Issuu on Google+

Sa!

kijkt anders

Woensdag 20 mei 2015

Jaargang 2 Nummer 20

THEATER IN OVERTUIN PAGINA 23 OERROCK

WELGELEGEN

JANNICK DE JONG

ACHTER SCHERMEN

BEREIKBAARHEID

WERELDTITEL

Vier lezers van Sa! wonnen afgelopen vrijdag een kijkje achter de schermen bij het driedaagse muziekevenement Oerrock. Er kwamen maar liefst 16.000 muziekliefhebbers naar Ureterp. Het resultaat van veel werk van elf vrienden en honderden vrijwilligers.

Tussen de Compagnonsvaarten ligt Welgelegen, een buurtschap ten noordoosten van Jubbega. Ooit woonden er ruim 50 strijdbare gezinnen in onbereikbare huisjes, hutten en boten. Gemangeld tussen twee gemeenten en verdeeld over vier dorpen. Decennialang streden bewoners voor een betere bereikbaarheid.

Na twee seizoenen een tweede plek telt er dit seizoen maar één ding voor grasbaancoureur Jannick de Jong uit Gorredijk. “Ik wil wereldkampioen worden. Daar draait alles om.” In vier races moet het gebeuren. Jannick vindt dat hij zich vooral op de start nog kan verbeteren.

PAGINA 5

PAGINA 13

PAGINA 15

www.sa24.nl


Wy wiene ferrast troch de telefoantsjes, blommen en kaarten foar ús 65-jierrige troudei. Hjirmei wolle wy eltsenien graach tankje foar al dy oandacht. It hat de dei foar ús ekstra bysûnder makke. Yme en Anna Bergsma Jobbegea

Stil en oandien binne wy troch it ferstjerren fan ús jongste broer, ús sweager en ús omke

Tjitze Schippers Wy winskje Rennie, bern en bernsbern in protte sterkte ta. Albert en Wieke Jan (yn leafdefolle neitins) en Grietje, Johannes Durk en Hilly Neven en nichten


Sa!

20 mei 2015

3

www.sa24.nl

Opsterland bijna Fairtrade Gemeente De gemeente Opsterland mag waarschijnlijk nog dit jaar het predicaat Fairtrade Gemeente gaan voeren. Alle lichten staan op groen, het wachten is op besluitvorming op het gemeentehuis in Beetsterzwaag. GORREDIJK Vorig jaar december hield de nieuwe werkgroep Opsterland Fairtrade Gemeente een nulmeting om te kijken in hoeverre de gemeente al aan de criteria voldoet. “En het blijkt dat Opsterland een van de weinige gemeentes is waar al veel fairtrade-producten worden verkocht of te koop zijn”, aldus voorzitter Tina Kuipers. Het wachten is eigenlijk alleen nog op de omslag bij de gemeente zelf. Een van de zes criteria is dat de lokale overheid zich uitspreekt voor fairtrade en een aantal fairtrade-producten gebruikt, zoals koffie en thee. De gemeente moet dit in haar beleid opnemen. “Alle lichten staan op groen, het moet alleen nog officieel gemaakt worden. Het besluit zit in de pijplijn.” Werkgroeplid Hans ten Hoopen denkt dat de medewerking van de gemeente

een gevolg is van het coalitieakkoord waarin het komen tot een Fairtrade Gemeente is vastgelegd. “Opsterland is natuurlijk al een Millennium Gemeente.” De vorig jaar opgerichte werkgroep houdt zich nu vooral bezig met publiciteit. Tina: “Toen fairtrade in de jaren 70 in de publiciteit kwam, kon je eigenlijk alleen maar gesubsidieerde koffie kopen. Later is de vrije handel erbij gekomen en dat is een goede zaak. Met het huidige aanbod fairtrade-producten kun je wel een warenhuis als de Bijenkorf vullen. Dat willen we graag onder de aandacht brengen. Het ruime aanbod fairtrade bij supermarkten is nog niet bij iedereen bekend.“ Op 13 juni deelt de werkgroep bij de start van de Fietsturfroute in Gorredijk daarom samen met Albert Heijn eerlijke ba-

Hans ten Hoopen, Tina Kuipers en Joke Kok van de Fairtrade werkgroep. FOTO: SIETSE DE BOER

nanen uit. “Om te laten zien dat je ook voor fairtrade kunt kiezen zonder meer te betalen. De actie past goed bij het thema van dit jaar: gaan met die banaan.” Fairtrade staat ook volop in de picture bij het 25-jarig bestaan van De Wereldwinkel op 30 mei. Een onafhankelijke jury oordeelt

De Swingel krabbelt op WIJNJEWOUDE Na een moeizame periode kijkt het bestuur van MFC De Swingel samen met het dorp hoe ze de positie van het dorpshuis kunnen verbeteren. “De Swingel moet het middelpunt van het dorp zijn. Een plek waar mensen elkaar kunnen ontmoeten.”

van de inwoners van Wijnjewoude is nu Vriend van De Swingel.” Ook het Open Podium is nieuw leven in geblazen. Het bleek een schot in de roos. Een paar weken terug stonden er zestien acts op het podium en de zaal was goed gevuld.

