚ $wüj·T+ ‘Ó\Tk˛Ô+~. lu≤>¥ ˇ&É+ã&çø£ø£≈£î Ä~˝ÀH˚ >∑+&ç |ü&ç+~. sêj·T\d”eT sêj·T\d”eT |ü]]ø£åD dü$T‹ n<Ûä´≈£åî&ÉT u…’¬s&ç¶ sê»X‚Ks¡¬s&ç¶øÏ ˝À @sêŒ≥T #˚kÕÔeTì #Ó|æŒq $X¯«$<ë´\j·÷ìï $XÊK|ü≥ï+ ≈£L&Ü sêj·T\ ‘Ó\+>±D e\¢ dü+uÛÑ$+#˚ Á|üe÷<ä+ô|’ |üP]Ô ‘·s¡*+#ês¡T. ø£s¡÷ï\T sê»<Ûëì Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ @sêŒ≥T e\¢ s¡<ä› ne>±Vü≤q ˝Ò<äT. πøe\+ $uÛÑ»qqT n&ÉT¶ø√yê\qï ‘·|üq ‘·|üŒ y˚πs sTT+~. Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ sê»<Ûëì>± n|üŒ{Ïπø nìï $<Ûë˝≤ Vü≤+>∑T\÷ Ä˝À#·q\T ø£ì|æ+#·&É+ ˝Ò<äT. ndü\T sêj·T\d”eT H˚‘·\+<ä] Äsꓤ{≤\T ñqï ôV’≤<äsêu≤<äTqT sê»<Ûëì>± n+^ø£]+#·&ÜìøÏ ˝Àq÷ sêj·T\d”eT ÁbÕ+‘· |ü]dæú‘·T\ô|’ ne>±Vü≤q ø=s¡e&çq≥T¢ me]ø° nuÛÑ´+‘·sê\T ˝Ò≈£î+&Üb˛j·÷sTT. ø±˙ Ä ‘·sê«‹ #·]Á‘· ø£ì|æk˛Ô+~. n+‘ê ‘Ó\+>±D≈£î e´‹πsø£+>± q&ç+#·<äH˚~ ‘Ó\+>±D Hêj·T≈£î\ Äs√|üD. Ä Äs√|üD qT+∫ $eø£å≈£î nHê´j·÷ìøÏ, nD∫y˚‘·≈£î, nee÷Hê\≈£î >∑Ts¡j·÷´eTH˚ uÛ≤eq\ qT+∫ ‘Ó\+>±D Á|ü‘˚´ø£ sêÁwüº &çe÷+&é q\T>∑T‘·÷ ek˛Ô+~. eTÁ] #ÓHêï¬s&ç¶ Vü≤j·÷+˝À, Ç‘·s¡ ø±˝≤˝À¢ »]–q ñ<ä´e÷ìøÏ s¡÷|ü+˝Àq÷ kÕs¡+˝Àq÷ Á|üdüTÔ‘· ñ<ä´e÷ìøÏ #ê˝≤ ‘˚&Ü\THêïsTT. ‘Ó\+>±D bÕ\≈£î\ #˚‘·T˝À¢ ø±≈£î+&Ü <ä+&É+ Á|ü»\ #˚‘·T˝À¢ ñ+~. eTÁ] #ÓHêï¬s&ç¶, ø=+‘· eT+~ Hêj·T≈£î\T ø±+Á¬>dt n~ÛcÕºq+ e<ä› ˇ|üŒ+<ä+ ≈£î<äTs¡TÃ≈£î+fÒ ‘Ó\+>±D ñ<ä´eT+ ‘ê‘êÿ*ø£+>± n|ü⁄Œ&ÉT #·˝≤¢]+~. Ç|ü⁄Œ&ÉT |ü]dæú‹ n˝≤ ˝Ò<äT. ‘Ó\+>±D sêÁwüº dü$T‹ n<Ûä´≈£åî&ÉT πø #·+Á<äX‚Ks¡sêe⁄ #˚‘·T˝…‘˚Ô ùdÔ <ëìï n+<äTø√e&ÜìøÏ |ü~ #˚‘·T\T ¬s&û>± ñHêïsTT. n+<äTe˝Ò¢ ø±+Á¬>düT, {°&û|” e+{Ï bÕغ\ Hêj·T≈£î\T ≈£L&Ü ‘Ó\+>±D >∑fi¯+ m‘·TÔø√ø£ ‘·|üŒ˝Ò<äT. Ç˝≤+{Ï |ü]dæú‘·T˝À¢ $uÛÑ»q≈£î yÓTT>∑TZ#·÷|ü⁄‘·Tqï ø±+Á¬>düT n~ÛcÕºq+ sêj·T\ ‘Ó\+>±D @sêŒ≥T≈£î eTT+<äT≈£î e∫Ãq≥T¢ ‘Ó\Tk˛Ô+~. <ëì e\¢ sêj·T\d”eT˝Àì Hê\T>∑T õ˝≤¢˝À¢ nq+‘·|ü⁄s¡+, ø£s¡÷ï\T, ‘Ó\+>±D˝Àq÷, ∫‘·÷Ôs¡T, ø£&É|ü õ˝≤¢\qT ø√kÕÔ+Á<Ûä˝Àq÷ ø£\TkÕÔsTT. Ä s¡ø£+>± sêj·T\ ‘Ó\+>±D, d”e÷+Á<Ûä sêÁcÕº\T s¡÷|ü⁄~<äT›≈£î+{≤sTT. nsTT‘˚ n˝≤+{Ï sêÁcÕº\


dü\Vü‰

p˝…’ 13

12

@sêŒ≥T e\¢ eTs√ düeTdü´ e#˚à Á|üe÷<ä+ ñ+~. uÛÖ>√[ø£+>± ¬s+&ÉT $&çb˛sTTHê sêj·T\d”eT ÁbÕ+‘· Á|ü»\T e÷qdæø£+>± $&çb˛‘ês¡ì #Ó|üŒ&ÜìøÏ M˝Ò¢<äT. ô|’>± nq+‘·|ü⁄s¡+, ø£s¡÷ï\T õ˝≤¢\T kÕe÷õø£+>±, #ê]Á‘·ø£+>±, kÕ+düÿ‹ø£+>± m≈£îÿe ø±\+ ‘Ó\+>±D‘√ ø£*dæ˝Òe⁄. <ëì e\¢ Ä ¬s+&ÉT õ˝≤¢\T uÛÑ$wü´‘·TÔ˝À rÁeyÓTÆq $eø£å≈£î, nHê´j·÷ìøÏ, nD∫y˚‘·≈£î >∑Ts¡j˚ T´ Á|üe÷<ä+ ˝Òø£b˛˝Ò<äT. ‘·eT |ü≥¢ »s¡T>∑T‘·Tqï nHê´j·÷\≈£î kÕqT≈£L\+>± Á|ü‹düŒ+~düTÔqï ‘Ó\+>±D bÕ\ø£ esêZ\T uÛÑ$wü´‘·TÔ˝À sêj·T\d”eT ÁbÕ+‘·+˝Àì Ä ¬s+&ÉT õ˝≤¢\ |ü≥¢ nHê´j·T+>± Á|üe]Ô+#·uÀeH˚ >±´s¡+{° @MT ˝Ò<äT. n˝≤+{Ï |ü]dæú‹H˚ ø√kÕÔ+Á<Ûä bÕ\ø£ esêZ\ qT+∫ ∫‘·÷Ôs¡T, ø£&É|ü õ˝≤¢\ Á|ü»\T m<äTs√ÿe\dæ edüTÔ+~. n+<äTe\¢ sêj·T\d”eT Á|üjÓ÷» Hê\≈£î sêj·T\ ‘Ó\+>±D e\¢ Á|üjÓ÷»q+ }Vü≤≈£î dü+ã+~Û+ ∫q~ e÷Á‘·y˚T ne⁄‘·T+~. m˙ºsêe÷sêe⁄ Vü≤j·÷+˝À sêj·T\d”eT |ü≥¢ #·÷|ü⁄‘·Tqï $eø£å |ü≥¢, #˚düTÔqï nHê´j·T+ |ü≥¢ yÓ’mdt sê»X‚Ks¡ ¬s&ç¶, m+$ yÓTÆdü÷sê ¬s&ç¶ e+{Ï Hêj·T≈£î\T Á|ü‘˚´ø£ ñ<ä´e÷ìï ˝ÒeHÓ‘êÔs¡T. yês¡T Á|ü‘˚´ø£ sêÁcÕºìï &çe÷+&é #˚j·T˝Ò<äT >±˙, Á|ü<Ûëq+>± ˙{Ï düeTdü´qT eTT+<äT≈£î ‘Ó#êÃs¡T. B+‘√ sêj·T\d”eT ø√dü+ m˙ºÄsY #˚|ü{Ϻq ‘Ó\T>∑T >∑+>∑, Vü≤+ÁB ˙yê e+{Ï ÁbÕC…≈£îº\ e\¢ Ä düeTdü ´ ø=+‘· r] ñ+<˚yÓ÷ ø±˙, sêj·T\d”eT≈£î dü+ã+~Û+∫q yÓTT‘·Ô+ düeTdü´\T rs¡˝Ò<äT. á dæú‹˝À sêj·T\d”eT ÁbÕ+‘· Hêj·T≈£î\T ‘Ó\+>±DqT n&ÉT¶ø√e&ÜìøÏ ‘·eT ÁbÕ+‘· yÓqTø£u≤≥TqT eTT+<äT≈£î ‘ÓdüTÔHêïs¡T ‘·|üŒ, á e´eVü‰s¡+˝À ‘·eT ÁbÕ+‘êìøÏ »s¡T>∑T‘·Tqï nHê´j·÷ìï #ê]Á‘·ø£ Áø£eT+˝À ns¡ú+ #˚düT≈£îì ‘·–q $<Ûä+>± e´eVü≤]+#·&É+

˝À $|òü\eTe⁄‘·THêïs¡ì #Ó|üŒø£ ‘·|üŒ<äT. n<˚ düeTj·T+˝À sêj·T\ ‘Ó\+>±D≈£î n+^ø£]ùdÔ yÓTT<ä{Ïπø yÓ÷dü+ sêe#·TÃ. @yÓTÆHê sêj·T\ ‘Ó\+>±D Á|ü‹bÕ<äqô|’ ‘Ó\+>±D yê] ø£Hêï m≈£îÿe>± sêj·T\d”eT yêfi¯ó¢ Ä˝À∫+#·Tø√yê*‡q nedüs¡+ ñ+~. ˝Ò<ä+fÒ uÛÑ$wü´‘·TÔ˝À Çs¡T sêÁcÕº˝À¢ $&ç$&ç>± ñ+&˚ sêj·T\d”eT Á|ü»\T @ø£yÓTÆ ñ<ä´$T+#˚ |ü]dæú‹ sêe#·TÃ.

‘Ó\+>±D≈£î #˚<äT >∑T[ø£ ùV≤‘·Te⁄ me«¬s’q|üŒ{Ïø°, sêj·T\d”eTqT sêj·T\, d”eT nH˚ eTTø£ÿ\T>± $&É>=≥º&É+ düT‘·sêeT÷ »s¡>∑≈£L&É<äì >=&Ée #˚ùdyê] dü+K´ ô|]–+~. nsTT‘˚ á ñ<ä´eT+ }|ü+<äT≈£îqï<ä+fÒ ‘Ó\+ >±Dyê<äT\≈£î #˚<äT >∑T[ø£ ne⁄‘·T+~. m+<äTø£+fÒ düyÓTÆø±´+Á<Ûä e÷Á‘·y˚T ñ+&Ü\+≥÷, me¬s’Hê e∫à ôV’≤<äsêu≤<äT q>∑s¡+˝À düuÛÑ ô|&ç‘˚ Ms¡T n&ÉT¶ø√>∑\s¡T. >=&Ée #˚j·T>∑\s¡T ø±˙. sêj·T\d”eTqT $&É>=≥º&É+ e<äT› nH˚ &çe÷+&é‘√ Ä ÁbÕ+‘·+ yês¡T e∫à sê»<Ûëì˝À ñ<ä´e÷\T #˚ùd yês¡T m˝≤ ø±<äq>∑\s¡T. ‘Ó\+>±D >∑T]+∫ ñ<ä´e÷\T q&É|ü&É+˝À yê]øÏ m+‘· Vü≤≈£îÿ ñ+≥T+<√ sêj·T\d”eT >∑T]+∫ ñ<ä´eT+ #˚j·T&ÜìøÏ M]øÏ n+‘· Vü≤≈£îÿ ñ+≥T+~. ø±ã{Ϻ Ä ñ<ä´e÷\qT Ms¡T n&ÉT¶ø√˝Òs¡T. ø±˙ Ä ñ<ä´e÷\‘√ M]øÏ qwüº+ »s¡T>∑T‘·T+~. ô|’>± sêj·T\d”eT ã<äT\T ‘Ó\+>±D sêÁwüº+ Çe«<ä›H˚ &çe÷+&ÉT CÀ*øÏ yÓfi¯¢&É+ ˝Ò<äT. ‘·eT sêj·T\d”eTqT eTTø£ÿ\T #˚jÓTT<äT› nì e÷Á‘·y˚T n&ÉT>∑T‘·THêïs¡T. Ç˝≤+{Ï øÏ¢wüº |ü]dæú‘·T˝À¢ ‘Ó\+>±Dyê<äT\T ‘·\\T |ü≥Tº≈£î+≥T Hêïs¡T. ø±+Á¬>dt á e´eVü‰sêìï eT]+‘· ø±\+ HêqÃ&ÜìøÏ neø±X¯+>± rdüT≈£î+≥T+<äq&É+˝À ÄX¯Ãs¡´+ ˝Ò<äT. ---0---


dü\Vü‰

p˝…’ 13

13

bıHêï˝≤? ˙øÏìï ø£Hêï˝≤? neTTà&ÉTb˛e&É+, Ä‘·à>ös¡e+ ≈£î<äTeô|≥º&É+ @ m+&Éø±>=&ÉT>∑T|ü≥º&É+, ø±fi¯ófl yÓTTø£ÿ&É+, ˝≤–bÕπsj·T≥+ sê»ø°j·÷˝À¢ düs¡«kÕ<Ûës¡D+. nsTT‘˚ |üÁ‹ø± ìs¡«Vü≤D n≥Te+{Ï~ ø±<äT. ø=ìï $\Te\T, ÁbÕe÷D≤\≈£î ø£≥Tºã&ç |üì#˚j·÷*‡ e⁄+≥T+~. á Ç+–‘·C≤„q+ ˝Òì e´øÏÔ Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ≈£î (ø£fi¯+øÏ‘·) eT+Á‹>± ñ+&É≥+ eTq sêÁwüº Á|ü»\ <Ísꓤ>∑´+ ø±ø£ eT] @eTsTTe⁄+≥T+<ä+{≤s¡T.

2007

qT+∫ H˚{Ïes¡≈£î n$∫äqï+>± yÓ\Te&ÉT‘·Tqï dü+#·\q sê»ø°j·T e÷dü |üÁ‹ø£ dü\Vü‰. ~e+>∑‘· eTTK´eT+Á‹ yÓ’mkÕ‡sY #˚‘·T\ MT<äT>± ÁbÕs¡+_Û+#·ã&çq e÷ |üÁ‹ø£ Äj·Tq≈£î e´‹πsø£+>± mH√ï dü+#·\q ø£<∏äHê\T Á|ü#·T]+∫+~. ÁbÕs¡+uÛÑ+ qT+∫ H˚{Ï es¡≈£î πøe\+ eT÷&ÉT Á|üuÛÑT‘·« Á|üø£≥q\‘√, n~≈£L&Ü n‹ ‘·≈£îÿe yÓTT‘êÔ\≈£î ‘·|üŒ Ç+‘·es¡≈£î me]ì <˚_]+#·&É+ ms¡T>∑ì Ä‘·à>ös¡e+ ñqï |üÁ‹ø£ dü\Vü‰. ìC≤\qT ìs¡“¤j·T+>± yÓ\¢&ç+#·&É+˝À sêJ|ü&˚ n\yêfÒ ˝Ò<äT. n˝≤+{Ï |üÁ‹ø£ Á|ü‹ì~Û πøe\+ e÷J eT+Á‹ dü+‘√wt¬s&ç¶>±] dü\Vü‰ y˚Ts¡≈£î yê]‘√ ø£*dæ sêÁwüº ◊{Ï eT+Á‹ ` áj·Tq ø£fi¯+øÏ‘· Äs¡T>∑Ts¡T eT+Á‘·T\ C≤_‘ê˝À ˇø£s¡ì ‘Ó*dæHê πøe\+ dü+‘√wt¬s&ç¶ >±s¡T H=#·TÃ≈£î+{≤s¡H˚ uÛ≤e+‘√ ø£\e&É+ »]–+~. n|ü⁄Œ&ÉT bıHêï\ yês¡T ‘·eT<Ó’q C≤q|ü<ä |ü<ä∆‹˝À dü\Vü‰ô|’ rHée÷sY y˚dæ ‘·q HÓ’» + #ê≥T≈£îHêïs¡T. dü\Vü‰ |üÁ‹ø£˝À pHé dü+∫ø£˝À n_ÛÁbÕj·÷\T

eT+Á‹es¡T´\≈£î ndü\T s¡T∫+#·˝Ò<ä≥. eT÷&˚fi¯fl˝À q\uÛ…’eT+~ myÓTà˝Ò´\T ø±+Á¬>dt qT+∫ ãj·T≥≈£î b˛˝Ò<ä≥. dæ_◊ ù|s=ÿqï 26 Jy√\T düÁø£eTy˚Tq≥. Ç|üŒ{Ïπø Äs¡T>∑T]˝À eTT>∑TZs¡T eT+Á‘·T\T |ü<äe⁄\T ø√˝ÀŒsTT ˇø£s¡T C…’\TbÕ\T ø±>± eTs√ Ç<ä›s¡T m|ü⁄Œ&ÉT ne⁄‘ês√ ‘Ó*j·Tø£ ø=≥Tº$T{≤º&ÉT‘·T+fÒ, |ü<ä$˝À ñqï eTT>∑TZs¡T n$ m|ü⁄Œ&ÉT }&É‘êjÓ÷ ‘Ó*j·Tø£ ‹ø£eTø£ |ü&ÉT‘·THêïs¡T. Ç+<äT˝À nã<ä∆+ @$T{À ns¡∆+ ø±ì ÁãVü≤à|ü<ës¡∆+.

n$˙‹ eT+Á‹ .. »\j·T»„ ø£+Á‹ $yê<ädüŒ<ä 26 Jy√˝À¢ n‘·´~Ûø£+ »\j·T»„+ |ü<∏äø£+˝Ày˚. n|üŒ{Ï ˙{ÏbÕs¡T<ä\XÊU≤ eT+Á‹>± ñqï bıHêï\ ‘Ó\+>±D≤≈£î ø£Hêï\T y˚j·T&É+˝À dæ<ä∆Vü≤düTÔ&ÉT. b˛‹¬s&ç¶bÕ&ÉT $wüj·T+˝À ‘Ó\ + >±D Á|ü»\T qwüºb˛‘ês¡ì |”CÒÄsY, eTÁ] X¯•<ÛäsY¬s&ç¶ (ôV’≤<äsêu≤<é Áã<äsY‡) HÓ‹ÔH√s¡T ø=≥Tº≈£îqï $q≈£î+&Ü ªªs껵µ ùde˝À ‘·]+∫ Hê{Ï |”d”d” n<Ûä´≈£åî&ÉT πøπø‘√ ø£*dæ b˛‹¬s&ç¶bÕ&ÉT e\¢ @$<ÛäyÓ TÆq qwüº+˝Ò<äì ndü÷´¬sHé‡ (assurance) Ç#êÃs¡T. yÓ’mdt eTs¡D+


dü\Vü‰

14

p˝…’ 13

‘·sê«‘· &Ûç©¢ yÓ[¢ ‘Ó\+>±D≈£î ˙{Ïπø{≤sTT+|ü⁄˝À¢ nHê´j·T+ »]–+ <äì nC≤<é≈£î $<äT´‘Y_+<äT Á|ü<äs¡Ùq (áHê&ÉT≈£î ø£è‘·»„‘·\‘√ |üesYbÕsTT+{Ÿ Á|üC…+fÒwüHé) Ç∫à e#êÃs¡T. n|ü⁄Œ&ÉT ndü÷´¬sHé‡ Ç∫Ãq πøπø >±s¡T ≈£L&Ü ‘Ó\+>±D πøø£\T ô|&ÉT‘·THêïs¡qTø√+&ç. ndü\T sê»qï bÕ\q˝À <Ûäqj·T»„+ nqã&˚ »\j·T»„+ bıHêï\ yê] ø£s¡Ôe´+ e\¢H˚ HÓs¡y˚]+<äH˚~ yê] bÕغ ø£qTdüqï˝À¢ |üì#˚düTÔqï dæ_◊ Äs√|üD. dü<äs¡T ø±s¡´Áø£eT+˝À #˚‘·T\T e÷]q \ø£å\ ø√≥¢˝À¢ bıHêï\ ø=\¢>={Ϻq eTT˝…¢ m+‘√ ‘˚\ø£e÷q<äT. á e÷≥ nqï+<äTπø dü\Vü‰ MT<ä $s¡T≈£î#·T|ü&ÉT‘·THêïs¡T.

‘Ó\+>±D ≈£L‘·.. d”e÷+Á<ÛäT\‘√ ø£*dæ y˚T‘· ‘Ó\+>±D ø√dü+ bıHêï\ bÕ≥T|ü&É≥+ yÓTT<ä˝…’ ø=~›ø±\y˚T nsTT´+~. sê»qï ã‹≈£î+&É>± sê»ùde˝À ‘·]+∫ •s¡düT‡ e+∫, bÕø£XÊ\˝À bÕ≥T¢|ü&ç |ü<ä$ ì\T|ü⁄ ≈£îqï bıHêï\ s√X¯j·T´ ø±\+˝ÀH˚ ‘Ó\+>±D <äs¡Te+<äT≈£îHêïs¡T. n|üŒ{Ï <ëø± ‘Ó\+>±D e÷f…‹Ô‘˚ ˇ≥Tº. ndü\T bıHêï\ mìïø£ #Ó\¢<ä+≥÷ Äj·Tq Á|ü‘·´]∆ Hê´j·TkÕúq+˝À <ëK\T #˚dæq |æ{ÏwüHéô|’ rs¡TŒ ]»s¡T«˝À ñqï~. ˇø£y˚fi¯ Ä πødüT n{ÀsTT{À nsTT‘˚ bıHêï\ ∫qï>± Ç+{Ï<ë] |ü{≤º*‡+<˚. ø±<äT≈£L&É<äì ˇ&Ó¶øÏÿHê dæ_◊ n+‘· ‘˚*>±Z e~*ô|≥º<äT. yÓ÷|æ<˚$ Ç+ø± ãj·T≥πø sê˝Ò<äT. »\j·T»„+ |üqT\˝À d”e÷+Á<Ûä ø±+Á{≤ø£ºs¡¢‘√ ≈£îeTବø’ÿ ø√≥T¢ <ä+&ÉT≈£îHêïs¡ì Äs√|üD\T m<ä·Ts=ÿ+≥Tqï bıHêï\ Ç|ü⁄Œ&ÉTe÷Á‘·+ ‘Ó\+>±D n+≥THêïs¡T. sê»qï ùde˝À ‘·]+∫ |ü⁄˙‘·T&Ó’q bıHêï\ Á|üø£≥q\T »>∑HéqT n&É>∑+&ç nì ªdü\Vü‰µ≈£î ñ∫‘· dü\Vü‰ Ç#êÃs¡T. nj·÷´ >ös¡e˙j·T bıHêï\ \ø£åàj·T´ >±s¡÷.. e÷≈£î ˇø£ ∫qï kÕj·T+ #˚dæ ô|≥º+&ç. ¬πsb˛e÷b˛ MTs¡T ≈£L&Ü »>∑HéqT ø£\TkÕÔs¡T ø±ã{Ϻ Ä e÷≥ MTπs #Ó|æŒ |ü⁄D´+ ø£≥Tºø√+&ç.

@ m+&Éø±>=&ÉT>∑T.. n~Ûø±s¡+˝À mes¡T+fÒ yê]‘√ n+≥ø±>∑≥+ bıHêï\ düVü≤»>∑TD+. sê»qï‘√ ñ+fÒ sê»ùde. øÏs¡DY eT+Á‹es¡Z+˝À ñ+fÒ øÏs¡DY ùde. ùde n+fÒ n<˚<√ e÷eTT\T ùde nqT≈£îH˚s¡T, &Ó’¬sø˘º>± bÕ<äùdy˚. <ëìø√ ñ<ëVü≤s¡D: düeTø£ÿ kÕs¡ø£ÿ\≈£î u…\¢+ ‘·T˝≤uÛ≤s¡+ Ç#˚Ã+<äT≈£î yÓ[flq øÏs¡DY≈£îe÷sY ¬s&ç¶>±] ø±fiËfl‹Ô ø±{≤ ˝À ô|{Ϻ ‘·q $qj·T+ #ê≥T≈£îHêïs¡T. ø±fi¯ó¢ |ü≥Tºø√e&É+˝À bıHêï\≈£î bıHêï˝Ò kÕ{Ï nì ìs¡÷|æ+#·T≈£îHêïs¡T. m+<äTø£+fÒ Äj·Tq ø±+Á¬>dt >∑÷{Ï |üπøå ø£<ë! lXË’\+ m&ÉeT>∑≥Tº |üqT\T #˚düTÔqï ø±+Á{≤ø£ºsY ‘·$«q eT{Ϻ ]»sê«j·TsY˝À b˛düTÔHêï&Éì {°&û|” yês¡T HÓ‹ÔH√s¡T ø=≥Tº≈£î+fÒ

dü<äs¡T ø±+Á{≤ø£ºsYqT Ç+{ÏøÏ |æ*|æ+#ês¡T bıHêï\. Ç+‘·˝ÀH˚ nVü≤à<é|üfÒ˝Ÿ bò˛Hé #˚j·T&É+‘√ Ä ø±+Á{≤ø£ºsY≈£î {° Ç∫à |ü+|æ+#˚XÊs¡T. πse+‘Y¬s&ç¶ e¬>’sê\qT MT #êe⁄ MTs¡T #êe+&ç nHêïs¡T. n<˚eT+fÒ ôV’≤ø£e÷+&é Äs¡¶sY nì düHêïsTT H=≈£îÿ\T H=ø£ÿ&É+ >∑eTHês¡Ω+. Çø£ÿ&É eTs√ $wüj·T+ #ÓbÕŒ*. bıHêï\ yês¡T ªdü\Vü‰µ≈£î {°&û|” yê]ì Á|üø£≥q\&É>∑+&ç nì eTs√ ñ∫‘· dü\Vü‰ ≈£L&Ü Ç#êÃs¡T. e÷ e÷Hêq eTeTà*ï e~˝Òj·T+&ç. ñ∫‘· dü\Vü‰\T ndü˝Ò e<äT› eTVü‰ Á|üuÛÀ! nj·÷´! \ø£åàj·÷´.. y˚Ty˚T ªdü\Vü‰µ |üÁ‹ø£ ô|≥Tº≈£îì me]øÏ dü\Vü‰\T Çe«&É+ ˝Ò<äT. MTs¡T m+<äT≈£î bÕ|ü+ ø£wüº|ü&ç ñ∫‘· dü\Vü‰*kÕÔs¡T. Äππsfi¯fl˝À e÷≈£î MT Á|üuÛÑT‘·«+ Ç∫Ã+~ eT÷&ÉT Á|øü ≥ £ q˝.Ò yê{Ï‘√ m˝≤+{Ï |üÁ‹ø£q÷ eT÷&ÉT HÓ\\T ≈£L&Ü q&É|ü&É+ kÕ<Ûä´+ ø±<äT. n˝≤+{Ï~ y˚TeTT Äπsfi¯¢ qT+∫ |üÁ‹ø£qT q&ç|ædüTÔHêïeT+fÒ Á|üø£≥q\MT<ä Ä<Ûës¡|ü&É˝Ò<äì >∑Ts¡TÔ+#·Tø√+&ç . MTs¡T nqï »>∑Hé, #·+Á<äu≤uÒ ø±<äT, yÓ’mdtô|’q ≈£L&Ü e´‹πsø£ ø£<∏äHê\T Á|ü#·T]+#ê+. á kÕ] n~Ûø±s¡ ø±+Á¬>dt bÕغ qT+∫ 40 eT+~ Á|üC≤Á|ü‹ì<ÛäT\T yÓ[¢b˛j·÷s¡ì sêùdÔ ñ*øÏ|ü&ÉT‘·THêïs¡T. n~ yêdüÔee÷ ø±<ë? 40 eT+<˚ ø±<äT. ø=ìï ≈£î≥T+u≤˝Ò yÓ[¢b˛ j·÷sTT. B+‘√bÕ≥T ø=ìï bÕغ\T ≈£L&Ü <ä÷s¡eTj·÷´sTT. n~Û ø±s¡ bÕغ qT+∫ Ç+‘· eT+~ yÓ[¢b˛e&É+ m|ü⁄Œ&Ó’Hê »] –+<ë? MT≈£î >∑Ts¡TÔ+<√ ˝Ò<√ ¬s+&˚fi¯¢ ÁøÏ‘·y˚T MT Ç+≥s¡÷«´qT Á|ü#·T]+#ê+. n|ü⁄&˚ MTπs e÷ |üÁ‹ø£qT bı–&Üs¡T. Ç|ü⁄Œ&ÉT MT bÕغ >∑T]+∫ sêùdÔ nø£ÿdüT yÓfi¯¢>∑≈£îÿ‘êsê? ```0```


dü\Vü‰

p˝…’ 13

15

z n~Ûø±s¡T\÷....... á \+#·>=+&çì

Ä|òt ~ ]ø±sY¶

|ü≥Tºø√+&ç #·÷<ë›+....!

@ düeTj·T+˝À me] qT+∫ me]øÏ ô|<ä› yÓTT‘·Ô+˝À \+#·+ s¡÷|ü+˝À #˚‘·T\T e÷]+<√ dü\Vü‰ ≈£L¢ ÇdüTÔ+~. <ëì Ä<Ûës¡+>± dü+ã+~Û‘· n~Ûø±s¡T\T á nÁø£e÷s¡Tÿ\qT, n$˙‹|üs¡T\qT ª|ü≥Tºø√+&ç #·÷<ë›+µ.

ôV’≤<äsêu≤<é |ü]~Û˝À 58 eT+~ d”◊\qT ã~© #˚dæHê, \+#êe‘ê], n$˙‹ |üs¡T&ÉT nsTTq ˇø£ d”◊ Bs¡Èø±*ø£+>± ‹wüº y˚düT≈£îHêï ã~© #˚j·T˝Ò<äT. Äj·Tq ù|s¡T #Ó_‘˚ Ç+f…*»Hé‡ Ä|ò”düsY‡, b˛©dt ø££$TwüqsY ≈£L&Ü es¡dtº |üs¡‡Hé n+{≤s¡T. eT] n˝≤+{Ï e´øÏÔì ã~© #˚j·Tø£b˛e&É+ yÓqTø£ n+&É>± ñqï Hêj·T≈£î˝…es¡T? ñqï‘ê~Ûø±s¡T˝…es¡T ?

C≤sTT+{Ÿ ]õÁkÕºsY ˇø£ bÕ]ÁXÊ$Tø£ y˚‘·Ô qT+∫ s¡÷.10 ˝ø£å\ \+#·+ rdüT≈£îì, Á|üuÛÑT‘ê«ìøÏ sêe\dæq 50 \ø£å\ s¡÷bÕj·T\ Ä<ëj·÷ìï >∑+&ç ø={Ϻ ˇø£ düú˝≤ìï ]õÁùdºwüHé #˚XÊs¡T. Ä n$˙‹ n~Ûø±] mes¡T?


dü\Vü‰

p˝…’ 13

16

øÏs¡DYqT qeTàì n~ÛcÕºq+

kÕ<Ûës¡D mìïø£\≈£î <ë<ë|ü⁄ eTs√ dü+e‘·‡s¡+ ñ+&É>±

n~Ûø±s¡ ø±+Á¬>dt bÕغ ‘Ó\+>±DqT eTs√kÕ] ø£~|æ+~. ‘Ó\+>±D≈£î nqT≈£L\+>± ø±+Á¬>dt bÕغ ìs¡íj·T+ rdüTø√uÀ‘·T+<äH˚ Á|ü#ês¡+ CÀs¡T>± kÕ>∑T‘√+~. Ä bÕغøÏ #Ó+~q d”ìj·TsY H˚‘·\ yê´K´\T ≈£L&Ü yê{Ïì ã\|üs¡TdüTÔHêïsTT. mìïø£\ @&Ü~˝À Ç|ü⁄Œ&ÉT ‘Ó\+>±D n+XÊìï ø£~|æq ø±+Á¬>dt 2009 mìïø£\ düeTj·T+˝Àq÷ Ç˝≤π> #˚dæ+<äì >∑Ts¡TÔ #˚düTÔHêïs¡T. 2004˝À ‘Ó\+>±Dô|’ Vü‰MT Ç∫Ãq ø±+Á¬>dt bÕغ n~Ûø±s¡+˝ÀøÏ e∫Ã+~. 2009 mìïø£\≈£î eTT+<äT n~Ûø±s¡ bÕغøÏ ‘Ó\+>±D n+X¯+ >∑Ts¡TÔ≈£î e∫Ã+~. ‘Ó\+>±D|ü ø£<ä*ø£ e∫Ãq|üŒ{Ïø° Hê{Ï eTTK´eT+Á‹ yÓ’mdt sê»X‚Ks¡¬s&ç¶ <ëìì n&ÉT¶≈£îHêïs¡H˚ yê<äq ñ+~. nsTT‘˚ 2009 mìïø£˝À¢ ‘Ó\+>±Dô|’ Vü‰MT‘√H˚ ø±+Á¬>dt Á|ü#ês¡+ #˚dæ+~. Á|üdüTÔ‘· eTTK´eT+Á‹ øÏs¡DY≈£îe÷sY ¬s&ç¶ ≈£L&Ü n~ÛcÕºq+ ‘Ó\+>±D≈£î nqT≈£L\+>± ìs¡íj·T+ rdüT≈£îH˚ düeTj·T+˝À e´‹πsø£+>± bÕe⁄\T ø£~ù| Á|üj·T‘êï\T #˚düTÔHêïs¡≥. $uÛÑ»q e<ä›ì, bÕ´πøJ‘√ dü]ô|&É<ëeTì &Ûç©¢ ô|<ä›\≈£î #Óù|Œ Á|üj·T‘êï\T #˚düTÔHêïs¡≥. bÕغ n<Ûä´≈£åîsê\T k˛ìj·÷>±+BÛøÏ á $wüj·÷ìï #ÓãT<ëeT+fÒ ÄyÓT ìs¡›«+<ä«+>± ‘√dæ|ü⁄∫Ãq≥T¢ yês¡Ô\T e#êÃsTT. Hê&ÉT yÓ’mdt n~ÛcÕºHêìï Á|üuÛ≤$‘·+ #˚XÊs¡ì, Ç|ü⁄Œ&ÉT øÏs¡DY n+‘· kÕúsTT˝À Á|üuÛ≤$‘·+ #˚j·T˝Òø£b˛j·÷s¡ì nH˚ #·s¡Ã sê»ø°j·÷˝À¢ kÕ>∑T‘√+<ä≥. Hê&ÉT &ç lìyêdt e+{Ï H˚‘·\T ‘Ó\+>±D ø√dü+ ˇ‹Ô&ç ‘Ó∫Ãq|üŒ{Ïø° n~ÛcÕºq+ yÓ’mdtô|’q qeTàø£+

ô|≥Tº≈£î+~. nqT≈£îqï≥T¢>±H˚ Äj·Tq bÕØºì ¬>*|æ+#ês¡T. nsTT‘˚ Ç|ü⁄Œ&ÉT Hê{Ï yÓ’mdt˝≤ øÏs¡DY Á|üuÛ≤$‘·+ #˚j·T˝Òø£b˛e#·Ãì n+≥THêïs¡T. n|ü⁄Œ&ÉT ‘Ó\+>±D ôd+{ÏyÓT+{Ÿ eTØ Ç+‘· ã\+>± ˝Òø£b˛e&É+, Á|ü‹|üø£å z≥T¢ Á|üC≤sê»´+ N\Ã&É+ e+{Ï yê{Ï$ ø±+Á¬>dt≈£î ˝≤uÛÑ+ #˚≈£LsêÃsTT. n|ü⁄Œ&ÉT n+‘ê ø±+Á¬>dt≈£î nqT≈£L\+>± ñ+~. n+‘˚ø±≈£î+&Ü yÓ’mdt #Ó|æŒ+<˚ y˚<ä+. ø±+Á¬>dt H˚‘·\T yÓ’mdt ^‘· <ë≥ø£b˛j˚Tyês¡T n~ÛcÕºq+ sêÁwüº u≤<Ûä´‘· n+‘ê Äj·Tq MT<˚ y˚dæ+~. Ç|ü⁄Œ&ÉT n˝≤ ˝Ò<äT. $uÛÑ»qô|’ ìs¡íj·T+ rdüTø√≈£î+fÒ øÏs¡DY ¬>*|ækÕÔ&ÉH˚ qeTàø£+ n~ÛcÕºHêìøÏ @ ø√XÊq ˝Ò<ä+≥THêïs¡T. øÏs¡DÒ ø±≈£î+&Ü πø+Á<ä eT+Á‹ ∫s¡+J$ düVü‰ me]ø° n+‘·d”Hé ˝Ò<äì n~ÛcÕºq+ uÛ≤$k˛Ô+<äì n+≥THêïs¡T. eTs√yÓ’|ü⁄ Ç|ü⁄Œ&ÉT ø±+Á¬>dt bÕغ |ü≥¢ |üP]Ô e´‹πsø£‘· ñ+~. ‘Ó\+>±D ôd+{ÏyÓT+{Ÿ #ê˝≤ ã\+>± ñ+&É&É+. d”e÷+Á<Ûä˝À »>∑Hé bòÕ´ø£ºsY. |ü<˚fi¯ó¢>± n~Ûø±s¡+˝À ñ+&É&É+‘√ Á|ü»˝À¢ Á|üuÛÑT‘·« e´‹πsø£‘· Ç˝≤ nìï ‘·eT≈£î e´‹πsø£+>±H˚ ñHêïj·Tì n~ÛcÕºq+ uÛ≤$k˛Ô+<ä≥. á H˚|ü<∏ä´+˝À øÏs¡DY≈£îe÷sY ¬s&ç¶ m+‘·˝≤ ˝≤;sTT+>¥ #˚dæq |òü*‘·+ ñ+&É<äì d”e÷+Á<Ûä H˚‘·\T Á|üj·T‘êï\T #˚dæHê <ëìì n~ÛcÕºq+ U≤‘·s¡T #˚ùd neø±X¯+ ˝Ò<äì n+≥THêïs¡T. ‘Ó\+>±D ÇùdÔH˚ sê»ø°j·T Á|üjÓ÷»Hê\T kÕ~Û+#·e#·Ãì ø=+‘·s¡T H˚‘·\T |ü<˚|ü<˚ #ÓãT‘·T+&É&É+, <ëìøÏ $s¡T>∑T&ÉT>± øÏs¡DY m˝≤+{Ï m‘·TÔ>∑&É\÷ y˚j·Tø£b˛e&É+‘√ eT∞¢ ‘Ó\+>±D @sêŒ≥TqT nC…+&Ü>± e÷s¡TÃ≈£î+<äì n+≥THêïs¡T. nsTT‘˚ øÏs¡DY, düyÓTÆø£´ H˚‘·\T n&ÉT¶ø√>∑\sê nH˚ #·s¡Ã kÕ>∑T‘√+~.


