Issuu on Google+


dü\Vü‰

pHé 12

3

$wüj·T dü÷∫ø£ |ü<äàeP´Vü‰ìï »>∑Hé eTq »HêuÛ≤ ˝…ø£ÿ\T »sTTkÕÔsê? ø£¬sπøºHê?

6˝À X¯+ø£sY e÷CÒ{Ï` 98 66 44 66 99

lyê] s¡÷|ü+ Ç˝≤ ñ+≥T+~

36˝À mdt.|ü˙ïsY ôd\«+` 96664 00019

|ü~ùV≤H˚fi¯¢πø Ä>∑˝Òb˛‘·THêïs¡≥

52˝À dæ. qs¡dæ+Vü‰sêe⁄` 93467 74294,

16˝À uÛ≤s¡‹` 98484 47039

n‘·´+‘· ø=‘·Ô õ˝≤¢ $»j·Tq>∑s¡+

46˝À _.\ø°åà|ü‹ ` 98665 13995

‹ø£ÿ πs|æ øϬøÿ+∫q >∑ã“sYdæ+>¥

61˝À mHé$ sêC≤ `93463 28561


dü\Vü‰

pHé 12

4

kÕe÷qT´&ÉT neø±X¯+ ø√dü+ m<äTs¡T#·÷ùdÔ ‘Ó\T>∑T e÷dü|üÁ‹ø£

ñ‘ê‡Vü≤e+‘·T&ÉT neø±XÊìï yÓ‘·T≈£îÿ+{≤&ÉT

dü\Vü‰ Áu≤+#Y

N|òt m&ç≥sY

X¯+ø£sY e÷CÒ{Ï

ndæôdº+{Ÿ m&ç≥sY C≤õ‘·

98 66 44 66 99

m&ç{À]j·T˝Ÿ uÀs¡T¶ m&ç{À]j·T˝Ÿ n&É«sTT»sY düuŸ m&ç≥sY q÷´dt m&ç≥sY Á|ü‘˚´ø£ Á|ü‹ì~Û

dæ.qs¡dæ+Vü‰sêe⁄ _. \ø°åà|ü‹ ¬s&ç¶ Ç+<ä÷] yÓ+ø£{Ÿ¬s&ç¶ mHé$.sêC≤

yêsêÔ Á|ü‹ì<ÛäT\T SALAHA BRANCH 13-7-939 H/2 Vivekananda street, Korlagunta Tirupati- Ph: 0877 2241888

|ü_¢πøwüHé ø£q‡˝…º+{Ÿ ¬ø.s¡|òüTTsêeTsêE

98493 50555

|ü˙ïsY ôd\«+ ($˝Òø£]) uÛ≤s¡‹ (s¡#·sTT‘·) MD (|ò”#·sY‡) e÷CÒ{Ï Vü≤]ø£èwüí ($X‚¢wüD) dæôV≤#Y.sêeTø£èwüí X¯s¡à (sê»ø°j·T $X‚¢wüD) e÷¬sÿ{Ï+>¥ Äq+<é @C…˙‡dt

98484 28516

˝Ò ne⁄{Ÿ &çC…’ì+>¥ C≤õ‘· ÁøÏj˚TwüHé‡ ÁøÏj˚T{Ïyé ˝…’Hé‡

Edited, Printed, Published and owned by M.Bheem Shankar, Printed at Varnamala Graphics,1-8-213, Chikkadapally, Hyderabad. A.P. Published at 1-1-336/23/B, Chikkadpally, Hyderabad - 500020. Editor: M.Bheem Shankar. salaha.monthly@gmail.com


dü\Vü‰

5

pHé 12


dü\Vü‰

pHé 12

6

|ü<äàeP´Vü‰ìï »>∑Hé »sTTkÕÔsê? Á|üdüTÔ‘·+ sêÁwüº+˝À @ H√≥ $Hêï »>∑Hé >∑T]+#˚ #·s¡Ã. »>∑Hé≈£î u…sTT\T edüTÔ+<ë? á ñ|ü mìïø£˝À¢ nìï kÕúHê\T »>∑Hé ¬>\TkÕÔ&Ü? ¬>*ùdÔ @eTe⁄‘·T+~? ¬>\e≈£î+fÒ @eTe⁄‘·T+~? ø±+Á¬>dt Á|üuÛÑT‘·«+ |ü&çb˛‘·T+<ë? sêÁwüº|ü‹ bÕ\q edüTÔ+<ë? eT<Ûä´+‘·s¡ mìïø£\T ekÕÔj·÷? ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغ |ü]dæú‹ @$T{Ï? #·+Á<äu≤ãT ø±+Á¬>dt‘√ m+<äT≈£î ≈£îeTàø£ÿj·÷´&ÉT? C≤rj·T bÕغ nsTTq ø±+Á¬>dt qT+∫ ìqï yÓTTqï |ü⁄{Ϻq ˝Àø˘dü‘êÔ es¡≈£î nìï bÕغ\T »>∑HéqT m+<äT≈£î {≤¬sZ{Ÿ #˚düTÔHêïsTT? ndü\T á |ü<äàeP´Vü≤+ qT+∫ »>∑Hé ãj·T≥|ü&É‘êsê? nH˚ n+XÊ\ô|’ Á|ü‘˚´ø£ ø£<∏äq+. X¯+ø£sY e÷CÒ{Ï

"

Á|üdüTÔ‘·+ sêÁwüº+˝À sê»ø°j·T |ü]dæú‘·T\T m+‘√ ñ‘·ÿ+sƒ¡qT πs¬ø‹ÔdüTÔHêïsTT.

ø±+Á¬>dt bÕغ qT+∫ ãj·T≥øÏ e∫à kı+‘·+>± bÕغ ô|≥Tº≈£îqï yÓ’mdt »>∑HéyÓ÷Vü≤Hé¬s&ç¶ô|’ nìï yÓ’|ü⁄\ qT+∫ <ë&ç #˚dæ C…’˝À¢øÏ HÓfÒºXÊs¡T n~Ûø±s¡ bÕغ Hêj·T≈£î\T. ø±˙ Äj·Tq Ä dü+¬øfi¯¢ qT+∫ ãj·T≥ |ü&É‘ê&Ü ˝Ò<ë nH˚~ nqTe÷HêdüŒ<äy˚T. m+<äTø£ +fÒ Äj·TqqT mìï s¡ø±\T>± <Óã“rj·÷˝À nìï s¡ø±\T>± <Óã“rùd+<äT≈£î n~Ûø±s¡ bÕغøÏ Á|ü‹|üøå±\T, ‘Ó\T>∑T MT&çj·÷ ≈£L&Ü |üP]Ô>± düVü≤ø£]k˛Ô+~. B+‘√ »>∑Hé≈£î ñ#·T à _–+#·&ÜìøÏ Á|üuÛÑT‘ê«ìøÏ #ê˝≤ düT\uÛÑyÓTÆb˛sTT+~. »>∑Hé≈£î sê»ø°j·T+>± Ä<äs¡D e#˚Ã+<äT≈£î ø±s¡DyÓTÆq kÕøÏå MT&çj·÷ô|’ ‘·TbÕø° >∑T]ô|{Ϻ+~. nsTT‘˚ kÕøÏå MT&çj·÷˝À y˚˝≤~ eT+~ ñ<√´>∑T\T |üì#˚düTÔqï+<äTq yês¡T s√&ÉT¶q |ü&É‘ês¡H˚ ñ<˚›X¯+‘√ n+<äT˝À ø√s¡Tº ø±düÔ }s¡≥ì∫Ã+~. yÓT\¢ yÓT\¢>± »>∑Hé #·T≥÷º ñqï ô|≥Tºã&ç <ës¡T\qT, ã+<ÛäT$TÁ‘·T\qT n¬sdüTº #˚dæ+~. »>∑HéqT ≈£L&Ü n¬sdüTº #˚kÕÔs¡T nH˚ uÛ≤eq sêÁwüº+˝À n+<ä]ø° düTŒ¤]+#˚ $<Ûä+>± Á|üuÛÑT‘·«+ e´eVü≤]+∫+~. B+‘√ »>∑HéqT n¬sdüTº #˚dæHê ô|<ä›>± Á|üuÛ≤e+ ø£ì|æ+#·˝Ò<äT. »>∑Hé≈£î u…sTT\T <=s¡ø£≈£î+&Ü #˚j·T&ÜìøÏ @y˚T+ #˚j·÷˝À eTT+<äT #·÷|ü⁄‘√ e´eVü≤]+∫q Á|üuÛÑT‘·«+ $»j·T+ kÕ~Û+∫+~. ˇø£ πødüT˝À u…sTT\T <=]øÏHê eTs√ πødüT˝À n¬sdüTº #˚j·T&ÜìøÏ M˝…’qìï πødüT\T ãHêsTT+∫+~. BìøÏ ‘√&ÉT u…sTT˝Ÿ


dü\Vü‰

pHé 12

7

ø√dü+, n¬sdüTº nÁø£eTeTì, »>∑Hé ‘·s¡|ü⁄q Çã“&çeTTã“&ç>± |æ{°wüqT¢ sêe&É+‘√ $düT>∑T #Ó+~q ôV’≤ø√s¡Tº Äj·TqqT @ø£+>± d”;◊ ø£düº&ûøÏ n|üŒ–+#˚dæ+~. B+‘√ Ç|üŒ{À¢ »>∑Hé≈£î u…sTT˝Ÿ e#˚à neø±X¯+ ø£ì|æ+#·˝Ò<äT. eTs√ Äs¡T HÓ\\ es¡≈£î »>∑Hé≈£î C…’\T J$‘·+ ‘·ù|Œ˝≤ ˝Ò<äT. eTs√ yÓ’|ü⁄ »>∑HéqT n¬sdüTº #˚j·T&É+ e\¢ kÕqTuÛÑ÷‹ ô|]– b˛sTT á ñ|ü mìïø£˝À¢ yÓ’mkÕ‡sY ø±+Á¬>dt bÕغ $»j·T+ kÕ~ÛdüTÔ+ <äì Ä bÕغ ÁX‚DT\T #·+ø£\T >∑T<äT›≈£îHêïsTT. ø±˙ á d”≥¢˙ï »>∑Hé ¬>\TkÕÔ&Éì ‘Ó*ùd Á|üuÛÑT‘·«+ Ç˝≤+{Ï #·s¡´\T rdüT≈£î+~. »>∑HéqT n¬sdüTº #˚dæHê, #˚j·Tø£b˛sTTHê ø±+Á¬>dt bÕغøÏ ˝≤uÛÑ+ ø±˙, qwüº + ø±˙ @MT ñ+&É<äH˚ ñ<˚›X¯+‘√H˚ Á|üuÛÑT‘·«+ eTT+<ä&ÉT>∑T y˚dæ+~. B+‘√ bÕ≥T ñ|ü mìïø£\ eTT+<äT ô|Á{À˝Ÿ <Ûäs¡\T ≈£L&Ü }Væ≤+ #·q+‘·>± ô|+∫+<ä+fÒ ø±+Á¬>dt bÕغ <Û√s¡DÏ düŒwüº+>± ns¡úyÓTÆb˛sTT+~.

|ü<äà eP´Vü≤+ n+fÒ Ç<˚! ñ|ü mìïø£˝À¢ yÓ’mkÕ‡sY ø±+Á¬>dt bÕغ $»j·T+ kÕ~Û+∫q ‘·s¡Tyê‘· ø±+Á¬>dt bÕغ qT+∫ e\dü\T b˛≈£î+&Ü ìyê]+#·&Üìπø Á|üuÛÑT‘·«+ eTT+<ädüTÔ>± »>∑HéqT n¬sdüTº #˚sTT+∫+~. ˇø£ y˚fi¯ »>∑Hé bÕغ ¬>*∫, Á|üuÛÑT‘ê«ìï ≈£L\<√dæHê, Äs¡T HÓ\\bÕ≥T sêÁwüº|ü‹ bÕ\q $~Û+∫ ˇπøkÕ] eTT+<ädüTÔ mìïø£\≈£î yÓ[¢b˛yê\ì Á|üD≤[ø£ dæ<ä∆+ #˚dæ+~. sêÁwüº|ü‹ bÕ\q $~ÛùdÔ »>∑Hé ñ#·Tà eT]+‘· _–ùd neø±X¯+ ñ+~. m+<äTø£+fÒ n|ü⁄Œ&ÉT Á|üuÛÑT‘ê«ìï ø±˙, ø±+Á¬>dt bÕغì ì+~+#˚ neø±X¯+ ñ+&É<äT. n<˚ düeTj·T+˝À d”;◊ô|’q ˇ‹Ô&ç ≈£L&Ü ñ+&É<äT. n|ü⁄Œ&ÉT »>∑Hé ÄdüTÔ\T ≈£L&Ü »|ü⁄Ô #˚j·T&ÜìøÏ d”;◊ bÕe⁄\T ø£<äT|ü⁄‘·T+~. B+‘√ πødüT ‘·«s¡>± ∫e] <äX¯≈£î e#˚à M\T+≥T+~. ø√s¡Tº˝À <√wæ>± ìs¡÷|üD nsTT ◊<ës¡T dü+e‘·‡sê\T C…’\T •ø£å |ü&ç‘˚, Çø£ »>∑Hé d”m+ nj˚T´ ø£\ ø£\>±H˚ $T–*b˛‘·T+~. m+<äTø£+fÒ ˇø£kÕ] <√wæ>± ìs¡÷|üD nsTT‘˚ mìïø£˝À¢ b˛{° #˚j·T&ÜìøÏ ns¡Ω‘· ñ+&É<äT. Ä ‘·s¡Tyê‘· mìï d”≥T¢ ¬>*∫Hê ñ|üjÓ÷>∑+ ñ+&É<äT. »>∑Hé @$T #˚dæHê ø√s¡Tº˝À •ø£å |ü&É≈£ eTT+<˚ #˚j·÷*. ø±˙ Ç|ü⁄Œ&ÉT »>∑Hé @MT #˚ùd |ü]dæú‹ ˝Ò<äT. @+ #˚j·÷\Hêï eTT+<äT Äj·Tq C…’\T qT+∫ ãj·T≥≈£î sêyê*. ø±˙ Ç|ü⁄Œ&ç|ü⁄Œ&˚ n˝≤+{Ï |ü]dæú‹ ø£ì|æ+#·˝Ò<äT. ˇø£ y˚fi¯ C…’˝À¢ qT+∫ ø£<∏ä q&ç|æ Á|üuÛÑT‘ê«ìï ≈£L\<√dæHê ≈£L&Ü Ä πødüT˝À¢ qT+∫ ãj·T≥|ü&Ü\+fÒ yÓ’mkÕ‡sY ø±+Á¬>dt bÕغ Á|üuÛÑT‘ê«ìï @sêŒ≥T #˚j·÷*. n<˚ düeTj·T+˝À πø+Á<ä+˝À ≈£L&Ü »>∑Hé≈£î nqT≈£L\+>± ñ+&˚ Á|üuÛÑT‘·«+ @sêŒ≥T ø±yê*. m+<äTø£+fÒ d”;◊ πødüT\T ‘·eT≈£î nqT≈£L\+>± rs¡TŒ sêyê\+fÒ πø+Á<ä Á|üuÛÑT‘·« düVü≤ø±s¡+ ‘·|üŒìdü]. sêJyé >±+BÛ uÀbò˛sY‡ ≈£î+uÛÑø√D+ πødüT ≈£L&Ü düTe÷s¡T

15 @fi¯¢ bÕ≥T q&ç∫ ∫es¡≈£î ø±+Á¬>dt bÕغ n~Ûø±s¡+˝ÀøÏ e#êÃø£ πødüT eT÷ùdXÊs¡T. n<˚ $<Ûä+>± πø+Á<ä+˝À »>∑Hé≈£î e´‹πsø£ Á|üuÛÑT‘·«+ @sêŒf…Æ‘˚ sêÁwüº+˝À yÓ’mkÕ‡sY ø±+Á¬>dt Á|üuÛÑT‘·«+ ñHêï ≈£L&Ü »>∑Hé≈£î ˇ]π><˚MT ñ+&É<äT. »>∑Hé πødüTqT M˝…’q+‘· ‘·«s¡>± C≤rj·T kÕúsTTøÏ ã~© #˚dæ rVü‰sY C…’\T≈£î ‘·s¡*+#˚kÕÔs¡T. n|ü⁄Œ&ÉT }#·\T ˝…ø£ÿô|≥º&É+ $TqVü‰ @$T #˚j·T˝Òs¡T. n<˚ |ü<äàeP´Vü≤+ n+fÒ..

»>∑Hé C…’\T≈£î m+<äT¬øfi≤¢*‡ e∫Ã+~? »>∑Hé ø√≥Ø˝ÀH˚ Äj·Tq≈£î X¯Á‘·Te⁄\THêïs¡T. yÓTT<ä{À¢ Äj·Tq ø±+Á¬>dt bÕغ qT+∫ ãj·T{Ïø=∫à ‘·|üŒ≥&ÉT>∑T y˚XÊs¡T. e∫Ãq yÓ+≥H˚ bÕغì kÕú|æ+∫ ø±+Á¬>dt Á|üuÛÑT‘ê«ìï ≈£L\<√dæ ñ+fÒ Ç˝≤+{Ï Çã“+<äT\T e#˚Ã$ ø±e⁄. Äj·Tq ø√≥Ø˝Àì yê] e÷≥\T $+≥÷ Hê´j·T+, $\Te\T, <Ûäs¡à+ n+≥÷ –] ^düT≈£îì ≈£Ls¡TÃHêïs¡T. ø£˙dü+ d”;◊ yês¡T πødüT\T qyÓ÷<äT #˚dæq|ü⁄Œ&Ó’Hê düŒ+~+∫ ñ+fÒ |ü]dæú‹ Ç+‘·es¡≈£L e#˚Ã~ ø±<äT. »>∑Hé ‘·q ø√≥Ø˙ ‘·÷.#·. ‘·|üŒ≈£î+&Ü bÕ{ÏdüTÔ+&É&É+ e\¢ dü+¬øfi¯ó¢ y˚düTø√yê*‡q |ü]dæú‹ e∫Ã+~. >∑‘·+˝À yÓ’mdt≈£î n‘·´+‘· düìïVæ≤‘·T&ç>±, Äj·Tq n+‘·sê‘·à>± ù|s¡T ‘Ó#·TÃ≈£îqï πøM|” sêeT#·+Á<äsêe⁄ kÕúsTT˝À »>∑Hé e<ä› πøM|” bÕÁ‘· b˛wæ+#ê\ì ø=+<äs¡T ñ$«fi¯S¢s¡T‘·THêïs¡T. M]˝À M]πø b˛{° m≈£îÿyÓ’ »>∑HéqT ‘·|ü⁄Œ<ë] |ü{Ϻ+#ês¡T. M] e\¢ m+‘√ eT+~ ø±+Á¬>dt myÓTà˝Ò´\T »>∑Hé yÓ+≥ q&Ée≈£î+&Ü b˛j·÷s¡T. •˝≤Œ yÓ÷Vü≤Hé¬s&ç¶, ô|~›¬s&ç¶ sêeT#·+Á<ë¬s&ç¶, X¯+ø£s Ysêe⁄ ˝≤+{Ï yês¡T »>∑Hé yÓ+≥ sêe&ÜìøÏ düTeTTK+>± ñqï Äj·Tq Á|ües¡ÔHê rs¡T e\¢ yês¡T Ä–b˛j·÷s¡T. m+<äTø£+fÒ yês¡T d”m+


dü\Vü‰

pHé 12

8

e÷≥ $+fÒ |ü<ä$.. ˝Ò≈£î+fÒ C…’˝≤?

øÏs¡DY≈£îe÷sY¬s&ç¶øÏ e´‹πsø£ es¡Z+ m˝≤>∑÷ eTqy˚T ~≈£îÿ nH˚ kÕúsTT˝À »>∑Hé ø√≥Ø Hêj·T≈£î\T Á|ü>∑˝≤“\T |ü*ø±s¡T. yê] e÷≥ \T $qï »>∑Hé yê]ì <ä÷s¡+ ô|fÒºXÊs¡T. B+‘√ yês¡T ≈£L&Ü ªá |æ˝≤¢&çøÏ Ç+‘· bı>∑sêµ nì >∑|t#·T|t>± ≈£L#·THêïs¡T. Ç|ü⁄Œ&ÉT me]øÏ qwüº+ »]–+<√ »>∑Hé≈£î ‘Ó*ùd ñ+≥T+~.

Á|ü»\ n+&É ñ+fÒ dü]b˛‘·T+<ë? m|ü⁄Œ&ÉT #·÷dæHê Á|ü»\T Hê≈£î n+&É>± ñHêïs¡T. Á|ü»˝À¢ Çy˚TJ ñ+~ nqT≈£î+fÒ dü]b˛<äT. sê»ø°j·T Hêj·T≈£î&çøÏ ˇø£ Á|ü»\ eT<䛑·T+fÒ dü]b˛‘·T+<ë? ø±düÔ sê»ø°j·T+ ≈£L&Ü ‘Ó*dæ ñ+&Ü*. yÓTTqï{ÏøÏ yÓTTqï ø±+Á¬>dt bÕغ d”ìj·TsY Hêj·T≈£î&ÉT, e÷J eT+Á‹ »>∑Hé yÓ+≥ ekÕÔq+fÒ ªªÄj·Tq≈£î $\Te\T ˝Òe⁄, <Ûäs¡à+ ˝Ò<äTµµ n+≥÷ |ü‹Áe‘· e÷≥\T e÷{≤¢&Üs¡T. B+‘√ Äj·T q≈£î ∫Á¬s‹Ô, ªªnu≤“ ø=&ÉT≈£î*<ä›s¡÷ sêÁcÕºìï <√#˚dæq|ü⁄Œ&ÉT @yÓ TÆ+ <äj·÷´ <Ûäs¡à+, ˙‹, $\Te\Tµµ n+≥÷ Äj·Tq •yê˝…‘êÔs¡T. Ç|ü⁄Œ&ÉT <Ûäs¡à+, $\Te\T ø±<äT ø±yê*‡+~. eTT+<äT C…’\T qT+∫ m˝≤ ãj·T≥|ü&Ü˝À Ä˝À∫+#ê*. ˇø£ bÕغ n<Ûä´≈£åî&˚ C…’\T˝À ≈£L#·T+fÒ Çø£ Ä bÕغøÏ $\Te @eTT+≥T+~. n|ü⁄Œ&ÉT Ä bÕغ˝À Á|ü‹ ˇø£ÿ&É÷ n<Ûä´≈£åî&ç˝≤>±H˚ e´eVü≤]kÕÔs¡T. me]øÏ yêπs j·TeTTHê rπs nqï #·+<ëq ‘·j·÷s¡ e⁄‘·T+~. n|ü⁄Œ&ÉT bÕغì #·ø£ÿ~<ä›˝Òø£ ø±+Á¬>dt yês¡T #Ó|æŒq≥T¢ Ç~ eTs√ |”ÄØŒ ne⁄‘·T+~. Ä ‘·s¡Tyê‘· mø£ÿ&ç qT+∫ rdüTø=kÕÔs¡T <Ûäs¡à+, ˙‹, $\Te\qT. Ç~ »>∑HéyÓ÷Vü≤Hé¬s&ç¶ Ç|üŒ{Ïø° ‘Ó\TdüTø√ø£b˛e&É+ <äTs¡<äèwüºø£s ¡+.

u≤ãT≈£î, ø±+Á¬>dt‘√ <√d”Ô m+<äT≈£î? Ç|ü⁄Œ&ÉT sêÁwüº+˝À n~Ûø±s¡, Á|ü‹|üøå±\T, ‘Ó\T>∑T MT&çj·÷

ø±+Á¬>dt bÕغ sêÁwüº e´eVü‰sê\ ÇHé#ê]® >∑T˝≤+q; ÄC≤<é ‹s¡T|ü‹, HÓ\÷¢s¡T mìïø£\ Á|ü#ês¡ düuÛÑ˝À¢ e÷{≤¢&Üs¡T. »>∑HéqT y˚\ø√≥T¢ mø£ÿ&ç qT+∫ e#êÃjÓ÷ n&É>∑≈£L&É<ë? Äj·TH˚yÓTÆHê ~>=#êÃsê? n+≥÷H˚ yÓ’mdt »>∑Hé k˛ìj·÷ e÷≥ $qT+fÒ πø+Á<ä eT+Á‹ |ü<ä$ e#˚Ã~, ø±düÔ z|æø£ |ü≥Tº+fÒ d”m+ |ü<ä$ ≈£L&Ü e#˚Ã~ nì yê´U≤´ì+#ês¡T. n+fÒ <ëqs¡ú+ @$T{Ï? k˛ìj·÷ >±+BÛ #Ó|æŒq≥T¢ $+fÒ πø+Á<ä eT+Á‹, eTTK´eT+Á‹ |ü<äe⁄\T ÇkÕÔs¡T. ˝Ò≈£î+fÒ πødüT\T ô|{Ϻ C…’\T≈£î |ü+|ü⁄‘êsê? ø±düÔ z|æø£ |ü≥Tº+fÒ »>∑Hé ˙‹e+‘·T&Ó’b˛‘ê&ÉT. ˝Ò≈£î+fÒ n$˙‹ |üs¡T&Ée⁄‘êsê? nsTT‘˚ Ç|ü⁄Œ&ÉT »>∑Hé #˚dæq ‘·|ü⁄Œ nÁø£e÷s¡®q ø±<äqï e÷≥. πøe\+ k˛ìj·÷ e÷≥ $qø£b˛e&É+, ø±düÔ z|æø£ |ü≥ºø£b˛e&Éy˚T ø£<ë! á $wüj·T+ k˛ìj·÷>±+BÛøÏ q$Tàq ã+≥T nsTTq πø+Á<ä eT+Á‹ >∑T˝≤+ q; ÄC≤<é dü«j·T+>± n+ ^ø£]+#·&É+ >∑eTHês¡Ω+. Bìì ‘Ó\T>∑T MT&çj·÷ ≈£L&Ü |ü{Ϻ+#·T ø√ø£b˛e&É+ $X‚wü+. ø£˙dü+ kÕøÏå˝À ≈£L&Ü á Á|ükÕÔeq @<√ eT÷\q y˚dæ $wüj·÷ìï <ë#˚XÊs¡T. ≈£L&Ü ˇø£ÿf…Æ »>∑Hé yÓT&É≈£î n$˙‹ ñ#·TÃqT _–+#êsTT. Á|ü‹|üø£å Hêj·T≈£î\+<äs¡÷ ªª»>∑Hé ˙‹e+‘·T&Ó’‘˚ ø√s¡Tº˝À ìs¡÷|æ+#·Tø√yê *µµ nì düyê˝Ÿ $düTs¡T‘·THêïs¡T. ô|’>± Ç|ü⁄Œ&ÉT sêÁwüº+˝À @ bÕغ |ü]dæú‹ u≤>∑˝Ò<äT. me]ø° ‘êeTT ¬>\TkÕÔeTqï qeTàø£+ ˝Ò<äT. n+<äTπø #·+Á<äu≤ãT≈£î @+ #˚j·÷˝À ~≈£îÿ‘√#·ø£, ø£˙dü+ ‘êqT C…’\T ¬øfi¯¢≈£î+&Ü ñ+&˚+<äT¬ø’Hê ø±+Á¬>dt‘√ #˚‘·T\T ø£\bÕ\ì ìs¡ísTT+#·T≈£îHêïs¡T. n˝≤π> e´eVü≤]düTÔHêïs¡T. m+<äTø£+fÒ Äj·Tqô|’ d”;◊ $#ês¡D≈£î ~–‘˚ Äj·Tq ≈£L&Ü C…’\T¬øfi≤¢*‡+<˚! á sê»ø°j·T+ ‘Ó*dæq #·+Á<äu≤ãT, ø±+Á¬>dt‘√ ≈£îeTàø£ÿj·÷´s¡T. Ç~ #·÷dæ ªø±+Á¬>dt, {°&û|” ≈£îeTàø£ÿj·÷´sTTµ n+≥÷ »>∑Hé eT<䛑· T <ës¡T\T, yÓ’mdtÄsY ø±+Á¬>dt bÕغ Hêj·T≈£î\T >=+‘·T ∫+#·T≈£î+fÒ @+ Á|üjÓ÷»q+. ø±≈£î+fÒ ¬s+&ÉT z≥T¢ m≈£îÿe |ü&É‘êsTT n+‘˚! ø±˙ sê»ø°j·T+ n+fÒ n~ ø±<äT. n|ü⁄Œ&˚ |ü⁄{Ϻq bÕغ ˇø£ÿ kÕ¬s’Hê n~Ûø±s¡+˝ÀøÏ sêø£eTT+<˚ m‹Ôb˛‘˚... <ëìì qeTTà≈£îqï yês¡T @yÓTÆb˛yê*. Ç|üŒ{Ïπø »>∑HéqT qeTTà≈£îqï bÕ]ÁXÊ$Tø£ y˚‘·Ô\T, ◊@mdt n~Ûø±s¡T\T C…’\T bÕ\j·÷´s¡qï $eTs¡Ù\T edüTÔHêïsTT. <Ûäs¡à+, $\Te\T bÕ{Ï+#·&É+˝À ‘·|ü⁄Œ˝Ò<äT. n˝≤+{Ï yê{Ïì Á|ü»\ <ä>∑Zs¡ bÕ{Ï+#ê*. n~Ûø±s¡+˝À ñqï|ü⁄Œ&É÷ bÕ{Ï+#ê*‡+<˚! <ë+‘√ bÕ≥T sê»ø°j·T+˝À eP´Vü≤+ ‘·|üŒìdüs¡ì ‘Ó\TdüTø√yê*. ```0```


dü\Vü‰

9

pHé 12

ø√es¡Tº\‘√ ªkÕøÏåµøÏ mdüs¡T Á|üdüTÔ‘·+ ªkÕøÏåµ Á>∑÷|t ‘Ó\T>∑T MT&çj·÷˝À Ä~Û|ü‘·´+ #Ó˝≤sTTk˛Ô+~. áHê&ÉT 30 dü+e‘·‡sê\T>± ì]à+#·T≈£îqï |ü⁄Hê<äT\qT kÕøÏå eT÷&˚fi¯¢˝À ≈£L˝ÒÃdæ+~. >∑‘·+˝À áHê&ÉT≈£î m<äTs¡T ì*∫q ªñ<äj·T+µ, ªyês¡Ôµ |üÁ‹ø£\qT nø£ÿ&çø£ø£ÿ&˚ m+&É>∑fÒºdæ+~. ø±˙ kÕøÏåì m<äTs√ÿyê\+fÒ áHê&ÉT≈£î X¯øÏÔ #ê\&É+ ˝Ò<äT. Ä]úø£+>±q÷, sê»ø°j·T+>±q÷ kÕøÏå ã\+>± ñ+&É&É+‘√ áHê&ÉT≈£î ìÁ<ä |ü≥º˝Ò<äT. n+<äTπø kÕøÏåì eT≥Tº u…{≤º\ì ≈£îÁ≥\T, ≈£î‘·+Á‘ê\‘√ XÊj·TX¯≈£îÔ˝≤ Á|üj·T‹ïk˛Ô+~. BìøÏ ‘√&ÉT kÕøÏå˝À ø±+Á¬>dt n_Ûe÷qT\T ñ<√´>∑T\T>±H˚ ø=qkÕ>∑T‘·THêïs¡T. Ms¡T ø±+Á¬>dt≈£î ñ|üŒ+~düTÔ+fÒ... ø=+<äs¡T ø√es¡Tº\T ø=ìï |üÁ‹ø£\≈£î düe÷#ês¡+ n+~düTÔHêïs¡T.

kÕøÏå ÁbÕs¡+uÛÑ+˝À n+‘·sê®rj·T Á|üe÷D≤\‘√ e÷¬sÿ{À¢øÏ

e∫Ã+~. nsTT‘˚ Áø£eT+>± n~ áHê&ÉT‘√ b˛{°|ü&ÉT‘·÷ n<˚ kÕúsTTøÏ e∫Ã+~. Bìì áHê&ÉT J]í+#·Tø√˝Òø£b˛sTT+~. kÕøÏå˝À ≈£L&Ü áHê&ÉT qT+∫ e#˚à yê]øÏ ô|<ä› |”≥ y˚düTÔHêïs¡ì ‘Ó\TdüT ≈£î+~. yÓT\¢ yÓT\¢>± ø√es¡Tº Ä|üπswüHé≈£î lø±s¡+ #·T{Ϻ+~. n<˚$<Ûä+>± yÓ’mdt Vü≤j·÷+˝À ø±+Á¬>dt n_Ûe÷qT\T ≈£L&Ü kÕøÏå˝À ‹wüº y˚XÊs¡T. yês¡T ≈£L&Ü ø±+Á¬>dt bÕغøÏ düVü‰j·T|ü&ÉT‘·÷ kÕøÏ å |ü‘·HêìøÏ u≤≥\T y˚düTÔHêïs¡T. d”ìj·TsY »s¡ï*düTº\T, kÕøÏå ñ<√´>∑T\T, ‘Ó\T>∑T MT&çj·÷ Á|ü‹ì<ÛäT\T Ç∫Ãq düe÷#ês¡+ Á|üø±s¡+, Á|üdüTÔ‘·+ kÕøÏå |üÁ‹ø£˝À ø°\ø£ |ü<äe⁄˝À¢ ñqï yês¡+<äs¡÷ áHê&ÉT qT+∫ e∫Ãq yêπs.. M]˝À ø=+<äs¡T ¬s+&˚fi¯¢ ÁøÏ‘·y˚T ‘·eT |üì #˚j·T&É+ yÓTT<ä\Tô|{≤ºs¡T. yÓ’mdt≈£î eT<䛑·T>± >±˙, »>∑Hé≈ £î, kÕøÏå>± eT<䛑·T>±, u≤´˝…ì‡+>¥>± e#˚à ø£<∏äHê\qT nC≤„‘·+˝ÀøÏ |ü+ù|düTÔHêïs¡T. Ä s¡#·sTT‘·˝À¢ ìsêX¯\T ìdüŒèVü≤\T ì+ù|XÊs¡T. <ë+‘√ yês¡T n˝≤+{Ï ø£<∏äHê\T sêj·T&É+ e÷qT≈£îHêïs¡T. Áø£eT+>± ô|<ä› m‘·TÔq kÕøÏå j·÷»e÷q´+ qT+∫ ì<ÛäT\qT Ks¡Tà ô|{Ϻ+#ê\ì, nsTT‘˚ <ëì e\¢ ñ<√´>∑T\≈£î e÷Á‘·+ m˝≤+{Ï \_∆ n+<ä≈£L&É<äì ø√es¡Tº\T ìs¡ísTT+#ês¡T. |ü<∏äø£+ Á|üø±s¡+ ¬s+&˚fi¯¢ ÁøÏ‘·+ 294 ìjÓ÷»ø£esêZ\≈£î |ü⁄˝Ÿne⁄{Ÿ ù|s¡T‘√ yÓTsTTHé ù|J ôd’E˝À ñ+&˚ ù|J\qT Á|üy˚X¯ô|{≤ºs¡T. <ëì ø√dü+ dæã“+~ì e+<ä\ dü+K´˝À rdüT≈£îHêïs¡T. nsTT‘˚ Ä ù|J\≈£î yês¡Ô\T ˝Òø£b˛e&É+‘√ #Ó‘êÔ, #Ó<ësêìï ì+ù|XÊs¡T. Ç˝≤ @&Ü~ bÕ≥T bÕsƒ¡≈£î\‘√ #Ó‘·ÔqT #·~$+∫ düTe÷s¡T 500 ø√≥T¢ Ks¡Tà ô|{Ϻ+

#ês¡T. ‘·s¡Tyê‘· dü+e‘·‡sêìøÏ Ä ù|J\qT rùdXÊs¡T. >∑‘· @&Ü~ qT+∫ Á|üøå±fi¯q ù|s¡T‘√ ñ<√´>∑T\qT ‘=\–+ #·&É+ yÓTT<ä\Tô|{≤ºs¡T. n+‘˚ø±≈£î+&Ü dü+düÿs¡D\ ù|s¡T‘√ kÕøÏå |üÁ‹ø£qT ÁuÛÑwüߺ |ü{ϺdüTÔHêïs¡T. kÕøÏå˝À n‘·´~Û≈£î\T yÓT#˚à bòÕ´$T© ù|J\T Á|ü‘˚´ø£+>± e#˚Ã$. |üÁ‹ø£ e∫Ãq yÓ+≥H˚ ∫Hêïs¡T\ qT+∫ eTVæ≤fi¯\ es¡≈£î Ä ù|J\H˚ #·~y˚yês¡T. Ä ‘·s¡Tyê‘· <ëìì áHê&ÉT˝À ˝≤>± ªkÕøÏåµ yÓTsTTHé ù|J\ eT<Ûä´˝À Ç]øÏ+#˚XÊs¡T. B+‘√ bÕsƒ¡≈£î˝ qT+∫ e´‹πsø£‘· m<äTs¡Tø±e&É+‘√ <ëìì yÓTsTTHé˝ÀH˚ ÇdüTÔHêï ø±˙ Á|ü‘˚´ø£+>± Ä bòÕ´$T© ôd{Ÿ rdüTø√e&ÜìøÏ M\T>± eT<Ûä´˝À ÇdüTÔHêïs¡T. Ä ù|J˝À Á|üeTTK+>±


dü\Vü‰

ø√es¡Tº Ä|üπswüHé |òü*‘ê\T Î Á|üdüTÔ‘·+ kÕøÏå˝À ø°\ø£ |ü<äe⁄˝À¢ ñqï yês¡+<äs¡÷ áHê&ÉT

qT+∫ e∫Ãqyêπs. ø£eT÷´ìdüTº H˚|ü<∏ä´+ ñqïyês¡T. Î yês¡T kÕøÏåøÏ eT<䛑·T>±, yÓ’mdt n_Ûe÷qT\T sêùd yê´kÕ\qT ‘=øÏÿ ô|&É‘ês¡T. nB »q+ô|’ Á|üuÛ≤e+ #·÷ù| Ä]ºø£˝Ÿ‡ nsTT‘˚ H˚s¡T>± #Ó‘·ÔãT≥º˝Àπø yÓfi¯‘êsTT. |üÁ‹ø£qT #·÷dæq yÓ+≥H˚ »>∑Hé≈£î, yÓ’mdt≈£î &Éu≤“ ø=≥Tº≈£îH˚ $<Ûä+>± ñ+&Ü\qï~ yê] \ø£å´+. n˝≤+{Ï yê´kÕ\πø ÁbÕ<Ûëq´‘· ÇkÕÔs¡T. Î ¬s+&˚fi¯¢ ÁøÏ‘·+ dü+düÿs¡D\T #˚|ü{Ϻ ìjÓ÷»ø£esêZ\ |ü⁄˝Ÿne⁄{Ÿ ù|s¡T‘√ ô|<ä›ù|J\qT $&ÉT<ä\ #˚XÊs¡T. Î Bì ø√dü+ Çã“&çeTTã“&ç>± düTe÷s¡T 200 eT+~ ñ<√´>∑T\qT #˚s¡TÃ≈£îHêïs¡T. Î düTe÷s¡T s¡÷.500 ø√≥T¢ Ks¡Tà ô|{Ϻq @&Ü~ ‘·s¡Tyê‘· Ä |ü⁄˝Ÿne⁄{ŸqT rùdXÊs¡T. bÕsƒ¡≈£î\qT >∑+<äs¡>√fi¯+˝ÀøÏ ‘√ùdXÊs¡T. Î Ä ‘·s¡Tyê‘· düTe÷s¡T 250 eT+~ ñ<√´>∑T\qT ø±s¡D+ ˝Ò≈£î+&Ü ‘=\–+∫ s√&ÉT¶ bÕ\T #˚XÊs¡T. Î ¬s+&˚fi¯¢ bÕ≥T ñ<√´>∑T\≈£î Ç+ÁøÏyÓT+≥¢qT Ä|æy˚XÊs¡T. Î N{Ïø° e÷{Ïø° düôdŒq¸qT¢ #˚j·T&É+ yÓTT<ä\Tô|{≤ºs¡T Î ñ<√´>∑T˝À¢ nuÛÑÁ<ä‘ê uÛ≤yêìï düèwæº+#ês¡T. Î yÓ’mdt, kÕøÏå n_Ûe÷qT\qT, n+øÏ‘·uÛ≤e+‘√ |üì#˚ùd yê]ì >∑T]Ô+∫, yê]˝Àì ‘·|ü⁄Œ\qT yÓ~øÏ, yÓ~øÏ düôdŒ+&é #˚j·T&É+, Ç+ÁøÏyÓT+≥T¢ ì*ù|j·T&É+ e+{Ï #·s¡´\≈£î ~>±s¡T. Î yÓTT‘·Ô+ kÕøÏå ø£+ô|˙˝À yÓTs¡T¬>’q dæã“+~ì, n+øÏ‘· uÛ≤e+‘√ |üì #˚ùd ñ<√´>∑T\qT nø£ÿ&ç qT+∫ ‘·]y˚Tj·T&ÜìøÏ Á|üD≤[ø£ |üø£&É“+B>± neT\Te⁄‘√+~. ‘êC≤>± y˚T, pHéHÓ\˝À y˚dæq Ç+ÁøÏyÓT+≥T¢ BìøÏ ñ<ëVü≤s¡D. Ä Ç+ÁøÏyÓT+≥T¢ ≈£L&Ü s¡÷.40 qT+∫ y˚XÊs¡ì ñ<√´>∑T\T yêb˛‘·THêïs¡T. kÕøÏå |ü‘·HêìøÏ nìï s¡ø±\T>± ø√es¡Tº\T ø£èwæ #˚düTÔHêïs¡T. Î kÕøÏå˝À ø√es¡Tº\T ô|‘·Ôq+ #Ó˝≤sTTdüTÔHêïs¡ì ‘Ó\T>∑T MT&çj·÷ yÓTT‘êÔìøÏ ‘Ó*dæHê y˚TH˚CŸyÓT+{Ÿ≈£î ‘Ó*j·Tø£b˛e&É+ <äTs¡<äèwüºø£s¡+.

pHé 12

10

ø£ì|æ+#˚ |ò”#·sY m&ç≥sY sêyéT ù|s¡T Ç|ü⁄Œ&ÉT ø£ì|æ+#·&É+ ˝Ò<äT. Äj·TqqT ≈£L&Ü ñ<√´>∑+ qT+∫ rùdXÊs¡T. Ä ‘·s¡Tyê‘· ìjÓ÷»ø£es¡Z ù|J\qT Á|ü‘˚´ø£+>± bòÕ´$T©‘√ düe÷q+>± Ç#˚Ãyês¡T. @&Ü~ bÕ≥T Ç∫Ã Ä ‘·s¡Tyê‘· yê{Ïì áHê&ÉT˝À˝≤>± õ˝≤¢ ôdŒwü˝Ÿ˝À ø£*ù|XÊs¡T. kÕøÏå ÁbÕs¡+uÛÑ+ qT+∫ |òüHé&˚ (Ä~yês¡+ ôdŒwü˝Ÿ) ø£esYù|Jô|’ ø£∫Ñ·+>± mes√ ˇø£ eTVæ≤fi≤ ôd\Á_{° bòı{ÀqT Ç#˚Ãyês¡T. nsTT‘˚ Ç{°e\ á <Û√s¡DÏì e÷sêÃs¡T. n+‘˚ø±≈£î+&Ü á eT<Ûä´ áHê&ÉT, kÕøÏå |üÁ‹ø£\ yÓTT<ä{Ï ù|J˝À¢ e#˚à Á|ü<Ûëq ø£<∏äHê\≈£î e#˚à ôV≤&ç¶+>∑T\T Ç+#· T $T+#·T ˇπø˝≤ ñ+≥THêïsTT. n+fÒ Çø£ÿ&É |üì#˚düTÔqï dæã“+~, nø£ÿ&É |üì#˚düTÔqï dæã“+~‘√ Á|ü‹ s√p dü+uÛ≤wüD ø=qkÕ>∑T‘√+ <äì ‘Ó\Tk˛Ô+~. yê]˝À ø=+<äs¡T nedüs¡yÓTÆq y˚Ts¡≈£î düe÷#êsêìï áHê&ÉT≈£î #˚s¡y˚düTÔHêïs¡ì »s¡ï*düTº esêZ˝À¢ Á|ü#ês¡+ »s¡T>∑T ‘√+~. ¬s+&˚fi¯ó¢>± kÕøÏå dæã“+~øÏ J‘ê\T ô|+#·&É+ ˝Ò<äH˚ Á|ü#ês¡+ ≈£L&Ü »s¡T>∑T‘√+~. n+fÒ Áø£eT+>± kÕøÏå˝Àì dæã“+~ì ‘=\–+#·&É+ <ë«sê ªkÕøÏåµ |ü⁄Hê<äT\qT ø£~*düTÔHêïs¡H˚ nqTe÷ Hê\T e´ø£ÔeTe⁄‘·THêïsTT. ø°\ø£ b˛düTº˝À¢ ñqï kÕøÏå dæã“+~ n+~düTÔqï düe÷#êsêH˚ï áHê&ÉT Á|ü<Ûëq+>± ‘·q |üÁ‹ø£˝À¢ Á|ü#·T]k˛Ô+<äH˚ #·s¡Ã kÕ>∑T‘√+~. kÕøÏåì düs¡Tÿ´˝ÒwüHé |üs¡+>± m<äTs√ÿ˝Òø£, sê»ø°j·T+>±q÷ m<äTs√ÿ˝Òø£ Ç˝≤+{Ï N|t Á{Ïø˘‡ ù|¢ #˚k˛Ô+<äì ø=ìï #êHÓfi¯¢ Á|ü‹ì<ÛäT\T ôV’≤<äsê u≤<é Áô|dt ø£¢uŸ˝À e÷{≤¢&ÉTø√e&É+ >∑eTHês¡Ω+. m+<äTø£+fÒ Ç+‘·≈£îeTT+<äT ‘·q≈£î düeTñJ®>± ì*∫q ñ<äj·T+ |üÁ‹ø£˝À j·T÷ìj·TqT¢ düèwæº+∫ <ëì eT÷dæy˚‘·≈£î áHê&ÉT ‘·q e+‘·T bÕÁ‘· b˛wæ+∫+<äì Äs√|üD\T ≈£L&Ü $ì|æ+#êsTT. Ä ‘·s¡Tyê‘· ªyês¡ÔµqT düs¡«HêX¯q+ #˚j·T&ÜìøÏ ≈£L&Ü ñ<√´>∑T\ô|’H˚ Á|ü‘˚´ø£ <äèwæº kÕ]+∫+<äH˚ nqTe÷Hê\THêïsTT. @~ @yÓTÆHê Ç|ü⁄Œ&ÉT kÕøÏå j·÷»e÷q´+ á ø√es¡Tº\ô|’ <äèwæº kÕ]+#·ø£ b˛‘˚ kÕøÏå |ü‘·HêìøÏ <ë] #·÷|æ+∫qfÒ¢qì »s¡ï*düTº\T #ÓãT‘·THêïs¡T.