“We houden het hoofd boven water, maar kunnen nog niet op de rug drijven.” MFC De Swingel heeft volgens secretaris Goos Bus geen acute geldproblemen. “We zijn wel ingeteerd op de reserves. De Swingel draait volledig zelfstandig, met een eigen stichtingsbestuur. Ongeveer vijf jaar geleden stopte de toenmalige beheerder en liep de exploitatie terug. Tegelijkertijd waren er veel vacatures in het bestuur. Bus: “Eric van der Wal, de nieuwe beheerder doet al twee jaar zijn best er wat moois van te maken. En sinds een jaar zijn we als dorpshuisbestuur weer voltallig.” Het nieuwe bestuur en Plaatselijk Belang riepen dorpsbewoners op zich in te zetten voor hun gemeenschapshuis. “Vorig jaar november kwamen veel dorpsbewoners af op de actie ‘Geef een slinger aan De Swingel’. Daar zijn toen veel plannen bedacht.”

Met deze twee succesvolle en grote acties gaat De Swingel volgens Goos weer de goede kant op. Er zijn meer plannen. “We willen graag een terras bouwen om daarmee de entree en het aanzicht van De Swingel te verbeteren. Dat is leuk voor in de zomer, bijvoorbeeld met wat leuke muziek. De bomen zijn al gekapt, maar we zoeken nog wat fondsen om de aanleg te realiseren.” Ook zit er nog een summerevent in de pijplijn. “Voor de organisatie daarvan vragen we het dorp om hulp.” Aan het gebouw zelf wil het bestuur ook graag nog het een en ander verbeteren.

De oprichting van Vrienden van De Swingel leverde 2.000 euro op en het grootste deel

Al met al is het dorpshuisbestuur dik tevreden over de activiteiten. De beheerder probeert daarnaast meer mensen over de vloer te krijgen, want de exploitatie moet toch het meeste geld binnen brengen.” Beheerder Eric van der Wal: “Je ziet dat er druk ligt op het verenigingsleven. Het is niet meer zo’n automatisme dat mensen zich aansluiten

bij een vereniging. Dat zie je ook bij de Werkgroep Activiteiten Wijnjewoude (WAW), die ruimte huurt in De Swingel. Er komen steeds minder mensen. Er blijft dus nog veel te winnen.”

Turfroute geopend Een shantyfestival in het centrum van Gorredijk sloot zaterdag de openingsdagen af van een nieuw seizoen Turfroute. Eerder die week werd aan De Kalkovens een nieuw sanitairgebouw met toiletten en douches geopend. De voorziening is onderdeel van Het Friese GORREDIJK

uiteindelijk of een gemeente aan de zes fairtrade-criteria voldoet. De gemeente moet zich uitspreken voor eerlijke handel en dat ook in haar beleid opnemen. Daarnaast verkopen of gebruiken winkels, horeca, bedrijven en organisaties zichtbaar gecertificeerde fairtrade-producten. Ook moe-

ten er acties zijn om Opsterland als Fairtrade Gemeente onder de aandacht te brengen en te houden. Voor het promoten van fairtrade krijgt de werkgroep hulp van een aantal ambassadeurs: de korfballende gebroeders Zwart, troubadour Adri de Boer en acteur Joop Wittermans.

Wegen reinigen BEETSTERZWAAG De gemeente Opsterland is sinds een paar weken weer volop bezig met het vegen en borstelen van haar wegen. Een schone straat is niet alleen veilig voor het verkeer, maar zorgt ook voor minder milieuvervuiling. Het werkt wordt uitgevoerd door Omrin en startte in Bak-

Merenproject, met als doel Fryslân aantrekkelijker te maken voor watersporters. Nabij het sanitairgebouw is ook een aantal camperplaatsen gerealiseerd. Bij de opening werd ook stilgestaan bij de afronding van de bodemsanering van de Opsterlandse Compagnonsvaart/Nieuwe Vaart bij Gorredijk en Terwispel. Hierbij is circa 26.000 m3 vervuild slib afgevoerd.

keveen. Alle bebouwde kommen van de 17 Opsterlandse dorpen komen de komende maanden aan bod. Twee keer per jaar worden de wegen, straten, stoepen, fietspaden, parkeerplekken en inritten onkruidvrij gemaakt. Zonder bestrijdingsmiddelen, maar door te borstelen.