dü\Vü‰

17

p˝…’ 13

‘Ó\+>±Dô|’ u≤ãT eTÚqsê>∑+ ‘Ó\+>±D n+X¯+ sê»ø°j·T esêZ˝À¢ y˚&ç |ü⁄{ϺdüTÔ+&É>±

‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغ˝À e÷Á‘·+ düÔ㛑· HÓ\ø=+~. Ç{°e\ ø±+Á¬>dt bÕغ sêÁwüº e´eVü‰sê\ ÇHé#ê]® ~–«»jYT dæ+>¥ #˚dæq yê´K´\T |ü\T bÕغ\T düŒ+~+∫q|üŒ{Ïø° Á|ü<Ûëq Á|ü‹|üø£åyÓTÆq ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغ eTÚqüsê>∑+ ne\+_Û+∫+~. ‘Ó\+>±D ÇùdÔ ÄVü‰«ìkÕÔeTì ‘Ó\+>±D sêÁwüº dü$T‹, uÛ≤s¡rj·T »q‘ê bÕغ, d”|”◊\T #ÓãT‘·T+&É>±, kÕ~ÛkÕÔeTì {Ï ø±+Á¬>dt H˚‘·\T yê~düTÔHêïs¡T. Çø£ d”e÷+Á<Ûä ø±+Á¬>dt H˚‘·\T, yÓ’mkÕ‡sY ø±+Á¬>dt H˚‘·\T ‘Ó\+>±D @sêŒ≥TqT ø={Ϻ bÕπsdüTÔHêïs¡T. Ç+‘· »s¡T>∑T‘·THêï ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغ H˚‘·\ qT+∫ }Væ≤+∫ q+‘· düŒ+<äq ø£ì|æ+#·&É+ ˝Ò<äT. n+<äT≈£î ø±s¡D+ bÕغ n~ÛH˚‘· #·+Á<äu≤ãT Ä<˚XÊ˝Ò ø±s¡DeTì Ä bÕغ esêZ\T #ÓãT‘·THêïsTT. nsTT‘˚ ô|’øÏ @MT e÷{≤¢&É≈£îqï|üŒ{Ïø° ˝À˝Àq Çs¡T ÁbÕ+‘ê\ H˚‘·\T á n+X¯+ô|’ CÀs¡T>± #·]Ã+#·T≈£î+≥THêïs¡T. $uÛÑ»q »s¡T>∑T‘·T+<ë? »]–‘˚ bÕغ |ü]dæú‹ m˝≤ ñ+≥T+~? m˝≤ \_∆ bı+<äT‘ê+? ‘·~‘·s¡ n+XÊ\ô|’ CÀs¡T>± #·]Ã+#·T≈£î+≥THêïs¡T. @ |ü]D≤eT+ m˝≤ ñ+fÒ ˝≤uÛÑqcÕº\T m˝≤ ñ+{≤jÓ÷qqï <ëìô|’ ˝…ø£ÿ\T y˚düTø√e&É+˝À Ä bÕغ H˚‘·\T ìeT>∑ïeTj·÷´s¡T. sêÁwüº+˝Àì ñuÛÑj·T ÁbÕ+‘ê\ H˚‘·\T me] n+#·Hê˝À¢ yês¡THêïs¡T. ‘Ó\+>±D, sêj·T\ ‘Ó\+>±D... Ç˝≤ |ü\T dü+πø‘ê\T edüTÔHêï Ç$ m+‘·es¡≈£î yêdüÔes¡÷|ü+ <ë\TkÕÔj·Tqï~ #·÷dæq ‘·sê«‘˚ düŒ+~+#ê\qT≈£î+≥THêïs¡≥. $uÛÑ»q »s¡>∑uÀ‘√+<äqï Á|ü#ês¡+ô|’ {°&û|”˝Àì d”e÷+Á<Ûä H˚‘·\T ˇ‹Ô&çøÏ >∑Ts¡e⁄‘·THêïs¡≥. nsTT‘˚ n~ÛH˚‘· dü÷#·q\ y˚Ts¡≈£î ãj·T≥|ü&É&É+ ˝Ò<äT. πø+Á<ä Á|üuÛÑT‘·«+ $uÛÑ»q Á|üø£≥q #˚dæq ‘·s¡Tyê‘· ≈£L&Ü yê]

yÓ’K] Ç˝≤π> ñ+≥T+<ë nqï~ Ä bÕغ˝À #·s¡Ã˙j·÷+X¯+>± ñ+~. nsTT‘˚ ø£*dæ ñHêï, $uÛÑ»q »]–Hê ‘·eT≈£î @y˚Ts¡≈£î ˝≤uÛÑqcÕº\T ñ+{≤j·TH˚ #·s¡Ã kÕ>∑T‘√+~. $uÛÑ»q »]–‘˚ d”e÷+Á<Ûä˝À ‘êeTT n~Ûø±s¡+˝ÀøÏ sê>∑\eTì #ê˝≤eT+~ $XÊ«dü+ e´ø£Ô+ #˚düTÔHêïs¡≥. $uÛÑ»q <ë«sê d”e÷+Á<Ûä˝À ø±+Á¬>dt <Óã“‹+≥T+<äì, n|ü⁄Œ&ÉT b˛{° ‘·eT≈£î yÓ’mkÕ‡sYø±+Á¬>dt≈£î eT<Û˚´ ñ+≥T+<äì uÛ≤$düTÔHêïs¡≥. nH˚ø£ düeTdü´\ eT<Ûä´ @s¡Œ&çq ø=‘·Ô sêÁcÕºìøÏ »>∑Hé ø£+fÒ #·+Á<äu≤ãT eTTK´eT+Á‹ nsTT‘˚ u≤>∑T+≥T+<äqï n_ÛÁbÕj·T+ Á|ü»˝À¢ ≈£L&Ü e⁄+<äì #ÓãT‘·THêïs¡T. nsTT‘˚ ‘Ó\+>±D H˚‘·\T e÷Á‘·+ n+‘· ÄXÊeVü≤+>± ˝Òs¡ì n+≥THêïs¡T. sêj·T\ ‘Ó\+>±D‘√ Á|ü‘˚´ø£ sêÁwüº+ @s¡Œ&ç‘˚ ø±+Á¬>dt≈£î, ‘·eT≈£î eT<Ûä´Á|ü<Ûëq b˛{° ñ+≥T+<äì $T–*q bÕغ\T b˛{°˝À ì\ã&É˝Òeì {° {°&û|” H˚‘·\T uÛ≤$düTÔHêïs¡≥. Ç~ m+‘·es¡≈£î düeT+»düyÓ÷ yê]πø ‘Ó*j·÷*. ø±+Á¬>dt e˝Ò¢ ‘Ó\+>±D e∫Ã+<äì, Á|ü»\T $X¯«dæùdÔ {°ÄsYmdt Á|üuÛ≤e+ ‘·–Zb˛‘·T+<äì, ;CÒ|”, yÓ’mkÕ‡sYø±+Á¬>dt\T HêeTe÷Á‘·+>± $T>∑T\T‘êj·Tì, ‘Ó\+>±D Ç∫Ã+<äqï n_ÛÁbÕj·T+‘√ ø±+Á¬>dt≈£î mìïø£˝À¢ ˝≤uÛÑ+ »s¡>∑e#·Ãì uÛ≤$düTÔHêïs¡T. nsTT‘˚ ‘=$Tà<˚fi¯¢ bÕ\q #·÷dæ yÓTTVü≤+ yÓTT‹Ôq Á|ü»\T, á kÕ] ÄbÕغì e<ä›qT≈£î+fÒ e÷Á‘·+ ‘·eT≈£î neø±X¯+ ñ+≥T+<äì, d”e÷+Á<Ûä˝À n~Ûø±s¡+˝ÀøÏ e∫ÃHê ‘Ó\+>±D˝À e÷Á‘·+ n|ü⁄Œ&˚ #Ó|üŒ˝Òì |ü]dæú‹ ñ+<äì bÕغ˝À #·s¡Ã kÕ>∑T‘√+<ä≥. H˚‘·˝À¢ á #·s¡Ã CÀs¡T>± ø=qkÕ>∑T‘·T+fÒ, bÕغ n<Ûä´≈£åî&ÉT e÷Á‘·+ M{Ïì |üø£ÿq ô|{Ϻ bÕغ ã˝Àù|‘·+ô|’ <äèwæº kÕ]düTÔHêïs¡T. Äj·Tq kÕúìø£ mìïø£˝À¢ eT+∫ |òü*‘ê\T sêyê\ì ø£düs¡‘·TÔ #˚düTÔHêïs¡T. ```0```


dü\Vü‰

18

p˝…’ 13

H√s¡T ‘Ós¡eì eTq πø+Á<ä eT+Á‘·T\T sêÁwüº $uÛÑ»qô|’ |ü]D≤e÷\T CÀs¡T>± kÕ>∑T‘·THêïj·T+≥÷

»s¡T>∑T‘√+fÒ, πø+Á<ä+˝À eT+Á‘·T\T>± ñqï eTq sêÁwüº H˚‘·\T mes¡÷ n+‘· d”]j·Tdt>± á n+XÊìï rdüT≈£îqï≥T¢>± ø£ì|æ+#·&É+ ˝Ò<äT. ˇø£ y˚fi¯ ‘Ó\+>±D sêÁwüº @sêŒ≥T U≤j·TyÓTÆ‘˚, Ä Á¬ø&ç{Ÿ ‘· q U≤‘ê˝À y˚düTø√e&ÜìøÏ ‘Ó\+>±D ÁbÕ+‘êìøÏ #Ó+~q d”ìj·TsY H˚‘·, πø+Á<ä eT+Á‹ C…’bÕ˝Ÿ¬s&ç¶ m|ü⁄Œ&√ s¡+>∑+˝ÀøÏ ~π>yêπs. ø±˙, Äj·Tq C≤&˚ ø£ì|æ+#·&É+ ˝Ò<äT. @<√ ‘·÷‘·÷ eT+Á‘·+>± sêÁwüº ø±+Á¬>dt H˚‘·\T &Ûç©¢øÏ yÓ[¢, Äj·Tq‘√ e÷{≤¢&ç edüTÔHêïs¡+‘˚. Çø£ sêÁcÕºìπø #Ó+~q eTs√ πø+Á<ä eT+Á‹ |üfi¯¢+sêE eTÚq+ eVæ≤düTÔHêïs¡T. ø=‘·Ô>± πø+Á<ä eT+Á‹ nsTTq ø±eP] kÕ+ã•e sêe⁄, ‘Ó\+>±D $wüj·T+˝À sêJ|ü&Ü*. nì düyÓTÆø£´yê<äT\≈£î ñ∫‘· dü\Vü‰ Ç∫ÃHê, Ä ‘·sê«‘· ‘êqT #Ó|üŒ<ä\#·T≈£îqï~. mø£ÿ&É #ÓbÕŒ˝À nø£ÿ&É #ÓãT‘êqHêïs¡T. |üfi¯¢+sêE ø±eP] kÕ+ã•esêe⁄, Ç<ä›s¡÷ d”e÷+Á<Ûä ÁbÕ+‘êìøÏ #Ó+~qyêπs. Ç+ø√ πø+Á<ä eT+Á‹ øÏc˛sY #·+Á<ä<˚yé, m|ü⁄Œ&É÷ sêÁwüº $uÛÑ»qô|’q>±˙, düyÓTÆø£´‘·ô|’q >±˙ e÷{≤¢&É˝Ò<äT ø±ã{Ϻ, Ç|ü⁄Œ&É ÷ Äj·Tìï n≥T düyÓTÆø£´yê<äT\T, Ç≥T Á|ü‘˚´ø£yê<äT\T d”]j·Tdt>± rdüTø√e&É+ ˝Ò<äT. düVü‰j·T eT+Á‹ ∫s¡+J$øÏ Á|üø£≥q*ùdÔ |ü]dæú‹ ˝Ò<äT. &çe÷+&é #˚ùd dü‘êÔ ˝Ò<äT. n+<äTπø Äj·Tq @MT ‘Ó*j·Tì ne÷ j·T≈£î&ç˝≤ >∑|t∫|t>± ≈£L#·THêïs¡T. eTs√ düVü‰j·T eT+Á‹ <ä>∑TZu≤{Ï |ü⁄s¡+BÛX¯«] |ü]dæúr Ç+<äT≈£î _Ûqï+>± @MT ˝Ò<äT. nsTT‘˚, ø√≥¢ dü÷s¡´Á|üø±wt ¬s&ç¶ e÷Á‘·+, sêj·T\d”eTì $&ÉBj·÷\ì #·÷ùdÔ }s¡T≈£îH˚~ ˝Ò<äì ˇø£ ùdº{ŸyÓT+{Ÿ Ç#êÃs¡T. n|üŒ{Ïπø k˛ìj·TeTà ø=s¡&Ü ô|’øÏ m‘·Ô&É+‘√ H√{ÏMT<ä y˚˝ÒdüT≈£îHêïs¡T. Ä ‘·s¡Tyê‘· $uÛÑ»q ` düyÓTÆø£´‘·ô|’ Äj·Tq ô|<ä$ $|æŒq <ëK˝≤˝Ò¢e⁄. á yês¡+

|ü~ s√E\ qT+∫ á eT+Á‘·T˝À¢ ˇø£s¡T ≈£L&Ü H√s¡T ‘Ó]∫q <ëK˝≤˝Ò¢e⁄. ‘Ó\+>±D ÁbÕ+‘êìøÏ #Ó+~q πø+Á<ä düVü‰j·T eT+Á‘·T˝À¢ ˇø£]<ä›s¡T ‘Ó\+>±D≈£î nqT≈£L\+>± e÷{≤¢&ÉT‘·THêïs¡T. düπs« dü‘·´Hêsêj·TD Ä *dtº˝À |òüdtºù|¢dt˝À ñHêïs¡T. ã\sê+ Hêj·Tø˘ e÷Á‘·+ e´eVü‰sêìï #·÷d” #·÷&Éq≥T¢>± ˝…’{Ÿ rdüT≈£î+≥THêïs¡T. yÓTT‘·Ô+>± |ü]dæú‹ #·÷k˛Ô+fÒ, n+<ä]ø° ÄjÓ÷eTj·T+ ‘·|üŒ <˚ìMT<ë ø±¢]{° sêe&É+ ˝Ò<äT. &Ûç©¢˝À @eTHêï #·s√Ã|ü#·s¡Ã\T »]–‘˚, Ä mô|òø˘º ‘=\T‘· πø+Á<ä+˝À eT+Á‘·T\T>± ñqïyê]ô|’H˚ ñ+≥T+~. ø±˙ n+‘ê düôdŒHé‡ m+<äTøÏ˝≤. ---0---


dü\Vü‰

19

p˝…’ 13

ø°\ø£ <äX¯˝À πød”ÄsY eP´Vü≤+

Ç|ü⁄Œ&ÉT Ä+Á<Ûä sêÁwüº+˝À ‘Ó*yÓ’q sê»ø°j·T Hêj·T≈£î&ÉT mes¡j·÷´ nì n&ç–‘˚, yÓTT>∑e÷≥+ ˝Ò≈£î+&Ü πød”ÄsYyÓ’|ü⁄ y˚\T #·÷|æ+#·e#·TÃ. #êD≈£î´&çì q+<äsêE\T nee÷q|ü]ùdÔ, n‘·>±&ÉT HêHê s¡uÛÑdü #˚dæ, ∫es¡≈£î yêfi¯¢≈£î sê»´+ ˝Ò≈£î+&Ü #˚XÊ&ÉT. #·+Á<äu≤ãT ∫qï eT+Á‹ |ü<ä$ |ü&˚ùdÔ b˛j˚T~. n˝≤ #˚j·Tø£b˛e&É+‘√, ‘êH˚ eT+Á‹ |ü<äe⁄\T Ç#˚à πs+CŸ≈£î yÓfi≤¢\ì πød”ÄsY Bø£å |üPHês¡T. m+<äs√ ‘Ó\+>±D ñ<ä´eT |ü>±Z\T #˚|ü{Ϻ, |ü<äe⁄\T ø=\¢>={Ϻ e~˝Òdæq yêπs ‘·|üŒ, Bs¡Èø±\ Á|üjÓ÷»q+ Á>∑Væ≤+∫q yês¡T ˝Òs¡T. ñ<ä´eT+ ã+>±s¡T u≤‘·T˝≤+{Ï~, <ëìï ô|+∫ b˛wæùdÔ ˝≤uÛÑ+ ø±˙, dü>∑+˝À ø£<∏ä eTT–+#˚ùdÔ ø±<äì Á>∑Væ≤+∫q Hêj·T≈£î&ÉT πød”ÄsY. n+<äTπø ñ<ä´e÷ìï Ä\+ãq #˚düT≈£îì m+‘· m<ä>±˝À n+‘·≈£î n+‘ê m~>±&ÉT. Ç|ü⁄Œ&ÉT Äj·Tq eP´Vü≤+ ø°\ø£ <äX¯≈£î #˚s¡T≈£î+~.

2014 mìïø£\T πød”ÄsY≈£î n–ï |üØø£å. sêÁwüº+˝À sê»ø°j·T

|ü]dæú‘·T\T n˝≤ ‘√düT≈£îe#êÃsTT. ø±+Á¬>dt bÕغ Çã“+<äT˝À¢ |ü&É&É+, ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغ |ü⁄+E≈£îH˚ j·T‘·ï+ #˚j·T&É+, yÓ’mkÕ‡sY ø±+Á¬>dt bÕغ |ü≥¢ »q+˝À ñqï ÁπøE ˝≤+{Ï$ ø=‘·Ô>± @s¡Œ&çq |ü]D≤e÷\T. B+‘√ πød”ÄsY≈£î ˇø£ |üø£ÿ ø=‘·Ô ÄX¯\T ∫>∑T]dü÷Ô, eTs√ |üø£ÿ dü]ø=‘·Ô uÛÑj·÷\T @s¡Œ&ÉT‘·THêïsTT. πø+Á<ä+˝À, sêÁwüº+˝À Vü≤+>¥ @s¡Œ&ç‘˚ ‘êqT #·Áø£+ ‹ù|Œ neø±XÊ\T ekÕÔj·TH˚~ ø=‘·Ô ÄX¯. »Hê˝À¢ sêqT sêqT ‘·q |ü≥¢ düqï–\T¢‘·Tqï $XÊ«dü+, ‘Ó\+>±D˝À Ç‘·s¡ bÕغ\T ã\|ü&É&É+ nqï~ ø=‘·Ô uÛÑj·T+. B+‘√ ñ<ä´eT+ dü+>∑‹ <˚e⁄&Ós¡T>∑T, eTT+<äT sê»ø°j·T+>± ã\|ü&Ü\ì ¬>\TÃ≈£îH˚ d”≥¢ dü+K´ ô|+#·Tø√yê\ì ìs¡ísTT+#·T≈£îHêïs¡T. n+<äTø√dü+ ¬>\T|ü⁄ >∑TÁsê\qT nH˚«wæ+#·&É+˝À ìeT>∑ïeTj·÷´s¡T. n+<äT˝À uÛ≤>∑+>±H˚ |æ\T|ü⁄\T, #˚s¡TŒ\T e¬>’sê e´eVü‰sê\T q&ç|ædüTÔHêïs¡T. nø£ÿ&ç‘√ Ä>∑≈£î+&Ü e´‹πsø£‘·\ qT+∫ ãj·T≥|ü&˚ e÷s¡Z+ qT+∫ ø£ì|æ+#·&É+ ˝Ò<äT. ≈£î\ düMTø£s¡D≤\T ≈£L&Ü ˝…ø£ÿ˝ÀøÏ rdüTø√e&É+ ÁbÕs¡+_Û+#ês¡T. yê]øÏ @ bÕ∫ø£ y˚kÕÔs√ eTq ‘√≥sêeTT&ÉT. ø±+Á¬>dt bÕغ eTs√ bÕ∫ø£ y˚dæ+~. Ç+‘·es¡≈£î Çø£ÿ&É ≈£î˝≤\ ˝…ø£ÿ\˙ï ø£¬sπøºHê dü+>∑‹ m˝≤ ñHêï &Ûç©¢ kÕúsTT˝À ‘Ó\+>±D ñ<ä´eT+ n+fÒ ‘êqT dü«j·÷Hê ‘·q CÒ@d” eTìwæ ø√<ä+&ÉsêyéT ¬s&ç¶ πød”ÄsY ù|πs >∑Ts¡TÔ≈£î e#˚Ã˝≤ |ü]dæú‹ ñ+&˚~. #·s¡Ã\Hêï, Á|üø£≥ q kÕe÷õø£ esêZìøÏ #Ó+~q e´øÏÔ. Çø£ md”º\≈£î eTTK´eT+Á‹ \Hêï, πød”Äπs. ÄK]øÏ ø±+Á¬>dt H˚‘·\T ≈£L&Ü Äj·TH˚ï ø£*ùd ÇkÕÔqì Á|üø£{Ï+#ês¡T. ø£&çj·T+ lVü≤]ì <ä>∑Zs¡≈£î rXÊs¡T. n~ |ü]dæú‹. n˝≤+{Ï~ Ç|ü⁄Œ&ÉT d”Hé ˇø£ÿkÕπs ]es¡‡sTT+~. &Ûç©¢ e∫à #ê\<äqï≥T¢ Ç|ü⁄Œ&ÉT ;d” esêZìøÏ #Ó+~q πø πøX¯esêe⁄ @ø£+>± ‘·qqT ø£\yê\ì CÒ@d” #Ó’s¡àHé ø√<ä+&ÉsêyéT≈£î k˛ìj·÷ qT+∫ »qs¡˝Ÿ ôdÁø£≥Øì #˚XÊs¡T. B+‘√ ‘Ó\+>±D˝Àì ã\yÓTÆq es¡Ôe÷q+ e∫Ã+~. k˛ìj·÷ #˚dæ+<ë+{À¢ ‘·ù|ŒMT ˝Ò<äT. {°ÄsY kÕe÷õø£ esêZ\ìï+{Ïø° ms¡ y˚dæqfÒ¢. eTs√ |üø£ÿ Ç˝≤ ø£&çj·T+, mdt n+fÒ ˇø£ÿ bÕغ, CÒ@d” n+fÒ nìï bÕغ\ Á|ü‹ì~Û. me«s¡÷ πøπø ˝≤+{Ï Hêj·T≈£î\qT ô|’q ≈£Ls√Ãô|≥º&É+ <ë«sê, {°ÄsYmdt˝À y˚˝…‹Ô #·÷|ü˝Òs¡T. πød”ÄsY‘√ düVü‰. k˛ìj·÷Hê eTC≤ø±. Ä˝À∫+∫ ≈£î≥T+ã bÕ\q ñ+<äqï n|üÁ|ü<ä qT+∫ ‘·|æŒq≥T¢ ne⁄‘·T+~ Ä˝À∫+∫ ÄyÓT bÕe⁄\T ø£~|æ‘˚ n˝≤π> ñ+≥T+~ eT]. B+‘√ nqï~ πød”ÄsY Ä˝À#·q>± ñ+~. á ˝…ø£ÿ\˙ï u≤>±H˚ ñHêïsTT. ndü˝Ò sêÁ‘·Tfi¯ó¢ ìÁ<ä dü]>±Z |ü≥ºì πød”ÄsY≈£î Çø£ ìÁ<ä ø±˙ uÛ≤s¡rj·T »q‘êbÕغ qT+∫ edüTÔqï b˛{°, m+◊m+ ø£s¡Tee⁄‘·T+<˚yÓ÷!


dü\Vü‰

20

p˝…’ 13

eTeT‘·≈£î yêeT|üøå±\ >∑+&ç uÛ≤s¡rj·T »q‘ê bÕغ‘√ |ü~ùV≤&˚fi¯¢ nqTã+<Ûëìï ‘Ó+#·T

≈£îH˚+<äT≈£î CÒ&ûj·T÷ düe÷j·T‘·ÔeTe⁄‘√+~. ;CÒ|”‘√ ‘Ó>∑‘Ó+|ü⁄\ $wüj·TyÓTÆ CÒ&ûj·T÷ n<Ûä´≈£åî&ÉT X¯s¡<éj·÷<äyé, eTTK´eT+Á‹ ìrwt ≈£îe÷sY düŒwüº+>± Á|üø£{Ï+#ês¡T. n<˚ düeTj·T+˝À ô|ò&És¡˝Ÿ Á|òü+ {Ÿ @sêŒ≥TyÓ’|ü⁄ n&ÉT>∑T\T CÀs¡T>± |ü&ÉT‘·THêïsTT. m˙¶j˚T‘√ ‘Ó>∑‘Ó+|ü⁄\T #˚düT≈£îqï CÒ&ûj·T÷‘√ »‘· ø£fÒº+<äT≈£î ø±+Á¬>dt, Á|òü+{Ÿ H˚‘·\T Á|üj·T‘êï\T #˚düTÔHêïs¡T. X¯s¡<éj·÷<äyé‘√ Ç{°e\ d”|”m+ Á|ü<Ûëq ø±s¡´<ä]Ù Á|üø±XŸ ø±s¡‘Y, ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغ n<Ûä´≈£åî&É T Hêsê #·+Á<äu≤ãT Hêj·TT&ÉT #·s¡Ã\T »]bÕs¡T. m˙¶j˚T˝À dü+øå√uÛ≤ìøÏ dü+ã+~Û+∫q ‘êC≤ sê»ø°j·T |ü]dæú‹ô|’ Äsê rXÊs¡T. nsTT‘˚, ‘·eT eT<Ûä´ »]–q #·s¡Ã\ô|’ eTT>∑TZs¡÷ ô|<ä$ $|üŒ&É+ ˝Ò<äT. X¯s¡<éj·÷<äyéqT Äj·Tq ìyêdü+˝À d”|”m+ nÁ>∑H˚‘· d”‘êsê+ @#·÷] ø£\TdüT≈£îqï eTsêï&˚ á #·s¡Ã\T »s¡>∑&É+ ÁbÕ<Ûëq´+ dü+‘·]+#·T≈£î+~. Á|üdüTÔ‘· |ü]dæú‘·T˝À¢ ô|ò&És¡˝Ÿ Á|òü+{Ÿ n‘·´edüs¡eTì ‘·èDeT÷˝Ÿ m+|” kÂ>∑‘YsêjYT #ÓbÕŒs¡T. ø£sêí≥ø£, Væ≤e÷#·˝Ÿ Á|ü<˚XŸ mìïø£˝À¢ >∑T»sê‘Y eTTK´eT+Á‹ qπs+Á<äyÓ÷&û Hêj·Tø£‘·«+ $|òü\yÓTÆ+<äì, sêuÀj˚T ˝Àø˘düuÛÑ mìïø£˝À¢q÷ Ç<˚ »s¡T>∑T‘·T+<äì düe÷CŸyêB

bÕغ C≤rj·T Á|ü<Ûëq ø±s¡´<ä]Ù øÏs¡DàsTT q+<ë yê´U≤´ì+#ês¡T. ;CÒ|”‘√ CÒ&ûj·T÷ ‘Ó>∑<Ó+|ü⁄\T #˚düTø√e&ÜìøÏ kÕ«>∑‹düTÔHêïeTì, Ä bÕغ ˝ÖøÏø£ X¯≈£îÔ\‘√ #˚‘·T\T ø£\bÕ\ì m˙‡|” Á|üø£{Ï+∫+~. ‘·èrj·T Á|òü+{Ÿ @s¡Œ&ç‘˚ n~ HÓ\\T ì+&É eTT+<˚ |ü⁄{Ϻq •X¯óe⁄˝≤ ñ+≥T+<äì πø+Á<ä eT+Á‹ Hêsêj·TD kÕ«$T m<˚›yê #˚XÊs¡T. #Ó’HÓï˝À Äj·Tq $˝Òø£s¡T\‘√ e÷{≤¢&ÉT‘·÷, <˚X¯ sê»ø°j·T #·]Á‘·˝À eT÷&√ Á|òü+{Ÿ $»j·T+ kÕ~Û+∫q <ëK˝≤\T ˝ÒeHêïs¡T. ø±+Á¬>ùd‘·s¡, ;CÒ|”j˚T‘·s¡ Á|üuÛÑT‘ê«\qT @sêŒ≥T #˚ùd+<äT≈£î yêeT|üøå±\T, {°&û|” n<Ûä´≈£åî&ÉT #·+Á<äu≤ãT, md”Œ n~ÛH˚‘· eTT˝≤j·T+ dæ+>¥, ;CÒ&û N|òt qMHé |ü{≤ïj·Tø˘ ‘·~‘·s¡T\‘√ e÷{≤¢&çq≥T¢>± düe÷#ês¡+. ‘·<ë«sê yêeT|üøå±\T eTeT‘ê u…qØ® Á|òü+{Ÿ≈£î >∑+&çø=fÒº Á|üj·T‘êï\T #˚düTÔHêïsTT. eTeT‘ê u…qØ® @ Á|òü+{Ÿ @sêŒ≥T #˚dæHê n+<äT˝À ñ+&˚+<äT≈£î yêeT|üøå±\T dæ<ä∆+>± ˝Òe⁄. eTeT‘· ô|ò&És¡˝Ÿ Á|òü+{Ÿ nq>±H˚ nq÷Vü≤´ düŒ+<äq ø£ì|æ+∫+~. ô|ò&És¡˝Ÿ ø£ì|æ+#·≈£î+&Ü ñ+&˚+<äT≈£î yêeT|üøå±\T nìï ˝ÖøÏø£yê<ä bÕغ\‘√ e÷{≤¢&ÉT‘·THêïj·Tì #ÓãT‘·THêïs¡T. nsTT‘˚ @Á|òü+{Ÿ nsTTHê mìïø£\ ‘·s¡Tyê‘·H˚ z düŒwüº‘· e#˚à neø±X¯eTT+<äì ‘Ó\Tk˛Ô+~.


dü\Vü‰

p˝…’ 13

21

bÕ‘· $TÁ‘·T˝Ò H˚{Ï X¯Á‘·Te⁄\T

‘Ó\+>±D sêÁwüº dü$T‹ n<Ûä´≈£åî&ÉT ø£\«≈£î+≥¢ #·+Á<äX‚Ks¡sêe⁄ yÓ+≥ ∫e] es¡≈£L q&ç#˚yêfi¯ó¢ #ê˝≤ ‘·≈£îÿe eT+~ Hêj·T≈£î˝Ò ñ+{≤s¡qï n_ÛÁbÕj·T+ ñ+~. bÕ‘· $TÁ‘·T˝Ò X¯Á‘·Te⁄\T>± e÷] Äj·Tq≈£î ∫≈£îÿ\T ø£*Œ+#˚ Á|üj·T‘êï\T #˚düTÔHêïs¡T. ìC≤ìøÏ, nìï bÕغ˝À¢q÷ |ü]dæú‹ Ç˝≤H˚ ñ+≥T+~. ø±˙ #·+Á<äX‚Ks¡sêe⁄ $wüj·÷ìøÏ e#˚Ãdü]øÏ <äTe÷s¡+ m≈£îÿe>± #Ó\πs>∑T‘√+~. πød”ÄsY ‘·qj·TT&ÉT πø{° sêe÷sêe⁄ô|’ @;mHé Ä+Á<ÛäCÀ´‹ yêsêÔ ø£<∏äq+‘√ bÕغ qT+∫ $$<Ûä ø±s¡D≤\‘√ ãj·T≥≈£î yÓ[¢q yês¡T >=+‘·T ø£*|æq≥T¢ ø£ì|ædüTÔHêïs¡T.

X¯Á‘·Te⁄\T>± e÷]q πød”ÄsY bÕ‘· $TÁ‘·T\qT @;mHé

Ä+Á<ÛäCÀ´‹ ‘·q ø£<∏äq+ <ë«sê ≈£L&É>∑{Ϻq≥T¢ ø£ì|æk˛Ô+~. πø{°ÄsYô|’ ‘êqT Á|ükÕs¡+ #˚dæq ø£<∏äHêìøÏ eT<䛑·T yê] n_ÛÁbÕj·÷\qT Ä+Á<ÛäCÀ´‹ ùdø£]+∫+~. yês¡T πø{°ÄsYô|’, πød”ÄsYô|’ <äTyÓTà‹Ôb˛XÊs¡T. ‘Ó\+>±D≈£î #Ó+~q Ä Hêj·T≈£î\T ‘êeTT ‘Ó\+>±D≈£î nqT≈£L\+>± ñHêïeT+≥÷H˚ πød”ÄsY ÁbÕã˝≤´ìï ‘·–Z+#·&ÜìøÏ XÊj·TX¯≈£îÔ˝≤ Á|üj·T‹ïdüTÔHêïs¡T. ø±+Á¬>dt myÓTà˝Ò´ ‘·÷s¡TŒ »j·TÁ|üø±XŸ¬s&ç¶ n*j·÷dt »>±Z¬s&ç¶ ‘êC≤ e÷J {°ÄsYmdt Hêj·T≈£î&ÉT s¡|òüTTq+<äHé, e÷J myÓTà˝Ò´ ø=eT÷à] Á|ü‘ê|t¬s&ç¶, eTs√ e÷J myÓTà˝Ò´ eT+<ë&ç dü‘·´Hêsêj·TD ¬s&ç¶ n_ÛÁbÕj·÷\qT Ä+Á<ÛäCÀ´‹ ùdø£]+∫+~. yês¡+‘ê πød”ÄsYô|’ <äTyÓTà‹Ôb˛XÊs¡T. ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغ myÓTà˝Ò´ yÓ÷‘·Tÿ|ü*¢ qs¡dæ+VüQ\T düVü‰ Ä bÕغøÏ #Ó+~q Hêj·T≈£î\T πød”ÄsYô|’ <Ûä«»yÓT‘·Ô&É+ ÄX¯Ãs¡´ø£s¡y˚TMT ø±<äT.

πøπø eTùV≤+<äsY ¬s&ç¶ ˇø£|ü⁄Œ&ÉT {°ÄsYmdt˝À n‘·´+‘· eTTK´yÓTÆq Hêj·T≈£î&ÉT. πød”ÄsY≈£î n‘·´+‘· düìïVæ≤‘·T&ç>± >∑T]Ô +|ü⁄ bı+<ës¡T. dæ]dæ\¢ ìjÓ÷»ø£es¡Z+ d”≥T ø±s¡D+>± ‘·˝…‹Ôq $yê<ä+‘√ Äj·Tq bÕغ qT+∫ ãj·T≥≈£î e#êÃs¡T. Á|üdüTÔ‘·+ yÓ’mkÕ‡sY ø±+Á¬>dt bÕغ˝À ñHêïs¡T. Äj·Tq e´øÏÔ>∑‘· Äs√|üD\ $wüj·T+˝À y˚\Tô|≥ºs¡T. s¡|òüTTq+<äHésêe⁄ Vü≤Øwtsêe⁄ô|’ Äs√|üD\T #˚dæq|ü⁄Œ&ÉT ≈£L&Ü e´øÏÔ>∑‘·yÓTÆq Äs√|üD\≈£î Äj·Tq <ä÷s¡+>± ñHêïs¡T. ø=eT÷à] Á|ü‘ê|t¬s&ç¶ {°ÄsYmdt ‘·s¡|ü⁄q b˛{° #˚dæ myÓTà˝Ò´>± mìïø£j·÷´s¡T. 2009 mìïø£˝À¢ z≥$T bÕ\j·÷´s¡T. Ä ‘·sê«‘· yÓ’mkÕ‡sY ø±+Á¬>dt bÕغ˝À #˚sês¡T. πø{°ÄsYô|’ e∫Ãq Äs√|üD\qT Äj·Tq @<√ y˚Ts¡≈£î ã\|ü]#ês¡T. q\¢>=+&É õ˝≤¢≈£î #Ó+~q õ{≤º u≤\ø£ècÕí¬s&ç¶ ≈£L&Ü ˇø£|ü⁄Œ&ÉT πød”ÄsY≈£î n‘·´+‘· düìïVæ≤‘·T&ÉT. Äj·Tq≈£î ‘·–q ÁbÕ<Ûëq´+ Çe«&É+ ˝Ò<äì bÕغ qT+∫ ãj·T≥≈£î e∫à yÓ’mkÕ‡sY

õ{≤º u≤\ø£ècÕí ¬s&ç¶ ¬ø¬ø eTùV≤+<äsY¬s&ç¶


dü\Vü‰

p˝…’ 13

22

ø=eT÷à] Á|ü‘ê|t¬s&ç¶

ø±+Á¬>dt bÕغ˝À #˚sês¡T. Äj·Tq πød”ÄsY ≈£î≥T+ãdüuÛÑT´\ô|’ e´øÏÔ>∑‘· Äs√|üD\≈£î <ä÷s¡+>±H˚ ñ+≥THêïs¡T. {°ÄsYmdt <ë«sê eT+<ë&ç dü‘·´Hêsêj·TD z kÕ] myÓTà˝Ò´>± mìïø£j·÷´s¡T. {°ÄsYmdt˝À Äj·Tq≈£î eT+∫ ÁbÕ<Ûëq´+ ñ+&˚~. ø±˙ Ä ‘·sê«‘· bÕغøÏ <ä÷s¡eTj·÷´s¡T. Äj·Tq ≈£L&Ü πø{°ÄsYô|’ Äs√|üD\≈£î eT<䛑·T>± e÷{≤¢&Üs¡T. Çø£ Á|üdüTÔ‘· ø±+Á¬>dt myÓTà˝Ò´ »>±Z¬s&ç¶ >∑T]+∫ #ÓbÕŒ*‡q nedüs¡y˚T ˝Ò<äT. πød”ÄsYqT, πød”ÄsY ≈£î≥T+ã düuÛÑT´\qT Äj·Tq \ø£å´+>± #˚düT≈£îHêïs¡T. neø±X¯+ ∫øÏÿ‘˚ Äj·Tq $s¡T#·T≈£î|ü&ÉT‘· T+ {≤s¡T. ‘êC≤>± ≈£L&Ü Äj·Tq <Ûä«»yÓT‘êÔs¡T. Äj·Tq ‘=*kÕ] {°ÄsYmdt <ë«sêH˚ myÓTà˝Ò´>± mìïø£j·÷´s¡T. yÓ’mdt sê»X‚Ks¡¬s&ç¶ Áb˛‘ê‡Vü≤+‘√ ø±+Á¬>dt bÕغ˝À #˚sês¡T. Ç|ü⁄Œ&ÉT eTTK´eT+Á‹ øÏs¡DY≈£îe÷sY¬s&ç¶øÏ ã\yÓTÆq eT<䛑·T<ës¡T>± ì\TdüTÔHêïs¡T. ˇø£|ü⁄Œ&ÉT s¡|òüTTq+<äqsêe⁄ {°ÄsYmdt˝À n‘·´+‘· $X¯«dü˙j·TyÓTÆq Hêj·T≈£î&ÉT. ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغ n<Ûä´≈£åî&ÉT Hêsê #·+Á<äu≤ãT Hêj·TT&ç‘√ dü+ã+<Ûë\T HÓs¡T|ü⁄‘·THêïs¡H˚ ø±s¡D+‘√ Äj·TqTï bÕغ qT+∫ ãVæ≤wüÿ]+#ês¡T. bÕغ qT+∫ ñ<ë«düq≈£î >∑T¬s’q ‘·s¡Tyê‘· Äj·Tq ‘√ø£ ‘=øÏÿq ‘ê#·T˝≤ ˝ÒdüTÔHêïs¡T.

eT+<ë&ç dü‘·´Hêsêj·TD

Çø£ πød”ÄsY $wüj·÷ìøÏ eùdÔ Äs¡s√|üD\T, $eTs¡Ù\T m<äTs√ÿe&É+ Äj·Tq≈£î n\yê≥T>± e÷]+~. eP´Vü≤ s¡#·q˝À ~≥º nsTTq πød”ÄsY ‘·q ≈£îe÷s¡T&ÉT πø{°ÄsYô|’ e∫Ãq Äs√|üD\T m˝≤ m<äTs=ÿ+{≤s¡H˚~ ÄdüøÏÔ>± e÷]+~. ‘Ó\+>±D uÛ≤y√<˚«>∑+ Äj·Tq≈£î es¡+>± ì\Tk˛Ô+~.

#Ó|ü⁄Œ\‘√ ∫+‘êkÕ«$T

{°ÄsYmdt n<Ûä´≈£åî&ÉT πød”ÄsYô|’, bÕغ qT+∫ ãVæ≤wüÿs¡D≈£î >∑T¬s’q ∫+‘ê kÕ«$T rÁe+>± $s¡T#·T≈£î |ü&ܶs¡T. ñ<ä´eT+ eTTdüT>∑T˝À πød”ÄsY #˚düTÔqï <ä+<ë\qT ãj·T≥ô|&É‘êq+≥THêïs¡T. πød”ÄsY, Äj·Tq ≈£î≥T+ã düuÛÑT´\T ‘Ó\+>±D ñ<ä´eT+ eTTdüT>∑T˝À #˚düTÔqï <ä+<ë\T, u…{Ϻ+>∑T\˙ï e#˚à |ü~HÓ\\ ø±\+˝À HÓ\ø=ø£{Ï #=|ü⁄Œq ãj·T≥ô|&É‘êqì ∫+‘ê kÕ«$T ôV≤#·Ã]+#ês¡T. ‘Ó\+>±D ñ<ä´eT+˝À ‘êqT bÕ˝§Zq˝Ò<äì, ‘·q≈£î @e÷Á‘·+ dü+ã+<Ûä+ ˝Ò<äì ‘·|ü⁄Œ&ÉT Á|ü#ês¡+ #˚düTÔHêïs¡ì <Ûä«»yÓT‘êÔs¡T. ‘êqT πød”ÄsYπø sêdæq ãVæ≤s¡+>∑ ˝ÒK≈£î düe÷<Ûëq+ Çe«ø£b˛‘˚ p˝…’ yÓTT<ä{Ï yês¡+˝À \ø£å #Ó|ü⁄Œ\‘√ πød”ÄsYô|’ ‹s¡T>∑Tu≤≥T ñ<ä´eT+ #˚|ü≥ºqTqï≥T¢ yÓ\¢&ç+#ês¡T.≈£îÁ≥|üP]‘·+>± |ü\Te⁄]ì ¬s#·Ã>={Ϻ ‘Ó\+>±D uÛÑeHé e<ä› ‘·qô|’ <ë&ç #˚sTT+#ês¡ì Äs√|æ+#ês¡T.