»s¡ï*düTº˝À¢ >∑TãT\T kÕøÏå ~q |üÁ‹ø£, f…*$»Hé eT÷‘·|ü&É‘êj·÷? »s¡ï*düTº esêZ˝À¢ Ç|ü⁄Œ&ÉT Ç~ ô|<ä› #·s¡Ã˙j·÷+X¯+>± e÷]+~. ìqï düTÁ|”+ ø√s¡Tº˝À »>∑Hé≈£î ∫e] ÄX¯\T n&ÉT>∑+{≤ø£ kÕøÏå |üÁ‹ø£ eT÷‘· |ü&É‘êj·TH˚ Á|ü#ês¡+ m≈£îÿyÓ’+~. @ Ç<ä›s¡T eTT>∑TZs¡T »s¡ï*düTº \T ø£*dæHê kÕøÏå uÛÑ$wü´‘·TÔ @$T≥H˚ uÛ≤y√<˚«>±˝Ò yê]ø° ñ+{≤sTT. sê>∑<˚«cÕ\≈£L yês¡T nr‘·T\T ø±s¡T. ø±ã{Ϻ ãj·T≥ $ì|ædüTÔqï s¡ø£s¡ø±\ }Vü‰>±Hê\≈£î yês¡T Á|üuÛ≤$‘·eTe⁄‘·THêïs¡T. nsTT‘˚ |ü⁄ø±s¡¢qT ˝ÒeBdüTÔqï<Óes¡T? kÕe÷q´ Á|üC≤˙ø£e÷ ø±<äT. Ç‘·s¡


dü\Vü‰

pHé 12

11

|üÁ‹ø£˝À¢ì #ÛêHÓ\¢˝Àì »s¡ï*düTº˝Ò. »>∑Hé e´‹πsø£ MT&çj·÷ dü+düú\yês¡T kÕøÏå dü+düú\T eT÷‘·|ü&É‘êj·TH˚ Á|ü#êsêìï #ê|ü øÏ+ <ä ˙s¡T˝≤ yê´|æ+|ü#˚düTÔHêïs¡T. Ç+<äT≈£î j·÷»e÷Hê´\T ≈£L&Ü düVü≤ø£]düTÔqï≥T¢ ‘Ó\Tk˛Ô+~. »>∑Hé dü+düú˝À¢ ô|≥Tºã&ÉT\T ô|{Ϻq dü+düú˝À¢ d”;◊ <ë&ÉT\T #˚düTÔ+&É&É+‘√ nH˚ø£s¡ø±\ yês¡Ô\T wæø±s¡ T #˚düTÔHêïsTT. »>∑Hé ÄdüTÔ\˙ï »|ü⁄Ô #˚kÕÔs¡ì ø=+<äs¡+≥T+fÒ, Çø£ »>∑Hé XÊX¯«‘·+>± C…’\T ¬øfi¯‘ê&Éì, ø±ã{Ϻ Äj·Tq MT&çj·÷ dü+düú\qT ìs¡«Væ≤+#·˝Òì |ü]dæú‹ edüTÔ+~ ø±ã{Ϻ eT÷ùddüT≈£î+ {≤s¡ì eT] ø=+<äs¡T ù|s=ÿ+≥THêïs¡T. yÓTT‘·Ô+ MT<ä me]øÏ ‘√∫q yê´U≤´Hê\T yês¡T #˚düTÔHêïs¡T. Ç+<äT≈£î Ä ¬s+&ÉT |üÁ‹ø£˝À¢ edüTÔqï ø=ìï yês¡Ô\T ≈£L&Ü <√Vü≤<ä+ #˚düTÔHêïsTT. »>∑Héô|’ d”;◊ <äsê´|ü⁄Ô kÕ>∑T‘·Tqï H˚|ü<∏ä´+˝À Äj·Tq dü+düú˝À¢ ñqï‘· kÕúHê˝À¢ |üì#˚düTÔqï ø=+<äs¡T n~Ûø±s¡T\T ‘·eT yÓT&É≈£î @+ #·T≥Tº≈£î+≥T+<√qH˚ uÛÑj·T+‘√ ñ<√´>±\≈£î sêJHêe÷ #˚dæ yÓ[¢b˛‘·THêïs¡ì á eT<Ûä´ yês¡Ô\T Á|ü#·T]+#êsTT. eTs√ |üø£ÿ d”;◊ <äsê´|ü⁄Ôq≈£î düe÷+‘·s¡+>± nH˚ø£ s¡ø±\ ø£<∏äHê\qT e+&ç yês¡TdüTÔHêïsTT. Ä+Á<ÛäCÀ´‹`@;mHé, á{°M`2, dü÷¶&çjÓ÷ mHé {°M #êHÓfi¯¢ dü+>∑‹ #ÓbÕŒ*‡q nedüs¡y˚T ˝Ò<äT. d”;◊ <äsê´|ü⁄Ô m+‘· |ü{Ïwüº+>± »s¡T>∑T‘·Tqï<√ #Ó|üŒ˝Ò+ >±˙, »>∑Hé e´‹πsø£ MT&çj·÷ Á|ü#ês¡+ e÷Á‘·+ eTTeTàs¡+>± kÕ>∑T‘√+~. Bì yÓqTø£ Á|ü<Ûëq ø±s¡D+ ñ+~. »>∑Hé kÕøÏå |üÁ‹ø£, {°M ÁbÕs¡+_Û+#˚+‘·es¡≈£î ‘Ó\T>∑T |üÁ‹ø£˝À¢, {°M #êHÓfi¯¢˝À »s¡ï*düTº \≈£î J‘ê\T #ê˝≤ ‘·≈£îÿe. Çø£ y˚CŸ uÀs¡T¶ dæbòÕs¡T‡\ e+{Ï yê{ÏøÏ ~≈£îÿ˝Ò<äT. á H˚|ü<∏ä´+˝À »>∑Hé kÕøÏå |üÁ‹ø£qT @ø£ ø±\+˝À 23 πø+Á<ë\ qT+∫ ÁbÕs¡+_Û+#·&Éy˚T ø±≈£î+&Ü n+‘·≈£î eTT+<Óqï&É÷ ø£˙$˙ ms¡T>∑ì Ø‹˝À uÛ≤Ø J‘ê\T Ç#êÃs¡T. B+‘√ áHê&ÉT, Ä+Á<ÛäCÀ´‹ qT+∫ n‘·´~Ûø£ dü+K´˝À »s¡ï*düTº\T kÕøÏåøÏ yÓ\T¢e˝≤ e#˚ÃXÊs¡T. nìï |üÁ‹ø£\ qT+∫ »s¡ï*düTº\qT rdüT≈£îHêï Á|ü<Ûëq+>± áHê&ÉT, Ä+Á<ÛäCÀ´‹\ qT+∫ m≈£îÿe eT+~ e#˚à XÊs¡T. B+‘√ »s¡ï*düTº\qT ø±bÕ&ÉTø√e&É+ Ä ¬s+&ÉT dü+düú\≈£î ‘·\≈£î $T+∫q uÛ≤s¡yÓTÆ+~. <ë+‘√ n|ü⁄Œ&ÉT ÇdüTÔqï J‘ê\≈£î eT÷&ÉT Hê\T>∑T ¬s≥T¢ m≈£îÿe J‘ê\T Ç∫à ø=+<äs¡T d”ìj·Ts¡¢qT ì\T|ü⁄ø√yê*‡ e∫Ã+~. ì»+ #ÓbÕŒ\+fÒ »>∑Hé <Óã“≈£î áHê&ÉT, Ä+Á<ÛäCÀ´‹ $\$˝≤¢&çb˛j·÷sTT. @fi¯¢ ‘·s¡ã&ç J‘ê\T ô|s¡>∑ì yê]øÏ y˚\ s¡÷bÕj·T\T J‘ê\T ô|]>±sTT. Á|üyÓ÷wüqT¢ sêì yê]øÏ n$ q&ÉT#·T≈£î+≥÷ e#êÃsTT. á |üÁ‹ø£\ qT+∫ ˇø£ÿ »s¡ï*düTº˝Ò ø±<äT. nH˚ø£ Ç‘·s¡ $uÛ≤>±\ yês¡T ≈£L&Ü »>∑Hé MT&çj·÷≈£î ‘·s¡*b˛j·÷s¡T. B+‘√ Ä ¬s+&ÉT |üÁ‹ø£˝À¢ kÕøÏåô|’ ø£dæì eT]+‘· ô|+#êsTT. Ä ø£dæ‘√H˚ kÕøÏå |üÁ‹ø£, #êHÓ˝Ÿ eT÷‘·|ü&É‘êj·Tì Á|ü#ês¡+ #˚düTÔqï≥T¢>± ‘Ó\Tk˛Ô+~. ø£eT÷´ìdüTº |üÁ‹ø£˝À¢q÷ »>∑Hé

dü+düú\T eT÷‘·|ü&É‘êj·Tì ø=+<äs¡T Á|ü#ês¡+ #˚düTÔHêïs¡T. Ç˝≤+{Ï Á|ü#ês¡+ ø=+<äs¡T kÕ<Ûës¡D »s¡ï*düTº˝À¢ Ä+<√fi¯q ø£*–k˛Ô+~. πøe\+ J‘·+ sêfi¯¢ô|’H˚ Ä<Ûës¡|ü&ç ã‘·T≈£î‘·Tqï »s¡ï*düTº\T m|ü⁄Œ&ÉT @+ »s¡T>∑T‘·T+<√qì uÛÑj·T|ü&ÉT‘·THêïs¡T. á eT<Ûä´ {°M #êHÓfi¯¢˝À »s¡ï*düTº\≈£î ñ<ë«düq #Ó|üŒ&É+ m≈£îÿyÓ’+~. ø=+‘·ø±\+ øÏ+<ä≥ dü÷º&çjÓ÷`mHé qT+∫ 70 eT+~ì ˇø£ÿkÕ]>± ‘=\–+#·>±, ◊ q÷´dt qT+∫ ø=+<ä]ì nø±s¡D+>± rùdXÊs¡T. »>∑Hé dü+düú˝À¢ ≈£L&Ü ø=+<ä]ì ‘=\–+#ês¡T. Ç+<äT≈£î ø±s¡D≤\T @yÓ’Hê nH˚ø£eT+~ Ç‘·s¡ dü+düú˝À¢ ñbÕ~Û <=s¡ø£ÿ Çã“+<äT\T |ü&ÉT‘·THêïs¡T. kÕøÏå |üÁ‹ø£>±˙, {°M >±˙ eT÷‘·|ü&Ü\ì mes¡÷ ø√s¡Tø√≈£L&É<äT. n<˚ »]–‘˚ y˚\ ≈£î≥T+u≤\T s√&ÉT¶q |ü&É‘êsTT. »s¡ï*düTº\+<äs¡÷ eT÷&ÉT |üP≥˝≤ uÛÀ»q+ #˚düTÔHêïs¡+fÒ <ëìø±ÿs¡D+ yÓ’mdt »>∑H˚ qqï $wüj·T+ >∑Ts¡TÔ+#·Tø√yê*. yêdüÔyêìøÏ kÕøÏå eT÷‘·|ü&ç‘˚ nìï dü+düú˝À¢ ñqï »s¡ï*düTº\+<ä]ø° Çã“+<äT\T m<äTs¡e⁄‘êsTT. nqedüs¡+>± ‘=\–+#˚ neø±XÊ\T HêïsTT. ô|’>± J‘ê\T ‘·–Z+#˚ |ü]dæú‘·T\T @s¡Œ&É‘êsTT. Á|üdüTÔ‘·+ ‘Ó\T>∑T MT&çj·÷qT XÊdæ+#˚~ kÕøÏå MT&çj·÷ e÷Á‘·y˚T nH˚~ düTdüŒwüº+. ```0```


dü\Vü‰

12

pHé 12

dü‘êÔ ˝Òì <ä<äeTà bÕغ ø±+Á¬>dt

yÓ’mdt »>∑HéyÓ÷Vü≤Hé¬s&ç¶øÏ eT<䛋#˚à yê]ô|’ #·s¡´\T ‘·|üŒeì >±+Á&ç+#˚ ø±+Á¬>dt bÕغ Hêj·T≈£î\T yê{Ïì Ä#·s¡D˝À ô|≥º&É+ ˝Ò<äT. bÕغ Áø£eT•ø£åDqT n‹Áø£$T+∫q yê]˝À ø=+<ä]øÏ e÷Á‘·+ H√{°düT*∫à $T>∑‘ê yê]øÏ m+<äTøÏe«&É+ ˝Ò<äT? düã“+ Vü≤] »>∑HéyÓ÷Vü≤Hé¬s&ç¶ C…’\T¬øfi‚¢ eTT+<äT qT+∫ MT&çj·÷ eTT+<äT HêHêVü≤+>±e÷ #˚düTÔ+fÒ Äj·Tqô|’ m+<äT≈£î Áø£eT•ø£åD #·s¡´\T m+<äT≈£î rdüTø√˝Ò<äT. Äfi¯¢HêìøÏ e÷Á‘·+ H√{°düT*#êÃs¡T. ôV’≤<äsêu≤<é˝À ø±s=Œπs≥s¡T¢ ø=+<äs¡T »>∑Hé≈£î eT<䛑·T>± ìsêVü‰s¡ Bø£å\T, <Ûäsêï\T #˚düTÔ+fÒ yê]ô|’ #·s¡´\T rdüTø√˝Ò<äT. ô|’øÏ e÷Á‘·+ »>∑Hé yÓ+≥ yÓfi‚¢ yê]ô|’ #·s¡´\T ‘·|üŒe⁄ nì ãTø±sTTdüTÔ+{≤s¡T. n+fÒ 125 @fi¯¢ ø±+Á¬>dt bÕغ˝À #˚e #·∫Ãb˛sTT+<ë? ø±+Á¬>dt ≈£L&Ü ÁbÕ+rj·T bÕغ ø£Hêï V”≤q+>± e÷]+<ë nH˚ nqTe÷Hê\T e´ø£ÔeTe⁄‘·THêïsTT.

ø±+Á¬>dt bÕغ qT+∫ ãj·T{Ïø=∫à yÓ’mkÕ‡sY ø±+Á¬>dt

bÕغ ô|{Ϻq yÓ’mdt »>∑HéyÓ÷Vü≤Hé¬s&ç¶øÏ Á|ü»\ qT+∫ $X‚wü Ä<äs¡D \_Ûk˛Ô+~. ø±+Á¬>dt bÕغ qT+∫ ˇø=ÿø£ÿs¡T>± »>∑Hé yÓ+≥ n&ÉT>∑T˝ÒdüTÔHêïs¡T. ñ|ü mìïø£\ ‘·s¡Tyê‘· Ç~ eT]+‘· ô|]π> neø±X¯+ ñ+<äì |üdæ>∑{Ϻq ø±+Á¬>dt n~ÛcÕºq+ qwüº ìyês¡D #·s¡´\T #˚|ü≥º˝Òø£b˛‘√+~. ‘·q bÕغ yê]ì ˝§+>∑BdüT≈£îH˚ kÕeTs¡ú´+ ˝Òø£b˛e&É+‘√ »>∑HéyÓ÷Vü≤Hé¬s&ç¶ì C…’\T≈£î |ü+|æ+~. nsTTHê ≈£L&Ü Äj·Tq yÓ+≥ q&ç#˚ ø±+Á¬>dt Hêj·T≈£î\T ô|s¡T>∑T‘·÷H˚ ñHêïs¡T. yê]ô|’ #·s¡´\T rdüTø√e&É+ ø±+Á¬>dt n~ÛcÕºq+ yÓqTø£&ÉT>∑T y˚k˛Ô+~. m+<äTø£+fÒ n˝≤ #·s¡´\T rdüT≈£î+≥÷ b˛‘˚ bÕغøÏ ø√\Tø√˝Òì <Óã“ ‘·>∑T\T‘·T+<äì nqTe÷ìk˛Ô+~. »>∑HéyÓ÷Vü≤Hé¬s&ç¶øÏ eT<䛑·T |ü*øÏq ø±+Á¬>dt myÓTà˝Ò´ Äfi¯¢HêìøÏ |”d”d” c˛ø±CŸ H√{°düT C≤Ø #˚dæ+~. Äfi¯¢ Hêì‘√bÕ≥T, |”d”d” n<Û��´≈£åî&ÉT u§‘·‡ kı+‘· õ˝≤¢˝Àì u§_“* myÓTà˝Ò´ s¡+>±sêe⁄ »>∑Hé≈£î eT<䛑·T Á|üø£{Ï+∫ sêJHêe÷ #˚dæHê <ëìô|’ |”d”d”øÏ>±˙ n<Ûä´≈£åî&çøÏ >±˙ düŒ+<äq\T ˝Òe⁄. eTs√yÓ’|ü⁄ ø±+Á¬>dt m+|” düã“+ Vü≤] e´eVü‰s¡+˝Àq÷ |”d”d” Ä∫‘·÷∫ n&ÉT>∑T\T y˚k˛Ô+~. {°&û|” myÓTà˝Ò´ u≤\Hê–¬s&ç¶, »>∑Hé yÓ’|ü⁄ yÓfi¯¢&Üìï {°&û|” ôd’‘·+ #·÷d” #·÷&Éq≥T¢ e´eVü≤]k˛Ô+~. |”d”d” c˛ø±CŸ H√{°dt C≤Ø #˚dæq|üŒ{Ïø° <ëì >∑T]+∫ Äfi¯¢Hêì |ü{Ϻ+#·Tø√<äT. m+<äTø£+fÒ »>∑Hé yÓ+≥ yÓfi≤¢\ì &çôd’&Éj·÷´ø£, <˚qïsTTHê &√Hé¶ πøsY nH˚ yÓTÆ+&éôd{Ÿ‘√ H˚‘·\THêïs¡H˚ yê<äq≈£î ã\+ #˚≈£Ls¡T‘√+~. Çø£ düã“+ Vü≤] $wüj·÷ìø=ùdÔ, »>∑Hé n¬sdüTº H˚|ü<∏ä´+˝À Äj·Tq H˚&√ πsb˛ ø±+Á¬>dt bÕغøÏ sêJHêe÷ #˚kÕÔs¡H˚ Á|ü#ês¡+ »s¡T>∑T‘√+~. ø±˙ ø±+Á¬>dt bÕغ˝ÀH˚ ø=qkÕ>∑T‘·÷ »>∑Hé≈£î


dü\Vü‰

13

pHé 12

eT<䛑·T Á|üø£{Ï+#ês¡T. MT&çj·÷ eTT+<äT ≈£L&Ü »>∑Hé >∑T]+∫ ø±+Á¬>dt myÓTà˝Ò´ »j·TeTDÏ $»j·TeTàqT ø£*dæ eT<䛑·T Á|üø£{Ï+ e÷{≤¢&ÉT‘·÷ Äy˚<äq e´ø£Ô+ #˚XÊs¡T. M]‘√ bÕ≥T bÕs¡«r|ü⁄s¡+ #ês¡T. ø±øÏHê&É myÓTà˝Ò´ <ë«s¡+|üP&ç #·+Á<äX‚KsY ≈£L&Ü »j·TeTDÏ u≤≥˝ÀH˚ q&ÉTdüTÔHêïs¡T. Ms¡+<ä]ô|’Hê Ç+‘·es¡≈£L #·s¡´\T eTs√ 12 eT+~ »>∑Hé yÓ+fÒ.. #˚|ü≥º˝Ò<äT. ø£˙dü+ c˛ø±CŸ Çe«≈£î+&Ü |”d”d” y˚∫ #·÷k˛Ô+~. ‘·q n¬sdüTº≈£î Á|ürø±s¡+ rs¡TÃ≈£îH˚ ~X¯>± yÓ’mdt »>∑Hé sêÁwüº sê»<Ûëì˝À ≈£L&Ü ø=+<äs¡T ø±s=Œπs≥s¡T¢ »>∑Hé≈£î yÓ÷Vü≤Hé ¬s&ç¶ n&ÉT>∑T\T y˚düTÔHêïs¡T. Ç+<äT˝À uÛ≤>∑+>± ‘·q≈£î eT<䛑·T |ü\T≈£î‘·THêï yê]ì |ü˝…¢‘·TÔ e÷≥ ≈£L&Ü nq˝Òø£b˛‘√+~ eT<䛑·Tì#˚à n~Ûø±s¡ ø±+Á¬>dt bÕغøÏ #Ó+~q myÓTà˝Ò´\qT ˇø£ ø±+Á¬>dt. m+<äTø£+fÒ nø£ÿ&É ø±s=Œπs≥s¡¢qT ø£~*ùdÔ.. y˚Tj·TsY |ü <ä$ #√{ÏøÏ #˚πsà |üì˝À ñqï≥T¢ ‘Ó\Tk˛Ô+~. á u≤<Ûä´‘·\qT Ç{°e\ }&çb˛‘·T+<äì, <ë+‘√ m+◊m+ ≈£L&Ü <ä÷s¡eTe⁄‘·T+<äì ø±+Á¬>dt bÕغøÏ sêJHêe÷ #˚dæq u§_“* myÓTà˝Ò´ düT»j·T ø£èwüí ø±+Á¬>dt H˚‘·\ ˝≤>∑T\T ‘·&ÉTdüTÔHêïsTT. n+<äTπø yês¡T @$T s¡+>±sêe⁄≈£î n|üŒ–+∫q≥T¢ düe÷#ês¡+. Ç+<äT˝À uÛ≤>∑+>±H˚ #˚düT≈£îHêï yê] CÀ*øÏ yÓfi¯¢e<ä›ì n~ÛcÕºq+ qT+∫ Ä<˚XÊ\T bÕs¡«r|ü⁄s¡+ myÓTà˝Ò´ »j·TeTDÏ, ø±øÏHê&É myÓTà˝Ò´ <ë«s¡+ |üP&ç e#êÃsTT. B+‘√ |”d”d” n<Ûä´≈£åî&ÉT u§‘·‡ dü‘·´Hêsêj·TD yê]ô|’ #·+Á<äX‚Ks¡¬s&ç¶ ≈£L&Ü »>∑Hé≈£î C…’ ø={≤ºs¡T. m˝≤+{Ï Á|üø£≥q\T #˚j·T˝Ò<äT. ndü\T yês¡T ‘·eT bÕغ yês¡T Ç<˚ n+X¯+ô|’ s¡+>±sêe⁄ e÷{≤¢&ÉT‘·÷ eTs√ |ü~, 12 ø±<äqï≥T¢ e´eVü≤]düTÔHêïs¡T. Ç˝≤+{Ï ø±s=Œπs≥s¡¢˝À Á|üeTTK+>± eT+~ myÓTà˝Ò´\T »>∑Hé≈£î dü+|ò”TuÛ≤e+ Á|üø£{Ï+#˚+<äT≈£î dü÷sês¡+ ø±s=Œπs≥sY düTπswt ¬s&ç¶, dæøÏ+Á<ëu≤<é ø±s=Œπs≥sY Ä<ä+ dæ<ä∆+>± ñHêïs¡ì #ÓbÕŒs¡T. M{Ïì s¡TEe⁄ #˚ùd˝≤ eTs√ 12 $»j·T≈£îe÷sY ù|s¡T¢ $ì|ædüTÔHêïsTT. Ms¡T »>∑HéyÓ÷Vü≤Hé¬s&ç¶ eT+~ myÓTà˝Ò´\T »>∑Hé >∑÷{ÏøÏ #˚πs+<äT≈£î s¡+>∑+ dæ<ä∆+ n¬sdüTº≈£î ìs¡düq>± Bø£å #˚düTÔqï yÓ’mkÕ‡sY ø±+Á¬>dt bÕغ •_sê\≈£î #˚düT≈£î+≥Tqï≥T¢ ‘Ó\Tk˛Ô+~. á 12 eT+~˝À •eÁ|ükÕ<é ¬s&ç¶ yÓ[¢ ‘·eT eT<䛑·TqT Á|üø£{ÏdüTÔHêïs¡T. »>∑Hé≈£î eT<䛑·T>± (<ä]Ù), düTπswt(mÁs¡>=+&ÉbÕ˝…+), Ä~Hêsêj·TD ¬s&ç¶ (»eTà\ Ä+<√fi¯q\T ìs¡«Væ≤dü÷Ô, ø±+Á¬>dt bÕØºì ‹&ÉT‘·÷H˚ ñHêïs¡T. eT&ÉT>∑T), $»j·T≈£îe÷sY (dü+‘·q÷‘·\bÕ&ÉT), |æ.sêe÷+»H˚ Ç+ø± M]‘√ bÕ≥T y˚˝≤~ eT+~ m+|”{°d”\T, e+<ä˝≤~ j·TT\T (;ÛeTes¡+), sêbÕø£ es¡Á|ükÕ<é (sêCÀ\T), ø±≥kÕì eT+~ C…&ûŒ{°d”\T ‘·eT |ü<äe⁄˝À¢ ñqï|ü⁄Œ&˚ ø±+Á¬>dt bÕغøÏ >∑T&éu …’ sê$T¬s&ç¶ (ãq>±q|ü*¢), »Hês¡›Hé (≈£îs¡TbÕ+), sê»qï<=s¡ #Ó|æŒq≥T¢ Á|üø£{Ï+#ês¡T. yê]ô|’ m˝≤+{Ï #·s¡´\÷ rdüTø√˝Ò<äT. (kÕ\÷s¡T) ø£qïu≤ãT (j·T\eT+∫*) ñqï≥T¢ yês¡Ô\T edüTÔ ndü\T Ç+‘·ø° á ø±+Á¬>dt bÕغøÏ #˚e ñ+<ë ˝Òø£ #·∫Ãb˛sTT+<ë HêïsTT. nsTT‘˚ Ms¡+<äs¡÷ >∑‘·+˝À »>∑Hé yÓ+≥q q&ç∫qyêπs nH˚ nqTe÷q+ ø£\T>∑T‘√+~. Á|ü‹ <ëìø°, ôV’≤ø£e÷+&é Ä<˚XÊ\T ø±e&É+ >∑eTHês¡Ω+. $$<Ûä ø±s¡D≤\ e\¢ n|üŒ{À¢ yês¡T yÓq≈£îÿ Çyê«*‡+<˚! Çø£ÿ&ç |”d”d” Hêj·T≈£î\≈£î d”«j·T ìs¡íj·÷~Ûø±s¡+ ‘·>±Zs¡T. ∫es¡≈£î 17 eT+~ e÷Á‘·y˚T Äj·Tq yÓ+≥ $T–˝≤s¡T. ñ+&É<äT. πøe\+ ìy˚~ø£\T |ü+ù| es¡πø yê] |üì. n+<äTπø eT] Ms¡+<ä]˙ |”d”d” ãT»®–düTÔ+<√, u…~]düTÔ+<√, ˝Òø£ e<äT\T ø±+Á¬>dt bÕغ Ç+‘· n<Ûë«q dæú‹øÏ e#˚Ãdæ+~. ≈£î+≥T+<√ y˚∫ #·÷&Ü*‡+<˚! ```0```


dü\Vü‰

pHé 12

14

ø±+Á¬>dt≈£î <ä÷s¡eTe⁄‘·Tqï ø±|ü⁄\T ø±+Á¬>dt bÕغ˝ÀøÏ ∫s¡+J$ sêe&É+ e\¢, |”d”d” n<Ûä´ø£å |ü<ä$ ø±|ü⁄ esêZìøÏ Çe«&É+ e\¢ ø±|ü⁄ es¡Z+ n+‘ê ø±+Á¬>dt yÓ’|ü⁄ ñ+≥T+ <äì, ø±+Á¬>dt n~ÛcÕºq+ Ä˝À∫+ ∫+~. n<˚ ñ<˚›X¯+‘√ ∫s¡+J$ì ø±+Á¬>dt˝ÀøÏ ˝≤–+~. nsTT‘˚ bÕغ n~ÛcÕºq+ Ä•+∫q <ëìøÏ e´‹πs ø£+>± »s¡T>∑T‘√+~. ø±|ü⁄ esêZìøÏ #Ó+~q ô|<ä› ~≈£îÿ nì øÏs¡DY≈£îe÷sY ¬s&ç¶ <ëëdü] Hêsêj·TD sêe⁄ Ç+{ÏøÏ yÓ[‘˚ u§‘·‡ ∫s¡+J$ Ç+{ÏøÏ yÓfi≤¢&ÉT. ∫s¡+J$ ô|~›¬s&ç¶ Ç+{ÏøÏ yÓfi≤¢&ÉT. Bìì >∑eTì+∫q n~ÛcÕºq+ øÏs¡DY≈£î Nyê≥T¢ ô|{Ϻ øÏs¡DYqT, ∫s¡+J$ì ø£*|æ+~. nsTT‘˚ ∫s¡+J$ ¬ø\ø£&É+ yÓTT<ä\Tô|fÒº≥|üŒ{Ïø° Á>∑÷|ü⁄ ‘·>±<ë\T ô|]>±sTT. ndü˝Ò Á>∑÷|ü⁄ ‘·>±<ë\‘√ ø=≥Tº$T{≤º&ÉT‘·Tqï ø±+Á¬>dt bÕغ˝ÀøÏ eTs√ (∫s¡+J$) Á>∑÷|ü⁄ e∫à #˚s¡&É+‘√ M]˝À ndü+‘·è|ü⁄Ô\T m≈£îÿej·÷´sTT. C≤rj·T bÕغ n+fÒH˚ es¡Zb˛s¡T Á>∑÷|ü⁄ ‘·>±<ë\T ‘·|üŒe⁄. n+<äT˝Àq÷ ø±+Á¬>dt˝À Ç$ n~Ûø£+>± ñHêïsTT. ø±+Á¬>dt bÕغ˝À ñqïyê]H˚ dü+‘·è|æÔ |üs¡#·˝Òì n~ÛcÕºq+ ø=‘·Ô>± eTs√ Á>∑÷|ü⁄qT Á|üy˚X¯ô|{Ϻ+~. á ø=‘·Ô Á>∑÷|ü⁄ Hêj·T≈£î &ÉT

ø±|ü⁄ kÕe÷õø£ esêZìøÏ #Ó+~q e´øÏÔ ø±e&É+‘√ Äj·TqqT e´‹πsøÏ+#˚ ø±|ü⁄ es¡Z+‘√ bÕغøÏ <ä÷s¡yÓTÆq≥T¢ Ä bÕغ d”ìj·TsY Hêj·T≈£î&ÉT <ëdü] Hêsêj·TDsêy˚ #ÓbÕŒs¡T. yÓTTqï{ÏøÏ yÓTTqï ø±+Á¬>dtqT ‹{Ϻ b˛dæq ∫s¡+J$ì ø±+Á¬>dt˝À #˚s¡TÃø√e&É+ ‘·>∑<äì yês¡T m+‘· #Ó|æŒHê ø±+Á¬>dt |ü{Ϻ+#·Tø√˝Ò<äT. ô|’>± Äj·Tq bÕغ˝À #˚s¡>±H˚ ‘·q ø£+≥÷ ˇø£ Á|ü‘˚´ø£ Á>∑÷|ü⁄qT, esêZìï b˛wæ+#·&É+ yÓTT<ä\Tô|&ÉT‘·THêïs¡T. B+‘√ á bÕغ e\¢ ‘·eT≈£î ˇ]π><˚+ ˝Ò<äqT≈£îqï ø±|ü⁄ kÕe÷õø£ es¡Z+ bÕغøÏ Áø£eT+>± <ä÷s¡eTe⁄‘√+<äì <ëdü] ù|s=ÿHêïs¡T. ø√kÕÔ˝À ã\yÓTÆq e+>∑M{Ï ≈£î≥T+ã+ yÓ’mkÕ‡sY d”|”˝À #˚]+~. >∑T+≥÷s¡T˝À Á|üeTTK yÓ’<äT´&ÉT &Ü. dü‘·´Hêsêj·TD ø±+Á¬>dt qT+∫ yÓ’mkÕ‡sY d”|”˝À #˚sês¡T. »ø£ÿ+|üP&ç ≈£î≥T+ã+ »>∑Hé≈£î C…’ ø={Ϻ+~. Ç<ä›] eTT>∑TZ] Hêj·T≈£î\ ø√dü+ Ç+‘· eT+~ ø±|ü⁄\qT <ä÷s¡+ #˚düT≈£î+~. Çø£HÓ’Hê bÕغ ø±|ü⁄ kÕe÷ õø£ es¡Z+ô|’ Á|ü‘˚´ø£ <äèwæº kÕ]+∫ yê]ì ø±bÕ&ÉTø√yê\ì ˝Ò≈£î+fÒ bÕغøÏ >∑&ÉT¶ |ü]dæú‘·T\T m<äTs¡e⁄‘êj·Tì ù|s=ÿ+≥THêïs¡T.

eT+Á‹ nsTT‘˚ @+ nø£ÿ&É ≈£L#√? ÇB ôV’≤<äsêu≤<é˝Àì ìyéT‡ n~Ûø±s¡T\ ìsê«ø£+

ôV’≤<äsêu≤<é˝Àì ìC≤yéT ÇHédæº≥÷´{Ÿ Ä|òt yÓT&çø£˝Ÿ ôd’HÓ‡dt n~Ûø ±s¡T\T m+‘· ìs¡¢ø£å´+>± e´eVü≤]düTÔHêïs√ á dü+|òüT≥H˚ #ÓãT‘·T+~. >±+BÛ uÛÑe Hé ñ<√´– nHê s√>±´ìøÏ >∑T¬s’‘˚ d”m+ ù|w” qT+∫ ˝…≥sY rdüT≈£îì ìyéT‡≈£î yÓfi≤¢s ¡T. nsTT‘˚ nø£ÿ&ç n~Ûø±s¡T\T ªªÇ˝≤+{Ï ˝ÒK\T #ê˝≤ #·÷XÊ+ yÓfi¯¢ej·÷´...µµ nHêïs¡T. bÕ|ü+ Ä ñ<√´– ‹]– e∫à sêÁwüº CÖ[ XÊK eT+Á‹ Á|ükÕ<é ≈£îe÷sY≈£î $qï$+#·T≈£îHêïs¡T. B+‘√ eT+Á‘˚ dü«j·T+>± Äj·TqqT ìyéT‡≈£î rdüüT¬øfi≤¢s¡T. nø£ÿ&É ÄdüŒÁ‹ n~Ûø±] ªªeT+Á‹ nsTT‘˚ @+~? nø£ÿ&É ≈£L#√ ‘êqT MT{Ï+>¥˝À ñHêïqTµµ n+≥÷ VüQ≈£î+ C≤Ø #˚XÊs¡T. eT+Á‹ Á|ükÕ<é 20 ì$TcÕ\ bÕ≥T ìØøÏå+∫ Çø£ ˝≤uÛÑ+ ˝Ò<äqT≈£îì ˝À|ü\øÏ yÓfi≤¢s¡T. dü<äs¡T n~Ûø±]øÏ rÁe kÕúsTT˝À ôV≤#·Ã]ø£\T C≤Ø #˚XÊs¡T. B+‘√ »&ÉTdüT ≈£îqï Äj·Tq ø£åe÷|üD\T ø√], ù|ôw+{ŸqT ÄdüŒÁ‹˝À C≤sTTHé #˚düT≈£îHêïs¡T. Ç~ eTq n~Ûø±s¡T\ |üì rs¡T.


dü\Vü‰

15

pHé 12

düs¡«+ &ÉãT“ eTj·T+ n+‘ê &ÉãT“ eTj·T+.. nø£ÿ&Ü..Çø£ÿ&Ü.. mø£ÿ&Ó’Hê &ÉãT“<˚

sê»´+.. &ÉãT“H√ï&ç<˚ sê»´+.. sê»ø°j·TyÓTÆHê.. #·≥º+`Hê´j·T+ e+{ÏyÓ’Hê &ÉãT“H√ï&ç |üø£ÿH˚ ñ+{≤sTT. &ÉãT“‘√ <˚qïsTTHê ø=qT≈£îÿH˚+<äT≈£î &ÉãT“H√ï&çøÏ yÓdüT\Tu≤≥T ø£\T>∑T‘√+~. mes¡T WqHêï, mes¡T ø±<äHêï Ç~ |ü∫à ì»+. n$˙‹ì bÕs¡Á<√\+&ç.. n+≥÷ sê»ø°j·T Hêj·T≈£î\T y˚~ø£˝…øÏÿ Á|üdü+>±\T #˚düTÔHêïs¡T.. s√&Ó¶øÏÿ ìs¡düq\T #˚düTÔHêïs¡T. ‘Ós¡yÓqTø£ &ÉãT“‘√ #·{≤ºìï #·T{≤º\T>± e÷πsÃdüT≈£î+≥THêïs¡T. Hê´j·÷ìï &ÉãT“‘√ ø=H˚düTÔHêïs¡T. d”;◊ n<äq|ü⁄ »&ç¶ |ü{≤º_Û sêe÷sêe⁄ düôdŒq¸Hé e´eVü‰s¡+ yÓTT‘·Ô+ Hê´j·Te´edüúH˚ z ≈£î<äT|ü⁄ ≈£î~ù|dæ+~. ø£sêï≥ø£ e÷J eT+Á‹, yÓTÆì+>¥ >±* »Hês¡∆Hé¬s&ç¶øÏ u…sTT˝Ÿ Ç#˚Ã+<äT≈£î >±qT Äj·Tq |ü~ ø√≥T¢ \+#·+ rdüT≈£îHêïs¡qï~ Äs√|üD. d”;◊ s¡Vü≤dü´+>± ìs¡«Væ≤+∫q Ä|üπswüHé˝À á e´eVü‰s¡+ yÓ\T>∑T #·÷dæ+~. ôV’≤ø√s¡Tº N|òt »dæºdt nqTeT‹‘√ á Ä|üπswüHé »s¡>±Z, |ü{≤º_Û sêe÷sêe⁄ u≤>√‘·+ yÓ\T>∑T #·÷dæ, Äj·Tq düôdŒq¸HéøÏ <ë]rdæ+~. Ç+πøeTT+~.. sê»ø° bÕغ\˙ï s√&Ó¶πøÿXÊsTT. Hê´j·T+ n+>∑&É+ düs¡T≈£î˝≤ ‘·j·÷s¡sTT+<ä+≥÷ sê»ø°j·T Hêj·T≈£î\T s√ &Ó¶πøÿdæ ìs¡düq\T, Ä+<√fi¯q\T #˚|ü&ÉT‘·THêïs¡T. Hê´j·T e´edüúô|’ H√{Ïø=∫Ãq≥T¢ e÷{≤¢&ÉT‘·THêïs¡T. ì»y˚T Hê´j·Te´edüúqT Ç˝≤ á kÕúsTTøÏ rdüTø=∫Ã+<Óes¡T? >±* »Hês¡∆Hé¬s&ç¶. áj·THê sê»ø°j·T Hêj·T≈£î&˚ ø£<ë. sê»ø°j·÷*ï Á|üøå±fi¯q #˚j·÷\qï ø£dæ @ sê»ø°j·T Hêj·T≈£î &ç˝À nsTTHê ø£ìŒk˛Ô+<ë? yê´bÕsê*ï |üø£ÿq ô|&ÜÔ+.. &ÉãT“øÏ <ä÷s¡+>± ñ+<ë+.. Á|ü»\≈£î ìkÕ«s¡úyÓTÆq ùde\+~kÕÔ+... nH˚ sê»ø°j·T Hêj·T≈£î&ÉT ˇø£ÿ&ÉT ≈£L&Ü ø£ìŒ+#·&É+ ˝Ò~|ü⁄Œ&ÉT. e´edüúì ø±bÕ&˚kÕÔeTì {°&û|”... Hê´eT÷]Ô*ï ø=H˚düTÔHêïs¡qï ø±+Á¬>dt.. nuÀ“, sê»ø°j·T bÕغ\T #˚düTÔqï Vü≤+>±e÷ n+‘ê Ç+‘ê ø±<äT. eT+Á‹ yÓ÷|æ<˚$ yÓ+ø£≥s¡D *ø£ÿsY e÷|òæj·÷˝À \+#·+ |ü⁄#·T´≈£îHêïs¡HêÇ Äs√|üD\T eùdÔ Äj·TqTï eT+Á‹ |ü<ä$ qT+∫ ‘·|æŒ+∫, $#ês¡D≈£î Ä<˚•+#·ì n~Ûø±s¡ ø±+Á¬>dt bÕغøÏ n$˙‹ >∑T]+∫ e÷{≤¢&˚ HÓ’‹ø£ Vü≤≈£îÿ ˝Ò<äT. {°&û|” n~ÛH˚‘· Hêsê #·+Á<äu≤ãTHêj·TT&çô|’ n$˙‹

Äs√|üD\T n˙ï Ç˙ï ø±e⁄. ne˙ï ñ‘·Ô Äs√|üD˝Òqì ùdº ‘Ó#·TÃø√e&ÉyÓ÷.. Ç+ø=ø£{À #˚dæ, #·+Á<äu≤ãT ‘·|æŒ+#·T≈£î ‹s¡T>∑T‘√qï <ä]$T˝≤ {°&û|”øÏ n$˙‹ >∑T]+∫ e÷{≤¢&˚+<äT≈£î ñqï ns¡Ω‘˚$T{Ï?πø+Á<ä+˝À ≥÷J ôdŒÁø£ºyéT ≈£î+uÛÑø√D+, ø√˝Ÿ e÷|òæj·÷... e+{Ï uÛ≤Ø ≈£î+uÛÑø√D≤\ #·]Á‘· ñqï ø±+Á¬>dt bÕغøÏ, Ä bÕغ C…+&Ü yÓ÷düTÔqï H˚‘·\÷ n$˙‹ >∑T]+∫ e÷{≤¢&ɶ+ Vü‰kÕ´düŒ<äy˚T. Çø£ yÓ’mkÕ‡sY d”|” nsTT‘˚ Ä n<Ûä´≈£åî&˚ nÁø£e÷s¡ ®q Äs√|üD˝À¢ C…’\T¬øfi≤¢&ÉT. ø=‘·Ô>± |ü⁄&ÉT‘·Tqï bÕغ˝…’Hê... ÄÁ˝…& û ñqï bÕغ˝…’Hê.. ÁbÕ+rj·T, ñ|ü ÁbÕ+rj·T, C≤rj·T bÕغ˝…’Hêdüπs nìï sê»ø°j·T bÕغ\÷ #·ø£ÿs¡T¢ ø=&ÉTÔHêïsTT.. ˇø£{° nsê ‘·|挑˚. Ç+‘·˝≤ sê»ø°j·T bÕغ˝À¢ &ÉãT“ sê»´y˚T\T‘√+fÒ.. Ä sê»ø°j·T bÕغ\ ø£qTdüqï˝À¢ q&ÉTk˛Ôqï Á|üC≤kÕ«eT´+... Ä Á|üC≤kÕ« eT´+˝Àì Hê´j·T e´edüú.. Çe˙ï n$˙‹˝À ≈£Ls¡T≈£îb˛e&É+ ô|<ä› $wüj·Ty˚TMT ø±<äT. ˇø£ÿ{Ï e÷Á‘·+ yêdüÔe+... düe÷»+˝À @ e´edüú n$˙‹˝À ≈£Ls¡T≈£îb˛‘·THêï, Ä bÕ|ü+ sê»ø°j·÷ì<˚. n+<äTπø sê»ø°j·T Hêj·T≈£î\≈£î n$˙‹ >∑T]+∫ e÷{≤¢&˚ HÓ’‹ø£ Vü≤≈£îÿ ˝Ò<äT. n~ @ sê»ø°j·T bÕغ¬ø’Hê düπs. ø±<ä+{≤sê? ---0---


dü\Vü‰

16

pHé 12

eTq »quÛ≤ ˝…ø£ÿ\T ø£¬sπøºHê? sêe÷sêe⁄

e÷kÕºs¡TqT »quÛ≤ ˝…ø£ÿ\ n~Ûsêì>± ìj·T$T+#ês¡T. Äj·Tq q\T>∑T]‘√ Hêsêj·TD nq≈£î+&Ü, ˙r ìC≤j·Tr>± |üì#˚ùd e÷kÕºs¡T. eTq´+ ÁbÕ+‘·+˝Àì ˇø£ ≈£îÁ>±eT+˝À ˝…ø£ÿ\ ùdø£s¡D≈£î e÷kÕºs¡T yÓfi≤¢s¡T. Ä }]øÏ dü¬s’q s√&ÉT¢ ˝Òe⁄. s¡yêD≤ kÂø£s¡´eT÷ ˝Ò<äT. e÷kÕºs¡T Çy˚MT |ü{Ϻ+#·T ø√≈£î+&Ü &É÷´{° #˚j·÷\ì ìs¡ísTT+#·T≈£îHêïs¡T. Ä Á>±eT+˝À 200 Çfi¯ó¢ ñHêïsTT. yê{Ï˝À |üP]>∑T&çôd˝Ò m≈£îÿe. ˇø£{Ï, ¬s+&ÉT Çfi¯ó¢ e÷Á‘·y˚T ô|<ä› Çfi¯ó¢ ñHêïsTT. ø£¬s+≥T düÔ+uÛ≤\T ˝Òe⁄. Ä }]˝À kÕj·T+Á‘·+ es¡≈£î ‹]–q e÷kÕºs¡T »HêuÛ≤ ˝…ø£ÿ\ ùdø£s¡D |üP]Ô #˚XÊs¡T. n+<äT˝À ˇø£ÿ Çfi¯ó¢ ‘·|æŒb˛sTT+~. <ëìï Çfi¯ó¢ nq&É+ ø£Hêï ∫qï bÕø± nqe#·TÃ. π>≥T ˝≤>± neT]Ãq ã<ä›\ ‘·&çø£≈£î ˇø£ sêsTT n&ɶ+>± ô|{Ϻñ+~. ¬s+&ÉT eT{Ϻ≈£î+&É\T, eT÷‘·\T, ˇø£ dü‘·TÔ |üfiË¢+ ø£qã&ÉT‘·THêïsTT Ä eTT+–{À¢. ˇø£ ≈£îøÏÿeT+#·+ ì\u…{Ϻ ñqï~. Ä |üø£ÿH˚ Ä&ÉTø=+≥Tqï |æ\¢\T ‘·eT }]øÏ ø=‘·Ô>± e∫Ãq eTìwæì #·÷dæ u…s¡T≈£î u…s¡T>±Z <ä>∑Zs¡ø=#êÃs¡T. yê] e÷≥\ Á|üø±s¡+ n~ á]>±&ç Çfi¯¢ì, Ä »MT+<ës¡T\ |üX¯óe⁄\qT y˚T‘·≈£î ‘√\T¬øfi¯ó‘ê&Éì, Nø£{Ï |ü&˚ ˝À|ü⁄ ekÕÔ&Éì |æ\¢\T ‘Ó*bÕs¡T. kÕ<Ûës¡D+>± @ n~Ûø±¬s’Hê n‘·qT e#˚à es¡≈£î Ä>∑&ÉT. á bÕ˝Òs¡T ø√dü+ mes¡T m<äTs¡T#·÷kÕÔs¡T. ø±˙ e÷kÕºs¡T n˝≤ ø±<äT Hê\T>∑&ÉT>∑T\T y˚ùdÔ á Á>±eT+ ˝…ø£ÿ\ ùdø£s¡D |üPs¡Ôe⁄‘·T+<äì, ‘·H˚ ãj·T\T<˚sê&ÉT Ä >∑T≥ºyÓ’|ü⁄. ø±düÔ Çã“+~ |ü&ܶ <ä÷s¡+>± ñqï e´øÏÔì #·÷dæ dü+‘√wü|ü&ܶs¡T e÷kÕºs¡T. HÓeTà~>± Ä e´øÏÔì düMT|æ+∫, ø±düÔ #·‹øÏ\ |ü&ܶ&ÉT ˇø£ ã+&ÉMT<ä. á]>±&ÉT n+fÒ qTy˚«Hê nHêï&ÉT n‘·ìï ì•‘·+>± #·÷dü÷Ô, ∫‘·Ô+ <=s¡ nHêï&ÉT. ˇ+{Ï MT<ä @ Ä#ês¡D ˝Ò<äT. πøe+ u…‘·TÔ&ÉT >√N >∑T&ɶ ‘·bÕŒ.

#˚‹˝À ˇø£ <=&ÉT¶ ø£Ás¡ ñ+~. yê&ÉT #Ó|æŒq $esê\ Á|üø±s¡+ n‘·ì ù|s¡T á]>±&ÉT, yêfi¯¢ Hêqï ù|s¡T zãT˝Òwüß, Ä }] ô|<ä› <ä>∑Zs¡ 30 dü+e‘·‡sê\T |üì#˚dæ ‘·+Á&ç ø£qTïeT÷j·T&É+‘√ Ä ñ<√´>∑+ á] >±&çøÏ e∫Ã+~. bı<äT›q >=&É¢kÕ$&É+‘ê X¯óÁuÛÑ+ #˚dæ, bÕ\T |æ‹øÏ neTà>±]#˚à #·~›eT÷≥ ø£≥Tº≈£îì >=&É¢qT |üø£ÿ yÓTÆ<ëq+˝ÀøÏ ‘√\T ¬ø[¢, yê{ÏøÏ ø±|ü˝≤ ø±düTÔ+{≤&ÉT. eT<Ûë´Vü≤ï+ #·~› ‹ì, ø=+&É yê>∑T˝À ˙fi¯ó¢ ‘ê–, kÕj·T+ø±\+ >=&É¢qT ‘√\Tø=ì ekÕÔ&ÉT. yê{Ï ì >=&É¢ #ê$&ç˝À ø£fÒºdæ, eT∞¢ bÕ\T |æ‹øÏ, y˚T‘·y˚dæ neTà>±s¡T Ç∫Ãq >∑+CÀ, nqïyÓ÷ rdüTø=ì Ç+{ÏøÏ yÓfi≤¢* nB n‘·ì ~q #·s¡´. sêÁ‹ düeTj·T+˝À @<Ó’Hê n&É$ »+‘·Te⁄ Á>±eT+˝ÀøÏ eùdÔ Ç+{Ï <ä>∑Zs¡ bÕ‘ê &Éu≤“ yÓ÷–kÕÔ&ÉT n~ Á|üe÷<ä ôV≤#·Ã]ø£. B+‘√ Á>±eT+˝À n+<äs¡÷ yê] <ä>∑Zs¡ ñqï &Éu≤“\qT yÓ÷–kÕÔs¡T. n&É$ »+‘·Te⁄\T Ä X¯u≤›ìøÏ bÕ]b˛‘êsTT. Ç+‘· es¡≈£î n‘·&ÉT ¬s’\T ã+&çì #·÷&É˝Ò<ä≥, my√ #Ó_‘˚ $q&Éy˚T. nsTT‘˚ ãdüT‡qT #·÷XÊ&É≥! ø±˙ m|ü⁄Œ&É÷ mø£ÿ˝Ò<ä{≤! n˝≤+{Ï ‘·qì m‘·Tø=ÿ+≥÷ ˇø£ |ü≥ï+ <=s¡ sêe&É+ n‘·ìøÏ ÄX¯Ãs¡´eTì|æ+∫. ‘·qì ≈£L&Ü »HêuÛ≤˝À¢ #˚s¡TdüTÔHêï&Éqïe÷≥. yê&ç ø£fi¯¢˝À¢ yÓTs¡Tø£ì|æ+∫+~. B+‘√ n‘·qT Ä e÷kÕºs¡Tì n&ç>±&ÉT. ªªHê ˝≤+{Ï nHêeT≈£î&çì yÓ‘·T≈£îÿ+≥÷ Ç+‘· ÁX¯eT|ü&ç m+<äT≈£î e#êÃs¡Tµµ nì n&ç>±&ÉT. sêe÷sêe⁄ ì≥÷ºs¡Tdü÷Ô yÓqT~]>±s¡T. á á]>±&ÉT |ü≥ï+˝À ñqï, >∑»<=+>∑\ø±Hêï, uÛÑ÷ãø±s¡TX¯ós¡T\ø£Hêï, sê»ø°j·T X¯≈£îqT\ø£Hêï mH√ï ¬s≥T¢ qj·T+ nì nqT≈£îHêï&ÉT. Á|üø£è‹e÷‘· ˇ&ç˝À ã‘·T≈£î‘·÷, H√s¡T ˝Òì Jyê\qT Áù|$Tdü÷Ô ø±\πøå|ü+ #˚düTÔHêï&ÉT. Ç‘·ìøÏ ø£fi≤¢ø£|ü≥+ ‘Ó*j·T<äT. uÛÑ>∑e+‘·T&˚ Ç˝≤+{Ï yê]øÏ s¡ø£å nqTø=ì ‘·q Á|üj·÷D+ kÕ–+#ê&ÉT. ˇø£ dü+<˚Vü≤+ sêe÷sêe⁄ e÷kÕºs¡T˝≤>± ÁX¯<ä∆‘√ »HêuÛ≤ ˝…ø£ÿ\ ùdø£s¡D »s¡T>∑T‘√+<ë? eTq »HêuÛ≤ ˝…ø£ÿ\T düããT>± ñHêïj·÷? ˝Òø£ n˙ï ø±øÏ ˝…ø£ÿ˝ÒHê? á dü+<˚Vü‰ìøÏ düe÷<Ûëq+ ˝Ò<äT. »HêuÛ≤ ˝…ø£ÿ˝À¢øÏ sêì ≈£îÁ>±e÷\T, á]>±&ÉT, zãT˝Òwüß\T m+‘· eT+<√! |òü⁄{ŸbÕ‘YMT<ä, eTTs¡TøÏ yê&É˝À¢ ñqï m+‘√ eT+~ »HêuÛ≤ ˝…ø£ÿ˝À¢ ˝Òs¡T. sêe÷sêe⁄ e÷kÕºs¡T ˝≤>± ìC≤sTTr>± ˝…ø£ÿ\T ùdø£]+#˚yês¡T m+‘·eT+~ ñHêïs¡T? M] ˝…ø£ÿ\ MT<ä |üs¡´y˚ø£åD ˝Ò<äT. yês¡T sêdæq ø±øÏ ˝…ø£ÿ˝Ò bÕs¡¢yÓT+≥T <ë«sê, {°M\ <ë«sê Á|ükÕs¡eTe⁄‘êsTT. ny˚ ˝…ø£ÿ\T Á|üuÛÑT‘·« ø±sê´\j·÷˝À¢ uÛÑÁ<ä+>± ñ+{≤sTT. ndü\T »HêuÛ≤ m+‘· n+fÒ @yÓ÷?!!

` uÛ≤s¡‹


dü\Vü‰

pHé 12

17

lyê]øÏ ùde #˚j·T&Éy˚T |üPs¡«»qà düTø£è‘·+ {°{°&û uÀs¡T¶ düuÛÑT´&ÉT yÓT<äø˘ õ˝≤¢ <äTu≤“ø£ myÓTà˝Ò´ #Ós¡T≈£î eTT‘·´+ ¬s&ç¶

ìsê&É+ãsêìøÏ,

ìC≤sTTrøÏ #·ø£ÿì Á|üC≤ùde≈£î yês¡T ì\TyÓ‘·TÔ <äs¡ŒD+>± #Ó|üŒe#·TÃqT. mH√ï |ü<äe⁄\T #˚dæq|üŒ{Ïø° yês¡T Ç|üŒ{Ïø° kÕe÷qT´ì e˝… ñ+&É≥y˚T ø±≈£î+&Ü myÓTà˝Ò´ nH˚ >∑s¡«eTT @Hê&ÉT Á|ü<ä]Ù+∫q <ëK˝≤\T ˝Òe⁄. á s√E˝À¢ ˇø£kÕ] myÓTà˝Ò´ nsTTHê, @<Ó’Hê ∫qï Hê$TH˚f…&é |ü<ä$ bı+~‘˚ #ê\T yê] ≈£î≥T+ã+ yÓTT‘·Ô+ <äX¯, ~X¯ ‹s¡T>∑T‘·Tqï á s√E˝À¢ áj·Tq Hê\T>∑T kÕs¡T¢ myÓTà˝Ò´>±, ˇø£kÕ] eT+Á‹>± |üì#˚dæq|üŒ{Ïø°, Á|üdüTÔ‘·+ myÓTà˝Ò´>± ø=qkÕ>∑T‘·Tqï|üŒ{Ïø° yê] dü+bÕ<äq e÷Á‘·+ n+‘·+‘· e÷Á‘·y˚T qì #Ó|üŒe#·TÃ. H˚{Ïø° e´ekÕj·T+ #˚dü÷Ô nH˚ø£ s¡ø±˝…’q |ü+≥\T |ü+&çdü÷Ô sêh #·]Á‘·˝ÀH˚ ìC≤sTTr myÓTà˝Ò´>± Ms¡T ù|s¡T bı+<ës¡T. yêπs ‹s¡TeT\ ‹s¡T|ü‹ <˚ekÕúq+ uÀs¡T¶ yÓT+ãsY, <äTu≤“ø£ XÊdüq düuÛÑT´\T #Ós¡T≈£î eTT‘·´+ ¬s&ç¶ ªdü\Vü ‰µ |üÁ‹ø£ Ç∫Ãq Ç+≥s¡÷«´˝À yê] eTH√>∑‘êìï yÓ\¢&ç+#ês¡T. Á|üC≤ πøåÁ‘·+˝À &ÉãT“ø£Hêï Á|üC≤ùde #˚ùd dü+ø£\Œ+ ñ+fÒ #ê\T $»j·÷\T yê≥+‘·≥ ny˚ ekÕÔj·Tì Äj·Tq ìs¡÷|æ+#ês¡T. mH√ï ˇ&ç<äT&ÉT≈£î\T m<äT¬s’q|üŒ{ÏøÏ ≈£L&Ü yÓT<äø˘ õ˝≤¢ sê»ø°j·÷˝À¢ ‘·q<Ó’q eTTÁ<ä y˚düT≈£îHêïs¡T. õ˝≤¢ sê»ø°j·÷˝À¢ ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغ ˝Àì m<äTs¡T˝Òì, ‹s¡T>∑T˝Òì Hêj·T≈£î&ç>± ø=+‘· ø±\+ Ms¡T #·˝≤eTDÏ nj·÷´s¡T. Ä ‘·s¡Tyê‘· n~ÛH˚‘· #·+Á<äu≤ãT‘√ $uÛÒ<ë\T e∫à bÕغì M&É≥+ »]–+<äHêïs¡T. yÓ’mdtÄsY ÄVü‰«q+ y˚Ts¡≈£î 2009 dü+ˆˆ˝À ø±+Á¬>dt bÕغ˝À #˚] myÓTà˝Ò´>± b˛{°#˚dæ ¬>\Tbı+<ëqHêïs¡T. bÕغ\T e÷]Hê ≈£L&Ü Á|ü»\T yê]øÏ ÁãVü≤às¡<∏ä+ |ü{≤ºs¡+fÒ <ëìøÏ ø±s¡D+ Á|ü»˝À¢ yê]øÏ ñqï $XÊ«düy˚T. ∫qïHê{ÏqT+&˚ eTT‘·´+ ¬s&ç¶ sê»ø°j·÷\|ü≥¢ m+‘√ ÄdüøÏÔ ø£q|üs¡#˚yês¡T. Äs√E˝À¢ Á|ü»\ düeTdü´\qT ‘Ó\TdüTø=ì yê{Ïì |ü]wüÿ]+#·&É+˝À Ms¡T dü|òü©ø£è‘·T\j·÷´s¡T. sê»ø°j·÷\‘√ dü+ã+<Ûä+ ˝Ò≈£î+&Ü Á|üC≤ùdy˚ <Û˚´j·T+>± |üì#˚ùd e´øÏÔ>± Ms¡T >∑T]Ô+|ü⁄ bı+<ës¡T.

Ä<äs¡Ùe+‘·T\j·÷´s¡T. Á>±eT+˝Àì $<ë´_Ûeè~∆¬ø’ ≈£L&Ü m+‘√ ø£èwæ#˚dæHês¡T. Ä ‘·s¡Tyê‘· ‘√>∑÷≥ düVü≤ø±s¡ dü+|òüT #ÛÓ’s¡àHé> ±, yÓT<äø˘ õ˝≤¢ düVü≤ø±s¡ u≤´+ø˘ uÀs¡T¶ yÓT+ãs¡T>± ùde\+~+#ês¡T.