INGEZONDEN

Taxileed Inwoners van Jubbega die willen klagen over Taxi Witteveen moeten bij de gemeente Heerenveen zijn. Klagen bij het Taxibedrijf zelf heeft weinig zin. Zij beloven beterschap en gaan gewoon verder met hun manier van werken die in mijn ogen klantonvriendelijk is. De gemeente Heerenveen is opdrachtgever en zij kunnen het taxibedrijf aanspreken op hun prestaties. Maar dan moeten ze wel weten dat er klachten zijn. Ik werkte zelf jarenlang bij Taxi Oenema, ook als weekendcentralist. Ik weet hoe de familie Koopmans uit Jubbega werkt en haar best doet om alles goed en volgens de regels te doen. Ze verdienen een beter lot dan ze nu krijgen. Ik ondersteun de acties in het dorp dan ook van harte. Gerhard Witteveen, Tjalleberd

Johan en Antje Rinia uit Makkum passeerden als eersten Gorredijk.


Sa!

20 mei 2015

5

www.sa24.nl

Achter de schermen bij Oerrock

Elf vrienden en honderden vrijwilligers

Vier lezers van Sa! wonnen vrijdag een kijkje achter de schermen bij het driedaagse evenement Oerrock. Er kwamen maar liefst 16.000 muziekliefhebbers naar Ureterp. Het is nog maar net zes uur, maar Toontje Lager is al druk aan het soundchecken voor het eerste optreden van de Oerrockvrijdag. Bij gebrek aan een geluiddempende volle tent, klinkt de muziek hard. Later op de avond, wanneer 3.500 bezoekers de tent vullen, is dat wel anders. Maar ook dan maakt een deel van het publiek graag gebruik van de uitgedeelde oorbeschermers. De vrijdagavond met gratis toegang trekt een gemêleerd publiek naar het feestterrein. Ook oudere dorpsbewoners pakken de kans om te zien wat de elf vrienden van het Oerrockbestuur samen met honderden vrijwilligers dit jaar weer hebben georganiseerd. Ze kijken hun ogen uit. Dat geldt zeker ook voor Joyce Heidstra en Yntze Looper uit Gorredijk. Zij wonnen via Sa! een kijkje achter de schermen en staan zo ineens naast Johannes Rypma. Het levert een mooie foto en een handtekening op. Joyce is dolenthousiast. Samen met Yntze is ze eigenlijk ieder jaar op Oerrock

URETERP

van de partij. Maar een kijkje achter de schermen zat er nog nooit in. Later op de avond beleven ze het optreden van Drukwerk achter op het podium. Een geel armbandje geeft hen de hele avond toegang tot plekken waar het gewone publiek niet mag komen. Anne-Lys Herder en Hilbrand Hiemstra uit Wijnjewoude zijn de andere prijswinnaars. Anne-Lys zit in haar woonplaats in de organisatie van Willedei. “Mar dit is wol wat oars.” Bestuurslid Rik Dijkstra legt tussen de bedrijven door uit hoe Oerrock is georganiseerd.

Hilbrand Hiemstra, Anne-Lys Herder, Joyce Heidstra en Yntze Looper waren speciale gast bij Oerrock.

Wat vijftien jaar geleden begon met 150 toeschouwers is uitgegroeid tot een enorm feest dat Ureterp meer dan op de kaart heeft gezet. “Dat wie it doel ek.” Dit jaar zijn er op vrijdag en op zaterdag 6.000 toeschouwers. De kaarten waren in een mum uitverkocht. Met 36 bands is het een vol en strak georganiseerd program-

ma. Rik legt op het hoofdpodium uit dat alleen de eerste band kan soundchecken. De artiesten die later op de avond komen, kunnen alleen een korte check doen. Voor grote toegiften is geen ruimte. Na een uur spelen is het einde optreden. Direct na de laatste toon start direct een andere band op één van de drie podia. Halverwege het terrein staat een grote snackbalie. Alleen op vrijdag gingen er al tienduizend kroketten doorheen. Veel groter dan dit hoeft het voor Rik niet. “Safolle minsken op it terrein is ek in ferantwurdlikheid. Alle jûnen ha wy sa’n 24 befeiligers.” Binnen het bestuur zijn de taken goed verdeeld. Rik vertelt dat hij verantwoordelijk is voor het contact met de bands. Dus moest hij dit jaar vliegensvlug voor een alternatief zorgen toen hoofdact Kensington op woensdagavond afzegde. Een halve nacht bellen bracht de oplossing: Triggerfinger. Met