»>±Z¬s&ç¶

s¡|òüTTq+<äHésêe⁄


dü\Vü‰

23

p˝…’ 13

me]ì <Óã“rj·T&ÜìøÏ á ≈£îÁ≥\T n&ç–+~ ùdº≥T.. N˝ÒÃ~ z≥T!! n&ç–q~ ÇùdÔ kÕj·T+.. n&É>∑ì~ ÇùdÔ sê»ø°j·T+

yÓ’mdt eTè‹ ‘·s¡Tyê‘· #ê˝≤eT+~ yÓ’mdt >∑T]+∫ u≤<Ûä|ü&ç‘˚, ø±+Á¬>dt bÕغ n~ÛcÕºq+ yÓ’mdt yês¡dü‘·«+ >∑T]+∫ u…+>∑ |ü&ç+~. sêÁwüº+˝À n|üŒ{Ïπø yÓ’mdt Á|ü‘ê´e÷ïj·T n~ÛcÕºq+˝≤>± m~–b˛ j·÷s¡˙, Ä kÕúq+˝À »>∑Hé eùdÔ, Äj·Tq≈£î kÕqTuÛÑ÷‹ ‘√&Ó’ n+‘·≈£î $T+∫ m~– b˛‘ês¡˙ k˛ìj·÷>±+BÛøÏ ~>∑T\T. (á ~>∑T\T ÄyÓT≈£î dü«j·T+>± |ü⁄{Ϻ ñ+&Ée#·TÃ. ˝Ò<ë ø=+‘·eT+~ ø±+Á¬>dt H˚‘·˝Ò ø£*–+∫ ñ+&Ée#·TÃ.) n|üŒ{Ï qT+∫ Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ $wüj·T+˝À ø±+Á¬>dt bÕغ Hêj·Tø£‘·«+ »>∑Hé nH˚ ˇø£ e´øÏÔì {≤¬sZ{Ÿ #˚dü÷Ô e∫Ã+~. Ç~ ãVæ≤s¡+>∑ s¡Vü≤dü´+. z<ës¡TŒ j·÷Á‘·≈£î nqTeT‹ Çe«ø£b˛e&É+, kı+‘·+>± bÕغ ô|≥Tº≈£îHêïø£ Äj·Tq MT<ä e∫Ãq n$˙‹ Äs√|üD\ MT<ä <äsê´|ü⁄Ô dü+düú\ #˚‘· $#ês¡DqT eTTeTàs¡+ #˚sTT+#·&ÉeT÷ ˇø£ m‘·TÔ. me]MT<ä á Äs√|üD\T e∫ÃHê ìcÕŒøÏåø£yÓTÆq $#ês¡D #˚sTT+#ê*‡+<˚. n~ y˚πs $wüj·T+. ‘Ó\+>±D ñ<ä´e÷ìøÏ Ä»´+ b˛j·T≥+ eTs√m‘·TÔ. ì»y˚T. ‘Ó\+>±D ñ<ä´eT+ á Hê{ÏøÏ ø±<äT. ¬s+&ÉT ÁbÕ+ ‘ê\qT eTT&ç y˚dæq ◊<˚fi¯¢πø $&çb˛‘êeTqï &çe÷+&é ‘Ó\+>±D ÁbÕ+‘·+ qT+∫ e∫Ã+~. Ç~ ì»+>±H˚ ñ<ä´eT+>± e÷]+~. nsTT‘˚ ñ<ä´eT+ #˚ùd~ ˇø£¬s’‘˚, yê{Ï |òü*‘ê\qT yê&ÉT≈£îH˚~ eTs=ø£s¡T. n|ü⁄Œ&É÷, Ç|ü⁄Œ&É÷ <ë<ë|ü⁄ Ç<˚ »s¡T>∑T‘√+~. nsTT‘˚ n|ü⁄Œ&ÉT #ÓHêï¬s&綽≤+{Ï sêÁwüº H˚‘· ‘·q sê»ø°j·T dü«Á|üjÓ÷»Hê\ ø√dü+ á ñ<ä´e÷ìï ˙s¡T >±]Ã, ø±+Á¬>dt˝À ø£*dæb˛j·÷s¡T. nsTT‘˚ á kÕ] |ü]dæú‹ _Ûqï+>± ñ+~. 2009 mìïø£˝À¢ {°ÄsYmdt &É»qT kÕúHê\qT ≈£L&Ü bı+<ä˝Òì <äX¯˝À #·‹øÏ\ã&ç ñqï|ü⁄Œ&ÉT, ñ<ä´e÷ìï $<ë´s¡Tú\T rdüT≈£îHêïs¡T. Ç<˚ n<äqT nqT≈£îì, ø±+Á¬>dt ‘Ó\+>±D ÇkÕÔqì Á|üø£{Ï+∫, eT÷&ÉT yêsê\T ≈£L&Ü ‹s¡≈£îÿ+&Ü e÷≥ e÷]Ã, ‘Ó\+>±D ÁbÕ+‘êìøÏ yÓfi¯¢&É+ yêsTT<ë y˚düTø√yê*‡ e∫Ã+~. n+fÒ Ç~ ø±yê\ì ø±+Á¬>dt n~ÛcÕºq+ |üìïq |üHêï>∑y˚T. Ä ‘·sê«‘· Ç≥T ‘Ó\+>±D ñ<ä´eT+‘√bÕ≥T, d”e÷+Á<Ûä˝À

e∫Ãq düyÓTÆø±´+Á<Ûä &çe÷+&É¢ ‘·>∑e⁄qT rπsà ù|s¡T MT<ä lø£èwüí ø£$TwüHé y˚dæ+~. n|üŒ{À¢ πøe\+ eTõ¢dt n&ç>±s¡qï $Twü MT<ä sêj·T\ ‘Ó\+>±DqT ≈£L&Ü yês¡T #˚dæq Äs¡T Á|ü‹bÕ<äq˝À¢ ˇø£{Ï>± dæbòÕs¡düT #˚XÊs¡T. Ä dæbòÕs¡düT e÷{Ïe÷{Ïø° ãj·T≥≈£î rj·T&É+ yÓqTø£ Ä+‘·s¡´+ ˇø£ÿfÒ. eTs√ e÷s¡T »>∑HéqT sê»ø°j·T+>± ø£≥º&ç #˚j·÷\H˚. sêj·T\d”eT˝À ø=ìï õ˝≤¢\qT ø£*|æHê, nìï õ˝≤¢\qT ø£*|æHê d”eT qT+∫ e∫Ãq H˚‘· »>∑HéqT Çs¡ø±≥+˝À ô|≥ºe#·ÃH˚ eP´Vü≤y˚T düŒwüº+>± ø£ì|æk˛Ô+~. ø±˙ yÓqTø£ã&çq ÁbÕ+‘ê\qT y˚T\T #˚<ë›eTì ∫‘·ÔX¯ó~∆ mø£ÿ&Ü ø£ì|æ+#·&É+ ˝Ò<äT. ‘Ó\+>±D˝À mìï nôd+;¢ eTT≥º&ç\÷, ã+<é\÷ »s¡T>∑T‘·THêï Ç{°e* ø±\+˝À d”e÷+Á<Ûä H˚‘·\T düyÓTÆø±´+Á<Ûä ìHê<ëìï ã\+>± ãj·T≥≈£î rdüT≈£îsêe&É+ ˝Ò<äT. n+<äT≈£î ø±s¡D+ ˝Òø£b˛˝Ò<äT. Ç|üŒ{Ïπø ø£ècÕí, >∑T+≥÷s¡T≈£î #Ó+~q ø=+<äs¡T ø±+Á¬>dt myÓTà˝Ò´\T, ø±+Á¬>dt eT~˝Àì á eP´Vü‰ìï u≤Vü‰≥+>±H˚ #·]ÃdüTÔHêïs¡T. ˇø£ÿ ∫‘·÷Ôs¡T, ø£&É|ü õ˝≤¢\T $TqVü‰ $T–*q sêj·T \d”eT õ˝≤¢\qT ‘Ó\+>±D‘√ ø£*|æ sêj·T\ ‘Ó\+>±D Çe«uÀ‘·T Hêïs¡qï Á|ü#ês¡+ ô|<ä› m‘·TÔq kÕ>∑T‘√+~. n˝≤ #˚ùdÔ »>∑Hé sêj·T\ ‘Ó\+>±D≈£î |ü]$T‘·+ ne⁄‘ês¡ì yê] }Vü≤. m˝≤¬>’‘˚H˚+ ôV’≤<äsêu≤<é‘√ ≈£L&ç ‘Ó\+>±D e∫Ã+<äì {°ÄsYmdt n~ÛH˚‘· πød”ÄsYqT dü+‘·è|æÔ |üs¡∫, ø±+Á¬>dt≈£î <ä>∑Zs¡ #˚düTø√e#·Ãì, n<˚ $<Ûä+>± ø√kÕÔ Ä+Á<Ûä˝À yÓ’mkÕ‡sY ø±+Á¬>dt Á|üuÛ≤e+ ‘·–Z+#·eÃì ø±+Á¬>dt ÄX¯ |ü&ÉT‘·Tqï≥T¢>± ø√kÕÔ ø±+Á¬>dt H˚‘·\T ø=+<äs¡T ‘·e T Áô|’y˚≥T dü+uÛ≤wüD˝À¢ #ÓãT‘·THêïs¡T. ‘Ó\+>±DqT y˚s¡T #˚ùdÔ ‘êeTT ø√kÕÔ Ä+Á<Ûäyê] Ä~Û|ü‘ê´ìøÏ ã* ø±e\dæ edüTÔ+<äqï d”eT H˚‘·\≈£î sêj·T\ ‘Ó\+>±D }s¡≥ ìdüTÔ+<äì ≈£L&Ü Ms¡T dü]ô|≥Tº≈£î+≥THêïs¡T. πøe\+ ˇπø ˇø£ e´øÏÔøÏ sê»ø°j·T+ qwüº+ ø£*–+#·&É+ ø√dü+ $$<Ûä ÁbÕ+‘ê\ Á|ü»\ Äø±+ø£å\qT <Óã“rj·T&É+ n|üsê<Ûä+ ø±<ë! á e÷Á‘·+ sê»ø°j·÷ìï Á|ü»\T ns¡ú+ #˚düTø√˝Òsê? ```0```


dü\Vü‰

p˝…’ 13

24

ˇ‹Ôfi¯¢≈£î ˝§+>∑qT: ÄsY|æ sƒê≈£LsY sêÁwüº

$õ˝…Hé‡ n+&é mHébò˛sY‡yÓT+{Ÿ &Ó’¬sø£ºsY »qs¡˝Ÿ>± ÄsY.|æ. sƒê≈£LsY p˝…’ 5q u≤<Ûä´‘·\T rdüT≈£îHêïs¡T. Ç{°e˝Ò ‘·÷ì ø£\T ø=\‘·\ XÊK &çõ>± ñqï ÄsY.|æ.sƒê≈£LsYqT $õ˝…Hé‡ XÊK≈£î ã~© #˚XÊs¡T. Äj·Tq X¯ó Áø£yês¡+ $õ˝…Hé‡ &Ó’¬sø£ºsY dü‘·´Hêsêj·TD qT+∫ u≤<Ûä´‘·\T d”«ø£]+#ês¡T. á dü+<äs¡“¤+>± Äj·Tq e÷{≤¢&ÉT‘·÷ @ XÊK˝À |üì#˚dæHê n+<äT˝À #·{≤ºìï K∫Ñ·+>± neT\T #˚j·T&Éy˚T ‘·eT \ø£å´eTì Ç+<äT˝À m˝≤+{Ï ˇ‹Ôfi¯¢≈£î ‘·˝§π>Z~˝Ò<äì düŒwüº+ #˚XÊs¡T. Á|üC≤ Á|üjÓ÷»Hê\T, Á|üuÛÑT‘·« \øå±´ \qT <äèwæº˝À ñ+#·T≈£îì ‘·eT ø±sê´#·s¡D ñ+≥T+<äì, n~Ûø±]>± kı+‘· nC…+&Ü\T, {≤¬sZ{Ÿ\T ˝≤+{Ï$ @M ˝Òeì ‘Ó*bÕs¡T. $õ ˝…Hé‡ XÊK˝À u≤<Ûä´‘·\T rdüTø√e&É+ Äq+<ä+>± ñ+<äì, ‘·qô|’ qeTàø£+‘√ @ XÊK Ç∫ÃHê ∫‘·ÔX¯ó ~∆‘·√ |üì#˚XÊqì, Ç|ü⁄Œ&ÉT≈£L&Ü n<˚ $<Ûä+>± |üì#˚kÕÔqì ‘Ó*bÕs¡T. ‘=*s√E u≤<Ûä´‘·\T rdüT ≈£îqï sƒê≈£LsYqT &Ó’¬sø£ºsY dü‘·´Hêsêj·TD, md”Œ\T sêE, »j·T≈£îe÷] ‘·~‘·s¡T\T |ü]#·j·T+ #˚düT≈£îHêïs¡T. sƒê≈£LsY @ XÊK˝À |üì#˚dæHê ‘·q e÷sYÿ ‘·|üŒ≈£î+&Ü ñ+ ≥T+~. >∑‘·+˝À |üì #˚dæq nH˚ø£ XÊK˝À¢ n$˙‹ô|’H˚ ø±≈£î+&Ü kı+‘·XÊK Á|üøå±fi¯q≈£î ‘Ós¡rdæ dü+#·\Hê\≈£î πø+Á<ä_+<äTe⁄ nj·÷´s¡T. mø£ÿ&É |üì#˚dæHê ìC≤sTTr ìã<䛑˚ ø=\e÷q+>± u≤<Ûä´‘·\T ìs¡«Væ≤+#˚ sƒê≈£LsY $õ˝…Hé‡≈£î sêe&É+ sêÁwüº+˝À ø=+‘·eT+~øÏ ø=s¡ø£sêì ø=j·T´>± e÷]q≥T¢ ‘Ó\TdüTÔ+~. Ç|üŒ{Ïπø Á&É>¥‡ n+&é ø±|”¬s’{Ÿ‡ &ûJ>± |üì #˚dæ Ä XÊK˝À n$˙‹ nÁø£ e÷\ô|’ ñ≈£îÿbÕ<ä+ yÓ÷|æ Á|üuÛÑT‘·« Ä<ëj·÷ìï >∑D˙j·T+>± ô|+#ês¡T. XÊK˝Àì n$˙‹ düeT÷\+>± Á|üøå±fi¯q≈£î #·s¡´\T rdüT ≈£îì $yê<ë\T #·T≥TºeTT{ϺHê yÓTTø£ÿy√ì <ÛÓ’s¡´+‘√ eTT+<äT¬øfi≤¢s¡T, ‘·s¡Tyê‘· u≤<Ûä´‘·\T ìs¡«Væ≤+∫q ‘·÷ìø£\T ø=\‘·\ XÊK≈£î sêÁwüº+˝ÀH˚ ˇø£ Á|ü‘˚´ø£ >∑T]Ô+|ü⁄ ‘Ó#êÃs¡T. ndü\T Ä XÊK ñqï≥T¢ >∑‘·+˝À me]ø° ‘Ó*j·T<äT Ä XÊK @+ u≤<Ûä´‘·\T ìs¡«Væ≤k˛Ô+<√ ≈£L&Ü me]ø° ‘Ó*j·Tì |ü]dæú‘·T˝À¢ sƒê≈£LsY &ûçJ>± u≤<Ûä´‘·\T rdüT≈£îHêïs¡T. Ä ‘·s¡Tyê‘· Ä XÊK sêÁwüºyê´|üÔ+>± dü+#·\Hê\≈£î πø+Á<ä _+<äTe⁄>± ì*∫+~. sêÁwüº+˝À ‘·÷ìø£\T ø=‘·\˝À »s¡T >∑T‘·Tqï nÁø£e÷\ô|’ @ø£ø±\+˝À <ë&ÉT\T #˚j·T&É+‘√ sêÁwüº yê´|üÔ+>± ˇø£kÕ]>± ‘·÷ìø£\ XÊK #·s¡Ã˙j·÷+X¯yÓTÆ+~.n$˙‹ yê´bÕs¡T\ kÕÁe÷C≤´ìï ù|ø£y˚T&É˝≤ ≈£L*Ãy˚XÊs¡T. Á|üuÛÑT‘·«, Áô|’y˚≥T‘√ bÕ≥T ãVüQfi¯C≤‹ ø£+ô|˙\ô|’ ≈£L&Ü ñ≈£îÿbÕ<ä+ yÓ÷|æ

Á|üuÛÑT‘·« Ä<ëj·T+ >∑D˙j·T+>± ô|+#·&Éy˚T ø±≈£î+&Ü kÕe÷qT´\ ø=qT>√fi¯¢ô|’ Á|ü‘˚´ø£ Á|üuÛ≤yêìï #·÷|æ+#·>∑*>±s¡T. Á|ü»\≈£î ˇø£ ø=‘·Ô Äj·TT<ÛäyÓTÆ ì*#ês¡T. ‘·÷ìø£\ XÊKπø eHÓï ‘Ó∫Ãq sƒê≈£LsY Ç|ü⁄Œ&ÉT $õ˝…Hé‡ n+&é mHé‡bò˛sY‡yÓT+{Ÿ≈£î ã~© ø±e&É+ X¯ó uÛÑ|ü]D≤eTeTì $X‚¢wü≈£î\T uÛ≤$düTÔHêïs¡T. sêuÀe⁄ ø±\+˝À &ç.õ. sƒê≈£LsY m˝≤+{Ï #·]Á‘·˝À düèwæºkÕÔs√ y˚∫ #·÷&Ü*.

sƒê≈£LsY ãjÓ÷&˚{≤ 1961 pHé 1q »ìà+∫q sƒê≈£LsY, 1986 &çôd+ãsY 15q Ç+&çj·THé b˛©dt düØ«dt˝ÀøÏ Á|üy˚•+#ês¡T. ;f…ø˘ #·~$q Äj·Tq Ç+^¢wüß, Væ≤+B, ‘Ó\T>∑T e÷{≤¢&É>∑\s¡T. áj·Tq≈£î XÊU≤|üs¡+>± |”m+J99, ◊|”m+03, Ä+Á‹ø˘ düTs¡øå± e+{Ï nyês¡T¶\T e#êÃsTT. ø£&É|ü, ø£ècÕí, es¡+>∑˝Ÿ, |ü•ÃeT>√<ëe] õ˝≤¢\ md”Œ>± |üì#˚XÊs¡T. ‘·s¡Tyê‘· nq+‘·|üPsY πs+CŸ &û◊J>±, sêj·T\d”eT ◊J>± ø£+|üP´≥sY‡ $uÛ≤>∑+ n<äq|ü⁄ &ûJ>±, Á&É>¥‡ n+&é ø±|”¬s’{Ÿ‡ &ûJ>±, ‘·÷ìø£\T, ø=\‘·\ XÊK &ûJ>± |üì#˚dæq sƒê≈£îsY Á|üdüTÔ‘·+ $õ˝…Hé‡, mHébò˛sY‡yÓT+{Ÿ &ûJ>± $<ÛäT\T ìs¡«]ÔdüTÔHêïs¡T.


dü\Vü‰

p˝…’ 13

25

bÕ\≈£î\ |ü⁄D´y˚T ñ‘·ÔsêK+&é Á|üfi¯j·T+ Væ≤e÷\j·÷˝À¢ es¡<ä\T e#êÃø£ Ç<ä+‘ê e÷qe #˚wüº\

e\¢ dü+uÛÑ$+∫q Á|üfi¯j·TeTì, Á|üuÛÑT‘ê«\T |ü{Ϻ+#·Tø√ø£b˛e&É+‘√ Ç+‘· nqs¡ú+ »]–+~. Á|üuÛÑT‘·«+˝À ì|ü⁄DT\≈£î ø=s¡‘·˝Ò<äT. Á|üD≤[ø£\≈£î ø=<äe˝Ò<äT. Ä#·s¡D˝À ∫‘·ÔX¯ó~∆ ø£s¡Tee⁄‘√+<äì, Á|ü<Ûëq sê»ø°j·T |üøå±\T ¬s+&É÷ <√wüß˝Òqì #ê{Ï#Ó|üŒ&ÜìøÏ ámdtC…&é ¬>õ{Ÿ H√{Ï|òæπøwüH˚ kÕø£å´+. ñ‘·ÔsêK+&é˝À &Ü´eTT\T $#·Ã\$&ç>± ø£&ÉT‘·THêïs¡T. ôV’≤Á&√|üesY ÁbÕC…≈£îº\ ø√dü+ kıs¡+>±\T Çwüº+ e∫Ãq≥T¢ ‘·e⁄«‘·THêïs¡T. yê‘êes¡D $<Ûä«+dü+ »s¡T>∑T‘√+~. nì |üsê´es¡D y˚‘·Ô\T m|üŒ{Ï qT+#√ HÓrÔH√s¡T yÓTT‘·TÔ≈£î+≥THêïs¡T. M{Ïô|’ J&û n>∑sê«˝Ÿ nH˚ Äj·Tq ÄeTs¡D ìsêVü‰s¡ Bø£å≈£î ≈£Ls¡TÃqï|ü⁄&ÉT πø+Á<ä+ ø£<ä*e∫à H˚wüq˝Ÿ >∑+>± ]esY uÒdæHé n<∏ë]{°ì @s¡Œ]∫+~. <ë+‘√bÕ≥T >√eTTUŸ qT+∫ ñ‘·Ôs¡ø±o es¡≈£î e+<ä øÏ˝ÀMT≥s¡¢ <ä÷s¡+ Çø√ ôdì‡{Ïyé CÀHé>± Á|üø£{Ï+∫+~. Bì Á|üø±s¡+ ¬s+&ÉT yÓT>±yê≥¢ ø£+fÒ m≈£îÿe ñ‘·Œ‹Ô #˚ùd kÕeTs¡ú´+ ñqï ôV’≤Á&√ m\ÁøϺdæ{° ÁbÕC…≈£îº\T ì]à+#·≈£L&É<äT. bÕ]ÁXÊ$Tø£ nedüsê\ ø√dü+ qB »˝≤\qT ñ|üjÓ÷–+#·≈£L&É<äT.

yêDÏ»´ nedüsê\ ø√dü+ ø±«ØsTT+>¥ #˚j·T≈£L&É<äT. #Ó≥T¢ q]øÏ y˚j·T≈£L&É<äT. ø±\TcÕ´ìï ø£\>∑CÒùd |ü]ÁX¯eT\T ô|{Ϻ e´s¡ú»˝≤\qT q~˝À e~*ô|≥º≈£L&É<äT. á ÁbÕ+‘·+ yÓTT‘·Ô+˝À bÕ¢dæºø˘ ø±´Ø u≤´>∑T\T yê&É&ÜìøÏ M\T˝Ò<äT. á ìùw<Ûë\≈£î ‘√&ÉT>±, <˚X¯ s¡ø£åD≈£î dü+ã+~Û+∫q ø£≥º&Ü\ ìsêàD+, <˚e<ës¡T #Ó≥T¢, »+‘·Ts¡ø£åD, Vü≤À≥fi¯ó¢, ]kÕs¡Tº\T, m\ÁøϺø˘ πøãTfi¯ó¢, ôd’HéuÀs¡ T¶\T, qB»˝≤\qT yÓ*ø£rdæ, u≤{Ïfi¯¢˝À neTTàø√e&É+ e+{Ï ø=ìï ø±s¡´ø£˝≤bÕ\qT ìj·TeTìã+<Ûäq\≈£î ˝Àã&ç nqTeT‹+#·e#·Ãì #ÓbÕŒs¡T. M{Ïô|’ ìj·T+Á‘·D ñ+≥T+~ nHêïs¡T. á CÀHé $d”Ôs¡í+ 4,179 #·<äs¡|ü⁄ øÏ˝ÀMT≥s¡T¢ ø±>± Bì˝À 88 Á>±e÷\T ñHêïsTT. sêÁwüº Á|üuÛÑT‘·«+ ¬s+&˚fi¯¢˝À>± á ÁbÕ+‘·|ü⁄ n_Ûeè~∆øÏ e÷düºsY bÕ¢qT ‘·j·÷s¡T #˚j·÷*. <ëì Á|üø±s¡y˚T ø£≥º&Ü\qT nqTeT‹+#ê*. <ëìì 10 eT+~ düuÛÑT´\ ø£$T{° |üs¡´y˚øÏådüTÔ+~. ˇø£ ìC≤sTTr |üs¡T&Ó’q düeTs¡Tú&Ó’q n~Ûø±] <ëìøÏ #Ó’s¡àHé>± ñ+{≤&ÉT. Ä ø£$T{°˝À |üsê´es¡D, ns¡D≤´\ XÊK qT+∫ ˇø£ Á|ü‹ì~Û ñ+{≤&ÉT. á H√{Ï|òæπøwüHé jÓTTø£ÿ ∫‘·TÔÁ|ü‹(Á&Ü|òtº)ì 2011 p˝…’˝À

es¡<ä\ ‘·s¡Tyê‘· πø<ës¡Hê<∏é (dü]ÿ˝Ÿ˝À Ä\j·T+)


26

p˝…’ 13 Á|ü»\ eTT+<äT ô|{≤ºs¡T. dü\Vü‰\T, |òæsê´<äT\ #˚j·Te#·ÃHêïs¡T. kÕúì≈£î\T BìøÏ e´‹πsø£+. ‘·eT ∫‘·Ô+ e∫Ãq≥T¢ <äTø±D≤\T ô|≥Tºø√e&ÜìøÏ, Á|üø£è‹ì HêX¯q+ #˚j·T&ÜìøÏ M\T ˝Ò≈£î+&Ü b˛‘√+<äì yê] uÛÑj·T+. Bìï ¬>õ{Ÿ #˚j·T≈£L&É<ä+≥÷ ˝≤;sTT+>¥ yÓTT<ä\Tô|{≤ºs¡T. Bì nedüsêìï nø£ÿ&ç Á|ü»\≈£î $e]+∫ q#·Ã#Ó|æŒe\dæq sê»ø°j·T |üøå±\T, yêfi¯¢≈£î mø£ÿ&É ÄÁ>∑Vü≤+ edüTÔ+<√qqï uÛÑj·T+‘√ Ä H√{Ï|òæπøwüHéqT ¬>õ{Ÿ #˚j·T≈£î+&Ü yêsTT<ë y˚sTTdü÷Ô e#êÃs¡T. m≥ºπø\≈£î <ë<ë|ü⁄ ¬s+&˚fi¯¢ ‘·s¡Tyê‘· πø+Á<ä Á|üuÛÑT‘·«+ 2013 @Á|æ˝Ÿ˝À H√{Ï|òæπøwüHéqT ¬>õ{Ÿ˝À Á|üø£{Ï+∫+~. ñ‘·ÔsêK+&é˝À ñqï ø±+Á¬>dt Á|üuÛÑT‘·«+ <ëìï neT\T #˚düTÔ+<˚yÓ÷qqï uÛÑj·T+‘√ kÕúìø£ Á|ü»\T Ä+<√fi¯q #Ó+<ës¡T. Bìï ¬>õ{ŸqT sê»ø°j·T Á|üjÓ÷»Hê\≈£î yê&ÉTø√e&ÜìøÏ Á|ü‹|üø£å+˝À ñqï ;CÒ|” yÓ+≥H˚ ñ‘·Ôs¡ø±o˝À <Ûäsêï\T, Á|ü<äs¡Ùq\T ìs¡«Væ≤+#·kÕ–+~. Á|ü»\T <ëìøÏ eT<䛑·T>± ì*#ês¡T. <ë+‘√ H√{Ï|òæπøwüHéqT düeT]úùdÔ kÕúì≈£î\T ‘·eT≈£î e´‹πsø£+ ne⁄‘ês¡ì sêÁwüº ø±+Á¬>dt Hêj·T≈£î\≈£î uÛÑj·T+ |ü≥Tº≈£î+~. H√{Ï|òæπøwüHé $s¡$T+#·Tø√yê\ì yês¡T ≈£L&Ü &çe÷+&é


dü\Vü‰

27

#˚j·TkÕ>±s¡T. ñ‘·ÔsêK+&é eTTK´eT+Á‹ $»jYTu≤VüQ>∑TD y˚T 6q Á|ü<Ûëq eT+Á‹ì Ä ÁbÕ+‘·|ü⁄ myÓTà˝Ò´\‘√, m+|”\‘√ düVü‰ ø£*dæ ªªÁ&Ü|òü⁄ºøÏ y˚T+ dü÷∫+∫q dües¡D\T #˚j·T≈£î+&Ü H√{Ïô|ò’ #˚j·T&É+ |ü≥¢ nuÛÑ´+‘·s¡+ e´ø£Ô+ #˚düTÔHêï+.µµ n+≥÷ eT÷&ÉT ù|J\ ñ‘·Ôs¡+ n+~+#ês¡T. Á&Ü|òtº Á|üø±s¡+ 40 #·<äs¡|ü⁄ øÏ˝ÀMT≥s¡T¢ e÷Á‘·y˚T Á|üuÛ≤$‘·+ ø±yê*. ø±˙ ô|ò’q˝Ÿ H√{Ï|òæπøwüHé˝À 4179 #·<äs¡|ü⁄ øÏ˝ÀMT≥s¡¢≈£î Bìï e]Ô+|ü #˚XÊs¡T. Á&Ü|òü⁄º˝À 25 yÓT>±yê≥¢ ôV’≤&É˝Ÿ ÁbÕC…≈£îº es¡≈£î |òüsê«˝Ò<äHêïs¡T. H√{Ï|òüπøwüHé e#˚Ãdü]øÏ <ëìï ¬s+&ÉT yÓT>±yê≥¢≈£î ‘·–Z+#˚XÊs¡T. Ç˝≤ nsTT‘˚ sêÁcÕºìøÏ Ä<ëj·T+ m˝≤? 1743 yÓT>±yê≥¢ kÕeTs¡ú´+ ø£\ $$<Ûä ôV’≤&É˝Ÿ ÁbÕC…≈£îº\T $$<Ûä <äX¯˝À¢ ñHêïsTT. yê{Ïô|’ s¡÷.1061 ø√≥T¢ Ks¡Tà ô|{≤ºs¡T. yê{Ïì |üP]Ô #˚j·T≈£L&É<ä+fÒ n<ä+‘ê eè<∏ë>± b˛‘·T+~. nì yê~+#ês¡T. Ç|ü⁄Œ&ÉT #êsY<ÛëyéT j·÷Á‘·˝À y˚˝≤~eT+~ #·ìb˛sTTq ‘·s¡Tyê‘· ndü\T Ç+‘·eT+~ì sê˙j·T≈£î+&Ü ñ+&Ü*‡+~ n+≥THêïs¡T. Ä düeTdü´qT πø+Á<ä+ m|ü⁄Œ&√ >∑T]Ô+∫ á H√{Ï|òæπøwüHé˝À j·÷Á‹≈£î\ dü+K´qT |ü]$T‘·+ #˚XÊs¡T. ø=‘·Ô>± s√&ÉT¢ y˚j·T≈£L&É<äì #ÓbÕŒs¡T. ñ‘·ÔsêK+&é eTTK´eT+Á‹ M{Ïì Ä ˝ÒK˝À $eT]Ù+#ês¡T. Ç˝≤ j·÷Á‹≈£î\ dü+K´ô|’ |ü]$T‘·T\T $~Û+#·&É+, ø=‘·Ô s√&ÉT¢ y˚j·T≈£L&É<äq&É+ j·÷Á‹≈£î\≈£î, kÕúì≈£î\≈£î ø√|ü+ ‘Ó|æŒdüTÔ+~. e÷~ <˚X¯ dü]Vü≤<äT›˝À¢ ñqï sêÁwüº+. kÕúì≈£î\≈£î

p˝…’ 13

ø√|ü+ ‘Ó|æŒùdÔ <˚X¯ s¡ø£åDπø Á|üe÷<ä+ nì ñ‘·ÔsêK+&é ø±+Á¬>dt myÓTà˝Ò´\T, m+|”\T, eTTK´eT+Á‹ Á|ü<ÛëqeT+Á‹‘√ yê~+#ês¡T. sê»ø°j·T nedüsê\‘√ Ç<ä+‘ê »s¡T>∑T‘√+~. Ç˝≤ ˝ÒK sêj·Tø£b˛‘˚ z≥s¡¢≈£î ø√|ü+ edüTÔ+<˚yÓ÷, ;CÒ|”‘√ b˛{° |ü&É˝ÒyÓ÷qqï uÛÑj·T+ ø±+Á¬>dt yê]øÏ. á 41 ù|J\ H√{Ï|òæπøwüHé˝À nHê´j·T+>± ñqï~ @MT ˝Ò<äT. n+{≤s¡T >∑+>± ÄVü‰yêHé nH˚ kÕe÷õø£ dü+düú Á|ü‹ì<ÛäT\T. yêfi¯ó¢ á ÁbÕ+‘êìï <√#·T≈£î+≥Tqï ÇdüTø£ e÷|òæj·÷≈£î, yÓTÆì+>¥ e÷|òæj·÷≈£î e´‹πsø£+>± b˛sê&ÉT‘·THêïs¡T. á dü+düú düuÛÑT´\ô|’ »]–q nH˚ø£ <ë&ÉT\ yÓqTø£ ø±+Á{≤ø£ºs¡T¢, _\¶s¡T¢ ñHêïs¡ì $ìøÏ&ç. H√{Ï|òæπøwüHé Ä|æ+#·&ÜìøÏ eTTK´eT+Á‹ #˚düTÔqï Á|üj·T‘êï\ô|’ ‘·eT≈£î qeTàø£+ ˝Ò<äì, ‘êeTT Ä+<√fi¯q ø=qkÕ–+∫ rs¡‘êeTì sêÁwüº ;CÒ|” Hêj·Tø£‘·«+ düŒwüº+>± #Ó|æŒ+~. e÷J ;CÒ|” eTTK´eT+Á‹ s¡y˚Twt bıÁœj·÷˝Ÿ ìXÊ+ø˘ H√{Ï|òæπøwüHé yÓ\Te&É>±H˚ nuÛÑ´+‘·sê\T e´ø£Ô+ #˚dü÷Ô Á|ü<ÛëìøÏ ñ‘·Ôs¡+ sêXÊs¡T. Çø£ÿ&É 60 XÊ‘·+ ns¡D´ÁbÕ+‘·y˚T. Á|ü»\T ã‘·ø±\+fÒ ñ<√´>∑neø±XÊ\T+&Ü*. yê´bÕs¡+ #˚düT≈£îH˚+<äT≈£î yÓdüT\Tu≤≥T ñ+&Ü*. @y√ s¡÷\T‡ ô|{Ϻ JeHê<Ûësêìï <Óã“ rùdÔ Á|ü»\T }s¡Tø√s¡T. e÷≈£î y˚πs s¡ø£yÓTÆq ìj·Te÷\T+&Ü*. nì yê~+#êsêj·Tq. Mfi¯ó¢ yê<äq\T Ç˝≤ q&ÉTdüTÔ+&É>±H˚ Á|üø£è‹ ˇø£ÿ #Ó+|ü<Óã“‘√ Mfi¯¢ H√fi¯ó¢ eT÷sTT+∫+~. ñ‘·ÔsêK+&é m|üŒ{ÏøÏ ø√\T≈£î+≥T+<√ ‘Ó*j·T<äT. BH˚ï ø±uÀ\T bıjÓT{Ïø˘ »dæºdt n+{≤s¡T.


dü\Vü‰

28

p˝…’ 13

&çõ≥˝Ÿ s¡+>∑+˝À |æ‘êeTVüQ&ÉT @

|üì#˚dæHê <ëì˝À Á|ü‘˚´ø£‘˚ yê] <Û˚´j·T+, q\T>∑Ts¡T #˚dæq |üì >∑T]Ô+|ü⁄ø£+fÒ ˇø£ $q÷‘·ïyÓTÆq |ü<ä∆‹˝À düe÷C≤ìøÏ ùde\+~+#ê\ì ‘·|üq |ü&˚ yês¡T. Ç+{Ïù|s¡T˝ÀH˚ ø=‘·Ô <äq+ ñ{Ϻ|ü&ÉT‘·T+~. <ëìøÏ ‘·>∑Z≥Tº>±H˚ Ms¡T #˚ùd Á|ü‹ |üì˝À ≈£L&Ü ø=‘·Ô ø=‘·Ô |ü]C≤„Hêìï, HÓ’|ü⁄D≤´ìï $ìjÓ÷–kÕÔs¡T. ñqï‘· $<ä´ nuÛÑ´dæ+∫q|üŒ{ÏøÏ, >=|üŒ sê»ø°j·T ≈£î≥T+ã+ qT+&ç e∫Ãq|üŒ{ÏøÏ @e÷Á‘·+ nVü≤+uÛ≤e+ ˝Ò≈£î+&Ü VüQ+<ë‘·q+>± q&Ée≥y˚T yê]øÏ ‘Ó*dæq $<ä´. e÷≥˝À¢ #·˝≤ø° <äq+, |üqT˝À¢ #·Ts¡T≈£î<äq+ yê] HÓ’»+. dæ˙ $˙˝≤ø±X¯+˝À ø=‘·Ô es¡e&çøÏ lø±s¡+ #·T{≤ºs¡T. ∫Á‘· |ü]ÁX¯eT˝À ‘·qø£+≥÷ ˇø£ Á|ü‘˚´ø£‘·qT dü+‘·]+#·T≈£îHêïs¡T. j·÷ìy˚TwüHé s¡+>∑+˝À q÷‘·q |ü<ä∆‘·T\qT ñ|üjÓ÷–dü÷Ô ‘·≈£îÿe Ks¡TÑ√, n‹ ‘·≈£îÿe düeTj·T+˝À dæìe÷\qT ì]à+∫ Áù|ø£åø±<äs¡D bı+<äT‘·÷H˚ ñHêïs¡T. >=|üŒ Vü≤è<äj·T<ë‘·>± ≈£L&Ü M]ì #Ó|üŒe#·TÃqT. @e´¬ø’ÔHê ˇø£ s¡+>∑+˝ÀH˚ ‘·q Á|ü‹uÛÑqT ø£qãs¡TkÕÔs¡T. ø±ì Ms¡T n≥T $<ä´ s¡+>∑+, ∫Á‘· |ü]ÁX¯eT, ùdyê dü+düú\ <ë«sê Á|üC≤_Ûe÷Hêìï #·÷s¡>=Hêïs¡T. yêπs dæ˙ ìsêà‘·, &çõ¬ø«dtº n~ÛH˚‘· ¬ø.ãdæ¬s&ç¶ ªdü\Vü‰µ |üÁ‹ø£≈£î Ç∫Ãq Ç+≥s¡÷«´˝À

dæ˙ ìsêà‘· &çõ¬ø«dtº n~ÛH˚‘· ¬ø.ãdæ¬s&ç¶ yê] ≈£î≥T+ã, sê»ø°j·T, ãT*¢‘Ós¡ $esê\qT eTT#·Ã{Ï+#ês¡T. bÕ\eT÷s¡T õ˝≤¢, <˚es¡ø£Á<ä eT+&É\+, ù|s¡÷s¡T Á>±e÷ ìøÏ #Ó+~q ¬ø.¬ø.¬s&ç¶, leT‹ »j·TeTà nH˚ |ü⁄D´<ä+|ü‘·T\≈£î ãdæ¬s&ç¶ 1953 nø√ºãsY 14q »ìà+#ês¡T. ôV’≤<äsêu≤<é˝Àì Ä#ês¡´ m˙®s¡+>± nÁ–ø£\Ãs¡˝Ÿ j·T÷ìe]Ù{° qT+&ç @õ_mdtdæ |ü{≤º bı+<ës¡T. Ä ‘·sê«‘· »|ü˙dt y˚TH˚CŸyÓT+{Ÿ Áb˛Á>±yéT ôdŒwü˝…’CÒwü Hé ÇHé Ç+≥sYH˚wüq˝Ÿ y˚TH˚CŸyÓT+{Ÿ ø√s¡T‡qT CbÕHé˝À |üP]Ô#˚XÊs¡T. j·TTmdt˝À |òü⁄&éôd’Hé‡ n+&é f…ø±ï\J Áb˛Á>±eTTqT nuÛÑ´dæ+#ês¡T. ‘·q≈£îqï Á|ü‹uÛÑ≈£î, düè»Hê‘·àø£‘·qT CÀ&ç+∫ Áø£eT+˝À nyÓT]ø±˝À, Vü‰©e⁄&é˝À Ábı&É÷´düsY ø√s¡T‡˝À ≈£L&Ü |ü{≤º|ü⁄#·TÃ≈£îHêïs¡T. Ä ‘·s¡Tyê‘· nyÓT]ø±˝Àq÷ n‘·´~Ûø±\+ dæús¡|ü&çHêø£ ‘·q Ä˝À#·q\≈£î, n_Ûs¡T#·T\≈£î nqT≈£L\e‹jÓÆTq øÏc˛] >±]ì $yêVü≤e÷&çHês¡T. ÄyÓT nyÓT]ø±˝Àì Á|üuÛÑT‘·« $uÛ≤>∑+˝À ñ<√´>∑+ #˚düTÔHêïs¡T. M]øÏ <äTwü´+‘Y¬s&ç¶, ~e´ nH˚ dü+‘êq+ ø£\s¡T. <äTwü´+‘Y nyÓT]ø±˝À ñqï‘·yÓTÆq kÕúq+˝À ñ<√´>∑+


dü\Vü‰

29

p˝…’ 13

#˚düTÔHêïs¡T. ~e´ yÓ’<ä´$<ä´qT nuÛÑ´dædüTÔHêïs¡T.