‘=*kÕ] XÊdüqdüuÛÑT´\T>±:

1989 dü+ˆˆ˝À ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغ ‘·s¡|òü⁄q b˛{°#˚dæ eTT‘·´+ ¬s&ç¶ ‘=*kÕ] myÓTà˝Ò´>± ¬>\Tbı+<ës¡T. n|üŒ{Ï ø±+Á¬>dt bÕغ >±*˝À ≈£L&Ü Ms¡T <äTu≤“ø£ qT+&ç $»j·Tπø‘·q+ m>∑Ts¡y˚XÊs¡T. Ä düeTj·T+˝À n|üŒ{Ï ø±+Á¬>dt bÕغ Á|üuÛÑT‘·«+ #˚dæq Á|üC≤ e´‹πsø£ sê»ø°j·T Äs¡+π>Á≥+: ø±s¡´Áø£e÷\qT Á|ü»\≈£î $e]+#·&É+˝À Ms¡T dæ<ä› Vü≤düTÔ\j·÷´s¡T. 1970 dü+ˆˆ˝À sê»ø°j·÷˝À¢øÏ e∫Ãq #Ós¡T≈£î eTT‘·´+ ¬s&ç¶ n+‘˚ ø±≈£î+&Ü ìjÓ÷»ø£ es¡Z n_Ûeè~∆ ≈£î+≥T|ü&É≈£î+&Ü nH˚ø£ ‘=*kÕ]>± ‘·T≈£ÿ|üPsY≈£î düs¡Œ+∫>± b˛{°#˚dæ ¬>\Tbı+<ës¡T. Hê{Ï ì<ÛäT\qT düeT≈£L]à n_Ûeè~∆ |ü<Ûä+˝ÀøÏ rdüT≈£îyÓfi≤fls¡T. qT+&ç H˚{Ïes¡≈£î ≈£L&Ü Á|üC≤J$‘·+˝À yês¡T ‹s¡T>∑T˝Òì H˚‘·>± #Ó˝≤eTDÏ ne⁄‘·THêïs¡T. ÄdüeTj·T+˝À Á>±eT n_Ûeè~∆¬ø’ nH˚ø£ m˙ºÄsY Á|üuÛÑ+»q+˝À #Ós¡T≈£î ¬>\T|ü⁄: 1994 dü+ˆˆ˝À ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغ Vü≤yê˝À m˙ºÄsY dü+πøåeT ø±s¡´Áø£e÷\qT Á|üy˚X¯ô|{Ϻ ‘√{Ï düs¡Œ+#·T\≈£î


dü\Vü‰

Á|üuÛÑ+»q+˝À ¬s+&√kÕ] myÓTà˝Ò´>± #Ós¡T≈£î ¬>\Tbı+<ës¡T. ÄHê&ÉT bÕغ n~ÛH˚‘·≈£î $<Û˚j·TT&ÉT>± ñ+≥÷ õ˝≤¢˝ÀH˚ ‹s¡T>∑T˝Òì Hêj·T≈£î&ç>± Ms¡T #·˝≤eTD° nj·÷´s¡T. Ä ‘·s¡Tyê‘· »]–q sê»ø°j·T |ü]D≤e÷\ H˚|ü<∏ä´+˝À #·+Á<äu≤ãT |üø£ÿq #˚s¡&É+ »]–+<äHêïs¡T. <ëìøÏ ø±s¡D+ sêh+˝À sê»ø°j·T dü+øå√uÛÑ+ sê≈£î+&Ü ñ+&Ü\H˚ ñ<˚›X¯´+‘√H˚ u≤ãTyÓ’|ü⁄ e#êÃqT ‘·|üŒ m˝≤+{Ï |ü<äM ø±+ø£å‘√ ø±<äHêïs¡T.

Vü‰´Á{Ïø˘ myÓTà˝Ò´>±: yÓT<äø˘ õ˝≤¢˝À ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغqT+&ç es¡Tdü>± eT÷&ÉT kÕs¡T¢ ¬>\Tbı+~q @¬ø’ø£ Hêj·T≈£î&ç>± ù|s¡T dü+bÕ~+#ês¡T. n|üŒ{Ï #·+Á<äu≤ãT Á|üuÛÑT‘·« Vü≤j·÷+˝À≈£L&Ü õ˝≤¢˝ÀH˚ ‘·qø£+≥÷ ˇø£ Á|ü‘˚´ø£ kÕúq+ @s¡Œs¡#·T≈£îqï e´øÏÔ>± Ms¡T ns¡T<Ó’q ]ø±s¡T¶qT qyÓ÷<äT#˚düT≈£îHêïs¡T. Ä düeTj·T+˝À n+#·Hê\ ø£$T{° yÓT+ãsY>±, >±Eyêø£ Vü≤Ödt ø£$T{° #ÛÓ’s¡àHé>± ùde\+~+#ês¡T.

bÂs¡düs¡|òüsê\ XÊU≤ eT+Á‹>±:

pHé 12

18

ñ∫‘·+>± >±´dt bısTT´\qT |ü+|æD° #˚XÊeTHêïs¡T. πswüHé &û\sY πø{≤sTT+|ü⁄\T ≈£L&Ü m+‘√ bÕs¡<äs¡Ùø£+>± »]–+<äHêïs¡T. πswüHé _j·T´+ nÁø£eT s¡yêD≤qT n&ÉT¶ø√e&É+ »]–+<äHêïs¡T. <Ûëq´+ ì\e#˚j·T&ÜìøÏ nH˚ø£ #√≥¢ –&ɶ+>∑T\T @sêŒ≥T #˚j·T&É+ »]–+<äHêïs¡T. Hê Vü≤j·÷+˝À @sêŒ≥T #˚dæq –&ɶ+>∑T\T áHê{ÏøÏ m+‘√ ñ|üjÓ÷>∑ |ü&ÉT‘·THêïj·Tì dü>ös¡e+>± #ÓbÕŒs¡T. ì‘ê´edüs¡ <Ûäs¡\T ô|s¡>∑≈£î+&Ü n<äT|ü⁄˝À ñ+#·&É+, ¬s’‘·T\T |ü+&ç+∫q |ü+≥≈£î –≥Tºu≤≥T <Ûäs¡\qT ø£*Œ+#·&É+˝À eTT‘·´+ ¬s&ç¶ ÁøÏj·÷o\ø£ bÕÁ‘· b˛wæ+#ês¡T.

yÓ’mdt Vü≤j·÷+˝À myÓTà˝Ò´>±: 2009 dü+ˆˆ˝À #·+Á<äu≤ãT‘√ $uÛÒ<ë\T e∫à ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغì M&ç yÓ’mdt ÄVü‰«q+ y˚Ts¡≈£î bÕغ˝À #˚] eTs¡\ <äTu≤“ø£qT+&ç ø±+Á¬>dt bÕغ myÓTà˝Ò´>± eTT‘·´+ ¬s&ç¶ $»j·T <äT+<äT_Û yÓ÷–+#ês¡T. 2010`11 düeTj·T+˝À ‹s¡TeT\ ‹s¡T|ü‹ <˚ekÕúq+ uÀs¡T¶ yÓT+ãs¡T>± ùde\+~+#ês¡T.

2003 dü+ˆˆ˝À #·+Á<äu≤ãT >±] Hêj·Tø£‘·«+˝À ø£eT]¸j·T˝Ÿ nÁ–ø£\ÃsY $<Ûëq+ neT\T #˚j·÷*: ¬s’‘·T\ |üø£åbÕ‹>± ù|s¡Tqïyês¡T, sêh+˝À ¬s’‘·T\T |ü+&ç+∫q bÂs¡düs¡|òüsê\ XÊU≤ eT+Á‹>± Ms¡T |ü<äM u≤<Ûä´‘·\T #˚|ü{≤ºs¡T. ÄdüeTj·T+˝À nH˚ø£ q÷‘·q $~Û$<ÛëHê\≈£î lø±s¡+ #·T≥º&É+ |ü+≥≈£î –≥Tºu≤≥T <Ûäs¡ ø£*Œ+#ê\ì n+‘˚ø±≈£î+&Ü @ |ü+≥¬ø’‘˚ »]–+<äHêïs¡T. e÷s¡TeT÷\ Á>±e÷˝À¢ ôd’‘·+ B|ü+ |ü<∏äø£+ øÏ+<ä &çe÷+&ÉT ñ+≥T+<√ n<˚ |ü+≥ |ü+&ç+#˚ $<Ûä+>± Á|üuÛÑT‘·«+

{°{°&û #Ó’s¡àHé ø£qTeT÷] u≤|æsêE, áy√ m©« düTÁãeTD´+‘√ ø£\dæ MT&çj·÷ düe÷y˚X¯+˝À bÕ˝§Zqï eTT‘·´+ ¬s&ç¶


dü\Vü‰

pHé 12

19

#=s¡e #·÷bÕ\ì ‘Ó*bÕs¡T. ‘·<ë«sê ¬s’‘·T\T Ä]úø£+>± ã\|ü&É‘ês¡ì ‘Ó*j·TCÒXÊs¡T. á $<Ûëq+ neT\T¬ø’ Á|üuÛÑT‘·«+ #·s¡´\T #˚|ü{≤º\Hêïs¡T.

‘Ó\+>±D ñ<ä´eT+ eTTdüT>∑T˝À y˚\ø√≥T¢ dü+bÕ<äq: ø=+‘·eT+~ Hêj·T≈£î\T ‘Ó\+>±D ù|s¡T#Ó|æŒ y˚\ø√≥¢ s¡÷bÕj·T\T >∑&ç+#ês¡ì Ç~ #ê˝≤ u≤<Ûëø£s¡yÓTÆq $wüj·TeTHêïs¡T. {ÏÄsYmdt e\¢ ‘Ó\+>±D sêh+ m{Ϻ |ü]dæú‘·T˝À¢ sê<äì ‘˚*à #ÓbÕŒs¡T. ñ<ä´eT+ eTTdüT>∑T˝À &ÉãT“ dü+bÕ~+#˚ ñ<˚›X¯+‘√, Á|ü»\qT yÓ÷dü–+#·&É+ ‘·|üŒ y˚πs<˚MT ˝Ò<äHêïs¡T. ÄHê&ÉT ‘Ó\+>±D Hêj·T≈£î\T Á|ü‘˚´ø£ sêh+ ø√dü+ b˛sê&ç‘˚ áHê{Ï Hêj·T≈£î\T <ÛäHês¡®H˚ <Û˚´j·T+>± |üì#˚düTÔHêïs¡ì yêb˛j·÷s¡T.

ø±+Á¬>dt <ë«sêH˚ ‘Ó\+>±D kÕ<Ûä´+: Á|ü‘˚´ø£ sêh eTH˚~ πøe\+ ø±+Á¬>dt bÕغ <ë«sêH˚ kÕ<Ûä´eTe⁄‘·T+<äì eTT‘·´+ ¬s&ç¶ #ÓbÕŒs¡T. nìï ÁbÕ+‘ê\ Á|ü»\qT <äèwæº˝À ñ+#·Tø=ì @ ÁbÕ+‘·+ yê]øÏ Çã“+~ sê≈£î+&Ü e÷ Hêj·T≈£îsê\T k˛ìj·÷ >±+BÛ ‘·«s¡˝ÀH˚ ‘Ó\+>±D sêÁcÕºìï @sêŒ≥T #˚kÕÔs¡ì yê] ÄXÊuÛ≤e+ e´ø£Ô+ #˚XÊs¡T.

‘Ó\+>±D sêÁcÕºìï #·÷kÕÔì¬ø’Hê $<ë´s¡T∆\T Áã‹≈£î+&Ü*: ø=ìï bÕغ\T #˚düTÔqï >∑+<äs¡>√fi≤\ e\¢ ‘Ó\+>±D $<ë´s¡T∆\T njÓ÷eTj·÷ìøÏ >∑Ts¡e⁄‘·THêïs¡ì yês¡T ø£åDÏø£ Äy˚X¯+˝À Ä‘·àVü≤‘·´\≈£î ≈£L&Ü bÕ˝§Z+≥THêïs¡ì Ç~ #ê˝≤ <äTs¡<äèwüºø£s¡eTHêïs¡T. $<ë´s¡T∆\T Á|ü‘˚´ø£ sêh kÕ<Ûäq ø√dü+ ø£èwæ#˚dü÷Ô m˝≤+{Ï Ä‘·à ã*<ëHê\T #˚j·T≈£î+&Ü düeTq«j·T+ bÕ{Ï+#ê\ì dü÷∫+#ês¡T. ‘Ó\+>±D @sêŒ≥T Ç+ø± mìïs√E˝À ˝Ò<äì <ëìì #·÷&ܶì¬ø’Hê $<ë´s¡T∆\T Áã‹≈£î+&Ü\Hêïs¡T.

<ä[‘· >√$+<ëìï Á|üy˚X¯ ô|{Ϻq {Ï{Ï&ç:

kÕ«$T >∑T&ç ì]à+∫ nø£ÿ&É Á|ü‹s√E <Ó’e ø±s¡´Áø£e÷\qT ìs¡«Væ≤+#·&ÜìøÏ ˇø£ y˚<ä |ü+&ç‘·T&Éì ≈£L&Ü ìj·T$T+#·&É+ »]–+<äHêïs¡T.

Á|ü‹ ˇø£ÿ]øÏ l yê] ÄodüT‡\T: Á|ü‹s√E ‹s¡|ü‹ì dü+<ä]Ù+#˚ uÛÑ≈£îÔ\T \ø£å<ëø± edüTÔ+{≤s¡ì yê]˝À πøe\+ 600 eT+~πø l yê] ø£fi≤´D+ #·÷ùd eTVü‰uÛ≤>∑´+ <=s¡T≈£î‘·T+<äHêïs¡T. $T>∑‘ê yê]øÏ Ä neø±X¯+ ˝Ò<äT ø±e⁄q sêh+˝À, <˚X¯+˝ÀqT ãVæ≤s¡+>∑ Á|ü<˚XÊ˝À¢ lìyêdüTì ø£fi≤´D+ ìs¡«Væ≤+#·&É+, ‘·<ë«sê nH˚ø£ eT+~ uÛÑ≈£îÔ\T lìyêdü ø£fi≤´D≤ìï ‹\øÏ+#˚ neø±X¯+ edüTÔ+<äì yês¡T ‘Ó*j·TCÒXÊs¡T. Á|ü‹ ˇø£ÿs¡T ≈£L&Ü lìyêdü ø£fi≤´D+ MøÏå+#˚ neø±X¯+ ø£*Œ+#ê\H˚ dü+ø£\Œ+‘√H˚ nH˚ø£ Á|ü<˚XÊ˝À¢ nœ˝≤+&É ø√{Ï ÁãVü‰à+&É Hêj·T≈£îì ø£fi≤´D+ n+>∑s¡+>∑ yÓ’uÛÑe+>± ìs¡«Væ≤+#·&É+ »s¡T>∑T‘·T+<äHêïs¡T.

2011˝À #Ós¡T≈£î eTT‘·´+ ¬s&ç¶>±s¡T ¬s+&√kÕ] {Ï{Ï&ç uÀs¡T¶ yÓT+ãs¡T>± ìj·T$T‘·T˝…’q ‘·s¡Tyê‘· nH˚ø£ q÷‘·q |ü<∏äø±\≈£î lø±s¡+ #·T≥º&É+ »]–+<äHêïs¡T. yê{Ï˝ÀH˚ n‘·´+‘· Á|üeTTKyÓTÆq~ <ä[‘· >√$+<äeTì yês¡Hêïs¡T. e÷s¡T eT÷\ Á>±e÷˝À¢ ôd’‘·+ <ä[‘· yê&É˝À¢ l yÓ+ø£fÒX¯«s¡Tì eTVæ≤eT ‘Ó*j·TCÒj·T&ÜìøÏ eTØ eTTK´+>± lìyêdüTì <ä]Ù+#·Tø=ì yê] ÄodüT‡\qT bı+<ä&ÜìøÏ <ä[‘· yê&É˝À¢ <ä[‘· >√$+<ä+ nH˚ ù|s¡T‘√ {Ï{Ï&ç ˇø£ n|üPs¡« ø±s¡´Áø£e÷ìøÏ lø±s¡+ #·T{≤ºs¡T. Bì ñ<˚›X¯´+ Væ≤+<ä÷ $<˚XÊ˝À¢ lìyêdüTì ø£fi≤´D+: Væ≤+<ä÷ <Ûäs¡à Á|ü#ês¡+ $<˚XÊ˝À¢ ≈£L&Ü yê´|æÔ #˚j·÷\H˚ <˚yê\j·÷˝À¢øÏ ≈£L&Ü <ä[‘·T\≈£î Á|üy˚X¯+ ø£*Œ+#·&É+, Væ≤+<ä÷ eT‘·+ |ü≥¢ n_Ûe÷q+ ô|+#·&É+ ø√düy˚T á |ü<Ûäø£+ eTTK´ ñ<˚›X¯+‘√ nø£ÿ&ç Á|ü»\≈£î ≈£L&Ü lìyêdüTì ÄodüT‡\T bı+<ë\H˚ ñ<˚›X¯eTHêïs¡T. á |ü<Ûäø£+ πøe\+ <ä[‘· yê&É˝À¢H˚ yÓ+ø£fÒX¯«s¡ Äø±+ø£å‘√ nyÓT]ø±, H˚bÕ˝Ÿ ˝≤+{Ï <˚XÊ˝À¢ nH˚ø£ Á|ü<˚XÊ˝À¢ Ç|üŒ{Ï


dü\Vü‰

pHé 12

20

n‘·´+‘· Ä<ÛäTìø£ kÕ+πø‹ø£ |ü]C≤„Hêìï ñ|üjÓ÷–dü÷Ô <äfi≤Ø\≈£î #Óø˘ ô|≥º&É+ »]–+<äHêïs¡T. ˇø£y˚fi¯ <äfi≤Ø\T |ü≥Tºã&ç‘˚ yê]ô|’q ø£]ƒq #·s¡´\T rdüT≈£î+{≤eTHêïs¡T.

<ë‘·\T eTT+<äTø=ùdÔ ø£fi≤´D eT+&ÉbÕ\T: sêh+˝À @ Á>±eT+˝ÀHÓ’Hê lìyêdüTì >∑T&ç, ø£fi≤´D eT+&É|ü+ ì]à+#·&ÜìøÏ <ë‘·˝…e¬s’Hê ˇø£ mø£s¡+ uÛÑ÷$T, >∑T&ç ìsêàD≤ìøÏ ø±e\dæq Ks¡TÃ˝À |ü~ XÊ‘·+ ÇùdÔ $T>∑‘ê~ {Ï{Ï&ç <˚ekÕúq+ uÛÑ]düTÔ+<äì ‘Ó*bÕs¡T. <ëì ìs¡«Vü≤D≤ u≤<Ûä´‘·\qT {Ï{Ï&ç <˚ekÕúq+ |üs¡´y˚øÏådüTÔ+<äHêïs¡T.

|üs¡«~Hê˝À¢ $◊|æ <äs¡Ùq+ s¡<äT›: ø=ìï eTTK´yÓTÆq |üs¡«~Hê˝À¢ uÛÑ≈£îÔ\ s¡B› <äèwæº˝À ñ+#·Tø=ì kÕe÷q´ uÛÑ≈£îÔ\≈£î m˝≤+{Ï Çã“+~ sê≈£î+&Ü ñ+&˚+<äT≈£î $◊|æ <äs¡Ùq+ s¡<äT› #˚j·T&É+ »s¡T>∑T‘·T+<äHêïs¡T. n+<äs¡÷ ≈£L&Ü eTVü‰\|òüTT <äs¡Ùq+ <ë«sêH˚ kÕ«$T yê]ì <ä]Ù+#·Tø���e&É+ »s¡T>∑T‘·T+<äHêïs¡T. n<˚ $<Ûä+>± ‹s¡TeT\≈£î ø±*q&Éø£q e#˚à uÛÑ≈£îÔ\ dü+K´ s√Es√E≈£L ô|s¡>∑&É+ #ê˝≤ dü+‘√wü<ä>∑Z |ü]D≤eTeTHêïs¡T. yê] ø√dü+ <˚ekÕúq+ ‘·s¡|òü⁄q nH˚ø£ kÂø£sê´\qT ø£*Œ+#·&É+ »s¡T>∑T‘·T+<äHêïs¡T. <ë] eT<Ûä´˝À eT+∫˙{Ï kÂø£s¡´+, yÓ’<ä´ kÂø£s¡´+, uÛÀ»q edü‘·T\T ≈£L&Ü @sêŒ≥T #˚XÊeTHêïs¡T. M] ø√dü+ Á|ü‘˚´ø£ <äs¡Ùq @sêŒ≥T¢ ø£\eHêïs¡T.

es¡≈£î |ü~ #√≥¢ lìyêdüTì ø£fi≤´D≤ìï n‘·´+‘· yÓ’uÛÑe+>± ìs¡«Væ≤+#·&É+ »]–+<äHêïs¡T. $<˚X¯düTú\T ≈£L&Ü kÕ«$Tyê] ø£fi≤´D+ MøÏå+∫ kÕ«$T yê] ÄodüT‡\≈£î bÕÁ‘·T\>∑T<äTs¡Hêïs¡T. sêuÀe⁄ s√E˝À¢ eT]ø=ìï Ç‘·s¡ <˚XÊ˝À¢ ôd’‘·+ kÕ«$T yê] ø£fi≤´D+ ìs¡«Væ≤+#·&ÜìøÏ @sêŒ≥T¢ #˚düTÔHêïeTHêïs¡T. ¬s+&ÉT ÁãôVAà‘·‡yê\ ìs¡«Vü≤D≈£î düHêïVü‰\T: >∑‘·+˝À lyê]øÏ dü+e‘·‡sêìøÏ ¬s+&ÉT |üsê´j·÷\T ø£fi≤´DeTdüTÔ <ë«sê lyê] düìï~Û˝À: {Ï{Ï&ç yê] Ä<Ûä«s¡´+˝À yÓ’mdtÄsY Vü≤j·÷+˝À lyê] ÁãôVAà‘·‡yê\ ìs¡«Vü≤D »]–q≥Tº #·]Á‘· #Ó|ü⁄‘·Tqï~. n<˚ ø£fi≤´DeTdüTÔ≈£î lø±s¡+ #·T≥º&É+ »]–+<äHêïs¡T. Ç~ #ê˝≤ >=|üŒ $<ÛëHêìï eTs¡\ ø=qkÕ–+#·&Üì¬ø’ y˚<ä|ü+&ç‘·T\ dü\Vü‰\qT, |ü<∏äø£eTì, Bì <ë«sê nH˚ø£ »+≥\T lyê] düìï~Û˝À q÷‘·q dü÷#·q\qT rdüTø√e&É+ »s¡T>∑T‘·T+<äHêïs¡T. Bì e\q yÓTT<ä{Ï <ä+|ü‘·T\T>± Äosê«<ä+ bı+<äT‘·THêïs¡ì, Á|ü‹ »+≥≈£î ñ∫‘·+>± ÁãôVAà‘·‡yêìøÏ Vü‰»s¡T ø±˝Òì uÛÑ≈£îÔ\T ¬s+&√ ÁãôVAà‘·‡yêìøÏ eT+>∑fi¯dü÷Á‘·+, q÷‘·q eÁkÕÔ\T, uÛÀ»q edü‹≈£L&Ü Vü‰»¬s’ kÕ«$T yê] ø£è|ü≈£î bÕÁ‘·T\T ø±>∑\s¡ì ‘Ó*j·TCÒXÊs¡T.

ø£*ŒdüTÔHêïeTHêïs¡T. n+‘˚ ø±≈£î+&Ü Ä <ä+|ü‘·T\≈£î lyê] lyê] bÕ<ë\ <ä>∑Zs¡ Hê ùde: <äs¡Ùq+ ø£*Œ+#·&É+ ≈£L&Ü »s¡T>∑T‘·T+<äHêïs¡T. ‘·<ë«sê kÕ«$T Hê≈£î ∫qïHê{ÏqT+&ç lìyêdüT&É+fÒ n|üs¡ uÛÑøÏÔ uÛ≤e+ yê] ø£è|üqT bı+<ä>∑\s¡T. ø£\<äì #Ós¡T≈£î eTT‘·´+ ¬s&ç¶ ‘Ó*bÕs¡T. @|üì ÁbÕs¡+_Û+∫Hê yÓTT<ä≥ lìyêdüTì ‘·\#·Tø=+{≤qì nHêïs¡T. ás√E˝À¢ nH˚ø£ <äfi≤s¡T\≈£î m˝≤+{Ï ‘êe⁄˝Ò<äT: ‹s¡T|ü‹øÏ e#˚à uÛÑ≈£îÔ\qT yÓ÷dü–+#˚ <äfi≤s¡T\≈£î m˝≤+{Ï |ü<äe⁄˝À¢ ñHêïq+fÒ <ëìøÏ ø±s¡D+ kÕ«$T yê] ÄodüT‡˝Ò qHêïs¡T. ‘êe⁄ ˝Ò<äì eTT‘·´+ ¬s&ç¶ dü÷∫+#ês¡T. e∫Ãq uÛÑ≈£îÔ\≈£î s¡÷eTT\T yÓ+ø£fÒX¯«s¡Tì e<ä› ás√E ùde #˚düTÔHêïq+fÒ n~ Hê |üPs¡«»qà πø{≤sTT+#·&É+, <äs¡Ùq+ ø£*Œ+#·&É+˝À ≈£L&Ü <˚ekÕúq+ ñ<√´>∑T\T düTø£è‘·y˚Tqì $e]+#ês¡T. Hê XÊj·TX¯≈£îÔ˝≤ lyê] uÛÑ≈£îÔ\≈£î ˙‹ m+‘√ bÕs¡<äs¡Ùø£+>± |üì#˚düTÔHêïs¡ì yês¡T n_Ûq+~+#ês¡T. ìC≤sTTr‘√ ùde\qT n+~kÕÔqì ‘Ó*j·TCÒXÊs¡T. ` Ç+<ä÷] yÓ+ø£≥¬s&ç¶


dü\Vü‰

21

pHé 12

#·+Á<äu≤ãT‘√H˚ düeTs¡∆e+‘·yÓTÆq bÕ\q ‘Ó\T>∑T eTVæ≤fi≤ n<Ûä´≈£åîsê\T XÀuÛ≤ ôV’≤e÷e‹ <˚$ Ç+<ä÷] yÓ+ø£{Ÿ¬s&ç¶ Á|ü»\≈£î ùde #˚j·÷\H˚ \ø£å´+ ñ+fÒ dü]ø±<äT <ëìï neT\T |üs¡#ê\H˚ ø√]ø£ ñ+&Ü*. n|ü&˚ n~ kÕ<Ûä´eTÚ‘·T+~. πøe\+ @<√ |ü<äe⁄\ø√dü+, Á|ü‘ê´e÷ïj·T e÷sêZ\ø√dü+ ø±≈£î+&Ü ìkÕ«s¡ú Á|üC≤ùde ø√dü+ |üì #˚j·÷\ì ÄyÓT ìs¡÷|æ+#ês¡T. Á|ü»\ nedüsê\≈£î nqT>∑TD+>±H˚ ùde #˚j·÷\ì ÄyÓT ‘·|æ+#ês¡T. Á|ü»\≈£î M˝…’q+‘·y˚Ts¡≈£î ùde #˚j·÷\+fÒ n~ πøe\+ sê»ø°j·÷\ <ë«sêH˚ kÕ<Ûä´eTì #ê{Ï#ÓbÕŒs¡T. á s√E˝À¢ sê»ø°j·÷˝À¢øÏ e∫à ø√{≤¢~ s¡÷bÕj·T\T dü+bÕ~+∫q Hêj·T≈£î\qT eTq+ #·÷düTÔHêï+. ø£˙dü+ ø£qï‘·*¢ ˝≤+{Ï kı+‘· Á>±e÷ìï ≈£L&Ü n_Û eè~∆ #˚düTø√≈£î+&Ü ø√{≤¢~ s¡÷bÕj·T\qT yÓqπødüT≈£îqï Hêj·T ≈£î\qT eTq+ >∑eTìdüTÔHêï+. n+<äT≈£î _Ûqï+>± áyÓT sê»ø°j·÷˝À¢øÏ e#êÃqHêïs¡T. &ÉãT“ dü+bÕ<äH˚ \ø£å´+ø±ø£, Á|üC≤_Ûe÷q+ #·÷s¡>=Hê\H˚ ñ<˚›X¯+‘√H˚ sê»ø°j·÷˝À¢ n&ÉT>∑T ô|≥º≥+ »]–+<äHêïs¡T. Äy˚T ‘Ó\T>∑T eTVæ≤fi≤ sêh n<Ûä´≈£åîsê\T XÀuÛ≤ ôV’≤e÷e‹ <˚$ ªdü\Vü‰µ |üÁ‹ø£≈£î Ç∫Ãq Ç+≥s¡÷«´˝À sê»ø°j·T nqTuÛÑyê\qT |ü+#·T≈£îHêïs¡T. áyÓT sê»ø°j·÷˝À¢ eNà sêe&É+‘√H˚ yê] kı+‘· }s¡T s¡÷|ü⁄πsK\qT e÷s¡Ãy˚dæ+~. nH˚ø£ ù|<ä\ J$‘ê˝À¢ yÓ\T>∑T\T ì+|æq eì‘·>± ù|s=+<ës¡T. eTVæ≤fi¯\ô|’ <ë&ÉT\T »]–q dü+<äs¡“¤+˝À ‘·q Ç+{Ï Ä&É|ü&ÉT#·T\ô|’H˚ <ë&ç »]–q≥Tº uÛ≤$+∫ yê] |üøå±q ì*∫ ì+~‘·T\≈£î •ø£å\T neT\T #˚sTT+#·≥+˝À ÄyÓT≈£î Äy˚T kÕ{Ï.

e÷s¡TeT÷\ Á>±eT+˝À _.eTTs¡Vü≤] sêe⁄, leT‹ dæ+Vü‰#·\+ nH˚ |ü⁄D´<ä+|ü‘·T\≈£î ôV’≤e÷e‹ »ìà+#ês¡T. m+.@. _.Ç.&ç.˝À |ü≥ºuÛÑÁ<äTsê˝…’q ÄyÓT $»j·Tq>∑s¡+ õ˝≤¢≈£î #Ó+~q XÀuÛ≤ n|üŒ\sêE‘√ $yêVü≤+ »]–+~. uÛÑs¡Ô Áb˛‘ê‡Vü≤+‘√ Ä+Á<Ûë j·T÷ìe]Ù{°˝À ñqï‘· ÁX‚DÏ Á|üuÛÑT‘·« ñ>√´–>± uÛ≤<Ûä´‘·\qT ìs¡«Væ≤dü÷Ô ˙‹ ìC≤sTTr\≈£î e÷s¡Tù|s¡T>± ì*#ês¡T. Ä s√E˝À¢ j·T÷ìe]Ù{°˝À nH˚ø£ dü+πøåeT ø±s¡´Áø±eT\qT @sêŒ≥T #˚j·T&É+˝Àq÷, n≥T $<ë´s¡T›\≈£L, Ç≥T ‘√{Ï ñ<√´>∑T\≈£î ùdyê uÛ≤e+ HÓ\ø=\Œ≥+˝À M] ø£èwæ m+‘Ó’Hê #Ó|üŒe#·TÃ. ‘·<ë«sê ñ<√´>∑ u≤<Ûä´‘·\qT $»j·Te+‘·+>± ìs¡«Væ≤dü÷Ô eTs√yÓ’|ü⁄ ÄyÓT e<ä›≈£î düeTdü´\‘√ e∫Ãq yê]ì Ä<ä]+∫ |ü]cÕÿs¡ e÷sêZ\qT $XÊK|ü≥ï+ õ˝≤¢ nq+‘·–] eT+&É\+, ;ÛeTes¡+ nH˚ dü÷∫+#˚yês¡T. n|üŒ{Ï $»j·Tq>∑s¡+ õ˝≤¢ |ü]wü‘Y #ÛÓ’s¡àHé


dü\Vü‰

pHé 12

22

m˝Ÿ.dæ+Vü‰Á~ >±] Áb˛<ä“\+‘√ #·+Á<äu≤ãT >±] ÄVü‰«q+ y˚Ts¡≈£î Á|ü»\≈£î eT]+‘· ùde #˚j·÷\H˚ dü+ø£\Œ+‘√ ñ<√´>±ìøÏ sêJHêe÷ #˚dæ sê»ø°j·÷\≈£î Hê+~ |ü*ø±s¡T. $»j·Tq>∑s¡+ õ˝≤¢ ‘Ó\T>∑T eTVæ≤fi¯ õ˝≤¢ n<Ûä´≈£åîsê\T>± Ms¡T |üì#˚XÊs¡T. ÄdüeTj·T+˝À õ˝≤¢˝Àì eTVæ≤fi¯\qT ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغyÓ’|ü⁄ Äø£]¸+#˚ $<Ûä+>± Ms¡T ø£èwæ#˚XÊs¡T. n+‘˚ ø±≈£î+&Ü ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغøÏ Äs¡ZHÓ’õ+>¥ sêh ôdÁø£≥Ø>± ùde\+~+#ês¡T.

<ä≈£îÿ‘·T+<äHêïs¡T. eTVæ≤fi¯\≈£î $düÔè‘· n~Ûø±sê\qT Ç∫à |ü]bÕ\q˝À uÛ≤>∑kÕ«eTT\qT #˚XÊeTHêïs¡T. sêh #·]Á‘·˝À @ bÕغ ≈£L&Ü #˚j·Tì eTVæ≤fi≤ d”Œø£s¡TqT #˚dæq |òüTq‘· #·+Á<äu≤ãTπø <ä≈£îÿ‘·T+<äHêïs¡T. eTVæ≤fi¯\T n_Ûeè~∆ #Ó+~‘˚ düe÷»+ n_Ûeè~∆ #Ó+<äT‘·T+<äì yês¡T uÛ≤$+#ês¡T. nH˚ø£ dü«j·T+ ñbÕ~Û |ü<∏äø±\qT eTVæ≤fi¯\≈£î Á|üy˚X¯ô|{Ϻ yê{Ïì neT\T |üs¡∫q |òüTq‘· u≤ãT<˚ qHêïs¡T. eTVæ≤fi¯\T nìï s¡+>±˝À¢ n_Ûeè~∆ #Ó+<ë\+fÒ n~ ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغπø kÕ<Ûä´eTHêïs¡T.

‘=* Á|üj·T‘·ï+˝ÀH˚ myÓTà˝Ò´>±

eTVæ≤fi¯\ô|’ <ë&ÉT\qT ‹|æŒ ø={≤º*

1999 dü+ˆˆ˝À #·+Á<äu≤ãT ÄodüT‡\‘√ myÓTà˝Ò´>± b˛{° #˚dæ $»j·Tq>∑s¡+ õ˝≤¢ X¯è+>∑es¡|ü⁄ ø√≥ qT+&ç ¬>\Tbı+<ës¡T. b˛{° #˚dæq yÓTT<ä{Ï kÕπs $»j·T&ÛÉ+ø± yÓ÷–+#ês¡+fÒ Á|ü»˝À¢ yê]≈£îqï n_Ûe÷qy˚T$T{À ‘Ó\TdüTÔ+<äHêïs¡T. Ä düeTj·T+˝À ìjÓ÷»ø£es¡Z n_Ûeè<˚∆ ø±≈£î+&Ü ‘·q kı+‘· Á>±e÷ìï ≈£L&Ü n_Ûeè~∆ |ü<Ûä+˝ÀøÏ q&ç|æ+#·&É+ »]–+<äHêïs¡T. $<ë´_Ûeè~∆¬ø’ n~Ûø£ ÁbÕ<Ûëq´‘· Çe«&É+ »]–+<äHêïs¡T. s√&ÉT¢ ˝Òì ÁbÕ+‘ê\qT >∑T]Ô+∫ s√&ÉT¢ @sêŒ≥T #˚XÊeTHêïs¡T.

nìï s¡+>±\˝À eTVæ≤fi¯\ n_Ûeè~∆

eTVæ≤fi¯\+fÒ e+{Ï+{Ï ≈£î+<˚\H˚ HêqT&ç Á|ü»˝À¢ ñ+&˚<äì n˝≤+{Ï yê{ÏøÏ ‹˝À<äø±*∫à dü«ØZj·T m˙ºÄsY nH˚ø£ eT+~ eTVæ≤fi¯\qT bÕغ˝ÀøÏ ÄVü‰«ì+#·&É+ »]–+<äHêïs¡T. n+‘˚ ø±≈£î+&Ü 1983 dü+ˆˆ˝À n‘·´~Ûø£ eTVæ≤fi¯\≈£î myÓTà˝Ò´ {Ϭøÿ≥T¢ Ç∫Ãq |òüTq‘· {Ï&ç|æπø

ø±+Á¬>dt bÕغ Á|üuÛÑT‘·« Vü≤j·÷+˝À eTVæ≤fi¯\≈£î s¡ø£åD ˝Ò≈£î+&Ü b˛sTT+<äì, s√Es√E≈£î eTVæ≤fi¯\ô|’ n‘ê´#êsê\T, >∑èVü≤Væ≤+dü, es¡ø£≥ï y˚~Û+|ü⁄\T ô|]–b˛‘·THêïj·Tì ÄyÓT yêb˛j·÷s¡T. ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ n~Ûø±s¡+˝À ñqï düeTj·T+˝À eTVæ≤fi¯\ô|’ <ë&ÉT\T »]–q|ü&ÉT yês¡T m+‘·{Ï yê¬s’Hê ø£]ƒq+>± #·s¡´\T rdüT≈£îHêïeTHêïs¡T. H˚&ÉT n˝≤+{Ï |ü]dæú‹ ø±qsêe&É+ ˝Ò<äHêïs¡T. <ëìøÏ ø±s¡D+ #·{≤º\qT düÁø£eT+>± neT\T »s¡|ü&É+ ˝Ò<äHêïs¡T. eTVæ≤fi≤ <ë&ÉT\ $wüj·T+˝À ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغ sêJ ˝Òì b˛sê≥+ #˚düTÔ+<äHêïs¡T.

eT<ä´ ìj·T+Á‘·D≈£î e´‹πsø£+>± ø√{Ï dü+‘·ø±\ ùdø£s¡D:

<˚X¯ #·]Á‘·˝À eT<ä´ ìj·T+Á‘·D≈£î e´‹πsø£+>± @ bÕغ ìs¡«Væ≤+#·ì ø√{Ï dü+‘·ø±\ ùdø£s¡D ø±s¡´Áø£e÷ìï ‘Ó\T>∑T eTVæ≤fi≤ $uÛ≤>∑+ #˚|ü{Ϻ+<äì ÄyÓT dü>ös¡e+>± #Ó|ü≈£îHêïs¡T. sêh+˝À eT<ä´+ @s¡T˝…’ bÕs¡T‘·Tqï<äì <ëì e\q nH˚ø£ ≈£î≥T+u≤\T s√&ÉT¶q |ü&ÉT‘·THêïj·Tì, yê] Ä]∆ø£ | ü ] d æ ú ‹ ì <Ó ã “rdü T Ô q ï<ä ì , < ë ì


dü\Vü‰

pHé 12

23

ìj·T+Á‘·D¬ø’ Á|üuÛÑT‘ê«ìøÏ ø£qT$|ü ø£\T>∑CÒj·T&ÜìøÏ sêh yê´|üÔ+>± ø√{Ï dü+‘·ø±\ ø±s¡´Áø£e÷ìï #˚|ü≥º&É+ »]–+<äHêïs¡T. @bÕغ #˚|ü≥ºì á ãèVü≤‘·Ôs¡ ø±s¡´Áø£e÷ìï ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ #˚|ü{Ϻ+<äHêïs¡T. ‘·«s¡˝ÀH˚ >∑es¡ïsYqT ø£*dæ eT<ä´ ìj·T+Á‘·D ÄeX¯´ø£‘· m+‘·T+<√ ‘Ó*j·TCÒdæ ø√{Ï dü+‘·ø±\ ]b˛s¡TºqT ≈£L&Ü n+<äCÒj·T&É+ »s¡T>∑T‘·T+ <äHêïs¡T. y˚TeTT #˚dæq ñ<ä´eT+ |òü*‘·+ >± m+.ÄsY.|æ. <Ûäs¡\πø eT<ä´+ neTà&É+ »s¡T>∑T‘·T+<äHêïs¡T.

u§‘ê‡ dü‹Ôu≤ãT ø±<äT kÕsê dü‹Ôu≤ãT:

eT<ä´+ yê´bÕs¡+ sêh+˝À $#·Ã\$&ç>± kÕ>∑{≤ìøÏ Á|ü<Ûëq ø±s¡D+ u§‘ê‡ dü‘·´Hêsêj·TD nì XÀuÛ≤ ôV’≤e÷e‹ #ÓbÕŒs¡T. sêh+˝À eT<ä´+ yê´bÕsêìï ìs¡«Væ≤dü÷Ô nH˚ø£ ≈£î≥T+u≤\qT s√&ÉT¶ø°&çÃq |òüTq‘· dü‹Ôu≤ãTπø <äøÏÿ+<äHêïs¡T. @Hê&ÉT ≈£L&Ü Á|üC≤ dü+πøåeT+ >∑T]+∫ |ü{Ϻ+#·T≈£îqï <ëK˝≤\T ˝Òeì lø±≈£îfi¯+ qT+&ç $»j·Tq>∑s¡+ es¡≈£î eT<ä´+ yê´bÕsêìøÏ eT≈£î≥+ ˝Òì eTVü‰sêE˝≤ yÓ*–b˛‘·THêïs¡ì |òü÷≥T>± $eT]Ù+#ês¡T. $»j·Tq>∑s¡+ õ˝≤¢˝À Äj·TqqT u§‘ê‡ dü‹Ôu≤ãT ø£+fÒ ≈£L&Ü kÕsê dü‹Ôu≤ãT>± nø£ÿ&ç Á|üC≤˙ø±ìøÏ düT|ü]∫‘·T&Éì ôV’≤e÷e‹ n_Ûe]í+#ês¡T.

@d”; <ë&ÉT\T ìwüŒø£åbÕ‘·+>± »]–‘˚ dü‹Ôu≤ãT C…’\Tπø:

eT<ä´+ dæ+&çπø≥¢ô|’ »s¡T>∑T‘·Tqï mdæ_ <ë&ÉT\T ìkÕŒøÏåø£+>±, bÕs¡<äs¡Ùø£+>± »]–‘˚ u§‘ê‡ dü‹Ôu≤ãT C…’\T }#·\T ˝…ø£ÿô|≥º&É+ U≤j·TeTHêïs¡T. mdæ_ <ë&ÉT\T ìkÕŒøÏåø£+>± »s¡T>∑T‘·Tqï ø±s¡D+>± nø£ÿ&É ìC≤sTTr n~Ûø±s¡T\T>± ñqï lìyêdü¬s&ç¶ì ‘=\–+#·&ÉeTT, uÛÑ÷|ü‹sêe⁄ô|’ ô|’ n~Ûø±]ì ìj·T$T+#·&É+˝À Á|üuÛÑT‘·« Ä+‘·s¡´y˚T$T{À Á|ü»\≈£î ns¡∆+ø±e&É+ ˝Ò<äHêïs¡T. ‘êqT C…’\T≈£î yÓfi¯‘êqH˚ <äTs¡T<˚›X¯+‘√ Ä Ç<ä›s¡T n~Ûø±s¡T\ô|’ e÷]Œ&ç y˚≥T y˚j·T&É+˝À u§‘ê‡ ø°\ø£ bÕÁ‘· eVæ≤+#ês¡T. n<˚ n~Ûø±s¡T\qT |ü⁄q]ïj·T$TùdÔ yês¡T ìkÕŒøÏåø£+>± ]b˛s¡Tº\T Çe«&É+ »s¡T>∑T‘·T+<äì ‘·<ë«sê dü‹Ôu≤ãT C…’\T≈£î yÓfi¯fl&É+ U≤j·TeTHêïs¡T .

mdæ_ <ë&ÉT\‘√ u≤ãT≈£î m˝≤+{Ï dü+ã+<Ûä+ ˝Ò<äT:

sêh+˝À eT<ä´+ ìj·T+Á‹+#ê\ì, u…\Tº cÕ|ü⁄\qT m‹Ôy˚j·÷\ì, mdæ_ $#ês¡D ìkÕŒøÏåø£+>± »s¡>±\ì #·+Á<äu≤ãT Á|üuÛÑT‘·«+ô|’ b˛sê≥+ #˚düTÔHêïs¡T ‘·|üŒ m˝≤+{Ï sê»ø°j·T ñ<˚›X¯ + ˝Ò<äHêïs¡T. u§‘ê‡qT sê»ø°j·T+>± nD>∑<=ø±ÿ\H˚ ñ<˚›X¯+‘√ dæ.m+. øÏs¡DY≈£îe÷sY¬s&ç¶ yê]ô|’ <ë&ÉT\T #˚sTTdüTÔHêïs¡T ‘·|üŒ

<ëì˝À #·+Á<äu≤ãT bÕÁ‘· @MT ˝Ò<äHêïs¡T. ‘·|ü#˚dæq e´øÏÔøÏ ≈£î\+‘√qT, eT‘·+‘√qT dü+ã+<Ûä+ ˝Ò<äì yês¡T m+‘·{Ï yê¬s’Hê #·≥º+ eTT+<äT düe÷qT˝Òqì. ø±ì u§‘ê‡ dü‘·´Hêsêj·TD _dæ ø±e&É+ e\qH˚ Hêô|’ #·+Á<äu≤ãT <ë&ç#˚düTÔHêïs¡q&É+ #ê˝≤ dæ>∑TZ#˚≥Hêïs¡T. n~Ûø±s¡+˝À ñqï eT+Á‹ Á|ü‹|üø£å Hêj·T≈£îìô|’ $eTs¡Ù\T #˚j·T&É+ yê] sê»ø°j·T ~>∑C≤s¡T&ÉT ‘·HêìøÏ ì<äs¡ÙqeTHêïs¡T.

n$˙‹, nÁø£e÷\ ≈£îÁ≥ yÓ’mdtÄsY ø±+Á¬>dt:

<˚X¯+˝À @ sê»ø°j·T Hêj·T≈£î&ÉT dü+bÕ~+#·ì \ø£å ø√≥¢ s¡÷bÕj·T\qT nÁø£eT+>± dü+bÕ~+∫q e´øÏÔ yÓ’mdt »>∑H√àVü≤Hé ¬s&ç¶ nì XÀuÛ≤ ôV’≤e÷e‹ ‘Ó*j·TCÒXÊs¡T. Ä bÕغøÏ m˝≤+{Ï \ø£å´+ ˝Ò<äì πøe\+ eTTK´eT+Á‹ ≈£îØÃj˚T ‘·|üŒ eTs=ø£{Ï ø±<äHêïs¡T. <ÛäHês¡®qø√dü+, n~Ûø±s¡ <ëVü≤+ ø√dü+ ñ<䓤$+∫q bÕغ »>∑Hé bÕغ nHêïs¡T. ÄHê&ÉT ‘·+Á&ç n~Ûø±sêìï n&ɶ+ô|≥Tºø=ì nH˚ø£ nÁø£e÷\qT #˚dæq »>∑Hé H˚&ÉT }#·\T ˝…øÏÿdüTÔHêïs¡Hêïs¡T. yÓ’mdt n$˙‹ô|’ ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغ ìs¡+‘·s¡ b˛sê≥+ #˚dæ+<äì. n+<äT˝Àì uÛ≤>∑+>± sêC≤ Ä|òt ø£s¡|ü¸Hé nH˚ ˇø£ |ü⁄düÔø±ìï ≈£L&Ü Áyêj·T&É+ »]–+<äHêïs¡T. <ëìì dü«j·T+>± Á|ü<Ûëq eT+Á‹øÏ Ç∫à yÓ’mdt n$˙‹ì ÄHê&˚ m+&É>∑{Ϻq |òüTq‘· ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغ<äHêïs¡T. ÄHê&˚ Á|ü<Ûëq eT+Á‹, k˛ìj·÷>±+BÛ >±ì yÓ’mdt ô|’ #·s¡´ rdüTø=ì ñ+fÒ ás√E sêh+˝À ø±+Á¬>dt ≈£î Ç˝≤+{Ï |ü]dæú‹ ñ+&˚~ø±<äì ÄyÓT ‘Ó*bÕs¡T. ÄHê&ÉT #˚dæq ‘·|ü\≈£î H˚{Ï ø±+Á¬>dt ô|<ä›\T Á|ü‹|òü\+ nqTuÛÑ$düTÔHêïs¡Hêïs¡T.


dü\Vü‰

pHé 12

24

kÕqTuÛÑ÷‹ z≥¢‘√H˚ ø£&É|ü, ø√ePs¡T mìïø£˝À¢ yÓ’mdtÄsY ø±+Á¬>dt bÕغô|’q e´‹πsø£‘· ñ+<äì ‘Ó*bÕs¡T. ø±+Á¬>dt bÕغ ¬>*∫+~ ‘·|üŒ y˚s=ø£{Ï ø±<äHêïs¡T. e#˚à kÕs¡«Á‹ø£ ˙‹, ìC≤sTTr bÕ\q≈£î ì<äs¡Ùq+ #·+Á<äu≤ãT: mìïø£˝À¢ kÕqTuÛÑ÷‹ @e÷Á‘·+ |üì#˚j·T<äì XÀuÛ≤ ø={ϺbÕπsXÊs¡T. sêh+˝À #·+Á<äu≤ãT 9 dü+ˆˆ\ bÕ\q yÓTT‘·Ô+ m+‘√ ˙‹, k˛ìj·÷ #˚‹˝À øÏs¡DY ø°\Tu§eTà: ìC≤sTTr‘√ n+~+#·&É+ »]–+<äì ø=ìj·÷&Üs¡T. Ä ø±\+˝À sêh+˝À bÕ\q ñ+<√ ˝Ò<√ Á|ü»\≈£î ns¡∆+ ø±e&É+ ˝Ò<äì ˇø£ uÛÑ÷ ≈£î+uÛÑø√D+ >±˙, @ Ç‘·s¡ n$˙‹ Äs√|üD\T >±˙ ôV’≤e÷e‹ m<˚›yê #˚XÊs¡T. øÏs¡DY düsêÿsY Á|ü»\ >∑T]+∫ e∫Ãq <ëK˝≤\T ˝Òeì nH˚ø£ eT+~ bÕ]ÁXÊ$Tø£ y˚‘·Ô\T ô|≥Tºã |ü{Ϻ+#·T≈£îqï bÕbÕq b˛˝Ò<äì yê] nedüsê\qT >±*ø=~˝Òdæ &ÉT\T ô|≥º&ÜìøÏ eTT+<äT≈£î e#êÃs¡ì, bÕ]ÁXÊ$Tø£ n_Ûeè~∆ ≈£L&Ü dæ.j·T+, |ædædæ n<Ûä´≈£åî\T, yê] |ü<äe⁄\qT ø±bÕ&ÉTø√e&ÜìøÏ &Ûç© ¢ >∑D˙j·T+>± n_Ûeè~∆ #Ó+~+<äì dü>ös¡e+>± #Ó|ü≈£îHêïs¡T. #·T≥÷º #·ø£ÿs¡T¢ ø=&ÉT‘·THêïs¡T. k˛ìj·÷ Ä<˚XÊ\ Á|üø±s¡y˚T sêh+˝À eTVæ≤fi¯\ø√dü+ nH˚ø£ dü+πøåeT ø±s¡´Áø£e÷\qT Á|üy˚X¯ô|{Ϻq |òüTq‘· øÏs¡DY düsêÿsY |üì#˚düTÔ+<äì nHêïs¡T. sêh+˝À bÕ\q |ü&Éπødæ+<äì, u≤ãT<˚ nHêïs¡T. B|ü+, &Ü«Áø± e+{Ï |ü<∏äø±\qT Á|üy˚X¯ô|{Ϻ n_Ûeè~∆ nH˚ |ü<ä+ $q|ü&˚ <ëK˝≤\T ˝Òeì nìï esêZ\ Á|ü»˝À¢ eTVæ≤fi¯\qT #Ó’‘·q´e+‘·+ #˚XÊs¡Hêïs¡T. ÄHê&ÉT <˚X¯+˝Àì Ç‘·s¡ sêh eTTK´eT+Á‘·T\≈£î #·+Á<äu≤ãT Ä<äs¡Ù+>± ì*#ês¡Hêïs¡T. #·+Á<äu≤ãTô|’ ø±+Á¬>dt bÕغ Á|üuÛÑT‘·«+ nH˚ø£ Äs√|üD\ô|’ ø√s¡Tº\≈£î yÓ[flHê ˇø£ÿ Äs√|üD ≈£L&Ü s¡TEe⁄ ø±˝Ò<ä+fÒ u≤ãT m+‘· düeTs¡∆e+‘·+>± bÕ\q n+~+#ês√ eTqø£s¡∆eTÚ‘·T+~.

#·+Á<äu≤ãT Vü≤j·÷+˝À |üì#˚dæq n~Ûø±s¡T\≈£î Á|üyÓ÷wüqT¢ ` yÓ’mdt <ä>∑Zs¡ |üì#˚dæq n~Ûø±s¡T\≈£î C…’\T

‘=$Tà<˚fi¯¢ #·+Á<äu≤ãT |ü]bÕ\q˝À |üì#˚dæq n~Ûø±s¡T\T H˚&ÉT ñqï‘· kÕúHê˝À¢ ñHêïs¡ì, mø£ÿ&Ü eT#·Ã˝Òì n~Ûø±s¡T\T>± yês¡T eT+∫ ù|s¡T ‘Ó#·TÃ≈£î+≥THêïs¡ì, Ç‘·s¡ sêÁcÕº˝À¢ ôd’‘·+ Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ ù|s¡TqT ì\u…&ÉT‘·THêïs¡ì XÀuÛ≤ ôV’≤e÷e‹ Á|üX¯+dæ+ #ês¡T. ø±ì yÓ’mdt ◊<˚fi¯¢ |ü]bÕ\q˝À |üì#˚dæq n~Ûø±s¡T\T H˚&ÉT }#·\T ˝…øÏÿdüTÔHêïs¡ì Ç~ #ê˝≤ <äTs¡<äèwüºø£s¡eTì nHêïs¡T. Bìì ã{Ϻ me] bÕ\q m+‘· bÕs¡<äs¡Ùø£+>± »]–+<√ ‘Ó*dæ+<äHêïs¡T. <˚X¯ #·]Á‘·˝À @ bÕغ n<Ûä´≈£åî&ÉT ≈£L&Ü Á|üø£{Ï+#·ì ‘·eT ÄdüTÔ\ ∫{≤ºqT #·+Á<äu≤ãT Á|üø£{Ï+#ês¡ì ‘·<ë«sê Ç‘·s¡ bÕغ n<Ûä´≈£åî\≈£ î Ä<äs¡ÙeTj·÷´s¡ì XÀuÛ≤ Á|üX¯+dæ+#ês¡T.