dank aan de goede naam en de vele contacten die Oerrock inmiddels heeft opgebouwd. Via de hoofdingang neemt Rik de prijswinnaars weer mee naar het kloppende hart achter de schermen. De grote vrachtwagen met The Wild Romance komt net aanrijden. Gevolgd door een bescheidener busje van Drukwerk. De 65-jarige Harry Slinger laat later zien dat hij een feesttent nog moeiteloos een uur bezig kan houden. Rik wijst Anne-Lys, Hilbrand, Joyce en Yntze de weg naar het horeca-gedeelte. Ze kunnen gratis drinken en eten zoveel ze willen. Aan tafel zitten ze te midden van de kleedkamers van de muzikanten. Ze genieten volop van het ontspannen sfeertje dat er heerst. Net na zevenen begint Toontje Lager aan een uurtje oude hits. Natuurlijk met als afsluiter: ‘Ik heb stiekem met je gedanst’.

INGEZONDEN

Dank uit Nepal

Toontje Lager, Het Goede Doel en Johannes Rypma.

FOTO’S: SIETSE DE BOER

Twee dagen Dodo Festival

BAKKEVEEN Het Dodo Festival (7 en 8 augustus) wordt dit jaar voor het eerst uitgespreid over twee dagen. De andere opzet betekent ook dat het programma er iets anders uitziet dan

de voorgaande jaren. Op 7 augustus (de laatste vrijdag van de bouwvak) is er nog weinig van te merken. De vertrouwde formule van gratis livemuziek en gezelligheid voor jong en

oud blijft ook dit jaar bestaan. Op het podium dit jaar onder andere: Vangrail, Knight Susan, Diss Nie Okay, Lytse Hille, Marcella en X-Static. De zaterdag krijgt de naam Dodo Dance en wordt volledig gevuld met DJ’s. In Bakkeveen zijn dan onder andere aanwezig: Dirtcaps, Faya (Fajah Lourens), Praia del Sol, Dirrty Berry, MC Divine en DJ André. De kaartverkoop voor Dodo Dance is op vrijdag 15 mei gestart. Bij de invulling van het festivalterrein heeft de organisatie weer een paar mooie verrassingen in petto. Het Dodo Festival wordt ieder jaar gehouden aan het eind van de bouwvak. www.dodofestival.nl

Ik ben na een paar heftige weken weer terug van mijn bezoek aan Nepal. Bijzondere ervaringen rijker en vol respect over de manier waarop de Nepalezen omgaan met de omstandigheden na twee vreselijke aardbevingen. De Stichting ‘Geef kinderen een kans’ heeft in de afgelopen twee weken dankzij de publiciteit van 96 personen extra financiële steun ontvangen. De 8.706 euro gebruiken we voor de hulp aan de kinderen in de getroffen gebieden. Wij willen graag iedere gulle gever persoonlijk bedanken en hen verslag doen van de beste-

ding van hun gift. U weet het: 100% wordt besteed aan hulp. Van 42 overboekingen is het adres onbekend, omdat banken deze adresgegevens niet meer verstrekken. Wilt u op de hoogte blijven dan graag een berichtje met naam en adres sturen naar De Rival 31, 8401 WP, Gorredijk of een e-mail naar jelke_tigchelaar@hotmail.com. Hartelijk dank aan iedereen die meeleeft. Giften zijn nog altijd welkom op rek. nr. NL03ABNA0482555912, t.n.v. Stichting ‘Geef kinderen een kans’ in Gorredijk. Stichting ‘Geef kinderen een kans’ Jelke Tigchelaar


Sa!

20 mei 2015

7

www.sa24.nl

Middagje uit varen Met een grote turfbok tussen de weilanden door over het water van een sterk meanderend Koningsdiep, langs de kersvers aangelegde compensatienatuur waar het donkere veen nog herinnert aan de historische ladingen van het vaartuig. De familie Dros met aanhang, afkomstig uit alle hoeken van het land, bezoekt het openluchtmuseum It Damshûs te Nij Beets en combineert het bezoek met een boottocht. Ze hebben voor deze gelegenheid gekozen voor passende kledij met een

NIJ BEETS

re steigers in het dorp en de prachtige oevers daarbuiten. De tocht voert via de afslag bij boer Arend Hoekstra naar de benedenloop van het Koningsdiep/Alddjip, waar koeien in de wei lopen en geel koolzaad en wit fluitekruid de oevers kleuren. Het waait