¬ø.¬ø.¬s&ç¶ ¬s+&ÉT kÕs¡T¢ õ˝≤¢|ü]wü‘Y #Ó’s¡àHé>±

‘Ó\+>±D õ˝≤¢˝À¢ sê»ø°j·÷\≈£î e÷s¡Tù|¬s’q eTVü≤ã÷uŸ q>∑sY õ˝≤¢ qT+∫ ãdæ¬s&ç¶ ‘·+Á&ç>±¬s’q ¬ø¬ø. ¬s&ç¶ õ˝≤¢ |ü]wü‘Y yÓ’dt#ÛÓ’s¡àHé>± 1960`65 ø±\+˝À |üì#˚XÊs¡T. Ä düeTj·T+˝ÀH˚ <˚es¡ø£Á<ä u≤¢ø˘ ø±+Á¬>dt Áô|dæ&Ó+{Ÿ>±≈£L&Ü ùde\+~+#ês¡T. 1965 dü+ˆˆ ˝À »]–q õ˝≤¢|ü]wü‘Y mìïø£˝À¢ eTVü≤ã÷uŸq>∑sY õ˝≤¢˝À ø±+Á¬>dt bÕغ |òüTq$»j·T+ kÕ~Û+∫+~. bÕغ n~ÛcÕºq+ ¬ø¬ø ¬s&ç¶ì bÕ\eT÷s¡T õ˝≤¢|ü]wü‘Y #ÛÓ’s¡àHé>± m+|æø£ #˚XÊs¡T. n|üŒ{Ï qT+&ç <ë<ë|ü⁄>± 11dü+ˆˆ\ bÕ≥T |ü<ä$˝À ñHêïs¡T. Ä düeTj·T+˝À ù|<ä Á|ü»\ø√dü+ nH˚ø£ dü+πøåeT ø±s¡´Áø£e÷\qT Á|üy˚X¯ô|{Ϻ yê] nuÛÑT´qï‹øÏ bÕ≥T|ü&É≥+ »]–+<äHêïs¡T. n˝≤π> 1974`76 es¡≈£î sêh U≤BuÀs¡T¶ #ÛÓ’s¡àHé>∑ ≈£L&Ü |üì#˚XÊs¡T. Hê&ÉT #˚H˚‘· ø±]à≈£î\T m<äTs=ÿ+≥Tqï düeTdü´\qT |ü]wüÿ]+∫ yê] JeH√bÕ~Ûì ô|+bı+~+#·&É+ »]–+<äHêïs¡T. M] ‘·*¢ »j·TeTà>±s¡T bÕ\eT÷s¡T õ˝≤¢ Ä\+|üPsYqT+&ç myÓTà˝Ò´>± (1957`62) mìïø£j·÷´s¡T. õ˝≤¢˝ÀH˚ ‘=* eTVæ≤fi≤ myÓTà˝Ò´>± ]ø±s¡T¶ düèwæº+∫+~. áyÓT ≈£L&Ü uÛÑs¡Ô n&ÉT>∑TC≤&É˝À¢H˚ Á|üC≤ùdeπø n+øÏ‘·eTj·÷´s¡T. sê»ø°j·T J$‘·eT+fÒ |ü<äe⁄\T ø±<äT, n~Ûø±s¡+ n+fÒ n~Ûø±s¡T\ô|’ ô|‘·Ôq+ #Ó˝≤sTT+#·&É+ ø±<äT, Hêj·T≈£î&É+fÒ &çõ≥˝Ÿ kÂø£sê´\‘√ dæìe÷\T rj·T&ÜìøÏ &çõ¬ø«dtº düeTdüúqT ùde≈£î&ÉH˚ uÛ≤yêìï Äs√E˝À¢H˚ á Ä<äs¡Ù <ä+|ü‘·T\T Á|ü»\≈£î @sêŒ≥T #˚XÊs¡T. Ä düeTj·T+˝À yê]ì nH˚ø£eT+~ neùV≤fi¯q #˚XÊs¡T. á &çõ≥˝Ÿ s¡+>±ìï mes¡T ñ|üjÓ÷–kÕÔs¡ì $eT]Ù+∫q ùdyêuÛ≤yêìï #ê{Ï#ÓbÕŒs¡T. yêfi¯ófl≈£L&Ü ñHêïs¡T. yê] $eTs¡Ù\qT @e÷Á‘·+ |ü{Ϻ+#·Tø√≈£î+&Ü e÷‘·èuÛÑ÷$TøÏ ùde#˚ùd+<äT≈£î ‘·q<Ó’q |ü+<Ûë˝À eTT+<äT¬ø[fl mH√ï nyê+‘·sê\T, n&ɶ+≈£î\T ñqï‘· #·<äTe⁄\T $<˚XÊ˝À¢ #·~$q|üŒ{ÏøÏ, nyÓT]ø± m<äTs=ÿqï|üŒ{ÏøÏ @e÷Á‘·+ yÓqTø£&ÉTπ>j·T≈£î+&Ü &çõf˝Ÿ ‘Ó\T>∑T dü+|òü÷ìøÏ ñbÕ<Ûä´≈£åîì>±, uÀs¡T¶ Ä|òt Á≥d”º>±, Ç+&√ ` f…ø±ï\Jì n_Ûeè~∆ #˚XÊs¡T. áHê&ÉT mH√ï uÛ≤Ø eqs¡T\T nyÓT]ø£Hé Áô|ò+&ç¸|t øöì‡˝Ÿ≈£î ñbÕ<Ûä´≈£åîì>±, ]esY‡ ôd’&é q>∑s ¡ ñ+fÒ>±ì dæìe÷ |üP]Ôø±ì ø±\+˝À ás¡+>±ìï ‘Ó\T>∑T dæ˙ y˚Tj·TsY mø£Hê$Tø˘ n&É«sTT»sY øöì‡˝Ÿ düuÛÑT´ì>±, n˝≤π> |ü]ÁX¯eT≈£î |ü]#·j·T+ #˚dæ m+‘√ düT\Te⁄>±qT, ìs¡T<√´>±ìï uÛ≤s¡‘·<˚XÊìøÏ eT<䛑·T |ü*πø &ÓyÓ÷Áø£{Ïø˘, ]|ü_¢ø£Hé bÕغ\≈£î s¡÷|ü⁄e÷|ü&ÜìøÏ, yê] ø£\\qT kÕø±s¡+#˚düT≈£îH˚ neø±XÊìï #Ó+~q n|üŒsYVü≤Ödt, ˝Àj·TsY Vü≤Ödt düuÛÑT´\‘√ bÕ≥T nyÓT]ø± ø£*Œdü÷Ô ‘Ó\T>∑T dæìe÷ Á|ü|ü+#·+˝ÀH˚ ˇø£ q÷‘·q kÕ+πø‹ø£ n<Ûä´≈£åîì‘√, uÛ≤s¡‘·<˚XÊìøÏ n‘·´~Ûø£ kÕúsTT˝À dü+ã+<Ûë\qT $|ü¢yêìøÏ ãdæ¬s&ç¶ Hê+~ |ü*ø±s¡T. ÄHê&ÉT m+‘√eT+~ #˚‘· ô|+#ês¡T. ]esY‡ ôd’&é\q÷ Ç+≥πsïwüq˝Ÿ, ]˝ÒwüHé øöì‡˝Ÿ˝À $eTs¡Ùq\ q+<äT≈£îqï yês¡T H˚&ÉT yê]#˚‘˚ Á|üX¯+dü\T bı+<ä&É+ #·Ts¡T¬ø’q bÕÁ‘· b˛wæ+∫ n|ü⁄Œ&ÉT ôV’≤<äsêu≤<é≈£î, ]esY‡ôd’&é≈£î Äq+<ä<ëj·Tø£eTHêïs¡T. dædüºsY dæ{°, ]˝ÒwüHéwæ|tqT kÕú|æ+#ês¡T. mH√ï >ös¡e eTsê´<ä\T bı+~q|üŒ{ÏøÏ yê]˝À @<√ yÓ*‹>± ñ+&˚~. yê]≈£îqï &çõ≥˝Ÿ ∫Á‘ê\≈£î n‘·´~Ûø£ Áù|ø£åø±<äs¡D <äXÊã› ø±\+>± n&Ü«qT‡&ÉT f…ø±ï\Jì $ìjÓ÷–dü÷Ô |ü]C≤„Hêìï, HÓ’|ü⁄D≤´ìï eè<Ûëø±ìe´≈£î+&Ü e÷‘·èuÛÑ÷$TøÏ &çõ¬ø«dtº dü÷º&çjÓ÷ ‘·q<Ó’q eTTÁ<ä‘√ <ä÷düT¬øfi¯óÔqï~. &çõ≥˝Ÿ ùde#˚j·÷\H˚ ‘·|üq‘√ dü«<˚XÊìøÏ ‹]–e#˚Ã˝≤ #˚dæ+~. s¡+>±ìï ≈£îqï Á|ü‘˚´ø£‘·qT ∫Á‘· s¡+>±ìøÏ ‘Ó*j·TCÒdü÷Ô 2003˝À &çõ¬ø«dtº dü÷º&çjÓ÷qT kÕú|æ+#·&É+ »]–+~. m|üŒ{Ïø£|ü&ÉT n<ÛäTHê‘·q f…ø±ï\JøÏ ∫s¡THêe÷>± ì\TdüTÔqï~. q$«‘˚ Hê|ü#˚H˚ |ü+&çq≥T¢ 2000 dü+ˆˆ˝À ãdæ¬s&ç¶ ¬ø_ÄsY Ç|üŒ{Ï es¡≈£î e÷ dü+düú<ë«sê 300 ô|’∫\T≈£î ∫Á‘ê\≈£î ôdŒwü˝Ÿ Á>∑÷|tqT kÕú|æ+#ês¡T. Ä ‘·sê«‘· dæìe÷ s¡+>∑+˝Àq÷ |òæ*+˝Òì


dü\Vü‰

p˝…’ 13

30

mô|òø˘º‡ düeT≈£Ls¡Ã&É+ »]–+<äHêïs¡T. yê{Ï˝À n‘·´+‘· Á|üC≤<äs¡D bı+<ä&Éy˚T ø±≈£î+&Ü ìsêà‘·\≈£î ≈£L&Ü eT+∫ sêã&çì ‘Ó∫Ãô|{Ϻ+<äHêïs¡T. eTTK´yÓTÆq$ eT>∑BÛs¡, á>∑, øÏø˘, E˝≤sTT, ãÁBHê<∏é ‘·~‘·s¡ ∫Á‘·\≈£î ñ‘·ÔeTyÓTÆq ì|ü⁄DT\‘√ b˛düTºÁbı&Éø£åH é ùde\qT n+~+∫ m+≥sYf…ÆHéyÓT+{Ÿ Ç+&ÉÁd”º˝ÀH˚ q÷‘·q X¯ø±ìøÏ Hê+~ |ü*øÏq≥Te+{Ï dü+düú &çõ¬ø«dtº nì ãdæ¬s&ç¶ #ÓbÕŒs¡T. e÷s¡T‘·Tqï |ü]dæú‘·T\≈£î nqT>∑TD+>± m|üŒ{Ïø£|ü&ÉT kÕ+πø‹ø£ |ü]C≤„q+˝À yÓTfi¯ó≈£îe\qT ‘Ó\TdüT≈£î+≥÷ mH√ï n<äT“¤‘·yÓTÆq ∫Á‘ê\qT Ä$wüÿ]düTÔHêïeTHêïs¡T. eT©ºMT&çj·÷, &çõ≥˝Ÿ f…ø±ï\J, b˛düTºÁbı&Éø£åHé düØ«ôddt nsTTq≥Te+{Ï j·÷ìy˚TwüHé, ≥÷&û, Ár&û, $m|òtmø˘‡, ø£\sY Áπ>&ç+>¥, m&ç{Ï+>¥, |òæ*+ y˚TøÏ+>¥, dæìe÷ Ä{ÀÁ>∑|ò”, &É_“+>¥ ‘· ~ ‘·s¡ $uÛ≤>±˝À¢ e÷ dü+düú ùde\+~dü÷ÔH˚ ∫Á‘· |ü]ÁX¯eT m<äTs=ÿ+ ≥Tqï ì|ü⁄DT\ ø=s¡‘·qT rs¡Ã&ÜìøÏ m+‘√ ø£èwæ#˚düTÔHêïeTHêïs¡T.

uÛÑ$wü´‘·TÔ j·÷ìy˚TwüHé s¡+>±ì<˚

sêuÀj˚T ø±\+˝À dæìe÷\˙ï ≈£L&Ü j·÷ìy˚TwüHéMT<ä Ä<Ûës¡|ü&ç ñ+{≤j·Tì ãdæ¬s&ç¶ ‘Ó*bÕs¡T. ∫Á‘·|ü]ÁX¯eT n_Ûeè~∆øÏ, j·÷ìy˚TwüHé s¡+>±ìøÏ n$HêuÛ≤e dü+ã+<Ûä+ ø£\<äì nHêïs¡T. Bì˝À •ø£åD bı+<ä&É+ ø√dü+ &çõ¬ø«dtº ˇø£ •ø£åD≤ dü+düúqT @sêŒ≥T #˚j·T&É+ »]–+<äHêïs¡T. e÷ dü+düú (CÒmHé@m|òt@j·T÷) ‘√ ˇ|üŒ+<ä+ #˚düT≈£îHêïeTHêïs¡T. j·÷ìy˚TwüHé˝À •ø£åD bı+<ä&Ü ìøÏ nH˚ø£ ø√s¡T‡\qT Á|üy˚X¯ô|{≤ºeTHêïs¡T. ‘Ó\T>∑T dæìe÷ ∫Á‘· ìsêàD≤ìøÏ n‘ê´<ÛäTìø£ &çõ≥˝Ÿ f…ø±ï\Jì Á|üy˚X¯ô|≥º&Éy˚T e÷ dü+düú <Û˚´j·TeTHêïs¡T. dæìe÷\|ü≥¢ ø£˙dü ne>±Vü≤q ñqïyê¬s e¬s’Hê á ø√s¡T‡˝À #˚s¡e#·ÃHêïs¡T. ‘·«s¡˝ÀH˚ &çõ¬ø«dtº j·÷ìy˚Twü Hé j·T÷ìe]Ù{°>± ne‘·]+#·uÀ‘·T+<äì ÄXÊuÛ≤e+ e´ø£Ô+ #˚XÊs¡T.

ìsêà‘·>± $»j·÷ìï kÕ~Û+∫q ãdæ¬s&ç¶

Áù|ø£å≈£î\≈£î dü+<˚XÊ‘·àø£ ∫Á‘ê\qT n+~+#˚ ñ<˚›X¯+‘√ øÏc˛] ãdæ¬s&ç¶ Ábı&Éø£åHé‡ nH˚ kı+‘· u≤´qsYqT kÕú|æ+∫ nH˚ø£ ∫Á‘ê \qT ì]à+#ês¡T. yês¡T rdæq ∫Á‘ê\˙ï≈£L&Ü düe÷C≤ìøÏ dü+<˚ XÊìï Çe«&Éy˚T ø±≈£î+&Ü $H√<ë‘·àø£+>± ù|s¡T dü+bÕ~+#êj·T Hêïs¡T. Ms¡T ‘=* ìsêà‘·>± ªkı+‘· ePs¡Tµ nH˚ ∫Á‘êìï rXÊs¡T. á dæìe÷ Áù|ø£åø±<äs¡D bı+<ä&Éy˚T ø±≈£î+&Ü ñ‘·ÔeT ∫Á‘·+>± m+|æ¬ø’ Hê\T>∑T q+~ nyês¡T¶\qT ≈£L&Ü ¬ø’eX¯+ #˚düT≈£î+<äHêïs¡T. n<˚ ñ‘ê‡Vü≤+, n<˚ dü÷Œ¤]Ô‘√ eT‘·´ø±s¡T\T Jeq XË’*ì, yê] ø£cÕº\qT Á|ü»\≈£î, Á|üuÛÑT‘ê«ìøÏ ‘Ó*j·TCÒj·÷\H˚ dü<äT<˚›X¯+‘√ ª>∑+>∑|ü⁄Á‘·T\Tµ nH˚ eTs√ n<äT“¤‘·yÓTÆq ∫Á‘êìï Á|ü»\eTT+<äT+∫ eT‘·´ø±s¡T\ düeTdü´\qT ø£fi¯fleTT+<äT »s¡T>∑T‘·Tqï≥Tº>± ∫Árø£]+#ês¡T. á ∫Á‘·+ Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ Á|üuÛÑT‘·«+ qT+&ç 3 q+~ nyês¡T¶\qT kÕ~Û+∫+~. n+‘˚ø±≈£î+&Ü |æ\¢\ eTqdüÔ‘·«+ ô|’q yê] u≤<Ûä\qT ‘·*¢<ä+Á&ÉT\T ns¡ú+ #˚düT≈£îH˚ $<Ûä+>± ª7&˚dt ÇHé k˛¢yÓ÷wüHéµ ∫Á‘êìï ì]à+#ês¡T. Ç~ n+‘·sê®j·T yê´|üÔ+>±≈£L&Ü Á|ü‘˚´ø±<äs¡D bı+~q~. á ∫Á‘êìøÏ 13 Ç+≥πsïwüq˝Ÿ nyês¡T¶\qT dü+bÕ~+#·T≈£îqï~. Çy˚ ø±≈£î+&Ü ªˇø£ s=e÷+{Ïø˘ Á¬ø’yéT ø£<∏äµ ªy˚TeTT ej·TdüT≈£î e#êÃ+µ ˝≤+{Ï ñ‘·ÔeT ∫Á‘ê\≈£î


dü\Vü‰

p˝…’ 13

31

düVü‰j·T ìsêà‘·>± e´eVü≤]+#ês¡T.

eT]Ãb˛≈£L&É<äHêïs¡T.

dæìe÷s¡+>∑+˝À ãdæ¬s&ç¶ ùde\T

dæ˙ |ü]ÁX¯eT˝À ∫qï ìsêà‘·\ BHêedüú

∫Á‘· ìsêàD s¡+>∑+˝À Ms¡T bÕ\T|ü+#·T≈£î+≥÷H˚ |ü]ÁX¯eT m<äTs=ÿ+≥Tqï düeTdü´\qT |ü]wüÿ]+#˚ $<Ûä+>± ‘·qe+‘·T u≤<Ûä´‘·qT ìs¡«Væ≤düTÔHêïs¡T. |òæ*+ #Ûê+ãsY‡ dü÷º&çjÓ÷ ôdø±ºsY, d”ìj·TsY ôdÁø£≥Ø |òæ*+ #Ûê+ãsY møÏ®≈£L´{Ïyé yÓT+ãsY>± ùde\+~düTÔHêïs¡T. dü+düú≈£î nedüs¡yÓTÆq kÕ+πø‹ø£ |ü]C≤„Hêìï $<˚XÊ\qT+&ç rdüT≈£îsêe&É+˝À M] ø£èwæ eTs¡Te˝Òì<äì #Ó|üŒe#·TÃqT.

ô|’s¡d”ì Áb˛‘·‡Væ≤ùdÔ <˚X¯Á<√Vü≤+ø£Hêï m≈£îÿy˚

H˚&ÉT ˇø£ dæìe÷ ì]à+#ê\+fÒ m+‘√eT+~ ø£wüº|ü&ç‘˚>±ì, eTØ eTTK´+>± ìsêà‘· mH√ï kÕ<Ûäø£u≤<Ûäø±\T |ü&ÉT‘·÷ Ä ∫Á‘êìøÏ ô|≥Tºã&ç ô|&ç‘˚, V”≤s√, V”≤s√sTTqT¢ ‘·eT HÓ’|ü⁄D´eTTq≈£î |ü<äTqTô|{Ϻ yê] Á|ü‹uÛÑqT yÓ*øÏ rùdÔ, nH˚ø£ eT+~ f…ø°ïwæj·THé‡ yê] ‘Ó*$‘˚≥\qT CÀ&çùdÔ>±ì ∫Á‘·+ |üPs¡Ôe<äT. n˝≤+{Ï e÷ ø£cÕºìï Áù|ø£å≈£î\T @e÷Á‘·+ >∑T]Ô+#·≈£î+&Ü Vü‰\T˝À¬ø[fl #·÷ùdÔ s¡÷.50`100 Ks¡Tà ne⁄‘êj·Tì uÛ≤$+∫ HÓ{Ÿ <ë«sê, ô|’s¡d” d”&ç\ <ë«sê dæìe÷ MøÏå+#·≥+ m+‘· es¡≈£î Hê´j·TyÓ÷ yê] eTqkÕ‡øÏåì Á|ü•ï+#·Tø√yê\ì ãdæ¬s&ç¶ Äy˚<äq e´ø£Ô+ #˚XÊs¡T. ˇø£ ¬s’‘·T Äs¡T>±\+ ø£wüº|ü&ç |ü+&ç+∫q |ü+≥qT <=+–*+#·ã&ç‘˚ Ä ¬s’‘·T u≤<Ûä m+‘· es¡íHêr‘·+>± ñ+≥T+<√ ∫Á‘·+ ø√dü+ ô|≥Tºã&ç ô|{Ϻq ìsêà‘· |ü&˚ u≤<Ûä <ëìøÏ düe÷q+. ô|’s¡d” <ë«sê dæìe÷qT MøÏåùdÔ n~ <˚X¯Á<√VüQ\ ø£Hêï ø£å$T+#·sêì H˚s¡+ nHêïs¡T. ô|ò’s¡d”ì Ábı‘·‡Væ≤+#˚yês¡T uÛ≤s¡‘·<˚X¯ Á<√VüQ\≈£î düVü≤ø£]+#˚yês¡H˚e÷≥

ø=~› yÓTT‘·Ô+˝À ô|≥Tºã&ç ô|{Ϻ düe÷C≤ìøÏ eT+∫ dü+<˚XÊ‘·àø£yÓTÆq ø£<∏äHê\qT ∫qï ìsêà‘·\T n+~düTÔqï|üŒ{ÏøÏ n$ ≈£L&Ü Áù|ø£åø±<äs¡D bı+<äT‘·Tqï|üŒ{ÏøÏ sêh+˝À nH˚ø£ ô|<ä› ~∏j˚T≥sY˝À ≈£L&Ü Ädæìe÷\T $»j·Te+‘·+>± Á|ü<ä]ÙdüTÔqï|üŒ{ÏøÏ ø=+‘· eT+~ ô|<ä› ìsêà‘·\T, ô|<ä› V”≤s√\T #˚dæq dæìe÷\T n<˚ düeTj·T+˝À $&ÉT<ä\e⁄‘·Tqï|ü&ÉT dæìe÷ ~∏j˚T≥s¡T¢ nìï ≈£L&Ü Äe´≈£îÔ\ #˚‘·T˝À¢øÏ yÓfi¯¢&É+ ‘·<ë«sê ∫qï V”≤s√\‘√ ì]à+∫q ∫Á‘ê\˙ï eTãT“\T M&Éì #·+Á<äT&ç˝≤ ø£qTeTs¡T>∑e⁄‘·THêïj·Tì ãdæ¬s&ç¶ Äy˚<äq e´ø£Ô+ #˚XÊs¡T. á e´edüú˝À e÷s¡TŒ ‘˚e&ÜìøÏ ‘·«s¡˝ÀH˚ ˇø£ $|ü¢e+ sêuÀ‘·T+<äHêïs¡T. ∫qï ìsêà‘·\T ≈£L&Ü eT+∫ ø£<∏ë+X¯+‘√ ≈£L&çq ∫Á‘ê\qT rdæ düe÷C+˝À e÷s¡TŒ ‘˚e&ÜìøÏ ‘·eT e+‘·T ø£èwæ#˚düTÔHêï ø=+‘· eT+~ ô|<ä›\ eT÷˝≤q eTqT>∑&É ø£wüºeT+≥THêïs¡T.

sê»ø°j·÷˝À¢øÏ e#˚Ã Ä˝À#·H˚ ˝Ò<äT

Á|üdüTÔ‘· sê»ø°j·÷\˙ï≈£L&Ü &ÉãT“, eT<ä´+, ≈£î\+, ÁbÕ+‘ê\ Ä<Ûës¡+>± q&ÉTdüTÔHêïj·Tì, e´≈£îÔ\ MT<ä Ä<Ûës¡|ü&ç sê»ø°j·÷\T »s¡>∑&É+ ˝Ò<äHêïs¡T. eT+∫ e´øÏÔøÏ zfÒùd s√E\T ˝Òeì, ‘ê‘êÿ*ø£ Á|üjÓ÷»Hê\πø z≥s¡T¢ yÓTT>∑TZ #·÷|ü⁄‘·THêïs¡Hêïs¡ T. á e´edüú ‘·«s¡˝ÀH˚ e÷]b˛sTT <Ûäq+ ˝Òì sê»ø°j·÷\T e∫Ãq|ü&ÉT Á|üy˚X¯+ #˚kÕÔqì ‘Ó*bÕs¡T.

dü«#·Ã¤+<ä ùdyê dü+düú\T

sê»ø°j·T y˚‘·Ô>±, yê´bÕs¡ y˚‘·Ô>±H˚ ø±≈£î+&Ü ∫qï ìsêà‘·\≈£î #˚j·T÷‘·ìdü÷Ô kı+‘·>∑&ɶqT (bÕ\eT÷s¡T) eT]Ãb˛≈£î+&Ü nH˚ø£ ùdyê ø±s¡´Áø£e÷\qT ìs¡«Væ≤düTÔHêïqHêïs¡T. Ç+»˙]+>¥ $<ë´s¡T∆\≈£î ñ∫‘· Vü‰düº\T edü‹ì ø£*Œ+#êqHêïs¡T. n˝≤π> ù|<ä Á|ü»\≈£î, ø£fi≤ø±s¡T\≈£î ≈£L&Ü Ä]∆ø£ kÕj·T+ n+~dü÷Ô ‘·q e÷‘·èuÛÑ÷$Tô|’ ñqï n_Ûe÷Hêìï #ê≥T‘·THêïs¡T. m+‘√ eT+~ Vü≤è<äj·÷˝À¢ düTdæús¡ kÕúHêìï dü+bÕ~+#·>∑*>±s¡T.

` Ç+<ä÷] yÓ+ø£{Ÿ¬s&ç¶


dü\Vü‰

p˝…’ 13

32

ÄdüøÏÔ ñ+fÒ nqTuÛÑyêìøÏ <ë]

<˚X¯+ »HêuÛ≤˝À dü>∑uÛ≤>∑+ eTVæ≤fi¯\T ñHêïs¡T. ø±˙ neø± |òæø°ÿ e÷J #Ó’sY|üs¡‡Hé πsU≤¬s&ç¶ XÊ\T mH√ï ñqï|üŒ{ÏøÏ yê{Ïì m˝≤ n+~|ü⁄#·TÃø√yê˝À ‘Ó©ø£ dü‘·eT‘·eTe⁄‘·THêïs¡T. eTVæ≤fi¯\T≈£î {≤˝…+{Ÿ ñqï|üŒ{ÏøÏ nø£ÿ&É ñqï |ü]dæ∆‘·T\ H˚|ü<∏ä´+˝À yês¡T neø±XÊ\T n+~|ü⁄#·TÃø√˝Òø£ b˛‘·THêïs¡T. yê]≈£îqï ÄX¯j·÷\qT Ä#·s¡D˝À #·÷|ü⁄˝Òø£bı‘·THêïs¡T. <ëìøÏ Á|ü<Ûëq ø±s¡D+ dü]jÓÆTq e´≈£îÔ\T eT+∫ dü\Vü‰\T, dü÷#·q\T #Ó|üŒø£b˛e≥y˚T. yê´bÕs¡+ #˚j·÷\ì Ä˝À#·q, #˚düTÔqï yê´bÕsêìï ˝≤uÛ≤\ u≤≥˝À ô|≥º&É+ m˝≤, ø=‘·Ô yê´bÕsêìï ÁbÕs¡+_Û+#ê\+fÒ m˝≤+{Ï ÁbÕ+‘ê\qT m+|æø£ #˚düTø√yê*, ô|≥Tºã&ç m+‘· ô|{≤º*, Ä yê´bÕsêìøÏ ø±e\dæq nqTeT‹ |üÁ‘ê\qT m˝≤ bı+<ë*, {≤ø˘‡, ø£eT÷´ìπøwüHé $esê\T ˝≤+{Ï nH˚ø£ n+XÊ\MT<ä á dü+düú eT+∫ ne>±Vü≤q ø£*ŒdüTÔ+~. eTVæ≤fi¯\ yê´bÕs¡ n_Ûeè~∆¬ø’ yÓTfi¯ó≈£îe\qT H˚s¡Œ&Éy˚T M] <Û˚´j·T +. yêπs |òæø°ÿ ˝Ò&ûdt Äs¡ZHÓ’CÒwüHé Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ e÷J #ÛÓ’sY |üs¡ ‡Hé õ.πsU≤¬s&ç¶ ªdü\Vü‰µ |üÁ‹ø£≈£î Ç∫Ãq Ç+≥s¡÷«´˝À yê] yê´bÕs¡ HÓ’|ü⁄D≤´\qT |ü+#·T≈£îHêïs¡T. á dü+düúqT 1983˝À @sêŒ≥T#˚XÊs¡T. ÄHê&ÉT ø=+‘· eT+~ eTVæ≤fi¯\‘√ ÁbÕs¡+uÛÑyÓTÆq dü+düú H˚&ÉT 3y˚\ eT+~ ô|’>± <˚X¯yê´|üÔ+>± $düÔ]+∫+<äHêïs¡T. &܈ˆ yÓ’ÄsY ¬s&ç¶, leT‹ XÊ´eT\ nH˚ <ä+|ü‘·T\≈£î πsU≤¬s&ç¶ »ìà+#ês¡T. M]øÏ ∫qïHê{ÏqT+&ç #·<äTe⁄, ø£fi¯\ |ü≥¢ ÄdüøÏÔ ñ+&˚~. n˝≤π> düè»Hê‘·àø£‘·qT düèwæº+#ê\ì ‘·|üq ñ+&˚~. Ms¡T myÓTàd”‡ (q÷´Á{ÏwüHé)˝À >√˝Ÿ¶yÓT&É˝Ÿ kÕ~Û+#ês¡T. áyÓT

õ.@.¬s&ç¶ >±]ì $yêVü≤+ #˚düT≈£îHêïs¡T. Ç‘·qT eT+∫ yê´bÕs¡ y˚‘·Ô. πsU≤¬s&ç¶ |òæø°ÿ ˝Ò&ûdt Äs¡ZHÓ’CÒwüHé≈£î dü+ˆˆ ø±\+>± düeTs¡›e+‘·+>± ùde\+~+∫ sêh yê´|üÔ+>± |üs¡´{Ï+∫ nH˚ø£ j·TTe yê´bÕs¡ y˚‘·Ô\≈£î ‘·–q dü\Vü‰\T, dü÷#·q\T Ç#êÃqHêïs¡T. Á|üdüTÔ‘· e÷s¡T‘·Tqï |ü]dæú‘·T\ø£qT>∑TD+>± yê´bÕs¡ HÓ’|ü⁄D´+, |ü]C≤„qeTT ñ|üjÓ÷–+#·Tø=ì yê´bÕsêìï n_Ûeè~∆ |üs¡#˚ $<Ûä+>± dü\Vü‰\T ÇkÕÔeTHêïs¡T.

eTVæ≤fi¯\T yê´bÕs¡ s¡+>∑+˝À eTT+<äT≈£î

|ü⁄s¡Twüß˝À¢H˚ø±ø£, eTVæ≤fi¯˝À¢ ≈£L&Ü m+‘√ yê´bÕs¡ <äø£å‘· ø£* – ñ+{≤s¡ì, yês¡T ≈£L&Ü Á|ü‹|òü˝≤\qT sêã≥º&É+˝À ~≥º\Hêïs¡T. áHê&ÉT yê´bÕs¡ s¡+>∑+˝À, n˝≤π> Ábıô|òwüq˝Ÿ‡ (&Üø£ºs¡T¢, ˝≤j·Ts¡ T¢, ◊{Ï ì|ü⁄DT\T, ôVAyéT y˚Tø£sY‡)\≈£î ‘·–q dü÷#·q\T, yÓTfi¯ó≈£îe\T ‘Ó*j·Tø£b˛e&É+ e\¢H˚ qcÕº\T edüTÔHêïj·Tì ˝≤uÛ≤\ u≤≥˝À |üj·T ì+|ü#˚ùd+<äT≈£î m|òtm˝Ÿz nH˚ø£ q÷‘·q |ü<ä∆‘·T\ <ë«sê esYÿcÕ|ü⁄\qT ìs¡«Væ≤+#·&ÉeTT, ôd$THêsY\qT @sêŒ≥T #˚j·T&É+ »s¡T>∑T‘·T+<äHêïs¡T. M{Ïe\q nH˚ø£ eT+~ n_Ûeè~∆#Ó+~q yê´bÕs¡y˚‘·Ô\ dü\Vü‰\T \_ÛkÕÔj·THêïs¡T. M{Ïì ÄqTdü]ùdÔ yê´bÕs¡T\+<äs¡÷ n_Ûeè~∆ #Ó+<ä≥+ düT\uÛÑ‘·s¡eTHêïs¡T.


p˝…’ 13

33

Hêj·Tø£‘·« \ø£åD≤\qT ô|+bı+~+#·&É+

yê´bÕs¡ y˚‘·Ô\˝À≈£L&Ü Hêj·Tø£‘·« \ø£åD≤\T ˝Òø£b˛‘˚ {°yéT esYÿ #˚j·T&É+ #ê˝≤ ø£wüºeTHêïs¡T. ˇø£ ãè+<ä+ #˚‘· ˇø£ |üìì #˚sTT+#·&ÜìøÏ yê]øÏ ‘·>∑Z≥Tº>±H˚ ìs¡íj·÷\T rdüTø=ì |üì#˚sTT+#ê\Hêïs¡T. n+fÒ yê´bÕs¡düTú\≈£î ≈£L&Ü ‘·|üŒì dü]>± Hêj·Tø£‘·« \ø£åD≤\T ñ+&çrsê\Hêïs¡T. ãè+<ä+˝Àì düuÛÑT´\+<äØï dü+‘·è|æÔ |üs¡Tdü÷Ô á dü+düú eTq<äH˚ Ø‹˝À yê]˝À ne>±Vü≤q ø£*Œ+#ê\+fÒ yê´bÕs¡düTúìøÏ Hêj·Tø£‘·« \ø£åD≤\T m+‘√ ñ|üjÓ÷>∑|ü&É‘êj·THêïs¡T. H˚&ÉT á \ø£åD≤\T ø=s¡e&ç nH˚ø£ dü+düú\ eT<Ûä´, düuÛÑT´\ eT<Ûä´ $uÛÒ<ë\T ‘·˝…‘·TÔ‘·THêïj·THêïs¡T. yê{Ïì ‘=\–+#·&É+ø√dü+ m|òtm˝Ÿz˝À ©&ÉsYwæ|t ø±«*{°dt ô|’q nH˚ø£ •ø£åD≤ ‘·s¡>∑‘·T\qT @sêŒ≥T#˚dæ nH˚ø£ eT+~ì Á|üjÓ÷»≈£î\qT #˚j·T&ÜìøÏ ‘√&ÉŒ&ç+<äHêïs¡T.

Ç+&ÉÁdæºj·T˝Ÿ ≥÷sY‡

|òæø°ÿ ˝Ò&ûdt dü+düú˝À düuÛÑ´‘·«+

Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ |òæø°ÿ ˝Ò&ûdt Äs¡ZHÓ’CÒwüHé˝À düuÛÑ´‘·«+ ø±yê\+fÒ yê´bÕs¡+, Ábıô|òwüq˝Ÿ‡ s¡+>±˝À¢ ÄdüøÏÔ, n_Ûeè~∆ #Ó+<ë\H˚ ‘·|üq ñqï yês¡T, yÓTfi¯≈£îe\T ‘Ó\Tø√yê\qT≈£îqïyês¡T e÷ dü+düú˝À düuÛÑT´\T>± #˚s¡e#·ÃHêïs¡T. eTq sêh+˝À á dü+düú˝À Á|üdüTÔ‘êìøÏ 400 eT+~ düuÛÑT´\T ø£\s¡ì ‘Ó*bÕs¡T. Ms¡T dü+ˆˆìøÏ ø=+‘· yÓTT‘êÔìï düuŸdæÿÁ|ü¸Hé |ò”E s¡÷|ü+˝À dü+düú eTqT>∑&É≈£î ø£&É‘ês¡T. yê{Ï <ë«sêH˚ dü+düú˝À nH˚ø£ •ø£åD≤ ø±s¡´Áø£e÷\qT @sêŒ≥T #˚kÕÔeTHêïs¡T.

HÓ’‹ø£ $\Te\‘√ ≈£L&çq yê´bÕs¡y˚T e÷ <Û˚´j·T+

m|òtm˝Ÿz˝À ñqï düuÛÑT´\T, Ábıô|òwüq˝Ÿ‡ HÓ’‹ø£ $\Te\T ø£*– ñ+{≤s¡T. ˇø£ \ø£å´+‘√ >±ì, HÓ’‹ø£ $\Te\‘√ q÷‘·q yê´bÕsêìï ÁbÕs¡+_Û+#˚eTT+<äT yê´bÕs¡ n&ɶ+≈£î\T @yÓTÆHê ñ+fÒ yê{Ïì |ü]wüÿ]+∫ kÕqT≈£L\+>± kÕ>∑{≤ìøÏ ‘·eT e+‘·T ø£èwæ#˚kÕÔeTHêïs¡T.

ÁbòÕ+#Ó’J yê´bÕsê\≈£î

H˚{Ï b˛{° Á|ü|ü+#·+˝À ÁbòÕ+#Ó’J yê´bÕs¡+ |ü≥¢ ô|≥Tºã&ç <ës¡T\T ÄdüøÏÔ #·÷|ü⁄‘·THêïs¡ì πsU≤¬s&ç¶ nHêïs¡T. <ëì e\q ˇπøkÕ] >∑T&é$˝Ÿ \_Û+#·&É+, ¬s+&√~ eTq Áu≤+&éqT ‘·«s¡>± Á|ü»˝À¢øÏ rdüT¬øfi¯‘êeTHêïs¡T. n+<äTeT÷\+>± dü+düú ‘·«s¡>± ˝≤uÛ≤\ u≤≥˝À q&ÉTdüTÔ+<äHêïs¡T. á yê´bÕs¡+˝À ÁbòÕ+#Ó’JøÏ, ô|≥Tºã&ç<ëØøÏ ñqï dü+ã+<Ûëìï ã\|üs¡#·&ÜìøÏ |òæø°ÿ dü+düú ‘√&ÉŒ&ÉT‘·T+<äHêïs¡T.

|òæø°ÿ ˝Ò&ûdt Äs¡ZHÓ’CÒwüHé #ÛÓ’sY|üs¡‡Hé>± πsU≤¬s&ç¶ ns¡T<Ó’q ]ø±s¡T¶qT qyÓ÷<äT#˚düT≈£îHêïs¡T. áyÓT $_Ûqï Ø‹˝À ˇø£ ãè+<ëìï @s¡Œs¡∫ $XÊK|ü≥ºD+˝À ^‘·+ j·T÷ìe]Ù{°ì dü+<ä]Ù+∫ nø£ÿ&ç


dü\Vü‰

p˝…’ 13

34

m+_@ $<ë´s¡T∆\≈£î yê´bÕsê\ |ü≥¢ ne>±Vü≤q ø£*Œ+#˚ $<Ûä+>± ôd$THêsY\qT ìs¡«Væ≤+#êeTHêïs¡T. n˝≤π> |òæø°ÿ ãè+<ä+ wæ|æŒ+>¥ j·÷s¡T¶qT dü+<ä]Ù+#ês¡T. $»j·Tyê&É˝Àì ø√H˚s¡T \ø£åàj·T´ j·T÷ìe]Ù{°˝Àì nø£ÿ&É m+_@ $<ë´s¡T∆\≈£î yê´bÕs¡ |ü]C≤„Hêìï ôd$THêsY\ <ë«sê n+~+#êeTHêïs¡T.

ìs¡«Væ≤+∫ Äs√>∑´ $wüj·T+˝À C≤Á>∑‘·Ô\qT ‘Ó\T|ü⁄‘êeTHêïs¡T. nH˚ø£ Ç+^¢wt »s¡ï˝Ÿ‡˝À ≈£L&Ü q÷´Á{ÏwüHéô|’q ø£<∏äHê\T sêdæ ne>±Vü≤Hê $<ÛëHê\qT ‘Ó*j·T#ÓãT‘êeTHêïs¡T. á.¬ø.u≤D≤ (|üP\T n\+ø£s¡D\)ô|’ ≈£L&Ü nH˚ø£ •ø£åD≤ ‘·s¡>∑‘·T\qT, ôd$THêsY\qT ìs¡«Væ≤kÕÔeTì ‘Ó*bÕs¡T.

m|òtm˝Ÿz |ü]~Û˝À e#˚à yê´bÕsê\T

kÕe÷õø£ u≤<Ûä´‘·

|òæø°ÿ ˝Ò&ûdt Äs¡ZHÓ’CÒwüHé, (m|òtm˝Ÿz) ˝À nH˚ø£ yê´bÕsê\T s¡+>∑ düuÛÑT´\T ($<ä´, yÓ’<ä´, bòÕ´wüHé &çC…’Hé, f…ø˘‡f…Æ˝Ÿ‡, p´j·T\sY‡), n˝≤π> Ábıôwwüq˝Ÿ‡ (&Üø£ºs¡T¢, ˝≤j·Ts¡T¢, ◊{°Ï ì|ü⁄DT\T, e÷qe eqs¡T\T, ôVAyéT y˚Tø£sY‡) ñHêïs¡T. H˚&ÉT $<ë´yÓ’<ä´ s¡+>∑+‘√ bÕ≥T bòÕ´wüHé &çC…’ì+>¥ ≈£L&Ü n‘·´+‘· ÁbÕ<Ûëq´‘· dü+‘·]+#·T≈£î+ <äHêïs¡T. á s¡+>∑+˝À≈£L&Ü nH˚ø£ ñbÕ~Û neø±XÊ\T ø£\eì ‘Ó*bÕs¡T. M{Ïe\q nH˚ø£ eT+~ yê´bÕs¡düTú\T ˝≤uÛÑs¡®q bı+<ä&É+ »s¡T>∑T‘·T+<äHêïs¡T.

q÷´Á{°wüHé e\¢ ˝≤uÛ≤\T

Á|üdüTÔ‘· ø±\+˝À Á|ü»\T ÄVü‰s¡ $wüj·T+˝À rdüT≈£îH˚ C≤Á>∑ ‘·Ô\T ˝Òì ø±s¡D+>± nH˚ø£ Äs√>∑´ düeTdü´\qT m<äTs√ÿyê*‡ edüTÔ+<äHêïs¡T. Á|ü‹ eTìwæ nHês√>±´ìøÏ >∑T]ø±e&ÜìøÏ Á|ü<Ûëq ø±s¡D+ eTq+ rdüT≈£îH˚ ÄVü‰s¡+˝À b˛wüø£ $\Te\T ‘·≈£îÿe>± ñ+&É≥+, πø\Ø\ X¯øÏÔ ‘·–Zb˛e&É+ Á|ü<Ûëq ø±s¡DeTHêïs¡T. ˇø£ eTìwæ Äs√>∑´+>± ñ+&Ü\+fÒ mìï ø±´\Ø\ ÄVü‰s¡+ nedüs¡yÓ÷ ‘Ó*j·TCÒkÕÔeTHêïs¡T. Bìô|’q ‘êqT nH˚ø£ #√≥¢ ôd$THêsY\qT

H˚&ÉT Á|ü‹ $<ë´]úøÏ Ç+^¢wüß uÛ≤wü n˝≤π> ø£eT÷´ìπøwüHé dæÿ˝Ÿ‡ m+‘√ eTTK´yÓTÆqeì πsU≤¬s&ç¶ ‘Ó*bÕs¡T. Á|üuÛÑT‘·« bÕsƒ¡XÊ\ $<ë´s¡Tú\≈£î Ä+>∑¢uÛ≤wüô|’ |ü≥Tº kÕ~Û+#·&É+ø√dü+ m|òtm˝Ÿz ø=+‘· eT+~ {°#·s¡¢qT Áf…Æì+>¥ Ç∫à yê]ì Á|üuÛÑT‘·« bÕsƒ¡XÊ\\≈£î |ü+|æ nø£ÿ&ç yê]øÏ Ä+>∑¢ uÛ≤wü H˚]ŒkÕÔeTHêïs¡T. n˝≤π> nH˚ø£ eT+~ $<ë´s¡T∆\≈£î ø£eT÷´ìπøwüHé dæÿ˝Ÿ‡qT ñ∫‘·+>± H˚]ŒkÕÔeTHêïs¡T.

ÄdüøÏÔ ñ+fÒ #ê\T nqTuÛÑyêìï ô|+#·T‘ê+

nqTuÛÑyêìøÏ $T+∫q >∑Ts¡Te⁄ ˝Ò&É+{≤s¡T. \ø£å´+ô|’q >∑T] ñ+&Ü˝Òø±ì yê´bÕs¡+˝À yÓTfi¯≈£îe\T ‘Ó\TdüTø√yê\H˚ ‘·|üq ñ+ &Ü˝Òø±˙, HÓ’|ü⁄D´‘·qT m˝≤ n_Ûeè~∆ |ü<∏äÛ+˝À q&ÉbÕ˝À ÄX¯j·T+ ñ+fÒ #ê\T m\¢|ü&É÷ |òæø°ÿ˝Ò&ûdt Äs¡ZHÓ’CÒwüHé dæ<ä∆+>± ñ+≥T+<ä ì πsU≤¬s&ç¶ ‘Ó*j·TCÒXÊs¡T. m|òtm˝Ÿz #ê|üºsY‡ &Ûç©¢, nVü≤à<ëu≤<é, #ÓHÓ’ï, ø√j·T+ã‘·÷ÔsY, ôV’≤<äsêu≤<é, C…’|üPsY, ø£\ø£‘êÔ, eTT+ãsTT, >öVü ≤‹, uÒ+>∑fi¯SsY, \÷~∏j·÷Hê ‘·~‘·s¡ #√≥¢ ø£\eì πsU≤¬s&ç¶ ‘Ó*bÕs¡T.