ø±uÀj˚T d”m+ #·+Á<äu≤uÒ

sêh+˝Àì Á|ü»\+<ä] #·÷|ü⁄ ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغ yÓ’ù| ñ+<äì, ndüeTs¡ú ø±+Á¬>dt bÕغøÏ, n$˙‹ yÓ’mdt ø±+Á¬>dt bÕغøÏ Á|ü»\T |ü≥º+ ø£fÒº+<äT≈£î dæ<ä›+>± ˝Òs¡ì, ˙‹ ìC≤sTTr\≈£î e÷s¡Tù|¬s’q düeTs¡∆e+‘·yÓTÆq Hêj·Tø£‘ê«ìøÏ Á|ür¬ø’q ‘Ó\T>∑T<˚X¯ + bÕغì n~Ûø±s¡+˝ÀøÏ rdüT≈£îsêe&ÜìøÏ Á|ü»\T ñ$«fi¯S¢ s¡T‘·THêïs¡ì, mìïø£\T m|ü&ÉT e∫ÃHê sêh+˝À dü+dæ<ä∆‘·‘√ ‘Ó\T>∑T<˚X¯+ bÕغ Á|üuÛÑ+»q+ düèwæºdüTÔ+<äì ‘·<ë«sê #·+Á<äu≤ãT dæj·T+ ø±e&É+ U≤j·TeTì nHêïs¡T. <˚X¯ sê»ø°j·÷˝À¢ ôd’‘·+ u≤ãT #·Áø£+ ‹|üŒ>∑\s¡ì XÀuÛ≤ ôV’≤e÷e‹ ÄXÊuÛ≤e+ e´ø£Ô+ #˚XÊs¡T.

---0---


dü\Vü‰

pHé 12

25

|üsê´es¡D≤ìï |ü]s¡øÏå+#·T≈£î+<ë+ !

uÛÑ÷>√fi¯ $HêX¯Hêìï n&ÉT¶≈£î+<ë+ !! Á|üC≤ ñ<ä´eTø±s¡T&ÉT uÀs¡ düTuÛ≤wüqï ãVæ≤s¡+>∑ ˝ÒK ùdïVæ≤‘·T˝≤sê.... qeTkÕÿs¡+!

eTq ø±\+˝À j·TT<ë∆\ >∑T]+∫ Ä˝À∫+∫q|ü&ÉT eTq eTqdüT˝À¢øÏ yÓ+≥H˚ Çsêø˘, Ä|üÈìkÕÔHé nH˚ ù|s¡T¢ ekÕÔsTT. ø±˙, Ä j·TT<ë∆\ ø£qï ô|<ä› j·TT<ä∆+ uÛÑ÷>√fi≤ìøÏ e´‹πsø£+>± »s¡T>∑T‘√+~. á j·TT<ë∆ìøÏ eT÷\ø±s¡D≤\T Çyê[º Ä]∆ø£ e´edüú˝À ñHêïsTT. á Ä]∆ø£ e´edüú |üsê´es¡D HÓ’‹ø£ |ü]$T‘·T\qT >ös¡$+#·<äT. ndüe÷q‘·≈£L, nHê´j·÷ìø°, n‘ê´X¯≈£L, Ä]úø£ πø+ÁBø£s¡D≈£L Vü≤<äT›\THêïj·Tì n+^ø£]+#·<äT. |æ&ç¬ø&ÉT ø±s=ŒπswüHé\÷, X¯øÏÔe+‘·yÓTÆq <˚XÊ\÷ yÓTT‘·Ô+ uÛÑ÷>√fi¯|ü⁄ eqs¡T\ MT<ä ‘·eT n<äT|ü⁄ ø±yê\qT≈£î+{≤sTT. yÓTT‘·Ô+ uÛÑ÷>√fi≤H˚ï ˇø£ dü÷|üsY e÷¬sÿ{Ÿ>± ‘·j·÷s¡T#˚dæ @<äsTTHê neTàø±ìøÏ <=]πø˝≤ #˚j·÷\qT≈£î+{≤sTT. yêfi¯ófl eTq ˙fi¯flqT neTà<ä*#ês¡T. eTq »qT´e⁄\qT neTà<ä*#ês¡T. eTq ø£D≤\qT neTà<ä*#ês¡T. eTq nej·Tyê\qT neTà<ä*#ês¡T. eTq C≤„Hêìï, dü+düÿ è‘·T\qT neTà<ä*#ês¡T. ∫≥º∫e]øÏ eTq uÛÑ$wü´‘·TÔqT ≈£L&Ü neTà<ä*#ês¡T. Çyêfi¯ Ä|òüÈìkÕÔHé˝ÀH√, Çsêø˘˝ÀH√, eTs=ø£ #√≥H√ »s¡T>∑T‘·Tqï j·TT<ë∆\T πøe\+ ª#·eTTs¡T ø√dü+ HÓ‘·TÔs¡Tµ ∫+~düTÔ qï j·TT<ë∆\T e÷Á‘·y˚T ø±<äT. Ä j·TT<ë∆\T Ç+ø± eTT+<äT≈£î kÕ>∑T‘·T+fÒ eTq≈£î ‘˚≥‘Ó\¢eTj˚T´<˚eT+fÒ ne˙ï ÄVü‰s¡+ ø√dü+ HÓ‘·TÔs¡T, »qT´e⁄\ ø√dü+ HÓ‘·TÔs¡T, Je yÓ’$<Ûä´+ ø√dü+ HÓ‘·TÔs¡ T, ˙{Ïø√dü+ HÓ‘·TÔs¡T ∫+~+#˚ j·TT<ë∆\T>± e÷]b˛‘êsTT. Çyêfi¯ ôd’ìø£, bÕ]ÁXÊ$Tø£, e´ekÕj·T kÕÁe÷»´|ü⁄ j·TT<ä∆ eTqdüÔ‘·«+ yÓTTHékÕ+{À ‘·q ÁøÏ$THêX¯ø£ eT+<äT\≈£î ô|&ÉT‘·Tqï ù|s¡¢˝ÀH˚ düŒwüº+>± ø£qã&ÉT‘√+~. yê{Ï ù|s¡T¢ ªsö+&É|tµ (#·T≥TºeTT≥º&É+), ªe÷#Ó{Ÿµ (ø£eTàø£‹Ô), ª˝≤k˛µ (‘·˝≤«sY). yÓTTHékÕ+{À‘√ Ç{°e\H˚ ø£*dæb˛sTTq nyÓT]ø£Hé ôVA+ Áb˛&Éø˘º‡ nH˚ ø£+ô|˙ ≈£L&Ü ‘·q ÁøÏ$THêX¯ø£ eT+<äT\≈£î Ç≥Te+{Ï <Ís¡®q´|üP]‘·yÓTÆq ù|s¡¢H˚ ô|{Ϻ+~. yê{Ï ù|s¡T¢ ªô|+≥>±Héµ (nyÓT]ø± ôd’ìø£ Á|ü<Ûëq kÕúes¡+) ªkÕÿ«Á&ÉHéµ (ôd’ìø£ <äfi¯+). Ç<ä+‘ê j·TT<ä∆ |ü]uÛ≤wü, ø±˙, e÷qe J$‘·+ düTdæús¡+>±

ñ+&Ü\+fÒ ø±e\dæ+~ j·TT<ä∆+ ø±<äT. uÛÑ÷>√fi¯+˝À XÊ+‹. ndü\T á uÛÑ÷>√fi≤ìøÏ e´‹πsø£+>± j·TT<ä∆+ eTqdüT˝ÀH˚ yÓTT<ä\e⁄‘·T+~. Væ≤+kÕ‘·àø£ Ä˝À#·q˝Ò Væ≤+kÕ‘·àø£ #·s¡´\T s¡÷bı+~kÕÔsTT. Væ≤+kÕ‘·àø£ uÛ≤eq˝Ò Væ≤+kÕ kÕ<ÛäHê\qT ‘·j·÷s¡T #˚kÕÔsTT. Çyêfi¯ Á|ü|ü+#·|ü⁄ bÕ]ÁXÊ$Tø£, e´ekÕj·T ÄVü‰s¡ ñ‘·Œ‹Ô |ü<ä∆‘·T\˙ï @ n\+ø±sê\ MT<ë, b˛*ø£\ MT<ë Ä<Ûës¡|ü&ܶjÓ÷ #·÷ùdÔ á Væ≤+kÕ‘·àø£ uÛ≤eq\T ‘˚≥‘Ó\¢eTe⁄‘êsTT. j·TT<ä∆ düeTj·T+˝À eTqTwüß\qT #·+|ü&ÜìøÏ $wü|ü<ësê∆\q÷, ù|\T&ÉT |ü<ësê∆˝q÷ ‘·j·÷s¡T #˚dæq ø£s¡à>±sê˝Ò, j·TT<ä∆+ eTT–dæb˛sTTq ‘·sê«‘· e´ekÕj·T s¡kÕj·THê\T ‘·j·÷s¡T #˚düTÔHêïsTT. eTq ÄVü‰s¡+ ñ‘·Œ‹Ô ne⁄‘·Tqï |ü<ä∆‹˝À @<√ <ës¡TDyÓTÆq bıs¡bÕ≥T ñqï<äH˚ yêdüÔe+ 1990 ‘·sê«‘· eTq<˚X¯+˝À dü+uÛÑ$+∫q q÷‘·q Ä]úø£, bÕ]ÁXÊ$Tø£, Á|ü|ü+Nø£s¡D, Áô|’y˚{°ø£s¡D $<ÛëHê\T y˚T<Ûëe⁄*ï, Á|üC≤kÕ«$Tø£ yê<äT\ì #Ófi¯ó¢q ø=s¡&Ü‘√ ø={Ϻq≥Tº y˚T˝§ÿ*Œ+~. ˇø£yÓ’|ü⁄ |ü+C≤uŸ˝À kÕ–q Væ≤+kÕø±+&É, eTs=ø£yÓ’|ü⁄ uÛÀbÕ˝Ÿ <äTs¡È≥q, ¬s+&É÷ ≈£L&Ü eTq e´ekÕj·T+ j·TT<ä∆+>± m˝≤ e÷]b˛sTT+<√ eTq≈£î ‘Ó\TdüT.


dü\Vü‰

26

pHé 12

j·TT<ä∆ s¡kÕj·THê\T>± ÁbÕs¡+uÛÑyÓTÆ, ÁøÏ$Tdü+Vü‰s¡ø±\T>± s¡÷|ü+ e÷s¡TÃ≈£îqï|üŒ{Ïø° n$ N&É |”&É\qT n<äT|ü⁄ #˚j·T&É+˝À $|òü\eTj·÷´sTT. Çyêfi¯ á $wüj·T s¡kÕj·THê\≈£î Á|ü‘ê´e÷ïj·T+>± C…ì{Ïø˘ Ç+»˙]+>¥qT Á|ü‹bÕ~düTÔHêïs¡T. ø±˙, <ëì e\¢ ÁøÏ$T dü+Vü‰s¡ø±\÷, ø£\T|ü⁄ yÓTTø£ÿ\ dü+Vü‰s¡ø±\÷ eT]+‘· ô|]– n<ä+‘ê ¬s’‘·T\ MT<ä j·TT<ä∆+>± |ü]D$T+∫+~. KØ<Ó’q ÄVü‰s¡ |ü<ësê∆\÷, KØ<Ó’q s¡kÕj·THê\÷ ¬s’‘·T\qT n|ü\ e\j·T+˝À ≈£Ls¡T≈£îb˛j˚T˝≤ #˚XÊsTT. Ä n|ü\ }uÒ ¬s’‘·T\qT Ä‘·àVü≤‘·´\ yÓ’|ü⁄ q&ÉT|ü⁄‘√+~. n~Ûø±]ø£ >∑D≤+ø±\ Á|üø±s¡y˚T 1997 qT+∫ Ç|üŒ{ÏøÏ ¬s+&ÉT \ø£å\ eT+~ uÛ≤s¡rj·T ¬s’‘·T\T Ä‘·àVü≤‘·´\T #˚düT≈£îHêïs¡T. n+<äTe\¢ á uÛÑ÷>√fi¯+‘√ XÊ+‹ì |ü⁄qs¡T<ä∆]+#·&Éy˚T HÓ’‹ø£+>±q÷, |üsê´es¡D|üs¡+>±q÷ eTq ø£s¡Ôe´+>± ñqï~. á ø£s¡Ôe´+ m|ü&É÷ ñqï<˚. ø±˙, Ç|ü&ÉT e÷Á‘·+ eTq e÷qe C≤‹ ñìøÏ˝À ñ+&Ü\+fÒ Ç~ ‘·ø£åD ø£s¡Ôe´+>± e÷]+~. H˚\ |ü≥¢, JeyÓ’$<Ûä´+ |ü≥¢, ˙{Ï |ü≥¢, yê‘êes¡D+ |ü≥¢, bı˝≤\ |ü≥¢, ¬s’‘·T\ |ü≥¢ Væ≤+düqT neT\T »s¡T|ü⁄‘·÷ b˛‘˚ dü+ã+<ÛäyÓTÆq yê´<ÛäT\‘√ ñ+fÒ, $T‹MT]q }ãø±j·T+, n+‹eT+>± @s¡Œ&˚~ ˇø£ j·TT<ä∆ düe÷qyÓTÆq ÄVü‰s¡ e´edüú. n~ eT<ÛäTy˚TVü≤+, s¡ø£Ôb˛≥T, ø±´q‡sY e+{Ï »ãT“\‘√ u≤<Ûä|ü&É‘ês¡T. Á|ü»\ ÄVü‰s¡ nedüsê\qT rs¡ÃC≤\<äT. e+<ä ø√≥¢ eT+~ Á|ü»\T Ç≥Te+{Ï ndæús¡ n_Ûeè~∆˝À eT÷&ÉT kÕúsTT\ Væ≤+dü Äø£*‘√ n\eT{ÏkÕÔs¡T. ¬s+&ÉT e+<ä\ ø√≥¢ eT+~ Á|ü»\T ÄVü‰s¡ Ç$T&ç ñ+~. yÓTT≥ºyÓTT<ä{Ï Væ≤+dü uÛÑ÷>√fi≤ìøÏ e´‹πsø£+>± kÕ>∑T‘·Tqï~. <ëìï |üsê´es¡D dü+øå√uÛÑ+ nì #ê˝≤ eT+~ |æ\TdüTÔHêïs¡T. ¬s+&Ée kÕúsTT Væ≤+dü Á|ü»\≈£î e´‹πsø£+>± »]π>~. <ëìï ù|<ä]ø£eT˙, Äø£* n˙, $kÕú|üq n˙ |æ\TdüTÔHêï+. eT÷&√kÕúsTT Væ≤+dü j·TT<ä∆+˝Àq÷, |òüTs¡¸D˝Àq÷ »]π>~. á Væ≤+dü Á|ü|ü+#·+˝Àì X¯øÏÔeT+‘·T\T ‘·eT n+‘·T˝Òì <äTsêXÊ|üP]‘· Äø£* rs¡TÃø√e&ÜìøÏ Ç‘·s¡ düe÷C≤\˝À, Ç‘·s¡ <˚XÊ\˝À <=]πø eqs¡T\qT ø=\¢>=≥º&ÜìøÏ »s¡T|ü⁄‘·THêïs¡T. J$‘·|ü⁄ Á|ü‹ n+X¯eT÷ yê´bÕØø£s¡D »]–q|ü&ÉT J$+#·&Éy˚T #ê˝≤ KØ<Ó’b˛‘·T+~. eTqTwüß\T s√E≈£î ˇø£ &Ü\sY ø£qï m≈£îÿe dü+bÕ~+∫Hê ù|<ä\T>±H˚ ñ+&çb˛e\dæ edüTÔ+~. eTs=ø£ yÓ’|ü⁄ Á<äe´ Ä]úø£ e´edüú ˝Òø£b˛sTTHê, Á|ü»\+<ä]ø° uÛÑ÷$T MT<ë, kÕs¡e+‘·yÓTÆq H˚\\ MT<ë, X¯óÁuÛÑyÓTÆq ˙s¡T Á|üeVæ≤+#˚ q<äT\ MT<ë ‘·–q n~Ûø±s¡+ ñ+fÒ yês¡T dü+|üqï J$‘·+ >∑&É|ü>∑\s¡T. n|ü&ÉT yê] dü+düÿ è‘·T\T dü+|üqïeTe⁄‘êsTT. yês¡T n+<äyÓTÆq Ç\T¢ ì]à+#·Tø√>∑\, Äø£s¡¸D°j·TyÓTÆq <äTdüTÔ\T y˚düTø√>∑\, s¡T∫ø£s¡yÓTÆq uÛÀ»q+ ‘·j·÷s¡T #˚j·T>∑\ n<äT“¤‘· dü+Á|ü<ëj·÷\qT ø=qkÕ–+#· >∑\s¡T. n|ü&ÉT düe÷»+˝À düeTq«j·T+ ø=qkÕ>∑T‘·T+~. dü+|ò”TuÛ≤e+ ñ+≥T+~. kÕeT÷Væ≤ø£ dü÷Œ¤]Ô yÓ*¢$s¡TdüTÔ+~. e÷¬sÿ{Ÿ Ä~Û|ü‘ê´ìï n‘·T´qï‘· kÕúsTTøÏ ô|+#·&É+, eTìwæ


dü\Vü‰ ‘·j·÷s¡T #˚dæq &ÉãT“ nH˚ ô|≥Tºã&çì düe÷C≤\qT dü+|òüT{Ï‘·+ #˚ùd @¬ø’ø£ dü÷Á‘·+ kÕúsTTøÏ ô|+∫y˚j·T&É+, Ä &ÉãT“ ñ+&É&Éy˚T eTìwæ ÁX‚j·TdüT‡≈£î @¬ø’ø£ ø=\ã<ä›>± #·÷|ü&É+ Á|üø£è‹˝Àq÷, düe÷»+˝Àq÷ e÷qe J$‘êìï q&çù|, düTdæús¡+ #˚ùd nìï Áø£e÷\qT <Ûä«+dü+ #˚j·T&Éy˚T. n+<äTe\¢ eTq+ m+‘·>± <Ûäì≈£î\+ nsTTb˛‘·÷ ñ+fÒ |üsê´es¡D |üs¡+>±, kÕ+düÿè ‹ø£+>± n+‘·>± ù|<ä\+ ne⁄‘·÷ ñ+{≤+. &ÉãT“‘√ e÷Á‘·y˚T ø=*#˚ dü+|ü<ä ô|s¡T>∑T<ä\ uÛÖ‹ø£ kÕúsTT˝À kÕ+düÿ è‹ø£ kÕúsTT˝À, |üsê´es¡D kÕúsTT˝À, e÷qdæø£ kÕúsTT˝À ù|<ä]ø£+ ô|]–b˛e&ÜìøÏ <ë]rdüTÔ+~. J$‘êìøÏ dü+ã+~Û+∫q ì»yÓTÆq Á<äe´+ J$‘·+ e÷Á‘·y˚T. á <äèø£Œ¤<Ûä+ ø=ìï Á|üX¯ï\qT πs¬ø‹ÔdüTÔ+~. á ˝Àø£+˝À eTqqT eTq+ @eTì uÛ≤$+#·T≈£î+≥THêï+? e÷qe J$‘·+ m+<äTø=s¡ø£ì nqT≈£î+≥THêï+? eTìwæ n+fÒ πøe\+ &ÉãT“qT ‘·j·÷s¡T #˚ùd eqs¡T\qT |ü⁄øÏÿ≥ |üfÒº j·T+Á‘·+ e÷Á‘·y˚THê? ˝Òø£, eTqTwüß\T>± eTqπø<äqï ñqï‘· Ä<äs¡Ù+ ñqï<ë? ñ<ë‘·Ô \ø£å´+ ñqï<ë? eTq+ Çyêfi¯ ªuÛÑ÷>√fi¯ Á|üC≤kÕ«eT´+µ nH˚ uÛ≤eqqT n\es¡TÃø√yê\qT≈£î+{≤+. Ä uÛ≤eq eTq+ düJe Á|üC≤kÕ«e÷´\qT }Væ≤+#·&Üìø°, ì]à+#·&Üìø° M\T ø£*ŒdüTÔ+~. Ä düJe Á|üC≤kÕ«e÷´\T nìï JeC≤‘·T\, nìï s¡ø±\ Á|ü»\, nìï dü+düÿ è‘·T\˝Àq÷ n+‘·>∑]“¤‘·+>± ñqï $\TeqT >∑T]Ô+∫ >ös¡$kÕÔsTT. á uÛÑ÷>√fi≤ìøÏ #Ó+~q eTÚ*ø£ eqs¡T\qT eTq+<äs¡+ Hê´j·Tã<ä∆+>±, düe÷q+>± |ü+#·Tø√e\dæ ñ+<äì

27

pHé 12 #Ó|ü⁄‘êsTT. uÛÑ÷>√fi¯|ü⁄ eqs¡T\qT $ìjÓ÷–+#˚ $wüj·T+˝À n+<äs¡+ ø£*dæ ìs¡íj·T+ rdüTø√yê\ì #Ó|ü⁄‘êsTT. á uÛÑ÷>√fi¯|ü⁄ Á|üC≤kÕ«eT´+ uÛÑ÷$T MT<ä J$‘êìï q&çù| |üsê´es¡D Áø£e÷\qT |ü]s¡øÏådüTÔ+~. n<˚ nìï ÁbÕ<∏ä$Tø£ e÷qe Vü≤≈£îÿ\qT |ü]s¡øÏådüTÔ+~. Ä Vü≤≈£îÿ\ |ü⁄Hê~ ô|’qH˚ J$+#˚ Vü≤≈£îÿ ñ+≥T+~. J$+#˚ Vü≤≈£îÿ n+fÒ eT+∫ ˙s¡T ø£*– ñ+&˚ Vü≤≈£îÿ, eT+∫ ÄVü‰s¡+ bı+<˚ Vü≤≈£îÿ, Äs√>∑´+ bı+<˚ Vü≤≈£îÿ $<ä´ bı+<˚ Vü≤≈£îÿ, ñ<√´>±\÷, JeH√bÕ<ÛäT\÷ bı+<˚ Vü≤≈£îÿ n˙ï n+<äT˝À uÛ≤>∑y˚T. Çyêfi¯ eTq eTT+<äs¡ ˇø£ düyê\T ñ+~. eTq+ m+#·Tø√e\dæ ñ+~. ø±s=Œπs{Ÿ n‘ê´X¯≈£î dü+ã+~Û+∫q e÷¬sÿ{Ÿ dü÷Á‘ê\≈£î ˝§+– b˛‘êe÷? uÛÑ÷>√fi¯|ü⁄ |üsê´es¡D e´edüú\q÷, Je yÓ’$<Ûë´˙ï ø±bÕ&˚ |üsê´es¡D dü÷Á‘ê\qT >ös¡$kÕÔe÷? ÄVü‰sê˙ï, ˙{Ï˙ n+~+#·&ÜìøÏ Á|üø£è‹øÏ ñqï X¯øÏÔì |ü]s¡øÏåùdÔH˚ Á|ü»\ ÄVü‰s¡, »\ nedüsê\qT rs¡Ã>∑\T>∑T‘ê+. eTè‘·ÁbÕj·TyÓTÆq H˚\\÷, eTè‘· q<äT\÷ ÄVü‰sêìï Çe«˝Òe⁄. ˙{Ïì Çe«˝Òe⁄. n+<äTe\¢ H˚\ ‘·*¢ Vü≤≈£îÿ\qT |ü]s¡øÏå+#·&Éy˚T Çyêfi¯ n‘·´+‘· eTTK´yÓTÆq e÷qe Vü≤≈£îÿ\ kÕe÷õø£ Hê´j·T b˛sê≥+. eTq ø±\|ü⁄ n‹ $XÊ\yÓTÆq XÊ+‹ ñ<ä´eT+ n<˚. á kÕe÷õø£ u≤<Ûä´‘·qT >∑T]Ô+∫q dæ|æ◊(m+`m˝Ÿ) sêh ø±s¡´<ä]Ù uÀs¡ düTuÛ≤X¯qï e÷s¡Z<äs¡Ùø£‘·«+˝À Ç‘·s¡ $$<Ûä kÕe÷õø£, kÕ+düÿ è‹ø£, |üsê´es¡D, Á|üC≤kÕ«$Tø£ ñ<ä´eT ø±s¡T\qT @ø£+ #˚dæ ‘·«s¡˝ÀH˚ H˚\ ‘·*¢ nH˚ &Ü≈£î´yÓT+≥Ø dæìe÷qT ì]à+#·uÀ‘·THêïs¡T. düe÷»+ |ü≥¢ u≤<Ûä´‘·, uÛÑ÷‘·*¢ |ü≥¢ eTeTø±s¡+, uÛÑ$wü´‘·TÔ eTqTwüß\ |ü≥¢, Á|üø£è‹ |ü≥¢ Áù|eT, e÷qe‘·«+ ø£*–q q÷‘·q q{°q≥T\ m+|æø£ #˚dæ H˚\‘·*¢ dæìe÷qT ì]à+#·qTqï≥T¢ uÀs¡düTuÛ≤X¯qï ‘Ó*bÕs¡T. ÄdüøÏÔ ø£*–q, nuÛÑT´<äj·T uÛ≤yê\Tqï q÷‘·q q{° q≥T\T, ø£e⁄\T ø£fi≤ø±s¡T\≈£î Ç<˚ e÷ ÄVü‰«q+. eT]ìï $esê\≈£î dü+Á|ü~+#·e\dæq ∫s¡THêe÷: uÀs¡düTuÛ≤X¯qï dæ|æ◊(m+`m˝Ÿ) sêh ø±s¡´<ä]Ù ôd˝Ÿ: 98485 40078.


dü\Vü‰

28

pHé 12

eTq ÁbÕ<∏ä$Tø£ Vü≤≈£îÿ\T Çy˚! Ç{°e\ sê»ø°j·T Hêj·T≈£î\T Vü≤≈£îÿ\ >∑T]+∫ Á|ükÕÔ$düTÔHêïs¡T. ø±˙ yê]øÏ @y˚Ts¡≈£î Vü≤≈£îÿ\ >∑T]+∫ ne>±Vü≤q ñ+<√ eTq≈£î ‘Ó*j·T<äT. yÓTTqï{ÏøÏ yÓTTqï {°ÄsYmdt n~ÛH˚‘· πød”ÄsY, ø£&É|ü m+|” yÓ’mdt»>∑H√àVü≤Hé¬s&ç¶ì ‘Ó\+>±D ÁbÕ+‘·+˝À |üs¡´{Ï+#·≈£î+&Ü n&ÉT¶≈£îHêïs¡T. $∫Á‘·+>± Á|üuÛÑT‘·«+ »>∑HéqT n¬sdüTº #˚sTT+∫+~. Á|ü»\ Vü≤≈£îÿ\qT ø±\sêdüTÔHêïs¡ì, Á|ü»\ eTH√uÛ≤yê\‘√ Ä&ÉT≈£î+≥THêïs¡ì ñyÓ«‘·TÔq m–]q πød”ÄsY e÷≥\≈£î ns¡ú+ @$T{À ‘Ó*j·T<äT. n+<äTπø ndü\T eTq≈£î sêC≤´+>∑+ ø£*Œ+∫q Vü≤≈£îÿ\ô|’ $es¡D≤‘·àø£yÓTÆq Á|ü‘˚´ø£ ø£<∏äq+.

n Hê~>± e÷qe⁄ìøÏ, sêC≤´ìøÏ eT<Ûä´ |òüTs¡¸D ø=qkÕ>∑T ‘√+~. yê] eT<Ûä´ kÕeTs¡kÕ´ìï kÕ~Û+#·&ÜìøÏ ø£èwæ ≈£L&Ü »s¡T>∑T‘·÷H˚ ñ+~. Á|üC≤kÕ«eT´ e´edüú˝À n~ eT]+‘· ÁbÕ<Ûëq´+ dü+‘·]+#·T≈£î+~. e´øÏÔ>∑‘· ùd«#·Ã¤ m+‘· nedüs¡yÓ÷, sê»´düeTÁ>∑‘· n+‘˚ eTTK´+. á ¬s+&ç{Ï eT<Ûä´ düeT‘Í\´+ kÕ~Û+#·&ÜìøÏ ‘√&ÉŒ&˚ kÕ<ÛäHê˝Ò ÁbÕ<∏ä$Tø£ Vü≤≈£îÿ\T. ªkÕe÷õø£ ÄyÓ÷<ëìï bı+~ düe÷»+˝À #·≥ºã<ä∆‘· ø£*–q e´≈£îÔ\+‘ê nqTuÛÑ$+#˚ dü<äTbÕj·÷\qTµ Vü≤≈£îÿ\T>± #Ó|üŒe#·TÃ. Ç$ e÷qe eTqT>∑&É≈£î m+‘√ nedüs¡+. n+<äTπø M{Ïì ÁbÕ<∏ä$Tø£

Vü≤≈£îÿ\T>± |æ\TdüTÔHêïs¡T. <ë<ë|ü⁄ Ä<ÛäTìø£ sêC≤´+>±\˙ï M{Ïì Á|ükÕÔ$kÕÔsTT. Á_≥Hé, ¬øq&Ü, ÄÁùdº*j·÷ e+{Ï <˚XÊ˝À¢ e÷Á‘·y˚T Vü≤≈£îÿ\qT sêC≤´+>∑+˝À bı+<äT|üs¡#·˝Ò<äT. n+‘·e÷Á‘êq Ä <˚XÊ˝À¢ Á|ü»\T Vü≤≈£îÿ\T nqTuÛÑ$+#·fÒ¢<äì ø±<äT. dü+Á|ü<ë j·÷\T, nyê≥T¢, Ä#êsê\T, Hê´j·TkÕúHê\ rs¡TŒ\T nø£ÿ&ç Á|ü»\ |ü]s¡ø£åD≈£î <√Vü≤<ä+ #˚düTÔHêïsTT. eTq sêC≤´+>∑ ø£s¡Ô\T nyÓT]ø±, ◊]wt sêC≤´+>±˝À¢ bı+<äT |üs¡∫q Vü≤≈£îÿ\qT Ä<äs¡Ù+>± rdüT≈£îì sêC≤´+>∑+˝À eT÷&√ uÛ≤ >∑+˝À Á|ükÕÔ$+#ês¡T. Áô|ò+#Y $|ü¢eø±\+˝À #˚dæq e÷qeVü≤≈£îÿ\ Á|üø£≥q, ◊ø£´sê»´dü$T‹ ÄyÓ÷~+∫q e÷qe Vü≤≈£îÿ\ Á|üø£≥q,


dü\Vü‰

◊ø£´sêdü$T‹ ÄyÓ÷~+∫q e÷qe Vü≤≈£îÿ\ #ês¡ºsY.. eTq sêC≤´+>∑ ø£s¡Ô\qT Á|üuÛ≤$‘·+ #˚XÊsTT. sê»´ ìs¡ù|øå±~Ûø±s¡+ qT+∫ e´øÏÔ ùd«#·Ã¤qT |ü]s¡øÏådü÷Ô.. düe÷»+˝À X¯øÏÔeT+‘·yÓTÆq esêZ\T, e´≈£î Ô\T.. dü>∑≥T bÂs¡T&ç ùd«#·Ã¤qT Vü≤]+#·≈£î+&Ü ìs√~Û+#˚ #·≥ºã<ä∆ Vü‰MT\T (nedüs¡yÓTÆq|ü⁄Œ&ÉT) Hê´j·TkÕúHê\T C≤Ø#˚ùd ]≥¢ <ë«sê neT\e⁄‘êsTT. sêC≤´+>∑+˝Àì Hê˝ÀZ uÛ≤>∑+˝À bı+<äT|üs¡∫q Ä<˚X¯ dü÷Á‘ê\T ≈£L&Ü Vü≤≈£îÿ˝Ò. nsTT‘˚ ÁbÕ<∏ä$Tø£ Vü≤≈£îÿ\T e´øÏÔ ÁX‚j·TdüT‡≈£î ÁbÕ<Ûëq´‘·ìùdÔ, Ä<˚X¯ dü÷Á‘ê\T kÕe÷õø£ dü+πøåe÷ìøÏ ô|<ä›|”≥ y˚kÕÔsTT. Ä<˚X¯ dü÷Á‘ê\qT ◊]wt sêC≤´+>∑+ qT+∫ Á>∑Væ≤+#ês¡T. sêC≤´+>∑+˝Àì 12 qT+∫ 35 Á|üø£s¡D\T ÁbÕ<∏ä$Tø£ Vü≤≈£îÿ\≈£î $e]kÕÔsTT. 12e Á|üø£s¡D Á|üø±s¡+ πø+Á<ä, sêÁwüºkÕúsTT Á|üuÛÑT‘ê«\T $ìjÓ÷–+#˚ n~Ûø±s¡+ ÁbÕ<∏ä$Tø£ Vü≤≈£îÿ\≈£î uÛÑ+>∑+ ø£*Z+#·≈£L&É<äT. 13(2) Á|üø±s¡+.. ÁbÕ<∏ä$Tø£ Vü≤≈£îÿ\qT ‘=\–+#˚ , |ü]$T‘·+ #˚ùd #·{≤º\qT bÕs¡¢yÓT+{Ÿ #˚j·T≈£L&É<äT. nsTT‘˚ 24e sêC≤´+>∑ dües¡D #·≥º+ Á|üø±s¡+ 368e Á|üø£s¡D øÏ+<ä ‘·q≈£î dü+Áø£$T+∫q n~Ûø±s¡+ <ë«sê ÁbÕ<∏ä$Tø£ Vü≤≈£îÿ\qT düe]+#·e#·TÃ. ‘=\–+#·e#·TÃ. 13(4) sêC≤´+>∑ Á|üø£s¡D á n~Ûø±sêìï bÕs¡¢yÓT+≥T≈£î ø£≥ºu…{Ϻ+~.

ÁbÕ<∏ä$Tø£ Vü≤≈£îÿ\T s¡ø±\T:

pHé 12

29

sêC≤´+>∑+˝À @&ÉT s¡ø±\ ÁbÕ<∏ä$Tø£ Vü≤≈£îÿ\qT Á|ükÕÔ$+#ê s¡T. 44e sêC≤´+>∑ dües¡D #·≥º+ (1978).. ÄdæÔ Vü≤≈£îÿ (31e Á|üø£s¡D)qT ÁbÕ<∏ä$Tø£ Vü≤≈£îÿ\ C≤_‘êqT+∫ ‘=\–+∫+~. <ëìøÏ #·≥ºã<ä∆, sêC≤´+>∑ Vü≤≈£îÿ Vü≤À<ëqT (300m Á|üø£s¡D) ø£*Œ+∫+~. Á|üdüTÔ‘·+ Äs¡T s¡ø±\ ÁbÕ<∏ä$Tø£ Vü≤≈£îÿ\T neT\T˝À ñHêïsTT. n$.. düe÷q‘·« Vü≤≈£îÿ (14`18 Á|üø£s¡D\T es¡≈£î): Bì Á|üø±s¡+ #·≥º+ <äèwæº˝À n+<äs¡÷ düe÷qT˝Ò. *+>∑, ≈£î\, eT‘·, ÁbÕ+‘·, |ü⁄≥Tºø£ ÁbÕ‹|ü~ø£q $eø£å‘· ìùw<ä+. Á|üuÛÑT ‘·« ñ<√´>±\T bı+<˚ $wüj·T+˝À n+<ä]ø° düe÷q neø±XÊ\T, n+≥sêì‘·q+ bÕ{Ï+#·≥+ H˚s¡+. _s¡T<äT\T bı+<ä≥+ ìwæ<ä∆+. kÕ«‘·+Á‘·´ Vü≤≈£îÿ (19`22 Á|üø£s¡D\T): bÂs¡T\≈£î yêø˘ uÛ≤e Á|üø£≥Hê kÕ«‘·+Á‘·´+— dü+|òü÷\T>± @s¡Œ&É{≤ìøÏ— XÊ+‹j·TT‘·+>± ùd«#·Ã¤>± dü+#·]+#·&ÜìøÏ— @ ÁbÕ+‘·+˝ÀHÓ’Hê dæús¡ ìyêdü+ @s¡Œs¡#·Tø√e&ÜìøÏ— @ eè‹Ô HÓ’Hê d”«ø£]+#·&ÜìøÏ, yê´bÕs¡+ #˚düTø√e&ÜìøÏ kÕ«‘·+Á‘·´+ ñ+~. H˚s¡kÕú|üq $wüj·T+˝À s¡ø£åD— $<ë´Vü≤≈£îÿ— e´øÏÔ>∑‘· kÕ«‘·+Á‘·´ s¡ø£åD— ø=ìïdü+<äsꓤ˝À¢ ìs¡“+<Ûä+ qT+∫ s¡ø£åD— <√|æ&û ìs√<Ûäq Vü≤≈£îÿ ( 23`24 Á|üø£s¡D\T) e÷qe⁄\ Áø£j·T$Áø£j·÷\T— ã\e+‘·|ü⁄ #êøÏØ ìùw<Ûä+—

bòÕ´ø£ºØ\T yÓTT<ä˝…’q yê{Ï˝À |æ\¢\‘√ |üì #˚sTT+#·&É+ ìùw<Ûä+.

` eT‘· kÕ«‘·+Á‘·´+ Vü≤≈£îÿ (25`28 Á|üø£s¡D\T):

n+‘·sê‘êàqTkÕs¡+ e´eVü≤]+#·&ÜìøÏ kÕ«‘·+Á‘·´+— ùd«#·Ã¤ >± ‘·q≈£î q∫Ãq eT‘êìï d”«ø£]+#·&ÜìøÏ, Ä#·]+#·&ÜìøÏ, Á|ü#ês¡+ #˚düTø√e&ÜìøÏ Vü≤≈£îÿ— eT‘· e´eVü‰sê\qT ìs¡«Væ≤+ #·&ÜìøÏ kÕ«‘·+Á‘·´+ ñ+~. nsTT‘˚ eT‘·+ ù|]≥ |üqTï\T #Ó*¢+ #ê\ì ø√s¡&É+— $<ë´dü+düú˝À¢ (n\Œdü+U≤´ø£ esêZ\T ìs¡«Væ≤+#˚) eT‘·uÀ<Ûäq »]π>≥|ü⁄Œ&ÉT yê{ÏøÏ Vü‰»s¡Tø±yê\ì ìπs›•+#·&É+ ìùw<Ûä+. kÕ+düÿè‹ø£ $<ë´ $wüj·÷\ Vü≤≈£îÿ (29`30 Á|üø£s¡D\T): n\Œdü+U≤´ø£ esêZ\T ‘·eT uÛ≤wüqT, *|æì dü+düèÿ‹ì ø±bÕ&ÉT≈£îH˚ Vü≤≈£îÿ ñ+~. á dü+düú\≈£î $<ë´dü+düú\qT kÕú|æ+#·T≈£îH˚, ìs¡«Væ≤+#·T≈£îH˚ Vü≤≈£îÿ ñ+~.

` sêC≤´+>∑ |ü]s¡ø£åD Vü≤≈£îÿ (32e Á|üø£s¡D):

ô|’q Á|ükÕÔ$+∫q ◊<äTs¡ø±\ Vü≤≈£îÿ\qT uÛÑ+>∑+ ø£*–q|ü⁄Œ&ÉT ôV’≤ø√s¡Tº, düTÁ|”+ ø√s¡Tº ôV≤_j·Tdt ø±s¡Œ¤dt, e÷+&ÉeTdt, ø√yê¬s+{Ÿ, ÁbıVæ≤ _wüHé, ôd]¸jÓ÷s¡Ø ]≥¢qT C≤Ø #˚j·T&É+ <ë«sê yê{Ï neT\TqT ìπs∆•kÕÔsTT. düTÁ|”+ ø√s¡Tº 32e Á|üø£s¡D øÏ+<ä.. ôV’≤ø√s¡Tº\T 226e Á|üø£s¡D øÏ+<ä M{Ïì C≤Ø #˚kÕÔsTT. sêC≤´+>∑ |ü]s¡ø£åD øÏ+<ä M{Ïì C≤Ø #˚kÕÔsTT. sêC≤´+>∑ |ü]s¡ø£åD Vü≤≈£îÿ ÁbÕ<Ûë q´‘·qT $e]dü÷Ô &Ü.n+uÒ<äÿsY Bìì sêC≤´+>±ìøÏ ªÄ‘·à, >∑T+&Óµ>± n_Ûe]í+#ês¡T. á Vü≤≈£îÿ\T ìs¡ù|ø£å+ ø±<äT. C≤rj·T Á|üjÓ÷»Hê\ <äècÕº´ M{ÏøÏ Á|üuÛÑT‘·«+ ø=ìï |ü]$T‘·T\T $~Û+#·e#·TÃ. 352e Á|üø£s¡D øÏ+<ä n‘·´edüs¡ |ü]dæú‹ Á|üø£{Ï+∫q|ü⁄Œ&ÉT 19e Á|üø£s¡D˝À ñqï Äs¡T ÁbÕ<∏ä$Tø£ kÕ«‘·+Á‘ê´\qT ‘ê‘êÿ*ø£+>± s¡<äT› #˚j·Te#·TÃ. n˝≤π> 20, 21 sêC≤´+>∑ Á|üø£s¡D˝À¢ Á|ükÕÔ$+∫q Vü≤≈£îÿ\T $TqVü‰ $T–*q yê{Ï neT\T ø√dü+ Hê´j·TkÕúHê\qT ÄÁX¯sTT+#˚ Vü≤≈£îÿqT sêÁwüº|ü‹ ñ‘·Ôs¡T« y˚Ts¡≈£î ì*ù|j·Te#·TÃ. kÕ<Ûës¡D |ü]dæú ‘·T˝À¢ ≈£L&Ü ã\V”≤q esêZ\ Á|üjÓ÷»Hê\qT ñ<˚›•+∫ Á|üuÛÑT‘·«+ ø=ìï |ü]$T‘·T\qT $~Û+#·e#·TÃ. ã\V”≤q esêZ\ Á|üjÓ÷»Hê\qT ñ<˚›•+∫ Á|üuÛÑT‘·«+ ø=ìï |ü]$T‘·T\qT $~Û+#·e#·TÃ. ã\V”≤q e sêZ\≈£î ñ<√´>±˝À¢ ]»πs«wüqT¢ ø£*Œ+#·&É+ á ø√eπø #Ó+<äT‘êsTT. 14, 20, 21, 23, 25, 27, 28 sêC≤´+>∑ Á|üø£s¡D\ øÏ+<ä düÁø£$T+#˚ Vü≤≈£îÿ\T uÛ≤s¡‘·<˚X¯+˝À ìedæ+#˚ yês¡+<ä]ø° ($<˚oj·TT\‘√ düVü‰) \_ÛkÕÔsTT. ø±˙ 15, 16, 19, 21ñ, 30 sêC≤´+>∑ Á|üø£s¡D\ øÏ+<ä \_Û+#˚ Vü≤≈£îÿ\T uÛ≤s¡‘· bÂs¡T\≈£î e÷Á‘·y˚T e]ÔkÕÔsTT. ```0```


dü\Vü‰

pHé 12

30

Ä<ÛäTìø£ ø£$‘·«+ ` qè‘·´s¡÷|üø£ kÕVæ≤‘·´+ H˚{Ï ø±\+˝À kÕ+düÿè‹ø£ y˚~ø£\ô|’ eTq+ #·÷düTÔqï qè‘·´s¡÷|üø±\T yÓ’$<Ûä´uÛÑ]‘·yÓTÆq Ç‹eè‘êÔ\‘√ Á|ü<ä]Ù‘·eTÚ ‘·THêïsTT. qè‘·´ s¡÷|üø±\≈£î eT÷\+ |üPs¡« ø±\|ü⁄ j·Tø£å>±Hê\T. nH˚ø£ X¯‘êu≤›\ #·]Á‘· >∑*–q á j·Tø£å>±Hê\T Äj·÷ ø±˝≤\˝Àì kÕ+|òæTø£ dæú‹>∑‘·T\qT ã{Ϻ, Hê{Ï bÕ\≈£î\ n;ÛcÕº\ y˚Ts¡≈£î, eT‘· dü+ã+<ÛäyÓTÆq Ç‹eè‘êÔ\‘√H˚ m≈£îÿe>± Á|ü<ä]Ù+|üã&˚$. uÛÑ>∑e‘Y dü+ã+<Ûä ø£<∏ä\H˚ Á|ü<ä]Ù+#˚yês¡T ø±ã{Ϻ Ä ø£fi≤ ãè+<ë\qT uÛ≤>∑e‘· y˚Tfi≤\T>± |æ*#˚yês¡T. sêqTsêqT Ä s¡÷|üø±\ ø£<∏ë edüTÔe⁄\˝À e÷s¡TŒ\T sêkÕ>±sTT. Ä e÷s¡TŒ 19e X¯‘êã›+ ∫es¡˝À ÁbÕs¡+uÛÑyÓTÆ Áø£y˚TD≤ $düÔè‘·+ ø±kÕ–+~. BìøÏ eTTK´ ø±s¡D+>± Ä<ÛäTìø£ ø£$‘·« Á|üuÛ≤ey˚Tqì >∑{Ϻ>± #Ó|üŒe#·TÃ. ø£$‘·«+˝À Ä<ÛäTìø£‘· n+fÒ @$T{À eTT+<äT>± #·]Ã<ë›+.

19e X¯‘êã›+ q&ç$T qT+&ç Ä+>∑¢ kÕVæ≤‘·´ Á|üuÛ≤e+ #˚‘·q÷, Ä<ÛäTìø£ $C≤„q XÊÁkÕÔ\ düVü‰j·T+‘√ ùV≤‘·Tyê<ä <äèw溑√ düe÷C≤ìï, Á|üø£è‹ <Ûäsêà\qT n<Ûä´j·Tq+ #˚j·T&É+ H˚sêÃs¡T $<ë´e+‘·T\T. ‘·<ë«sê dü+Á|ü<ëj·÷\ ù|s¡T‘√ X¯‘êu≤›\T>± bÕ‘·T≈£îb˛sTTq eT÷&ÛÉ $XÊ«kÕ\qT $dü]®+∫ Áø=‘·Ô Jeq $<ÛëHêìï Á|üy˚X¯ô|≥Tº≈£îHêïs¡T. <ëìH˚ Ä<ÛäTìø£‘· nì #Ó|üø√e#·TÃ. ÁbòÕqT‡ <˚X¯+˝Àì kÕ+düÿè‹ø£ $|ü¢e+, <ëì qT+&ç dü÷Œ¤]Ô bı+~q Ç+>∑¢+&ÉT <˚X¯|ü⁄ ø±]àø£ ñ<ä´e÷\ Á|üuÛ≤e+‘√ ø£$‘·«+˝À ø±\Œìø√<ä´eT+ e∫Ã+~. Áø£eT+>± Ä ø±\Œìø√<ä´eT Á|üuÛ≤e+‘√ y˚T<Ûëe⁄\T, ø£e⁄\T, s¡#·sTT‘·\T #˚dæq s¡#·Hê <Û√s¡DT\˝À $X‚wüyÓTÆq e÷s¡TŒ\T sêkÕ>±sTT. πøe\ |ü⁄sêD≤\ #·T≥÷º ‹]π> Á|üã+<Ûä ø£$‘ê«\T, ˇπø eT÷dü˝À kÕπ> Ç‹eè‘êÔ\T>±ø£ q÷‘·q |ü+<∏ëqT mqTï≈£îHêïs¡T ø£e⁄\T. yê{ÏøÏ ‘√&ÉT Hê{Ï Á_{°wt Á|üuÛÑT‘·«+#˚ HÓ\ø=\Œã&çq $X¯«$<ë´\j·÷\T, Ä+>∑¢ $<ë´yê´|æÔ, bÕXÊÑ·´ kÕVæ≤‘·´ |ü]#·j·T+, |üÁ‹ø± yê´|æÔ, yê&ÉTø£ uÛ≤cÕ ñ<ä´eT+, C≤rjÓ÷<ä´eT+, n+‘·sê®rj·T <äèø£Œ<∏ä+, kÕe÷õø£ #Ó’‘·q´+, Á|üC≤kÕ«$Tø£ uÛ≤eq\T e+{Ï$ ùV≤‘·Te⁄\T>± Ä<ÛäTìø£ uÛ≤yê\T ø£e⁄\ y˚T<ÛädüT‡\˝À πs– yê] s¡#·q\˝À Á|ü‹_+_+#· kÕ>±sTT. Ä$<Ûä+>± |ü⁄≥Tºø=∫Ãq ø£$‘ê«ìï Ä<ÛäTìø£ ø£$‘·«+ nì #Ó|üŒe#·TÃ. ô|’q ù|s=ÿqï≥T¢ á Ä<ÛäTìø£ ø£$‘·«+˝À |ü⁄sêD Á|üã+<Ûä ø£$‘·« <Û√s¡DT\T e÷]b˛sTT K+&Éø±e´ Á|üÁøÏj·T\T>± yÓ\Te&ÉT‘·÷ edüTÔ qe´‘·, uÛ≤e e´ø°Ôø£s¡D qe´‘·, XË’© qe´‘· e+{Ï qMq b˛ø£&É\T bı&Édü÷bÕsTT. á b˛ø£&É\T |ü<ä´, e#·q, π>j·T ø£$‘ê«\‘√bÕ≥T <äèX¯´ø±yê´˝…’q s¡÷|üø£ kÕVæ≤‘ê´\˝À≈£L&Ü yÓTT<ä\j·÷´sTT. nsTT‘˚ qè‘·´ s¡÷|üø±˝À¢ á Á|üuÛ≤e+ ø=+#Ó+ HÓeTà~>± e∫Ã+~. Áø£eTÁø£eT+>± Ä<ÛäTìø£ ø£$‘√´<ä´e÷˝…’q uÛ≤e ø£$‘·«+, nuÛÑT´<äj·T ø£$‘·«+, $|ü¢e ø£$‘·«+, Ád”Ôyê<ä ø£$‘·«+, <ä[‘· yê] ø£$‘·«+ e+{Ï kÕVæ≤‘·´ Á|üÁøÏj·T\˝ÀqT á π>j·T s¡÷|üø±\T s¡∫+|ü ã&ܶsTT. ÁX¯e´ ø±yê´\T>± s¡∫+|üã&çq π>j·THê{Ïø£\T ø=ìï Äø±X¯yêDÏ <ë«sê yÓTT<ä≥ Á|ükÕs¡yÓTÆHê, \j·T ‘êfi≤‘·àø£yÓTÆq s¡÷|üø£ kÕVæ≤‘ê´\≈£î qè‘·´+ CÀ&ç+∫ Á|ü<ä]ÙùdÔ n$ qè‘·´s¡÷|üø±\T>± >∑T]Ô+|ü⁄ bı+<ä&ÜìøÏ ns¡Ω‘·qT bı+<äT‘êsTT. á yê´dü |ü]~Ûì <äèwæº˝À ô|≥Tºø=ì Ä<ÛäTìø£ ø£$‘·« XÊK\˝Àì Äj·÷ s¡÷|üø£ kÕVæ≤‘ê´\qT >∑T]+∫ ≈£î¢|üÔ+>±q÷, k˛<ëVü≤s¡D+>±q÷ ø=+‘· $#ês¡D #˚<ë›+.

uÛ≤e ø£$‘·«+:

uÛ≤e+ ÁbÕD+>±, uÛ≤eHê ã\+ |ü⁄wüÿ\+>± Á|ü<ä]Ù+∫q


dü\Vü‰

pHé 12

31

qe´ø£$‘·«y˚T uÛ≤eø£$‘·«+. kÂ+<äs¡´+, kÂ≈£îe÷s¡´+, <Ûäèyê>±q+...... ùd«#êäÁ|æj·T‘·«+, Ä‘êàÁX¯j·T+, n<äT“¤‘·‘·«+, ø±\Œìø£‘· e+{Ï ªªC≤>∑T #˚ôdH˚.... Çø£ y˚>∑ C≤\H˚.... \ø£åD≤\T ø£*–q á uÛ≤eø£$‘ê«ìï ˇπø Á|üÁøÏj·T>± #Ó|ü≈£îHêï, eTqdüT HÓ]– eTqïq\ ùdj·TT $uÛÑT Ç+<äT˝À ø=ìï Á|ü<Ûëq s¡#·Hê düeT÷Vü‰\T >∑T]Ô+|üã&ܶsTT. n$ &Ó+<äT eTdü˝…H√.... H˚&Ó+<äT eTdü˝…H√.. Á|üDj·T ø£$‘·«+, <˚X¯uÛÑøÏÔ ø£$‘·«+, Á|üø£è‹ ø£$‘·«+, eTT~‘·˝À qqT eTT<äT›ùdj·TT Á|æj·TT dü+|òüTdü+düÿs¡D ø£$‘·«+, uÛÑøÏÔ ø£$‘·«+ eT]j·TT düàè‹ ø£$‘·«+. Ä &Ó+<äT ì*#ÓH√... H˚&Ó+<äT ì*#ÓH√.. Ç˝≤ kÕ>∑T‘·T+~. ‘·s¡Tyê‘·, Á>±MTD ø£$‘·«+, dü+düÿè‹ ø£$‘·«+, ndæÔ‘·« y˚<äHê &܈ˆ yÓ+|ü{Ï ∫q dü‘·´+ >±]#˚ qè‘·´ s¡÷|üø£*Œ‘·yÓTÆq á ø£$‘·«+ nH˚ eT]ø=ìï düeT÷Vü‰\T ≈£L&Ü @s¡Œ&ܶsTT. n+<äT˝À s¡÷|üø£+ &܈ˆ XÀuÛ≤Hêj·TT&ÉT yÓTTˆˆ nH˚ø£ eT+~ qs¡Ôø° eTDT\ ø=ìï{Ïì |ü]o*<ë›+. ãè+<ë\#˚ <˚X¯ $<˚XÊ\˝À e+<ä\ ø=B› Á|ü<äs¡Ùq\≈£î H√#·Tø=qï~.

