Page 1

T H E

Thoma':l FripHrnan Sach C á Ngựa /

%}


Mục lục __ •

Bạn đọc thân mến,

7

Lời giới thiệu

9

Lời tác giả dành cho phiên bản bìa mém

12

Quá trình làm phầng thế giới diẻn ra như thế nào? Một: Khỉ Tôi đang Ngủ

16

Hai:

Mười Nhản tò Lầm Phẳng Thế giới

67

Ba:

Ba sự Hội tụ

245

Bổn:

Sự Sáp xếp Vĩ đại

281

Mỹ và Thế giới Phẳng Nàm: Mỹ và Tự do Thương mại

312

Sáu:

Nhửng Kẻ Tiện dàn

329

Bày:

Bán cáu Não Phải

359

Tám: Cuộc Khủng hoảng Thám lặng

386

Chín: Đây không phải là Một Cuộc Diẻn tập

424

Các nước đang phát triển

Mười: Đức Mẹ £

Sóch Có Ngựa *

454


Các công ty và Thế giới Phầng Mười một: Các Công ty đól phó như thế nào?

494

Bạn và Thế giới Phầng Mười hai: Toàn cáu hóa các yẽu tỗ địa phương Mưởi ba:

Nếu điéu đó khóng xảy ra thi đó lã vi bạn không làm mà thôi

Mười bốn: Điéu gì xảy ra nếu tất cà chúng ta đéu bị nghe lén?

536 546 577

Địa chính trị và Thế giới Phầng Mười làm: Thế giới Khòng Phẳng

598

Mười sáu: Lý thuyết Dell vé Ngăn ngừa Xung đột

652

KẾT LUẬN: Trí Tưởng tượng Mười bày: 9/11 đối nghịch với 11 /9

Lời cảm ơn

Sách Cá Ngựa

682 717


Quá trình làm phẳng thế giới diễn ra như thế nào?

Sóch Cớ Ngựa


Khỉ Tỏi đang Ngủ

C ác H oà n g tử - n h ữ n g tín đ ó củ a Đ ạ o C ơ đ ố c, tôn th ờ và m o n g m u ố n m ờ rộ n g n iềm tin C ô n g g iá o lin h th iên g , là n hững n gư ờ i ch ố n g lọi g iá o lý M a h o m et củng n h ư m ọ i hình th ứ c sủ n g bái thân tư ợng và d ị g iá o - đã qu yết định c ừ tỏi, C hristoph er C olum bus, đ i đến cá c m ién đ ấ t củ a Ă n Đ ộ đ ể yết kiến các ho à n g từ, n gư ờ i dân và cá c vùn g đá t ốy, đ ể tìm hiểu tính cách của h ọ và cách th ứ c p h ù h ợ p cỏ i biến h ọ th eo niểm tin linh th iên g củ a ch ú n g ta ; đ ó n g thời lệnh ch o tô i kh ô n g đư ợ c đ i bố n g đư ờn g bộ theo hướng Đ òng n h ư lệ thườn g m à bàng con đư ờn g ph ía Tày, theo hướng m à đến n a y ch ú n g ta chưa từng có b ồ n g ch ứ n g ch ó c ch â n n ào là đã có ngư ờ i đi. Trích một đoạn nhật kỹ của Christopher Columbus vẻ chuyén đi nim 1492 cùa ỏng

Sớch Có Ngựa


hưa ai từng ch i hướng c h o tô i n h ư th ế n ãy trôn m ộ t sả n golf: “Hây

C

nhẩm vào M icro so ft h o ặ c IB M ." Đ ó là khi tỏi đ ứ ng tại đ iểm phát

bóng củ a sâ n g o lf c ủ a c â u lạ c b ộ KGA ở khu tru n g tà m th à n h p h ố Bangalore th u ộ c m iề n n am Ấn Đ ộ, khi b ạ n ch ơ i c ủ a tỏi ch i vào hai ca o ốc bàng kính và th ép b ó n g lo án g n ổ i b ật lên ở đ ằn g x a ngay sau b ải