` Ç+<ä÷] yÓ+ø£{Ÿ¬s&ç¶


dü\Vü‰

p˝…’ 13

35

yÓ÷&ûô|’øÏ d”;◊ sêVüQ˝Ÿ≈£î b˛{°>± ‘·j·÷¬s’q yÓ÷&û yÓT&É\T |ü+#·&ÜìøÏ,

n‘·>±&ç ÁbÕuÛÑe+ ‘·–Z+#·&ÜìøÏ ø±+Á¬>dt bÕغ ‘··q ˇs¡˝Àì ø£‹Ô nsTTq d”;◊ì ãj·T{ÏøÏ rdæ+~. <ë<ë|ü⁄ |ü<˚fi¯¢ øÏ+<ä{Ï ÇÁwü‘Y »Vü‰Hé mHéøö+≥sY e´eVü‰sêìï Ç|ü⁄Œ&ÉT ‘Ós¡ô|’øÏ ‘Ó∫Ã+~. yÓ÷&ûô|’ <ë&ç ≈£îÁ≥≈£î dü+ã+~Û+∫ 2004˝À >∑T»sê‘Y b˛©düT\ #˚‹˝À eTs¡DÏ+∫q q\T>∑T]˝À ÇÁwü‘Y ≈£L&Ü ñ+~. Bìô|’ ø√s¡Tº Ä<˚XÊ\ y˚Ts¡≈£î d”;◊ <äsê´|ü⁄Ô #˚|ü{Ϻ+~. nsTT‘˚ Ç|ü⁄Œ&ÉT <äsê´|ü⁄Ô ø=‘·Ô>± #˚|ü≥º˝Ò<äT. n+<äTe\¢ B+{À¢ ø±+Á¬>dt ‘·|æŒ<ä+ ø£q|ü&É≈£î+&Ü C≤Á>∑‘·Ô |ü&ÉT‘√+~. ø±˙ ˇø£ÿ&É eTs√ ø√D+ ñ+~. ã÷≥ø£|ü⁄ mHéøö+≥sY nì ìsê∆]+∫q d”;◊ ndü\T #·ìb˛sTTq yês¡T ì»+>± rÁeyê<äT˝≤ ø±<ë nqï~ ‘˚\Ã˝Ò<äT. ô|’>± ø√s¡Tº Ä|üì #˚j·÷\ì Ä<˚•+#·˝Ò<äT nì d”;◊ #ÓãT‘√+~. ìC≤ìøÏ á $wüj·T+ ø√s¡Tº #ÓbÕŒ*‡q |üì˝Ò<äT. ˇø£ πødüT <äsê´|ü⁄Ô n+≥÷ #˚|ü{≤ºø£, düeTÁ>∑+>± <äsê´|ü⁄Ô #˚j·÷*‡q u≤<Ûä´‘· dü<äs¡T dü+dü úô|’

ñ+≥T+~. <äsê´|ü⁄Ô ÁbÕs¡+_Û+#êø£ nqTã+<Ûä+>± nH˚ø£ $wüj·÷\T yÓ\T>∑T #·÷kÕÔsTT. n+fÒ ø√s¡Tº Ä<˚XÊ\T ˝Òeì yê≥ìï+{Ïì e~˝ÒkÕÔsê? ÇÁwü‘Y f…Ás¡]düTº ø±<äì, ÄyÓT ùwø˘ <ä>∑Zs¡ |üì#˚k˛Ô+ <äì |ü⁄≥Tº |üPs√«‘·Ôsê\T n˙ï ùdø£]+∫q d”;◊ $T–*q eTT>∑TZs¡T e´eVü‰sê\qT e~˝Ò j·T&É+‘√H˚ nqTe÷Hê\T e´ø£ÔeTe⁄‘·THêïsTT. yês¡T ñÁ>∑yê<ë\T nì Ksês¡T #˚ùdÔ, #˚dæq~ ã÷≥ø£|ü⁄ mHéøö+≥sY nsTTHê ô|<ä›>± e´‹πsø£‘· sêø£b˛e#·TÃ. ô|’>± ‘·«s¡˝À yÓ÷&û ≈£L&Ü Çs¡T≈£îÿ+{≤ s¡+≥÷ ø±+Á¬>dt Hêj·T≈£î\T n|ü⁄Œ&˚ Á|üø£≥q\T Çe«&É+ ≈£L&Ü nqTe÷Hê\≈£î ‘ê$k˛Ô+~. d”;◊øÏ ùd«#·Ã¤ ÇkÕÔeT+≥÷ ø√s¡Tº≈£î n|òæ&É${Ÿ <ëK\T #˚dæq s√EH˚ á Á|üø£≥q sêe&É+ uÛÑ˝Ò ∫Á‘·+>± ñ+~. Ç|ü⁄Œ&ÉT <˚X¯+˝À mø£ÿ&Ó’Hê d”;◊ <ë&ç #˚dæ+<ä+fÒ ø±+Á¬>dt Hêj·T≈£î\T <ë&ç #˚dæq≥T¢>±H˚ Á|ü»\T uÛ≤$düTÔHêïs¡T. d”;◊ì n+‘·V”≤q dæú‹øÏ ~>∑C≤πsÃdæ+~ ø±+Á¬>dt Á|üuÛÑT‘·«+.


dü\Vü‰

36

p˝…’ 13

Çø£ e÷e÷ n\T¢fi¯¢ M~Û b˛sê≥+

dæìe÷

s¡+>±ìï M&ç sê»ø°j·÷˝À¢øÏ e∫à m&Üô|&Ü yêsTT+#·T≈£î+≥Tqï ∫s¡+J$øÏ eTs√ ø=‘·Ô u…&É<ä yÓTT<ä˝…’+~. ∫qï≈£L‘·Ts¡TqT ô|[¢ #˚düT≈£îì yÓT>±kÕºsY ∫qï\T¢&ÉT nsTTb˛sTTq •Øwt uÛÑs¡<ë«» Çø£ ‘·q<Ó’q düºsTT˝Ÿ˝À e÷eTj·T´≈£î s¡a\ø˘\T Ç#˚Ã+<äT≈£î s¡+>∑+˝ÀøÏ ~>±s¡T. >∑èVü≤ Væ≤+dü #·≥º+ øÏ+<ä πødüT ô|{Ϻ+∫ C…’\TbÕ\T #˚dæq e÷eTj·T´ ∫s¡+J$øÏ }Væ≤+#·ì sêì kÕúsTT˝À cÕø˘\T Çe«&ÜìøÏ s¡+>∑+ dæ<ä∆+ #˚düTÔHêïs¡T. uÛ≤s¡rj·T »q‘ê bÕغ j·TTeyÓ÷sêÃ˝À •Øwt uÛÑs¡<ë«»≈£î MT&çj·÷ Á|ü#ês¡ u≤<Ûä´‘·\ ÇHé#ê]®>± ìj·T$T+#ês¡T. Ç|üŒ{Ïπø ;CÒ|” sêÁwüº düVü‰j·T ø±s¡´<ä]Ù Vü≤À<ë˝Àq÷ •Øwt ñHêïs¡T. á ø=‘·Ô |ü<ä$˝À eT÷&˚fi¯¢ bÕ≥T ø=qkÕ>∑qTHêïs¡T. ;CÒ|” d”ìj·TsY H˚‘· ã+&Üs¡T <ä‘êÔÁ‘˚j·T düeTø£å+˝À •Øwt u≤<Ûä´‘·\T d”«ø£]+#ês¡T. Ç|üŒ{Ïπø >∑T»sê‘Y eTTK´eT+Á‹ qπs+Á<ä yÓ÷&ûì ôd’‘·+ ø£*dæ e∫Ãq •Øwt, yÓ÷&ûì sêÁcÕºìøÏ ÄVü‰«ì+∫q≥T¢ #ÓbÕŒs¡T. Çø£ MT&çj·÷, Á|ü#ês¡ kÕs¡~∏ ø±e&É+‘√ ∫s¡+J$ô|’ ‘·q |ü<äTHÓ’q nÁkÕÔ\T dü+~Û+#˚+<äT≈£î dæ<ä∆eTj·÷´&É≥. Çø£ e÷e÷ n\T¢fi¯¢ düyê˝Ÿ‘√ sêÁwüº sê»ø°j·÷˝À¢ z ø=‘·Ô ‘·s¡Vü‰ s¡düe‘·Ôs¡

sê»ø°j·÷ìï #·÷&ÉuÀ‘ê+. ndü\T ô|fi¯¢|ü⁄Œ&˚ m+‘√ |üø£&É“+B>± bÕ¢Hé #˚dæ ∫s¡+J$ ≈£L‘·Ts¡TqT m‘·TÔ¬ø[¢q •Øwt, Ç|ü⁄Œ&ÉT eT¬s+‘· |üø£&É“+B>± mìïø£ \ s¡+>∑+˝ÀøÏ n&ÉT>∑T ô|{≤ºs√ eT]. ndü\T ∫s¡+J$ ≈£îe÷¬sÔqT ô|[¢ #˚düT≈£îHêïø£H˚ ;CÒ|”˝À Äj·Tq≈£î >∑T]Ô+|ü⁄ \_Û+∫+<ä≥. Ç|ü⁄Œ&ÉT ∫s¡+J$ ≈£îe÷¬sÔ‘√ $uÛÒ<ë\T sêe&É+‘√ Ä >∑T]Ô+|ü⁄ ô|]– bÕغ˝À |ü<äe⁄\T edüTÔHêïj·Tì n‘·ì düìïVæ≤‘·T\T #ÓãT‘·THêïs¡T. ∫s¡+J$ ≈£îe÷¬sÔqT ô|[¢ #˚düT≈£îHêï ˝≤uÛÑy˚T, $&çb˛sTTHê ˝≤uÛÑy˚Tqqïe÷≥. n<˚ sê»ø°j·T #·<äs¡+>∑+ n+fÒ eT]. @~ @yÓTÆHê M] eT<Ûä´ Ç+‘·es¡≈£î @+ »]–Hê n~ Ä ¬s+&ÉT ≈£î≥T+u≤\ eT<Û˚´ ñ+&˚~. ø=+‘· ø±\+ ‘·sê«‘· yÓT\¢>± ãj·T≥≈£î e#˚Ã~. nsTT‘˚ Çø£ eTT+<äT e÷e÷ n\T¢fi¯ó¢ M<ÛäT˝À¢ yÓTÆ≈£î\T #˚‘·|ü≥Tºø√ì ‹≥Tºø√e&É+ e÷Á‘·+ U≤j·T+. Ä düeTj·T+ Ç+ø± m+‘√ <ä÷s¡+˝À ˝Ò<äT. #ê˝≤ <ä>∑Zs¡˝À ñ+~. eTVü‰ n+fÒ 9 HÓ\\T n+‘˚. Ä‘·s¡Tyê‘· á e÷e÷ n\T¢fi¯¢ M~Û b˛sê≥+ #·÷dæ »q+ qe⁄«≈£î+{≤s√... ˝Òø£ Mfi‚¢ qe⁄«\bÕ\e⁄‘ês√.. $T>∑‘ê bÕغ\T Mfi¯¢qT m˝≤ Ä&ÉT≈£î+{≤s√ #·÷<ë›+.


dü\Vü‰

37

p˝…’ 13

sê»ø° j · ÷ ˝À¢ ø Ï ñ<ä j · T uÛ ≤ qT ‘·

q ôdø°‡ n+<ë\qT $#·Ã\$&ç>± Á|ü<ä]Ù+#·&ÜìøÏ @ e÷Á‘·+ yÓTTVü≤e÷≥ |ü&É≈£î+&Ü.. n≥T {°M c˛\T nsTTHê, dæìe÷ |òü+ø£¸qT¢ nsTTHê e÷≥\ ø£$«+‘·\‘√ ≈£îÁs¡ø±s¡T≈£î –*–+‘·\T ô|fÒº Á|üj·T‘·ï+ #˚dü÷Ô n\]dü÷Ô ñ+&˚ j·÷+ø£sY ñ<äj·TuÛ≤qT mìïø£\ ã]˝ÀøÏ ~π> Ä˝À#·q #˚k˛Ô+~. e#˚à mìïø£\ Hê{ÏøÏ ñ<äj·TuÛ≤qT ≈£L&Ü myÓTà˝Ò´>± ã]˝À ñ+≥T+<äì düe÷#ês¡+. ÄyÓT uÛ≤s¡rj·T »q‘ê bÕغ ‘·s¡|ü⁄q mìïø£\ ã]˝ÀøÏ ~–‘˚ m˝≤ ñ+≥T+<äì düìïVæ≤‘·T\ qT+∫ Äsê rk˛Ô+~. Bìô|’ ÄyÓT Ç|üŒ{Ïπø düTwüàdü«sêCŸqT ¬s+&ÉT kÕs¡T¢ ø£*dæ sê»ø°j·÷\ >∑T]+∫ ne>±Vü≤q ô|+bı+~+#·T≈£î+<ä≥. ;CÒ|” ø±sê´\j·T esêZ\T ‘Ó*j·TCÒdüTÔqï düe÷#êsêìï ã{Ϻ, ø£Ø+q>∑sY õ˝≤¢˝À @<√ ˇø£ nôd+;¢ ìjÓ÷»ø£es¡Z+ qT+∫ mìïø£\ ã]˝ÀøÏ ~>∑&ÜìøÏ ñ<äj·TuÛ≤qT dæ<ä∆+>± ñ+~. ìC≤ìøÏ #ê˝≤ eT+~øÏ Ç~ nq÷Vü≤´yÓTÆq yês¡Ô. ndü\T j·÷+ø£sY ñ<äj·TuÛ≤qT n|æŒj·T¬sqT‡, ÄyÓT ÄVü‰s¡´+, e÷{≤¢&˚ uÛ≤wükÕúsTT #=s¡e Çe˙ï >∑eTì+#˚ #ê˝≤ eT+~øÏ ÄyÓT eTTdæ¢+ ne÷àsTT nH˚ dü+>∑‹ ≈£L&Ü ‘Ó*j·T<äT. nsTT‘˚ bÕغ esêZ˝À¢ ‘êC≤>± $ì|ædüTÔqï dü+>∑‹ @+≥+fÒ, ÄyÓT≈£î ≈£î≥T+ã |üs¡+>± sê»ø°j·T H˚|ü<∏ä´+ ≈£L&Ü ñqï<ä≥. ÄyÓT ‘·+Á&ç >∑‘·+˝À myÓTà˝Ò´>± |üì#˚XÊs¡ì ø=+<äs¡T n+≥THêïs¡T. yÓTT‘êÔìøÏ á ôdø°‡uÛ≤eT ≈£L&Ü myÓTà˝Ò´ nsTT‘˚, sêuÀj˚T mìïø£\ düeTsê+>∑D+˝À ‘Ó\+>±D ÁbÕ+‘·+˝À ˇø£ $»j·TXÊ+‹, ˇø£ ñ<äj·TuÛ≤qT z≥s¡¢≈£î yê>±›Hê\ $+<äT #˚kÕÔs¡qïe÷≥.

düs√π>{Ÿ uÒ; ‘·+Á&ç cÕs¡TUŸ

u≤©e⁄&é kÕºsY ø£|ü⁄˝Ÿ cÕs¡Tø˘, >öØU≤Hé eT÷&√ _&ɶ≈£î

»qàì#˚Ã+<äT≈£î düs√¬>˙‡ |ü<ä∆‹ì nqTdü]+#ês¡T. düs√¬>˙‡ |ü<ä∆‹ nq>± n<Ó› >∑s¡“¤+. cÕs¡Tø˘ Ms¡´ø£D≤\T, >öØ n+&É+ <ë«sê |ü⁄fÒº _&ɶqT y˚s=ø£ eTVæ≤fi¯ >∑s¡“¤+˝À ô|+#·&É+ nqïe÷≥. Á|üdüTÔ‘·+ cÕs¡Tø˘ <ä+|ü‘·T\T düs√π>{Ÿ uÒ;øÏ ‘·+Á&ç nsTTq≥T¢ eTT+u…’ eTTì‡|ü˝Ÿ ø±s=ŒπswüHé n~Ûø±s¡T\T á $wüj·÷ìï <ÛäèMø£]+#ês¡T. Ç{°e\ á _&ɶ »qq Á<ÛäTMø£s¡D |üÁ‘·+ ø√dü+ <äs¡U≤düTÔ ø±s=ŒπswüHé ø±sê´\j·÷ìøÏ n+~+~. Ç+<äT˝À cÕs¡Tø˘, >ö] ù|s¡T düŒwüº+>± ù|s=ÿHêïs¡T. Ä _&ɶ y˚T 27q »ìà+∫q≥T¢ n~Ûø±s¡T\T #ÓãT‘·THêïs¡T. ô|’>± _&ɶ @&ÉT HÓ\\ ej·TdüT˝ÀH˚ »ìà+#·&É+‘√ Ç+f…ì‡yé πøsY j·T÷ì{À¢ ñ+#ês¡ì ‘Ó*bÕs¡T. ‘·q≈£î ø£*–q düs√π>{Ÿ uÒ;ø£+fÒ eTT+<äT cÕs¡Tø˘ <ä+|ü‘·T\≈£î ˇø£ u≤ãT, bÕ|ü ñHêïs¡T.


dü\Vü‰

38

p˝…’ 13

˝À>∑T≥Tº s¡≥ºsTTq πød”ÄsY yÓTT‘êÔìøÏ

ø±+Á¬>dt π>yéTbÕ¢Hé bÕπs≥fÒº ø£ì|æk˛Ô+~. ‘Ó\+>±D ÇdüTÔqï+‘· _\¶|t Çe«>±H˚ »s¡>±*‡q+‘· >∑&É_&Ü »s¡T>∑T‘√+~. {°ÄsYmdt˝ÀøÏ yÓ[¢q m+|”\T eT∞¢ yÓq≈£îÿ #·÷düTÔHêïs¡T. ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغ ø±s¡ïsY˝ÀøÏ yÓ[¢ ôd’˝…+{Ÿ nsTTb˛sTT+~. ÄK]øÏ {°ÄsYmdt ‘·q e÷≥ düŒwüº+ #˚dæ+~. {°ÄsYmdt õ˝≤¢ ÇHé#ê]®\ düe÷y˚X¯+˝À πød”ÄsY ≈£î+&Éã<ä›\T ø={≤ºs¡T. bÕغì ø±+Á¬>dt˝À $©H˚+ #˚ùd~ ˝Ò<äì #Óù|ŒXÊs¡T. ndü\T ‘Ó\+>±DqT ø±+Á¬>dt Çe«<äì, ˇø£y˚fi¯ Ç∫ÃHê, ‘Ó\+>±DqT ì]à+#·T≈£îì n_Ûeè~∆ #˚düT≈£îH˚ u≤<Ûä´‘· ‘·eT bÕغô|’ ñ+~ ø±ã{Ϻ $©q+ #˚j·TeTì Äj·Tq yê<äq. B+‘√ ÇHêïfi¯S¢ n+<äs¡÷ #ÓãT‘·Tqï πød”ÄsY >∑T≥Tº s¡≥ºsTT+~. πød”ÄsY≈£î ø±yê*‡+~ ‘Ó\+>±D ø±<äì, ñ<ä´eTy˚T nì Äj·Tq Á|ü‘·´s¡Tú\T n+≥÷ ñ+{≤s¡T. Ç|ü⁄Œ&ÉT n~ ø£ìô|fÒº ø±+Á¬>dt á π>yéT bÕ¢Hé ÁbÕs¡+_Û+∫+~. ˇø£ |üø£ÿ bÕغ |üs¡+>± ‘Ó\+>±D düe÷y˚X¯+ ô|≥ºeTì ‘·eT Hêj·T≈£î\qT Áb˛‘·‡Væ≤+∫, Çø£ ‘Ó\+>±D ÇdüTÔqï+‘· _\¶|t Ç#˚Ãdæ+~. ø√] $©q+ #˚j·TeTì, πød”ÄsYqT n&É>∑H˚˝Ò<äT. ndü\T {°ÄsYmdt $wüj·Ty˚T ~–«»jYT dæ+>¥ Á|ükÕÔ$+#·ø£b˛e&É+ >∑eTHês¡Ω+. B+‘√ πød”ÄsY K+>∑T‹Hêïs¡T. ‘·eT Á|üy˚Tj·T+ ˝Ò≈£î+&Ü ‘Ó\+>±D mø£ÿ&É edüTÔ+<√ nì Ç|ü⁄Œ&ÉT

uÛÑj·T|ü&ÉT‘·THêïs¡T. n|üŒ{Ïø° eTqdüT˝À e÷≥ ãj·T≥≈£î sêH˚ e∫Ã+~. ‘Ó\+>±D Á¬ø&ç{Ÿ me]øÏ Çyê«˝À »Hê\≈£î ‘Ó\TdüT nì. nsTTHê mø£ÿ&É ø±+Á¬>dt Á¬ø&ç{Ÿ ‘·qTï≈£îb˛‘·T+<√, mø£ÿ&É ‘·qqT ‘·q≈£î≥T+ã n$˙‹ì ÇHêïfi¯S¢ düVæ≤+∫q »q+ ‘·eTqT ‹|æŒ ø=&É‘ês√ nì πød”ÄsY uÛÑj·T|ü&ÉT‘·Tqï≥T¢+~. á uÛÑj·Ty˚T ø±+Á¬>dt≈£î ø±e*‡+~. ì»+>± ~–«»jYT dæ+>¥ n<äT“¤‘·yÓTÆq π>yéT bÕ¢Hé≈£î ‘Ós¡rXÊs¡H˚ #ÓbÕŒ*. eTs√ |üø£ÿ πød”ÄsY‘√ düVü‰ Vü≤Øwt, ø√<ä+&ÉsêyéT mes¡÷, ø±+Á¬>dt ÇdüTÔ+<äH˚ bÕõ{Ïyé ùdº{ŸyÓT+{Ÿ\T Çe«&É+ ˝Ò<äT. ‘·eT <ë], ‘·eT ñ<ä´eT+ ‘·eT<˚ nqï≥T¢ e÷{≤¢&ÉT‘·THêïs¡T. n+‘˚ ø±˙ |ü~s√E\T y˚∫ #·÷kÕÔeTì ≈£L&Ü nq&É+ ˝Ò<äT. yÓTT‘êÔìøÏ πød”ÄsY ÇHêïfi¯S¢ |ü⁄*MT<ä kÕ«Ø #˚dü÷Ô e#êÃs¡T. Ç|ü⁄Œ&ÉT ø±+Á¬>dt |ü⁄* ‘√ø£qT –*¢+~. nsTT‘˚ á π>yéTbÕ¢Hé Äs¡+uÛÑ+˝ÀH˚ u≤>±H˚ ñHêï ø£¢sTTe÷ø˘‡˝À m˝≤ ñ+≥T+<√qqï #·s¡Ã »]–+~. |ü~ s√E\ ‘·s¡Tyê‘· @+ »s¡T>∑T‘·T+<äì nqï dü+<˚Vü≤+ e´ø£ÔeTe⁄‘√+~. ø±˙ ø±+Á¬>dt Hêj·T≈£î\T Ç+‘·≈£îeTT+<äT ≈£L&Ü HÓ\+fÒ 30 s√E\T ø±<äì ôd\$#êÃs¡T. Ç|ü⁄Œ&ÉT ≈£L&Ü |ü~ s√E\+fÒ s√E\T ø±<äì #Ó|æŒHê ÄX¯Ãs¡´b˛qø£ÿπs¢<äT. Ç˝≤ s¡ø£s¡ø±\ Á|üø£≥q\T Çe«&É+ <ë«sê ø±+Á¬>dt mìïø£\ es¡≈£î yÓ[¢b˛sTTHê ÄX¯Ãs¡´b˛qø£ÿπs¢<äT.


dü\Vü‰

p˝…’ 13

39

ô|]–b˛‘·Tqï Ä‘·àVü≤‘·´\T

eTq+ eTqdüT‡qT ÄBÛq+˝À

ñ+#·ø£b˛‘˚ n~ eTq*ï #·+ù| düTÔ+~. uÛ≤s¡‘·<˚X¯+˝À Ä‘·àVü≤‘·´\ dü+K´ 11.4 XÊ‘·+ #˚]q<äì n+‘·>± ‘˚*+~. Ç~ Ç˝≤ ô|s¡T>∑T‘·÷ b˛‘˚ 20 @fi¯¢˝À 25 XÊ‘·+ ô|s¡T>∑T‘·T+<äì n+#·Hê. n+fÒ Á|ü‹ q\T>∑T]˝À ˇø£s¡T Ä‘·à Vü≤‘·´≈£î bÕ\Œ&ÉT‘·THêïs¡qï e÷≥. m+‘· Á|üe÷<ä+ bı+∫ ñqï~ eTq ø£fi¯¢ eTT+<äs¡.

ø±s¡D≤\T |ü]o*+∫ #·÷ùdÔ...

#·+#·\ eTqdüÔ‘·«+, ˇ+≥]‘·q+, ìÁ<ä˝Ò$T‘·q+, ∫qï $wü j·÷\T uÛÑ÷‘·<ä›+˝À #·÷&É&É+, eTqyÓT+<äT≈£L |üìøÏsêì yêfi¯¢eTqï uÛ≤eq, b˛{° Á|ü|ü+#·+˝À eTq+ J$+#·˝ÒeTqï uÛ≤eq. #ê˝≤eT+~ j·TTer j·TTe≈£î˝À¢, ∫qï ej·TdüT |æ\¢˝À¢ ôd’‘·+ á uÛ≤eq ô|]– rÁes¡÷|ü+ <ë\TÑ√+~. ‘·*¢<ä+Á&ÉT\T #·<äe&É+ ˝Ò<äì eT+<ä*ùdÔ Ä‘·àVü≤‘·´, ø±¢düT˝À {°#·s¡T eT+<ä*ùdÔ ã\ eqàs¡D+, Áù|$T+∫qyês¡T Áù|eTqT bı+<ä˝Òø£b˛‘˚ Ä‘·àVü≤‘·´ ñ<√´>∑+ sêø£b˛‘˚ Ä‘·àVü≤‘·´. uÛ≤sê´uÛÑs¡Ô\ eT<Ûä´ ne>±Vü≤q ˝Òø£ Ä‘·àVü≤‘·´. Ç˝≤ s√p |üÁ‹ø£\T #·<äTe⁄‘·T+fÒ ø£\eô|&ÉT‘·T+ {≤sTT. ˇø£ Ç+»˙]+>¥ $<ë´]úì |üØø£å˝À ø±|”ø=&ÉT‘·T+&É>±, |ü≥Tº≈£îHêïs¡ì @ø£+>± ô|’ n+‘·düTÔ MT<ä qT+∫ <ä÷øÏ Ä‘·àVü≤‘·´ #˚düT≈£î+~. Çø£ ñ<ä´e÷˝À¢ Ä‘·àVü≤‘·´\ >∑T]+∫ y˚πs #Ó|üŒø£ÿπs¢<äT. b˛˙ <ëìe\¢ @yÓTÆHê kÕ~ÛkÕÔsê n+fÒ nB ˝Ò<äT. ‘·*¢<ä+Á&ÉT\≈£î ‘√&ÉT ˙&É>± ñ+&Ü*‡q yês¡T ø£s¡TyÓ’‘˚, Ä ‘·*¢<ä+Á&ÉT\ Äy˚<äq rπsÃ<Óes¡T? yê] eè<ë∆|ü´+˝À ùd<är]à ì\ã&˚yê¬ses¡T? Çe˙ï düe÷<Ûëq+ ˝Òì Á|üX¯ï\T. Á|ü|ü+#· Äs√>∑´ dü+düú yês¡T uÛ≤s¡‘·<˚XÊìï á dü+<äs¡“¤+˝À ôV≤#·Ã]+#ês¡T. 2020 Hê{ÏøÏ Á|ü‹ q\T>∑T]˝À ˇø£s¡T Ä‘·àVü≤‘·´≈£î bÕ\Œ&É‘ês¡ì, <ëìøÏ eTT+<äT C≤Á>∑‘·Ô\T rdüTø√yê\ì dü÷∫+#ês¡T. Ä‘·àVü≤‘·´≈£î ø±s¡D+ e÷qdæø£ ˇ‹Ô&˚qì e÷qdæø£ yÓ’<äT´\T ‘˚*à #ÓãT‘·THêïs¡T. Ç~ nìï esêZ\ Á|ü»˝À¢ ñ+<äì BìøÏ, uÛ≤>∑´e+‘·T\T, ù|<äyês¡T nH˚ ‘˚&Ü ˝Ò<äì ‘˚*à #Óù|ŒXÊs¡T. Á|ü»˝À¢ 5 XÊ‘·+ |üP]Ô>± e÷qdæø£ düeTdü´\‘√ ñHêïs¡ì,

Ç+ø=ø£ 5 XÊ‘·+ bÕøÏåø£+>± ñHêïs¡ì, Ç+ø=ø£ 1 XÊ‘·+ ‘·≥düú |ü]dæú‘·T˝À¢ ñHêïs¡ì, e÷qdæø£ dü+düú ì|ü⁄DT\T, ìsê∆s¡D #˚XÊs¡T. ‘·*¢<ä+Á&ÉT\T |æ\¢\≈£î ñ>∑TZbÕ\‘√H˚ H˚sêŒ*. eTq+ eTq |ü]dæú‹ y˚¬se]‘√H˚ b˛\TÃø√sê<äì, n|ü⁄Œ&˚ yê]˝À #Ó’‘·q´+ yÓTT<ä˝…’ $T‹MT]q ø√]ø£\qT ø√s¡Tø√s¡T. Ç{°e\ »]–q H˚sê\T, {°H˚J |æ\¢\T #˚dæqy˚. n+<ä]˝≤>± $˝≤düe+‘·yÓTÆq J$‘ê\T >∑&ÉbÕ\ì, ne÷àsTT\qT KØ<Ó’q Vü≤À≥fi¯¢≈£î rdüT¬øfi¯¢&ÜìøÏ nedüs¡eTj˚T´ &ÉãT“ ø√dü+ á H˚sê\T, #√Ø\T #˚XÊeTì b˛©düT\ $#ês¡D˝À ‘˚*+~. ø=+‘·eT+~ @MT #˚j·T˝Òø£ e÷qdæø£ ˇ‹Ô&çøÏ ˝ÀHÓ’ yê]˝À yêπs u≤<Ûä|ü&ÉT‘·÷, eT<Ûäq |ü&ÉT‘·÷ á |üìøÏ e÷*q J$‘·+ m+<äT≈£î nqT≈£îì Ä‘·àVü≤‘·´\≈£î bÕ\Œ&ÉT‘·T+{≤s¡T. á $wüj·T+˝À sê»ø°j·T Hêj·T≈£î\qT yÓT#·TÃø√yê*. yês¡T z&çb˛sTTHê, &çbÕõ≥T¢ >∑\¢+‘·sTTHê Á|ü»\T NÛ ø={ϺHê, #Ó|ü⁄Œ\T $dæ]Hê Ä‘·àVü≤‘·´\≈£î bÕ\Œ&çq dü+|òüT≥q\T e÷Á‘·+ ˝Òe⁄. y˚πs $<Ûä+>± sê»ø°j·T e´_Û#êsêìøÏ ~>∑T‘ês¡T ø±˙ Ä‘·àVü≤‘·´ CÀ*øÏ e÷Á‘·+ b˛s¡T. m+<äTø£+fÒ yê]øÏ dü«‘·Vü‰>±H˚ dæ>∑TZ, m>∑TZ ñ+&É< äT. Ç{°e\ øÏyéT‡ &Üø£ºsY Hê>∑\øÏåà>±s¡T e÷{≤¢&ÉT‘·÷ #ê˝≤eT+~ $<ë´e+‘·T\T, yêfi¯¢ øÏ∫à {≤¬sZ≥T¢ |üP]Ôø±ø£, eTqkÕÔbÕìøÏ >∑T¬s’ Ç+{À¢yê]‘√ dü]>± ñ+&Éø£ Áø£eT+>±, &çÁô|wüHé˝ÀøÏ ≈£Ls¡T≈£îb˛sTT, ñ<√´>∑+ ñ+≥T+<√, }&ÉT‘·T+<√ nqïuÛÑj·T+‘√ #ê˝≤ eT+~ Ä‘·àVü≤‘·´ n+#·T<ëø± yÓfi¯‘ês¡T. n˝≤π> e÷qdæø£ yÓ’<ä´ ì|ü⁄DT&ÉT &Üø£ºsY ¬ø.#·+Á<äX‚KsY e÷{≤¢&ÉT‘·÷ #ê˝≤eT+~ j·TTe≈£î\T ‘·≈£îÿe düeT j·T+˝À, m≈£îÿe dü+bÕ<äq|üs¡T\T ø±yê\qï ‘·|üq‘√ nH˚ø£ Çã“+ <äT\T m<äTs=ÿì, Ä ‘·s¡Tyê‘· &çÁô|wüHé˝ÀøÏ yÓ[¢ b˛sTT Ä‘·àVü≤‘·´\≈£î bÕ\Œ&ÉT‘·T+{≤s¡ì ‘Ó*bÕs¡T. BìøÏ |ü]cÕÿs¡+ @+≥+fÒ me]øÏ yês¡T d”«j·T ìj·T+Á‘·D #˚düTø√yê*. yê] ã+<ÛäT$TÁ‘·T\T, ‘·eT |æ\¢\ Á|ües¡Ôq˝À $|üØ‘·yÓTÆq e÷s¡TŒ\T ø£qã&çq|ü⁄&ÉT nÁX¯<ä∆ #˚j·Tø£ yê]øÏ øöHÓ‡*+>¥ Ç|æŒ+#ê*. eTqeTT á $wüj·T+‘√ |ü⁄s√>∑‹ kÕ~Û+#·ø£b˛‘˚ Á|ü|ü+#· Äs√>∑´ dü+düú #Ó|æŒq≥T¢ 2020øÏ |ü]dæú‹ #˚sTT C≤]b˛‘·T+~.

` uÛ≤s¡‹


dü\Vü‰

p˝…’ 13

40

U≤∞ ne⁄‘·Tqï {° CÒ@d”

‘Ó\+>±D sê»ø°j·T CÒ@d” ‘·«s¡˝À U≤∞

ø±uÀ‘√+~. Ç|üŒ{Ïπø ˇø£{Ï ¬s+&ÉT {Ϭø≥T¢ ‘Ó\+>±D sêÁwüº dü$T‹ yÓ’|ü⁄ ÄX¯>± #·÷düTÔHêïsTT. ‘Ósêdü ≈£L&Ü yê] ÄX¯\≈£î ‘·–q≥T¢>± ‘êsTT˝≤\T ms¡ y˚k˛Ô+~. ìC≤ìøÏ ‘êsTT˝≤qT ø√<ä+&ÉsêyéT≈£î ≈£L&Ü ms¡>± y˚düTÔHêïs¡T. >±˙ Äj·Tq yê{ÏøÏ m+‘·e÷Á‘·+ ˝Àã&ÉT‘·THêïs√ Ç+ø± düŒwüº+ ø±e&É+ ˝Ò<äT. CÒ@d”˝Àì ‘·‹e÷à Hêj·T≈£î\T e÷Á‘·+ Ç|üŒ{Ïπø ‘Ósêdü Ä|òüs¡¢≈£î sT÷˝Ÿ¶ nsTTb˛sTTq≥T¢ ø£ì|ædüTÔHêïs¡T. Á|üC≤ πøåÁ‘·+˝À ñ+&ç mìïø£˝À¢ b˛{° #˚j·÷\ì nqT≈£î+fÒ >∑qTø£, Çø£ s¡+>∑+˝ÀøÏ ~>±*‡q düeTj·T+ ndüqïyÓTÆ+<äì ns¡ú+ ne⁄‘·T+&É&É+ e\¢, ‘Ó\+>±D CÒ@d” Hêj·T≈£î\T ‘·«]‘·>∑‹q düŒ+~düTÔHêïs¡T. $esê˝À¢øÏ yÓ[‘˚...CÒ@d” Hêj·T≈£î˝À¢ #ê˝≤ eT+~øÏ Á|ü‘·´ø£å mìïø£\ ã]˝ÀøÏ ~– Á|üC≤Á|ü‹ì<ÛäT\T ø±yê\H˚ yÓ÷E m≈£îÿe>± ñ+~. Ç|üŒ{Ïπø <˚M es¡Á|ükÕ<äsêe⁄ yÓT<äø˘ m+|” kÕúq+ ø√dü+ >∑T˝≤; u≤dt e<ä› ô|’s¡M\T #˚düTÔHêïs¡T. n˝≤π> ø°\ø£ e´≈£îÔ˝À¢ ˇø£¬s’q lìyêdü >ö&é ≈£L&Ü {Ϭø{Ÿ Ä•düTÔHêïs¡T. Äj·Tq≈£î düìïVæ≤‘·Tsê˝…’q eTVæ≤fi¯≈£î ≈£L&Ü {Ϭø{Ÿ Ç|æŒ+#·T≈£îH˚ Á|üj·T‘êï˝À¢

ñqï≥T¢ düe÷#ês¡+. n˝≤fÒ $sƒ¡˝Ÿ eT] ø=+‘·eT+~ CÒ@d” Hêj·T≈£î\T ≈£L&Ü {Ϭø≥¢ uÒs¡+ e÷{≤¢&ÉT≈£îì ‘Ósêdü˝À #˚s¡uÀ‘·Tqï≥T¢ ‘Ó\Tk˛Ô+~. ø√<ä+&ÉsêyéT≈£î ≈£L&Ü ‘Ósêdü n~ÛH˚‘· m+|” {Ϭø{Ÿ Ä|òüsY #˚düTÔHêïs¡T. Á|üdüTÔ‘·+ kÕ–düTÔqï b˛sê{≤\≈£î n<äq+>± ø√<ä+&Ésê+ e+{Ï y˚T<Ûë$, bÕs¡¢yÓT+{Ÿ˝À ñ+&ç e÷{≤¢ &ç‘˚ m≈£îÿe $\Te ñ+≥T+<ä+≥÷ Äj·Tq ¬s#·Ã>=&ÉT‘·THêïs¡T. Ç˝≤+{Ï H˚|ü<∏ä´+˝À #ê˝≤ø±\+>± bÕغH˚ qeTTà≈£îì ñqï ø=+<äs¡T Hêj·T≈£î˝À¢ e÷Á‘·+ _ÛHêï_ÛÁbÕj·÷\T e´ø£ÔeTe⁄‘·THêïsTT. Ç~es¡πø CÒ@d”˝À #ê˝≤ ø°\ø£uÛÑ÷$Tø£ b˛wædüTÔqï≥Te+{Ï kÕ«$T>ö&é ‘Ósêdü |ü+#·q #˚], myÓTੇ nsTTq ‘·s¡Tyê‘·, ndü\T ñ<ä´eT+ >∑T]+#˚ |ü{Ϻ+#·Tø√e&É+ e÷H˚XÊs¡ì Ä bÕغHêj·T≈£î˝Ò <äTyÓTà‹Ôb˛düTÔHêïs¡T. ìC≤ìøÏ ‘·≥düú+>± nìï bÕغ\T ≈£\T|ü⁄ø√yê*‡q ‘Ó\+>±D CÒ@d”, ‘Ósêdü CÒãT dü+düú>± e´eVü≤]k˛Ô+<äqï Äs√|üD\T m|üŒ{ÏqT+#√ ñHêïsTT. á #˚]ø£\ |üs¡«+ ≈£L&Ü |üPs¡ÔsTT‘˚, Ä Äs√|üD\T ≈£L&Ü |ü]|üPs¡í+ ne⁄‘êsTT.


dü\Vü‰

41

»j·TÁ|ü<ä »sYÿ

p˝…’ 13

k˛ìj·÷>±+BÛ @|” d”Œø£sY ñ+&Ée*¢ ns¡TDY≈£îe÷sYø± nH˚ <ëìô|’ sêÁwüº sê»ø°j·÷˝À¢ #·s¡Ã yÓTT<ä˝…’+~. »j·TÁ|ü<ä e÷Á‘·+ ñ+&Ée*¢πø »j·TÁ|ü<ä Ç|ü⁄Œ&ÉT @|” sê»ø°j·÷˝À¢ »sYÿ Ç#˚Ã+<äT≈£î dæ<ä∆eTe⁄‘· T »sYÿ Ç#˚Ã˝≤ dü+πø‘ê\T n|üŒ{À¢ Ç∫Ã+~. n+<äT≈£î ‘êqT Hêïs¡T. á $wüj·÷ìï Ç~ es¡πø »j·TÁ|ü<ä Á|üø£{Ï+#ês¡T. nsTT‘˚ düeTà‘·y˚T nì ñ+&Ée*¢ ≈£L&Ü #ÓbÕŒs¡T. nsTT‘˚ á $wüj·TyÓTÆ ÄyÓT »sYÿ Ç#˚Ã~ ‘·q ‘√{Ï (n|üŒ{Ï) V”≤s√ eTTs¡∞yÓ÷Vü≤Héø± ˝Òø£ »j·TÁ|ü<ä qT+∫ Ç|üŒ{Ïes¡≈£î düŒ+<äq sê˝Ò<äT. Ä ‘·sê«‘· Ç|üŒ{Ïes¡≈£î »j·TÁ|ü<ä ø£ì|æ+#·q÷ ˝Ò<äT. nsTT‘˚ ÄyÓT n|üŒ{Ïπø ñ‘·Ôs¡Á|ü<˚XŸ sê»ø°j·÷˝À¢ Á|üy˚•+∫, nø£ÿ&É ‘·q≈£î >±&ébòÕ<äsY ˝Òø£b˛e&É+, Á|ü‹≈£L\ |ü]dæú‘·T\T @s¡Œ&É&É+, sê»ø°j·÷˝À¢ ˝Ò≈£î+&Ü ñ+&É˝Òì |ü]dæú‹˝À ñ+&É&É+‘√ ‹]– ‹]– eT∞¢ @|”øÏ sêyê\ì ìs¡ísTT+#·T≈£îqï~ e÷Á‘·+ yêdüÔe+ n+≥THêïs¡T ÄyÓT düìïVæ≤‘·T\T. ÄyÓTqT @|” sê»ø°j·÷˝À¢øÏ rdüT≈£îsêe&ÜìøÏ ø±+Á¬>dt dæ<ä∆+>± ñqï|üŒ{Ïø° Çø£ÿ&É ø±+Á¬>dt m<äTs=ÿ+≥Tqï >∑&ÉT ¶ |ü]dæú‘·T\T ÄyÓTqT ø£\es¡ô|≥º&É+‘√ yÓqTø£&ÉT>∑T y˚düTÔHêïs¡T. n+<äTπø ø=ìï s√E\T ôd’˝…+{Ÿ>± ñ+&ç @|”˝À ¬>\T|ü⁄ yêøÏ≥ bÕغ˝ÀøÏ m+Á{° Çyê«\qï Ä˝À#·q »j·TÁ|ü<ä #˚düTÔqï≥T¢ ‘Ó\Tk˛Ô+~. ÄyÓT |ü]o\q˝À ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغ ñqï≥T¢ ≈£L&Ü sê»ø°j·÷˝À¢ #·s¡Ã »s¡T>∑T‘√+~. nsTT‘˚ ÄyÓT ø√s¡T≈£î+≥Tqï sê»eT+Á&ç {°&û|”˝À m|üŒ{Ï qT+#√ dæ˙q≥T&ÉT eTTs¡∞yÓ÷Vü≤Hé ÄBÛq+˝À ñ+~. ns<äTπø ÄyÓT eTTs¡∞yÓ÷Vü≤Hé≈£î »sYÿ Çj·T´<äT ø£<ë nqï #·s¡Ã\T ≈£L&Ü kÕ>∑T‘·THêïsTT. nB ÇB ø±ø£ ÄÁbÕ+‘·+˝À dæ«+>¥˝À ñqï yÓ’mkÕ‡sYd”|” yÓ’|ü⁄ »j·TÁ|ü<ä yÓTT>∑TZ #·÷ù| neø±XÊ\T ˝Òø£b˛˝Ò<äT n+≥THêïs¡T sê»ø°j·T $X‚¢wü≈£î\T. n˝≤ #˚dæHê ≈£L&Ü ‘·q Á|ü‘·´s¡Tú\T>± ñ+&Ée*¢, eTTs¡∞yÓ÷Vü≤Hé˝Ò mìïø£˝À¢ ‘·\|ü&É‘ês¡T. n|ü⁄Œ&ÉT Ç|ü⁄Œ&ÉqT≈£î+≥Tqï≥T¢ mes√ ˇø£]øÏ »sYÿ Çe«≈£î+&Ü yÓ’mkÕ‡sYd”|” qT+∫ ì\ã&ç Ç<ä›]ø° #Óø˘ ô|&É‘êsê nqï #·s¡Ã ≈£L&Ü »s¡T>∑T‘√+~. n˝≤ Ç˝≤ ø±≈£î+&Ü, ÄyÓTqT @|”˝À @ bÕغ #˚s¡Bj·T≈£îHêï.. ˝Ò<ë mìïø£˝À¢ @<√ bÕغ qT+∫ ì\ã&ç z&çb˛sTTHê #Óπøÿj·T&É+ U≤j·T+ nH˚ yês¡÷ ñHêïs¡T. n+<äTπø ÄyÓT @|” sê»ø°j·÷˝À¢ eTTs¡∞yÓ÷Vü≤Hé, ñ+&Ée*¢≈£î #Óø˘ ô|&ÉT‘·T+<ë, ˝Òø£ #ÓπøÿdüTÔ+<ë n+≥÷ sêÁwüº sê»ø°j·÷˝À¢ s¡düe‘·Ôs¡ #·s¡Ã »s¡T>∑T‘√+~.