Á|üDj·T ø£$‘·«+:

uÛ≤e ø£$‘ê«ìøÏ |üsê´j·T|ü<ä+>± #Ó|ü≈£îH˚ á Á|üDj·T ø£$‘·«+˝À Ád”Ôì ˇø£ uÛÀ>∑ edüTÔe⁄>± ø±ø£ Äràj·T Áù|j·Tdæ>± >ös¡ e kÕúHêìï ø£*Œ+#ê&ÉT ø£$. neT*q X¯è+>±s¡+, ≈£î\bÕ*ø± X¯è+>±s¡+, ùd«#êä Á|üDj·T+ e+{Ï q÷‘·q yê<ë\T yÓ*dæHê qè‘·´s¡÷|üø±\˝Àì ø£<∏ë edüTÔe⁄qTã{Ϻ |ü⁄sêDÒ‹ eè‘êÔ\˝À nø£ÿ&Éø£ÿ&Ü Ád”Ô n+>±+>∑ es¡íq\T ‘·|üŒ˝Ò<äT. l mdt.$.uÛÑT»+>∑sêj·T X¯s¡à s¡∫+∫q ªªlø£èwüíbÕ]C≤‘·+µµ qè‘·´s¡÷|üø£+˝À dü‘·´uÛ≤eT $s¡Vü‰‘·ÿ+]ƒ‘·jÓÆT ‘·q Vü≤è<äj˚TX¯«s¡T&Ó’q lø£èwüßíì sêø£¬ø’ m<äTs¡T#·÷dü÷Ô #˚ùd

<˚X¯uÛÑøÏÔ ø£$‘·«+:

<˚XÊ_Ûe÷Hêìï, sêÁcÕº_Ûe÷Hêìï #ê≥T≈£î+≥÷ ø£e⁄\T sêdæq s¡#·q\T <˚X¯uÛÑøÏÔ ø£$‘·«XÊK˝À Á|ükÕÔeHês¡ΩyÓTÆq$. &܈ˆdæ.Hêsêj·TD¬s&ç¶ >±s¡T s¡∫+∫q ªª‘·s¡‘·sê\ ‘Ó\T>∑T yÓ\T>∑Tµµ qè‘·´s¡÷|üø£+˝À ◊‘·πsj·T Áu≤Vü≤àDeTT\ ø±\+qT+&ç, Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ ne‘·s¡D es¡≈£î >∑\ Ä+Á<Ûä |ü⁄sê s¡eT´ #·]Á‘·qT, qBq<ë\q÷, |ü⁄D´πøåÁ‘·\q÷, bÕ&ç|ü+≥\q÷, dü+düÿ èr yÓ’uÛÑyê\qT ø°]Ôdü÷Ô es¡íD\T kÕ>±sTT. Äø±X¯yêDÏ˝À Á|ükÕs¡eTe«&Éy˚T ø±ø£ sêÁcÕºe‘·s¡D√‘·‡yê\˝Àq÷, Á|üuÛÑT‘·« |üs¡«~Hê\˝Àq÷ $]$>± y˚~ø£\ô|’ Á|ü<ä]Ù+|üã&ç+~ á s¡÷|üø£+. Ä dü÷Œ¤]Ô‘√ n<˚


dü\Vü‰

pHé 12

32

n+XÊìï rdüTø=ì nH˚ø£ eT+~ \ã›Á|ü‹wüߺ˝…’q Ç‘·s¡ ø£e⁄\T≈£L&Ü <Ûäèyê>±q+... s¡÷|üø±\T s¡∫+#ês¡T. ªªe≈£îfi¯ ‘·T\dæ e÷˝≤uÛÑs¡D≤ $≈£î+sƒ¡ yêkÕ lXÊ! Á|üø£è‹ ø£$‘·«+: ø°ås¡ yêsê• X¯j·THê! <˚e<˚yê! á XÊU≤ ø£$‘·«+˝À Ä+>∑¢ ø±\Œìø£ ø£e⁄\˝À eTTKT´&Ó’q >∑+<Ûä dæ+<Ûä÷s¡ j·÷q!..... Ç˝≤ kÕ>∑T‘·T+~. $*j·T+ esY¶‡esYÔ Á|üuÛ≤e+ ø£ì|ædüTÔ+~. Á|üø£è‹˝Àì »&É, JesêX¯ó \H˚ bÕÁ‘·\T>± ∫Árø£]+∫ s¡#·q\T #˚XÊs¡T ø£e⁄\T. &܈ˆe&˚¶|ü*¢ düà è‹ ø£$‘·«+: <∏ëeTdtÁπ>, ÁuÖì+>¥, esY¶‡esYÔ, e+{Ï Ä+>∑¢ ø£e⁄\T ªm*Jµ \T ø£èwüí s¡∫+∫q ªª>∑&ç¶|üPe⁄µµ s¡÷|üø£+ Á|üø£è‹ ø£$‘ê«ìøÏ #·ø£ÿì ñ<ëVü≤s¡D. ‘√≥˝Àì |üPe⁄\qT, ‘·TyÓTà<äqT bÕÁ‘·\T>± #˚dæ ÁyêXÊs¡T. yê{Ï Á|üuÛ≤e+‘√ ‘Ó\T>∑T˝À yÓ\dæq$ düàè‹ ø£$‘·\T. eTs¡DÏ+∫q Á|æj·TyÓTÆq e´≈£îÔ\qT Á|ürø±‘·àø£+>± e÷qe dü+ã+<Ûë\qT, $\Te\q÷ $y˚∫+∫q á s¡÷|üø£+ <ä÷s¡<äs¡ÙHé <ë«sê Á|ükÕ]‘·yÓTÆsTT+~. á ø£$ sêdæq düà]+#·T≈£î+≥÷ ∫+‘·‘√ Áyêdæq ø£$‘·«y˚T düà è‹ ø£$‘·«+. Á|üeTTK yêπ>Zj·T ø±s¡T\T &܈ˆu≤˝≤+Á‘·|ü⁄ s¡»˙ø±+‘·sêe⁄ >±s¡T s¡∫+∫q eTs√ s¡÷|üø£+ ªø£$ ø£fi≤´D+µ ≈£L&Ü á ø√e≈£î #Ó+~q<˚. ª$X¯«MDµ s¡÷|üø£+˝À á düà è‹ ø£$‘ê <Û√s¡DÏ $ì|ædüTÔ+~. Á^≈£î dü+|òüT dü+düÿs¡D ø£$‘·«+: Ä<ÛäTìø£ ø£$‘·« <Û√s¡DT\T ÁbÕs¡+uÛÑ <äX¯˝ÀqTqï 19e bÂsêDÏø£ >±<Ûä\˝Àì yÓ’DÏ≈£î&ÉT ªÄ]Œ¤j·Tdtµ J$‘· ø£<∏ä Ä<Ûës¡+>± X¯‘êã›|ü⁄ ∫e] ø±\+ Hê{Ï yê&Ó’q l uÛ≤>∑e‘·T\ sêeTj·T´>±s¡T ‘Ó\T>∑T˝À Áyêj·Tã&çq~ á s¡÷|üø£+. eTs¡DÏ+∫q ‘·q dü‹ì s¡∫+∫q ª>=\¢ ø£˝≤|ü+µ qè‘·´ s¡÷|üø£+˝À dü+|òüT dü+düÿs¡D≤_Û˝≤wü >∑÷]à Äy˚<äq‘√ >±q+ #˚kÕ&ÉT ø£<∏ëHêj·T≈£î&ÉT ªÄ]Œ¤j·Tdtµ.... ªªHê MD≤s¡T‹ ÁyÓ÷j·T>± Á‘√j·T>± ø£ì|ædüTÔ+~. ≈£L∫|üP&ç uÛ≤>∑e‘· y˚Tfi≤\ esêZìøÏ #Ó+~q Hê<Ûë´qy˚T uÛ≤eyÓTÆ, sê>∑yÓTÆ uÛ≤>∑e‘·T\ sêeTj·T´>±s¡T ‘êqT dü+Á|ü<ëj·T yÓ’~ø£ Áu≤Vü≤àDT ˙<ë] Hê <Û˚´j·TyÓTÆ ˝Àø£˝Àø±\˝À &Ó’qq÷, dü+|òüT+˝Àì ≈£î\ <äTs¡Vü≤+ø±sê\qT, es¡í$eø£å‘·qT, yÓ’~ø£ ‹]π>{Ï #·s¡D≤\ >∑‹ ‘êfi¯yÓTÆ <Ûäsêà\˝Àì ˝ÀbÕ\qT m‹Ô#·÷|ü⁄‘·÷ Hê{Ï ø±\+˝ÀH˚ á m˝…Z‹Ô $ì|æ+‘·T ì<Ó Hê Vü≤è<äj·T yêD° s¡÷|üø±ìï s¡∫+∫ Á|ü<ä]Ù+|üã÷q&É+ kÕVü≤k˛ù|‘·yÓTÆq #·s¡´. @˝Àø£eT+<äT+<äTy√ $+<äTy√ Hê sêD°.... sêC≤sêyéT yÓ÷Vü≤HésêjYT (ÁãVü≤à düe÷»+), <äj·÷q+<ä düs¡dü«‹, ìC≤ìøÏ ø£$<äèø√ÿD+˝À sêùd~ düà è‹ ø£$‘·«+. ø±ì (Äs¡´ düe÷»+), CÀ´‹sêyé |üP˝Ò ñ<ä´e÷\T, uÖ<ä∆+ e+{Ï <Ûë]àø£, ‘ê‹«ø£ e÷sêZ\#˚ Á|üuÛ≤$‘·T&Ó’ l sêeTj·T´>±s¡T á >=\¢ ø£˝≤|ü+ Ç+<äT˝À ø£<∏ëHêj·Tø£ <äèø√ÿD+˝À s¡#·sTT‘· sêdæHê düà è‹ø£$‘ê«ìï ‘·\|æ+#˚~>±H˚ $ì|ædüTÔ+~. s¡#·q #˚dæ j·TT+&Ée#·TÃ.

uÛÑøÏÔ ø£$‘·«+:

dü+düÿèr ø£$‘·«+:

‘Ó\T>∑Tyê] dü+düÿ è‹˝À uÛ≤>∑yÓTÆq |ü+&É>∑\T, H√eTT\T, l mdt.$.uÛÑT»+>∑sêj·TX¯s¡à>±s¡T s¡∫+∫q lø£èwüí bÕ]C≤‘·+ qè‘·´s¡÷|üø£+˝À s¡TøÏàDÏ lø£èwüßíì n]Ãdü÷Ô #˚ùd uÛÑøÏÔs¡dü Ä#êsê\qT edüTÔe⁄\T>± #˚dæ sêùd ø£$‘·«+ dü+düÿ è‹ ø£$‘·«+>± #Ó|üŒã&ÉT‘·T+~. <˚e⁄\|ü*¢ ø£èwüíXÊÁdæÔ>±s¡T s¡∫+∫q ªø£ècÕíwüº$Tµ s¡÷|üø£+ á ø√e≈£î #Ó+~q<˚. Ç+ø± dü+Áø±+‹, ñ>±~, BbÕe[ e+{Ï |ü+&ÉT>∑\T ø£<∏ë edüTÔe⁄\T>± nH˚ø£ qè‘·´s¡÷|üø±\T s¡∫+|üã&ܶsTT.

ndæÔ‘·« y˚<äHê ø£$‘·«+:

á XÊK˝À nH˚ø£ π>j·÷\T, |ü<ë´\T, K+&É ø±yê´\T s¡∫+|ü ã&ܶsTT. ø±ì ø=ìï >∑+≥\ bÕ≥T Á|ü<ä]Ù+|üã&˚ s¡÷|üø±\˝À πøe\ ndæÔ‘·«y˚<äHê edüTÔe⁄‘√ ø£<∏ä\*¢ Á|ü<ä]Ù+#·&É+ ø£wüºkÕ<Ûä´+. s¡÷|üø±\˝À uÛ≤>∑+>± nø£ÿ&Éø£ÿ&Ü á s¡ø£+ ø£$‘ê«\T $ì|ækÕÔsTT. ñ<ë: l mdt.$.uÛÑT»+>∑sêj·T X¯s¡à>±] ª#·+&Ü*ø£µ qè‘·´ s¡÷|üø£+˝À Ä bÕÁ‘· ìπs«<ä+ >∑eTì<ë›+...


dü\Vü‰

ªªn>±<Ûä u≤<Ûë ≈£L|ü+˝À ã&ç n\eT{Ï+#·T Hê Ä‘·à≈£î #Ó’ ‘·q´eTT ˝Ò<äT, X¯s¡D´eTT ˝Ò<äT <äs¡Ùq˝Ò <ë<äs¡ÙeTT ˝Ò<äT.... á ‘·yÓ÷e\¢] ñwüdüT‡*ø£ |üPj·Te⁄ á •~Û\ y˚DT>∑fi¯eTTà*ø£ ÁyÓ÷j·Te⁄ á HÓ’#·´ ≈£L|üeTTq |ü+ø£»eTT yÓTT\e<äT á |òüTÀs¡ XÊ|üeTTàq ø£+‘·y˚T ˝Ò<äT...... n+≥÷ #·+&Ü\ ≈£î\+˝À |ü⁄{Ϻ, nÁ>∑ esêí\yê] NÛ‘êÿsê\≈£î, ‘·èD°ø±sê\≈£î >∑T¬s’q ‘·q »qà|ü≥¢ y˚<äq Ç+<äT˝À Á|üø£{Ï‘· eTÚ‘·T+~. Á>±MTD ø£$‘·«+: Á>±eT d”eT\˝Àì kıã>∑T\T, ÁXÊ$T≈£î\ J$‘·+‘√ eTT&ç|ü&çj·TTqï yê] <Ó’q+~ø£ ø±s¡´Áø£e÷\˝Àì n+XÊ\‘√, eTTK´+>± e´ekÕj·T ø±]à≈£î\ |ü˝…¢bÕ≥\T Á>±MTD ø£$‘·« XÊK˝ÀøÏ ekÕÔsTT. &܈ˆ u≤˝≤+Á‘·|ü⁄ s¡»˙ø±+‘·sêe⁄ >±s¡T s¡∫+∫q ª$»jÓ÷düTÔ‘˚ Hê]µ qè‘·´s¡÷|üø£+˝À ˇø£ n+ø£+ yÓTT‘·Ô+ á |ü˝…¢|ü<ë˝Ò $ì|ækÕÔsTT. ªª|ü+&çq ùd˝Àì ô|’s¡T b˛π>dæ ø=j·T´+&ç ø√‘·\T ø=&Éefi¯óflã{Ϻ ø√dæHê ø£+≈£î\T ≈£î+#Ó\ ø=B› mj·T´Ás¡ ãfi¯fl˝À Ç\T <ë]ã{Ϻ..... Ç≥Te+{Ï Á>±MTD ø£$‘·« ^‘ê\T dü«#·Ã¤yÓTÆq ôd\j˚T{Ï yê>∑T˝≤ q&Éø£\T kÕ–kÕÔsTT.

nuÛÑT´<äj·T ø£$‘·«+:

pHé 12

33

kÕe÷õø£ #Ó’‘·q´+, ÁXÊ$Tø£ »q |üø£åbÕ‘·+, yêdüÔ$ø£‘·, |”&ç‘· »q |üø£å+, düeTdüe÷» ìsêàD+ e+{Ï \ø£åD≤\‘√ nuÛÑT´<äj·T ø£$‘·«+ Ä$s¡“¤$+∫+~. <˚X¯yê´|üÔ+>± ø=qkÕ>∑T‘·Tqï düyÓTà\T, dü‘ê´Á>∑Vü‰\T, kÕj·TT<Ûä b˛sê{≤\≈£î düŒ+~+#·ø£ uÛ≤e ø£$‘·«+ ù|s¡T‘√ }Vü‰ Áù|j·TdüT\ #˚˝≤+#·\eTT\T |ü{Ϻ uÛ≤eHê˝Àø±˝À¢ $Vü≤]düTÔqï Ä<ÛäTìø£ ø£$‘ê«ìï uÛÑ÷e÷s¡Z+ |ü{Ϻ+∫+~ nuÛÑT´<äj·T ø£$‘·«+. eTVü‰ø£$ ll s¡∫+∫q eTVü‰ Á|ükÕúq+ ˝Àì π>j·÷\T πøe\ ÁX¯e´ π>j·÷\T>±H˚ ø±ø£ ‘·s¡Tyê‹ ø±\+˝À nH˚ø£ qè‘·´ s¡÷|üø±\˝ÀqT ñ|üjÓ÷–+|üã&ܶsTT. ll ø£\+ qT+∫ π>j·THê{Ïø£\T>± yÓ\Te&çq ªuÛÑ÷‘ê\ ø=*$Tµ, ª#·]Á‘· #Ó|æŒq dü+<˚X¯+µ, ª•s¡düT‡ #Ó|æŒq s¡Vü≤dü´+µ, ªdüTbÕÔdæúø£\Tµ e+{Ï$ nuÛÑT´<äj·T yê<ä s¡÷|üø£ kÕVæ≤‘ê´˝Ò. yÓ\T>∑T ˙&É\T ∫Á‘·+˝Àì ªbÕ&Éy√sTT uÛ≤s¡rj·TT&ܵ nH˚ nuÛÑT´<äj·T ^‘·+ Á|ü‹ ‘Ó\T>∑TyêìøÏ düT|ü]∫‘·y˚T. Ç≥Te+{Ï ^‘ê\T #·\q ∫Á‘ê\˝À ø√ø=\¢\T>± ø£ì|ækÕÔsTT.

$|ü¢e ø£$‘·«+:

Ä<ÛäTìø£ ø£$‘·«+˝À ˇø£ ô|<ä› eT\T|ü⁄ ª$s¡dü+µ Ä$sꓤe+. 1970 dü+ˆˆ p˝…’˝À $|ü¢e s¡#·sTT‘·\ dü+|òüT+ ($s¡dü+) @s¡Œ&ç+~. ll á dü+|òü÷ìøÏ Á|ü<∏äe÷<Ûä´≈£åî&ÉT. 1960 e <äX¯ø£+˝À kÕ«|æïø£ kÕVæ≤‘·´+, n|üsê<Ûä |ü]XÀ<Ûäø£ kÕVæ≤‘·´+, dæìe÷ kÕVæ≤‘ê´\ e\¢ ø£$‘·«+˝À @s¡Œ&ɶ düÔ㛑·qT #Û˚~+#·&ÜìøÏ 1965˝À Äs¡T>∑Ts¡T ø£e⁄\T kÕú|æ+∫q ~>∑+ãs¡ ø£$‘·« yÓ\T¢e 1968˝À #·˝≤¢]b˛sTTq H˚|ü<∏ä´+ ª$s¡dü+µ @sêŒ≥T≈£î eTTK´ ùV≤‘·Te⁄\˝À ˇø£{Ï>± e÷]+~. e÷]ÿ‡j·THé k˛wü*»y˚T <Û˚´j·T+>± kÕj·TT<Ûä b˛sê{≤\qT düeT]údü÷Ô $|ü¢e s¡#·sTT‘·\T ‘·eT s¡#·q\T #˚XÊs¡T. n+‘˚>±ø£ á ø£$‘·« <Û√s¡DÏ m+<äs√ ø£e⁄\qT, s¡#·sTT‘·\qT, y˚T<Ûëe⁄\qT Á|üuÛ≤$‘·+ #˚dæ+~. yê]˝À ø=+<äs¡T qè‘·´ s¡÷|üø£ kÕVæ≤‘ê´\qT ≈£L&Ü yÓ\Te]+#ês¡T. X¯‘ê~Ûø£ qè‘·´ s¡÷|üø±\qT s¡∫+∫q Ä<ÛäTìø£ ø£$ l _.qs¡dæ+Vü≤eT÷]Ô (_ï+) ø£\+ qT+&ç }|æ]b˛düT≈£îqï ªÁ|ükÕúq+µ qè‘·´s¡÷|üø£+ á ø√e≈£î #˚+~q<˚. ìs¡+≈£îX¯ uÛÑ÷kÕ«eT´ e´edüúqT m~]+#·eTì ÁXÊ$T≈£î\≈£î ñ<√“~Û+#˚ á |ü+≈£îÔ\T #·÷&É+&ç.... ªªM–b˛≈£î CÀ–b˛≈£î ` Ä–b˛≈£î Ä]b˛≈£î #˚j·T÷‘·qT ø√s¡T≈£î+≥÷ ` }_˝ÀHÓ ñ+&çb˛≈£î ì|ü˝§\Tÿ ì»+#·÷&ÉT ` ˙˝À|ü* X¯øÏÔ #·÷&ÉT bÕ‘êfi¯|ü⁄ |ü&Éø£ e÷ì ` ì+–q+≥ ì*∫ #·÷&ÉT n+ãs¡y˚T #˚‹ø£+<ä ` m~π> y˚T<ÛädüT‡ ˙~


dü\Vü‰

34

ø=+&É\H˚ bı&çbı&ç>± ` |ü>∑T\>=≥Tº ã\+ ˙~ Á|üø£è‹˝À Á|ü‹ nDTe⁄ ` Á|ü‹ ÁbÕDÏøÏ kı+‘·+. @ kÕ«s¡ú+ ø±<äHêï ` ø±<äqï~ dü‘·´+... Ç≥Te+{Ï nH˚ø£ π>j·÷\T á qè‘·´ s¡÷|üø£+˝À ø£ì|ækÕÔsTT. Ç˝≤ ‹s¡T>∑Tu≤≥T <Û√s¡DÏì s¡T∫ #·÷|æ+∫q á $|ü¢e ø£$‘·«+ eT]ø=ìï ø£$‘·« yê<ë\≈£î dü÷Œ¤]Ôì∫Ã+~. n˝≤ e∫Ãqy˚ Ád”Ôyê<ä ø£$‘·«+, <ä[‘· yê<ä ø£$‘·«+, Ç+ø± yÓTÆHê]{°yê<ä ø£$‘ê«\T.

Ád”Ôyê<ä ø£$‘·«+:

pHé 12 ìs¡dædü÷Ô, $eø£å‘·\qT e´‹πsøÏdü÷Ô kÕe÷õø£ Hê´j·T+ ø√dü+, düeTdüe÷» ìsêàD+ ø√dü+ <ä[‘· ø£e⁄\T, ø£fi≤ø±s¡T\T, s¡#·sTT‘·\T H˚&ÉT ã\yÓTÆq >∑s¡®q\T $ì|ædüTÔHêïs¡T. Ä<ÛäTìø±+Á<Û ä ø£$‘·«+˝À Á|ü‹|òüT≥q #Ó’‘·q´+‘√ <ä[‘· dü«sêìï @Hê&√ $ì|æ+∫q eTVü‰ø£$ >∑TÁi+ C≤wüßyê, uÀsTT ;ÛeTqï e+{Ï yês¡\T á ø£$‘ê«ìøÏ Ä<äT´\T. ø±ì 1980 dü+ˆˆ ‘·s¡Tyê‘· á <ä[‘· ø£$‘·«+ |ü<äTHÓøÏÿ+~. <ä[‘·T˝Ò ø±ø£ yê] düeTdü´\ |ü≥¢ kÕqTuÛÑ÷‹ ø£*–q qè‘·´ s¡÷|üø£ ø£s¡Ô\T ndüŒèX¯´‘·qT, ≈£î\ $eø£å‘·qT ìs¡dæd ü÷Ô s¡#·q\T #˚XÊs¡T. á <Û√s¡DÏ˝À _ï+ s¡∫+∫q ªªl K+&É kÕúDTe⁄ (X¯ã] #·]Á‘·) s¡÷|üø£+˝À X¯ã]ì j·T»„yê{Ïø± ÁbÕ+‘êìøÏ sê˙j·T≈£î+&Ü ìs√~Ûdü÷Ô ªª$\¢+ãT\T #˚ã÷H˚ _Û\¢C≤‹ <ëqe⁄ |æ≥º\T |ü⁄≥º\T>={Ϻ bı≥º>∑&ÉT|ü⁄ø=qT <ëqe⁄... n+≥÷ eTTì •wüß´\T ‘·]$Tø=&É‘ês¡T. ªªø£&ÉC≤‹ |ü⁄≥πø H˚s¡e÷?.... ø=+&ÉC≤‹ nq>±H˚ V”≤qe÷... n+≥÷ yêb˛‘·T+~ X¯ã]. n˝≤π> ndüŒèX¯´‘ê ìyês¡D¬ø’ <ä[‘· Äy˚<äH˚ edüTÔe⁄>± $X¯«ø£$ s¡M+Á<äHê<Ûé sƒê>∑÷sY s¡∫+∫q #Û·+&Ü*ø£ u…+>±© eT÷\+ Ä<Ûës¡+>± ‘Ó\T>∑T˝À &܈ˆ uÀsTT ;ÛeTqï, l mdt.$.uÛÑT»+>∑ sêj·T X¯s¡à, &܈ˆ e&˚¶|ü*¢ ø£èwüí >±s¡\T ª#·+&Ü*ø£µ qè‘·´ s¡÷|üø±ìï me]øÏ yêπs $&ç$&ç>± ÁyêXÊs¡T.

>∑‘·+˝À á <Û√s¡DÏ nø£ÿ&Éø£ÿ&Ü bı&É#·÷|æHê ≈£L&Ü 1980 <äX¯ø£+ qT+&ç Ç<=ø£ Á|ü‘˚´ø£ yê<ä+>± }|ü+<äTø=qï~. Ád”Ô\ nqTuÛÑyê\T, nqTuÛÑ÷‘·T\qT Ád”Ô\ <äèø√ÿD+ qT+&ç Ád”Ô˝Ò e]í+#ê\H˚ Ä˝À#·Hê $<Ûëq+‘√ Ä$s¡“¤$+∫q kÕVæ≤‘·´<Û√s¡DÏ á Ád”Ôyê<ä ø£$‘·«+. á <Û√s¡DÏ dü÷Œ¤]Ô‘√H˚ Á|üU≤´‘· Ád”Ôyê<ä ø£esTTÁ‹ leT‹ z˝≤Z ªÁ<Í|ü~µ qè‘·´s¡÷|üø±ìï s¡∫+#ês¡T. ªªˇø£ |ü‹ p<ä]jÓÆT eT]jÓTTø£+&ÉT bÕ#·≈£î&Ó’ y˚s=ø£ÿ&ÉT q≥T&Ó’, >√bÕ\≈£î&Ó’, nX¯« •ø£å≈£î&Ó’, qqT ø°#·≈£î u≤]q |ü&É<√dæHê ‘·>∑T düeTj·÷ì¬ø’ y˚∫j·TT+{Ïì Äs¡ì |ü>∑Hê~, #·˝≤¢s¡ì |ü>∑ Hê~..... Ç˝≤+{Ï n_Ûe´øÏÔ á s¡÷|üø£+ ì+&Ü Á<Í|ü~ bÕÁ‘· <ë«sê $ì|ædüTÔ+~. Ç+ø± u≤˝≤+Á‘·|ü⁄ s¡»˙ø±+‘·sêe⁄ >±] ª$»jÓ÷düTÔ‘˚ yÓTÆHê]{°yê] ø£$‘·«+: Hê]µ á ø√e≈£î #Ó+~q qè‘·´s¡÷|üø£+. uÛ≤s¡‘· <˚X¯+˝À eTTdæ¢+ yÓTÆHê]{° esêZìøÏ eT‘·|üs¡yÓTÆq yê] <ä[‘·yê<ä ø£$‘·«+: uÛ≤s¡rj·T düe÷»+˝À y˚fi¯SflqTø=ìj·TTqï ≈£î\e´edüúqT mH√ï düeTdü´\THêï, u≤Á; eTd”<äT ≈£L*Ãq ‘·s¡Tyê‘· >=+‘·T $|æŒ dü«s¡+ ô|+∫+~ á yê<ä ø£$‘·«+. nsTT‘˚ Á|ü<äs¡ÙHê |üs¡+>± 3 >∑+≥\ e´e~ÛøÏ dü]|ü&˚≥+‘· qè‘·´ s¡÷|üø£ kÕVæ≤‘ê´\T Ç+ø± yÓ\Te&É˝Ò<äT. n<˚ ø±≈£î+&Ü y˚~ø£\ô|’ düTìï‘·yÓTÆq düeTdü´‘√ uÛ≤yêy˚XÊ\qT ¬s#·Ã>=fÒº Á|ü<äs¡Ùq\T ø£ì|æùdÔ m<äTs¡T>±qTqï Áù|ø£å≈£î\˝Àì ø=+‘·eT+~ ‹s¡>∑ã&ç‘˚ ‘·<ë«sê eT‘· |òüTs¡¸D\T #Ó\πsπ> Á|üe÷<ä+ ≈£L&Ü ñ+~. nsTTHê eT‘· |üs¡ düeTdü´\qT $y˚∫+#˚ kÕVæ≤‘ê´\‘√ e#˚à s¡÷|üø±\˝À uÛ≤>∑+>± nø£ÿ&Éø£ÿ&Ü á s¡#·Hê #Ûêj·T\T ø£ì|ædüTÔHêïsTT. Ç˝≤ Ä<ÛäTìø£ ø£$‘·« $$<Ûä <Û√s¡DT\˝À qè‘·´ s¡÷|üø±\T Ç+ø± yÓ\Te&ÉT‘·÷H˚ ñHêïsTT. <˚X¯ø±\ |ü]dæú‘·T\qT ã{Ϻ Á|ü‹ kÕ+|òæTø£ düeTdü´˝ÀqT+&ç ˇø£ ø=‘·Ô ø£$‘ê yê<ä+ |ü⁄≥Tºø=düTÔ+~. uÛÑ$wü´‘·TÔ˝ÀqT Ç≥Te+{Ï ø£$‘êyê<ë\T eT¬sìï ñ<äsTT+#·qTHêïjÓ÷ y˚∫ #·÷&Ü*.

` neT˝≤|ü⁄s¡+ ø£Hêïsêe⁄ (9866650411)


dü\Vü‰

35

pHé 12

nø£ås¡+ n»sêeTs¡+ ` ìs¡+≈£îX¯ $HêX¯ø£s¡+

∫{Ϭø&ÉT dæsê‘√ #ê¬s&ÉT ø±–‘·+ô|’ nø£åi dü+uÛÑe⁄&ÉT |ü⁄f…º&ÉT yêsêÔ yê´K´*ï |ü⁄{ϺkÕÔ&ÉT |ü⁄\øÏkÕÔ&ÉT. q\¢Jy√\T ùd«#êä e´edüú*ï e\¢ø±&ÉT #˚dü÷Ô e⁄+fÒ... sêC≤´+>∑ $T∫Ãq uÛ≤e ùd«#·Ã¤ì sê»´+ s¡#·Ãs¡#·Ã #˚dü÷Ô e⁄+fÒ... nø£ås¡ ÁãVü≤à\T nø£ås¡ jÓ÷<ÛäT\T nø£ås¡ jÓ÷>∑T\T nø£ås¡ BÛs¡T\T b˛sê&ÉT‘·÷H˚ e⁄+{≤s¡T bı<äT› bı&ÉT|ü⁄˝…’ ìq~kÕÔs¡T b˛s¡T _&ɶ˝…’ ìs¡dækÕÔs¡T. nø£ås¡+ô|’ m+<äTøÏ+‘· nø£ÿdüT? @$T{Ï? á q\¢ #·{≤º\ düs¡ÿdüT? @$T{Ï á sê»´+? m+<äTøÏ+‘· nsê#·ø£+? bÕ|ü |ü+øÏ\ ìj·T+‘·\≈£î`nø£ås¡ Vü≤+‘·≈£î\≈£î ÁãVü≤à Vü≤‘ê´ bÕ|ü+ #·T≥Tº≈£î+≥T+~. nø£ås¡ eT+fÒ ø£åj·T+ ø±ì~ n~ dü+Je >∑]“¤ nø£ås¡ eT+fÒ uÛÑj·T+ ˝Òì~ n~ ns¡T®ì n+ãT\ bı~. nø£åi düeTTÁ<ëìøÏ n&ÉT¶ø£≥º y˚ùdyê&ÉT neì˝À |ü⁄≥ºH˚˝Ò<äT. nø£åsêø±XÊìï ÄÁø£$T+#˚yê&ÉT $X¯«+˝À q&ÉT+ø£fº˝Ò&ÉT. nø£ås¡+ ‘·q ø=q >√{Ïô|’ n{≤¢düTqT Ä&çdüTÔ+~. nø£ås¡+ |ü⁄&É$T n+‘ê |ü<ä bÕ<äj·÷Á‘·*ï #˚düTÔ+~. nø£ås¡+ ‘·q ∫{Ϭøq y˚\T q+~+∫ nqTì‘·´+ düe÷C≤ìï q&ç|ædüTÔ+~. nø£ås¡+ n+uÒ<äÿsY #·÷|ü⁄&ç y˚˝…’ ndüe÷q‘·*ï düeT÷\+>± ô|]øÏ y˚düTÔ+~. nø£ås¡+ ‘·q Vü≤kÕÔ\‘√ neTè‘· B«bÕ\ ì]àdüTÔ+~

nø£ås¡+ ‘·q uÛ≤yêeTè‘·+‘√ nK+&É BbÕ\ yÓ*–düTÔ+~. <äTwüº<äTØï‹ <äTs¡Vü≤+ø±s¡ ≈£îÁ≥\≈£î nwüº e+ø£s¡\T b˛e⁄ nø£åsê\T <äTsê«s¡ <ÛÓ’s¡´ kÕVü≤kÕ\‘√ <ä÷düT¬ø\‘êsTT nø£ås¡ •©eTTU≤\T nø£ås¡ \ø£å\ nøåöVæ≤DT\T dæ<ä∆|ü&ç‘˚ nÁø£eT Jy√\$ m+‘·? nø£ås¡ $düTŒ¤*+>±\T MπsX¯*+>±˝…’ $»è+_ÛkÕÔsTT#·÷&ÉT nø£ås¡ Væ≤e÷\j·T X¯è+>±\T >∑Ts¡C≤&É >∑T+&Ó ¬øs¡{≤˝…’ m>∑Ts¡T‘êsTT. m._.¬ø. nø£åsê\T m.¬ø. 47˝…’ ù|\ ˝Ò<ë? s¡dü÷˝Ÿ nø£åsê\T sêeT u≤D≤˝…’ <ä÷ø£˝Ò<ë? ll nø£åsê\T dæ+Vü‰˝…’ >∑]®+#· ˝Ò<ë? ø£\B|t qj·T´sY nø£åsê\T ≈£îsƒêsê˝…’ ≈£îy˚Tàj·T˝Ò<ë? bı‘·÷Ô] nø£åsê\ bı*πøø£\T $q˝Ò<ë? Hês¡¢ yê] nø£åsê\ qj·÷>±sê\T ø£q˝Ò<ë? neTsY\ nø£åsê\T düeTs¡+ dü\T|ü˝Ò<ë? lìyêdt\ nø£åsê\T •eyÓT‹Ô Ä&É˝Ò<ë? nø£åsêìï n~Ûπøå|æùdÔ.......... n<Ûä´ø£å |”sƒê˝Ò ø£~˝≤sTT nø£åsêìï neùV≤fi¯q #˚ùdÔ... kÕÁe÷C≤´˝Ò ≈£L*b˛j·÷sTT. nø£ås¡+ô|’ sê»ø°j·T+........ nø£åsê\ ne÷qTwü‘·«+ nø£ås¡+ô|’ sê»´Á|üy˚Tj·T+ nj·÷´! m+‘·es¡≈£î Hê´j·T+! n+<äTπø..... b˛sê&ç‘˚ b˛j˚T<˚+ ˝Ò<äT nø£ås¡ X¯è+K˝≤\T ‘·|üŒ s¡+&ç, s¡+&ç bÕÁ‹πøj·TT˝≤¢sê! ˝…+&ç, ˝…+&ç y˚T<Ûëe⁄˝≤¢sê! ˝ÒøÏ Jy√\ <Ûä«+kÕì¬ø’. #Ó\¢H˚ #Ó\¢e⁄ q\¢ Jy√\T ‘Ó\T>∑Tyês¡T ø±s¡T eT÷>∑Je⁄\T nø£ås¡ ◊ø£´‘· $s¡ã÷j·÷*! nø£ås¡ düK´‘· $\dæ˝≤¢*!!

` e{Ϻ|ü*¢ ø√fÒX¯«s¡¬s&ç¶ , Á|üC≤ ø£$ neTsêe‹ $<ë´dü+düú\ #ÛÓ’s¡àHé ôd˝Ÿ: 80196 79713


dü\Vü‰

pHé 12

36

lyê] s¡÷|ü+ Ç˝≤ ñ+≥T+~! ªªeTq kÕ+düÿè‹ø£ dü+|ü<ä eTVü≤Àqï‘·yÓTÆq~. eTq #ê]Á‘·ø£ <äèwæº <√wüuÛÑ÷sTTwüºyÓTÆq~. #·]Á‘·qT $düà]+∫ |ü⁄øÏÿ+{Ï |ü⁄sêD≤\‘√ ø±\πøå|ü+ #˚ùd C≤‹ $ø£dæ+#·˝Ò<äT.µµ nqï #·Áø£es¡TÔ\ sê»>√bÕ˝≤#ê] Væ≤‘√øÏÔøÏ ì<äs¡Ùq+ ‹s¡TeT\ –s¡T\T. lyÓ+ø£fÒX¯«s¡T&ÉT n+fÒ...‘·q ô|[¢ ø√dü+ n|ü⁄Œ #˚dæ, uÛÑ≈£îÔ\ ø±qTø£\‘√ ≈£îuÒs¡T&çøÏ e&û¶ #Ó*¢düTÔHêï&ÉH˚ bÂsêDÏø£ >±<∏ä e÷Á‘·y˚T ø±<äT, C≤‹, eT‘· ≈£î\, *+>∑ $eø£å≈£î nr‘·+>± yÓ*dæq ˇø£ eTVü≤Àqï‘· ‘ê‹«ø£eT÷]Ô. dü|üÔ–s¡T\ $X‚cÕ\T dü\Vü‰ Á|ü‘˚´ø£+.

|ü˙ïsY ôd\«+

‹s¡TeT\˝À

yÓ\dæq l yÓ+ø£fÒX¯«s¡Tì ‘=*kÕ]>± Äfi≤«s¡T\T ø°]Ô+#ês¡T. nfi≤«s¡T n+fÒ s¡ø£å≈£î&ÉT. ‹s¡TeT\ ‘=*Hê{Ï ù|¬s’q y˚+>∑&Üìï bÕbÕ\qT Vü≤]+#˚ |üs¡«‘·+>± Äfi≤«s¡T\T ù|s=ÿHêïs¡T. @ ≈£î˝≤ìøÏ #Ó+~Hê, @ eT‘êìøÏ #Ó+~Hê, |üPs¡« J$‘·+˝À m≥Te+{Ï bÕbÕ\T #˚dæHê, |üXÊÑêÔ|ü+ bı+~‘˚ @&ÉTø=+&É\yê&ÉT ø√]q ø√]ø£\T HÓs¡y˚s¡TkÕÔ&Éì ˝Àø±ìøÏ #ê{≤s¡T. <äTwüº•ø£åD`•wüº s¡ø£åD nH˚ Væ≤+<ä÷eT‘·|ü⁄ s¡<∏ä#·Áø±\qT ‘·|ü⁄Œ\T eTìï+#·T≥j˚T <˚e⁄ì düT>∑TD+ nH˚ eTsêZìøÏ ‹|æŒq U≤´‹ nfi≤«s¡T\<˚. l yÓ+ø£fÒX¯«s¡Tì $X¯«dæùdÔ qs¡ø£+ ˝Ò<äì düŒwüº+ #˚XÊs¡T. nfi≤«s¡T\T $wüßíuÛÑ≈£îÔ\T. Ms¡T 12 eT+~. yê]˝À ‘=* eTTe⁄«s¡T <Ó’e+ ne‘·]+∫Hê yÓ’Hêìï ‘Ó*|æq Á|üeø£Ô\T. á eTTe⁄«s¡T ø£+∫ eT+&É˝≤ìøÏ #Ó+~q yês¡T. Áø°.X¯.719 ÁbÕ+‘·+˝À ì düeTø±*≈£î\T. 1 b˛¬>’ nfi≤«sY 2 uÛÑ÷‘·‘·Ôfi≤«sY 3 ù|j·T nfi≤«sY 4 ‹s¡TeT\ kÕsTT nfi≤«sY (Áø°.X¯.720 XË’e+, yÓ’wüíe+, uÖ<ä∆, C…’q kÕVæ≤‘ê´\˝À ìcÕí‘·T&ÉT. |ü⁄≥Tºø£Ø‘ê´ |ü+#·eTT&ÉT.) 5 qe÷àfi≤«sY Áø°.X¯.798. (‹s¡Tq˝Ò«* õ˝≤¢≈£î #Ó+~q qe÷àfi≤«sY X¯SÁ<äT&ÉT. nfi≤«sY\+<ä]˝À eTTKT´\T>± l yÓ’wüíe⁄\T >ös¡$kÕÔs¡T. l yÓ’wüíe+ rdüT≈£îH˚ e´≈£îÔ\T ‘·eT ‘·ø£åD >∑Ts¡Te⁄ qT+∫ qeTàfi≤«sY es¡≈£î n+»* |òüT{ÏkÕÔs¡T.) 6 eT<ÛäTs¡ ø£$ nfi≤«sY (qeTàfi≤«sY •wüß´&ÉT, Áu≤Vü≤àDT&ÉT) 7 ô|]j·÷fi≤«sY l $*¢|ü⁄‘·÷Ôs¡T≈£î #Ó+~qyês¡T. $wüßí


dü\Vü‰

37

∫‘·TÔ&ÉT>± Á|üdæ<äT∆&ÉT. Áu≤Vü≤àDT&ÉT. 8 n+&ÜfiŸ Áø°.X¯.776 ô|]j·÷fi≤«sY ô|+|ü⁄&ÉT ≈£îe÷¬sÔ. ≈£î\+ ‘Ó©<äT. >√<ë<˚$>± $wüßí|ü‹ï>± Á|üdæ<äT∆sê\T. 9 ≈£î\X‚Ks¡ nfi≤«sY Áø°.X¯.767 πøs¡fi¯ ÁbÕ+‘êìøÏ #Ó+~q ø£åÁ‹j·TT&ÉT. 10 ‘=+&Ésê~bıŒ&ç nfi≤«sY Áø°.X¯.787 ÁbÕ+‘·+ ls¡+>∑+˝Àì q+<äqeHêìøÏ e÷*. $Á|üHêsêj·TDT&ç>± Á|üdæ<äT∆&ÉT. 11 ‹s¡TbÕŒHé nfi≤«sY Áø°.X¯.701 ÁbÕ+‘·+ ñs¡j·T÷sY≈£î #Ó+~q |ü+#·eTT\ Ç+≥ ô|]>±&ÉT. 12 ‹s¡TeT+¬>’ nfi≤«sY Áø°.X¯.776 ÁbÕ+‘·+ |üPsê«ÁX¯eT+˝À X¯è+>±s¡ |ü⁄s¡Twüß&ÉT. <√|æ&û<ës¡T&ÉT. |ü⁄≥Tºø£Ø‘ê´ X¯SÁ<äT&ÉT.

pHé 12

$X¯«dækÕÔs¡T. Ç+<äT≈£î uÛÑ÷$Tø£ l eTVü‰uÛ≤s¡‘·+˝Àì eTÚdü\ |üs¡«+˝À #·÷|ækÕÔs¡T. Á‹˝Àø±\qT, Á‹ø±˝≤\qT ìs¡«Væ≤dü÷ÔH˚ lø£èwüßí&ÉT >±&ÛÉjÓ÷>∑+˝À ñHêï&ÉT. <ä÷sê«düT&ÉT j·÷<äe⁄\≈£î Ç∫Ãq XÊbÕìï õ‘ê$TÁ‘·T&Ó’q l ø£èwüßí&ÉT neT\T »s¡>∑ì#êÃ&ÉT. Á‘˚‘êj·TT>∑+˝À #Ó≥Tº#ê≥T>± lsêeTT&ÉT y˚dæq u≤D+‘√ Vü≤‘·T&Ó’q yê*, <ë«|üs¡+˝À »s¡ nH˚ uÀj·Tyê&ÉT>± »>∑Hêï≥ø£ s¡+>∑+ô|’øÏ e#êÃ&ÉT. jÓ÷>∑ìÁ<ä˝À $ÁX¯$T+∫q lø£èwüßíì bÕ<ä|ü<ëà\qT ‘êqT y˚{≤&É<ä\∫q »+‘·Te⁄>± ÁuÛÑ$T+∫ »s¡ u≤D≤ìï e~˝≤&ÉT. n~ lø£èwüßíì ìsê´D≤ìøÏ ø±s¡DyÓTÆ+~. »]–q<ëìøÏ s√~+∫q »s¡qT z<ë]à yÓ÷øå±ìï Á|ükÕ~kÕÔ&ÉT uÛÑ>∑yêqT&ÉT. uÛÑ÷˝Àø£+ qT+∫ l<˚M düy˚T‘·+>± }s¡∆«˝Àø±\≈£î yÓfi¯ó‘·Tqï lø£èwüßíì eTTì»qT\T ø°]ÔkÕÔs¡T. ‘·eT≈£L uÛÑ÷˝Àø£yêdüT\≈£î eTTøÏÔe÷s¡Z+ #·÷|üeT+{≤s¡T. #·‘·Ts¡T“¤E&Ó’ Je+‘√ ‘=DøÏdü˝≤&ÉT‘·Tqï lø£èwüßí&ÉT dü÷s¡´_+ã+ nsêÃs¡÷|ü+ <ë«|üs¡ j·TT>∑+ ‘·sê«‘· l eTVü‰$wüßíe⁄ ø£*j·TT>∑ <Ó’e+ l eT<Ûä´˝À Á|üø±•düTÔ+&É>±, ‘êqT Á|üdüTÔ‘· s¡÷|ü+˝À mø£ÿ&É ø£ì|æk ÕÔH√ y˚+ø£fÒX¯«s¡Tì>± ‹s¡TeT\ô|’ ne‘·]+#ê&Éì l yÓ’wüíe⁄\T nø£ÿ&É ìedækÕÔqT. Ä s¡÷bÕìï n]Ã+#·+&ç nì |ü*ø±s¡T. kÕ«$T


dü\Vü‰

38

#Ó|æŒq n nsêÃe‘ês¡y˚T ‹s¡TeT\˝À yÓ\dæq l yÓ+ø£fÒX¯«s¡T&ÉT. Á|ü|ü+#·yê´|üÔ+>± ñqï j·T÷<äT\≈£î, Á¬ø’düÔe⁄\≈£î Væ≤+<äTe⁄\ e˝…H˚ ˇø£ $XÊ«dü+ ñ+~. dæHêjYT ø=+&Éô|’ yÓ÷»dt≈£î <Ó’e<äs¡Ùq+ ø£*–+<äì, <Ó’e+ Äj·Tq≈£î f…Héø£e÷+&éyÓT+{Ÿ‡ $ì|æ+#êj·Tì, ¬s+&ÉT •˝≤|òü\ø±\ô|’ Ä Ä<˚XÊ\T *œ‘·eTj·÷´j·Tì 4 n&ÉT>∑T\ bı&Ée⁄ ¬s+&ÉTqïs¡ n&ÉT>∑T\ yÓ&É\TŒ>∑\ ã+>±s¡T ô|f…º˝À yê{Ïì ìøÏå|üÔ+ #˚XÊs¡ì #ÓãT‘ês¡T. ÄsYÿ nH˚ ù|s¡T>∑\ Ä ô|f…ºqT j·T÷<äT \T |üPõkÕÔs¡T. Áø°.|üP.yÓsTT´ dü+e‘·‡sê\ Hê&ÉT uÛÑ>∑e<ë<˚X¯+ y˚Ts¡≈£î ÄsYÿqT ø=*#˚+<äT≈£î kÕ\àHésêE Ä\j·÷ìï ì]à+#ês¡ì #ÓãT‘ês¡T. n≥Te+{Ï n<äT“¤‘·y˚T ‹s¡TeT\˝À »]–+<äì Væ≤+<äTe⁄\T Á|ü>±&ÛÉ+>± $X¯«dækÕÔs¡T. á $XÊ«kÕìï >ös¡$dü÷Ô #ê]Á‘·ø£ <äèw溑√ sêdæq yê´kÕìï |ü]o*+#·+&ç. q>∑TyÓ÷eTTì <ä]Ù+#·+&ç.

pHé 12

{≤s¡T. Äj·Tq n+≥T#·÷|ü⁄\qT #·÷ùd q>∑TyÓ÷eTT <˚e⁄&ÉT. ø£è•+#·≈£î`$ø£dæ+#·T nì uÛÑ≈£îÔ\qT ãVæ≤s¡TàKT\qT #˚kÕÔ&ÉT düsê«uÛÑs¡DT&ÉT! y˚+ø£fÒX¯«s¡kÕ«$T düVü≤» kÂ+<äsê´ìï <ä]Ù+#·T≈£ îH˚ neø±X¯+ X¯óÁø£yês¡+ e÷Á‘·y˚T kÕ<Ûä´+. n_Ûùwø±ìøÏ düHêïVü≤+>± >∑Ts¡Tyês¡+ Hê&ÉT düsê«uÛÑs¡D≤\T ‘=\–+∫ |üP\‘√ n\+ø£]kÕÔs¡T. X¯óÁø£yês¡+ ñ<äj·T+ n_Ûùwø£+ #˚kÕÔs¡T. Ä n_Ûùwø£<Ûës¡˝À¢ yÓTs¡T|ü⁄, y˚T|òüTeTT ≈£L&ç yÓT]dæq≥T¢+{≤s¡T. n_Ûùwø£+ dü+<äs¡“¤+>± yÓ+ø£q ï H˚Á‘ê\qT #·÷&Ée#·TÃ. uÛÑ≈£îÔ\qT Ä H˚Á‘ê\T düeT<äèw溑√ Äø£≥Tº≈£î+{≤sTT. ô|<äe⁄\ô|’ ∫s¡Tq>∑e⁄. kı>∑ôd’q Hêdæø£. n+≥T#·÷|ü⁄\qT #·÷ùd q>∑TyÓ÷eTT 20 n+>∑Tfi≤\ m‘·TÔqï øÏØ≥+ kÕ«$T ≈£îs¡T\dü+|ü<äqT <ë#·˝Òø£ ∫qïuÀ‘√+~. uÛÑTC≤\ô|’øÏ ø±≥Tø£ bı>∑˝≤¢ C≤\Tyêπs E‘·TÔ. dæ>∑˝À HÓ\e+ø£! eTTìy˚fi¯¢‘√ düŒè•+#ê* nì|æ+#˚ qTqTô|’q #·TãTø£+. $XÊ\yÓTÆq m‘·ÔsTTq eø£å+. HÓqï&ÉTeTT. &Éè&ÛÉyÓTÆq ñ<äs¡+. á #·‘·Ts¡eT÷]ÔøÏ Hê\T>∑T #˚‘·T\T lyês¡T m˝≤ ñ+{≤s¡+fÒ.. kÕ<Ûës¡D+>± Çwüº<Ó’yêìï ø£qT\TeT÷düT≈£îì ÁbÕ]úkÕÔs¡T. l nì Á|ü‘˚´ø£+>± #Ó|üŒqø£ÿπs¢<äT. yÓqTø£ ñ+&˚ ¬s+&ÉT #˚‘·T\‘√ X¯+ KT, yÓ+ø£fÒX¯«s¡kÕ«$Tì e÷Á‘·+ ¬s|üŒy˚j·Tì H˚Á‘ê\‘√ <ä]Ù+#·T≈£î+ #·Áø±\T neTs¡TkÕÔs¡T. ≈£î&çyÓ’|ü⁄ eø£åuÛ≤>∑+˝À \ø°åà<˚$ düTU≤oq


dü\Vü‰

pHé 12

39

uÛÑ+–eT˝À eT÷\eT÷]Ô˝À uÛ≤>∑+>± ñ+{≤s¡T. q&ÉTeTT øÏ+~ uÛ≤>±ìï m&ÉeTyÓ’|ü⁄q≈£î ø=+#Ó+ e+∫ k˛j·T>∑+>± ø£ì|ækÕÔs¡T lyês¡T. j·TCÀ„|üM‘·+, Hê\T>∑T es¡Tdü\ Vü‰sê\T $Á>∑Vü≤+˝À uÛ≤>∑+>± ñ+{≤sTT. M|ü⁄ô|’ n+ãT\bı~ <Ûä]+∫q >∑Ts¡TÔ\T. uÛÑTC≤\≈£î Hê>±uÛÑs¡D≤\T, øÏ+~ ≈£î&ç#˚sTT bÕ<ë\qT #·÷|ædü÷Ô ‘·qqT X¯s¡DT y˚&çq yê]ì s¡øÏåkÕÔqT nH˚ uÛ≤ek˛Œ¤s¡ø£+>± es¡<äeTTÁ<ä˝À ñ+≥T+~. m&ÉeT#˚‹y˚fi¯ó¢ ø£{Ïô|’ n˝y√ø£>± Äì+∫ ñ+{≤sTT. á ~e´eT+>∑fi¯s¡÷bÕìï eTs¡˝≤ eTs¡˝≤ #·÷&Ü\ì uÛÑ≈£îÔ\T ‘·Vü≤‘·Vü≤˝≤&ÉT‘·T+{≤s¡T.