cỏ đầu tiên . C ao ố c th ứ ba là G o ld m an S a c h s vẫn ch ư a đ ư ợ c xây xong; nếu không ta c ó th ể n h ìn th ấ y m ộ t b ộ b a ca o ố c. C òn g ty HP và T e x a s Instrum ent có văn p h ò n g ở sân p h ía sa u , d ọ c th e o 16 g o lf th ứ m ư ời. Đó chưa phàỉ là tất cả. C ác m ố c p h ảt b ỏ n g là củ a cò n g ty in E p so n , m ột trong nhữ n g cá t-đ i (người xách gậy) đội m ủ 3M . B ên n goài, c á c biển hiệu giao th õ n g cũ n g do cò n g ty T e x as In stru m e n t tải trợ. B iến qu án g cáo pizza I iut trên đường trư ng m ột m iến g pizza h ố c hơi p h ía trên (lòng chừ “C ác m iến g g i-ga đầy H ương vị!" Không, dây c h ắ c ch ắ n không phải là th àn h p h ố K ansas củ a M ỹ. T h ậ m ch í nơi này k hô n g c ó vẻ giống Ấn Đ ộ. Đ ây là T h ế giới M ới, T h ế giới Cũ hay T h ế giới c ủ a tương lai? Tối đã đ ến B an galo re. T h u n g lũng S ilico n củ a Ấn Đ ộ, th eo h à n h trình khám p h á cú a riên g tô i giống n h ư C o lu m b u s tru ớ c đây. C o lu m b u s đã đi đường b iển trên c á c tà u N iñ a , Pinta, và S a n ta M a r ía n h ằ m tim ra co n đường ngán h ơn , trự c tiếp h ơ n đ ến Ấn Đ ộ th e o hư ớ n g vẻ p h ía Tây Đ ại Tây dương, ổ n g gọi ch u y ế n h àn h trinh củ a m ìn h là đư ờng đi D ỏng Ấn - k h á c với h àn h trìn h xu ố n g p h ía D ông và N am v òn g q u a ch à u Phi m à nhữ ng người k h ai p h á B ỏ Đ ào N ha đã đi. Ấn D ộ và c á c H òn đ ã o Gia Vị phuơng Đ ỏn g từ n g n ổ i tiến g vẻ vàng, ngọc, đá quý và tơ lụa - nh ũn g nguồn củ a cả i vô tận . T im đường đi tát trẽ n b iển đ ến Ấn Đ ộ khi tuyến đường b ộ đã bị c á c th ế lự c Hồi g iáo n gân cả n ià c á c h m an g lại gỉàu có va th ịn h vượni

£

khi càn g b u ồ n

O Q C h

ông tin c h á c r

I•' C _^Q

N

Q

ư

*

Q

h cầ u . D o đó jh iro n g Tây.

Tuy n h iên , ô n g đ â tín h sai q u ãn g đường khi nghĩ rằn g trái đ ất là m ột

K h l Tôi đang Ngủ

17

K’