‘Ó\T>∑T dæ˙ $˙˝≤ø±X¯+˝À V”≤s√sTTHé>± yÓ\T>∑T yÓ*–q


dü\Vü‰

42

p˝…’ 13

nÁ˝≤ºkÂ+&é kÕÿì+>¥ m+<äTø£+fÒ... Á|üdüTÔ‘· Ä<ÛäTìø£ j·TT>∑+˝À yÓ’<ä´ $C≤„q+ u≤>± n_Ûeè~∆ #Ó+<ä&É+‘√ >∑]“¤DT\ bÕ{Ï≥ es¡+>± nÁ˝≤ºkÂ+&é kÕÿì+>¥ Ä$s¡“¤$+∫+~. >∑]“¤DT\qT ‘·|üŒìdü]>± kÕÿì+>¥ #˚sTT+#·Tø√yê\ì yÓ’<äT´\T Áb˛‘·‡Væ≤düTÔHêïs¡T. ‘=* kÕÿì+>¥ >∑s¡“¤+ <Ûä]+∫q eT÷&ÉT HÓ\˝À¢ù| #˚sTT+#·Tø√yê*. ndü\T á kÕÿì+>¥ n+fÒ @+{Ï Bìï m+<äT≈£î ñ|üjÓ÷–kÕÔs¡T. <ëìe\¢ ñ|üjÓ÷>±˝Ò+{Ï ø=ìï ‘Ó\TdüT≈£î+<ë+.

nÁ˝≤ºkÂ+&é n+fÒ n‹<Ûä«qT\T nì ns¡ú+. n+fÒ #ê˝≤

edüTÔe⁄ Á|ü‹_+u≤ìï á |üsêes¡Ôq ‘·s¡+>±\T @s¡Œs¡TkÕÔsTT. |òüTqs¡÷|ü+˝À ñ+&˚ edüTÔe⁄\ Á|ü‹_+u≤\T ø±+‹e+‘·+>± ôV≤#·Tà bÂq:|ü⁄q´+ >∑\ <Ûä«ì ‘·s¡+>±\T. á ‘·s¡+>± ø£ì|ækÕÔsTT. ‘·≈£îÿe kÕ+Á<ä‘· >∑\ edüTÔe⁄\ Á|ü‹_+u≤\T q\¢>± bÂq'|ü⁄Hê´ìï ôV≤sYºCŸ nH˚ Á|üe÷D≤˝À¢ ø=\TkÕÔs¡T. 20 ôV≤sYºCŸ\T ø£ì|ækÕÔsTT. á Á|ü‹_+u≤\qT ã{Ϻ n&ÉT¶>± e∫Ãq edüTÔ yÓTT<ä\T 20 y˚\ ôV≤sYºCŸ\ bÂq'|ü⁄q´+ >∑\ <Ûä«ì ‘·s¡+>±\qT kÕ+Á<ä‘·qT ≈£L&Ü ‘Ó\TdüTø√e#·TÃ. e÷qe #Ó$ Á>∑Væ≤+∫ X¯u≤›\T ˝Ò<ë d”Œ#Y>± d”«ø£]düTÔ+~. 20 y˚\ ôV≤{Ÿ®\qT $T+∫q bÂq'|ü⁄q´+ >∑\ <Ûä«ì ‘·s¡+>±\qT ø£+|üHê\ kÕÿì+>¥ j·T+Á‘ê\T ‘=* s√E˝À¢ Ä$s¡“¤$+∫q kÕÿì+>¥ j·T+Á‘ê\T X¯Øs¡ <ë«sê ˇø£ Á|üyêVæ≤ø£˝À |ü⁄{ϺkÕÔs¡T. á ‘·s¡+>±\T Á|üyêVæ≤ >∑T+&Ü ˇø£ n&ÉT¶qT &Ûûø=qï|ü⁄Œ&ÉT n+<äT˝À ø=ìï ‘·s¡+>±\T |üsêes¡Ôq+ n+‘·sꓤ>±˝À¢ì ∫Á‘ê\qT düŒwüº+>±, $es¡+>± rj·T>∑*>±sTT. #Ó+~ eT]ø=ìï n&ÉT¶>∑T+&Ü <ä÷düT≈£îì yÓ[¢b˛‘êsTT. á ø±˙ á ∫Á‘ê\T #ê˝≤ ô|<ä›$>± ñ+&ç, ø£<ä\Ã&ÜìøÏ M\T˝Òì$>± ‘·s¡+>±\qT ñ‘·Œ‹Ô #˚dæq Á{≤Hé‡&É÷´düsY yÓqT‹]– e∫Ãq ñ+&˚$. ø±\Áø£y˚TD≤ ø=‘·Ô ø=‘·Ô kÕÿì+>¥ j·T+Á‘ê\T Ä$s¡“¤$+ ‘·s¡+>±\qT Á>∑Væ≤+#·>∑\T>∑T‘·T+~. á $<Ûä+>± n&ÉT¶>± ì*∫q #êsTT. Ç|ü⁄Œ&ÉT M{Ï kÕj·T+‘√ >∑]“¤DÏ ø£&ÉT|ü⁄˝Àì •X¯óe⁄ Äs√>∑´


dü\Vü‰

43

$esê*ï ‘Ó\TdüTø√>∑\ |ü]dæú‹ ñ‘·ŒqïyÓTÆ+~. >∑s¡“¤düú •X¯óe⁄ XÊ«dü, ø£<ä*ø£\T, >∑T+&Ó ø=≥Tº≈£îH˚ πs≥T, s¡ø£ÔÁ|üyêVü≤+ rs¡T M≥ìï+{Ï˙ n<Ûä´j·Tq+ #˚j·T&É+ kÕ<Ûä´eTe⁄‘√+~. Á{≤Hé‡&É÷´düsY ˝Ò<ë Áb˛uŸ $<äT´‘YX¯øÏÔì ôV≤#·Tà bÂq'|ü⁄q´+ >∑\ <Ûä«ì>± e÷s¡TŒ #Ó+~+∫ <Ûä«ì ‘·s¡+>±\qT >∑]“¤D° X¯Øs¡+˝ÀøÏ |ü+|ü&Éy˚T >±ø£ ‹]– e#˚à Á|ü‹<Ûä«qT\qT, n‹ <Ûä«ì Á|ü‹_+u≤\T>± e÷]à ‘Ós¡ MT<ä #·÷|æ+#·>∑\T>∑T‘·THêïsTT.

∫Á‘·+ m˝≤ ‘·j·÷s¡e⁄‘·T+~ X¯Øs¡+ô|’ Áb˛uŸ ñ+#·T‘ês¡T. Ç~ n‹<Ûä«ì ‘·s¡+>±\qT X¯Øs¡+˝ÀøÏ |ü+|æ |üØø£å #˚j·Te\dæq ÁbÕ+‘·+˝ÀøÏ yÓ[¢ nø£ÿ&É n&ÉT¶\qT &Ûû ø=ì ‹]– Á|ü‹<Ûä«ì ‘·s¡+>±\T>± yÓqT~]– ekÕÔsTT. á Á|ü‹<Ûä«ì ˇø£ #·Tø£ÿ>± m\Áø±ºìø£˝Ÿ>± e÷] ‘Ós¡MT<ä ø£ì|ædüTÔ+~. Ç≥Te+{Ï nH˚ø£ #·Tø£ÿ\T ø£*dæ ‘Ós¡MT<ä ∫Á‘êìï @s¡Œs¡TkÕÔsTT. ∫Á‘·+˝Àì q\T|ü⁄ ‘Ó\T|ü⁄ ^‘·\T |ü]o*ùdÔ q\T|ü⁄ ^‘·\T Á|üyêVæ≤ ‘ê\T≈£L ∫Á‘·+>±q÷, ‘Ó\T>∑T ^‘·\T meTTø£\T e+{Ï ø£D≤\$>±q÷ >∑T]ÔkÕÔs¡T.

kÕÿì+>¥ m+<äT≈£î? >∑]“¤DT\≈£î kÕÿì+>¥ ˇø£ es¡+. kÕÿì+>¥ e\¢ Á|üdüe+ m|ü⁄Œ&ÉT nj˚T´~ ‘Ó\TdüTÔ+~. nÁ˝≤ºkÂ+&é kÕÿì+>¥ <ë«sê |æ+&É+

p˝…’ 13

jÓTTø£ÿ kÕúq+ ‘Ó\TdüTø√e&ÜìøÏ Ç~ ˇø£ >=|üŒ bÕÁ‘·qT b˛wædüTÔ+~. |æ+&É+ >∑s¡“¤+˝À ñqïB ˝ÒìB ø£qT>=H˚+<äT≈£î düVü‰j·T|ü&ÉT‘·T+~. >∑s¡“¤düú •X¯óe⁄˝À nej·Te˝ÀbÕ\T ñ+fÒ ‘Ó\TkÕÔsTT. >∑s¡“¤+˝À ñqï~ ø£e\˝≤, Ç+ø± m≈£îÿe eT+~ ñHêïsê? nH˚ $wüj·T+ ‘Ó\TdüTÔ+~. >∑s¡“¤düú •X¯óe⁄≈£î n+‘·s¡Z‘·+>± XÊØs¡ø£+>± ñ+&˚ nH˚ø£ $wüj·÷\T ‘Ó\TkÕÔsTT. >∑s¡“düú •X¯óe⁄≈£î ñ+&˚ »qT´˝ÀbÕ\T, Áø√yÓ÷CÀeTT˝À¢ nkÕ<Ûës¡D‘·«+ e+{Ï$ yÓ\¢&Ée⁄‘êsTT. >∑s¡“¤+˝À bÕ¢ôd+{≤ kÕúHêìï dü]#·÷ùd+<äT≈£î kÕÿì+>¥ ñ|üjÓ÷>∑|ü&ÉT‘·T+~. bÕ¢ôd+{≤ >∑s¡“¤+˝À øÏ+~øÏ ñ+fÒ >∑sꓤX¯j·T+ qT+∫ _&ɶ ãj·T{ÏøÏ e#˚à e÷sêZìï Ç~ eT÷ùddüTÔ+~. bÕ¢ôd+{≤ Ç˝≤ e÷sêZìï eT÷ùdùdÔ H=|ü⁄Œ\T, yê{Ï |òü*‘·+>± $|üØ‘· s¡ø£ÔÁkÕe+ »s¡T>∑T‘·T+~. dæCÒ]j·THé #˚j·÷*‡ edüTÔ+~. ø£&ÉT|ü⁄˝À ô|s¡T>∑T‘·Tqï •X¯óe⁄≈£î &ÍHé dæ+Á&√yéT ñqï~ ˝Òì~ ‘Ó\TdüTø√e&ÜìøÏ, nÁ˝≤ºkÂ+&é kÕÿì+>¥qT 11 qT+∫ 14 yêsê˝À¢|ü⁄ rkÕÔs¡T. _&ɶ≈£î »qT´|üs¡yÓTÆq düeTdü´\T ø£qT>=q&ÜìøÏ nÁ˝≤ºkÂ+&é kÕÿì+>¥ #˚kÕÔs¡T. &ÍHé dæ+Á&√yéTqT •X¯óe⁄ jÓTTø£ÿ Hêdæø£ meTTø£ eT]j·TT •X¯óe⁄ jÓTTø£ÿ yÓT&É yÓqTø£ #·s¡à+ eT+<ä+ bı&Ée⁄ <ë«sê ‘Ó\TdüT≈£î+{≤s¡T. nÁ˝≤ºkÂ+&é kÕÿì+>¥qT 18 qT+∫ 20 yêsê˝À¢ eT<Ûä´ #˚ùdÔ nHêeT© kÕÿì+>¥ n+{≤s¡T. á kÕÿì+>¥ e\¢ •X¯óe⁄ |ü⁄≥Tºø£˝À


dü\Vü‰

@<Ó’Hê ˝À|ü+ ñqï~ ˝Òì~ ‘Ó\TdüTø√e#·TÃ. 20e yês¡+˝À rùd kÕÿì+>¥ e\¢ |ü⁄≥ºuÀj˚T _&ɶ Ä&É ˝Ò<ë eT>∑ nì ≈£L&Ü ‘Ó\TdüTø√e#·TÃ. |æ+&É+ jÓTTø£ÿ yÓHÓïeTTø£, nej·Tyê\qT, yÓTT<ä&É T eT]j·TT n+‘·s¡Z‘· nej·Tyê\T e+{Ï |æ+&É+ ìsêàD+ jÓTTø£ÿ m<äT>∑T<ä\qT ‘Ó\TdüTø√e&ÜìøÏ Ç~ düVü‰j·T|ü&ÉT‘·T+~.

˝Ò≥T ej·TdüT˝À >∑s¡“¤<Ûës¡D düeTdü´\T Á|üdüTÔ‘· s√E˝À¢ eTq ôd\Áu…{°\T #ê˝≤ eT+~ 40 @fi¯¢ ej·TdüT˝À >∑s¡“¤+ <ë\Ã&Éy˚T ø±<äT #ê˝≤ düT\uÛÑ+>± Á|üdü$düTÔHêïs¡T. nsTT‘˚ ø=+<äs¡T nqT≈£îqï≥T¢ nìï nqT≈£L\+>± ñ+&Éø£b˛e#·TÃ. 40 @fi¯¢ ‘·sê«‘· ˝Ò<ë Ç+ø± n+‘·ø£+fÒ m≈£îÿe dü+e‘·‡sê\ ‘·s¡Tyê‘· >∑s¡“¤+ <Ûä]+#·&É+ kÕ<Ûä´+, ø±˙ ˝Ò{Ÿ Áô|¬> ï˙‡ e\¢ ø=ìï düeTdü´\T m<äTs√ÿe\dæ edüTÔ+~. n+fÒ eT<Ûä´ ej·TdüT˝À >∑s¡“¤+ <Ûä]+#·˝Òs¡ì ø±<äT. nsTT‘˚ eT<Ûä´ej·TdüT˝À ≈£L&Ü >∑s¡“<Ûës¡D ø√dü+ Á|üj·T‘·ï+ #˚ùd≥|ü⁄Œ&ÉT yê{Ï e\¢ m≥Te+{Ï düeTdü´\T @s¡Œ&ÉT‘êj·TH˚ yê{Ï >∑T]+∫ ‘Ó\TdüT≈£îì ñ+&Ü*. nìï{Ïø£+fÒ eTT+<äT>±, X¯Øs¡ dæú‹>∑‘·T\qT ‘Ó*ù|+<äT≈£î ˇø£ ãjÓ÷˝≤õø£˝Ÿ >∑&çj·÷s¡+ ‘·j·÷s¡T #˚düTø√yê*. 40 @fi¯¢ ‘·s¡Tyê‘· n+fÒ ˝Ò{Ÿ Áô|¬>ï˙‡ e\¢ ô|ò]º*{° kÕeTs¡ú´+ ‘·–Zb˛‘·T+~. m+<äTø£+fÒ ej·TdüT ô|]π> ø=B› X¯Øs¡+˝À Vü‰s√àq¢ ôd’øÏ˝Ÿ (s¡T‘·T

p˝…’ 13

44

#·Áø£+) Áô|¬>ï˙‡øÏ ø±≈£î+&Ü yÓTH√bÕCŸ≈£î düqï<ä∆eTe⁄‘·T+≥T+~. n+<äTπø 40 @fi¯¢ ‘·sê«‘· eTVæ≤fi¯˝À¢ s¡T‘·T#·Áø£+˝À #ê˝≤ ‘˚&Ü\T ø£ì|ædüTÔ+fÒ Vü‰s√àqT ndüeT‘·T\´‘· HÓ\dü] eTT+<˚ ø±e&É+ ˝Ò<ë #ê˝≤ ˝Ò≥T>± ø±e&É+ nH˚~ »s¡T>∑T‘·T+~. ˝Ò{Ÿ Áô|¬>ï˙‡ e\¢ eTs√ düeTdü´ @+≥+fÒ X¯Øs¡+ düVü≤ø£]+#·ø£b˛e&É+ ej·TdüT MT]q|ü⁄Œ&ÉT >∑s¡“¤+ <Ûä]+#·&ÜìøÏ nedüs¡+ nj˚T´ n+&Ü\T >∑sꓤX¯j·T+˝À dü]>± ñ‘·Œ‹Ô ø±ø£b˛e&É+. <ë+‘√ Bs¡Èø±*ø£ ej·TdüT düeTdü´\T n+fÒ yê´<ÛäT\T &Éj·÷u…{Ïdt, ôV’≤ã¢&é Áô|»sY e+{Ï yê´<ÛäT\≈£î >∑T] ne⁄‘ês¡T. á yê´<ÛäT\T Vü‰s√àqT\ ndüeT‘·T\´‘·≈£î dü÷∫ø£. Ç≥Te+{Ï yê´<ÛäT\T •X¯óe⁄˝À Áø√yÓ÷CÀyéT ˝ÀbÕ\qT ø£\>∑CÒkÕÔsTT. ˝Ò{Ÿ Áô|¬>ï˙‡ e\¢ á düeTdü´\ìï+{Ï MT<ä Á|üuÛ≤e+ #˚j·Te#·TÃ. eT]j·TT >∑s¡“¤+ <Ûä]+#·&ÜìøÏ ≈£L&Ü #ê˝≤ düeTdü´\T m<äTs√ÿe#·TÃ.

Çy˚ düeTdü´\T eTVæ≤fi¯\T |ü⁄{Ϻq|ü⁄Œ&˚ n+&ÜX¯j·T+˝À >∑T&ÉT¢ ñ+{≤sTT. eTVæ≤fi¯\T yÓT#·÷´sY nsTTq ‘·s¡Tyê‘· Á|ü‹ HÓ˝≤ e#˚à s¡T‘·T#·Áø£ düeTj·T+˝À ˇø£{Ï ˝Ò<ë >∑T&ÉT¢ |ü]|üø£«+ #Ó+<äT‘êsTT. ø£qTø£ 45 @fi¯¢ ej·TdüT˝À n&ÉT>∑T ô|≥º>±H˚ n+&ÜX¯j·T+˝Àì >∑T&ÉT¢ ≈£L&Ü ej·TdüT m+‘· ñ+≥T+<√ n+‘˚ dü+K´˝À >∑T&ÉT¢ ≈£L&Ü ñ+{≤sTT.


dü\Vü‰

45

≈£qTø£ ñqï$ ≈£L&Ü Á|ü‹ HÓ˝≤ s¡T‘·T#·Áø£+˝À |ü]|üø£«+ #Ó+~ ãj·T≥≈£î e#˚Ã&É+ e\¢ ∫es¡≈£î s¡T‘·T#·Áø£+ ì*∫b˛‘·T+~. 40˝ÀøÏ n&ÉT>∑T ô|≥º>±H˚, q\ãj˚T´ ø±<äT, eTTô|’Œ @fi¯ó¢ <ë{ÏHê ≈£L&Ü yÓTH√bÕCŸ≈£î düqï<ä∆+ ø±e&ÜìøÏ yÓTT<ä\T ô|&ÉT‘·T+~. ‘·sê«‘· düVü≤» Vü‰s√àqT¢ ‘·≈£îÿe dü÷∫düTÔ+~. <ë+‘√ >∑s¡“¤+ <Ûä]+#·&ÜìøÏ dü]|ü&Ü Vü‰s√àqT¢ ñ+&Ée⁄. ej·TdüTqT ã{Ϻ ØÁbı&ÉøϺ${° dædüºyéT e\¢ n+&ÜX¯+j·T˝À ‹‘·TÔ\T, ô|ò’Áu≤sTT&É¢ düeTdü´\T edüTÔ+{≤sTT. ô|ò’Áu≤sTT&金√ >∑s¡“¤+ <Ûä]+#·e#·TÃ. ø±˙ n~ >∑sꓤìï dü+øÏ¢wüº+>± e÷s¡TÑ·T+~. 40 @fi¯ó¢ <ë{Ïq ‘·s¡Tyê‘· ej·TdüT‡ y˚>∑+>± ô|s¡>∑&É+ yÓTT<ä˝…&ÉT‘·T+~. ej·TdüT‘√bÕ≥T »ãT“\T ≈£L&Ü yÓTT<ä\e⁄‘êsTT. n+<äTe\¢ 40 @fi¯¢ ‘·s¡Tyê‘· Bs¡Èø±\ yê´<ÛäT\T eT<ÛäTy˚TVü≤+. ôV’≤ã¢&é Áô|»sY yÓTT<ä\e⁄‘êsTT. á yê´<ÛäT\T >∑s¡“¤<Ûës¡DqT ø£wüº‘·s¡+ #˚kÕÔsTT. ej·TdüT ô|’ã&çq eTVæ≤fi¯˝À¢ mø√º|æø˘ Áô|¬>ï˙‡ n+fÒ >∑s¡“¤dü+∫ ãj·T≥ |æ+&É+ @s¡Œ&É≥+ m≈£îÿe>± »s¡T>∑T‘·T+≥T+~. ˝Ò≥T ej·TdüT˝À >∑s¡“¤+ <Ûä]+∫q|ü⁄Œ&ÉT Ç≥Te+{Ï neø±XÊ\T ô|s¡>∑&É+ #ê˝≤ m≈£îÿe. ø=ìï

p˝…’ 13 Áø√yÓ÷CÀeTT˝ÀbÕ\ e\¢ &ÍHé dæ+Á&√eyéT e+{Ï »qT´˝ÀbÕ\≈£î <ë] rdüTÔ+~. B+‘√bÕ≥T ø±´q‡sY ]dtÿ\T m≈£îÿe. eTTK´+>± Áu…dtº, ˇy˚]j·THé ø±´q‡sY\T eTVæ≤fi¯˝À¢ m≈£îÿe>± e#˚à neø±XÊ \THêïsTT. ˝Ò≥T ej·TdüT˝À >∑s¡“¤+ <Ûä]+∫ Á|üdü$+#˚ düeTj·T+˝À >∑T+&Ó MT<ä n~Ûø£ ˇ‹Ô&ç ø£\T>∑T‘·T+~. ø±ã{Ϻ 40 @fi¯¢˝À á ˇ‹Ô&ç nH˚~ eT] ø=+‘· m≈£îÿe>± ñ+≥T+~. n+‘˚ø±ø£, j·TTe‘·˝À >∑T+&ÓqT s¡øÏå+#˚ áÁk˛º»Hé ø°åDÏdüTÔ+~. ej·TdüT‘√bÕ≥T X¯Øs¡+˝Àì ø£+&Ésê\ dæú‹kÕú|üø£‘· ‘·>∑TZ‘·T+~. Bì e\¢ >∑s¡“¤<Ûës¡D düeTj·T+˝À >∑s¡“¤dü+∫ kÕ>∑&ÜìøÏ neø±X¯+ ñ+≥T+~. ˝Ò≥T ej·TdüT˝À dæú‹ kÕú|üø£‘· ‘·>∑Z&É+ e\¢ >∑sꓤX¯j·T+ jÓTTø£ÿ ndüeTs¡ú‘· e÷$øÏ n+‘·sêj·T+ ø£*–kÕÔsTT. ˝Ò{Ÿ Áô|¬>ï˙‡ m|ü⁄Œ&É÷ •X¯óe⁄ |ü⁄≥Tºø£‘√ dü+ã+<Ûä+ ø£*– ñ+{≤sTT. >∑&ÉTe⁄ ø£+fÒ eTT+<äT>± Á|üdü$+#·&É+ e\¢ |ü⁄≥Tºø£ ˝ÀbÕ\Tñ+&˚ neø±X¯+ m≈£îÿe. •X¯óe⁄ n|ü]|üø£«+>± |ü⁄≥º&É+ »s¡T>∑T‘·T+~. eTTK´+>± q\u…’ @fi¯¢ ‘·s¡Tyê‘· >∑s¡“¤+ <Ûä]+#·&É+ e\¢ |æ\¢˝À¢ >∑T+&Ó ˝ÀbÕ\T m≈£îÿe>± ñ+&˚ neø±X¯+ m≈£îÿe. ---0---


dü\Vü‰

p˝…’ 13

46

Hê{Ï qT+#˚ yêq bÕ≥\ CÀs¡T

esê¸ø±\+ nq>±H˚ dæ˙ Á|æj·TT\≈£î eTT+<äT>± >∑Ts=Ô#˚Ã$

ôdø°‡ yêqbÕ≥˝Ò. dæìe÷˝À¢ yêqbÕ≥\≈£î ñqï ÁπøCŸ n+‘ê Ç+‘ê ø±<äT. ‘·&çdæq n+<ë\‘√ V”≤s√sTTqT¢ Ä&çbÕ&ÉT‘·T+fÒ.. ‘Ó>∑ m+C≤jYT #˚düTÔ+{≤s¡T Áù|ø£å≈£î\T. á yêq bÕ≥\ CÀs¡T á Hê{Ï~ ø±<äT. m˙ºsêe÷sêe⁄ ø±\+ qT+#˚ á yêq bÕ≥\≈£î uÛÑ˝Ò –sêø° @s¡Œ&ç+~. Ç|ü⁄Œ&É+fÒ #ê˝≤ ns¡T<äT>± ø£ì|ædüTÔHêïsTT. ø±˙ n|üŒ{À¢ <ë<ë|ü⁄ Á|ü‹ dæìe÷˝Àq÷ yêq bÕ≥\T ñ+&˚$. Áù|ø£å≈£î \≈£î ~∏j˚T≥s¡¢≈£î s¡|æŒ+#·&É+ ø√dü+ ø=+<äs¡T <äs¡Ù≈£î\T Á|ü‘˚´øÏ+∫ Ç˝≤+{Ï bÕ≥\qT ô|{Ϻ+#˚yês¡T. nsTT‘˚ á bÕ≥\qT ∫Árø£]+ #·&É+ n+‘· áJ @+ ø±<äT. ∫Árø£]+#˚≥|ü⁄Œ&ÉT <äs¡Ù≈£î\T, bÕ≥ ∫Árø£s¡D ‘·sê«‘· ‘ês¡\T nH˚ø£ Çã“+<äT\T m<äTs=ÿH˚yês¡T eT] nìï ø£cÕº\T |ü&ç‘˚ ‘·|üŒ ‘Ós¡ô|’øÏ s=e÷+{Ïø˘ ¬ssTTHé kÕ+>¥ e#˚à ~ ø±<äT. X¯è+>±s¡ s¡dü+ ˇ*øÏ+#·&ÜìøÏ bÕ≥ ∫Árø£s¡D˝À ‘·&çdæ eTT<ä›sTTq HêsTTø£\T.. n|ü⁄Œ&É|ü⁄Œ&ÉT C≤] |ü&˚yês¡T. ˙fi¯¢˝À #ê˝≤ùd|ü⁄ ‘·&Ée≥+ e\¢ »«s¡+, »\TãT e+{Ï »ãT“\ u≤]q |ü&˚yês¡T. Çø£ ˙fi¯ó¢ X¯óÁuÛÑ+>± ˝Ò≈£î+fÒ <äTs¡<ä\T, ÇHÓŒ¤ø£¸qT¢ düπsdü]. ‘=* Hêfi¯¢˝À Ç˝≤+{Ï |ü]dæú‘·T\T #ê˝≤ ñ+&˚$. Ä ‘·sê«‘· ‘·s¡+ <äs¡Ù≈£î\T Ç˝≤+{Ï$ »s¡>∑≈£î+&Ü nìï C≤Á>∑‘·Ô\T rdüT≈£î+≥THêïs¡T. eTTK´+>± yêq bÕ≥˝À¢ yêfi¯ó¢ y˚dæ Á&ÓdüT‡\qT ôdŒwü˝Ÿ>± m+|æø£ #˚kÕÔs¡T. V”≤s√sTTq¢ u≤&û˝À @j˚T bÕs¡Tº\T ø£ì|æ+#ê˝À, @y˚$ ø£ì|æ+#·≈£L&É<√ eTT+<˚ #Ó|æŒ

n˝≤+{Ï <äTdüTÔ\qT ≈£î{ϺkÕÔs¡≥. Ç<ä+‘ê ˇø£ m‘·ÔsTT‘˚, ø£èÁ‹eT+>± es¡¸+ mô|ò≈£îºqT rdüT≈£îsêe&É+ eTs√ m‘·TÔ n+<äTπø Ç˝≤+{Ï bÕ≥ ∫Árø£s¡D u≤>± ˙fi¯ó¢ n+<äTu≤≥T˝À ñ+&˚ Á|ü<˚XÊ˝À¢H˚ #˚kÕÔs¡T. ôV’≤<äsêu≤<é ˝≤+{Ï q>∑sê˝À¢ ˙fi¯ó¢ n+‘· |ü⁄wüÿ\+>± <=s¡ø£e⁄. &ÉãT“*∫à {≤´+ø£s¡¢˝À ‘Ó|æŒ#·Tø√yê*. y˚dü$˝À Ç˝≤+{Ï d”q¢ ∫Árø£s¡D nsTT‘˚ Ks¡Tà ‘·&çdæ yÓ÷ô|&Ée⁄‘·T+~. ˙fi¯ó¢ düeT≈£Lsêø£ ô|<ä› ô|<ä› yÓ÷{≤s¡T¢ ô|{Ϻ Hê»˝Ÿ‡ _–kÕÔs¡T. á Hê»˝Ÿ‡ e\¢H˚ es¡¸+ |ü&çq mô|ò≈£îº edüTÔ+~. Çìï ø£cÕº\T |ü&çq ‘·sê«‘·, ‘Ós¡ô|’ ∫≥|ü≥ ∫qT≈£î\T sê\T‘êsTT. Ä ∫qT≈£î˝À¢ n+<ë\ >∑TeTà \T ‘·eT kı>∑düT\qT Äs¡uÀdü÷Ô Áù|ø£å≈£î\qT $H√<ëìï |ü+#·T‘ês¡T.

bÕ≥‘√H˚ dæìe÷ Væ≤{Ÿ m˙ºÄsY ` l<˚$ q{Ï+∫q y˚≥>±&ÉT ∫Á‘·+˝À Ä≈£î#ê≥T |æ+<Ó ‘·&çôd bÕ≥ n|üŒ{À¢ u≤>± bÕ|ü⁄\sY nsTT+~. H˚{Ïø° Ä bÕ≥ qT Ä<ä]düTÔHêïs¡+fÒ <ëì $\Te @+{À ns¡ú+ #˚düTø√e#·TÃ. sê|òüTy˚+Á<äsêe⁄ <äs¡Ùø£‘·«+ eVæ≤+∫q á ∫Á‘· $»j·T+˝À á bÕ≥ ø°\ø£ bÕÁ‘· b˛wæ+∫+~. d”ìj·TsY q≥T&ÉT nøÏÿH˚ì Hêπ>X¯«s¡sêe⁄, _ düs√C≤<˚$ »+≥>± s¡÷bı+~+∫q ∫Á‘·+ Ä‘·àã\+˝Àì ∫≥|ü≥ ∫qT≈£î\T bÕ≥ n|üŒ{À¢ ˇø£ }|ü⁄ }ù|dæ+~. yêq e∫Ãq|ü⁄Œ&É+‘ê Ä bÕ≥ bÕ&ÉT≈£îH˚yês¡T dæ˙ Á|æj·TT\T.


dü\Vü‰

dü÷|üsY kÕºsY ø£èwüí, ^‘ê ø±+_H˚wüHé˝À s¡÷|ü⁄~<äT›≈£îqï ∫Á‘·+ Ç<ä›s¡÷ nkÕ<ÛäT´˝Ò ô|<ä› Væ≤{Ÿ kÕ~Û+∫+~. á dæìe÷˝À ª∫qT≈£î ∫qT≈£îµ bÕ≥ n_Ûe÷qT\qT n\]+∫+~. ∫s¡+J$, $»j·TXÊ+‹ ø£*dæ Ä&çbÕ&çq bÕ≥ n+<ä]ø° >∑Ts¡TÔ ñ+&˚ ñ+≥T+~. m+<äTø£+fÒ n~ Ç|üŒ{Ïø° mesY Á^Hé. >±´+>¥ ©&ÉsY ∫Á‘·+˝À yêqyêq yÓ\T¢yêjÓT bÕ≥ ôV’≤˝…{Ÿ. n+<äTπø <ëìï ∫s¡+J$ ‘·qj·TT&ÉT sêyéT#·s¡DY, s¡#·Ã dæìe÷˝À ≈£L&Ü ô|{≤ºs¡T. #ÓÁØ, ‘·eTHêï ø£*dæ Ä bÕ≥≈£î $s¡>∑Bùd ôdº|ü⁄Œ˝ÒXÊs¡T. Ç+ø± u≤\ø£èwüí, ~e´uÛ≤s¡‹ ø£*dæ <Ûäs¡àπøåÁ‘·+ dæìe÷˝À eTT<äT›\‘√ nH˚ bÕ≥≈£î y˚dæq ôdº|ü⁄Œ\T n~]b˛j·÷sTT. ø£åDø£åD+ ∫Á‘·+˝À yÓ+ø£fÒwt, l<˚$ ø£*dæ ne÷àsTT eTT<äT›

47

p˝…’ 13

Çe«+<˚ nH˚ bÕ≥˝À q{Ï+#ês¡T. n|üŒ{À¢ á bÕ≥≈£î eT+∫ s=e÷+{Ïø˘ kÕ+>¥ nH˚ ù|s=∫Ã+~. Hê>±s¡T®q, q>∑à ø£*dæ q{Ï+∫q n\¢] n\T¢&ÉT ∫Á‘·+˝À ø£eTàì ˇ&ç u§eTàì nH˚ bÕ≥≈£î n|üŒ{À¢ eT+∫ düŒ+<äq e∫Ã+~. Áù|ø£å≈£î\T Ä bÕ≥qT u≤>± Ä<ä]+#ês¡T. Hêì dæìe÷˝À eTùV≤wtu≤ãT, s¡eTàø£èwüí e÷s¡ÿ+&˚j·T nH˚ yêqbÕ≥˝À q{Ï+#ês¡T. nsTT‘˚ á bÕ≥ ‘Ó\T>∑T es¡¸Hé˝À $&ÉT<ä\ ø±˝Ò<äT. ‘·$Tfi¯+˝À á kÕ+>∑T bı+<äT|ü]#ês¡T. pìj·TsY m˙ºÄsY, Ä]Ô n>∑sê«˝Ÿ n\¢] sêeTT&ÉT ∫Á‘·+˝À ¬s+&ÉT y˚ ¬s+&ÉT es¡≈£î nH˚ yêqbÕ≥˝À ôdº|ü⁄Œ˝ÒXÊs¡T. á bÕ≥ ≈£L&Ü u≤>± bÕ|ü⁄\sY nsTT+~.


dü\Vü‰

48

p˝…’ 13

Äs√>±´ìï s¡øÏå+#˚ ìeTàs¡dü+ ìeTàø±j·T

eTq≈£î \_Û+#˚ edüTÔe⁄˝À¢ n‹ ‘·≈£îÿe <Ûäs¡≈£î \_Û+#˚≥≥Te+{Ï Äs√>∑´ø£s¡yÓTÆq |ü+&ÉT. ìeTà˝À ñ+&˚ Äs√>∑´ø£s¡yÓTÆq Á|üjÓ÷»Hê\qT eTq+ ˝…ø£ÿô|≥º&ÜìøÏ ≈£L&Ü M\T |ü&Éqìï ôV≤˝ŸÔ u…ì|òæ{Ÿ‡ Ç+<äT˝À |ü⁄wüÿ\+>± ñHêïsTT. eTq≈£î ‘Ó*dæq+‘· es¡≈£L ìeTàø±j·TqT >=+‘·T H=|æŒ ìyês¡D≈£î, yÓTT{ÏeT\ ìyês¡D≈£î $]$>± ñ|üjÓ÷–kÕÔs¡T. ìeTàs¡dü+˝Àì Äs√>∑´ Á|üjÓ÷»Hê\T #ê˝≤ eT+~øÏ ‘Ó*j·Te⁄. eTq X¯Øs¡+˝Àì Á|ü‹ nej·TyêìøÏ ñ|üjÓ÷>∑|ü&˚~ ìeTàø±j·T. ìeTàø±j·T˝À |ü⁄wüÿ\+>± j·÷+{° Äøχ&Ó+{Ÿ‡, $≥$THé dæ |ü⁄wüÿ\+>± ñ+≥T+~. ø±´q‡sY qT+∫ ej·TdüT MT<ä |ü&É≈£î+&Ü b˛sê&˚ >∑TD≤\T ñHêïsTT. Çy˚ ø±≈£î+&Ü X¯Øsêìï &ç{≤ø˘‡ ô|’ #˚düTÔ+~. Ç+ø± Bì e\¢ nH˚ø£ Äs√>∑´ Á|üjÓ÷»Hê\THêïsTT. ôV≤˝ŸÔ u…ì|òæ{Ÿ‡ ø±≈£î+&Ü n<äT“¤‘·yÓTÆq dæÁ≥dt |ü+&ÉT düTyêdüq ø£*– ñ+≥T+~. á yêdüq #·÷ùdÔ #ê\T $ø±s¡+, ‘·\H=|æŒ e+{Ï$ |üsês¡yê«*‡+<˚! ìeTàs¡dü+ m+‘√ ÁbÕNqyÓTÆq dü+Á|ü<ëj·Tø£ bÕ˙j·T+>± uÛ≤$kÕÔs¡T. nH˚ø£ eT+~ Äs√>∑´ Ø‘ê´ ìeTàs¡kÕìï Á|ü‹s√E ‘ê>∑T‘ês¡T. ìeTàø±j·T\T eTq <˚X¯+˝À $]$>± \uÛÑ´eTe⁄‘·T+{≤sTT. ìeTàs¡kÕìï eTq <˚X¯+ e+≥˝À¢ s¡T∫øÏ>±q÷ $]$>± yê&ÉT‘·T+{≤s¡T. n+‘˚ø±<äT, ìeTàø±j·TqT Wwü<Ûä+>± ≈£L&Ü ø=ìï nHês√>±´\≈£î ñ|üjÓ÷–kÕÔs¡T. ø=ìï s¡ø±\ nHês√>±´\T ìyê]+#ê\Hêï, e+≥ø±\≈£î n<äq|ü⁄ s¡T∫ìyê«\Hêï ∫+‘·|ü+&ÉT≈£î Á|ü‘ê´e÷ïj·T+ yê&Ü\Hêï, ≥≈£îÿq >∑Ts=ÔdüTÔ+~ ìeTàø±j·T. $≥$THé d”‘√ bÕ≥T n<äq|ü⁄ b˛wüø±\q+~+#˚ ìeTà eT¬sH√ï $<Ûë\T>± y˚T\T #˚düTÔ+~. eT] n≥Te+{Ï ìeTàs¡kÕÔìï m˝≤ ñ|üjÓ÷–+#ê*. Á|üjÓ÷»Hê˝Ò+{À #·÷<ë›+.