≈£î\düe÷q‘·

_Ûqï‘·«+˝À @ø£‘·«+ ‹s¡TeT\ kÕ«$T ns¡Ãq˝À ø£ì|ædüTÔ+~. á Á|ü‘˚´ø£‘· n_Ûùwø£+ s√E >∑eTì+#·e#·TÃ. lyÓ’wüíe⁄\˝Àì Çs¡TesêZ\˝À ˇø£ esêZìøÏ #Ó+~q l yÓ’wüíe⁄&ÉT ˙s¡T n+~düTÔ+fÒ eTs√ esêZìøÏ #Ó+~q l yÓ’wüíe⁄&ÉT n_Ûùwø£+ #˚kÕÔs¡T. XË’e |ü+&ç‘·T&ÉT eT+Á‘· |üsƒ¡q+ #˚kÕÔs¡T. nqï+‘√ #˚dæq |üX¯óe⁄qT ã* |”sƒ¡+ô|’ ñ+#·T‘ês¡T. <˚X¯+˝À mø£ÿ&Ü˝Òì $<Ûä+>± ≈£î\düe÷q‘· ø£ì|ædüTÔ+~. es¡Tdü˝À eTT+<äT>± ñqï dü+<äsꓤ˝À¢ <ä[‘·T\T, X¯‘ê_›øÏ #Ó+~q nfi≤«s¡T\T ‘=*kÕ]>± ø°]Ô+∫q l yÓ+ø£fÒX¯«s¡T&ÉT X¯SÁ<äT\≈£î rs¡úÁ|ükÕ<ë\T Ç∫Ãq ‘·s¡Tyê‘· ny˚ bÕÁ‘·˝À¢ì |ü<äà+ô|’ ì\T#·Tì uÖ<ä∆eT‘· kÕsê+X¯+ô|’ Á|üø±•+∫q≥T¢ uÛ≤$+#·e#·TÃ. ‹s¡TeT\≈£î düTe÷s¡T 30 øÏ˝ÀMT≥s¡¢ <ä÷s¡+˝À rs¡úÁ|ükÕ<ë\qT Áu≤Vü≤àDT\≈£î Çe«&É+ ‹s¡TeT\ Á|ü‘˚´ø£‘·. >∑T&çeT\¢+ nH˚ Á>±eT+ ñ+~. Çø£ÿ&ç |üs¡X¯ósêy˚TX¯«s¡T&ç $Á>∑Vü≤+ Çø£ÿ&ç eT+Á‘·+ Çø£ÿ&ç eTVü‰ eT+Á‘·+ ªl yÓ+ø£fÒX¯ #·s¡DÖ X¯s¡D+ Á|ü|ü<˚´µ Áø°.X¯.ˇø£{À X¯‘êu≤›ìøÏ #Ó+~q~. á $Á>∑Vü‰ìï mÁs¡{Ï Á>±HÓ’{Ÿ n+fÒ l yÓ+ø£fÒX¯«s¡Tì bÕ<ë\qT X¯s¡DT>± bı+~ ñHêïqT. nì sê‹˝À eT\#ês¡T. •e⁄&ç ≈£î&ç#˚‹˝À y˚{≤&çq |üX¯óe⁄, ns¡ú+. X¯SÁ<äT\T uÛÑ>∑e+‘·Tì bÕ<ë\ qT+∫ |ü⁄{≤ºs¡T nH˚ m&ÉeT#˚‹˝À n\sêπs á eT÷]Ô l yÓ+ø£fÒX¯«s¡Tì b˛* ñ+≥T+~. >∑‘·ø±\|ü⁄ b˛*ø£ X¯SÁ<äT\qT uÛÑ>∑e+‘·TìøÏ m+‘·>± <ä÷s¡+ #˚dæ+<√ uÖ<ä∆+ H˚|ü<∏ä´+>± >∑\ ‘=* nfi≤«s¡T\ ne>±Vü≤q˝À ñ+~ ø±ãfÒº #·s¡DÖ X¯s¡D+ Á|ü|ü<˚´ n‘·´~Ûø£ ÁbÕ<Ûëq´‘·qT bı+~+~. H˚{Ïø° Á|ü‹ s√p ‹s¡TeT\ Ä\j·T|ü⁄ ‘·\T|ü⁄\T rùd~, kÕ«$T yê]ì Á|üÁ|ü<∏äeT+>± <ä]Ù+#·T≈£îH˚~ j·÷<äe⁄&˚ ø±e&É+ >∑eTHês¡Ω+.

|ü<äà+ô|’ kÕ«$Tyês¡T

y˚+ø£≥Hê<∏äTì |ü]o\q>± #·÷dæqyê]øÏ n»+‘ê >∑TVü≤˝À¢ì uÀ~Ûdü‘·« |ü<äàbÕDÏ s¡÷|ü+ >∑Ts¡TÔ≈£îedüTÔ+~. yÓTT<ä{Ï >∑TVü≤˝À ñqï |ü<äàbÕDÏ ∫‘·Ôs¡Te⁄˝À ¬s+&ÉT #˚‘·T˝Ò ñ+{≤sTT. yÓT&Éyê* ñ+≥T+~. H˚\#·÷|ü⁄, |ü<äàbÕDÏ \‘·˝≤ e+– ñ+{≤s¡T. 5e X¯‘ê_›øÏ #Ó+~q |ü<äàbÕDÏ ∫‘·Ôs¡Te⁄≈£î Hê\T>∑T #˚‘·T\T ñ+&ç &Éè&ÛÉ+>± ì˝§Ãì, #·÷|ü⁄ düeT<äèwæº˝À ñ+fÒ ‹s¡TeT\ l yÓ+ø£fÒX¯«s¡Tì b˛* ñ+{≤s¡q&É+˝À n‹X¯jÓ÷øÏÔ ˝Ò<äT. 8e

|ü⁄qT>∑Tq÷HÓ Á|üuÛ≤e+

l yÓ+ø£fÒX¯«s¡Tì $Á>∑Vü‰ìøÏ yêsêìø=ø£kÕ] |ü⁄qT>∑Tq÷HÓ |üPkÕÔs¡T. bÕ<ë\≈£î Á|ü‹s√p |üPkÕÔs¡T. |ü⁄qT>∑Tq÷HÓ mÁs¡{Ï sê‹øÏ q\¢{Ï ì>∑ì>∑\T ÇdüTÔ+<äì n+{≤s¡T. l y˚+ø£fÒX¯«s¡T&ÉT ø£ì|æ+#·ì •e⁄ìe˝… n–ï dü«s¡÷|ü⁄&Éì, e´ø£ÔeTj˚T´ $wüßíe⁄ e˝Ò q\¢ì yê&Éì, nfi≤«s¡T\T n_Ûe]í+#ês¡T. uÀ~Ûdü‘·« |ü<äàbÕDÏ˝Àì n‹ kÂ≈£îe÷s¡´+˝À n‹ì ‘=\–+∫, |üs¡X¯ósêy˚TX¯«s¡T&ç˝Àì Äj·TT<Ûë\qT $dü]®+∫ j·TCÀ„|üM‘êìï »‘·#˚ùdÔ eTH√|òü\ø£+ô|’ l yÓ+ø£fÒX¯«s¡T&ÉT ne‘·]kÕÔs¡T. nfi≤«s¡T\ düeTq«j·TuÛ≤e+, <ës¡Ùìø£‘· uÀ<Ûä|ü&ÉT‘·T+~. l yÓ+ø£fÒX¯«s¡T&ÉT ‘=*Hêfi¯¢˝À düŒsêÙeT÷]Ô. –]»qT\T, C≤q|ü<äT\T kÕ«$Tq düŒè•+∫ Ä&çbÕ&ç |üPõ+#˚yês¡T. ---0---


dü\Vü‰

40

pHé 12


dü\Vü‰

41

pHé 12

uÛÑ>∑TZeTqï ô|Á{À <Ûäs¡\T, eT∞¢ ô|Á{À eT+≥\T ô|Á{À\T <Ûäs¡\T ô|]–q|ü⁄Œ&É˝≤¢ |üÁ‹ø£˝À¢ ø£qã&˚ ÁãVü‰à+&ÉyÓTÆq ôV≤&ç¶+–*$. yê{Ïì #·÷&É>±H˚ eTq˝À Äy˚X¯+ bı+>∑Tø=düTÔ+~. H√{Ïø=∫Ãq≥Tº ø£s¡Te⁄rsê ‹≥Tº≈£î+{≤+. Ä s√E {°M #êHÓfi¯¢≈£î |ü+&Éπ>. ô|Á{À\T ã+≈£î˝À¢ eTø±+ y˚dæ yêVü≤q<ës¡T\‘√ Á|üuÛÑT‘ê«ìï ‹{Ϻ+∫ {°ÄØŒ πs{Ï+>∑T\T ô|+#·T≈£î+{≤s¡T. eTsêï&ÉT eTs√ ÇwüO´. eT∞¢ ô|Á{À\T ô|]π><ëø± n+<äs¡÷ Ä $wüj·÷ìï eT]Ãb˛‘ê+. n+‘˚>±˙ ô|Á{À <Ûäs¡\ ù|s¡T‘√ sê»ø°j·T Hêj·T≈£î\÷ ø±s=Œπs{Ÿ ø£+ô|˙\÷ Ä&˚ Ä≥\T eTq≈£î ‘Ó*j·Te⁄. ‘Ó*j·TC…bÕŒ*‡q |üÁ‹ø£\≈£L kı+‘· Á|üjÓ÷»Hê˝Ò eTTK´+.

Hêj·T≈£î\ ô|Á{À Ä≥\T n

dü˝Ò+ »s¡T>∑T‘√+~? ô|Á{À\T <Ûäs¡ì |üuÛÑT‘·«+ m˝≤ ìsê∆]k˛Ô+~? πs≥¢qT m|ü⁄Œ&ÉT Á|üø£{ÏkÕÔs¡T? m|üŒ{Ï qT+∫ neT˝À¢øÏ ekÕÔsTT? eTq+ yê&˚ kÂ+<äs¡´ kÕ<ÛëHê\ qT+∫ e+≥ø° yêVü≤Hê\ø° HêHê s¡ø±\ nqedüsê\ø° ô|Á{À\T nedüs¡+. ø±˙ eTq<˚X¯+ >∑˝ŸŒ¤ <˚XÊ˝≤¢>± #·eTTs¡T uÛ≤Ø>± ñ‘·Œ‹Ô #˚ùd <˚X¯+ ø±<äT. eTq nedüsê˝À¢ πøe\+ 30 XÊ‘·+ e÷Á‘·y˚T <˚oj·T+>± \uÛÑ´e⁄‘·T+~. $T>∑‘ê 70XÊ‘·+ #·eTTs¡T ñ‘·Œ‘·TÔ\q÷ ˇô|ø˘ <˚XÊ\ qT+∫ ~>∑TeT‹ #˚düTø√yê*‡+<˚. #·eTTs¡T <Ûäs¡\qT Á|ü|ü+#· yê´|üÔ+>± »]π> nH˚ø£ |ü]D≤e÷\T ìsê∆]dü÷Ô ñ+{≤sTT. düπs, Ä |ü]D≤e÷ ˝ÒyÓ’Hê >±˙... n+‘·sê®rj·T <Ûäs¡\≈£î nqT>∑TD+>± eTq+ ~>∑TeT‹ #˚düT≈£îH˚ ô|Á{À <Ûäs¡\qT ìsê∆]+#·&É+ eTq Á|üuÛÑT‘·«+ |üì. BH˚ï ˝…ø£ÿ˝À¢ #·÷<ë›+. &çôd+ãs¡T 14q Á|üuÛÑT‘·«+ ô|Á{À <Ûäs¡\qT ô|+#·&ÜìøÏ ø±s¡D+ n+‘·sê®rj·T e÷¬sÿ{À¢ ˇø£ u≤´¬s˝Ÿ Á≈£L&ÜsTT˝Ÿ <Ûäs¡ 90 &Ü\s¡¢≈£î #˚s¡T≈£î+<äì #Ó|æŒ+~. u≤´¬s˝Ÿ n+fÒ

15.987295 ©≥s¡T¢. n+fÒ 159 ©≥s¡T¢, Bìï kÂø£sê´s¡ú+ 160 ©≥s¡T¢>± ˝…øÏÿkÕÔs¡T. á ˝…ø£ÿq 90 &Ü\s¡T¢ ô|{Ϻ 160 ©≥s¡¢ ô|Á{À \TqT Á|üuÛÑT‘·«+ ~>∑TeT‹ #˚düT≈£î+≥T+~. 90 &Ü\s¡¢+fÒ Ç{°e* e÷s¡ø£+ πs≥T Á|üø±s¡+ eTq ø£¬s˙‡ 45. 3360 ô|’dü\T. 90 45.3360Rs¡÷.4080.24ô|’dü\T n+fÒ 160 ©≥s¡¢ Á≈£L&ÜsTT˝Ÿ <Ûäs¡ 4080.24ô|’dü\T. á ˝…ø£ÿq ˇø£ ©≥s¡T <Ûäs¡R4080.24/160R25.5015. <ë<ë|ü⁄ s¡÷. 25.50. Bìô|’ ôd+Á≥˝Ÿ m¬ø’‡CŸ |üqTïRndü\T <Ûäs¡ô|’ 15XÊ‘·+. ô|Á{À˝Ÿô|’ ø£düºyéT‡ |üqTïR ndü\T <Ûäs¡ô|’ 7.5XÊ‘·+ (Á≈£L&ÜsTT˝ŸqT X¯ó~∆ #˚ùdÔ ô|Á{À\T düVü‰ &ûõ\T, øÏs¡düHêsTT\T, eTq÷ïeTXÊq+ n+≥÷ 212 ñ|ü ñ‘·Œ‘·TÔ\T ekÕÔsTT. n+fÒ X¯ó~∆ #˚j·Tø£eTT+<äT 5 XÊ‘·+ |üqTï, #˚XÊø£ 7.5XÊ‘·+ |üqTï) yê´{Ÿ (Ç~ eTq sêÁwüº Á|üuÛÑT‘·«+ ô|fÒºyê‘·)R33XÊ‘·+ BìMT<ä &û\sY ø£MTwüHé, s¡yêD≤ #êØ®\ ù|s¡T‘√ eTs√ mì$T~ s¡÷bÕj·T\ <ëø± uÛ≤s¡+ |ü&ÉT‘·T+~. á |üqTï\˙ï ø£\T|ü⁄ø=+fÒ ndü\T <Ûäs¡ MT<ä <ë<ë|ü⁄ 100qT+∫ 115XÊ‘·+


dü\Vü‰

42

<ëø± ñ+{≤sTT. <ë+‘√ eTq <ä>∑Zs¡≈£î e#˚à dü]øÏ ©≥s¡T ô|Á{À\T <Ûäs¡ s¡÷.63≈£î #˚s¡T‘√+~. yÓTTqï ô|+∫q πs≥T eT÷&ÉT s¡÷bÕj·T\T. n+fÒ ìj·T+Á‘·‘· <Ûäs¡\ $<ÛëHêìï m‹Ôy˚j·Tø£ eTT+<äT Ä eT÷&ÉT s¡÷bÕj·T\q÷ eTq dü_‡&û øÏ+<ä uÛÑ]+#˚<äqï e÷≥. πø+Á<ä sêÁwüº Á|üuÛÑT‘ê«\T ¬s+&É÷ ø£\dæ ô|Á{À\Tô|’ |üqTï\ s¡÷|ü+˝À edü÷\T #˚düTÔqï~ <ë<ë|ü⁄ s¡÷.30 eTqøÏdüTÔqï dü_‡&û eTTwæº eT÷&ÉT, Hê\T>∑T s¡÷bÕj·T\T Ç|ü⁄Œ&És¡úeTe⁄‘√+<ë Á|üuÛÑT‘· «+ #˚düTÔqï >±s¡&û!!

Çø£... á πs≥¢qT mes¡T ìsê∆]kÕÔs¡+fÒ...

Ç+&çj·THé ÄsTT˝Ÿ ø±s=ŒπswüHé, uÛ≤s¡‘Y ô|Á{À*j·T+ ø±s=ŒπswüHé, Væ≤+<äTkÕúHé ô|Á{À*j·T+ ø±s=ŒπswüHé... á eT÷&ÉT dü+düú\÷ HÓ\HÓ˝≤ n+‘·sê®rj·T Á≈£L&ÜsTT˝Ÿ <Ûäs¡\ì düMTøÏå+∫ ô|+#ê\+fÒ ô|+#·T‘êsTT. ‘·–Z+#ê\+fÒ ‘·–Z+#·e⁄. ˇø£ y˚fi¯ ‘·–Z+∫Hê n~ ô|’dü˝À¢H˚ ñ+≥T+~. ô|+|ü⁄<ä\ e÷Á‘·+ s¡÷bÕj·T˝À¢ ñ+≥T+~. ô|+|ü⁄<ä\ ñ+fÒ kÕ<Ûës¡D+>± 14,17 ‘˚B˝À¢ ñ+&˚ neø±X¯y˚T m≈£îÿe. ˇø£y˚fi¯ ô|Á{À\T <Ûäs¡\T ô|s¡T>∑T‘êj·TH˚ uÛÑj·T+ (dü÷#·q\T) ñ+fÒ |ü<ëï\T>√ ‘˚B˝À|ü⁄ u…’≈£î˝…’Hê ø±¬s’¢Hê {≤+≈£î |òü⁄˝Ÿ #˚sTT+#·Tø√e&É+ eT+∫~. á $wüj·÷˝ÒM »HêìøÏ $es¡+>± #Ó|üŒ≈£î+&Ü...ªÄsTT˝Ÿ dü+düú\T qcÕº˝À¢ ≈£Ls¡T≈£îb˛‘·THêïsTT ø±ã{Ϻ ô|+#·T‘·THêï+µµ nì »q+ #Óe⁄˝À¢ |üP\T ô|+&ÉT‘·THêïs¡T H˚‘·\T. düπs düsêÿs¡T e÷fÒ ì»eTqT≈£î+<ë+. n+‘·sê®rj·T $|üDÏ˝À Á≈£L&ÜsTT˝Ÿ <Ûäs¡\T $|üØ‘·+>± ô|]–b˛j·÷sTT ø±ã{Ϻ Ä uÛ≤s¡+ ø£+ô|˙\T yÓTTj·T´˝Òe⁄ ø±ã{Ϻ »q+ MT<ä yÓ÷|ü⁄‘·THêïπs nqT≈£î+<ë+. ø±˙ eTq<˚X¯+ #·eTT\T nedüsê˝À¢ 70XÊ‘·+ y˚Ts¡πø

pHé 12 ~>∑TeT‹ #˚düT≈£î+≥THêï+. $T>∑‘ê eTTô|’Œ¤ XÊ‘·+ <˚oj·T+>±H˚ ñ‘·Œ‹Ô #˚düT≈£î+≥THêï+. #·eTT\T X¯ó~∆ ø±sêà>±sê\T Çø£ÿ&˚ ñHêïsTT. düsêÿs¡T #˚düTÔqï e÷j·T @+≥+fÒ... Çø£ÿ&É ñ‘·Œ‹Ô sTT, Çø£ÿ&˚ X¯ó~∆ ne⁄‘·Tqï #·eTTs¡T≈£L n+‘·sê®rj·T <Ûäs¡ Á|üø±s¡y˚T ˝…ø£ÿ\T ø£&ÉT‘√+~. Ä ˝…ø£ÿ\ Á|üø±s¡y˚T »Hê\ <ä>∑Zs¡ >√fi¯S¢&É>={Ϻ edü÷\T #˚k˛Ô+~. Bìï |æ+|ü⁄˝Ÿ>± #ÓbÕŒ\+fÒ MTs¡T Ĭs ‘√≥≈£Ls¡ ø£≥º\qT e÷¬sÿ{À¢ |üHÓï+&ÉT s¡÷bÕj·T\≈£î ø=+{≤s¡T. ø=Hêïfi¯¢≈£î $düT>=∫à ø±dæìï ‘√≥≈£Ls¡ $‘·ÔHê\T ø=ì MT ô|s¡{À¢ »*¢ ÁX¯<ä∆>± ô|+#·T≈£î+{≤s¡T. ô|]–q ‘·sê«‘· e#˚à ‘√≥≈£Ls¡ ¬s+&ÉT ø£≥º\T nsTT+<äqTø√+&ç. Ä ¬s+&ÉT ø£≥º\ ≈£Lsê ô|+#·&ÜìøÏ MTø£j˚T´ Ks¡Tà eTVü‰ nsTT‘˚ ns¡∆s¡÷bÕsTT ñ+≥T+~. Ç|ü⁄Œ&ÉT MT nedüsê˝À¢ ¬s+&ÉT ø£≥º\T á<ä>∑Zπs ns¡∆s¡÷bÕsTT Ks¡TÑ√ düeT≈£Ls¡TÃ≈£îHêïs¡T. $T>∑‘ê Hê\T>∑T ø£≥º\÷ e÷¬sÿ{À¢ mì$T~ s¡÷bÕj·T\≈£î ø=Hêïs¡T. Ç|ü⁄Œ&ÉT yÓTT‘·Ô+ MTø±ÿe\dæq Äs¡T ø£≥º\÷ mì$T~qïs¡ s¡÷bÕj·T\πø MTø=#˚ÃkÕÔsTT. ø±˙ eTq πø+Á<ä Á|üuÛÑT‘·«+ @+#˚k˛Ô+<ä+fÒ mì$T<äqïs¡ s¡÷bÕj·T\ $\Te#˚ùd ‘√≥≈£Ls¡ø° |üHÓï+&ÉT s¡÷bÕj·T\ ˝…ø£ÿq KØ<äT ø£{Ϻ... uÛ≤s¡‘Y ô|Á{À*j·T+, Væ≤+<ä÷kÕúHé ô|Á{À*j·T+ e+{Ï Á|üuÛÑT‘·« s¡+>∑ dü+düú\‘√ n$Tàk˛Ô+~. n˝≤ Äπs≥T≈£î neTàø£b˛‘˚ dü<äs¡T dü+düú\T qcÕº\ø£cÕº˝À¢ |ü&çb˛‘êj·Tì MT&çj·÷ kÕøÏå>± q$Tà+#·pk˛Ô+~. n˝≤ neTà>± e∫Ãq ˝≤uÛ≤ìï b˛˙ Ä ø£+ô|˙\≈£î eT∞¢ ‹]–k˛Ô+<ë n+fÒ... Çe«<äT. n&çàH˚ÁùdºwüHé Ks¡TÃ\ øÏ+<ä ˝…ø£ÿ sêùdk˛Ô+~. |ü<∏äø±\ ù|s¡T‘√ ‘·ìï+‘· ‹ì, ‹qeT]–q yêfi¯¢≈£î ‹ì|ædüTÔHêïs¡T Hêj·T≈£î\T.


dü\Vü‰

43

Ç|üŒ&És¡úeTe⁄‘√+<ë eTq Á|üuÛÑT‘ê«\ ndü\T dü«s¡÷|ü+ @+{À? Ç+<äT≈£î ø±+Á¬>dt, ;CÒ|”, ‘=ø±ÿ ‘√≥≈£Lsê.. Ç˝≤ @ bÕغ |ü‹Ô‘·TÔ ø±<äT. meØï eT+∫øÏ m+#·ø£ÿπs¢<äT. n+<äs¡÷ Ä ‘êqT˝À >∑T&ɶ˝Ò. nìï bÕغ\÷ n$˙‹ ≈£LbÕ˝Ò. 1990`91 Hê{Ï e÷≥. eTq<˚X¯+˝À #·eTTs¡T ìπøåbÕ\qT yÓ*øÏrùd dü+düú zmHéJd” n|üŒ{ÏøÏ q\uÛÑj˚T´fi¯ó¢>± nH˚«wæ+N ø=ìï #·eTTs¡T ìπøåbÕ\qT ø£qT>=+~. á #·eTTs¡TqT ãj·T{ÏøÏ rj·÷\+fÒ ]>∑TZs¡T ø±yê*. <ë+‘√ Ä dü+düú n~Ûø±s¡T\T ]>∑TZs¡T ø=qTø√ÿe&ÜìøÏ düsêÿs¡T <ä>∑Z]¬ø[¢... ªdüsêÿs¡÷ düsêÿs¡÷ e÷ø√ e+<ä ø√{Ï¢e«yê |”¢CŸ, y˚T+ ]>∑TZs¡T ø=qTø=ÿì |ü~\ø£å\ ø√≥T¢ $\Te#˚ùd #·eTTs¡T rdæMTøÏkÕÔ+µ Hêïs¡T. |ü~\ø£å\ ø√≥T¢ $\Te #˚ùd #·eTTs¡T <=s¡T≈£î‘·T+<ä+fÒ me¬s’Hê @+#˚kÕÔs¡T? ñ–ì>∑+‘˚* ÇkÕÔs¡T. ˝Òø£b˛‘˚ ‘·\ ‘êø£≥Tº ô|≥ºsTTHê Ä &ÉãT“ ‘Ó∫ÃkÕÔs¡T. eTq @*qyês¡T @+#˚XÊs√ ‘Ó\TkÕ? ªbò˛, b˛sTT Á|ü|ü+#· u≤´+≈£îqT n|ü⁄Œ n&ÉTø√ÿµ nì ‘√ùdXÊs¡T. NeT |ü⁄≥º˝À y˚\T ô|&ç‘˚ ≈£î≥º≈£î+&Ü }s¡T≈£î+≥T+<ë? ndü˝Ò n~ Á|ü|ü+#·u≤´+≈£î NeT. ≈£î≥ºH˚ ≈£î{Ϻ+~. n|üŒ&ç–q zmHéJd”‘√ ªmjÓTdt, uÛÒwüß>±Z n|æŒ|æŒkÕÔ+, ø±ø£b˛‘˚ MTs¡T Áô|’y˚f…ÆCÒwüHéøÏ ˇ|ü⁄Œ+≈£î+fÒH˚µ nì yÓøÏ*qy=«ø£{Ï qyê«s¡T. m|ü⁄Œ&Ó|ü⁄Œ&ÉT Á|ü|ü+#·u≤´+≈£î Áô|’y˚f…ÆCÒwüHé }ôd‘·TÔ‘·T+<ë nì ø±düT≈£Lÿ#·Tqï düsêÿs¡T yês¡T.. dü<äs¡T u≤´+≈£î n~Ûø±s¡T\T }dæq ñeTTà ‘·T+|üs¡T¢ ‘·T&çù|düT≈£îì ìπøå|ü+>± Áô|’y˚≥T dü+düú \qT á s¡+>∑+˝ÀøÏ ÄVü‰«ì+#˚XÊs¡T. ]\j·THé‡, ¬øsTTsYï mqØ® e+{Ï dü+düú\≈£î πøJuÒdæHé, u≤+uÒe ôV’≤ e+{Ï #·eTTs¡T ìπøåbÕ\qT u≤¢≈£ î\ øÏ+<ä ny˚TàXÊs¡T (Ç|üŒ&û πøJ uÒdæHé #·eTTs¡T ø√düy˚T n+u≤˙ nqï<äeTTà*<ä›s¡÷ ø=≥Tº≈£î #·düTÔHêïs¡T. nø£ÿ&çπø<√ n~ yêfi¯¢ Hêj·Tø£ kı+‘·+>± dü+bÕ~+∫ ô|{Ϻq ÄdæÔ˝≤>±. Ä düVü≤» dü+|ü<ä Á|ü»\ ÄdæÔ n˙ <ëì |ü+|æD° $wüj·T+˝À Á|üuÛÑT‘·«+˝À ]\j·THé‡ ≈£î<äs¡TÃ≈£îqï Ç|üŒ+<ä+ sêC≤´+>∑Ø‘ê´ #Ó\T¢u≤≥T ø±<ä˙ düTÁ|”+ ø√s¡Tº yÓTT{Ϻø±j·T y˚dæ+~). á $wüj·÷\ ø£Hêï |òüTÀs¡+ @+≥+fÒ... ‘ês¡«‘·Ôsê«‘·<ä ø±\+{À eTq düsêÿs¡T zmHéJd” ‘·$«ô|≥Tº≈£îqï s¡e« #˚dæHé, eTTø±¢ |üHêï uÒdæHé u≤e⁄*ï ≈£L&Ü ny˚TàXÊs¡T. ìπøå|ü+>± ‘·e⁄«≈£îì kıeTTà #˚düT≈£î+≥Tqï u≤e⁄*ï me¬s’Hê ny˚TàdüT≈£î+{≤sê? Ä |üì eTq düsêÿs¡T #˚dæ+~. n~≈£L&Ü.. <ë<ë|ü⁄ 17000 ø√≥¢ s¡÷bÕj·T\T $\T#˚ùd #·eTTs¡T ì\«\Tqï |üHêï u≤$ì πøe\+ s¡÷. 15 ø√≥¢≈£î.. nø£åsê˝≤ |ü~ùV≤qT ø√≥¢≈£î ny˚TàXÊs¡T. s¡e« u≤$ $wüj·T+˝Àq÷ n˝≤π> »]–+~. b˛˙... Çe˙ï eTq≈£î #ê˝≤ ô|<ä› $wüj·÷\qT≈£î+<ë+. ø±˙ ˇø£ÿ $wüj·T+ Ä˝À∫<ë›+... $e÷q Á|üj·÷D <Ûäs¡\T ‘·–Z+∫ rsê

pHé 12 *‡+<˚qì @*qyês¡T VüQ≈£î+\T C≤á #˚kÕÔs¡T. nedüs¡yÓTÆ‘˚ $e÷ q Ç+<Ûäq+ô|’ |üqTï\T ‘·–ZkÕÔs¡T. ø±˙... kÕe÷q´ »q+ Á|üj·÷D kÕ<ÛäHê\≈£î nedüs¡yÓTÆq ô|Á{À˝Ÿ, &ûõ˝Ÿ ô|’ e÷Á‘·+ |üqTï y˚kÕÔs¡ T. Ç<˚eTì n&ç–‘˚ ªqcÕº\Tµ n+≥÷ ;<ä ns¡T|ü⁄\T ns¡TkÕÔs¡T. ÇB eTq+ @]ø√Ø m+#·T≈£îqï H˚‘·\ eTq≈£î #˚düTÔqï y˚T\T. Ç+‘· ∫qï ˝≤õø˘ì ≈£L&Ü ns¡ú+ #˚düTø√˝Òì düHêïdüT\+ ø±ãfÒº Ç˝≤ eTT≈£îÿ\T #Óe⁄\T |æ+&ç Ä&çdüTÔHêïs¡T Hêj·T≈£î\T. ô|Á{À\T, &ûõ\T, øÏs√dæHé, ôdŒÁø£ºeyéT.. Ç˝≤ düVü≤» eqs¡T\qT <˚ìï|ü&ç‘˚ <ëìï nsTTqø±&çøÏ ø±s=Œπs{Ÿ ø£+ô|˙\≈£î <Ûës¡b˛dæ, eT∞¢ bÕ]ÁXÊ$Tø£ y˚‘·Ô\≈£î Áb˛‘ê‡Vü≤ø±\ ù|s¡T‘√ uÛÑ÷$T <ä>∑Zs¡ qT+N n˙ï ‘·≈£îÿe πs≥¢≈£î ø£≥ºu…{Ϻ |üqTï sêsTTr\T ø£*Œ+∫ yê] ùde˝À ‘·]kÕÔs¡T. eTqyÓTTVü‰q dü;‡&û\÷ Á|üuÛÑT‘·« |ü<∏äø±\ ù|s¡T ‘√ bÕe˝≤ ø±düT |ü&˚dæ |üqTï\ ù|s¡T‘√ |ü~s¡÷bÕj·T\ >∑T+õ Á|üuÛÑT‘·«+ qcÕº˝À¢ ñ+<ä+≥÷ <˚u…yÓTTVü‰\T y˚düT≈£îì Hê≥ø±˝≤&É‘ês¡T. á π>eTT˝À ø±s=Œπs{Ÿ ø£+ô|˙\≈£î \ø£å\ ø√≥T¢ ˝≤uÛ≤\T, sê»ø°j·T Hêj·T≈£î\≈£î y˚\ ø√≥¢ ø£MTwüqT¢, bÕغ\≈£î |òü+&é\T, eTq ÁbÕD≤ìøÏ Mfi¯ó¢#ê\s¡qï≥T¢ ˇu≤e÷, düs√ÿJ, õj·Tu≤y√.. mes¡T |ü&ç‘˚ yês=∫à Çø£ÿ&É yê]øÏ nqT>∑TD+>± ìã+<Ûäq\T e÷]Œ+#˚düT≈£îì, ùd«#êä yêDÏ»´+ ù|s¡T‘√ π>≥T¢ u≤sê¢ ‘Ó]|æ+#˚düT≈£îì yê]øÏ ø±yê*‡q$ yês¡T |ü≥Tº≈£îb˛‘·T+{≤s¡T. á yÓ÷kÕ*ï ãj·T≥ ô|{≤º*‡q ù|s¡T >=|üŒ |üÁ‹ø£\T e÷Á‘·+ ˝…’|òtôd’º˝Ÿ »s¡ï*»+ ù|s¡T‘√ _õHÓdt ù|J˝À¢ ≈£L&Ü n#·ÃyÓTÆq >∑T»sêr >∑èVæ≤DÏ nì|æ+#·T≈£îqï ˙‘ê n+u≤˙ (eTTUÒwt n+u≤˙ <Ûäs¡à |ü‹ï) n+≥÷ b˛#·Tø√\T ø£ãTs¡¢˙ï yês¡Ô\T>± sêùdkÕÔs¡T. Ç+‘·ø° Ä $wüj·Ty˚T+≥+fÒ ÄyÓT <ë<ë|ü⁄ ø√{° 15 \ø£å\ s¡÷bÕj·T\T ô|{Ϻ »bÕHé≈£î #Ó+~q n+‘·sê®rj·T Áø√ø£Ø Áu≤+&é H√]≥ø± fÒãT˝Ÿ y˚sY ø=Hêïs¡≥. nB l\+ø£ yÓ[¢ eTØ. dü<äs¡T kÕe÷qT u§+u≤sTT˝À ø=+fÒ Hê\T>∑Tqïs¡ ø√≥T¢ <ë≥T‘·T+~ ø±ã{Ϻ yê{Ïì ñ‘·Œ‹Ô #˚ùd #√{Ïπø n+fÒ l\+ø£πø yÓ[¢ ø=+{≤s¡qïe÷≥. n~ eTq≈£î ˝…’|òtôd’º˝Ÿ yês¡Ô. (eTq ø£s¡à ø±ø£b˛‘˚). ¬s+&ÉT \ø£å\ ø√≥¢ s¡÷bÕj·T\ ÄdüTÔ\Tqï n+u≤˙ uÛ≤πs´ n+‘· C≤Á>∑‘·Ô |ü&ç‘˚ <˚X¯ Á|ü»\+<ä]ø° #Ó+~q \ø£å\ ø√≥¢ ÄdüTÔ\ $wüj·T+˝À eTqÁ|üuÛÑT‘ê«\T m+‘· C≤Á>∑‘·Ô>± ñ+&Ü*? ø±˙ n˝≤ #˚düTÔHêïsê eTq Hêj·T≈£î\T. yê]H˚ eT∞¢ eT∞¢ eTq+ mqTï≈£î+≥÷H˚ ñ+{≤+. Ç~ eTq+ #˚CÒ‘·T˝≤sê #˚düT≈£î+≥Tqï <Ísꓤ>∑´+. ø±s¡Dy˚T<Ó’Hê >±˙ Ç˝≤+{Ï H˚‘·*ï ‘Ó∫à HÓ‹Ôq ≈£Ls√Ãu…≥Tº≈£îqï+<äT≈£î nqTuÛÑ$+#ê*‡+<˚! BìøÏ mes√ï ì+~+#ê*‡q |üì˝Ò<äT. Ç~ eTq dü«j·T+ø£è‘ê|üsê<Ûä+. ``0```


dü\Vü‰

44

pHé 12

Hê≈£î e÷Á‘·y˚T q#˚à ø±\Œìø£ dæ.qs¡dæ+Vü‰sêe⁄

eT

q+ ø£<∏ä+≥÷ sêXÊø£ n~ ∫e]ø£+{≤ $ì zVü≤À nH˚ ÁXÀ‘·ì eTT+<˚ ãTø˘ #˚düTø√yê*. sê»ø°j·T Hêj·T≈£î˝…’‘˚ yê] ñ|üHê´kÕ\øÏ ˝≤Ø\ MT<ä ÁXÀ‘·*ï ‘·s¡*+#˚ @sêŒ≥T #˚düTø√>∑\s¡T. Ks¡Tà ô|fÒº &ÉãT“ yê]~ ø±<äT >∑qø£! Hê˝≤+{Ï ªÄyéT ÄBൠ>±&ÉT z ø£<∏äsêùdÔ e÷Á‘·+ $ì|æ+#·&ÜìøÏ Hê <äT+|ü ‘Ó–+~! eTqyÓTÆHê z neTàø° Hêqïø° |ü⁄{Ϻq yêfi¯¢y˚T ø±˙ Äø±X¯+ qT+∫ »+|t #˚dæ uÛÑ÷MTà<äøÏ ~–q yêfi¯¢+ ø±<äT ø±<ë! @s¡T≈£îì, y˚s¡T #˚düT≈£îì ù|s¡T ‘Ó#·TÃ˝Àyê˝Ò >±˙ @ ø£<∏ä nsTTHê ªø±|” ≈£L|ü‘·{≤ø£+ãT\µ qT+&ç ø=\¢>=≥º>∑\ #ê‘·Ts¡´y˚T ø£<ë! Çe˙ï Ä˝À∫dü÷Ô ≈£L#·T+fÒ #˚‹øÏ ∫øÏÿq |æ≥º m–]b˛‘·T+<˚yÓ÷qì u≤eTà]› ø±\T Hê ø±*‘√ ‘=øÏÿô|{Ϻ ø£<∏ä yÓTT<ä\T ô|{≤ºì˝≤. ˇπs >√|æ>±! ˙≈£î eTT+<äT>±H˚ z ôV≤#·Ã]ø£. eT+∫ s¡#·q≈£î Ä<äs¡D ˝Ò<äT >±˙, Ç~ dü+bÕ<ä≈£î\+‘ê b˛{°\T |ü&ç d”]j·T˝Ÿ>± y˚düT≈£î+{≤eTì ã‹eT˝≤&˚ ø±\Œìø£ ø£fi≤ K+&çø£. ∫e] ∫e]øÏ @+ »s¡T>∑T‘·T+<äqT≈£îHêïyé. ∫Á‘ê‹ ∫Á‘·yÓTÆq Ä eTT>∑TZ\ b˛{°˝À Ä eTT>∑TZs¡T eì‘·˝À¢ mes¡T ¬>\TkÕÔs¡H˚ düôdŒqT‡ uÛÑ]+#·˝Òø£ bòÕ ˝À ne⁄‘·Tqï bÕsƒ¡≈£î\ Çfi¯¢˝À¢ ìÁ<ä\T+&Ée⁄. düTK XÊ+‘·T\T+&Ée⁄! eTT–+|ü⁄ Ç˝≤π> ñ+≥T+<äì |ü+<ë\T ø±düT≈£îqï rÁe‘·˝À ø±|ü⁄sê\T $∫äqïyÓTÆHê Hê |üPN ˝Ò<äì eTT+<˚ ‘Ó*j·TCÒdüT≈£î+ ≥THêïqT eT]! >√|”>±&ç njÓ÷eTj·T+ ‘êsêkÕúsTTøÏ #˚s¡T≈£î+≥T<˚ yÓ÷qì uÛÑj·T+ y˚dæ+~. ø±˙ yê&ç yÓTTVü≤+˝À n˝≤+{Ï uÛ≤yê˝Ò+ ø±qsêø£b˛e&É+‘√ ø£<∏ä ø£+{Ïq÷´ #˚XÊqT. nsTT‘˚ ≈£îÁsê&ÉT u…~]b˛e&É+ #·÷dæ á kÕ] ø£<∏äq+ ªHê≈£î ≈£L&Ü uÀ<Ûä|ü&˚ $<Ûëq+µ˝À #·<äe&É+ ø=qkÕ–+#êqT. eTT>∑TZ\ b˛{° eTTK´yÓTÆq $wüj·Ty˚T >±˙ <ëì eT÷\|ü⁄≥eTà >∑‘êìï ‘·$«‘˚ ‘·|üŒ ndü\T $wüj·T+ ns¡úeTe<äT. Ä$&É ù|s¡T d”‘·eTà. uÛÑs¡Ô düTã“qï. ô|fi≤¢+ qdü Ä|ü<äT. yÓTT>∑T&ç >∑kÕ ‘·>∑Z<äT. yês¡T J$‘·+˝À sêJ|ü&çq dü+<äs¡“¤+ @<Ó’Hê ñqïB n+fÒ Ç<ä›s¡T ≈£L‘·Tfi¯¢qT ø£qï+‘· es¡πø! m|ü⁄Œ&√ q>∑s¡+ q&çu§&ÉT¶q d”‘·eTà ‘·+Á&ç ø=ì |ü&˚dæq ô|<ä› C≤>± ˇø£{Ï ‘·|üŒ eTπs+ ÄdæÔ ˝Ò<äT yêfi¯¢øÏ. <ë+{À¢ z eT÷\>± yêfi¯¢ø√ ∫qï ô|+≈£î{Ï\T¢ ˝Òø£b˛˝Ò<äT. ªn+<äT˝ÀH˚ Ç+ø√ ¬s+&ÉT ô|+≈£î{Ïfi¯¢ ˝≤+{Ï$ ~+|æ n<Ó›øÏe«sê<ë nì ô|fi≤¢+ mø£ÿ&É kÕ<ÛäedüTÔ+<√qì Nø£{Ï+≥ ãj·T\T<˚] u≤>± Nø£{Ï |ü&ɶ ‘·sê«‘· ‘·|üŒ düTã“qï Ç\T¢ #˚s¡&ÉT. ø=+<äs¡T |ü⁄D´+ ø√dü+ ø£èwüí˝ÀH√, >√<ëe]˝ÀH√

eTTqT>∑T‘ês¡T. düTã“qï e÷Á‘·+ ì‘·´+ ù|ø±≥˝À eTTì– ‘˚\T‘·T+{≤&ÉT! ˇ+f…&ÉT q>∑\‘√, n+‘· ô|<ä› C≤>± ø£≥ï+‘√ ÄHê&˚ Ä ª<ä]Á<äTDÏíµ ô|fi≤¢&ç+~ d”‘·eTà. q>∑\T ˇø=ÿø£ÿfÒ ‘êø£≥Tºô|{Ϻ |æ \¢*ï ô|<ä› #˚dæ, ô|[¢fi¯ó¢ ≈£L&Ü #˚dæ+<ä+fÒ Ä$&É ìsê«ø£y˚T. mH˚ïfi¯ó¢ uÛÑ]+∫+<√. zkÕ] @<√ |òü+ø£åHé˝À ã+<ÛäTe⁄\ eTT+<äT yÓTT>∑TDÏí <äT*|æ <äTfi¯¢>={Ϻ+<ä+fÒ n<√ H˚s¡e÷! n+‘˚ ‘Ó˝≤¢] düTã“qï ø£q|ü&ÉfÒ¢<äT. e÷Hêee÷Hê\≈£î ‘·qT nr‘·T&É˙, ô|fi≤¢+ q>∑\ô|f…º #˚õø£ÿ&Éy˚T eTVü‰ Á|ükÕ<äeT˙ düTã“qï uÛ≤$+∫ ñ+&Ü*. ô|f…º‘√ |ü˝≤j·TqyÓTÆq eTìwæ |ü<˚fi¯ó¢ ‹]–Hê ‹]>=ùdÔ ˇ≥Tº! |üdüT|ü⁄ ≈£î+ø± \øÏ &Û√ø± ˝Òq+‘· ø±\+ uÛ≤s¡‘· Ád”ÔøÏ uÛÑs¡Ô mø£ÿ&ÉT+fÒ @$T{Ï! nø£ÿ&ç‘√ nsTTb˛˝Ò<äT. yê´bÕs¡düTÔ\ ø£qTï Ä ôd’≥T MT<ä |ü&ç+~. ìsêàD dü+düú\ b˛{° ô|]–+~. ˝Àø£ C≤„qeTTqï d”‘·eTà ô|<ä›>± qwüºb˛˝Ò<äì Ä #·T≥Tº|üø£ÿ\ yês¡+{≤s¡T. ÄyÓT n|ü⁄Œ\˙ï rs¡Ã&ÜìøÏ øÏ+<äì z bòÕ¢≥÷, ô|’q ≈£L‘·T[¢<ä›]ø° #˚s√ bòÕ¢≥÷ ø±ø£ eTT>∑TZ]ø° ‘·˝À |ü<˚dæ \ø£å\ ø±´wüO Ç#˚à ˇ|üŒ+<ä+ ≈£î~]+~. ¬s+&˚fi¯¢˝À nsTT<ä+‘·düTú\ ªnbÕsYºyÓT+≥T‡µ s¡÷|ü⁄~<äT›≈£î+~. n+‘· ÄdæÔ ø£*dæ e#êÃø£ Ç+ø± Ä |üs¡Te⁄ ‘·≈£îÿe ñ<√´>±˝…+<äTø£ì ]C…’Hé #˚dæ d”‘·eTà n\T¢[¢<ä›s¡÷ Äs¡T HÓ\\T <ë≥≈£î+&Ü ≈£L‘·Tfi¯¢ |ü+#·q #˚s¡T≈£îHêïs¡T! ìs¡T<√´>∑T˝…’q yê]ì uÛ≤s¡´\T ∫qï #·÷|ü⁄ #·÷kÕÔs ¡ì ‘Ó©ø£ ø±<äT. Ç+ø± u≤>± ∫qï #·÷|ü⁄ #·÷&Éã&ç @<√ Ç+‘·ì e÷{≤¢&ÉT≈£îì Ä &ÉãT“ |ü⁄#·TÃ≈£îb˛<ëeTH˚ ñ<˚›X¯+‘√ e#êÃs¡T. ‘√&ÉT <=+>∑˝…’q Ä ‘√&É\T¢fi¯ó¢. |æ\¢\T |ü⁄≥º˝Ò<äT ø£qTø£ Ä ã+<Ûë \T ˝Òe⁄! #Ós√ nsTT<äT ˝ø£å\T #˚õ≈£îÿ+#·T≈£îì ª#·˝Ÿ #·˝Ÿ >∑TÁs¡+µ nH˚XÊs¡T. ‘ê‘êÿ*ø£+>±H˚ W>±ø£. &É_“#˚à nìï düTU≤\‘√ Ä eTT>∑TZs¡T eTVæ≤fi¯\÷ me]øÏ yês¡T>± ø±˝≤ìï @\T‘·THêïs¡T ø=H˚ïfi¯ó¢ bÕ≥T>±. ù|s¡TøÏ ‘·©¢


dü\Vü‰

pHé 12

45

≈£L‘·Tfi‚¢ >±˙ ˇπø nbÕsYºyÓT+{Ÿ˝À ñHêï b˛{° Á|ü<äs¡ÙH˚ J$‘êX¯j·T+>± s√E\T yÓfi¯¢ãT#·TÑ·THêïs¡T. ã+>±s¡T q>∑\÷, |ü≥TºNs¡\÷ uÛÑøÏÔ kÕÁe÷»´ d”eTøÏ |üs¡eT|ü<ä k˛bÕHê\ì yês¡T ‘·øÏÿq eTVæ≤fi≤ ˝Àø£+‘√ bÕ≥T ≥≈£îÿq b˛\TÃ≈£îHêïs¡T. ø±>±, |ü‘·qeTÚ‘·Tqï ˇø±H=ø£ dü+düèÿ‹ Á|üÁøÏj·Tì |ü⁄qs¡T<ä∆]<ë›eTH˚ yê] ‘·|üqøÏ á eT<Ûä´ |üÁ‹ø£˝À e∫Ãq z Á|üø£≥q yê]ì C≤>∑è‘·+ #˚dæ+~. Ä Á|üø£≥q Ç~. ‘Ó\T>∑T Ä&É|ü#·T\ø√ rj·Tì yês¡Ô! j·÷e‘Y Á|ü|ü+#êH˚�� ìX‚Ãwüߺ*ï #˚j·T>∑\ eTq Ä+Á<Ûë ùds¡+ÁBÛ eTDT\ s¡+>∑e\T¢\ s¡#·Hê øöX¯˝≤ìøÏ y˚T+ eTT>∑T∆\yÓTÆ \ø£å s¡÷bÕj·T\T ø±qTø£>± ÇdüTÔHêï+. mø£ÿ&Ó’Hê ô|≥º+&ç. me] #˚‘·HÓ’Hê ô|{Ϻ+#·+&ç. MTs√ #·ø£ÿì eTT>∑TZ ô|{≤ºø£ e÷ Ä|ò”düTø√ bò˛Hé ø=&ç‘˚ #ê\T. y˚Ty˚T e∫à bòı{À rdæ e÷ |üÁ‹ø£ ôd+≥sY Áôd’Œ&é˝À eTTÁ~+∫ Ä ø£fi≤ø±]DÏøÏ düuÛ≤eT÷\+>± \ø£å s¡÷bÕj·T\ q>∑<äT n+<äCÒkÕÔ+. ‘·ø£åD+ Ä b˛{°˝À bÕ˝§Zì ‘êyÓTTø£ÿπs Ä \øå± ø=fÒºj·÷\ì yêfi¯ó¢ eTT>∑TZs¡÷ ìX¯ÃsTT+#·T≈£îHêïs¡T. ˇø=ÿø£ÿπs ñ+≥÷ Ç+‹+‘· |ü<ä dü+|ü<ä nqTuÛÑ$düTÔHêïs¡ì Ä nbÕsYºyÓT+≥T˝À ñ+≥Tqï Á|ü‹ Ä&É<ëìø° ndü÷j˚T. nø£ÿ&ç~ø£ÿ&É n+{Ï+#˚ |üì eTqTwüß\πø+ ø=<äe˝Ò<äT ø£<ë! <ë+‘√ ‘êy˚T n~ #˚õøÏÿ+#·Tø√yê\H˚ düŒs¡∆ yê]˝À ô|]–+~. ˇø£|ü⁄Œ&ÉT bÕ&ç |ü+≥\‘√ e]∆˝Ò¢ eTq ˝À–fi¯¢ eTT+<äT $XÊ\yÓTÆq düú˝≤\T+&˚$. nìï |üqT\÷ #˚düT≈£îH˚ ÄHê{Ï Ä&É|æ\¢\øÏ q&ÉTeTT e+π>~. ∫ø£ÿ>± ø£fi≤¢|æ »*¢, #·ø£ÿ>± eTT>∑TZ\T r]Ã~<äT›≈£îH˚ z|æø± ø√]ø± ñ+&˚$. Ç≥T ø£fi≤‘·àø£+ n≥T Äs√>∑´ dü÷#·ø£+. nsTT‘˚ á nbÕsYºyÓT+{Ÿ dü+düèÿ‹˝À, á j·÷Á+‹ø£ j·TT>∑ $düèÔ‹˝À n~ kÕ<Ûä´e÷? @<Ó’Hê ÄÁ|üø£≥q˝Àì eT÷&ÉT n+XÊ\T yê]ì ø£{Ϻ|ü&˚XÊsTT. m˝≤ nsTTHê mø£ÿ&Ó’Hê me] #˚‘·HÓ’Hê! m+<äT ·#˚‘·+fÒ nbÕsYº yÓT+{ŸyêdüT\øÏ ø±eTHé es¡+&Ü˝Ò ‘·|üŒ eTT>∑TZ ô|≥Tº≈£îH˚+<äT≈£î eTT+<äT C≤>±\T+&Ée⁄. bòÕ¢≥T˝Àì bò˛¢s¡T nsTTHê, >√&É\sTTHê, ˝À|ü\ ø£|ü⁄Œ nsTTHê n˙ï ‘Ó\¢ì yÓT]ùd bÕ\sê‹‘√H˚. Çø£ eTT>∑TZ\T ô|≥Tºø=H˚~ mø£ÿ&Éì! Ç<˚ø±ø£ n‹ eTTK´yÓTÆq eTs√ düeTdü´ yêfi¯¢ eTT>∑TZ]ì y˚~Ûdü÷ÔH˚ ñ+~. Ç+ø± d”‘·eTà nsTTHê ø=H˚ïfi¯¢bÕ≥T ã‘·T≈£î‘√ b˛sê&ç+~ >∑qø£ Ç|üŒ{À¢ ;s¡Tyê ôd’EøÏ dü]ô|≥Tº≈£î+~ >±˙ ≈£L‘·T[¢<ä›s¡÷ ≈£L#·T+fÒ ˝Òe˝Òì dæú‹øÏ m|ü⁄Œ&√ #˚s¡T≈£îHêïs¡T. nsTTHê eTT>∑TZ\ b˛{°˝À Ç∫Ãq ùd«#êä, @<Ó’Hê kÕ~Û+#·>∑\eTH˚ <ÛäqeT<ä+ yê]ì eTT+<äT≈£î ‘√dæ+~. n+‘˚ø±<äT, n<˚ nbÕsYºyÓT+≥T‡˝À ñ+&ç ‘·øÏÿq yê]<ä›s¡÷ s¡+>∑+˝ÀøÏ ~>∑T‘·T Hêïs¡H˚ yês¡Ô yê] b˛{°‘·‘ê«ìï ô|+∫ ô|<ä› #˚dæ+~. b˛{° ìã+ <Ûäq\qT bÕ{Ï+∫q+‘· ø±\+ ø£fi≤düèwæº me] #˚‘· #˚sTTùdÔH˚+! &ÉãT“øÏ @<Ó’Hê <=s¡T≈£î‘·Tqï|ü⁄Œ&ÉT #˚düTÔqï~ ‘·|üŒì m+<äTø£qT

ø√yê*! ‘·øÏÿq yê¬se¬ses√ >±˙ eT÷\|ü⁄≥eTà‘√ ø£*|æ eTq eTT>∑TZs¡eTà\÷ eTT>∑TZ\ b˛{°˝ÀøÏ ~–b˛j·÷s¡T! s¡+>∑Ts¡+>∑T\ ô|sTT+{Ï+>¥ &Éu≤“\‘√, s¡ø£s¡ø±\ Áãwü߸\‘√, $$<Ûä m‘·TÔ\ n\÷´ $Tìj·T+ ì#ÓÃq\‘√, yê{Ïì ñ|üjÓ÷–+#˚ ∫Á‘·ø±s¡T\‘√ yêfi¯¢ bòÕ¢{Ÿ\T ì+&çb˛sTT! ãTÁs¡ n+≥÷ñ+&Ü˝Ò >±˙ $XÊ\yÓTÆq >∑<äT˝À¢ eTT>∑TZô|fÒº C≤>±πø ø=s¡‘ê! s¡+>∑e\T¢\ ∫Árø£s¡D≈£î s¡+>∑düú\+ #˚kÕÔeT+fÒ >∑~ ˝À|ü* |üø£ÿ>√&É\T ø±<ä+{≤j·÷, ˝Àø£|ü⁄Œ y˚Tø£|ü⁄Œ #˚kÕÔq+fÒ s¡÷|ü⁄ n&ÉT¶|ü&ÉT‘·T+<ë! |üø£ÿMT<äqT+∫ ø£<ä\≈£î+&Ü dü÷|üsY yÓ’E #˚j·T&Éy˚T ø£<ë Ä eTVæ≤fi≤eTDT\ ø£fi≤b˛wüD. #·<äe&É+ ø±ùd‡|ü⁄ Ä|æ #ÓeT≥ ‘·T&ÉT#·T≈£îHêïqT. Ç+‘·{Ï kÕe÷õø£ düèŒVü≤ y˚Tfi¯$+∫q ø£<∏ä. Hê~ H˚qT #·<äTe⁄≈£î+≥T+fÒ Äj·÷ Vü‰dü´ e´+>±´\øÏ H˚H˚ ‘·≥Tºø√˝Òø£b˛‘·THêïH˚, >√|”>±&ÉT @eTÚ‘ê&√ nqT≈£î+≥÷ n≥T #·÷XÊqT. mø£ÿ&É yê&ÉT? ø£<∏ë |üsƒ¡ q+˝À H˚qT ©qyÓTÆ ñ+&É>±, M~Û >∑~ ‘êfi¯|ü⁄ >∑T‹Ô }&É u…s¡T≈£îÿì n≥TyÓ’|ü⁄ ñ&ÜsTTdüTÔqï≥TºHêï&ÉT. eTT>∑TZ\ b˛{° |òü÷≥Tì Hêπø #·÷|æ+#ê\qT≈£îHêï&ÉT ø±uÀ\T! yÓfi‚¢ eTT+<äT kıs¡T>∑T˝À ñqï ø=ã“] ∫|üŒ˝Àì eTT>∑TZì ∫|üŒ‘√ düVü‰ n+<äT≈£îì Hê yÓTTVü‰q uÀ]¢+∫ eTØ ˝¬>‘êÔ&ÉT! düeTj·÷ìøÏ ø£fi¯ó¢ eT÷düT≈£îHêïqT >±˙ ¬s+&ÉT ø£fi¯ó¢ Hê$ ø±≈£î+&Ü b˛qT. e÷j·T<ë] ÁXÀ‘·. Ç˝≤+{Ï yêfi¯¢ì m+‘· eT+~ì #·÷fi‚¢<äT. eTT>∑TZ <äT\T|ü⁄≈£îì eTT+<äT ø£<∏ä H˚qT #·<äTe⁄≈£îHêïqT ô|’øÏ. qqTï $T+∫q Á|æj·TyÓTÆq ÁXÀ‘· eT¬ses¡T+{≤s¡T? >∑<ä´˝À Äs¡+_Û+#êqT >∑Ts¡TÔ+~>±. Á|üdüTÔ‘·eTT yês¡T eTT>∑TZ]˝À mes¡T eTT+<√ nqT dü+~>∑∆eTT˝À ñHêïs¡T. ndü\T Ä eTT>∑TZs¡T y˚dæ+~ mes¡qT≈£îHêïs¡T. dü÷|üsY ôdŒcÕ*{° &Üø£ºs¡T¢. KØ<Ó’q n‹∫ø£ÿì ô|sTT+{Ÿ‡‘√ ø£<ë <ä>∑Zs¡T+&ç eTT>∑TZ\ T ô|{Ϻ+∫q~. Ä ø£è‘·ø£ es¡íeTT\ |òü÷≥T yêdüq\ ø±\Twü´eTT\ qT+∫ ‘·|æŒ+#·Tø√˝Òø£ b˛j·÷s¡T. @d”\˝À eT–Z, yêj·TT Á|ükÕs¡ e÷s¡ZeTT ˝Òø£ ‘·<ä÷∆ eTeTT\ ôd>∑ Ä #˚&çj·T\ >∑T+&Ó\ ¬ø>∑<äìï, }|æs¡+<äø£, XÊ«dü ø√X¯eTT\T #Ó&ç –\–\ ø=≥Tº≈£î+≥Tqï düeTj·TeTTq eTT>∑TZ\ |üì M&ç Ä ø£fi≤ø±s¡T\T Äj·÷ eì‘·\qT 108˝À yÓ’<ä´ XÊ\\≈£î ‘·s¡*+∫]. ```0```

CÀø˘ u≤ø˘‡ {°#·sY: NeT @qT>∑T M{Ï˝À @~ ô|<ä›~sê ∫+≥÷..? ∫+≥÷: yê{Ï &˚{Ÿ Ä|òt ãsYÔ #Ó|üŒ+&ç {°#·sY, mes¡T ô|<√› #ÓãT‘êqT. `|üP»´+ X¯s¡‘Y≈£îe÷sY, >∑T\“sêZ


dü\Vü‰

46

pHé 12

n‘·´+‘· ø=‘·Ô õ˝≤¢ $»j·Tq>∑s¡+ $»j·Tq>∑s¡+ õ˝≤¢ uÛ≤s¡‘·<˚X¯+˝Àì Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ sêÁwüº+˝À áXÊHê´q ñqï~. Bì eTTK´ |ü≥ºD+ $»j·Tq>∑s¡+. $»j·Tq>∑s¡+ õ˝≤¢ n‘·´+‘· ø=‘·Ô~. n+fÒ ∫e]>± @s¡Œ&çq õ˝≤¢. B+‘√ sêÁwüº+˝Àì yÓTT‘·Ô+ õ˝≤¢\ dü+K´ 23≈£î #˚]+~. $»j·Tq>∑s¡+ ã+>±fi≤U≤‘·+ qT+∫ 18 øÏ˝ÀMT≥s¡¢ <ä÷s¡+˝À, $XÊK|ü{≤ïìøÏ 40 øÏ˝ÀMT≥s¡¢ <ä÷s¡+˝À áXÊq´+>± ñqï~. á õ˝≤¢ >∑T]+∫ m+<äT≈£î Á|ükÕÔ$+#·&ÉyÓTÆq~ n+fÒ á õ˝≤¢ 33 dü+e‘·‡sê\T |üP]Ô #˚düT≈£î+~. 1979 pHé 1q á õ˝≤¢ @s¡Œ&ç+~. á dü+<äs¡“¤+>± á õ˝≤¢˝Àì $X‚cÕ\T.