qu ả cầu nhỏ hơn. Ồng củ ng đã không dự tính được là sổ gộp m ột vùng đ ấ l rộng lớn trước khi ôn g đến đuợc Đ óng Ấn. ỏ n g gụi nhữ ng người thổ dân ở th ế giỏi m ói lả “In d ian ” - dãn da đỏ (những người An Độ). Khi trở vẻ nước, C oỉum bus đà tấu trinh với những người đ ở đ ả u ỏng lã Vua Ferd inand và Hoàng h ậu Isabella ráng m ặc dù khóng đ ến được Ân Đ ộ nlurng ỏng có thể khảng dịnh th ế giới là hin h cầu. T ô i b át đáu đi Ấn Độ theo hư ởng D ông, qu a th àn h p h ố Frankfurt. T ỏ i đi bằng m áy bay củ a hàng không Lufthansa với vé h ạn g thu ơng gia. T ô i biết ch ín h xác hướng m ình đi n h ờ bản đỏ định vị toàn cảu (CÌPS) trẽn m àn h ình gán với ghẽ' ngồi trên m áy bay. M áy bay h ạ cán h an toàn và đúng giờ. T ô i đâ gặp những người được gọi là "In d ỉa n ." T ô i cũ n g đi tìm nguồn củ a cái củ a Ấn Đ ộ. Trong khi C oỉum bu s tìm p h ần cứng - cá c kim loại quý, tơ lụa và gia vị - nguồn củ a cải trong th ờ i ỏng, thi tôi tìm phần m ềm - n ăn g lực trí óc, c á c thu ật toán phức tạp, c á c cô n g n h ân tri thức, c á c trung tâm liên lạc (cali cen tre), cá c giao thứ c truyền, những dột phá v è kỹ thuật quang h ọ c - cá c nguồn cú a cải củ a thời đại hiện nay. Khi gập những người A nh-dỉèng, C olum bus m ừ ng rô vì cỏ th ế bắt h ọ làm nô lệ - m ộ t nguồn lao động thù công. Tỏi lại m uốn tim hiểu tại sao những người Ấn Đ ộ đang cướp m ất cô n g àn việc làm củ a người Mỹ, tạ i sao Ấn Dộ lại trở thàn h m ộ t địa điểm qu an trọng về thuê làm bẽn ngoài (ou tsou rcin g) về d ịch vụ và việc làm cô n g n ghệ th ôn g tin (CNTT) củ a M ỹ và c á c nước cò n g nghiệp khác. C olum bu s có đ oàn lũy [ùng gồm hơn m ộ t trảm người trên ba c h iế c tàu củ a ông; tôi ch i di cù n g m ột nh ỏm phỏng viên nhỏ củ a kênh truyền hìn h D isco v ery Tim e s ngồi dú trong hai c h iế c xe vởi cá c lái xe Ấn Độ đi ch â n trẳn. Khi cân g bu ồm ra khơi, ấy là nói vậy, tỏ i cũ ng dâ ch o rủng th ế giới là tròn, song những gi chứ ng kiến tại Ấn Dộ th ật sự đả làm lung lay n iề m tin củ a tôi vào ý dã khám phá ra Ấn L)ộ. Tôi đ ặt ch ân den đất nước Ấn Độ và tin rằng cố nhiều người Mỹ đang ờ đây. M ột số ngưởi Ấn Dộ tự đ ặt tê n giống

15

FIAT

Iiiệm dỏ. C olunibus lin h c ờ cập b ến tại ch âu Mỹ son g ông nghĩ m inh

vả c á c k\

c

18

'

_ L

kinh doa........... J ...T..........

T MÉ G l ơ l

X

N I —

_

oách L ó Ngựa

THÍ

WOR L D

người M ị

PHẢNG

c giọn g Mỹ rá* cừ I thi h ọ c kỹ thuật


Colum bus tàu vua và hoàng hậu Tây Ban Nha ràng trái đất có hình cảu và ông đã đi vào lịch sứ nh ư người đầu tiên khám phá ra điều này. Tôi quay vẻ nhà và chi dám ch ia sẻ sự phát hiện với vợ củ a tôi bàng giọng thi thầm . “Em yêu’ , tổi thủ thi, "an h nghĩ th ế giới là p hấng."