De familie Dros gaat uit varen vanuit It Damshûs. FOTO: SIETSE DE BOER

knipoog naar de verveningsperiode. Manchester broeken en gestreepte kielen, lange rokken en mooie hoeden. Alleen de rollators zijn eigentijds. Het ziet er mooi uit in de turfbok waarmee ze het water opgaan. Sluiswachter Wieger zorgt voor de eerste belevenis: het schutten in de sluis van het Damshûs-terrein naar het Polderhoofdkanaal. Schipper Joop Wemer neemt de tijd om Klaas Bijlsma de eerste beginselen van ‘opstapper’ bij te brengen en het warm geklede Dros-gezelschap kan genietend rondkijken naar de stoe-

stevig, maar het is prachtig. Bovendien is het veengebied zo vlak, dat je zelfs vanuit de boot de verte aanschouwt. De boerderijen langs de Ripen komen stuk voor stuk in beeld en zelfs de wiekloze, gerestaureerde molen bij het Sudergemaal. De pas aangelegde compensatienatuur is met een drijvende balk nog afgesloten voor al het varend verkeer. De kenmerkende, met water omringde stripen land, waar voorheen de turven droogden, liggen er nu nog kaal en netjes aangelegd bij. Dat wordt straks wel anders, natuurlijker.

Pier’s Hiem is de pleisterplaats waar een consumptie genuttigd wordt. Het gezelschap met een aardig aantal 80-plussers stapt zonder rollator aan wal. Op aanraden van de schipper zijn de ‘hulpstukken’ achtergebleven in Nij Beets. In de route ligt zo’n lage brug dat die bijna liggend genomen moet worden. Voor It Damshûs is zowel het museum- als het vaarseizoen begonnen. Het is duidelijk dat er meer mogelijkheden zijn, nu het Polderhoofdkanaal weer open is. Drie boten liggen klaar om belangstellende bezoekers te vervoeren: de grote en de kleine turfbok en de Snikke. Een groep kan daar zo een passend arrangement voor samenstellen. Je hoeft echter niet met een groep te zijn om toch een vaartocht te maken. Ook voor individuele uitjes heeft It Damshûs programma’s samengesteld. Eens per maand, op een zaterdagmiddag, is het mogelijk om een bezoekje aan het openluchtmuseum te combineren met een pendelvaart naar It Sudergemaal om daar de indrukwekkende pompen te zien draaien. De turfbok brengt de bezoekers weer terug naar It Damshûs. Daarnaast zijn er vaste vaartochten waar iedereen aan mee kan doen. Mits voldoende reserveringen, wordt er in het weekeinde gevaren, nu nog naar Pier’s Hiem, straks weer naar de Kraenlannen en De Veenhoop. Een gids begeleidt de wandeling door het natuurgebied en in het Polderhûs staat de koffie klaar. Meer foto’s op www.sa24.nl.

GoED VErZEKErD

Vera, alleenstaand, spaart voor haar broer Thijs. Hij woont met vrouw en kinderen in Venray. Ze zien elkaar zelden, maar stipt elke maand maakt Vera geld over naar een aparte bankrekening. Overlijdt ze, dan is het opgespaarde potje voor haar broer. Vreemd? Een beetje wel. Maar een overlijdensrisicoverzekering kent dezelfde gedachte: je nabestaanden verzorgd achterlaten. Vaak is er aan een hypotheek een dergelijke verzekering gekoppeld, bedoeld om de restschuld van de hypotheek (deels) te dekken. Toen de aflossingsvrije hypotheek nog populair was, was de verzekering voor de bank een garantie dat er na afloop van de looptijd werd afgelost. Erfgenamen van de woningeigenaar kwamen bovendien niet in de problemen. Tegenwoordig lost de woningeigenaar vaker zelf af. Een verzekering met volledige dekking is dan vaak niet meer nodig, een verzekering met aflopende dekking volstaat. De uitkering neemt dan -net als de schuld- met de jaren af. Na het overlijden van Vera wordt haar woning verkocht. Met de opbrengst wordt de hypotheekschuld afgelost. Vera heeft, gezien haar situatie, slechts een kleine overlijdensrisicoverzekering (‘potje’) nodig. Laat u een partner achter, dan is het belangrijk dat hij/zij de hypotheeklasten alleen kan opbrengen. Stem de overlijdensrisicodekking hier op af. Meestal wordt een verzekeringsuitkering rechtstreeks gebruikt om (een deel van) de hypotheekschuld af te lossen. De nabestaanden krijgen dus geen contant geld in handen, terwijl zij na het overlijden wel te maken krijgen met hoge kosten. Zorg daarom (indien mogelijk) voor voldoende spaargeld of sluit een ‘losse’ overlijdensrisicoverzekering af. Laat uw nabestaanden goed verzorgd achter. Alleen een goed testament is niet genoeg. mr. Dorien Koopmans-de Boer kandidaat-notaris