$»j·Tq>∑s¡+ |ü≥ºD+ #ê]Á‘·ø£ Á|üX¯dæÔ ø£*–q~. Á|ü|ü+#·

Á|üU≤´‹ >±+∫q ø£Hê´X¯ó\ÿ+ Hê≥ø£+˝Àì Á|ü<Ûëq y˚~ø£ $»j·Tq>∑s¡y˚T! |ü≥ºD+˝Àì ø=ìï Á|ü<Ûëq ÁbÕ+‘ê\qT |ü]o*ùdÔ.. nj·T´ ø√H˚s¡T, u§+≈£î\ ~ã“ yÓTT<ä˝…’ yê{Ï Á|ükÕÔeq á Hê≥ø£+˝À ñ+~. Ä Hê≥ø£ s¡#·sTT‘· >∑Ts¡C≤&É nbÕŒsêe⁄ $»j·Tq>∑s¡+ sêC≤yê] ÄkÕúq+˝À ñ<√´>∑düTÔ&˚. ñ‘·Ôsê+Á<Ûä˝À Á|üdæ~∆>±+∫q l ô|’&ç‘·*¢ neTàyê] dæ]e÷H√ ‘·‡yê\T. $»j·Tq>∑s¡+ |ü≥ºD+˝À 300 @fi¯ó¢>± »s¡T>∑T‘·THêïsTT. u§_“* j·TT<ä∆+ düeTj·T+˝À $»j·Tq>∑s¡ sêE\ Ä&É|ü&ÉT#Ó’q ô|’&ç

‘·*¢ Ä‘êàVüQ‹øÏ bÕ\Œ&ç Ç\y˚\TŒ>± ne‘·]+∫q≥T¢ uÛ≤$kÕÔs¡T. n|üŒ{ÏqT+∫ ÄyÓTqT uÛÑøÏÔ‘√ |üPõdüTÔHêïs¡T. \ø£å˝≤~ eT+~ uÛÑ≈£îÔ \T BìøÏ Vü‰»s¡e⁄‘ês¡T. $»j·Tq>∑s¡+ |ü≥ºD+ eT<Ûä´˝À ô|<ä› #Ós¡Te⁄ #ê˝≤ $XÊ\yÓTÆq~. 18e X¯‘êã›+˝À˝À ø√≥ ìsêàD≤ìøÏ ø±e*‡q eT{Ϻ ø√dü+ Bìï ‘·$«+#ês¡T. á #Ós¡Te⁄˝Àì ˙{Ï‘√ Äj·Tø£≥Tº ¬s’‘·T\T @{≤ eT÷&ÉT |ü+≥\T |ü+&çdüTÔ+{≤s¡T. á #Ós¡Te⁄ |ü•ÃeT uÛ≤>∑+˝ÀH˚ ô|’&çe÷+ã $Á>∑Vü≤+ kÕø屑·ÿs¡yÓTÆq~. á #Ós¡Te⁄˝ÀH˚ neTàyê] ‘Ób˛Œ‘·‡e+ ìs¡«Væ≤kÕÔs¡T.


dü\Vü‰

47

$<äT´#·Ã¤øÏÔ ˝Òì s√E˝À¢ Hê{Ï |ü⁄s¡bÕ\ø£ dü+|òüT+ yês¡T eT÷&ÉT ˝≤+‘·s¡T¢ ≈£L&É*˝À eT÷&ÉT yÓ’|ü⁄˝≤ eT÷&ÉT Vü≤]πøHé ˝≤+ ‘·s¡T¢ @sêŒ≥T #˚XÊs¡T. sêÁ‹ |üP≥ HÓ*¢eTs¡¢, <Ûäs¡à|ü⁄], >∑+≥düÔ +uÛÑ+ <ës¡T˝À¢ m&É¢ã+&É¢‘√ yÓfi‚¢yê]øÏ, bÕ<ä#ês¡T\ kÂø£sê´s¡ú+ HÓ\ ø=˝≤Œs¡T. $»j·Tq>∑s¡+ sêE\T ªneè‘· U≤HêµqT ô|<ä› |üP\ ø√≥˝À ì]à+#ês¡T. U≤Hê n+fÒ eT<äTeTT nì nM‘· neè‘· nH˚ Ä+>∑¢|ü<ä+‘√ ø£*dæ s¡÷bı+~+~. ˙s¡T ãj·T≥≈£î b˛j˚T eT<äTeTT nì Bì ns¡ú+. Ç~ >∑+≥düÔ+uÛÑ+ qeT÷Hê˝À ñqï~. ô|’uÛ≤>∑+˝À kÕïHêìøÏ nqTe⁄>± ô|<ä› ‘=f…º ñ+~. øÏ+~ uÛ≤>∑+˝À u≤$, ~>∑&ÜìøÏ yÓT≥T¢ ñHêïsTT. eTVü‰sêE\T Ç+<äT˝À kÕïHê\T #˚ùdyês¡ì ô|<ä›\ #ÓãT‘·T+{≤s¡T. ø√≥ m<äTs¡T>± ñqï U≤∞ Á|ü<˚XÊìï u§+≈£î\ ~ã“ n+{≤s¡T. Hê&ÉT á Á|ü<˚XÊìï eTVü≤sêE\T ôd’ìø£ $Hê´kÕ\≈£î ø£yê‘·T\≈£î $ìjÓ÷–+#˚yês¡T. ã+≈£î nH˚~ eTVü‰sêÁwüº |ü<ä+ BìøÏ ‘·\yêøÏ≥ |üVü≤sê nì ns¡ú+. ø±\Áø£y˚TD≤ á ã+≈£î\ ~uÒ“ u§+≈£î\ ~ã“>± s¡÷bÕ‘·+s¡+ #Ó+~+~. á Á|ü<˚XÊìøÏ á ù|s¡T sêe&ÜìøÏ eTs√ ø£<∏äq+ ≈£L&Ü Á|ü#ês¡+˝À ñ+~. ˇø£ Áô|ò+∫ Ç+õ˙s¡T uÛÑ÷>∑s¡“¤ »˝≤\qT ãj·T≥≈£î ‘Ó|æŒkÕÔqì >={≤º\qT ‘Ó|æŒ+∫ yê{Ïì Çø£ÿ&˚ uÛÑ÷$T˝ÀøÏ ~+#ê&É≥. ‘·q Á|üj·T‘·ï+ $|òü\+ ø±e&É+‘√ #ÓbÕŒ

pHé 12


dü\Vü‰ ô|≥º≈£î+&Ü sêÁ‹øÏ sêÁ‘˚ bÕ]b˛j·÷&É≥. Ä Ç+õ˙s¡T |ü*øÏq u§+≈£î ˝Ò<ë nã<ä∆+ Ä Á|ü<˚XÊìøÏ dæús¡|ü&ç+<ä+{≤s¡T. eTVü‰ø£$ >∑Ts¡C≤&É nbÕŒsêe⁄ ‘·q ø£Hê´X¯ó\ÿ+ Hê≥ø±ìï u§+≈£î\ ~ã“ d”qT‘√H˚ Äs¡+_Û+#ês¡T. Á|üdüTÔ‘·+ á Á|ü<˚X¯+ ≈£Ls¡>±j·T\ e÷¬sÿ{Ÿ>± ñ|üjÓ÷>∑|ü&ÉT‘·T+~.

#·]Á‘·

pHé 12

48

‘·q ≈£îe÷s¡T&ÉT $»j·TsêeTsêE ù|]≥ BìøÏ $»j·Tq>∑s¡+ nì ù|s¡T e∫Ã+~. nsTT‘˚ 1717 dü+e‘·‡s¡+˝À Äq+<äsêE |üs¡eT|ü~+#·>± $»j·TsêeTsêE ø√≥ ìsêàD≤ìï |üP]Ô #˚XÊs¡T. á ø√≥qT ø=+&Ésêfi¯¢‘√ ì]à+#ês¡T. Ç~ 26 mø£sê\ $d”Ôs¡í+˝À Hê\T>∑T ø√D≤˝À¢ Hê\T>∑T ô|<ä› ãTs¡TE\‘√ ì]à‘·yÓTÆ+~. ø√≥ #·T≥÷º 19,653 #·<äs¡|ü⁄ n&ÉT>∑Tq ø£+<äø£+ ‘·$«+#ês¡T. Hê&ÉT ø£+<äø£+ ì+&Ü ˙s¡T ñ+&˚~. Ç~ düTe÷s¡T ¬s+&ÉT @qT>∑T\T eTTìπ>≥+‘· ˝À‘·T ñ+≥T+~. >√&É\T düTe÷s¡T 30 n&ÉT>∑T\ m‘·TÔ ø£*– ñHêïsTT. 2008˝À |ü⁄qsY e´ed”úø£s¡D ‘·s¡Tyê‘· $»j·Tq>∑s¡+ ˝Àø˘düuÛÑ ìjÓ÷»ø£es¡Z+>± s¡÷bı+~+~. Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ˝Àì 42 ˝Àø˘düuÛÑ ìjÓ÷»ø£esêZ˝À¢ Ç~ ˇø£{Ï. á ìjÓ÷»ø£es¡Z+ |ü]~Û˝À @&ÉT nôd+;¢ ìjÓ÷»ø£esêZ\THêïsTT.

$»j·Tq>∑s¡+ ˇø£ dü+kÕúq+. |üPdübÕ{Ï e+X¯+ yês¡T Bì bÕ\≈£î\T. 1754˝À $»j·Tq>∑s¡ bÕ\≈£î&Ó’q |üPdübÕ{Ï $»j·TsêeT >∑»|ü‹sêE, Áô|ò+∫ yê]‘√ ˇ|üŒ+<ä+ ≈£î<äTs¡TÃ≈£îì ‘·q bÕ\q kÕ–+#ê&ÉT. ø±˙ ø=+‘· ø±˝≤ìπø á dü+kÕúq+ Á_{°wüß yê] @\Tã&ç˝ÀøÏ yÓ[¢+~. kÕ«‘·+Á‘·´+ e#˚à es¡≈£î Á_{°wüßyê] @\Tã&ç˝ÀH˚ ñ+~. $»j·Tq>∑s¡+ sêE\T yÓTT<ä{À¢ ≈£î$T*˝Àì eT{Ϻ ø√≥˝À ìedæ+#˚yês¡T. Äq+<ä >∑»|ü‹ sêE $»j·Tq>∑s¡+ ø√≥ ìsêàD≤ìï Áø°.e.1712`1714\ eT<Ûä´ ÁbÕs¡+_Û+#ês¡T. ô|’&ç ‘·*¢ neTàyê] <˚yê\j·T+ ô|’&çeT+ã ˝Ò<ë ô|’&ç ‘·*¢ ñ‘·Ôsê+Á<Ûä Á|ü»\ <Ó’e+, |üPdübÕ{Ï nsTT<äT $»j·÷\≈£î ∫Vü≤ï+>± $»j·T<äX¯$T, $»j·T HêeT dü+e‘·‡s¡+˝À eT+>∑fi¯yês¡+ (‘Ó\T>∑T˝À »j·Tyês¡+) Hê&ÉT á sêE\T Ç\y˚\TŒ. neTàyê] <˚yê\j·T+ eT÷&ÉT ˝≤+‘·s¡T¢ ≈£L&É* e<ä› ì]à+#ês¡T. neTàyê] ñ‘·‡yê\T 1758˝À ÁbÕs¡+uÛÑyÓTÆ 250 ø√≥ ìsêàD+ yÓTT<ä˝…’+~. dü+e‘·‡sê\T>± ìsê≥+ø£+>± ø=qkÕ>∑T‘·THê´Ç. Áø°.X¯.1757 <ë‘· HêeT dü+e‘·‡s¡+ $»j·T<äX¯$T yÓ[¢q eT+>∑fi¯yês¡+ Hê&ÉT $»j·Tq>∑s¡+ ô|<ä› #Ós¡Te⁄˝À+∫ neTàyê] $Á>∑Vü‰ìï |ü‹yê&É n|üŒ\kÕ«$T Hêj·TT&ÉT nH˚ e´øÏÔ ô|’øÏ rXÊs¡T. Äj·TH˚ neTàyê]øÏ ‘=* |üPC≤] nj·÷´&ÉT. n|üŒ{Ï qT+∫ Ç|üŒ{Ïes¡≈£î Ä ≈£î≥T+u≤ìøÏ #Ó+~qyêπs e+X¯bÕs¡+|üs¡´+>± |üPC≤s¡T\T>± ñ+≥THêïs¡T. Á|üdüTÔ‘· |üPC≤] ã+≥T|ü*¢ u…’sê– Hêj·TT&ÉT Äs√‘·s¡+ yê&ÉT. á |üPC≤πs dæ]e÷H√‘·‡e+˝À dæ]e÷qT n~Ûs√Væ≤+∫ uÛÑ≈£îÔ\qT Äos¡«~kÕÔs¡T.

neTàyê] Ä‘·àø£<∏ä

#ê]Á‘ê‘·àø£+>± áyÓT ô|<ä $»j·TsêeTsêE #Ó˝…¢\T. |üdæÁbÕj·T+ qT+∫ Ä<Ûë´‹àø£ uÛ≤yê‘√<˚M ñbÕdüq #˚ùd~. nqï bıs¡T>∑T sê»´yÓTÆq u§_“*ô|’ j·TT<ä∆düHêïVü‰\T #˚j·T&É+ ÄyÓTqT ø£\‘·ô|{Ϻ+~. ãTd”‡ ≈£îÁ≥≈£î ˝§+–b˛sTTq $»j·TsêeTsêE #Ó˝…¢* j·TT<ä∆ ìyês¡D Á|üj·T‘êï*ï ˝…ø£ÿ #˚j·T˝Ò<äT. 1757˝À u§_“*ô|’ j·TT<ä∆+ Á|üø£{Ï+#ê&ÉT. yÓ\eT Ms¡T\T ‘·eT bÂs¡Twü Á|ü‘êbÕ\qT |òüD+>± ô|{Ϻ $»j·TyÓ÷ Ms¡ dü«s¡ZyÓ÷ nqï≥T¢ b˛sê&Üs¡T. ø±˙ $»j·T+ $»j·TsêeTsêEH˚ e]+∫+~. Ä s√E sêÁ‹ <˚$ ø£\˝À ø£ì|æ+∫ nqï ÁbÕD≤\≈£î e#˚Ã


dü\Vü‰

49

pHé 12

Á|üe÷<ëìï eTT+<˚ ôV≤#·Ã]+∫+~. ñ|üyêdü Bø£å˝À ñqï ÄyÓT #ê]Á‘·ø£ ø√≥\T : $»j·Tq>∑s¡+ ø√≥, u§_“* ø√≥, |ü‹yê&É n|üŒ\Hêj·TT&ÉT, eT] ø=+<äs¡T nqT#·s¡T\qT ≈£îs¡TbÕ+ ø√≥, kÕ\÷s¡T ø√≥ yÓ+≥u…≥Tº≈£îì u§_“* ãj·T\T<˚sês¡T. ø=~› <ä÷s¡+ yÓfi¯¢>±H˚ ÄyÓT q<äT\T: düTes¡íeTTœ, y˚>±e‹ q~, >√düÔì q~, Hê>±e[ n|ükÕàs¡ø£ dæú‹˝ÀøÏ C≤s¡T≈£îqï~. ‘·q Á|ü‹eT ô|<ä› #Ós¡Te⁄ |ü•ÃeT q~, #·+bÕe‹ q~ uÛ≤>∑+˝À \_ÛdüTÔ+<äì, <ëìï Á|ü‹wæ˜+∫, ì‘·´+ |üP»\T, ñ‘·‡yê\T ˝Àø˘düuÛÑ ìjÓ÷»ø£es¡Z+ : $»j·Tq>∑s¡+ #˚j·TeTì #Ó|æŒ ÄyÓT <˚$˝À ◊ø£´eTsTT´+~. nôd+;¢ ìjÓ÷»ø£esêZ\T : ≈£îs¡TbÕ+, bÕs¡«r|ü⁄s¡+, kÕ\÷s¡T, u§_“*, N|ü⁄s¡T|ü*¢, >∑»|ü‹q>∑s¡+, uÛÀ>±|ü⁄s¡+, C≤‘·s¡ neTàyê] C≤‘·s¡ dü+<äs¡“¤+>± dæ]e÷H√‘·‡e+ #ê˝≤ $»j·Tq>∑s¡+, X¯è+>∑es¡|ü⁄ ø√≥ ÁbÕeTTK´eTTqï~. dæ]e÷qT nH˚~ uÛÑøÏÔ |üPs¡«ø£+>± »s¡T|ü⁄≈£îH˚ õ˝≤¢ $kÕÔs¡í+ : 6,539 øÏ˝ÀMT≥s¡T¢ ˇø£ ñ‘·‡e+. ˇø£ bı&ÉT>±{Ï >∑&É ∫es¡ ˇø£ |”sƒêìï ‘·–*+∫ Ä ≈£îØÃ˝À |üPC≤] ≈£Ls=Ãì >∑T&çøÏ Á|ü<äøÏåD #˚j·T&É+ á ñ‘·‡e+˝Àì (2525 #·<äs¡|ü⁄ yÓTÆfi¯ó¢) Á|ü<Ûëq uÛ≤>∑+. Á|üeTTK |ü≥ºD≤\T: $»j·Tq>∑s¡+, u§_“*, bÕs¡«r|ü⁄s¡+, eTTK´ |ü≥ºD+ : $»j·Tq>∑s¡+ kÕ\÷s¡T, >∑»|ü‹ q>∑s¡+. ÁbÕ+‘·+ : ø√kÕÔ Á|üeTTK <˚yê\j·÷\T : ‘√≥|ü*¢ <˚yê\j·T düeTT<ëj·T+, : 22,45,000 |ü⁄D´–], ≈£î$T*, u§_“* y˚DT>√bÕ\ kÕ«$T <˚yê\j·T+, ã*» »HêuÛ≤ ù|≥ yÓ+ø£fÒX¯«s¡kÕ«$T <˚yê\j·T+, sêeTrs¡ú+, kÕ\÷s¡T |ü+#· (2001»HêuÛ≤ ˝…ø£ÿ\ Á|üø±s¡+) eTTUÒX¯«s¡ kÕ«$T <˚yê\j·T+. |üsê´≥ø£ Á|ü<˚XÊ\T : sêeTrs¡ú+, u§_“* nø£åsêdü´‘· : 51.82 XÊ‘·+ ÁbÕC…≈£îº\T : ‘√≥|ü*¢ ÁbÕC…≈£îº, Hêsêj·TD|ü⁄s¡+ ÁbÕC…≈£îº, ```0``` y˚>±e‹ Äqø£≥º, Ä+Á<Ûä]»sê«j·TsY ÁbÕC…≈£îº,


dü\Vü‰

50

pHé 12

Áu≤ m+|æø£˝À _&çj·Ty˚T\? H˚

{Ï qe‘·s¡ j·TT>∑+˝À ≈£L&Ü nH˚ø£ eT+~ eTVæ≤fi¯\T Áu≤ ø=qT>√\T #˚j·T&ÜìøÏ Çã“+~ |ü&ÉT‘·THêïs¡T. |ü⁄s¡Twüß\T ùd˝Ÿ‡ eTHé\T>± ñ+&˚ cÕ|ü⁄˝À¢ nsTT‘˚ |ü]dæú‹ eTØ <ës¡TD+. Áu≤\qT n&ç–, |ü]o*+∫ ø=qT>√\T #˚j·÷\Hêï dæ>∑TZ|ü&ÉT‘·÷, #˚‹øÏ n+~q<ëìï rdüT≈£îì ‹s¡T>∑TeTTK+ |ü&ÉT‘·THêïs¡T. rsê Ç+{ÏøÏ e∫Ãq ‘·sê«‘· y˚dæ #·÷düT≈£î+fÒ n~ e<äT\T>±H√, _>∑T‘·T>±H√ ñ+&É{≤ìï Á>∑Væ≤+∫, <ëìì ãj·T≥≈£î #Ó|ü⁄Œø√˝Òø£ n˝≤π> <Ûä]düTÔHêïs¡T. Áu≤ n+fÒ πøe\+ n+<ä+ ø√düy˚T qì n+ <äs¡÷ nqT≈£î+{≤s¡T ø±˙, n~ Äs√>±´ìøÏ ≈£L&Ü |ü\T s¡ø±\T>± y˚T\T #˚düTÔ+<äqï $wüj·÷ìï yês¡T $düà]düTÔHêïs¡T. dü¬s’q ôd’E Áu≤\T yê&ç‘˚ yÓT&ÉH=|æŒ, ‘·\H=|æŒ e+{Ï yê{Ïì <ä÷s¡+>± ñ+#·e#·TÃ. n+‘˚ø±<äT... Áu≤ m+|æø£˝À ˝ÀbÕ˝Ò s=eTTà ø±´q‡sY≈£î |ü\T dü+<äsꓤ˝À¢ ø±s¡DuÛÑ÷‘·eTe⁄‘êj·Tì n+≥THêïs¡T.kÕ<Ûës¡D Áu≤, kÕŒ+CŸ Áu≤ e+{Ï nH˚ø£ s¡ø±˝…’q ø£|t ôd’E \‘√ ñ+{≤sTT. n+<äT˝À HÓ’˝≤Hé, ø±≥Hé Áu≤\T eTTK´yÓTÆq$. MTs¡T mqTïø=H˚ Áu≤ ø=+#Ó+ ≈£L&Ü düÔq uÛ≤>∑+ ãj·T≥≈£î sê≈£î+&Ü ñ+&˚$<Ûä+>± ñ+&Ü*. ø£|t ôd’CŸ Áu≤qT ø=qT>√\T #˚j·T&É+˝À ñqï ÄdüøÏÔì, ÁkÕº|t m+|æø£˝Àq÷ #·÷bÕ*. yÓ&É\TŒ ‘·≈£îÿe>± ñ+&˚ ÁkÕº|t\T eøå√C≤\qT dü¬s’q Ø‹˝À ñ+#·˝Òe⁄. n˝≤π> eTT+<äT yÓ’|ü⁄ VüQ≈£îÿ\T ñ+&˚ Áu≤\T ≈£L&Ü yê{ÏøÏ Çã“+~ ø£*–kÕÔsTT. Ád”Ô\T n≥Te+{Ï düeTj·÷˝À¢ dü¬s’q ôd’E>∑\ Áu≤\qT yê&É≥+ #ê˝≤ nedüs¡+. Áu≤\qT yê&Éø£b˛‘˚ eøå√C≤\T e<äT\T>±, C≤]b˛sTTq≥T¢>± ñ+ {≤sTT. bÕ\T |üfÒº ‘·\T¢˝…’‘˚ &ÉãT˝Ÿ ø£|t f…Æ|t Áu≤ ‘=&ÉT ø√ÿe&É+ m+‘Ó’ Hê nedüs¡+. yê´j·÷eT+ #˚ùd≥|ü⁄&ÉT ≈£L&Ü Áu≤qT ø£∫Ñ·+>± ‘=&ÉTø√ÿyê*. m≥Te+{Ï ø±\+˝ÀHÓ’Hê ø±≥Hé Áu≤\T ‘=&ÉTø√ÿe&É+ eT+∫~. m\¢|ü⁄Œ&É÷ Hê\T>∑T s¡ø±\ Áu≤\T n+<äTu≤≥T˝À ñ+&˚ ≥≥T¢ #·÷düTø√yê*..1.nìï s¡ø±\ Äø£è‘·T\≈£î dü]b˛j˚T |òü⁄˝Ÿø£|t ôd’E Áu≤\T. 2. yÓT&Ées¡≈£L ñ+&˚ C≤¬ø{Ÿ ‘=&ÉT≈£îÿ H˚≥|ü⁄Œ&ÉT <ëìøÏ ‘·–q Áu≤. 3. bÕ\T |ü≥º&ÜìøÏ M˝…’q Áu≤. 4. HÓ’{° #·T&û<ësY, $T&û¶ e+{Ï <äTdüTÔ\T <Ûä]+∫q|ü⁄Œ&ÉT yê{ÏøÏ nqTe⁄>± ñ+&˚ áJ Áu≤. Ç≥Te+{Ï s¡ø±˝…’q Áu≤\T $$<Ûä s¡+>∑T˝À¢ ñ+&É≥+ ≈£L&Ü nedüs¡+.


dü\Vü‰

51

pHé 12

n+<äyÓTÆq yÓ÷eTT ø√dü+ eTTU≤ìï X¯óÁuÛÑ+ #˚j·T{≤ìøÏ #ê˝≤

eT+~ KØ<Ó’q ø°¢qs¡¢qT ñ|üjÓ÷–düTÔ+{≤s¡T. ø±˙ <√dü Á|üø£è‹ düVü≤»yÓTÆq ø°¢qsY. <√dü s¡kÕìï bÕ\˝À ø£*|æ‘˚... Ä $TÁX¯eT+ eT+∫ ø°¢qsY>± |üì#˚düTÔ+~. õ&ÉT¶ #·sêàìøÏ Á<ëø£ås¡dü+, ìeTàs¡dü+, >∑T&ÉT¶˝Àì ‘Ó\¢kıq\ $TÁX¯e÷ìï sêdüTø√yê*. 20 ì$TcÕ\ bÕ≥T Äs¡ì#êÃø£ Ä ‘·sê«‘· #·\¢ì ˙{Ï‘√ ø£&çπ>j·÷*. M{Ï˝À ìeTà düVü≤»dæ<ä∆yÓTÆq ø°¢qsY>± |üì#˚düTÔ+~. Á<ëø£å... #·sêàìï eTè<äTe⁄>± #˚düTÔ+~. >∑T&ÉT¶˝Àì ‘Ó\¢kıq #·sêàìï _>∑T‘·T>± #˚düTÔ+~. ‘˚HÓ, ìeTàs¡kÕ\ $TÁX¯e÷ìøÏ ø=+#Ó+ q÷HÓ (yÓõ≥ãT˝Ÿ ÄsTT˝Ÿ)qT ø£*|æ sêdüT≈£î+fÒ.. bı&ç #·sêàìøÏ eT+∫ e÷sTTX¯Ã¬s’»sY>± |üì#˚düTÔ+~. á e÷düTÿì 10 ì$TcÕ\bÕ≥T ñ+#·T≈£îì ‘·sê«‘· ø£&çπ>j·÷*.

#·s¡à+ ø±+‘·T©Hê\+fÒ ...

bÕ\˝À ø=+#Ó+ ‘˚HÓ ø£*|æ Ä $TÁX¯e÷ìï eTTU≤ìøÏ sêdüTø√yê*. n˝≤π> kÕïq|ü⁄ ˙{Ï˝À ns¡ø£|ü⁄Œ ‘˚HÓqT ø£*|æ‘˚..

#·s¡à+ eTè<äTe⁄>± ‘·j·÷s¡e⁄‘·T+~. eTTU≤ìøÏ eT+∫ s¡+>∑T sêe{≤ìøÏ Ç+{À¢H˚ eT+∫ ;¢#Y ‘·j·÷s¡T#˚düTø√e#·TÃ. Hê]+» ‘=ø£ÿ\qT m+&Éu…{Ϻ bı&ç #˚düTø√yê*. Ä bı&çì ø£*|æ eTTU≤ìøÏ e÷dtÿ y˚düTø√yê*. 25 ì$TcÕ\ùd|ü⁄ Äs¡ì∫Ã Ä ‘·s¡Tyê‘· ø£&ç–y˚j·÷*. eTTK+ MT<ä u≤¢ø˘ôV≤&é‡qT ‘=\–+#·{≤ìøÏ z ñbÕj·T+ ñ+~. ˇø£ #·bÕrì rdüT≈£îì sêÁ‘·+‘ê bÕ\˝À Hêqu…{≤º*. ñ<äj·÷H˚ï <ëìì yÓT‘·Ôì ù|dtº>± #˚dæ, u≤¢ø˘ ôV≤&é‡ MT<ä sêj·÷*. ø=ìï s√E\T Ç˝≤ #˚ùdÔ u≤¢ø˘ ôV≤&é‡ e÷j·TeTe⁄‘êsTT. õ&ÉT¶ #·s¡à+ >∑\ yê]øÏ eTTK+MT<ä õ&ÉT¶ yÓTs¡Tdü÷Ô ø£ì|ædüTÔ+≥T+~. <ëìì ìyê]+#·{≤ìøÏ... Ä|æ˝Ÿ |ü+&ÉTqT |ü\Ãì bıs¡\T>± ø√dæ, z ¬s+&ÉT bıs¡\‘√ õ&ÉT¶ ø±πs ÁbÕ+‘·+ô|’ ø=+#Ó+ >∑{Ϻ>± s¡T<ë›*. eTTK+ MT<ä eTT&É‘·\T b˛yê\+fÒ... >∑+<Ûä+bı&ç, s√CŸyê≥sY, –¢»]Hé\T ø£\T|ü⁄≈£îì Ä $TÁX¯e÷ìï eTTU≤ìøÏ sêdüT ø√yê*. ø=~›ùd|ü⁄ Äs¡ì#êÃø£ ø£&ç–y˚j·÷*. |ü∫à |üdüT|ü⁄‘√ bÕ\ Áø°eTTqT ø£*|æ, Ä $TÁX¯e÷ìï eTTU≤ìøÏ bÕ´ø˘ y˚j·÷*. 20 ì$TcÕ\ ‘·sê«‘· ø£&ç–y˚j·÷*. n˝≤ #˚j·T&É+ <ë«sê eT+∫ s¡+>∑T edüTÔ+~.


dü\Vü‰

52

pHé 12

|ü~ùV≤H˚fi¯¢πø Ä>∑˝Òø£b˛‘·THêïs¡≥ ñqï‘· bÕsƒ¡XÊ\ bÕsƒ¡´|ü⁄düÔø±˝À¢ ôdø˘‡ >∑T]+∫ bÕsƒê\T

ô|≥º&É+ ‘·|ü⁄Œ nì yê~+#˚yês¡T á düπs« |òü*‘ê\qT >∑eTìùdÔ e÷≥\T #Ó|üŒ&ÜìøÏ ‘·&ÉTeTTø√yê*‡+<˚! m+<äTø£+fÒ bÕsƒê˝À¢ ôdø˘‡ >∑T]+∫ #Ó|üŒ&É+ ‘·|ü⁄Œ, n~ dü«#·Ã¤+>± ñqï |æ\¢\qT #Ó&>=…&ÉT‘·T+~ nì yês¡T n_ÛÁbÕj·T|ü&ÉT‘·T+&É>±, ndü\T |æ\¢\T nì MTs¡T nqTø=+≥Tqï yê]øÏ |ü⁄düÔø±˝À¢ ôdø˘‡ >∑T]+∫ #·<äyê*‡q nedüs¡+ ˝Ò<äT. yês¡T ì» J$‘·+˝À ñqï‘· bÕsƒ¡XÊ\ qT+∫ ãj·T≥≈£î e#˚Ãdü]øÏ n˝≤+{Ï nqTuÛÑyê˝…H√ï bı+<äT‘·THêïs¡T. nì ù|s=ÿ+{À+~ á düπs«. 15 qT+∫ 24 @fi¯¢ ej·TdüT˝À ñqï uÛ≤s¡‘· j·TTe‘·˝À nH˚ø£ eT+~ $yêVü‰ìøÏ |üPs¡«y˚T ôdø˘‡ nqTuÛÑyêìï s¡T∫ #·÷düTÔHêïs¡≥. Ç~ @ Áô|’y˚≥T düπs« y˚s¡T eTkÕ˝≤ ø√dü+ #ÓãT‘·Tqï ø£ãTs¡T¢ ø±e⁄. Ä+Á<ÛäÁ|ü<˚XŸ, ;Vü‰sY, C≤s¡â+&é, eTVü‰sêÁwüº, sê»kÕúHé, ‘·$Tfi¯H ê&ÉT sêÁcÕº\ |ü]~Û˝À πø+Á<ä Äs√>∑´ XÊK yês¡T #˚sTT+∫q düπs«˝À

ÄX¯Ãs¡´ø£s¡ |òü*‘ê\T e#êÃsTT. á ÁbÕ+‘ê˝À¢ ô|’q ù|s=ÿqï ej·TdüT |ü]<ÛäT˝À¢ ñqï 15 XÊ‘·+ eT+~ nu≤“sTT\T Hê\T>∑T XÊ‘·+ eT+~ ne÷àsTT\qT Ç+≥s¡÷«´ #˚dæ á düπs«qT |üP]Ô #˚XÊs¡T. yê]˝À @ø£+>± 24 XÊ‘·+ eT+~ ne÷àsTT\T ‘êeTT ô|[¢øÏ eTT+<˚ ôdø˘‡ nqTuÛÑyêìï bı+<ëeTT nì #ÓbÕŒs¡≥. n~ ≈£L&Ü 15 n+‘·ø£+fÒ ‘·≈£îÿe ej·TdüT˝Àù|! Ä˝À#·Hê|üs¡T\qT ≈£î~ù|dæHê Ç~ #ê˝≤ es¡≈£î XÊÁd”Ôj·T+>± »]|æq düπs«H˚ ø±ã{Ϻ á n+XÊ\qT $X¯«dæ+#·ø£ ‘·|üŒ<äT. ne÷àsTT\‘√ b˛*Ãq|ü⁄&ÉT nu≤“sTT\ XÊ‘·+ e÷Á‘·+ ‘·≈£îÿe>± ñ+~. πøe\+ 9 XÊ‘·+ eT+~ nu≤“sTT˝Ò ô|[¢øÏ eTT+<äT |ü~ùV≤H˚fi¯¢˝À|ü⁄ ôdø˘‡ nqTuÛÑyêìï bı+~ ñ+&É≥+ >∑eTHês¡Ω+. Á>±MTD uÛ≤s¡+‘√ $yêVü‰ìøÏ |üPs¡«|ü⁄ X¯è+>±s¡+ #ê˝≤ kÕ<Ûës¡DeTì á Á|üuÛÑT‘·«+ düπs« yê´U≤´ì+∫+~. Á>±MTD ÁbÕ+‘ê\T, |ü≥ºD ÁbÕ+‘ê\T nH˚ ‘˚&Ü ˝Ò≈£î+&Ü me]øÏ yês¡T ô|[¢ eTT+<˚ ôdø˘‡ ¬øØsYqT ÁbÕs¡+_Û+#˚düTÔHêïs¡≥. Ç+‘·ø£Hêï <ës¡TD $wüj·÷\T @+≥+fÒ.. |ü~ùV≤H˚fi¯¢˝Àù| dü+|üsêÿìï »]bÕeT+≥Tqï yê]˝À 25 XÊ‘·+ eT+~ ne÷àsTT\T ˇø£]ø£+fÒ m≈£îÿe eT+~ nu≤“sTT\‘√ m+C≤jYT #˚XÊeTì #ÓbÕŒs¡≥. Ç<ä›s¡T, eTT>∑TZs¡T ne÷àsTT\‘√ >∑&ÉT|ü⁄‘·Tqï nu≤“sTT\ XÊ‘·+ 21>± ñ+~. yÓTT‘·Ô+>± 13 XÊ‘·+ eT+~ ne÷àsTT\T e÷Á‘·y˚T ø£+&√yéT‡ yê&ÉT‘·THêïs¡T. e+<ä˝À πøe\+ eT÷&ÉT XÊ‘·+ eT+~ ne÷àsTT\T e÷Á‘·+ ‘·eTyÓ’|ü⁄ qT+∫ s¡ø£åD #·s¡´\T rdüT≈£î+≥THêïs¡≥. n+fÒ ø£&ÉT|ü⁄ sê≈£î+&Ü nqïe÷≥. ôdø˘‡ e\¢ >∑s¡“¤+ edüTÔ+<äqï $wüj·T+ (düπs«˝À bÕ˝§Zqï yê]˝À) 37 XÊ‘·+ eT+~ nu≤“sTT\≈£î, 45 XÊ‘·+ eT+~ ne÷àsTT\≈£î e÷Á‘·y˚T ‘Ó\Tdü≥. á düπs«˝À @ e+<ä eT+~H√ yÓsTT´ eT+~H√ Ç+≥s¡÷«´ #˚j·T˝Ò<äT. 51 y˚\ eT+~ì düπs« #˚XÊs¡T. n+<äT˝À $yêVæ≤‘·, n$yêVæ≤‘· j·TTe‘· qT+∫ á XÊ+|æ˝Ÿ‡ ùdø£]+#ês¡T. nsTT‘˚ Ç˝≤ $yêVü‰ìøÏ eTT+<äT qT+#˚ ôdø˘‡ ¬øØsYqT ÁbÕs¡+_Û+∫q 11 XÊ‘·+ ne÷àsTT\T,13 XÊ‘·+ nu≤“j·T\T $yêVü≤eTj·÷´ø£ ≈£L&Ü ‘·eT |üPs¡«|ü⁄ ôdø˘‡ dü+ã+<Ûë\qT ø=qkÕ–düTÔHêïs¡≥. $yêVü≤yÓTÆq ‘·s¡Tyê‘· ôdø˘‡ s¡T∫ #·÷dæq ne÷àsTT\T ≈£L&Ü ø=+<äs¡T M\Tqï|ü⁄Œ&É˝≤¢ Ç‘·s¡ |ü⁄s¡Twüß\‘√ dü+uÛÀ–düTÔHêïs¡≥. á düπs«qT $&ÉT<ä\ #˚dæq πø+Á<ä Äs√>∑´ XÊK yÓ+≥H˚ qwüº ìyês¡D #·s¡´\T ÁbÕs¡+_Û+#·&ÜìøÏ Á|üj·T‘êï\T #˚k˛Ô+~. ```0```


dü\Vü‰

53

pHé 12

ø±oàs¡T ≈£î+≈£îeT|üP\ ‘√≥˝À... qT<äT≥ bÕe˝≤ |ü]e÷D+‘√ ø±dü+‘· ≈£î+≈£îeTqT ~<äT›≈£îì ‘·q kÂuÛ≤>±´ìøÏ eTT]dæb˛‘·T+~ z |ü&É‹. HÓ\ ‘·|æŒq ‘·q ≈£L‘·T]øÏ ≈£î+≈£îeT |ü⁄e⁄« ø£*|æq bÕ\T Ç∫Ã, |ü+&É+{Ï _&ɶì ø£qeTì Äos¡«~düTÔ+~ z‘·*¢. mH√ï dü+e‘·‡sê\T>± eTq Ä#ês¡ e´eVü‰sê\‘√, dü+düÿèr dü+Á|ü<ëj·÷\‘√ ô|qy˚düT≈£îb˛sTT+~ ≈£î+≈£îeT |ü⁄e⁄«. kÂ+<äs¡´ |ü]s¡ø£åD˝À>±˙, Äs√>±´ìï dü+s¡øÏå+#·≥+˝À >±˙, e+≥ø±\≈£î dü]ø=‘·Ô düTyêdüq\T n<ä›≥+˝À>±˙ ≈£î+≈£îeT|ü⁄e⁄«~ z Á|ü‘˚´ø£ kÕúq+. <ëì #·]Á‘· eT÷&ÉT y˚\ j˚Tfi¯¢ ø£+fÒ ÁbÕNq+.

≈£î+

≈£îeT|ü⁄e⁄«qT Ç+^¢wt˝À kÕÁbòÕHé n+{≤s¡T. Ç~ ªC≤|òüsêHé nH˚ ns¡_ø˘ |ü<ä+ qT+∫ e∫Ã+~. Ä e÷≥≈£î ns¡ú+ |üdüT|ü⁄. ≈£î+≈£îeT|üP\ eT<Ûä´˝À |üdüT|ü⁄, ms¡T|ü⁄ s¡+>∑T˝À¢ ñ+&˚ πsDTe⁄\qT C≤Á>∑‘·Ô>± y˚s¡T #˚dæ, m+&Éu…{Ϻ, bı&ç #˚kÕÔs¡T. BìH˚ eTq+ ñ|üjÓ÷–kÕÔ+. n+fÒ eTq+ yê&˚~ ≈£î+≈£îeT |ü⁄e⁄« ø±<äT, πøe\+ |üP\ |ü⁄bıŒ&ç e÷Á‘·y˚T. ˇø£ øÏ˝À ≈£î+≈£îeT|ü⁄e⁄«qT ‘·j·÷s¡T #˚j·÷\+fÒ <ë<ë|ü⁄ ¬s+&ÉT\ø£å\ ≈£î+≈£îeT |üP\qT+&ç πsDTe⁄\qT ùdø£]+#ê*‡ ñ+≥T+~. n+‘· ÁX¯eTø√]à #˚j·÷* ø±ãfÒº Bì yÓ\ ≈£L&Ü n‘·´~Ûø£+. Á|ü|ü+#·+˝À ≈£î+≈£îeT|ü⁄e⁄«qT $T+∫q eTkÕ˝≤ ~qTdüT ≈£L&Ü eTs=ø£{Ï ˝Ò<äT. n+<äTπø BìøÏ bÕ\˝À ø£*|æ ∫\ø£]ùdÔ #ê\T... $TsƒêsTTøÏ eT]+‘· s¡T∫, düTyêdüq #˚≈£Ls¡‘êsTT. ø±dæ+‘· ≈£î+≈£îeT|ü⁄e⁄«qT ø±kıà{Ïø˘‡˝À ø£*|æ‘˚ #ê\T... n$ eTq n+<ëìøÏ eT]ìï kı>∑düT\T n<äT›‘êsTT. >∑]“¤DT\T ≈£î+≈£îeT|ü⁄e⁄«qT rdüT≈£î+fÒ |ü⁄fÒº |æ\¢\T eT+∫ #Ûêj·T˝À ñ+{≤s¡H˚~ nHê~>± eTqyê] qeTàø£+.

≈£î+≈£îeT|ü⁄e⁄«qT rdüT≈£î+fÒ <˚Vü≤ø±+‹, ãT~∆dü÷ø£åà‘· ô|s¡T>∑T‘êj·Tì, ìÁ<ä˝Ò$T, oÁ|òüTdüÿ\q+, Ád”Ô\˝À s¡T‘·Tdü+ã+~Û‘· düeTdü´\ e+{Ï$ ‘=\–b˛‘êj·Tì Äj·TTπs«<ä Á>∑+<∏ë\T #ÓãT‘·THêïsTT. ª≈£î+≈£îeT|ü⁄e⁄«˝À ñ+&˚ Áø√dæHé kÕ|òüsê˝Ÿ, ¬ø¬s≥HêsTT&é‡ Äs√>±´ìøÏ m+‘√ y˚T\T #˚kÕÔsTTµ n+≥THêïs¡T Á|üeTTK Äj·TTπs«<ä ì|ü⁄DT\T. n+‘˚ø±ø£, Bì˝À ø±´q‡sY ìs√<Ûäø£

\ø£åD≤\T ≈£L&Ü ñHêïj·Tì Ç{°e* |ü]XÀ<Ûäq˝À¢ ‘˚*+~. nsTT‘˚ n˝À¢|ü‹ yÓ’<äT´\T e÷Á‘·+ BìøÏ m˝≤+{Ï XÊÁd”Ôj·T|üs¡yÓTÆq Ä<Ûësê\÷ ˝Òe+≥THêïs¡T. Äs√>∑´+ $wüj·T+˝À Çìï s¡ø±\ n_ÛÁbÕj·÷\THêï.. kÂ+<äs¡´ kÕ<Ûäq+>±, e+≥\≈£î |òüTTeT|òüTTeT\T n+~+#˚ |ü<ës¡ú+>± ≈£î+≈£îeT|ü⁄e⁄«≈£î eTπsB kÕ{Ï sê<äH˚~ yêdüÔe+.


dü\Vü‰ ˝≤´+&é Ä|òt >√˝Ÿ¶

54

≈£î+≈£îeT|ü⁄e⁄« nq>±H˚ eTq≈£î >∑Ts=Ô#˚Ã~ ø±oàsY. <ë<ë|ü⁄ q÷≥ ns¡yÓ’ j˚Tfi¯ó¢>± ø±oàsY qT+&ç Á|ü|ü+#· <˚XÊ\≈£î ≈£î+≈£îeT |ü⁄e⁄« m>∑TeT‹ ne⁄‘√+~. lq>∑sY <äs¡Zs√¢ì |ü+b˛sY ÁbÕ+‘·+˝À ≈£î+≈£îeT|üP\ ‘√≥\T n~Ûø£+>± ñHêïsTT. n+<äTπø á ÁbÕ+‘êìï ˝≤´+&é Ä|òt >√˝Ÿ¶ n+{≤s¡T. BìMT<ä Ä<Ûës¡|ü&ç ø=ìï \ø£å\eT+~ J$düTÔHêïs¡T. nsTT‘˚ sêqT sêqT eTq<˚X¯+˝À ≈£î+≈£îeT|ü⁄e⁄« ~>∑T ã&ç ‘·–Zb˛‘√+~. j·÷|æ˝Ÿ‡qT ≈£î+≈£îeT|ü⁄e⁄«qT ˇπø ÁbÕ+‘·+˝À |ü+&ç+#·≥+ e\¢ ≈£î+≈£îeT yÓTTø£ÿ\≈£î ‘Ó>∑\T e∫à |ü+≥ HêX¯qeTe⁄‘√+<ä≥!