T

ôi đã đi đến kết lu ận trên như th ế nào? Tỏi đ oán là c á c b ạn sẽ nói ràng mọi ch u yện b á t đáu tại phỏn g hụp củ a Nadan N ỉlckani tại Tập

đoàn Cống nghệ Infosys. T ập đ oàn Infosys là m ột tron g nhữ ng eỏng ly hàng đảu về C óng nghộ thông tin củ a Ấn Đ ộ. và N ilekani là T ổ n g Giám

đốc, một trong những thuyền trưởng ch ín ch ắ n và được kính trọng nhất trên con tàu cỏng nghiệp phần m ềm cúa Ấn Đ ộ. Tỏi di cù n g xe với nhỏm D iscovery Tim es đến khu Infosys, m ất khoảng bố n mươi ph ú t từ trung tám Bangalore, đ ế thăm c ơ sờ và phỏn g vấn N ilekani. C on đirờng dân đến khu Infosys đầy ổ gã, với những chú bò ch ạy lăng xăng, x c ngựa kéo và xe có động c a c ù n g ch en lấn sát cạn h xe ch ú n g tôi. Tuy n h iên , khi đã bước qua cổ n g ỉníosys, bạn sẽ bước vào m ột th ế giới hoàn toàn khác. Một bé bơi lớn nép m inh giữa cá c tảng đá m òn vả những dái cỏ được cắt tia. sát ké m ột bãi cỏ khổng lồ như m ột sân golf nh ỏ. Có vỏ só’ quán ản và m ột cảu lạc bộ sứ c k hỏe rất tiện nghi. C ác cao ố c kín h -v à-th ép mọc lôn như nấm sau co n m ưa. Trong m ột số ca o ố c, cá c n h ản viên Infosys đang viết c á c chư ơng trình ph ần mồm ch o c á c cỏ n g ty củ a Mỹ hay châu Âu; trong c á c cao ố c khác, h ọ thực hiện cô n g v iệc hậu trưởng củ a cá c cổ n g ty đa q u ố c gia lớn có trụ sở tại Mỹ và chàu Âu - lừ bảo dưỡng m áy tính đến c á c đẻ án nghiôn cứu cụ th ể va trả lòi cá c cu ộc gọỉ cù a khách h ãn g từ kháp noi trên th ế giới. An n inh rất n ghiêm ngặt và được hỗ trợ bởi c á c m áy quay theo dỏi được gán tại c á c cử a ra vào. Nếu bạn làm việc ch o A m erican Express th i bạn khống th ể vào cá c cao ốc củ a G eneral E le cư ỉc. C ác kỹ sư Ấn Đ ộ tré, nam và nữ, đ eo th ẻ nhận dạng lủng láng và đi Ịại hỏi hả từ cao ố c n àv sanR ca o ố c kia. M ột anh

chàng trông c< c ó ih é ih á o rờ i

C " Ị^ i

o u v ^ l l

K l o i

>1 cô nàng

I N y ự U

vẻ như da

thiết kê ra nó!