www.damshus.nl

Bosheuvel bereikt hoogste punt BEETSTERZWAAG Kiepwagen na kiepwagen leegde in totaal 740 kuub zand in het Wallebosch. In drie dagen tijd vormde zich op het terrein naast Talant een glooiende berg van dik vier meter hoog. De Bosheuvel van Beetsterzwaag is bijna af. “Bern kinne hjir op boartlike wize op aventoer”, verduidelijkt Jan Pieter Hovinga. Dat lijkt goed te lukken. Zijn dochters Myrthe (12) en Judith (9) verkennen de bult al even. De slingerende helling aan de noordkant is volgens Myrthe ideaal om ’s winters met je slee vanaf te glijden. ‘s Zomers wordt het een plek om heerlijk te spelen, te picknicken of gewoon van de natuur te genieten. “Wy wolle graach dat bern harren boartsjendewei wer wat mear bewust wurde fan de moaie natoer yn ‘e omjouwing.” Daarom komt er

aan de voet van de berg een knus plekje voor natuureducatie. Van omgewaaide bomen worden bankjes gemaakt. Dit ‘buitenleslokaal’ is prima geschikt voor schoolklassen, denkt Hovinga. “En kinst no binnen in straal fan in kilometer shoppe, lekker ite, boartsje yn in grutte boarterstún, kuierje yn parken en troch it bosk nei de Bosheuvel.”

Idee van zusjes

Beetsterzwaag dankt de nieuwe speelplek aan de zusjes Hovinga, die met hun ouders vier jaar in Zwitserland woonden. “Daar waren veel bergen. We wilden in Beetsterzwaag ook graag een heuvel om vanaf te glijden. Dieren kunnen hier ook mooi een droog plekje zoeken of in wegkruipen.” Twee jaar geleden wonnen de zusjes met hun idee

de aanmoedigingsprijs in de verkiezing van de Pluk van de Pettefletprijs van de Friese Milieu Federatie. Vader Hovinga pakte het idee van zijn dochters op en richtte met medestanders de Stichting Bosheuvel op. Er kwamen sponsoren, de Van Teyens Fundatie stelde een stuk bos beschikbaar en Talant gaat helpen met het onderhoud. Totale begroting: 50.000 euro.

dan krije we oanwizingen hoe’t it moat”, vertelt Tjeerd van Dijk die met zijn mannen de berg opbouwt. “Sjoch, dêr ha we in slingerpaad makke,

oars kinst nea de berch opkomme.” Alle schoolkinderen van het dorp zijn welkom bij de opening van de Bosheuvel in juni.

Ontwerp architect

Vorig jaar werden alvast omgewaaide bomen opgeruimd en kleinere boompjes omgezaagd. De speelplek moet er zo natuurlijk mogelijk uitzien, dus alle stammen worden hergebruikt. Landschapsarchitect Arjen Valk maakte samen met de Bosgroep een ontwerp dat het boskarakter in stand houdt. “Hy komt faak del en

Judith en Myrthe Hovinga. FOTO: SIETSE DE BOER


Jumbo in Gorredijk is iedere zondag open van 12.00 tot 18.00 uur

P

Gratis parkeren! facebook.com/jumbosupermarkten

Henk Split Gorredijk, Badweg 34


Sa!

20 mei 2015

9

www.sa24.nl

Kruisbestuiving in de kunst De achttien kunstenaars van Beeldend Oldeberkoop vieren dit jaar hun eerste lustrum. Hemelvaartsdag openden zij in een voormalig keuterboerderijtje aan de Molenhoek een speciale tentoonstelling. Met recent werk, maar ook met speciaal ‘jubileumwerk’.

Lustrumexpositie Beeldend Oldeberkoop FOTO’S: SIETSE DE BOER

Pinksterfeest ‘Open je Hart’ Het traditionele pinksterfeest in Wijnjewoude (22 t/m 25 mei) heeft als thema: Open je Hart. Het thema loopt als een rode draad door het gevarieerde programma. Open je hart naar jezelf, wie je mag zijn in Christus. Open je hart naar elkaar en naar God, die zich door Jezus Christus heeft geopenbaard. Zo is het pinksterfeest in het bijzonder een tijd van gedenken, maar ook van stappen zetten. Gods Geest werkt ook vandaag nog, God wil met zijn Geest wonen bij de mensen. Op vrijdag 22 mei start het pinksterweekend met de dagelijkse bidstond en een praise-avond met Gerald Troost. Op zaterdagochtend zijn er fiets- en wandeltochten en ’s avonds een optreden van het Christelijk OoststelWIJNJEWOUDE