>√s¡TyÓ#·Ãì ˙{Ï˝À ìeTàs¡dü+, ‘˚HÓ ø£*|æ ñ<äj·T+ |üs¡>∑&É|ü⁄q ‘ê>∑&É+ e\¢ uÖ˝Ÿ (JsêíX¯j·T+) X¯óÁuÛÑ|ü&ÉT‘·T+~. n+‘˚ø±≈£î+&Ü eT\ã<ä∆ø£ düeTdü´\T ˝Ò≈£î+&Ü ‘˚*ø£>± Js¡í+ nj˚T´ $<Ûä+>± Á|üjÓ÷»q+ ø£*–düTÔ+~. >=+‘·T≈£î e#˚à ÇHÓŒ¤ø£¸q¢≈£î ìeTà eT+∫ Wwü<Ûä+. Bì˝Àì j·÷+{° u≤´ø°º]j·T˝Ÿ >∑TD≤\T, >=+‘·TH=|æŒ. eT+≥ e+{Ï$ ìyê]kÕÔsTT. >=+‘·T˝À >∑s¡>∑s¡, <ä>∑TZ, u§+>∑Ts¡T b˛e&Üìï á s¡dü+ n]ø£&ÉT‘·T+~. ‘˚HÓ˝À j·÷+{° u≤´ø°º]j·T˝Ÿ ÁbÕ|üغdt ø£*– ñ+&É&É+ e\¢ >=+‘·T düeTdü´\T ø£*–+#˚ »sYà‡qT #·+ù|düTÔ+~. y˚&çH˚fi¯ó¢ >=+‘·T X¯óÁuÛÑ+ #˚j·T&ÜìøÏ eT÷´ø£dt Á>∑+<∏äT\T ‘Ós¡#·Tø√e&ÜìøÏ düVü‰j·T+ #˚düTÔ+~. ìeTà|ü+&ÉT˝À ñ+&˚ j·÷+{° Äøχ&Ó+{Ÿ‡, X¯ØsêìøÏ Vü‰ì ø£*–+#˚ Á|”sê&çø£˝Ÿ‡qT X¯Øs¡+ qT+∫ ãj·T≥≈£î |ü+ù|j·T&ÜìøÏ u≤>± düVü‰j·T|ü&ÉT‘·T+~. n+<äTe\¢, eTq+ j·Te«q+>±,


dü\Vü‰

49

Á|üø±X¯e+‘·+>± ø£qã&˚+<äT≈£î <√Vü≤<ä+ #˚düTÔ+~. >∑T+&Ó»ãT“\ düeTdü´\Tqïyê]øÏ ìeTàs¡dü+ ˙s¡T, Bì˝Àì b˛{≤wæj·T+ ø±s¡D+>± m+‘√u≤>± |üì #˚düTÔ+~. n~Ûø£ s¡ø£Ôb˛≥T, ø£fi¯ó¢ u…’s¡T¢ ø£eTà≥+, yê+‹ $ø±sê\T e+{Ï$ b˛>={Ϻ yÓTÆ+&é≈£î X¯ØsêìøÏ $ÁXÊ+‹ìdüTÔ+~. ìeTàs¡dü+˝À ñ+&˚ ãjÓ÷|”¢$HêsTT&ÉT¢ s¡ø£ÔHêfi≤\≈£î ã\+ #˚≈£Ls¡TkÕÔsTT. ‘·<ë«sê n+‘·s¡Z‘· s¡ø£ÔÁkÕe+ ø±≈£î+&Ü ìyê]kÕÔsTT. ø±ã{Ϻ n~Ûø£ s¡ø£Ôb˛≥T, >∑T+&Ó »ãT“\T ñqï yêfi¯¢≈£î ìeTà #ê˝≤ eT+∫+~.

yê´~Û ìs√<Ûäø£‘·qT ô|+bı+~düTÔ+~ ìeTàqT ì‘ê´edüs¡+>±H˚ ø±<äT.. Äj·TTπs«<ä Wwü<Ûë\ ‘·j·÷Ø˝Àq÷ yê&ÉT‘·T+{≤s¡T. ìeTàs¡dü+˝À ‘˚HÓ ø£*|æ |ü⁄#·TÃ≈£î+fÒ nJs¡í+. ô|’‘·´+ ‘·>∑TZ‘êsTT. H√{À¢ |ü⁄+&ÉT¢, |üP‘· e+{Ï düeTdü´\qT n<äT“¤‘·yÓTÆq Wwü<Ûä$T~. s¡ø£Ô+˝À ø=e⁄« ù|s¡T≈£îqï|ü ⁄Œ&ÉT Á|ü‹ s√p ‘˚HÓ, ìeTàs¡dü+ ø£*|æ rdüT≈£î+fÒ m+‘√ e÷s¡TŒ ñ+≥T+~. Bì˝Àì dæÁ{Ïø˘ ÄeT¢+, j·÷+{°ôd|æºø˘ düT>∑TD≤\T ø£&ÉT|ü⁄˝À dü÷ø£åàÁøÏeTT\TqT HêX¯q+ #˚kÕÔsTT. #ê˝≤eT+~ ãs¡Te⁄ ‘·π>Z+<äT≈£î ñ<äj·T+ y˚fi¯ ìeTàs¡dü+˝À ‘˚HÓ y˚dæ ‘ê>∑T‘ês¡T. Äs√>∑´ Á|üjÓ÷»Hê˝À¢ Ç~ ˇø£ eTTK´yÓTÆq≥T e+{Ï+~. ø=~›>± >√s¡TyÓ#·Ãì ˙{Ï˝À ìeTàs¡dü+, ø=ìï #·Tø£ÿ\ ‘˚HÓ

p˝…’ 13 ø£*|æ ñ<äj·÷H˚ï |üs¡ø£&ÉT|ü⁄‘√ rdüT≈£î+fÒ X¯Øs¡+˝À ì\« ñqï ø±´\Ø\qT, n~Ûø£ ø=e⁄«≈£î ø£]–+#·&ÜìøÏ u≤>± düVü‰j·T|ü&ÉT‘·T+~. ìeTà˝À >=|üŒ eT÷Á‘· $düs¡®q Áù|s¡ø£ >∑TD≤\T ø£*– ñHêïsTT. ÁbÕ<∏ä$Tø£+>± eT÷Á‘· @sêŒ≥T, X¯Øs¡+ qT+∫ n~Ûø£ ˙{Ïì ‘=\–+#·&ÜìøÏ düVü‰j·T|ü&ÉT‘·T+~. ìeTàs¡dü+ j·T÷]ø˘ j·÷dæ&éqT |ü\T#·q #˚dæ, ø°fi¯¢H=|ü⁄Œ\T e+{Ï s¡T>∑à‘·\ u≤]q |ü&˚ neø±XÊ\qT ‘·–ZdüTÔ+~. á dæÁ≥dt |ü+&ÉT˝À ñ+&˚ j·÷+{° Äøχ&Ó+{Ÿ‡ e\¢ >∑õ® ‘êeTs¡, #·T+Á&ÉT, bı&É\T, ÁeD≤\T, yÓTT{ÏeT\T, ≈£îwüߘ yÓTT<ä\>∑ T #·s¡àyê´<ÛäT\ qT+∫ $eTTøÏÔ ø£*–düTÔ+~. ìeTàs¡kÕìï s√E Áø£eT+ ‘·|üŒ≈£î+&Ü ‘ê–‘˚ eT+∫ |òü*‘ê\ìdüTÔ+~. ‘˚HÓ˝Àì j·÷+{° Äøχ&Ó+{Ÿ‡ nHêeT¢»qø±\‘√ b˛sê&É>∑*π> X¯øÏÔ ñ+&ç, ô|<ä› ù|>∑T≈£î ø±´q‡sY≈£î <ë]rùd u≤´ø°º]j·÷‘√ b˛sê&ÉT‘·T+~. Bì˝Àì ø=ìï |ü<ësêú\T πøq‡sY sê≈£î+&Ü ìs√~ÛkÕÔsTT. n+‘˚ ø±<äT ø£&ÉT|ü⁄˝À qT*|ü⁄s¡T>∑T\T @s¡Œ&É≈£î+&Ü düVü‰j·T|ü&ÉT‘·T+~. ìeTàs¡dü+ ‘ê>∑&É+ e\¢ Js¡íÁøÏj·T düeTdü´\T ‘=\–b˛‘êsTT. nJs¡í+ e\¢ @s¡Œ&˚, >∑T+&ÓeT+≥ ø£&ÉT|ü⁄ ñã“≥+, Á‘˚qTŒ\T e+{Ï$ sê≈£î+&Ü ñ+{≤sTT. |ü⁄sê‘·q ø±\+˝À neTàeTà\T »«s¡+ e∫ÃHê


dü\Vü‰

50

˝Òø£ bı≥º >∑&É_&É nsTTHê >±¢düT ìeTàs¡dü+‘√ ‘·–Z+#˚yês¡≥. Á|ü‹ s√E eTq+ ø±\Twü´+, »+ø˘|òü⁄&é ‹q&É+ e\¢ {≤øχHé @s¡Œ&ÉT‘êsTT. eT] á {≤øχHé‡qT ‘=\–+#˚ >∑TD+ ìeTà˝À |ü⁄wüÿ\+>± ñ+~. {≤´øχHéqT ‘=\–+#·&É+‘√bÕ≥T Á|”sê&çø£˝Ÿ &Ü´y˚TCŸqT ìyê]düTÔ+~. <ä+‘ê\qT yÓT]|ækÕÔsTT. ìeTà‘=ø£ÿ‘√ <ä+‘ê\MT<ä s¡T<ä›&É+ e\¢ |üfi¯ó¢ ‘Ó\¢>± e÷s¡T‘êsTT. Ç+ø± Áu…wt MT<ä ìeTàs¡dü+ |æ+&ÉT≈£îì, <ëìô|’ ø=~›>± kÕ˝Ÿº ∫\ø£]+∫ <ä+‘êe<Ûëq+ #˚düTø√e&É+ e\¢ <ä+‘ê\T ‘Ó\¢>± ‘·fi¯‘·fi¯˝≤&ÉT‘êsTT. bıs¡bÕ≥Tq #˚sTT ‘Ó–Hê ˝Ò<ë >±j·÷˝…’Hê yÓ+≥H˚ ìeTà‘=ø£ÿqT s¡T<ä›&É+ e\¢ Ç~ >=|üŒ j·÷+{° ôd|æºø˘>± |üì#˚düTÔ+~. n˝≤ s¡T<ä›&É+ e\¢ ø=~›>± eT+≥ nì|æ+#·e#·TÃ. ø±˙ eT+∫ |òü*‘êìï ÇdüTÔ+~. ÇHÓŒ¤ø£¸H金√ b˛sê&˚ \ø£åD≤\T ìeTà˝À yÓT+&ÉT>± ñHêïsTT. Ç~ #·sêàìøÏ j·÷+{°ôd|æºø˘>± |üì#˚dæ yÓTT{ÏeT\T, Ç‘·s¡ #·s¡à dü+ã+~Û‘· düeTdü´\qT ìyê]düTÔ+~. n+<äTe˝Ò¢ Ç~ ˇø£ u…dtº ã÷´{° edüTÔe⁄>± #·sêàìøÏ ñ|üjÓ÷–kÕÔs¡T. Bì˝Àì $≥$THé dæ dü+s¡øÏå+∫ #·s¡à ø±+‹ì ø£*–düTÔ+~. ìeTàs¡dü+ s√p ‘ê–‘˚, Äs√>∑´+ yÓTs¡T>∑T|üs¡∫ ej·TdüT ø£q|ü&Éìe«≈£î+&Ü #˚düTÔ+~.

p˝…’ 13 #·sêàìï X¯óÁuÛÑ|üs¡#·&É+˝À n‘·´~Ûø£ kÕeTs¡ú´+ ø£*–q >∑TD≤\T ñHêïsTT. ìeTàs¡dü+ eTTU≤ìøÏ |ü{Ϻ+#·&É+ <ë«sê m+&É≈£î q\¢ã&çq #·sêàìï ‹]– ì>±]+|ü⁄ e#˚Ã˝≤ #˚düTÔ+~. X¯Øs¡+˝À ø=ìï düTìï‘·yÓTÆq Á|ü<˚XÊ\T X¯óÁuÛÑ+ #˚j·T&ÜìøÏ ø=ìï ¬ø$Tø£˝Ÿ‡ Ábı&Éø˘º‡ #·sêàìøÏ Vü‰ì ø£*–kÕÔj·Tì uÛÑj·T|ü&ÉT ‘·T+fÒ n+<äT≈£î ìeTàs¡dü+ u≤>± ñ|üjÓ÷>∑|ü&ÉT‘·T+~. ìeTàø±j·T˝À s¡÷{ÏHé nH˚ eT÷\ø£+ ñ+≥T+~. á eT÷\ø£+ ø£+{Ï #·÷|ü⁄qT yÓTs¡T>∑T|üs¡#·&É+ ‘√bÕ≥T, ¬s{°Hê düeTdü´\qT ìyê]+#·&ÜìøÏ düVü‰j·T|ü&ÉT‘·T+~. á s√E˝À¢ øÏ&ûï˝À sêfi¯ó¢ @s¡Œ&É&É+ düs¡« kÕ<Ûës¡D+>± e÷]+~. n+<äT≈£î ø±s¡D+>± ‘·≈£îÿe>± ˙fi¯ó¢ ‘ê>∑&É+, ø±´*¸j·T+ n~Ûø£+>± ñ+&É&É+ #˚‘· ≈£L&Ü øÏ&ûï˝À sêfi¯ó¢ @s¡Œ&É‘êsTT. n˝≤π> j·T÷]Hé m≈£îÿe ùd|ü⁄ ì\« ñ+#·Tø√e&É+ e\¢ ≈£L&Ü á düeTdü´ @s¡Œ&ÉT‘·T+~. øÏ&ûï k˛ºHé‡ n+fÒ @MTø±<äT ø±´*¸j·T+ ìπøåbÕ\T ì\« ñ+&É&Éy˚T. M{Ïì øÏ&ûï k˛ºHé‡ n+{≤+ ø±ã{Ϻ yê{Ïì ø£]–+#·&ÜìøÏ á ‘˚HÓ ìeTàs¡dü+ ø±+_H˚wüHé p´dt u≤>± |üì#˚düTÔ+~. ∫qï ∫qï sêfi¯ó¢ @s¡Œ&É≈£î+&Ü ìs√~ÛdüTÔ+~. X¯Øs¡+˝À n~Ûø£ ø±´*¸j·T+ ‘=\–+#·&ÜìøÏ ìeTàø±j·T u≤>± |üì#˚düTÔ+~. ```0```


dü\Vü‰

p˝…’ 13

51

ø£+|üP´≥sY yê&Éø£+˝À C≤Á>∑‘·Ô\T Ç|ü⁄Œ&ÉT

Á|ü‹ Ç+{À¢ ø£+|üP´≥sY $ìjÓ÷>∑+ düs¡« kÕ<Ûës¡D+ >± e÷]+~. ø£+|üP´≥s¡¢≈£î yê&Éø£+ ô|]π>ø=~› e÷¬sÿ{À¢ &çe÷+&é ô|s¡T>∑T‘√+~. nsTT‘˚ ø£+|üP´≥sY ˝Ò<ë ˝≤´|t{≤|t yê&Éø£+˝À yÓTfi¯≈£îe\T bÕ{Ï+#·ø£b˛‘˚ eTìïø£ ˝À|æ+#·&É+‘√bÕ≥T $<äT´‘Y #êØ®\‘√ _\T¢\T yÓ÷‘ÓøÏÿb˛yê*‡+<˚! eTTK´+>± Ç+{À¢ |üì#˚ùd≥|ü⁄Œ&ÉT ø£+|üP´≥sY MT<ä #·Ts¡T>±Z |üì #˚j·T&É+, ‘·sê«‘· #·≥T≈£îÿq ˝Ò∫yÓ[¢b˛e&É+ »s¡T>∑T‘·T+~. Ç~ dü¬s’q $<Ûëq+ ø±<äT. |”d” eTT+<äs¡ qT+∫ ˝Ò#˚ eTT+<äT eT∞¢ ≈£Ls¡TÃH˚ düeTj·÷ìï ã{Ϻ e÷ì≥sYqT Ä|òt #˚j·T&É+ ˝Ò<ë wü{Ÿ&ÍHé #˚j·T&É+ nH˚~ ‘·|üŒìdü]>± ìs¡ísTT+#·Tø√yê*. eTØ ∫qïbÕ{Ï $sêe÷ìπø wü{Ÿ&ÍHé #˚j·T&É+ m+<äT≈£L nqT≈£î+fÒ ø£˙dü+ e÷ì≥sYì ø£fÒºj·÷*. Ç˝≤ #˚ùdÔ dü>∑+ $<äT´‘Y Ä<ë ne⁄‘·T+~. m+<äTø£+{≤sê? ø£+|üP´≥sY $ìjÓ÷–+#·T≈£îH˚ X¯øÏÔ˝À dü>∑+ e÷ì≥πs ñ|üjÓ÷–+#·T≈£î+≥T+~ ≈£qTø£. ø£+|üP´≥sY, e÷ì≥sY, ø±|”j·TsY.. M{ÏøÏ d”º|òt yÓ÷&é Ä|ü¸Hé ñ+fÒ ‘·|üŒìdü]>± ñ|üjÓ÷–+ #·Tø√yê*. Bìe\¢ q\u…’ XÊ‘·+ $<äT´‘Y Ä<ë ne⁄‘·T+~. n+<äyÓTÆq Ád”ÿHé ùdesY n+<äs¡÷ #·÷kÕÔs¡H˚ e~˝ÒXÊ nq &ÉeT÷ dü]ø±<ä+&√jYT! <ëìe\¢ #ê˝≤ $<äT´‘Y eè<∏ë

nsTTb˛‘·T+~. ø=ìï >∑+≥\T n˝≤ e~˝ÒùdÔ Ks¡Ãj˚T´ X¯øÏÔ s√»+‘ê z ]Á|òæõπs≥sY q&É|ü&ÜìøÏ ø±yê*‡q $<äT´‘Y‘√ düe÷q+. ˝≤´|t{≤|tì ñ|üjÓ÷–+#·T≈£îqï ‘·sê«‘· #ê˝≤eT+~ #ês¡®sYì n˝≤fÒ |ü¢>¥ uÀs¡T¶\øÏ ñ+#˚kÕÔs¡T. Ä düeTj·T+˝À ñ|üjÓ÷–+#·T ≈£îqï ‘·sê«‘· #ê˝≤ eT+~ #ês¡®sYì n˝≤π> |òü¢>¥ uÀs¡T¶\øÏ ñ+#˚ kÕÔs¡T. Ä düeTj·T+˝Àq÷ n~ $<äT´‘Yì d”«ø£]düTÔ+<äì Á>∑Væ≤+#ê*. Ç˝≤ nj˚T´ eè<∏ë HÓ˝≤Ks¡T˝À _\T¢ ‘·&çdæ yÓ÷ô|&Éj˚T´≥T¢ #ês¡®s¡¢ $wüj·T+˝Àq÷ á C≤Á>∑‘·Ô ø£∫Ñ·>± bÕ{Ï+#ê*. eTT<äT›>± ˝≤´|” nì |æ\T#·T≈£îH˚ b˛s¡ºãT˝Ÿ ø£+|üP´≥sY |ü]ø£s¡+ ˝≤´|t{≤|tqT X¯Øs¡+ô|’ ô|≥Tº≈£îì ñ|üjÓ÷–+#·&É+ <ë«sê nH˚ø£ Äs√>∑´ düeTdü´\T ‘·˝…‘˚Ô neø±X¯eTT+<äì |ü\T n<Ûä´j·THê˝À¢ yÓ\¢&Ó’+~. ˝≤´|t{≤|t <ë«sê yÓ\Te&˚ y˚&ç {Àôdº&é dæÿHé dæ+Á&√yéT nH˚ yê´~ÛøÏ ø±s¡D+ ø±>∑\<äì |ü]XÀ<Ûä≈£î\T dü+ã+~Û‘· n\Ø®\≈£î ø±s¡DeTe⁄‘·T+<äì yÓ’<äT´\T |ü\T πødüT˝À¢ ìsê∆]+#·&É+ »]–+~.

˝≤´|t{≤|t y˚&Óø£ÿ{≤ìøÏ >∑\ ø±s¡D≤\T ‘Ó\TdüT≈£î+<ë+. ˝≤´|t˝≤|tô|’ m≈£îÿe>± |üì#˚j·T&É+ ˝≤´|”ì y˚&ç yê‘êes¡D+˝À ñ+#·&É+ >∑~˝À yÓ+{Ï˝ÒwüHé e´edüú dü]>± ˝Òø£b˛e&É+


dü\Vü‰

p˝…’ 13

52

nqedüs¡ j·T÷mdt; πøãTfi¯¢qT ˝≤´|t{≤|t≈£î ñ+#˚j·T&É+ ˝≤´|”ì ñ+∫q ÁbÕ+‘·+ <äTeTTà, <Ûä÷[‘√ ñ+&É&É+ ˝≤´|t{≤|t &çC…’ì+>¥˝À ˝À|ü+

˝≤´|t{≤|t yê&Éø£+˝À rdüTø√e\dæq C≤Á>∑‘·Ô\T M˝…’q+‘· es¡≈£î Á|üj·÷D≤˝À¢ ˝≤´|”ì ñ|üjÓ÷–+#·e#·TÃ. ˝≤´|”‘√ Á|üj·÷DÏ+#ê*‡ e∫Ã, n<˚ düeTj·T+˝À ñ|üjÓ÷–+#ê*‡ eùdÔ eTT+<äT>± z yÓT‘·Ô{Ï >∑T&ɶqT ‘=&É\ô|’ ñ+∫ Ä ‘·s¡Tyê‘· ˝≤´|”ì ÄHé #˚j·T+&ç. y˚&ç m≈£îÿe>± ñqï#√≥ ˝≤´|”ì $ìjÓ÷–+∫q≥¢sTT‘˚ u≤´≥Ø düeTdü´\T e#˚à neø±X¯+ ñ+~. nsTT‘˚ ø±<äT ø=ìï dü+<äsꓤ˝À¢ u≤´≥Ø ù|*b˛e#·TÃ. ø±ã{Ϻ y˚&ç yê‘êes¡D+˝À ˝≤´|”ì M˝…’q+‘· es¡≈£î ñ|üjÓ÷–+#·e<äT›. ˝≤´|”ì m+&É˝À bÕsYÿ #˚dæq yêVü≤Hê˝Àm¢ ñ+#·sê<äT. n˝≤H˚ zô|Hé #˚dæq ˝≤´|t{≤|tqT @d” >∑~ qT+∫ |ü<˚ |ü<˚ e÷s¡Ãsê<äT.

Hê\T¬>’<äT |”d”\≈£î ˇπø eTÚdt ˇø£ÿ eTÚdt‘√ Hê\T>∑T ø£+|üP´≥s¡¢qT Ä|üπs{Ÿ #˚j·T&É+ kÕ<Ûä´y˚THê? eTÚdt $‘Yne⁄{Ÿ u≤s¡¶sY‡ kÕ|òtºy˚sY‘√ á Á|üÁøÏj·T kÕ<Ûä´y˚T. á kÕ|òtºy˚sY kÕj·T+‘√ πøe\+ eTÚdtqT e÷Á‘·y˚T ø±<äT ø°uÀs¡T¶qT Hê\T¬>’<äT |”d”\≈£î nqTdü+<Ûëì+#·Tø√e#·TÃ. á kÕ|òtºy ˚sY kÕj·T+‘√ πøe\+ eTÚdtqT e÷Á‘·y˚T ø±<äT ø°uÀs¡T¶qT Hê\T¬>’<äT |”d”\≈£î nqTdü+<Ûëì+#·Tø√e#·TÃ. á kÕ|òtºy˚sY &ÍHé˝À&ç+>¥ |üP]Ô>± ñ∫‘·+. n<äq|ü⁄ Vü‰sY¶y˚sY nedüs¡+ ˝Ò<äT. kÕ|òtºy˚sYqT |”d”˝À¢ ÇHékÕº˝Ÿ #˚dæ dü÷#·q\qT bÕ{ÏùdÔ dü]. á n‘ê´<ÛäTìø£ |ü]C≤„q+ kÕj·T+‘√ ˇπø eTÚdt, ˇπø ø° uÀs¡T¶qT Hê\T>∑T

ø£+|üP´≥s¡¢≈£î ùwsY #˚düTø√e#·TÃ.

ô|Hé Á&Ó’yé qøÏ©<ë eT+∫<ë ø£+|üP´≥s¡T¢ n+<äTu≤≥T˝ÀøÏ e#êÃø£ m+‘·{Ï |üìHÓ’Hê düTHêj·÷dü+>± #·ø£ÿu…fÒºdüTÔHêï+. ø£≥º\ø=B› ]ø±s¡T¶\qT sêj·T≥+ yê{Ïì <ëj·T≥+ e+{Ï u…&É<ä\T ‘·bÕŒsTT. >∑Dq j·T+Á‘êìøÏ ã+<ÛäTe⁄˝≤¢ |ü⁄≥Tºø=∫Ãq ñ|üø£s¡D≤˝˝À ô|HéÁ&Ó’yé ˇø£{Ï. ∫qï ôd’CŸ u≤ø˘‡ |ü]e÷D≤ìï ø£*– ñ+&˚ á ãT*¢ k˛ºπsCŸ Á&Ó’esY ô|<ä› yÓTT‘·Ô+˝À düe÷#êsêìï k˛ºsY #˚düTÔ+~. 2J, 4J, 8J;, 16J; Ç˝≤ nH˚ø£ yÓTeTØ y˚]j·T+≥¢˝À á ô|HéÁ&Ó’yé\T \uÛÑ´eTe⁄‘·T HêïsTT. Áu≤+&Ó&é ô|HéÁ&Ó’yé\ $\Te s¡÷.400 qT+∫ ÁbÕs¡+uÛÑeTe⁄ ‘·T+~. nsTT‘˚, ô|HéÁ&Ó’yé\≈£î ôd’‘·+ qøÏ© eTøÏ© n+≥T≈£î+~. |ü\Te⁄s¡T &ÉãT“≈£î ø£≈£îÿ]Ô|ü&ç &É÷|æ¢πø{Ÿ ô|HéÁ&Ó’yé\qT ‘·j·÷s¡T #˚dü÷Ô ø£düºeTs¡¢≈£î ≈£î#·TÃ{À|æ ô|&ÉT‘·THêïs¡T. ndü\T≈£î qøÏ©øÏ ‘˚&Ü ˝Òq+‘·>± M{Ï &çC…’ì+>¥ ñ+{À+~. MTs¡T m+|æø£ #˚düT≈£îqï ô|HéÁ&Ó’yé MT<ä d”]j·T˝Ÿ HÓ+ãsYqT <ëì d”˝Ÿ¶ ø£esYô|’ ñqï HÓ+ãsY‘√ b˛*à #·÷düTø√yê*. HÓ+ãsY $wüj·T+˝À @e÷Á‘·+ ‘˚&Ü ñqï, ndü\T HÓ+ãπs ˝Ò≈£îHêï n~ qøÏ©<äì ìsê∆s¡D≈£î e#˚Ãj·T#·TÃ. qøÏ© ô|HéÁ&Ó’yé\ô|’ d”]j·T˝Ÿ HÓ+ãs¡T¢ ñ+&Ée⁄. Hêdæs¡ø£+ bÕ¢dæºø˘qT ñ|üjÓ÷–+#·&É+ #˚‘· ô|HéÁ&Ó’yé\T ‘·≈£îÿe ãs¡Te⁄qT ø£*– ñ+{≤sTT. ø±ã{Ϻ ãs¡Te⁄ $wüj·T+˝Àq÷ z ø£H˚ïdæ ñ+#·+&ç. n˝≤π> ô|HéÁ&Ó’yé MT<ä ñqï ˝À>√qT ÁkÕÿ#Y #˚dæ #·÷&É+&ç. n~ ‘=\–b˛sTTq≥¢sTT‘˚ K∫Ñ·+>± Ä ô|HéÁ&Ó’yé qøÏ©<˚. ø£+ô|˙ ô|HéÁ&Ó’yé\ô|’ eTTÁ~+∫q ˝À>√ #Ó≈£îÿ#Ó<äs¡<äT.


dü\Vü‰

53

p˝…’ 13

ø±s=Œπs{Ÿ |ò”E\ ø£‹ÔøÏ |ü<äTqT Jeq $<ÛëHêìï, ˝Àø£ C≤„Hêìï ‘Ó\TdüTø√e&ÜìøÏ $<ä´ nH˚~ n‘·´edüs¡+ nì >∑T]Ô+∫q Á|üuÛÑT‘·«+ $<ä´qT ÁbÕ<∏ä$Tø£ Vü≤≈£îÿ>± #˚dæ+~. nsTT‘˚ ø±s=Œπs{Ÿ |ò”E\≈£î ø£fiË¢+ y˚j·T˝Ò<äT. Bìï n<äqT>± uÛ≤$+∫q Áô|’y˚≥T dü+düú\T $<ë´s¡+>±ìï yêDÏ»´ s¡+>∑+>± e÷sêÃsTT. Á|üdüTÔ‘·+ <˚˚X¯+˝ÀH˚ n‹ô|<ä› yê´bÕs¡ e÷¬sÿ{Ÿ>± ø±s=Œπs{Ÿ $<ä´ $düÔ]k˛Ô+~. ˝≤uÛ≤\ |ü⁄≥º>± ù|s=+~q $<ë´s¡+>∑+˝À ø=‘·Ô ˇs¡e&ÉT\T düèwæºdü÷Ô eTT+<äT≈£î <ä÷düT¬øfi¯ó‘√+~. B+‘√ uÛ≤Ø yê´bÕs¡ dü+düú\T $<ë´s¡+>∑+ô|’ <äèwæº kÕ]+#êsTT. Hêsêj·TD, #Ó’‘·q´ yÓTT<ä\T≈£îì J HÓ{Ÿ esYÿ, ]\j·THé‡, {≤{≤ e+{Ï ô|<ä› ô|<ä› ø£+ô|˙\T ≈£L&Ü $<ë´s¡+>∑+ yÓ’|ü⁄ yÓTT>∑TZ#·÷|ü⁄‘·THêïj·T+fÒ BìøÏ m+‘· Ä<äs¡D ñ+<√ ns¡úeTe⁄‘√+~.

Áwüº yê´|üÔ+>± Áô|’y˚≥T $<ë´ dü+düú\T eTs√kÕ] ‘·eT |ò”E\ ø£‹ÔøÏ |ü<äTqT ô|{≤ºj·Tqï yês¡Ô Ä+<√fi¯q ø£*–k˛Ô+~. sêÁwüº+˝À >∑‘· ø=ìï HÓ\\T>± kÕ>∑T‘·Tqï ñ<ä´e÷\ Á|üuÛ≤e+ ø=+‘·, Á|ü|ü+#· yê´|üÔ+>± Ä]úø£ eT+<ä>∑eTq+ |òü*‘·+>± eT]ø=+‘· ñ<√´>∑, yê´bÕs¡, yêDÏ»´ s¡+>±\T eè~∆u≤≥˝À eTT+<ä&ÉT>∑T y˚j·T˝Òø£ dü‘·eT‘·eTe⁄‘·THêïsTT. Ä<ëj·T\T eTTqT|ü{Ï‘√ b˛*ùdÔ |ü&ÉπøXÊj·Tì ìsêàDs¡+>∑+ yÓTT<ä\T ùde\ s¡+>∑+ es¡≈£î nìï+{≤ Á|ü‘·´ø£å+>± ìs¡÷|üD ne⁄‘√+~. |ü]dæú‘·T\T ‘·\øÏ+<äT\sTTq MT<ä≥ Ç+{Ï+{≤ ã&Ó®≥T¢ n‘·˝≤≈£î‘·\eTe⁄‘·THêïsTT. eTs√e+ø£, á |ü]D≤e÷\ ‘√

ì$T‘·Ô+ ˝Òq≥Tº Áô|’y˚≥T bÕsƒ¡XÊ\\ j·÷»e÷Hê´\T |ò”E\ ô|+ |ü⁄qT ìsê›øÏåD´+>± Á|üø£{ÏdüTÔHêïsTT. Ç~ @{≤ @Á|æ˝Ÿ˝À ø£ì|æ+#˚ ‘·+‘˚ nsTTHê á kÕ] bÕsƒ¡XÊ\ j·÷»e÷Hê´\ e´eVü‰s¡+ _Ûqï eTsTTq~. n+<äT≈£î ¬s+&ÉT ø±s¡D≤\THêïsTT. @Á|æ˝Ÿ 1e ‘˚BqT+∫ C≤rj·T kÕúsTT˝À neT\T˝ÀøÏ e∫Ãq $<ë´ Vü≤≈£îÿ #·≥º+ ¬s+&ÉT n+XÊ\qT düTdüŒwüº+>± #ÓãT‘√+~. n+<äT˝À yÓTT<ä{Ï~ |æ\¢\qT bÕsƒ¡XÊ\˝À¢ #˚s¡TÃ≈£îH˚+<äT≈£î m+|æø£ $<ÛëHêìï #˚|ü≥º{≤ìøÏ M˝Ò¢ <ä+{À+~. ¬s+&√~ bÕsƒ¡XÊ\\ j·÷»e÷Hê´\T @ s¡÷|ü+˝À ø±´|æ fÒwüHé |ò”E edü÷\T #˚dæHê ø£]ƒq #·s¡´\T ‘·|üŒe+{À+~. ø±´|æfÒwü Hé |ò”EqT edü÷\T #˚ùdÔ n+<äT≈£î |ü~ ¬s≥¢ es¡≈£î »]e÷Hê $~Û+ #·e#·Ãì #·≥º+ #ÓãT‘√+~. bÕsƒ¡XÊ\˝À $<ë´]ú Á|üy˚XÊìøÏ |üØø£å


dü\Vü‰

p˝…’ 13

54

˝Ò<ë m+|æø£≈£î dü+ã+~Û+∫ m˝≤+{Ï $<Ûëìï neT\T #˚dæHê yÓTT<ä {ÏkÕ] s¡÷. 25y˚\T, ‘·s¡yê‹ |üsê´j·T+ s¡÷. 50y˚\T »]e÷Hê $~Û+#· e#·Ãì #·≥º+ ù|s=ÿ+{À+~. HêD´yÓTÆq $<ä´qT n‘·´+‘· BqT\ <ä]#˚πsà ÄX¯j·T+‘√ s¡÷bı+~q #·≥º+˝À $<ë´ dü+düú\ìï+ {Ïø° e]Ô+#˚ nH˚ø£ $~Û $<ÛëHê\‘√ bÕ≥T ìùw<Ûë\THêïsTT. ñ\¢+|òüTq≈£î •ø£å\THêïsTT. @Á|æ˝Ÿ 1e ‘˚B qT+∫ neT˝À¢øÏ e∫Ãq $<ë´ Vü≤≈£îÿ #·≥º+... Ç<˚ HÓ\˝ÀH˚, eTq sêÁwüº+˝ÀH˚, eTq #·T≥÷º ñqï bÕsƒ¡XÊ\˝À¢H˚... m˝≤ #·≥Tºã+&É\e⁄‘√+<√ ø£ì|ædü÷ÔH˚ ñ+~. ej·TdüT Á<ÛäTMø£s¡D |üÁ‘·+ Ä<Ûës¡+>± bÕsƒ¡XÊ\qT dü+Á|ü~+∫q @ $<ë´]ú qT+∫ nsTTHê dü<äs¡T bÕsƒ¡XÊ\ @ s¡÷|ü+˝Àq÷ ø±´|æfÒwüHé |ò”E edü÷\T #˚j·T≈£î+&Ü, ns¡Ω‘· |üØø£å, Ç+≥s¡÷«´ ˝≤+{Ïy˚M ˝Ò≈£î+&Ü n&çàwüHé Çyê«\qï á ‘êC≤ #·≥º+ nø£åsê˝≤ neT\e⁄‘·÷ ñ+fÒ Áô|’y˚≥T $<ë´dü+düú\ rs¡T‘ÓqTï˝À¢ Ç|üŒ{Ïπø >∑D˙j·TyÓTÆq e÷s¡TŒ\T ø£ì|æ+#˚$! $<ë´ Vü≤≈£îÿ #·≥º+ neT\T˝ÀøÏ sêe{≤ìøÏ eTT+<˚, Áô|’y˚≥T bÕsƒ¡XÊ\˝À¢ |ò”E\qT ø£≥º&ç #˚ùd+<äT≈£î sêÁwüº Á|üuÛÑT‘·«+ Jy√ 91ì $&ÉT<ä\ #˚dæ+~. ìs¡T&ÉT Ä>∑düTº 6q sêÁwüº Á|üuÛÑT‘·«+ $&ÉT<ä\ #˚dæq á ñ‘·Ôs¡T« Á|üø±s¡+ Áô|’y˚≥T bÕsƒ¡XÊ\\T |ò”E ô|+#ê\+fÒ n+<äT≈£î õ˝≤¢ ø£˝…ø£ºs¡¢ H˚‘·è‘·«+˝À @sêŒ≥j˚T´ ìj·T+Á‘·D ø£$T{° qT+∫ ‘·|üŒìdü]>± nqTeT‹ rdüTø√yê*. e#˚à $<ë´ dü+e‘·‡s¡+˝À |ò”E\T ô|+#ê\+fÒ á dü+e‘·‡s¡+ ôdô|º+ãsY 30 ˝Àù| õ˝≤¢ ø£$T{°\≈£î Áô|’y˚≥T dü÷ÿfi¯¢ j·÷»e÷Hê´\T ‘·eT Á|ü‹bÕ<äq\T düeT]Œ+#ê*. yê{Ïì ø£˝…ø£ºs¡T Ä<Ûä«s¡´+˝À ø£$T{° |ü]o*+∫ &çôd+ãsY 31˝À>± ìs¡íj·÷ìï ‘Ó*j·TCÒdüTÔ+~. ÇB Jz 91 #ÓãT‘·Tqï~. ìs¡T&ÉT Ä>∑düTº˝À $&ÉT<ä\ #˚dæq á Jy√ qT+∫ ª $<ë´XÊK≈£î kÕ<Ûä´+ ø±<äµqï ø±s¡D+>± s¡÷. 12,000 ˝À|ü⁄ |ò”E\T edü÷\T #˚ùd dü÷ÿfi¯¢qT $TqVü‰sTTdü÷Ô sêÁwüº Á|üuÛÑT‘·«+ á @&Ü~ »qe]˝À eTs√ ñ‘·Ôs¡T«qT C≤Ø #˚dæ+~. ‘·<ë«sê @{≤