K h i Tòi đ a n g N gũ

19


Sau cu ộ c phỏng vấn, N ilekani dản nhóm ch ú n g tôi dạo q u an h trung tâm hội nghị toàn cầu củ a Infosys - nơi khởi nguồn củ a cô n g nghiệp th u ê làm bẽn ngoài cù a Ấn D ộ. Đó là m ột ph òng sảu h ú t được lát ván ô gồ giổng như m ộl ph òng h ọ c được xếp th àn h dây c ú a m ột trường luật hàng đầu tại Mỹ. Ở phía trước củ a cân phòng đột m ột m àn h ìn h đồ sộ ch o án h ết m ột bức tường, trên trân có gán c á c m áy qu ay để p hụ c vụ ch o hội nghị tữ xa. "Đ ày là ph ỏng hội nghị củ a ch ú n g tôi, m àn hình kia có lẻ là m àn hình lởn nh ất ch âu Á - gổm bô n m ươi m àn h ìn h nhỏ ghép lại" Nilekani chi lên ch iế c m àn hình tivi lớn n h ấ t m à tôi từng nhìn thấy và giải th ích đáy tự hào. ồ n g nối: Infosys có th ể sử dụng m ãn hinh sỉêu cở đó để tổ ch ứ c h ộ i nghị từ xa có sự th am gia củ a nh ữ n g nhản vật hàng đầu trong toàn bộ ch u ỗ i cu ng toàn cầu cù a tãp đ oàn để thảo lu ận bất cứ dự án n ào, vào b ất cứ thời đ iểm nào. D o đó, c á c nhà th iết kế tại Mỹ có th ể trao đổi crên m àn hìn h với những ch u yên gia Niết phần m ẻm Ấn Độ và c á c n h à sản xuất ch àu Á củ a họ cù n g m ột lúc. N ỉlekanỉ nói: “Chúng tôi có th ể ngồi ở đày và trò chuyện trực tiếp với b ấ t kỳ ai ở New York. London, B oston, San F ran cisco . Nếu dự án được th ự c hiện ỏ Singapore thì nhân viên tại Singapore cú ng trao đổi trực tiếp ... Đ ó là toàn cầu h ó a." Phía trên m ân hình có tám ch iếc đ ồn g hồ h iển thị rất tinh tế ngày làm việc củ a Infosys: 2 4 /7 /3 6 5 (24 g iờ m ột ngày; 7 ngây m ột tu ần; 3 65 ngày m ột nftm|. C ác đồng hồ có gần m ú i giờ: m iền Tày nước Mỹ, m iẻn D ỏng nước Mỹ, GM T, Ấn Đ ộ, Singapore, H ong Kong, N hật Bàn, Australia. N ilekanỉ giải thích: "T h u ê làm bên ngoài ch i p h ản ảnh m ộ t ch iẻu cú a qu á trinh thay đổi c ơ bản đang diễn ra trẽn th ế giới ngày nay. Trong nhữ ng n am qua, đầu tư ồ ạt đa đổ vào lin h vục cô n g nghệ, đ ặc biệt trong thời ky bo n g bó n g củ a kinh tế th ế giới, khi hàng trâm triệu dollar đ ư ọc đảu tư ch o kết nôi In tern et bâng rộng ờ khắp nơi trên thê giói, ỏng n ố i thèm , m áy tính đả trở nên rẻ hon và được p h ân phối trốn kháp th ế giới. Cũng dâ xảy ra m ộ t sự bù n g nổ vè ph ần m ẻm - c-m a il, các

IS

FIAT

ch o hệ thống cáp qu ang dưới biển và nhiều thứ khác n ử a.” D ỏng thời,

cò n g việc

c

'

_ L

oách

m ột p h ảr

THE

WO R L D

phương ỈJ

20 THÉ GlOl PHẢNG

'

M

_

Ngưa

c h ia n h ỏ b ấ tc ứ ến B an g alo re và c làm từ xa phát


TH Ê

GI ỚI

va la tac giã cùa cuốn sach "Chiée Lexus va cầy ó-liu“.

“Đàc d i è í T i cua một cuón sach hay la no khién b$n nhìn nhàn mọi thư theo một nhan quan moi, va xet theotiéu chi nay. tac giá Friedman đã thực sa thanh cống." nhãn xet cua Joseph E. Stìgliư, nguoi đoat giãi Nobel, trong bai viét danh giá vé cuỏn Sdch Thế giới phàng đáng trèn to Thoi bào New York rtém 2005. Trong lần tâi bàn co cốp nhật và bỏ sung nay. Friedman ctó trinh bay cuón sach cùa mình theo một nhãn quan moi, mó ra nhùng câu chuyện va tư tuòng moi giup chúng ta hièu thèm vé su làm phâng thé gioi

T H O M A S !..

41

r m i ) SI A S M ICHAEL

I

Sách Cá

K h r * . M/-N

-604 1-0107S-8

IN Q Ự Q H ä « * / fatebook.com/ nhaxuatban.tre

Giá 272.000 đ

TR685: Thế Giới Phẳng - Tóm Lược Lịch Sử Thế Giới Thế Kỷ 21 (TB 2014) - Thomas L. Friedman  

Trong xu thế toàn cầu hóa, việc tiếp cận và tham khảo những tri thức đương đại từ những nước đã phát triển về sự chuyển động của thế giới (đ...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you