lingwerfs Mannenkoor met als spreker Steve van Deventer. Zondagmiddag is er kindertheater ‘Je bent een parel!’ en cabaret van Tohoe Wabohoe. Zondagavond spreekt Wim Grandia uit Nieuw-Vennep met muziek van de Lord’s Moor Singers uit Heerenveen. Maandagochtend is er een openluchtdienst met gospelkoor Sjem en spreker Kees van Velzen. Het weekend wordt afgesloten met een gezamenlijke maaltijd in een ‘nieuw’ jasje, ondersteund door muziekkorps De Bazuin uit Tijnje. Tijdens het weekend zijn er acties voor de Stichting Voedselbank Opsterland. Ook voor de kinderen is er het hele weekend een programma. www.pinksterfeest.org

Open Atelier Route

GORREDIJK Op 24 en 25 en op 30 en 31 mei zetten 21 Opsterlandse kunstenaars hun deuren open tijdens de vijfde Open Atelier Route (11.0017.00 uur). In Museum Opsterlân zijn op 23 mei (vanaf 13.00 uur) een aantal activiteiten. Het museum heeft een overzichtstentoonstelling met werk van alle deelnemende kunstenaars. Via een loterij maken bezoekers kans op een kunstwerk naar keuze ter waarde van 200 euro. Het kunstaanbod is professioneel en zeer divers, variërend van realistisch en figuratief tot ab-

stracte kunst. Er is klein, maar ook groot werk te zien, zowel ingetogen en sprookjesachtig als zeer uitbundig. Onder de kunstenaars bevinden zich beeldhouwers, keramisten en kunstschilders, maar ook audiovisuele kunst en de toegepaste kunsten in de vorm van sieraden en viltwerk ontbreken niet. De routebeschrijvingen, met zowel een autoroute als een fietsroute, zijn gratis verkrijgbaar bij alle deelnemende kunstenaars. Ze zijn herkenbaar aan de vlag met het KunstinOpsterland-logo. www.kunstinopsterland.nl

OLDEBERKOOP Ter gelegenheid van het jubileum maakte Eva Kooimans ‘Kunstig Vliegwerk’. “Ik heb een uitvergrote plattegrond van Oldeberkoop op een tafelblad laten afdrukken. Hier bovenuit steekt een paal met daar bovenop een nest met achttien vogels. Dat zijn wij.” De titel past volgens Kooimans precies bij de groep. Beeldend Oldeberkoop is bedoeld voor amateurkunstenaars. “En je moet ook echt in het dorp wonen om mee te mogen doen.” De veertien dames en vier heren leren van elkaar, ontdekken elkaars werk en laten zich door elkaar inspireren. “We komen vier keer per jaar bij elkaar. Dan nemen we een eigen kunstwerk mee en vertellen hierover.” Ze gaan samen op excursie en soms nodigen ze een andere kunstenaar uit voor een lezing. Op de laatste bijeenkomst was een edelsmid te gast.

Behoefte

Eva verhuisde in 2007 naar Oldeberkoop en werd gegrepen door de kunstroute Open Stal. “Ik had er nog nooit van gehoord. Toen dacht ik: nou zeg, dat is geweldig en dat zou ook wel iets zijn voor amateurs.” Ze benaderde schilderes Marcella van der Sluis met

Disciplines

haar idee. “We besloten om de behoefte in het dorp te peilen.” Die bleek overweldigend. Eind 2009 volgde in het Hof van Oldeberkoop een try-out. “We dachten: als er drie komen, is het al leuk. Er kwamen maar liefst zestien belangstellende kunstenaars, helemaal geweldig. Met hen zijn we in

Kunsthuis LOOF is als enige jonge Friese galerie uitgenodigd voor de KunstRAI (25 t/m 31 mei) in Amsterdam. De kunstmanifestatie nodigt dit jaar meerdere jonge galerieën uit om jonge kunstenaars te presenteren. Kunsthuis LOOF neemt werk mee naar Amsterdam van Marty Poorter uit Donkerbroek (schilderijen),

Koude Zwarte Race HOORNSTERZWAAG Ze stonden al lange tijd ronkend klaar achter dichtgemaakte bouwhekken, maar rond 20.45 uur mochten de eerste gekke creaties op Hemelvaartsdag eindelijk het parcours van de Zwarte Gekke Race op. Ook dit jaar weer volop fraaie staaltjes knutselkunst op vier wielen. De deelnemers had-

den zich uitgeleefd in het aan elkaar lassen van meerdere auto’s, door het plaatsen van de gekste attributen voor, achter en op de auto’s en door het bouwen van prachtige creaties. Niet iedere wagen slaagde erin het parcours helemaal af te leggen. Kijk voor foto’s op www.sa24.nl. Het oldtimer-evenement in Hoorn-