$<ë´]ú qT+∫ s¡÷. 12,000 es¡≈£î edü÷\T #˚düTø√e#·ÃH˚ yÓfi¯¢≈£L&Éì dü+πø‘·y˚T n+‘·≈£î eTT+<äT ‘·≈£îÿe |ò”E\T edü÷\T #˚düTÔqï bÕsƒ¡XÊ\\≈£î yÓ[¢+~. ˇø£ÿ ø£\+b˛≥T‘√ sêÁwüº+ yÓTT‘·Ô+ MT<ä 18y˚\≈£î ô|’>± ñqï Áô|’y˚≥T bÕsƒ¡XÊ\˝À¢ <ë<ë|ü⁄ 12y˚\T á ªdü&É*+|ü⁄µ |ü]~Û˝À #˚]b˛j·÷sTT. <ë<ë|ü⁄ ns¡ø√{Ï $<ë´s¡Tú\T Áô|’y˚≥T bÕsƒ¡XÊ˝À¢H˚ $<ë´uÛ≤´dü+ kÕ–düTÔqï sêÁwüº+˝À dü&É*+|ü⁄ \ ø£+fÒ _–+|ü⁄˝Ò #·<äTe⁄qT kÕe÷qT´&çøÏ #˚s¡Te>± ñ+#·T‘êj·Tì Á|üuÛÑT‘·«+ Çø£HÓ’Hê >∑eTìùdÔ y˚T\T! 12y˚\˝À|ü⁄ edü÷\T #˚ùd bÕsƒ¡XÊ\˝À¢ #˚sêÃ\qT≈£îHêï Ç<ä›s¡T |æ\¢\ ‘·*¢<ä+Á&ÉT\T πøe\+ |ò”E\ ø√dü+ #Ó*¢+#ê*‡+~ <ë<ë|ü⁄ s¡÷. 24y˚\T. |æ\¢\ Á{≤Hé‡b˛sYº, |ü⁄düÔø±\T, Á&Ó’düT‡\T, ø£+|üP´≥sY |ò”E\T, &Óe\|tyÓT+{Ÿ |ò”E e+{Ï düyê\ø£å u≤<äTfi¯ó¢, ãs¡Te⁄\T n<äq+. ne˙ï ø£*ùdÔ ãs¡Te⁄ ‘·&çdæ yÓ÷ô|&Ée⁄‘·T+~. Çø£ s¡÷.12.000 $T+∫ |ò”E ô|+#·T≈£îH˚+<äT≈£î düsêÿs¡T nqTeT‹+∫q bÕsƒ¡XÊ\˝À¢ $<ë´s¡Tú\ MT<ä Ä ãs¡Te⁄ @{≤ \ø£å\ s¡÷bÕj·T˝À¢ ‘˚\T‘√+~. sêÁwüº Á|ü»\ ‘·\dü] Ä<ëj·T+ 2008`09 Hê{ÏøÏ dæús¡ <Ûäs¡˝À¢ s¡÷. 27,362— Á|üdüTÔ‘· <Ûäs¡˝À¢ s¡÷. 40,902 e÷Á‘·y˚T. Ç˝≤+{Ï n+XÊ\qT |ü]>∑D˝ÀøÏ rdüT≈£î+fÒ |ü<√‘·s¡>∑‹ es¡≈£î $<ä´ nqï~ #·<äe⁄≈£îH˚ kÕe÷õø£ kÕúsTT ñqï ≈£î≥T+u≤\≈£L Ä]úø£+>± yÓ÷j·T˝Òì uÛ≤s¡+>± e÷]+<äì s¡÷&Ûç ne⁄‘·T+~. @Á|æ˝Ÿ 1 qT+∫ <˚X¯eT+‘·{Ïø° e]Ô+#˚˝≤ neT˝À¢øÏ e∫Ãq $<ë´ Vü≤≈£îÿ #·≥º+ eTÚ*ø£ \ø£å´+ HêD´yÓTÆq $<ä´qT Vü≤≈£îÿ>± n+<ä]ø° n+<äTu≤≥T˝ÀøÏ rdüT≈£îsêe≥+. ‘êeTT ø=ìï bÕsƒ¡XÊ\\≈£î |ò”E\ ô|+|ü⁄ $wüj·T+˝À Ç∫Ãq dü&É*+|ü⁄, yÓTT‘·Ô+>± Áô|’y˚≥T bÕsƒ¡XÊ\\ |ò”E\≈£î dü+ã+~Û+∫ ‘êeTT nqTdü]düTÔqï $<Ûëq+ πø+Á<ä Á|üuÛÑT‘·« #·{≤ºìøÏ nqT>∑TD+>±H˚ ñHêïj·÷ nqï~ sêÁwüº Á|üuÛÑT‘·«+ Ä˝À∫+#ê*‡q n+X¯+.

```0```


dü\Vü‰

p˝…’ 13

55

~H√‘·‡yê\T ‘Ó\TdüT≈£î+<ë+ p˝…’ 1: C≤rj·T yÓ’<äT´\ ~H√‘·‡e+

&Ü._.dæ.sêjYT 1892 p˝…’ 1e ‘˚Bq ;Vü‰sY sêÁwüº+, bÕ{≤ï õ˝≤¢˝Àì ã+øÏ+|üPsY˝À »ìà+#ê&ÉT. |üP]Ô ù|s¡T _<Ûëq #·+Á<ëjYT. C≤<äe|üPsY {Ï._. Vü‰dæŒ≥˝Ÿ, ÄsY.õ.U≤sY yÓT&çø£˝Ÿ ø±˝Òõ, ø£eT˝≤HÓÁVüA Vü‰dæŒ≥˝Ÿ, $ø√º]j·÷ ÇHé‡dæº≥÷´{Ÿ, ∫‘·Ôs¡+»Hé ø±´q‡sY Vü‰dæŒ≥˝Ÿ yÓTT<ä˝…’q dü+düú\qT HÓ\ø=˝≤Œ&ÉT. 1926˝À Á|ü‘˚´ø£+>± eTVæ≤fi¯˝ø√dü+, |æ\¢\ ø√dü+ ∫‘·Ôs¡+»Hé ùdyêdü<äHé •ø£åD≤ dü+düúqT ≈£L&Ü @sêŒ≥T #˚XÊs¡T. 1947˝À ø£\ø£‘êÔ $X¯«$<ë´\j·÷ìøÏ yÓ’dt #Ûêq‡\sY>±, 1943˝À yÓT&çø£˝Ÿ øöì‡˝Ÿ Ä|òt Ç+&çj·÷≈£î n<Ûä´≈£åîì>± ìj·T$T+ |üã&ܶ&ÉT. $<ë´, yÓ’<ä´ s¡+>±\≈£î áj·Tq #˚dæq ùde\≈£î>±qT 1944˝À >ös¡e &Üø£ºπs{Ÿ Á|ü<ëq+ #˚j·Tã&ç+~. 13.1.1948q |ü•ÃeT u…+>±˝Ÿ eTTK´eT+Á‹ |ü<ä$ #˚|ü{≤º&ÉT. 4.2.1961q á j·Tq≈£î ªuÛ≤s¡‘·s¡‘·ïµ _s¡T<äT Çe«ã&ç+~. 1.7.1962q eTs¡DÏ+#ês¡T. M] »j·T+‹, es¡∆+‹ ≈£L&Ü p˝…’ 1e ‘˚B ø±e &É+ $X‚wü+. M] C≤„|üø±s¡ú+ Á|ü‹ dü+e‘·‡s¡+ p˝…’ 1e ‘˚Bq yÓ’<äT´\ ~H√‘·‡e+ »s¡T|ü⁄ø√yê\ì 1962˝À uÛ≤s¡‘· Á|üuÛÑT‘·«+ n~Ûø±]ø£+>± Á|üø£{Ï+∫+~. $$<Ûä s¡+>±\˝À $•wüº ùde\+~+∫q yê]øÏ 1976 qT+&ç &Ü._.dæ.sêjYT ù|s¡T MT<äT>± nyês¡T¶\T ÇdüTÔHêïs¡T.

p˝…’ 2 : n+‘·sê®rj·T düVü≤ø±s¡ ~H√‘·‡e+ Äs√>∑´+, >∑èVü≤ìsêàD+, u≤´+øÏ+>¥, $<ë´_Ûeè~∆, Ád”Ô |ü⁄s¡Twü düe÷q‘·«+, |üsê´es¡D |ü]s¡ø£åD, ø±]à≈£î\ Vü≤≈£îÿ\

s¡ø£åD yÓTT<ä˝…’q s¡+>±\˝À Á|ü|ü+#· <˚XÊ\T, |üs¡düŒs¡ düVü≤ø±s¡+‘√ |ü⁄s√_Ûeè~∆ kÕ~Û+#·>∑\e⁄. á ÄX¯j·T+ ø√dü+ nH˚ø£ <˚XÊ\˝À düVü≤ø±s¡ dü+düú\T @s¡Œ&ܶsTT. düVü≤ø±s√<ä´eT+ jÓTTø£ÿ ÄX¯j·÷\ \øå±´\ $wüj·TyÓTÆ Á|ü»\˝À #Ó’‘·q´+ ø£*–+#·&É+ ø√dü+ Á|ü‹ dü+e‘·‡s¡+ n+‘·sê®rj·T düVü≤ø±s¡ ~H√‘·‡e+ ìs¡«Væ≤düTÔHêïs¡T. n+‘·sê®rj·T düVü≤ø±s¡ ≈£L≥$T (◊.dæ.m) düs¡« Á|ü‹ì~Û düuÛÑ1992 &çôd+ãsY 16q #˚dæq rsêàD+˝À Á|ü‹ dü+e‘·‡s¡+ p˝…’ yÓTT<ä{Ï X¯ìyês¡+ Hê&ÉT n+‘·sê®rj·T düVü≤ø±s¡ ~H√‘·‡e+ ìs¡«Væ≤+#ê\ì ù|s=ÿqï~. 1995 qT+∫ á ~H√‘·‡yêìï ìs¡«Væ≤düTÔHêïs¡T. International Co-Operatives Association (ICA) 1923 yÓTT<ä{ÏkÕ]>± á ~H√‘·‡yêìï ìs¡«Væ≤+∫+~. Committee for the Promotion and Advancemrnt of Co-Operatives (COPAC) nH˚

dü+düú ø£èwæ e\¢ á ~H√‘·‡e+ 19955˝À ◊.sê.dü. yê]#˚‘· n~Ûø±]ø£+>± >∑T]Ô+#·ã&ç+~.

p˝…’ 10 : Glob Energy Independence Day &܈ˆ ìø£˝À f…kÕ¢ nH˚ XÊÁdüÔy˚‘·Ô |ü⁄{Ϻq s√C…’q p˝…’ 10q á ~H√‘·‡yêìï »s¡ T |ü ⁄ ≈£ î +{≤s¡ T . ìø£˝À f…kÕ¢ 10.7.1856q Áø=y˚Twæj·÷˝À »ìà+ #ê&ÉT. Ç‘·&ÉT nkÕ<Ûës¡D y˚T<Ûë$.


dü\Vü‰

‘=* s√E˝À¢ Ç‘·ìøÏ u≤>± ù|s¡T Á|ü‹wüº\T e#êÃsTT. Ç‘·ì ù|s¡TqT düè»Hê‘·àø£‘·≈£î e÷s¡T ù|s¡T>± uÛ≤$+#˚yês¡T. e+<ä¡≈£îô|’>± ñ‘·Œ‘·TÔ\ MT<ä Ç‘·ìøÏ ù|f…+{Ÿ Vü≤≈£îÿ\T ñ+&˚$. uÛÑ÷>√fi¯+ MT~ Á|ü»\+<ä]ø° ñ∫‘·+>± $<äT´‘·TÔqT düs¡|òüsê #Ój·÷´\ì ø£\\T ø£Hêï&ÉT. Ç‘·&ÉT ‘·q ∫e] s√E˝À¢ ª|æ∫à XÊÁdüÔy˚‘·Ôµ>± n|üU≤´‹ bÕ˝…’Hê&ÉT.

p˝…’ 11: Á|ü|ü+#· »HêuÛ≤ ~H√‘·‡e+

p˝…’ 13

56

ÁbÕ+‘ê\≈£î ‘·s¡*+#·&É+ yÓTT<ä˝…’q |ü<ä∆‘·T\˝À Ád”Ô\ MT<ä »s¡T>∑T‘·Tqï Væ≤+düqT n]ø£≥º&É+, ◊.dæ.dæ.øÏ u≤dü≥>± ì\e&É+ á ~H√‘·‡e \øå±´\T Á|ü‹ dü+ˆˆp˝…’ 17q á ~H√‘·‡yêìï ìs¡«Væ≤kÕÔs¡T.

p˝…’ 22: C≤rj·T |ü‘êø£ Ä$wüÿs¡D ~H√‘·‡e+ (National Flag Adoption Day)

$»j·Tyê&É˝À »]–q nœ\ uÛ≤s¡‘· ø±+Á¬>dt ø£$T{° düe÷y˚XÊ\ dü+<äs¡“¤+˝À >±+BÛJ dü÷#·q qqTdü]+∫ |æ+>∑[ yÓ+ø£j·T´ ˇø£ |ü‘êø±ìï s¡÷bı+~+#ê&ÉT. Ä C…+&Ü˝À ms¡T|ü⁄, Ä≈£î|ü#·Ã s¡+>∑T\T, eT<Ûä´˝À #·s¡U≤ ñHêïsTT. >±+BÛJ dü\Vü‰ Á|üø±s¡+ ‘Ó\T|ü⁄ s¡+>∑TqT #˚sêÃs¡T. Ä C…+&ÜqT ø±+Á¬>dt düe÷y˚XÊ\˝À m>∑Ts¡y˚düTÔ+&˚yês¡T. dü«‘·+Á‘· uÛ≤s¡‘·<˚X¯|ü⁄ C≤rj·T |ü‘êø£+>± Á‹es¡í |ü‘êø±ìï 22.7.1947q sêC≤´+>∑ düuÛÑ ÄyÓ÷~+∫+~. C≤rj·T |ü‘êø£+ ø±cÕj·T+, ‘Ó\T|ü⁄, Ä≈£î|ü#·Ã s¡+>∑T\T düe÷q ìwüŒ‹Ô˝À ñ+&Ü*. ‘Ó\T|ü⁄ s¡+>∑T eT<Ûä´˝À #·s¡U≤≈£î ã<äT\T>± ˙*s¡+>∑T˝À <Ûäs¡à #·Áø±ìï #˚sêÃs¡T. á #·Áø£+˝À 22 Ä≈£î\T ñ+{≤sTT. kÕs¡Hê<∏é dü÷ú|ü+MT<ä >∑\ #·Áø±ìï 11.7.1987q »ìà+∫q ˇø£ •X¯óe⁄‘√ Á|ü|ü+#· »HêuÛ≤ b˛*q #·Áø±ìï ‘Ó\T|ü⁄s¡+>∑T uÛ≤>∑+˝À ∫Á‹+#ê*. ‘Ó\T|ü⁄ s¡+>∑T 500ø√≥¢≈£î #˚]+~. n+<äTe\q Hê{Ï qT+&ç p˝…’ 11e ‘˚Bq yÓ&É\TŒqT ã{Ϻ <Ûäs¡à#·Áø£+ ôd’E ñ+&Ü*. bı&Ée⁄, yÓ&É\TŒ 3:2 Á|ü|ü+#· CHêuÛ≤ ~H√‘·‡e+>± bÕ{ÏdüTÔHêïs¡T. Á|ü+#· »HêuÛ≤˝À ìwüŒ‹Ô˝À ñ+&Ü*. 40XÊ‘·+ eT÷&Ée Á|ü|ü+#· <˚XÊ˝…’q Ç+&çj·÷, #Ó’Hê\˝ÀH˚ ñHêïs¡T. Á|ü|ü+#· »HêuÛ≤ Á|ü‹ dü+e‘·‡s¡+ 9 ø√≥¢ 29\ø£å\T p˝…’ 26: ø±]Z˝Ÿ $»j·T~edt n<äq+>± ô|s¡T>∑T‘√+~. Á|ü|ü+#·+˝À Á|ü‹ ôdø£qT≈£î 154eT+~ »ìàdüTÔHêïs¡ì eTs√ dü+düú Á|üø£{Ï+∫+~. Á|ü|ü+#· »HêuÛ≤˝À 16.7 XÊ‘·+ eT+~ eTq <˚X¯+˝ÀH˚ ñHêïs¡T. Á|ü|ü+#·+˝Àì Á|ü‹ Äs¡e e´øÏÔ uÛ≤s¡rj·TT&˚.

p˝…’ 17: n+‘·sê®rj·T Hê´j·T ~H√‘·‡e+ 17`7`1998q ªªÇ+≥πsïwüq˝Ÿ ÁøÏ$Tq˝Ÿ ø√sYº Á{°{°µµ ÄyÓ÷~+|üã&ç+~. 17.7.2002q Ç+≥πsïwüq˝Ÿ ÁøÏ$Tq˝Ÿ ø√sYº (◊.dæ.dæ.) |üì #˚j·T&É+ ÁbÕs¡+_Û+∫+~. á ø√s¡Tº ùV≤>¥ q>∑s¡+˝À ñqï~. ã˝≤‘êÿs¡+, ˝…’+–ø£ u≤ìdü‘·«+, ã\e+‘·+>± y˚XÊ´eè‹Ô˝ÀøÏ ~+|ü&É+, ã\e+‘·+>± Ç‘·s¡

ø±]Z˝Ÿ |üs¡«‘· ÁbÕ+‘êìï eTT≥º&ç+∫q $<˚o #=s¡u≤≥T<ës¡T\qT uÛ≤s¡rj·T ôd’q´+ 26.7.1999 Hê{ÏøÏ |üP]Ô>± bÕs¡Á<√\ >∑*–+~. uÛ≤s¡rj·T ôd’q´+ kÕ~Û+∫q á $»j·÷ìøÏ >∑Ts¡TÔ>± Á|ü‹ dü+ˆˆ p˝…’ 26q á ~H√‘·‡yêìï ìs¡«Væ≤kÕÔs¡T.


dü\Vü‰

57

p˝…’ 13

lø£èwüßíDÏí |üs¡e÷‘·Tà&ÉT n+{≤s¡T ø±˙. ìC≤ìø±j·Tq |üs¡eT Ä|ü⁄Ô&ÉT. Ä|ü<ë“+<Ûäe⁄&É+{≤s¡T ø±˙, ∫qï Hê{Ï qT+∫ Äj·TH˚ Ä|ü<ä\≈£î ã+<ÛäTe⁄. m+<äTø£+fÒ n$ Äj·TqqT yÓ‘·T≈£îÿ+≥÷ e#˚Ã$. |ü<äVü‰s¡Ty˚\ eT+~ >√|æø£\THêïs¡ì n+{≤s¡T ø±˙, Äj·Tq˝Àì Ád”Ô |üø£åbÕ‘êìï #·÷ùdÔ Á|æj·TTsêfi¯¢≈£î Á|æj·TdüKT&ç>± ø£+fÒ eTVæ≤fi≤ |üø£åbÕ‹>±H˚ m≈£îÿe>± ø£ì|ækÕÔ&ÉT. ø±ø£b˛‘˚ Ä <äèwæºø√D+ ñ+&Ü\+‘˚. Äj·Tq˝Àì C…+{Ï\àHé ø±«*{°dtì Äj·Tq |ü≥¢ nbÕs¡yÓTÆq uÛÑøÏÔ‘√ MT eTT+<äT+#·T‘·THêï+. á ø√D+ qT+∫ #·÷&É+&ç. ø£èwüßí&ÉT C…+{Ï\àHé ne⁄qì MTπs #ÓbÕÔs¡T.

<ä{°CŸ ... C……+{Ï˝ŸeTHé lø£ècÕí n#·ÃyÓTÆq

e÷dt<˚e⁄&ÉT ø£èwüßí&ÉT. Ä\eT+<ä\ eT<Ûä´... n<˚q+&û >=&É÷¶>√<ä eT<Ûä´... ‹s¡T>∑T‘·T+{≤&ÉT. ãè+<ëeq+ ˝≤+{Ï #Ó≥÷º #˚e÷ eT<Ûä´ dü+#·]düTÔ+{≤&ÉT. ‘êqT >√≈£î\q+<äT&ç ø=&ÉT≈£îqì nVü≤+ø£]+#·˝Ò<Óqï&É÷. n+<ä]‘√ ø£*dæ yÓT*dæ eTdü\T‘·T+&˚ yê&ÉT. ˇø£ C…+{Ï˝ŸeTHéøÏ ñ+&Ü*‡q \ø£åD≤\ìï+{Ï˙ eTTeT÷às¡TÔ˝≤ |ü⁄DÏøÏ |ü⁄#·TÃ≈£îqïyê&ÉT ø£èwüßí&˚qì #Ó|üŒ&Üìø° ñ<ëVü≤s¡D\T #ê\qT≈£î+{≤... ndü\T Äj·Tq |ü⁄≥Tºπø |üP]Ô>± &ç|òü¬s+{Ÿ. |ü⁄{°º|ü⁄≥º>±H˚ Á>±MTD ÁbÕ+‘ê\≈£î |üj·TqeTj·÷´&ÉT. >∑&çZ ‹H˚ >√e⁄\‘√ kÕVü≤dü+ #˚XÊ&ÉT, >√≈£î\+˝Àì Á>±dt s¡÷{Ÿ @]j·÷ »Hê\+<ä]‘√ eTy˚Tø£+

nj·÷´&ÉT. n+<äTπø <˚e⁄fi¯¢˝À Äj·Tq &ç|òü¬s+{Ÿ. –≥ºìyêfi¯ó¢ ‘·|ü⁄Œ&ÉT |üqT\Hêï, bòÕ˝ÀesY‡ ©\\T n+≥÷ eTT<äT› ù|s¡T ô|≥Tº≈£îHêï, Äj·Tq #˚dæq |üqT\˙ï dæ+|æ¢dæ{°‘√ ≈£L&ÉT≈£îqïy˚. Ä e∫Ã+~ ÁãVü≤àsêø£ådæ... n+<äT˝Àq÷ ÄyÓT bÕ*+&É¢≈£î $wü+ |üPdüT≈£îì ‘·qqT #·+|ü&Üìπø e∫Ã+<äì ‘Ó*dæHê düπs. ø±<äT bıeTàq˝Ò<äT... ÄyÓT˝Àì $cÕqï+‘·{Ï˙ ‘êπ>XÊ&ÉT. Ä sêø£ådæøÏ ¬ø’e\´+ Á|ükÕ~+#ê&ÉT. ˇø£ÿ |üP‘·H˚ø±<äT, Äj·Tq‘√ ô|≥Tº≈£îqï... X¯ø£{≤düTs¡T&çøÏ, ø±[+<äT&çøÏ, u≤D≤düTs¡T&çøÏ, ø£u≤düTs¡T&çøÏ.. yêfi¯¢+<ä]˙ ‘·q MT<ä≈£î |ü+|æ+∫q ø£+düe÷eT‘√ düVü‰... Á|ü‹ ˇø£ÿ]ø° yÓ÷øå±ìï#˚ÃXÊ&ÉT.


dü\Vü‰

58

bÕ|ü+! |üdæyê&ÉT... |ü⁄{°º|ü⁄≥º>±H˚ Äj·Tqô|’ Vü≤‘ê´j·T‘êï\T mH√ï »]>±sTT. mìï eTs¡¶sY ôdÿ#·TÃ\÷...?! eT¬sìï nf…+|tº≥T eTs¡¶s¡÷¢... #Ó|üŒ&Üìπø M˝Ò¢<äT. nsTT‘˚H˚+... ∫~«˝≤düyÓTÆq lø£èwüßíDÏí #·÷&É+&ç. m|ü⁄Œ&É÷ ∫s¡Tqy˚«. f…q¸Hé Á|ò”. BìøÏ lø£èwüßí&ç bòı{À\÷, dæìe÷˝Ò kÕøÏå. ø£˙dü+... ˇø£ÿ Áù|òyéT˝ÀHÓ’Hê ‘·qô|’ »]π> ≈£îÁ≥\ |ü≥¢ f…q¸Hé |ü&ÉT‘·Tqï≥¢sTTHê ø£ì|ækÕÔ&Ü ø£èwüßí&ÉT? H√ y˚!! u≤\´+˝À lsêeTT&Ó’Hê #·+<äe÷eT ø±yê\+≥÷ e÷sê+ #˚XÊ&˚yÓ÷>±ì... ø£èwüßí&ÉT e÷Á‘·+ Ä˝Ò«dt H√ ø£+ô|¢sTT+{Ÿ‡... ø£èwüßí&ÉT. ‘·q MT<ä ø£+ô|¢sTT+{Ÿ‡ e∫ÃHê H√ f…q¸Hé. ø±yéT>± H√s¡T ‘Ós¡∫ #·÷|ü&É+, ≈£L˝Ÿ>± ø£+|ü¢sTT+{Ÿ #˚ùdyêfi¯ó¢ H√s¡T ‘Ós¡e≈£î+&Ü #˚j·T&É+. bÕ*{Ïø˘‡˝À ø£èwüßí&ç bòÕs¡Tà˝≤qT n&Ü|tº #˚düT≈£î+fÒ #ê\T...@ bı*{°wæj·THé¬ø’Hê düø£‡ùd. n+<äTø±j·Tq ∫s¡Tqy˚« kÕøÏå.

Ád”Ô |üø£åbÕ‹ ø£èwüßí&ÉT m+‘· >=|üŒ yê&É+fÒ... ‘êqT ne©\>± qs¡ø±düTs¡TDÏí z&ç+#˚dæ, dü+Vü≤]+#˚j·T>∑\qì ‘Ó*dæHê.. Ä |üq+‘ê dü‘·´uÛ≤eT‘√ #˚sTT+#ê&ÉT. qs¡ø±düTs¡ e<Ûä Á¬ø&ç≥º+‘ê dü‘·´uÛ≤eTπø Ç#˚Ãdæ... <ëì ‘ê\÷≈£î yê]¸ø√‘·‡yê\qT BbÕe[ ù|]≥ z

p˝…’ 13 |ü+&É>∑ s¡÷|ü+˝À ˝Àø£eT+‘ê #˚düTø√yê\ì z s¡÷˝ŸbÕdt #˚dæ |ü&˚dæq ø£ècÕí ~ ÁfÒ{Ÿ! ˝Ò&ûdt bòÕ˝ÀsTT+>¥ ñ+fÒ #ê\T... n~ dæìe÷ nsTTHê, bı*{Ïø£˝Ÿ bÕغ nsTTHê Ä˝Ò«dt dü÷|üsYVæ≤fÒº. á d”Á¬ø{Ÿ bòÕs¡Tà˝≤qT <ë«|üs¡j·TT>∑+˝À ‘Ó*dæq eTVü≤˙j·TT&ÉT ø£èwüßí&ÉT. n+<äTπø.. ‘=* qT+N ø£èwüßí&ÉT n|üs¡ ô|ò$Tìdtº. ‘·q $»j·÷˝À¢ uÛ≤>∑kÕ«e÷´ìï eTVæ≤fi¯\‘√ |ü+#·T≈£îqï C…+{Ï˝ŸeTHé ø£èwüí|üs¡e÷‘·Tà&ÉT. n+‘˚Hê... ˝Àø£+˝À uÛÑs¡Ô˝…˝≤ ñ+&Ü\H˚<ëìøÏ ø=ìï kÕº+&ÉsY¶‡ |òæø˘‡ #˚XÊ&ÉT. <ëìøÏ ‘êH˚ z s√˝Ÿ yÓ÷&É˝Ÿ>± ì*#ê&ÉT. <ëìøÏ |üsYô|òø˘º m>±®+|ü⁄˝Ÿ dü‘·´uÛ≤eT ø±*‘√ kÕø屑·÷Ô |üs¡e÷‘·àdü«s¡÷|ü⁄&ç ‘·\MT<ä ‘ê|ü⁄‘·H˚ïdæqfÒ¢. <˚e‘·\+‘ê ÁbÕ]ú+#˚ Ä ‘·\qT, »\C≤‘êdüq yêdüyê~ düTs¡ |üPC≤ uÛ≤»q+ãT˝…’q Ä •s¡düT‡qT ø±*‘√ |üø£ÿ≈£î ‘=\π>≥T¢>± ‘√ùdùdÔ... Ä ≥ø£ÿ] ø±kÕÔ ≈£L˝Ÿ>±... ªdüF |üs¡eT düT≈£îe÷s¡yÓTÆq ˙ ø±*πøyÓTÆHê <Óã“‘·–*+<ë?, n+≥÷ z<ës¡TÑê&ÉT. dür|ü‘·T\ nqTsê>∑+ ‘ê\÷≈£î n{ŸyÓ÷dtº *$T≥º~. n+‘·{Ï H˚s¡Œ] ø±ã{Ϻ n+‘·eT+~ uÛ≤s¡´\THêï @ ˇø£ÿ]˙ H=|æŒ+#·≈£î+&Ü C…+{Ï˝ŸeTHé˝≤ n+<äØï ˇø£ÿ‘ê{Ïô|’ q&ç|æ+#˚XÊ&ÉT. n+‘˚Hê... uÛ≤s¡´\qT yÓT|æŒ+&Éy˚T ø±<äT... ªªø£\˝ÀqHÓ’Hê qe⁄«\¬ø’Hê Hê e÷≥ »e<ë≥


dü\Vü‰

p˝…’ 13

59

yÓs¡#·THê Hê Vü≤ôd“+&éµ n+≥÷ >∑s¡«+>± ‘·q uÛ≤s¡´ #Ó|ü⁄Œ≈£îH˚˝≤>±, ˝Àø±ìøÏ #ê≥T≈£îH˚˝≤>± yÓ˝Ÿ_ùV≤yé&é Vü≤ôd“+&é˝≤ #·]dü÷Ô uÛÑ]dü÷Ô e´eVü≤]dü÷Ô ñ+{≤&ÉT ø£èwüßí&ÉT. uÛ≤s¡´ $wüj·T+˝À Ç˝≤ ñ+{≤&Ü.... eT] #Ó˝…¢fi¯¢ $wüj·T+˝À @+ ‘·≈£îÿe...? |òü˝≤Hê yêDÏí Áù|$TdüTÔHêïqT nqïj·÷´... n+fÒ ªsƒêsƒ Y M˝Ò¢<äµ+≥÷ k˛ø±˝Ÿº nqïj·T´˝≤¢ nVü≤+ø£]+#·≈£î+&Ü ªj·÷´.... qe⁄« nqT≈£îqïfÒ¢ ˙ ô|[¢ »s¡T>∑T‘·T+~sê Hê ã+>±s¡Tø=+&Ü...µ n+≥÷ nuÛÑj·T$T#˚Ãdæq Ä j·TT>∑|ü⁄ |üs¡eT yÓ÷&És¡Hé nqïj·T´ lø£èwüßí&ÉT. X¯•πsK e∫à ª ˙ y˚T\T¢DÏí Áù|$T+#êqT ∫HêïHêï n+fÒ... ªqTe⁄« Áù|$T+∫q yê&ç‘√H˚ ˙ ô|[¢ »s¡T>∑T‘·T+<äe÷ൠn+≥÷ øös¡e⁄\≈£î e÷j·÷ãC≤sY #·÷|æ+∫ >∑T+&Ó uÒC≤sY #˚kÕÔ&ÉT. n+‘˚Hê... ªNs¡*∫à Hê e÷q+ ø±bÕ&Éqïj·÷´µ nì Á<Í|ü~ n&ç–‘˚.... n|üŒ{ÏøÏ Ns¡\÷, n&çwüq˝Ÿ>± ¬ø’¢e÷ø˘‡˝À $»j·TeT÷ Ç|æŒ+#˚kÕÔ&ÉT. Ns¡\T Ç#˚à yê&ÉT ñ+fÒ ø±<äH˚ #Ó*¢>±˙, #Ó*>±˙ Äø±\+˝ÀH˚ ø±<äT áø±\+˝ÀHÓ’Hê ñ+≥T+<ë ? neTà>=|üŒ<äq+ @$T{À n+<ä]ø° ‘Ó*dæ+<˚. ÄyÓT #˚‹ #·\Te, neTà #˚‹ neTè‘ê\T, ÄyÓT #˚‹ nø£åj·÷\T m\¢s¡≈£L $~‘·y˚T. e÷qee÷‘·è\+ ø±ã{Ϻ eTq+<ä]ø° ˇø£ÿ‘˚ neTà. ø±˙ Äj·Tq <˚e⁄&ÉT ø£<ë. n+<äTπø e÷‘·è‘ê«\ e÷<ÛäTsê´ìï |üP]Ô>± m]–qyê&ÉT ø±ã{Ϻ... n~Ûø£dü´ n~Ûø£+ |òü\+ n+≥÷... n≥T

Á‘˚‘êj·TT>∑+˝À eTT>∑TZs¡T, Ç≥T <ë«|üs¡j·TT>∑+˝À Ç<ä›s¡eTà\qT düèwæº+#·T≈£îHêï&ÉT. ø£èwüí+ e+<˚ »>∑<äTZs¡T+` nì »>∑eT+‘ê nH˚ e÷≥. ª>∑Ts¡TÁãVü≤à, >∑Ts¡T]«wüßí >∑Ts¡Tπs›y√ eTùV≤X¯«sêµ nqï~ ˝Àø£eT+‘·{Ïø° ‘Ó*dæq eT e÷≥. eT] n˝≤+≥|ü⁄Œ&ÉT @ áCŸ áø£«˝Ÿ ≥÷ d” ˝≤>±.... Äj·Tq ≈£L&Ü ˝Àø±ìø£+‘ê >∑Ts¡Ty˚ ø£<ë. ˝Àø±ìø£+‘ê @ø£Á^e+>± q∫Ãqyê&ÉT... n+<äTHê eTVæ≤fi≤˝Àø£+ CÒCÒ\T n+<äT≈£îqï yê&ÉT... n+<äTπø n+{≤ eT] »>∑yÓT]–q C…+{Ï˝ŸeTHé ø£èwüí nì ... ø±<ä+{≤sê me¬s’Hê?

^‘êeTè‘êìï n+~+#ê&ÉT πøe\+ Çy˚ ø±<äT, Äj·TqqT C…+{Ï˝ŸeTHé>± ì\u…fÒº~ Ç+ø√{Ï ñ+~. ^‘êeTè‘·+. Ä neTè‘êìï ‘·qT ≈£L&Ü πøe\+ ‘·q y˚Tqu≤eøÏ e÷Á‘·+ <Ûës¡b˛dæ }s¡Tø√˝Ò<ëj·Tq. <ëìì ÄkÕ«~+∫q yês¡+<ä]ø° mìï y˚\ dü+e‘·‡sê\sTTHê düπs, ì]«sêeT+>± n+<˚ @sêŒ≥T #˚XÊ&ÉT. ‘êqT Hê{Ïq ^‘· nH˚ ø£\Œeèø£å+ <ë«sê C≤‹ø£+‘·{Ïø° mìï C≤„qø£[ø£\T, J$‘ê<äsêÙ\T, HÓ’‹ø£ ìj·TeT dü+$<ÛëHê\qT n+~+#ê&ÉT. sêeT#·+Á<äT&ç˝≤ Äj·TH˚MT ÄC≤qT u≤VüQ&ÉT ø£<äT, ns¡$+<ä <äfi≤j·T‘ê≈£åî&ÉT ndü˝Ò ø±<äT, q\¢ìyê&ÉT, ø√{Ï ø£cÕº\T


dü\Vü‰

p˝…’ 13

60

nwüºuÛ≤s¡´\T... n+≥÷ Äj·TqqT n+<äs¡÷ Ä&çb˛düT≈£îHêïs¡T >±˙... yê]‘√ Äj·TH˚eTHêï n+‘·T˝Òì Äq+<ëìï nqTuÛÑ$+#ê&Ü? ˝Ò<˚....! nwüºø£cÕº\÷ |ü&ܶ&ÉT. |ü<äVü‰s¡T y˚\ eT+~ >√|æø£\qT yÓ+≥ ‹|ü⁄Œ≈£î+{≤&Éì øÏ≥ºì yêfi¯¢+{≤s¡T ø±˙, yê]˝À @ˇø£ÿ]qHêï Äj·Tq ã\e+‘·+ #˚XÊ&Ü? b˛˙ nHê´j·T+ #˚XÊ&Ü? n+‘·eT+~øÏ Äq+<ëìï Ç#êÃ&ÉT...n~ #ê\<ë Äj·THÓ+‘· C…+{Ï\àH√ #Ó|üŒ&ÜìøÏ....?

ùdïVü≤+ø√dü+.... m<äTs=ÿqïyê&ÉT. sê»≈£îe÷s¡T&Ó’Hê ndü˝≤j·Tq |ü⁄≥Tºø£ e÷Á‘·+ |ü≥Tº|üs¡T|ü⁄\ MT<ä, dü•øÏå‘·T˝…’q yÓ’<ä´ ì|ü⁄DT\ |üs¡´y˚ø£åD˝À »]–+<ë! ˝Ò<˚... ø£]ƒq ø±sê>±s¡+˝À... ã+&Ésêfi¯¢MT<ä... |ü⁄≥º>±H˚ ‘·*¢<ä+Á&ÉT\≈£î <ä÷s¡+>± yÓ[¢b˛j·÷&ÉT. n˝≤>∑ì @Hê&É÷ ôVAyéTdæø˘ |ò”˝Ÿ ø±˝Ò<äT. ô|+|ü⁄&ÉT ‘·*¢<ä+Á&ÉT\‘√H˚ eTeT‘êqTsê>±\T ô|+#·T≈£îHêï&ÉT. b˛˙ ô|<ä› #·<äTe⁄\T #·~yê&Ü? n+fÒ nB ˝Ò<äT. ø±[+~ ˇ&ÉT¶q... Á|üø£è‹ ˇ&ç˝À $\TyÓ’q J$‘· bÕsƒê\T H˚s¡TÃ≈£îHêï&ÉT. eTTs¡[ yêsTTdü÷Ô, >√e⁄\T ø±dü÷Ô, <=+–*+∫q yÓqï ‹+≥÷... |ü~eT+~ø° $H√<ëìï |ü+#·T‘·÷ u≤˝≤´ìï y˚DTe⁄˝≤ }<˚XÊ&ÉT. >√es¡úq |üs¡«‘êìï ø=q>√{Ï‘√ m‹Ô, >√≈£î˝≤ìπø s¡ø£å>± ì*#ê&ÉT.

Ç+‘˚Hê? ùdïVü≤+ ø√dü+ ÁbÕD≤\qT |üD+>± ô|{≤º&ÉT. u≤\´ùdïVæ≤‘·T&çqì #Ó|ü⁄Œ≈£î+≥÷ eTTøÏÿb˛sTTq n≥T≈£î\T ‘Ó∫Ãq ≈£î#˚\T&çøÏ n+‘·T˝Òqìï dü+|ü<ä\T Ç#êÃ&ÉT. ã\>∑+ @e÷Á‘·+ ˝Òì bÕ+&ÉT |ü⁄Á‘·T\≈£î ã\yÓTÆq X¯øÏÔq+~+#ê&ÉT. m˝≤>∑+{≤sê? ‘êH˚MT j·TT<ä∆+ #˚j·T˝Ò<äT, m˝≤+{Ï |ü<äe⁄\÷ #˚|ü≥º˝Ò<äT. πøe\+ ns¡T®qT&çøÏ s¡<∏ä kÕs¡<∏ä´+ eVæ≤+#ê&ÉT. n+‘·≈£î eTT+<ädü\T j·TT<ä∆y˚T e<ä›+≥÷ <Ûäè‘·sêÁwüߺì‘√ sêj·Tu≤s¡+ q&çbÕ&ÉT. |ü{ÏwüºyÓTÆq Á|üD≤[ø£, m‘·TÔ\≈£îô|’ m‘·TÔ\T, j·TT<ä∆ #·‘·Ts¡‘·‘ √H˚ ≈£îs¡TπøåÁ‘· dü+Á>±eT+˝À <Ûäs¡à$»j·÷ìøÏ ø±s¡≈£î&Éj·÷´&ÉT. dü«j·T+>± ‘êqT uÛÑ>∑e+‘·T&ÉsTTHê, ‘·q ne‘ês¡ |ü]düe÷|æÔ ø√dü+ u§≥q y˚*øÏ u≤D+ <Óã“ ‘·>∑\&É+‘√fÒ ÁbÕD≤\qT |ü]‘·´õ+#ê&ÉT. <ä{°CŸ ø£ècÕí... ~ C…+{Ï˝ŸeTHé! ---0---


dü\Vü‰

p˝…’ 13

61

bÕ‘· ∫+‘·ø±j·T ªã\T|ü⁄µ ∫Á‘·+ ` ã\T|ü⁄ ‘êsê>∑D+ ` s¡$‘˚», X¯è‹Vü‰düHé, n+»*, Á|üø±wtsêCŸ, nX¯ó‘√wt sêD≤, ÁãVü‰àq+<ä+, n© ‘·~‘·s¡T\T ø£<∏ä ` u≤; e÷≥\T ` ø√q yÓ+ø£{Ÿ, yÓ*>=+&É lìyêdt dü+^‘·+ ` ‘·eTHé ìsêà‘· ` |üs¡yéT $. bı≥÷¢] <äs¡Ùø£‘·«+ ` >√|”#·+<é eT*H˚ì $&ÉT<ä\ ‘˚B ` pHé 28

¬s+&˚fi¯¢ ÁøÏ‘·+ s¡$‘˚» dæìe÷ n+fÒ $TìeTyéT >±´¬s+{° nqï≥T¢+&˚~. $Ts¡|üø±jYT‘√ Væ≤{Ÿ ø={Ϻq s¡$‘˚»øÏ Ä ‘·sê«‘· d”Hé ]esY‡ nsTTb˛sTT+~. Äj·Tq q{Ï+∫q dæìe÷\˙ï es¡Tdü>± bòÕ¢|üj·÷´sTT. >∑‘· ∫Á‘·+ kÕs=#êÃs¡T. nsTT‘˚ m|ü⁄Œ&=∫à yÓ[¢b˛sTT+<√ ≈£L&Ü ‘Ó*j·Tì |ü]dæú‹. Ç˝≤+{Ï f…ÆyéT˝À e∫Ãq ã\T|ü⁄ e÷Á‘·+ s¡$‘˚» Áu≤+&é m+≥sYf…ÆHéyÓT+{Ÿì uÒdt #˚düT≈£îì rj·T&É+ e\¢ #ê˝≤ yÓTs¡T>±Z ø£ì|æk˛Ô+~. s¡$‘˚»ì &ÜHé lqT>± Áô|C…+{Ÿ #˚dæ dü¬ø‡dt nsTTq >√|”#·+<é eT*H˚ì, ákÕ] s¡$‘˚»‘√ f…Æ\sY y˚T&é dæìe÷ #˚XÊ&ÉT. ã\T|ü⁄ |üP]Ô $X‚cÕ˝À¢øÏ yÓ[‘˚..

ø£<∏˚+{Ï? ◊dæ◊dæ◊ u≤´+≈£î˝À ]ø£eØ @C…+{ŸnsTTq s¡$(s¡$‘˚») ‘·q ùdïVæ≤‘·T&ÉT z ne÷àsTT #˚‹˝À yÓ÷düb˛sTT Ä‘·àVü≤‘·´ #˚düTø√e&ÜìøÏ Á|üj·T‘·ï+ #˚kÕÔ&ÉT. B+‘√ s¡$ ÄyÓT≈£î m˝≤¬>’Hê ãT~∆ #ÓbÕŒ\qT≈£î+{≤&ÉT. s¡$ ‘·+Á&ç yÓ÷Vü≤Hésêe⁄ (Á|üø±wtsêCŸ)‘√ ø£*dæ u…+>∑fi¯Ss¡T˝À ñ+{≤&ÉT. ÁX¯ó‹ e÷ej·T´ ÁπøJ yÓ÷Vü≤Hé (ÁãVü‰àq+<ä+)‘√ ø£*dæ nu≤“sTT\ì e÷j·Te÷≥\‘√ q$Tà+∫ ãø£sê\qT #˚düTÔ+≥T+~(ÁX¯ó‹Vü‰düHé). n˝≤π> s¡$ì ≈£L&Ü yÓ÷dü–+#ê\ì #·÷ùdÔ n‘·qT ]esY‡˝À yêfi¯¢‘√H˚ Ä&ÉT≈£î+{≤s¡T. nsTT‘˚ X¯è‹øÏ n|üŒ{Ïπø s√Væ≤‘Y (n&É$X‚wt)‘√ ô|[¢ ìX¯Ãj·TyÓTÆb˛‘·T+~. ø±˙ s¡$ì X¯è‹ Çwüº|ü&É&É+‘√ n‘·ìøÏ∫à ô|[¢ #˚j·÷\ì ìX¯ÃsTTkÕÔ&ÉT ÄyÓT ‘·+Á&ç(Hê»sY). s¡$ X¯è‹\ ô|[¢ Ä|ü&ÜìøÏ e∫Ãq s√Væ≤‘Y y˚Tqe÷eT |üPs¡í(nX¯ó‘√wt sêD≤) nø£ÿ&É s¡$ì #·÷dæ cÕø˘ ne⁄‘ê&ÉT. s¡$ø°, |üPs¡íø° eT<Ûä´ @+»]–+<äH˚~ bòÕ¢wt u≤´ø˘. Ç+<äT˝À s¡$ X¯+ø£sY bÕÁ‘·˝À, yÓ÷Vü≤Hésêe⁄ HêHêJ bÕÁ‘·˝À ñ+{≤s¡T. ‘·s¡Tyê‘· á X¯+ø£sY, HêHêJ\T s¡$, yÓ÷Vü≤Hésêe⁄\T>± m+<äTø£j·÷´s¡H˚~ bòÕ¢wtu≤´ø˘

ø£fi≤ø±s¡T\ |üìrs¡T s¡$‘˚» m|ü⁄Œ&É÷ @+ #˚kÕÔ&√ n<˚ Ç+<äT˝Àq÷ #˚XÊ&ÉT. Ç+‘·≈£î eTT+<äT $Tdt nsTTq s¡$‘˚» mqØ® eT∞¢ Ç+<äT˝À #·÷&=#·TÃ. Ç≥T $H√<ëìï |ü+&çdü÷ÔH˚ |üesY #·÷|æ+#ê*‡q #√≥ ‘·q<Ó’q XË’*‘√ sêDÏ+#ê&ÉT. X¯è‹Vü‰düHé Ç+<äT˝À ø±yÓT&û Áf…Æ #˚dæ+~. q≥q |üs¡+>± ÄyÓT˝À #Ó|ü⁄Œø√‘·>∑Z u…≥sYyÓT+{Ÿ n+‘·>± ø£ì|æ+#·˝Ò<äT. ø±˙ >±¢eTsY |üs¡+>± eT+∫ e÷s¡Tÿ\T ø=fÒºdæ+~. n+»*~ #ê˝≤ ∫qï bÕÁ‘·. ñqï+‘·˝À zπø nì|æ+∫+~. \ø°åàsêjYT z ◊≥yéT kÕ+>¥ #˚dæ+~. Á|üø±wt sêCŸ ø±´¬sø£ºsY˝À ¬s+&ÉT ùw&é‡ ñHêïsTT. Äj·Tq ‘·q bÕÁ‘·øÏ |üP]Ô Hê´j·T+ #˚XÊs¡T. ÁãVü‰àq+<ä+~ s={°Hé ø±´¬sø£ºπs nsTTHê ø±˙ nø£ÿ&Éø£ÿ&Ü ø±yÓT&û |ü+&ç+#ês¡T. nX¯ó‘√wt sêD≤~ ≈£L&Ü {Ï|æø£˝Ÿ $\Hé ø±´¬sø£ºsY. n&ç$ X‚wtøÏ á dæìe÷ e\¢


dü\Vü‰

62

m˝≤+{Ï >∑T]Ô+|ü⁄ <äπøÿ neø±X¯+ ˝Ò<äT. #ê˝≤ eT+~ H√f…&é Ä]ºdüTº\qT ô|{≤ºs¡T ø±˙ yê]˝À me] >∑T]+N $es¡+>± #Ó|ü⁄Œø√yê*‡q Á|ü‘˚´ø£‘· @MT ˝Ò<äT. m≈£îÿe dæìe÷\T #˚j·T&É+ e\¢H√ @yÓ÷ ‘·eTHé ≥÷Hé‡ s={°Hé nsTTb˛‘·THêïsTT. ny˚ ≥÷´Hé‡ì n≥T #˚dæ, Ç≥T #˚dæ eT∞¢ eT∞¢ $ì|ædüTÔHêï&ÉT. H˚|ü<∏ä´ dü+^‘·+ ≈£L&Ü u≤˝Ò<äT. dæìe÷{ÀÁ>∑|ò”, m&ç{Ï+>¥ ‘Ó\T>∑T dæìe÷ kÕº+&ÉsY¶‡øÏ ‘·>∑ZfÒº ñHêïsTT. ø£<∏ë|üs¡+>± ø£eT]¸j·T˝Ÿ>± ù| #˚ùd ø=ìï {Ï«düTº\‘√ zπø nì|æ+#·>∑*>±s¡T. dü+uÛ≤wüD˝À¢ ÁbÕdü eTØ X¯è‹ $T+∫+~. ø±yÓT&û |ü+#Y\T ø=ìï u≤>∑THêïsTT ø±˙ V”≤s√sTT»+ Á|ü<ä]Ù+#˚ ªd”H釽À dæ©¢ &Ó’˝≤>¥‡ sêdæ ∫sê≈£î ô|{≤ºs¡T. Ç\T¢ ø±*‘˚ ô|ò’]+»Hé edüTÔ+~. ˇfi¯ó¢ ø±*‘˚ n+ãT˝…Hé‡ edüTÔ+~. ˙ Ks¡à ø±*‘˚ H˚H=kÕÔqT.µµ ˝≤+{Ï &Ó’˝≤>∑T\T n+‘· ù|\˝Ò<äT. ªª≈£îø£ÿì ô|+#·Tø√ ‘√&=düTÔ+~. |ü>∑ì ô|+#·Tø√≈£î ÁbÕD+ rdüTÔ+~µµ ˝≤+{Ï dü+uÛ≤wüD\T d”]j·Tdt d”H釽À #ê˝≤ ø±yÓT&û>± nì|æ+#êsTT. ìsêàD≤‘·àø£+>± m˝≤+{Ï ˝À|ü+ ø£ì|æ+#·˝Ò<äT. >√|”#·+<é eT*H˚ì |üø±ÿ ø£eT]¸j·T˝Ÿ>± bòÕs¡Tà˝≤ì qeTTà≈£îì

p˝…’ 13 s¡$‘˚» e÷s¡Tÿ $H√<ä+‘√ á ∫Á‘êìï ‘Ós¡¬øøÏÿ+#ê&ÉT. mø£ÿ&Ü ≈£L&Ü <äs¡Ù≈£î&ç eTTÁ<ä ø£ì|æ+#ê\H˚ ‘·|üq ˝Ò<äT. @ <äX¯˝Àq÷ yÓ’$<Ûä´+ ø√dü+ bÕs¡bÕ≥Tq ≈£L&Ü Á|üj·T‹ï+#·˝Ò<äT. ‘·q >√˝Ÿ @+{À K∫Ã+‘·+>± >∑T]Ô+∫, n+<äTø√düy˚T j·T‹ï+#ê&ÉT. <ëìì kÕ~Û+#·&É+˝À |òüsê«˝Ò<äT. ˇøÏ+‘· dü¬ø‡dt kÕ~Û+#ê&Éì #Ó|üŒe#·TÃ. ø±ø£b˛‘˚ &ÜHéoqT ‘·sê«‘· n‘·ìøÏ <äs¡Ù≈£î&ç>± m˝≤+{Ï Á|ü‘˚´ø£ >∑T]Ô+|ü⁄ m˝≤ nsTT‘˚ sê˝Ò<√, á dæìe÷ ‘·sê«‘· ≈£L&Ü sê<äT. á ø£<∏ä Ç|üŒ{Ïπø #ê˝≤ dæìe÷˝À¢ e∫Ã+~. ø±≈£î+fÒ <ëH˚ï ø=‘·Ô>± #ÓbÕŒ\ì Á|üj·T‹ï+#ês¡T. |òükÕº|òtqT ø±yÓT&û‘√ >∑&çù|dæ, ø£<∏ë ÁbÕ<Ûëq´+ ñqï ôdø£+&Ü|òtqT m˝≤ #ÓbÕŒ˝À ‘Ó*j·Tø£ <äs¡Ù≈£î&ÉT ‘·&Éã&ܶ&ÉT. B+‘√ u≤>± HÓeTà~>± kÕ>∑T‘·T+~. ∫es√¢ myÓ÷wüHé kÕúq+˝À ÁãVü‰àq+<ä+ ø±yÓT&û Äø£≥Tº≈£î+≥T+~. ¬s+&ÉT eT÷&ÉT bÕ≥\T ≈£L&Ü dü+<äsꓤqTkÕs¡+>± ˝Òe⁄. &Ó’˝≤>¥‡ u≤>∑Tqï|üŒ{Ïø° ÁbÕdü ø√dü+ m≈£îÿe>± bÕ≈£î˝≤&É≥+ ø±düÔ mu…“≥Tº>± nì|ædüTÔ+~. <äs¡Ù≈£î&ÉT ªbÕ‘·ø£<∏ä`ø=‘·Ô Ád”ÿHéù|¢µ dü÷Á‘êìï eT∞¢ ñ|üjÓ÷–+#ê&ÉT. ```0```


July2013  

July2013

Advertisement
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you