ÇsêH˚ q+ãsYeHé... n+‘·sê®rj·T e÷¬sÿ{À¢ ôd’‘·+ ‘·q<Ó’q eTTÁ<ä y˚dæq eTq ø±oàsY ≈£î+≈£îeT|ü⁄e⁄«, Ç|ü⁄Œ&ÉT ÇsêHé <Ûë{ÏøÏ ø±düÔ ø£\es¡|ü&É T

pHé 12 ‘√+~. Á|ü|ü+#·+˝À j˚T{≤eT÷&ÉT e+<ä\ ≥qTï\ ≈£î+≈£îeT|ü⁄e⁄« ‘·j·÷s¡e⁄‘·T+fÒ, n+<äT˝À mquÛ…’XÊ‘·+ <ë<ë|ü⁄ ÇsêHé qT+&˚ ñ‘·Œ‹Ô ne⁄‘√+~. ìqï yÓTTqï{Ïes¡≈£L n+‘·sê®rj·T e÷¬sÿ{Ÿ es¡πø |ü]$T‘·yÓTÆq Çsê˙ ≈£î+≈£îeT|ü⁄e⁄«... Ç|ü⁄Œ&ç|ü⁄Œ&˚ uÛ≤s¡rj·T e÷¬sÿ{À¢ ≈£L&Ü bÕ>± y˚j·÷\ì #·÷k˛Ô+~. ô|’>± Ç+≥πsïwüq˝Ÿ e÷¬sÿ{À¢ eTq ≈£î+≈£îeT|ü⁄e⁄« <Ûäs¡ øÏ˝À eTTô|’Œ¤ Äs¡T y˚\T |ü\T≈£î‘·T+fÒ, ÇsêHé ≈£î+≈£îeT|ü⁄e⁄« Çs¡yÓ’ y˚\πø \_Ûk˛Ô+~. n+<äTe\¢ Á|ü|ü+#· <˚XÊ\˙ï <ëìyÓ’ù| yÓTT>∑TZ #·÷|ü⁄‘·THêïsTT. <ë+‘√ eTq ø±oàØ ≈£î+≈£îeT|ü⁄e⁄« ‘·q ñìøÏì ø±bÕ&ÉTø√e{≤ìøÏ ø=‘·Ô <ës¡T\T yÓ‘·Tø√ÿyê*‡q |ü]dæú‹ @s¡Œ&ç+~. @~ @yÓTÆHê ≈£î+≈£îeT|ü⁄e«‘√ eTq uÛ≤s¡rj·TT\~ $&ÉBj·Tsêì nqTã+<Ûä+. ‘·s¡‘·sê\T>±eTq n\yê≥¢˝À n+‘·Ø¢q+>± n\T¢≈£îb˛sTTq ≈£î+≈£îeT|ü⁄e⁄« >∑Tu≤[+|ü⁄ eTq*ï m|üŒ{Ïø° $&ç∫ b˛<äT. ```0```


dü\Vü‰

55

pHé 12

ÁbÕD+ ø±bÕ&˚ s¡ø£Ô<ëq+ n

ìï <ëHê˝À¢øÏ ñ‘·ÔeT<ëq+ s¡ø£Ô<ëq+. ˇø£ ÁbÕD≤ìï ø±bÕ&ÉT‘·T+~. nqï<ëq+ Äø£* rs¡TdüTÔ+~. $<ë´<ëq+ C≤„HêìïdüTÔ+~, $y˚ø±ìïdüTÔ+~. ø±ì s¡ø£Ô<ëq+ ÁbÕD≤ìï ø±bÕ&ç, eTq*ï n|üs¡ÁãVü≤à*ï #˚düTÔ+~. ã¢&é uÒ+≈£î m+<äT ≈£+fÒ eTq≈£î nedüs¡yÓTÆq|ü⁄&ÉT eTq$ ñ∫‘·+>± ÇkÕÔs¡T. uÒ+≈£î ˝À k˛eTTà uÛÑÁ<Ûä+ #˚düT≈£îqïfÒ¢. ¬s&é Áø±düT yês¡T ùdø£]kÕÔs¡T. $&ç>± nH˚ø£ ã¢&é u≤+≈£î dü+düú\T yÓ\dæHêsTT. 18 dü+e‘·‡sê\ qT+∫ 60 dü+e‘·‡sê\ es¡≈£î s¡ø£Ô <ëqeTT #˚j·Te#·TÃqT. Á|ü‹ 3 HÓ\\ø=ø£ kÕ] #˚j·Te#·TÃqT. nb˛Vü≤\T #ê˝≤e⁄HêïsTT, eTq+ ˙s¡dü|ü&çb˛‘êy˚TjÓ÷? ã\V”≤q‘· edüTÔ+<˚yÓ÷? Çy˚$Tø±<äT, eT∞fl eTq s¡ø£Ô+ eTq X¯Øs¡+ ‘·j·÷s¡T #˚düTÔ+~. J$‘·ø±\+˝À 167kÕs¡T¢ s¡ø£Ô<ëq+ #˚j·Te#·TÃ. Á|ü‹e⁄Äs¡T s¡ø£Ô<ëq+ #˚ ÁbÕD≤\qT ì\u…{≤º*, Ä|ü<ä ˝À ñqïyê]øÏ Ç$ ( <ëq+ #˚dæq s¡ø£ÔeTT) 3 HÓ\\T e÷Á‘·y˚T ì\e e⁄+≥T+~. ˇø£ dü+<äs¡“¤eTT˝À H˚>±ø£ n+fÒ, Hêj·T≈£î\ |ü⁄{Ϻqs√E dæìe÷V”≤s√\ y˚&ÉTø£ dü+<äsê“\T ø±≈£î+&Ü Á|ü‹ eT÷&ÉTHÓ\\øÏ <ëq+ #˚ùdÔ, s¡ø£Ô+ ø√H˚ nedüs¡+ me]øÏ e⁄+&É<äT. ø=ìï dü+<ësê“\˝À e÷Á‘·eTT, Ád”¢\ qT+∫ s¡ø£Ô<ëq+ d”«ø£]+#·s¡T. Á|üdüeyÓTÆq dü+<äs¡“¤+˝À |üdæ |æ\¢\≈£î bÕ\T Ç#˚à ‘·\T¢\T e<äT›, ãTT‘·TÁø£eTeTT eT÷&ÉTs√E\T, s¡ø£Ô<ëq+ d”«ø£]+#·s¡T. kÕ<ës¡D+>± á ÁøÏ+~ |ü]dæ∆‘·T˝˝À d”«ø£]+#·s¡T.

1) eT˝Ò]j·T k˛øÏqyês¡T 2) msTT&é‡ s√>∑T\T 3) ≈£îø£ÿø±≥T yÓ’<ä´eTT‘√ e⁄qïyês¡T. 4) 60 dü+e‘·‡s¡eTT\ ô|’ã&çqyês¡T. 5) Væ≤yÓ÷>√¢_Hé 12`5 kÕ∆sTTøÏ ‘·–Zqyês¡T

e÷qe‘ê <äèw溑√ Á|ü‹yês¡T s¡ø£Ô<ëq+ #˚j·÷* m+‘√ eT+~ s¡ø£ÔeTT düø±\ düeTj·÷ìøÏ n+<äø£ #·ìb˛‘·THêïs¡T s¡ø£Ô<ëq+ #˚dæq yê]øÏ ¬s&é Áø±düT dü]º|òæ¬ø{Ÿ ‘= bÕ≥T \ø£å\eT+~. eTq Hêj·T≈£î\T, bÕغ\ ø±s¡´ø£s¡Ô\T s¡ø£Ô<ëHêìï #˚dæ Á|ü»\ >∑es¡ïs¡T >±], ÄodüT‡\T ≈£L&Ü \_ÛkÕ∆sTT. eT] Ä\dü´yÓT+<äT≈£î MT e+‘·T ø£èwæ #˚dæ, Ä|ü<ä˝À e⁄qï e<ä› Ä<äs¡Ù Hêj·T≈£î\T>± ì\yê*. y˚πsyê] øÏ dü÷Œ]Ô>± ì\yê*. Á|ü‹ myéT.m˝Ÿ.m <ä>∑Zs¡ ÄdüT∆\T, $esê\T rdüTø=H˚≥|ü⁄Œ&ÉT mìï ÁbÕD≤\qT ø±bÕ&ç ÁbÕD <ë‘·\T ø£+&ç. kÕs¡T¢ s¡ø£Ô<ëq+ #˚dæ+~ ≈£L&Ü ø£qTø√ÿyê*. n~ ≈£L&Ü &çdtù|¢ `uÛ≤s¡‹ #˚˚j·÷*.


dü\Vü‰

56

pHé 12

düe÷#ês¡ Vü≤≈£îÿ #·≥º+ z ÁãVü‰àÁdüÔ+ düe÷#ês¡Vü≤≈£îÿ #·≥º+ 2005 nø√ºãs¡T 12 neT\T ˝ÀøÏ

e∫Ã+~. düe÷#ês¡ Vü≤≈£îÿ #·≥º+ neT\T dü~«ì jÓ÷>∑+ nj˚T´+<äT≈£î ø£èwæ#˚düTÔqï dü+düú ªªnbÕŒµµ.

me]øÏ ñ|üjÓ÷>∑+ kÕ~Û+∫q<˚$T{Ï ??

düe÷#ês¡ Vü≤≈£îÿ\ #·≥º+ neT˝À¢øÏ e∫à @&˚fi¯ó¢ |üPs¡ÔsTT+~. nsTT‘˚ Ä #·≥º+ dü÷Œ¤]Ôì Á|ü»\≈£î ‘Ó*j·TCÒj·T&É+˝À... \øå±´ìï kÕ~Û+#·&É+˝À Á|üuÛÑT ‘·«+, sêÁwüº düe÷#ês¡ ø£MTwüHé n&ÉT>∑&ÉT>∑ Tq $|òü\e⁄‘·÷H˚ ñHêïj·Tqï~ z Äs√|üD. sêÁwüº düe÷#ês¡ ø£MTwüHé Ç|üŒ {Ïø° eT÷&ÉT yê]¸ø£ìy˚~ø£\qT Á|üuÛÑT‘ê«ìøÏ n+~+ ∫+~. yêdüÔyêìøÏ sêÁwüº+˝À @ n+XÊìøÏ dü+ã+~Û+∫ nsTTHê $esê\T n&ç–‘˚ ì$TcÕ˝À¢ bÂs¡T\≈£î düe÷#êsêìï Çe«&Éy˚T düe÷#ês¡ Vü≤≈£îÿ\ #·≥º+ Á|ü<Ûëq ñ<˚∆X¯+. ñ<ëVü≤s¡D≈£î sêÁwüºÁ|üuÛÑT‘·«+ >∑‘·@&Ü~ @+ kÕ~Û+ ∫+~?

eTVü‰sêÁwüº Ä<äs¡Ù+ düe÷#ês¡ Vü≤≈£îÿ\ #·{≤ºìï yÓTT<ä≥ #˚dæq sêÁwüº+ eTVü‰sêÁwüº. düVü≤ø±s¡ <äs¡U≤düTÔ\ $wüj·T+˝À eTVü‰sêÁwüº <˚X¯+˝ÀH˚ nìï sêÁcÕº\≈£î Ä<äs¡Ù+>± e÷]+~. 2005`06 ˝À 1,23,000 2007˝À 3,16,000 2008˝À 4,16,000 <äs¡U≤düTÔ\T <ëK\j·÷´sTT. ‘·$Tfi¯Hê&ÉT˝À ‘=*kÕ]>± |”◊y√\ C≤_‘ê˝À &Ó’s¡ø£ºØì s¡÷bı+~+∫+~ sêÁwüº ø£$TwüHé #·≥º+ô|’ Á|ü»\≈£î düe÷#ês¡+ n+~+#·&É+˝À dü«#·Ã+<ä dü+dü∆\T #·Ts¡T>±Z |üì#˚j·T&É+ $X‚wü+. ;Vü‰s¡T˝À yÓTT≥º yÓTT<ä{Ï kÕU≤ {À˝ŸÁ|ò”q+ãs¡TqT, ø±˝Ÿôd+≥sYqT Á|üø£{Ï+#ês¡T. nì ˇø£bÂs¡T&ÉT n&ç–q≥¢sTT‘˚ Ç+<äT≈£î dü+ã+~Û+∫q |üP]Ô $esê\qT ø£MTwüHé n+<äCÒj·Te\dæ e⁄+≥T+~!! nsTT‘˚ á düe÷ #êsêìï n+~+#·&É+˝À ≈£L&Ü yêdüÔyê\T dü]>±Z e⁄+&Éeqï~ eTs√yê´K´. &ûz|”{° ì<ÛäT\˝À düT|ü]bÕ\Hê πø+Á<ä+ (d”JJ) e+{Ï dü+dü∆\T #˚dæq |üqT\qT ôd’‘·+ ‘·qU≤‘ê˝À y˚düT≈£î+≥÷ sêÁwüº düe÷#ês¡ ø£MTwüHé 2008 yê]¸ø£ ìy˚~ø£ Á|ü#·T]+∫+<äì $|üøå±\T yê~düTÔHêïsTT. $$<Ûä Á|üuÛÑT‘·« XÊK\≈£î, ø±sê´\j·÷\≈£î e∫Ãq <äs¡U≤düTÔ˝À¢ 84.60 XÊ‘·+ yê{Ïì |æ◊y√\T |ü]wüÿ]düTÔ+{≤s¡T. >∑‘·@&Ü~ 59,664 <äs¡U≤ düTÔ\T e#êÃsTT. ô|+&ç+>¥˝À ñqï yê{Ïì ø£\T|ü⁄≈£î+fÒ yÓTT‘·Ô+ 63,853 nj·÷´sTT. yê{Ï˝À 54,022 <äs¡U≤düTÔ \qT |ü]wüÿ]+∫q≥T¢ sêÁwüºÁ|üuÛÑT‘·«+ Á|üø£{Ï+∫+~. |ü]wüÿ]+∫q <äs¡U≤düTÔ˝À¢ 50,587 n+fÒ 93.64 XÊ‘·+ dü+<äsꓤ˝À¢ <äs¡U≤düTÔ<ës¡T≈£î |üP]Ô düe÷#ês¡+ n+<äCÒ XÊeTì Á|üuÛÑT‘·«+ Á|üø£{Ï+∫+~. 2008`09˝À ø£MTwüHé≈£î ã&Ó®{À¢


dü\Vü‰

pHé 12

57

ns¡$+<é ¬øÁJyê˝Ÿ düe÷#ês¡ Vü≤≈£îÿ\ #·≥º+ Á|ü»˝À¢ eT]+‘· ÁbÕ#·Ts¡´+ bı+<ë\ì ñ<ä´$T+∫q yê]˝À nÁ>∑ÁX‚DÏøÏ #Ó+~q yês¡T ns¡$+<é ¬øÁJyê˝Ÿ..... áj·Tq≈£î sêj·THéyÓT>∑ôddt nyês¡T¶ \_Û+∫+~. düe÷#ês¡ Vü≤≈£îÿ (dü.Vü≤) #·≥º+ |üø±ÿ>± neT\T ø±yê\+fÒ sêÁcÕº˝À¢ ø£$TwüqsYqT e÷sêÃ*‡+<˚qì Äj·Tq n_ÛÁbÕj·T|ü&ÉT‘·THêïs¡T. ˇø£ÿ Á|üø£≥q˝ÀH˚ e´edü∆˝À |üP]Ô e÷s¡TŒ sê<äì #·≥º+ neT\T≈£î Á|ü<Ûëì eT¬sìï #·s¡´\T rdüTø√yê\ì Äj·Tq dü÷ ∫+#ês¡T. >∑T»sê‘Y, ;Vü‰s¡T\˝À á #·≥º+ ø=+‘· yÓTs¡T>±Z neT\T ne⁄‘√+<äì nì n_ÛÁbÕj·T |ü&ܶs¡T. düe÷#ês¡ Vü≤≈£îÿ #·≥º+ 2005 nø√ºãs¡T 12q neT\T˝ÀøÏ e∫Ã+~. #·≥º+ Á|ü»\ #·T≥º+>± e÷πs+<äT≈£î Ç+ø± #ê˝≤ <äX¯ <ë≥˝Ò<äH˚ n_ÛÁbÕ j·T+ düs¡«Á‘ê e´ø£ÔeTe⁄‘√+~. 1,74,47,000 πø{≤sTT+#ês¡T. nsTTHê.. Ä ì<ÛäT\T @ y˚Ts¡≈£î dü~«ìjÓ÷>∑eTj·÷´j·TH˚ n+X¯+ô|’ ≈£L&Ü |ü]o\q »s¡bÕ*‡ ñ+≥T+~. ndü\T düe÷#ês¡ Vü≤≈£îÿ\ #·≥º+˝À @eTT+~? m+‘·es¡≈£î neT\T ne⁄‘√+~ nH˚ n+X¯+ô|’ ≈£L&Ü m|üŒ{Ïø£|ü⁄Œ&ÉT düMTø£å ìs¡«Væ≤+#ê*‡q nedüs¡+ ñ+~. düe÷#ês¡Vü≤≈£îÿ\ #·{≤ºìøÏ dü+ ã+~Û+∫ ôd+≥sY |üP˝Ÿ >∑T&é >∑e¬sïdt eTTÁ~‘· ø£s¡yê˝≤\T, ãTø˘˝…{Ÿ‡ M{Ïì n<äq+>± Á|ü#·T]+#ê*‡ ñ+≥T+~. düe÷#ês¡ Vü≤≈£îÿ\ #·{≤ºìï ˇø£ ñ<ä´eT+˝≤ kÕ–+#ê*‡ ñ+≥T+~. Ç~ πøe\+ yÓTT≈£îÿã&ç>±, ˇø£ n~ÛH˚‘· ø±s¡´ø£˝≤|ü+>± |ü]>∑ DÏ+∫q≥¢sTT‘˚ Á|ü‹≈£L\ |òü*‘ê\T ekÕÔsTT. n+<äTe\¢ ‘·|üŒìdü]>± kÕe÷õø£ düŒèVü≤ ñqïyês¡T düe÷#ês¡ #·≥º+ neT\T≈£î m+‘·>±H√ ñ|üjÓ÷>∑ |ü&É>∑\s¡T. n+<äTe\¢ πøe\+ Á|üuÛÑT‘·« ñ<√´>∑T\ô|’ Ä<Ûës¡|ü&É≈£î+&Ü Á|ü»\≈£î düe÷#êsêìï ìø£ÿ∫Ã>±, dü«#·ÃyÓTÆq~>± n+~+#˚ e´≈£îÔ\≈£î á #·≥º+ neT\T˝À ø°\ø£bÕÁ‘· ø£*Œ+#ê*.

ÁbÕ+rj·T dü<ädüT‡\T

düe÷#ês¡Vü≤≈£îÿ #·≥º+ ~>∑TekÕúsTT Á|ü»\≈£î ≈£L&Ü ns¡∆+ ø±yê\+fÒ n+<äT≈£î πøåÁ‘· kÕ∆sTT˝À ÁbÕ+rj·T dü<ädüT‡\T ìs¡«Væ≤+#ê*. á dü<ädüT‡˝À Á|ü»\T m≈£îÿeeT+~ bÕ˝§ZH˚ $<Ûä+>± #·s¡´\T rdüTø√yê* n‘·´~Ûø£ eT+~ |”◊J (|ü_¢ø˘ ÇqŒ¤πsàwüHé Ä|ò”düsY‡)\≈£î düVü≤ø±s¡ #·≥º+ô|’ ÁbÕ<Ûä$Tø£ ne>±Vü≤q ø£*Œ+#ê*.

j·TTe‘· eTT+<äT≈£î sêyê*

ãd”Ô\ qT+∫ ◊{Ï ø£+ô|˙\ es¡≈£î Á|ü‹#√≥ düe÷#ês¡¡ #·≥º+ ne>±Vü≤q ø£*Œ+#˚+<äT≈£î j·TTe‘· eTT+<äT≈£î ek˛Ô+~. Á|üC≤ düeTdü´\ kÕ<Ûäq ~X¯>± eTT+<ä&ÉT>∑T y˚k˛Ô+~. πswüHé ø±s¡T¶\T ìy˚X¯q dü∆˝≤\T Ç≥Te+{Ï $wüj·T\‘√ bÕ≥T eT<Ûë´Vü≤ï uÛÀ»q |ü<∏äø£+ Ç+ø± Ç‘·s¡Á‘ê Á|üC≤düeTdü´\ >∑T]+∫ »HêìøÏ m|üŒ{Ïø£|ü⁄Œ&ÉT düe÷#ês¡+ n+<äe\dæ e⁄+~. n+<äT≈£î dü¬s’q kÕ<Ûäq+ düe÷#ês¡ Vü≤≈£îÿ\ #·≥º+. ---0----


dü\Vü‰

pHé 12

58

~H√‘·‡yê\T ‘Ó\TdüT≈£î+<ë+

pHé 1 : n+‘·sê®rj·T u≤\\ ~H√‘·‡e+

nH˚ e´øÏÔ 1878˝À d”«&ÉHé˝À ªDe LavelµnH˚ bÕ\ ñ‘·Œ‘·TÔ\ ø£+ô|˙ì kÕú|æ+ #ê&ÉT. á ø£+ô|˙ ‘·q ñ‘·«‘·TÔ\qT $$<Ûä <˚XÊ\≈£î m>∑TeT‹#˚dü÷Ô u≤>± ù|s¡Tbı+~+~. á dü+düúyês¡T yÓTT<ä{Ï ªes¡˝Ÿ¶ $T˝Ÿÿ&˚µ qT ìs¡«Væ≤+#·&É+ Äs¡+_Û+#ê s¡T. 2001˝À ◊ø£´sê»´dü$T‹øÏ dü+ã+~Û+∫q ª<ä |òü⁄&é n+&é nÁ–ø£\Ãs¡˝Ÿ Äs¡ZHÓ’CÒwüHéµ pHé 1e ‘˚Bq á ~H√‘·‡yêìï ìs¡«Væ≤+#ê\ì dü+ø£*Œ+∫+~. Gustat De Lavel

pHé5 : es¡˝Ÿ¶ mì«sêHéyÓT+{Ÿ &˚ ◊ø£ ´ sê»´dü $ T‹ yÓTT<ä{Ï kÕ]>± bÕs¡´es¡D≤ìøÏ dü+ã+ ~Û+∫q düe÷y˚XÊ ìï 5.6.1972q kÕºø˘ Vü≤À+˝À ìs¡«Væ≤+∫+~. Hê{Ï qT+&ç Á|ü‹ dü+e‘·‡s¡+ pHé 5e ‘˚Bq ª|üsê´es¡D~q+µ>± bÕ{ÏdüTÔHêïs¡T. bÕ]ÁXÊ$Tø£ Á|ü>∑‹ø£qT>∑TD+>± yê‘êes¡D ø±\Twü´+ ≈£L&Ü ô|s¡T>∑T‘·÷ edüTÔqï~. »\, yêj·TT ø±\TcÕ´\T eTqTwüß\ J$‘ê \qT Á|üuÛ≤$‘·+ #˚düTÔHêïsTT. |üsê´es¡D≤ìøÏ Äs√>±´ìøÏ n$Hê uÛ≤e dü+ã<ÛäeTTqï~. ◊.sê.dü. á ~H√‘·‡e+ dü+<äs¡“¤+>± Á|ü‹ @{≤ ˇø£ \øå±´ìï Á|üø£{ÏdüTÔqï~.

1948e dü+e‘·‡s¡+˝À Á|ü|ü+#· eTVæ≤fi≤ düe÷K´ Á|ü‹ dü+e ‘·‡s¡+ pHé 1e ‘˚Bq n+‘·sê®rj·T u≤\\ ~H√‘·‡ e+ »s¡bÕ\ì ìs¡ísTT+∫+~. Hê{Ï qT+&ç e+<ä <˚XÊ\≈£îô|’>± á ‘˚Bq á ~H√‘·‡yêìï ìs¡«Væ≤düTÔHêïsTT. UNICEF eT]j·TT International Academy of Television Arts And Science nH˚ dü+düú‘√ ø£*dæ &çôd+ãsY HÓ\˝À ¬s+&Ée Ä~yês¡+ Hê&ÉT n+‘·sê®rj·T u≤\\ ~H√‘·‡yêìï ìs¡«Væ≤+#ê\ì ù|s=ÿqï~ nH˚~ eTs√ ø£<∏äq+. »bÕHé˝À 1948 qT+&ç y˚T 5q u≤\\ ~H√‘·‡yêìï ìs¡«Væ≤+ #·T≈£î+≥THêïs¡T. ◊ø£´sê»´ dü$T‹ kÕ<Ûës¡D düuÛÑ 1954˝À Á|ü‹ dü+e‘·‡s¡+ qe+ãsY 20q universal childrens Day ìs¡«Væ≤+ #ê\ì rsêàì+∫+~. á ~H√‘·‡yêìï >∑÷]à eTs=ø£ ø£<∏äq+ ≈£L&Ü ñ+~. 1.6.1925q dæ«≥®sê¢+&é ˝Àì C…˙yê q>∑s¡+˝À u≤\\ dü+πøåe÷ìï >∑÷]à #·]Ã+#·&ÜìøÏ ˇø£ düuÛÑ »]–+~. BìøÏ 54 <˚XÊ\ Á|ü‹ì<ÛäT\T Vü‰»s¡j·÷´s¡T. á düuÛÑ #˚dæq ˇø£ Á|üø£≥q˝À pHé 8 : Á|ü|ü+#· düeTTÁ<ä ~H√‘·‡e+ ù|<ä]ø£+, u≤\ø±]àø£ e´edüú\ ìs¡÷à\q, u≤\ø±]à≈£î\ ≈£î $<ä´q+~+#·&É+ ‘·eT \øå±´\ì ù|s=ÿqï~. 1925˝À »]–q á düuÛÑe\¢H˚ pHé 1e ‘˚Bq n+‘·sê®rj·T u≤\\ ~H√‘·‡e+ ìs¡«Væ≤|üã&ÉT‘·Tqï<äì ø=+<äs¡+≥THêïs¡T.

Á|ü|ü+#· bÕ\ ~H√‘·‡e+

1992 qT+∫ Á|ü‹ dü+e‘·‡s¡+ pHé 8e ‘˚BHê&ÉT á ~H√‘·‡yêìï ìs¡«Væ≤düTÔHêïs¡T. 1992˝À uÛÖ>√ [ø±+XÊ\ MT<ä


dü\Vü‰

59

pHé 12

Áu…õ˝Ÿ (Rio de janeiro) ˝À »]–q ˇø£ •KsêÁ>∑ düe÷y˚X¯+˝À s¡ø£Ô+˝Àì ABO Á>∑÷|ü⁄\qT ø£qT>=qï Karl Steiner 1668 á ~H√‘·‡e+ ìs¡«Væ≤+#ê\ì ìs¡ísTT+#·ã&ç+~. ◊.sê.dü. Ç+‘· pHé 14q $j·THêï˝Àe »ìà+#ê&ÉT. n+<äTe\¢ á ‘˚B s¡ø£Ô<ëq es¡≈£î á ~H√‘·‡yêìï n~Ûø±]ø£+>± >∑T]Ô+#·˝Ò<äT. ~q+>± bÕ{Ï+|üã&ÉT‘·T qï~. Ç+≥πsïwüq˝Ÿ ô|ò&ÉπswüHé Ä|òt ¬s&é Áø±dt, ¬s&é ÁøÏôd+{Ÿkıôd’{°, <ä Ç+≥πsïwüq˝Ÿ ô|ò&ÉπswüHé Ä|òt 㢠&é pHé 12 : Á|ü|ü+#· u≤\ø±]àø£ e´edüú e´‹πsø£~q+ &√qsY Äs¡ZHÓ’CÒwüHé, Ç+≥πsïwüq˝Ÿ kıôd’{° Ä|òt ã¢&é Á{≤Hé‡|òü⁄´»Hé ªªÇ+≥π s ïwü q ˝Ÿ yÓTT<ä˝…’q dü+düú\T Á|ü|ü+#· Äs√>∑´ dü+düú‘√ ø£*dæ á ~H√‘·‡yêìï ˝ÒãsY Äs¡ZHÓ’ CÒwüHéµµ ìs¡«Væ≤düTÔHêïsTT. (ILO) pHé 12e ‘˚Bq á ~H√‘·‡ yêìï pHé 20 : |æ‘·è~H√‘·‡e+ ìs¡«Væ≤düTÔ+~. |æ\¢\ qT <=+>∑ s¡yêD≤ #Ój·T´ &Üìï Ä|ü&É+, u≤\ø±]àø£ e´edüúqT ìs¡÷à*+#·&É+ á ~H√‘·‡e \ø£å´+. 2002 qT+∫ á ~H√‘·‡yêìï ìs¡«Væ≤düTÔHêïs¡T. 2003e dü+.˝À |æ\¢\ nÁø£eT s¡yêD≤qT n]ø£≥º&É+ô|’ <äèwæºkÕ]+#ê\ì ILO rsêàì+∫+~. eT÷&Ée Á|ü|ü+#· <˚XÊ˝À¢H˚ ø±<äT. n_Ûeè~∆ #Ó+~q <˚XÊ˝À¢q÷ u≤\ø±]àø£ e´edüú ø=qkÕ>∑T‘√+~. eTq |æ\¢\˝≤>± n+<äs¡T |æ\¢\÷ u…’_\T Á|üø±s¡+ ªbòÕ<äsYµ >=|üŒ >ös¡eyê#·ø£+. nÁãVü‰+qT #·<äTe⁄ø√yê*. n+<äyÓTÆq Äq+<äø£s¡yÓTÆq u≤\´+ |æ\¢\+<ä]ø° <äø±ÿ\ì Á|ü‹ ˇø£ÿs¡÷ nqTø√yê*. Á|ü|ü+#· yê´|üÔ+>± ø√≥¢ eT+~ ªbòÕ<äsY Ä|òt ô|òsTT‘Yµ>± uÛ≤$kÕÔs¡T. yêwæ+>¥≥Hé düMT|ü Á>±eT+˝À ôV≤˙‡C≤ø£‡Hé kÕàsYº, $\j·TyéT kÕàsYº nH˚ <ä+|ü‘·T\T ìedædüTÔ+&˚ |æ\¢\T ø±]à≈£î\T>± ñHêïs¡T. yês¡T. yê]øÏ Äs¡T>∑Ts¡T dü+‘êq+. ∫e] ne÷àsTT nsTTq pHé 14 : es¡˝Ÿ¶ ã¢&é &=HêsY&˚ kÕH=sê kÕàsYº&Ü&é≈£î Äs¡THÓ\\ ej·TdüTqï|ü⁄Œ&ÉT ‘·*  ôV≤˙‡C≤ø£‡Hé kÕàsYº #·ìb˛sTT+~. $T–*q ◊<äT>∑Ts¡T ne÷àsTT\T |ü<ëï\Tπ>fi¯¢ yêπs. |æ\¢\+<ä]˙ ‘·+Á&ç $*j·T+ kÕàsYº, ‘·*¢˝Òì ˝À≥T ‘Ó*j·T≈£î+&Ü ø£+{ÏøÏ ¬s|üŒ˝≤ø±bÕ&ç ô|+∫ô|<ä› #˚XÊ&ÉT. kÕH=sê kÕàsYº &Ü&é ‘·q ‘·+Á&ç >ös¡yês¡ú+ ‘·q Á>±eT+˝À 1909˝À bòÕ<äsY‡&˚ »]|æ+~. 1910 Hê{ÏøÏ yêwæ+>¥≥Hé˝À #ê˝≤eT+~ á ~H√‘·‡yêìï ìs¡«Væ≤+#·Tø√e&É+ yÓTT<ä˝…’+~. 1924˝À n|üŒ{Ï nyÓT]ø± n<Ûä´≈£åî&ÉT ø±*«Hé ø=*&é® á ~H√‘·‡yêìï pHé\˝À eT÷&Ée Ä~yês¡+ Hê&ÉT »s¡T|ü⁄ø√yê\ì dü÷∫+#ê&ÉT. $*j·TyéT kÕàsYº pHé HÓ\˝ÀH˚ »ìà+#ê&ÉT. 1966˝À Hê{Ï nyÓT]ø± n<Ûä´≈£åî&ÉT *+&ÜHéC≤q‡Hé ªbòÕ<äsY‡&˚µqT >∑÷]à ˇø£ n~Ûø±]ø£ Á|üø£≥q #˚j·T&É+‘√ á ~H√‘·‡yêìøÏ Á|ü|ü+#· yê´|üÔ+>± Á|ü#ês¡+e∫Ã+~. 1936˝À nyÓT]ø±˝À C≤rj·T bòÕ<äsY‡&˚ ø£$T{° @s¡Œ&ç+~. u…*®j·T+, b˛s¡TÃ>∑˝Ÿ, ôdŒsTTHé, Ç≥© yÓTT<ä˝…’q


dü\Vü‰

pHé 12

60

<˚XÊ\˝À e÷]à 19q á ~H√‘·‡yêìï »s¡T|ü⁄≈£î+≥THêïs¡T. <ëìøÏ >∑Ts¡TÔ>± 2001 qT+∫ pHé 20e ‘˚Bq á ~Hêìï kÕÿ+&çH˚$j·THé <˚XÊ\˝À qe+ãsY˝À e#˚à ¬s+&Ée Ä~yês¡+ bÕ{Ï+#ê\ì 4.12.2000 ‘˚Bq ◊ø£´sê»´dü$T‹ (dü+K´: Hê&ÉT »s¡T|ü⁄≈£î+≥THêïs¡T. 55/76) rsêàì+∫+~.

Á|ü|ü+#· X¯s¡D≤s¡Tú\ ~H√‘·‡e+

j·TT<ë∆\ e\¢ Ç‘·s¡ ø±s¡D≤\ e\¢ düs¡«dü«+ ø√˝ÀŒsTT, ã\e+‘·+>± Ç‘·s¡ ÁbÕ+‘ê\˝À J$düTÔqï X¯s¡D≤s¡Tú\ dü+πøåeT+ô|’ <äèwæºô|≥º&Éy˚T á ~q+ bÕ{Ï+#·&É+˝À ñ<˚›X¯+. ÄÁ|òæø±, H˚bÕ˝Ÿ, u≤\ÿHé <˚XÊ\T yÓTT<ä˝…’q #√≥¢ y˚\ eT+~ X¯s¡D≤s¡Tú\THêïs¡T. Á|ü|ü+#·+˝À 33 $T*j·Tq¢ eT+~ X¯s¡D≤s¡Tú\Tqï≥T¢ n+#·Hê, á X¯s¡D≤s¡Tú\ dü+‘êq+ bÕsƒ¡XÊ\\≈£î yÓfi‚¢ neø±X¯eTT+&É≥+ ˝Ò<äT. u≤\´+˝ÀH˚ ≈£î≥T+ã u≤<Ûä´‘·\T d”«ø£]+#ê*‡ edüTÔqï~. M]øÏ yÓ’<ä´ kÂø£sê´\T ‘·–q $<Ûä+>± ˝Ò<äT. dü]jÓÆTq dü+bÕ<äq ˝Òø£b˛e&É+ e\¢ ø=+<äs¡T Ád”Ô\T ã\e+‘·+>± y˚XÊ´ eè‹Ô˝ÀøÏ ~>∑T‘·THêïs¡T. yÓTT<ä{À¢ ÄÁ|òæø± X¯s¡D≤s¡Tú\ ~Hêìï pHé 20e ‘˚Bq »s¡T|ü⁄≈£îH˚yês¡T. X¯s¡D≤s¡Tú\ Vü≤À<ë, dæú‹ >∑‘·T\qT >∑÷]à ◊ø£´sê»´dü$T‹ 1951˝À ˇø£ dü<ädüT‡ ìs¡«Væ≤+∫+~.

pHé 25:n+‘·sê®rj·T e÷<äø£ Á<äyê´\ e´‹πsø£~q+

e÷<äø£ Á<äyê´\T XÊØs¡ø£ e÷qdæø£ s¡T>∑à‘·\qT ø£* –+#·&Éy˚T ø±ø£, HÓ’‹ø£ $\Te\qT ~>∑C≤s¡TdüTÔHêïsTT. ôV≤sêsTTHé, d”Œ&é, mø˘düºd”, ø=¬ø’Hé, e÷]EyêHê, m˝Ÿ.mdt. &ç, ¬ø≥ºyÓTÆHé, >±e÷ ôV’≤Á&Üø°‡ ãT{Ïπs{Ÿ (J.ôV≤#Y.$.) ‘·~‘·s¡ e÷<äø£Á<äyê´\T n‘·´+‘· Á|üe÷<äø£s¡yÓTÆq$. Á|ü|ü+#·+˝À15 qT+∫ 64 @fi¯¢ ej·TdüT yê]˝À 20 ø√≥¢eT+~ >∑‘·12 HÓ\˝À¢ ˇø£ÿkÕ] nsTTHê @<√ ˇmø£ e÷<äø£ Á<äyê´ìï ñ|üjÓ÷–+#·qyêπsqqï~ ◊.sê.dü. n+#·Hê, Á|ü|ü+#· »HêuÛ≤˝À ◊<äT XÊ‘·+ eT+~ e÷<äø£ Á<äyê´\≈£î u≤ìdü˝…’ ñHêïs¡T. @{≤ 40 qT+∫ y˚\ ø√≥¢ s¡÷bÕj·T\ e÷<äø£ Á<äyê´\ yê´bÕs¡+ »s¡T>∑T‘·Tqï<äì ◊.sê.dü. ù|s=ÿqï~. eTq sêÁwüº+˝À yÓT<äø˘ õ˝≤¢ Hêsêj·TD UÒ&é ÁbÕ+‘·+˝À y˚˝≤~ mø£sê˝À¢ s¡Vü≤dü´+ >± >∑+C≤sTTì |ü+&çdüTÔHêïs¡ì ���Ó\TdüTÔqï~. bÕ&˚s¡T, ø£s¡÷ï\T, ø£&É|ü yÓTT<ä˝…’q ÁbÕ+‘ê˝À¢qT >∑+C≤sTT yê´bÕs¡+ kÕ>∑T‘·Tqï<äì n+≥THêïs¡T. e÷<äø£ Á<äyê´\qT >∑÷]à dü+|üPs¡í ne>±Vü≤qqT ø£*–+#·&Éy˚T á ~H√‘·‡e \ø£å´+. ```0```


dü\Vü‰

61

pHé 12

‹ø£ÿ πs|æ øϬøÿ+∫q >∑ã“sY dæ+>¥ Øy˚Tø˘ dæìe÷\‘√ z ‘·\H=|æŒ ñ+≥T+~. ñqï<äTqï≥T¢ rùdÔ õsêø˘‡ ø±|” n+{≤s¡T. eTq H˚{Ï${°øÏ dü]b˛˝Ò<ä+{≤s¡T. n˝≤ø±ÿ<äì eT÷\ ø£<∏ä˝À CÀø£´+ #˚düT≈£î+fÒ ˇ]õq˝ŸqT #Ó&É>={≤ºs¡+{≤s¡T. n+<äTπø Øy˚T≈£î\‘√ m|ü⁄Œ&É÷ ø£wüºy˚T. á dæìe÷\ìï rj·T&É+ ø£‹ÔMT<ä kÕy˚T. n+<äT˝Àq÷ z <äs¡Ù≈£î&çøÏ Øy˚T≈£î\‘√ e#˚à eT+∫ù|s¡T ø£Hêï.. #Ó&ɶù|πs m≈£îÿe. Ç+<äT≈£î X¯+ø£sY rdæq Ár Ç&çj·T{Ÿ‡ dæìe÷H˚ ô|<ä› ñ<ëVü≤s¡D. ◊‘˚ X¯+ø£sY ˝≤+{Ï nÁ>∑ <äs¡Ù≈£î&çπø #˚‘·ø±ì $<ä´qT Vü≤Øwt X¯+ø£sY e÷Á‘·+ düeTs¡ú+>± #˚XÊ&ÉT. <äu≤+>¥˝À #·T˝ŸãT˝Ÿ bÕ+&˚ ‹ø£ÿqT ¬s{Ϻ+|ü⁄ #˚dæ, >∑ã“sYdæ+>¥ ‘·TbÕø°ì ‘·j·÷s¡T #˚XÊ&ÉT. n+<äT˝À |üeHé ø£˝≤´DY nH˚ ãT˝…¢{Ÿ ì+|æ e~˝≤&ÉT. Ä ãT˝…¢{Ÿ H˚s¡T>± \øå±´ìï ‘êøÏ+~. Ç+πøeTT+~. u≤≈£î‡\T ã<ä›˝Ò! n_Ûe÷qT\≈£î |ü+&ÉTπ>.

yÓ+ø£≥s¡‘·ï+ Hêj·TT&ÉT(|üeHéø£˝≤´DY) ∫qï|üŒ{Ï qT+#˚

ø=+#Ó+ ‘˚&Ü. ∫qï|ü⁄Œ&˚ ‘·+Á&ç #·ìb˛‘ê&ÉT. ‘·*¢ Ç+ø√ ô|[¢ #˚düT≈£î+≥T+~. Ç+ø√ ø=&ÉT≈£îqT ≈£L&Ü ø£+≥T+~. ø±˙ yê[¢<ä›s¡+fÒ Ç‘·ìøÏ |ü&É<äT. Vü‰düº˝Ÿ≈£î yÓ[¢b˛sTT, nø£ÿ&˚ ô|]–.. b˛©düe⁄‘ê&ÉT. Ç‘·HÓ+‘· ‘˚&Ü n+fÒ ‘·q ù|s¡TqT >∑ã“sYdæ+>¥ nì e÷πsÃdüT≈£î+{≤&ÉT. n+‘·{Ï‘√ }s¡T≈£î+{≤&Ü... ‘êqT |üì#˚ùd b˛©dtùdºwüHéqT >∑ã“sY dæ+>¥ ùdºwüHé>± e÷πsÃkÕÔ&ÉT. ùdºwüHé˝À n&ÉT>∑Tô|≥º>±H˚ n‘·ìøÏ dæ<ä›|üŒ Hêj·TT&ÉT (n_ÛeTqT´dæ+>¥)‘√ X¯‘·è‘·«+ @s¡Œ&ÉT‘·T+~. eTs√ |üø£ÿ uÛ≤>∑´\øÏåà(ÁX¯ó‹Vü‰düHé)‘√ Áù|e÷ yÓTT<ä\e⁄‘·T+~. á ¬s+&É÷ n‘·&çì mø£ÿ&çøÏ #˚sêÃj·Tqï~ ø£<∏ä. kÕºsY V”≤s√\‘√ dæìe÷\T #˚ùd <äs¡Ù≈£î\T ‘·s¡#·T>± z e÷≥+≥T+{≤s¡T. á dæìe÷ z n_Ûe÷ì>± rXÊqT. n_Ûe÷qT\T á dæqe÷qT m˝≤ #·÷&Ü\qT≈£î+≥THêïs√ n˝≤ #·÷|æ+#ê nì. ø±˙ Ä e÷≥ ì\u…≥Tº≈£îH˚yês¡T ‘·≈£îÿe eT+~. Vü≤Øwt ≈£L&Ü Ç<˚ e÷≥ nHêïs¡T. ◊<˚ Ä e÷≥qT e+<ä XÊ‘·+ ì\u…≥Tº≈£îHêï&ÉT.

ø£∫Ñ·+>± |üeHé ø£˝≤´DYqT n_Ûe÷qT\T Ç˝≤π> #·÷&Ü\qT≈£î+ {≤s¡T. n‘·ì˝Àì ‹ø£ÿ Á|ü‹ düìïy˚X¯+˝Àq÷ ø£ì|æ+#ê\qT≈£î+ {≤s¡T. ‘=* düìïy˚X¯+˝À >∑TÁs¡+˝À e∫à #√{≤ $\q¢qT ø=≥º&É+ <ä>∑Z] qT+∫ ∫es√ ô|<ä› $\HéqT Á{≤ø£ºsY bı>∑>=≥º+ ô|{Ϻ #·+|ü&É+ es¡≈£L Á|ü‹ düìïy˚X¯eT÷ n_Ûe÷qT*ï ñÁs¡÷‘·\÷–+#˚<˚. >∑ã“sY dæ+>¥˝À >=|üŒ ø£<∏ä ˝Ò<äT. >=|üŒ ø£<∏äqeT÷ ˝Ò<äT.. n˙ï ˝≤õø˘ ˝Òì düìïy˚XÊ˝Ò. ø±˙ Á|ü‹ düìïy˚X¯eT÷ ˝…ø£ÿ˝Òq+‘· m+≥sYf…ÆHéyÓT+{Ÿ‘√ ì+&çb˛sTT+~. B+‘√ Áù|ø£å≈£î&ÉT Ä düìïy˚XÊìï ÄkÕ«~+#·&É+ ‘·|üŒ ˝≤õ≈£îÿ\ CÀ*¬øfi¯¢&ÉT. πøe\+ V”≤s√ ø±´¬sø£º¬s’C…’wüHé #·T≥÷º kÕ–b˛j˚T dæìe÷ Ç~. ~∏j˚T≥sY qT+∫ ãj·T{Ïø=#êÃø£ Áù|ø£å≈£î&çøÏ |üeHé ø£˝≤´DY ‘·|üŒ eT¬ses¡÷ >∑Ts¡TÔ+&És¡T. <äs¡Ù≈£î&ÉT Vü≤Øwt X¯+ø£sY <äu≤+>¥qT ñqï<äTqï≥T¢ ~+ #˚j·T˝Ò<äT. eT÷\ø£<∏ä, ø±´¬sø£ºs¡¢qT rdüT≈£îì... eTq H˚{Ï${° $Tdt ø±≈£î+&Ü, |üeHé ø£˝≤´DY Çy˚TCŸ≈£î ‘·>∑Z≥T¢ ø£<∏äHêìï q&ç|æ+#ê&É T. <äu≤+>¥˝Àì #ê˝≤ düìïy˚XÊ\T Ç+<äT˝À ø£ì|æ+#·e⁄. n‘·ì


dü\Vü‰

62

ø±HÓ‡+ÁfÒwüHé |üP]Ô>± |üeHé MT<˚ ì*∫+~. V”≤s√ ‘·eTTà&ÉT, ‘·*¢ ø±´¬sø£ºs¡¢qT u≤>± ‘·–Z+#˚XÊ&ÉT. $\Hé ø±´¬sø£ºsYqT ã\V”≤q+>± e÷πsÃXÊ&ÉT. dæìe÷˝À z 20 ì$TcÕ\T $TqVü‰sTTùdÔ.. $T–*q nìï düìïy˚XÊ˝À¢q÷ V”≤s√ ø£ì|ækÕÔ&ÉT. Ä düìïy˚XÊ\ìï+{Ï˝Àq÷ V”≤s√sTT»+ ñ+≥T+~. ôd+{ÏyÓT+{Ÿ≈£î mø£ÿ&Ü #√≥T ˝Ò<äT. $\q¢qT u≤<ä&ÉyÓ÷.. V”≤s√sTTìï @&ç|æ+#·&ÉyÓ÷.. ôdf…Æs¡T¢ $düs¡&ÉyÓ÷.. ‘·q ‹ø£ÿqT Á|ü<ä]Ù+#·&ÉyÓ÷.. Ç˝≤ Á|ü‹ düìï y˚X¯eT÷ n_Ûe÷qT\qT ñÁs¡÷‘·\÷–dü÷Ô kÕ–b˛‘·T+~. Á|ü<∏äe÷s¡ú+˝À ñqï+‘· y˚>∑+ ~«rj·÷s¡ú+˝À ˝Òø£b˛sTTHê.. ø=ìï düìïy˚XÊ\T dæìe÷ yÓsTT{Ÿ ‘·>∑Z≈£î+&Ü #·÷XÊsTT. n+‘ê´ø£å] ø±yÓT&û düìe÷πø ôV’≤˝…{Ÿ. á düìïy˚X¯+˝À qe«ìyê&ÉT bÕbÕ‘·Tà&ÉT. ø£ã&û¶ ô|ò’{Ÿ ≈£L&Ü ≈£&ÉT|ü⁄ã“ q$«+∫+~. |üeHé ‘·sê«‘· Áù|ø£å≈£î\qT ñqï+‘· ùd|üP n\]+∫+~ ÁãVü‰àq+<äy˚T. n‘·qTqï eT÷&ÉT Hê\T>∑T düìïy˚XÊ\÷ ø£&ÉT|ü⁄ã“ q$«+#˚y˚. Ç+Á≥&Éø£åHé d”H√¢ |üeHé‘√ ø£*dæ #˚dæq >∑düuŸ ø±yÓT&û q$«düTÔ+~. ∫es√¢ V”≤s√ ø£{Ö{Ÿ‘√ $\Hé Ç+{Ϭøfi‚¢ düìïy˚X¯eT÷ ø£&ÉT|ü⁄ #Óø£ÿ\T #˚ùd<˚. V”≤s√sTTHé ÁX¯ó ‹Vü‰düHé≈£î #˚ùd+<äT≈£î ô|<ä›>± @+ ˝Ò<äT. ◊‘˚ ñqï+‘·˝À

pHé 12 Äø£≥Tº≈£î+~. ÄyÓT≈£î #Ó|æŒq yêsTTdt &É_“+>¥ ≈£î<äπs¢<äT. @<äsTT‘˚H˚+ ◊s¡Hé˝…>¥>± eTTÁ<ä|ü&çq ÁX¯ó‹øÏ z ô|<ä› Væ≤{Ÿ <äøÏÿ +~. &Ó’˝≤>∑T\T dæìe÷≈£î z Äø£s¡¸D. cÕsYŒ>± m+≥sYf…Æì+>¥>± ñ+&ç, Áù|ø£å≈£î\‘√ á\˝ÒsTT+#êsTT. dæìe÷≈£îqï eTs√ ô|<ä› |ü¢dt bÕsTT+{Ÿ <˚$l Á|ükÕ<é eT÷´õø˘. dæìe÷˝À CÀwt @ e÷Á‘·+ ‘·>∑Z≈£î+&Ü #·÷XÊsTT bÕ≥\T. ◊‘˚ bÕ≥\ fÒøÏ+>¥ $wüj·T+˝À Vü≤Øwt≈£î |üP]Ô e÷s¡Tÿ\T |ü&Ée⁄. Ç+Á≥&Éø£åHé kÕ+>¥, Äø±X¯+ ne÷àjÓÆT‘˚.. bÕ≥*ï u≤>± rXÊ&ÉT. ø±˙ @jYT |æ˝≤¢ ˝≤+{Ï Hê≥T bÕ≥qT $<˚XÊ˝À¢ rj·T&Éy˚T+{À. ¬øe⁄« πøø£ e÷Á‘·+ n~]+<äì|æ+ #ê&ÉT. nsTT‘˚ bÕ≥ eT<Ûä´˝À |üeHé CÀø£´+ #˚düTø√e&É+‘√ <ëìøÏ }|ü⁄ e∫Ã+~. $\Hé ø±´¬sø£ºsY... #ê˝≤ Mø˘. V”≤s√≈£î B≥T>± ˝Ò<äT. Á|ü‹kÕØ V”≤s√<˚ ô|’ #˚sTT. $\Hé.. V”≤s√ ‘·*¢ì #·+|ü&ÜìøÏ dü¬s’q ø±s¡D+ ø£ì|æ+#·<äT. V”≤s√ MT<äTqï ø√|ü+‘√ yêfi¯¢eTàqT #·+|æq≥T¢ Áù|ø£å≈£î\T uÛ≤$+#ê*. |üeHé ø£˝≤´DY KTw” ‘·sê«‘· m+<äTø√ Ä mqØ®ì ‘·sê«‹ dæìe÷˝À¢ #·÷|æ+#·˝Ò<äT. eT<Ûä´˝À n|ü⁄Œ&É|ü⁄Œ&É÷ n˝≤ ‘·fi¯ó≈£îÿq yÓT]dæHê ø±˙ ndü\T dædü\T KTw” ø£˝≤´DY ÄKs¡TøÏ »˝≤‡˝Àq÷ ø£ì|æ+#·˝Ò<äT. |üeHé ø£˝≤´DYøÏ Msê_Ûe÷ì nsTTq Vü≤Øwt X¯+ø£sY z n_Ûe÷ì>± |üeHéì m˝≤ #·÷&Ü\ì nqT≈£î+≥THêï&√ nìï n+XÊ\ì Ç+<äT˝À bı+<äT|ü]#ê&ÉT. n+<äTπøH˚yÓ÷ >∑ã“sYdæ+>¥˝À ÄHê{Ï |üeHé ø£˝≤´DY ø£ì|æ+#ê&ÉT. lø±≈£îfi¯+ j·÷dü‘√ &Ó’˝≤>∑T\T #ÓãT‘·÷... m|ü⁄Œ&É÷ Ä&ÉT‘·÷ bÕ&ÉT‘·÷, n\¢] #˚dü÷Ô ‘·T+≥] b˛©dt ø±´¬sø£ºsYì s¡#·Ãs¡#·Ã #˚dæ e~˝≤&ÉT. dæìe÷ yÓTT‘êÔìøÏ |üeHéø£˝≤´Hé |üsYbòÕ¬sàHé‡, bÕ≥\T, &Ó’˝≤>∑T\T ôV’≤˝…{Ÿ ø±>±, ø£ã&û¶ ô|ò’{Ÿ, n+‘ê´ø£å] m|æk˛&é Áù|ø£å≈£î\qT qe⁄«\ ˝Àø£+˝À z\˝≤&ç+#êsTT. V”≤s√sTTHé &É_“+>¥ yêsTTdt dæìe÷øÏ Á&Ü u≤´ø˘ nsTT‘˚, <ë+‘√bÕ≥T ø£¢sTTe÷ø˘‡øÏ ø£<∏äq+ d”Œ&ÉT ‘·–Z+~. ø£¢sTTe÷ø˘‡ eTØ s={°Hé>± ñ+~. nsTT‘˚ Çe˙ï m+≥sYf…sTTHéyÓT+{Ÿ˝À ø=≥Tº≈£îb˛j·÷sTT. <äu≤+>¥qT |üeHé ø£˝≤´DY V”≤s√>± Øy˚Tø˘ #˚j·÷\qTø√e&É+ ˝ÀH˚ á dæìe÷ dü¬ø‡dt≈£î Ä<Ûës¡+. á ìs¡íj·T+ |üeHé ø£˝≤´DY<√ ˝Òø£ Vü≤Øwt<√.. me]<Ó’Hê düπs yê]øÏ |òü⁄˝Ÿ Á¬ø&ç{Ÿ Çyê«*. Ç˝≤+{Ï ‹ø£ÿ ø±´¬sø£ºsY b˛wæ+#·&ÜìøÏ eTq Ç+&ÉÁd”º˝À |üeHé, s¡$‘˚»\T e÷Á‘·y˚T dü]b˛‘ês¡T. ◊‘˚ ø£<∏ä‘√ dü+ã+<Ûä+ ˝Ò≈£î+&Ü πøe\+ V”≤s√ ø±´¬sø£º¬s’CÒwüHé‘√ dæìe÷ q&ç|æ+#·>∑\ dü‘êÔ |üeHé≈£î e÷Á‘·y˚T kÕ<Ûä´+. n_Ûe÷qT\qT $|üØ‘·+>± n\]+#˚ >∑ã“sYdæ+>¥ dü÷|üsY Væ≤{Ÿ πs+CŸ #˚s¡T≈£îqï~. ◊<˚ ]ø±s¡T¶\ y˚≥˝À >∑ã“sYdæ+>¥ <ä÷düT¬øfi¯ó‘√+<ä+fÒ >∑ã“sY dæ+>¥ ‹ø£ÿ Áù|ø£å≈£î\≈£î øÏ≈£îÿ u≤>±H˚ møÏÿ+∫+<äqïe÷≥. ```0```



june2012