Janus Metsaars uit Den Bosch (schilderijen) en Peter Hiemstra uit Oldeberkoop (keramiek en brons). Ook is er een bijzondere tafel te zien van meubelmaker Klaas de Groot uit Jubbega. De familie Hartsuiker opende Kunsthuis LOOF in september 2014. www.kunsthuisloof.nl

De kunstenaarsgroep kent vele disciplines. In Pand 31 tonen zij hun reguliere werk, waaronder authentiek icoonschilderwerk, beelden en objecten van speksteen, albast en hout, schilderijen, sieraden, aquarellen en bijenwasschilderingen. De kruisbestuiving tussen de kunstenaars laat zich goed zien in de aanpalende schuur waar ieder lid een speciaal lustrumwerk laat zien. Zo maakte een schilderes de opstelling ‘Sans quatre mains’, een op schaal gemaakt tafereel met piano en proostende figuren en vatte een beeldhouwster ‘Het feest van heden en verleden’ in een bijzondere lamp met als bijtitel ‘het is maar net hoe het licht erop valt’.

De lustrumexpositie van Beeldend Oldeberkoop is nog te zien van vrijdag 22 mei tot en met maandag 25 mei (11.00-18.00 uur). Entree: gratis.

Loof op KunstRAI JUBBEGA

januari 2010 officieel gestart.” In de loop van de vijf jaar waren er wisselingen in het ledenbestand. “Het is wel de bedoeling dat je al wat kunt. We gaan het je niet allemaal leren. Je merkt dat we elkaar inspireren, soms switcht er dan ook iemand van discipline. Je ziet wat een ander doet en soms is dat aanleiding om over te stappen naar een andere kunstvorm.” Zo ging een beeldhouwster ineens schilderen en een keramiste legde zich toe op het maken van sieraden. “We hebben nu zelfs al twee mensen die haiku’s (Japanse dichtvorm) schrijven.”

De mooiste creaties tijdens de Zwarte Gekke Race. FOTO: SIETSE DE BOER

sterzwaag werd voor de 20e keer georganiseerd. Met extra activiteiten, maar ook met lage temperaturen. ’s Avonds zakte het kwik steeds verder weg. De dag begon met een zwarte rand met het nieuws dat er op woensdagavond een dodelijk ongeval plaats had gevonden, enkele honderden meters buiten het feestterrein.


Sa! Jubileum Wandel4daagse TIJNJE Een speciale wandelvierdaagse dit jaar van 26 t/m 30 mei in Tijnje. Het is de 25e editie, met dit jaar bijzondere en verrassende routes (5 en 10 km). De slotroute op zaterdagochtend is voor alle deelnemers gelijk (circa 7 km). De afstand kan ook hardlopend worden afgelegd. Op zaterdag is er bovendien een speciale route van 15 kilometer die kan worden gelopen zonder de overige avonden te lopen. www.tynje.nl/doarpsrounte

Drie Gebroeders

GORREDIJK Het skûtsjeseizoen is voor De Drie Gebroeders uit Gorredijk begonnen met een eerste plek op de Langweerder Wielen en een 5e plek bij Lemmer Ahoy. Op vrijdag 22 mei houdt het Gordykster Skûtsje een open huis. Vanaf 16.00 uur is iedereen welkom op De Werf 18-20 voor een hapje en een drankje en een gesprek met schipper en bemanning. Natuurlijk is het ook mogelijk het skûtsje van binnen te bekijken. Voor de kinderen is er een springkussen. www.gordyksterskutsje.nl

Samen Vieren

Muziekkorps De Vrije Fries & de Jan de Roas Sjongers leveren op pinksterzondag 24 mei (9.30 uur) een bijdrage aan een pinksterdienst in dorpshuis De Kiekenhof. Voorganger is ds. Koos Dijkshoorn. De organisatie hoopt dat het laagdrempelige dorpshuis mensen over de drempel trekt voor wie de kerkdrempel te hoog is. Het wordt een dienst met veel muziek en zang. Thema: Ontmoeting.

NIEUWEHORNE

20 mei 2015

Lekker ite mei Tomke

Op woansdei 27 maaie (10 oere) is de Tomkefoarstelling ‘Lekker ite’ yn de bibleteek fan De Gordyk. De pjuttenfoarstelling mei Tomke yn de haadrol wurdt spile troch de skriuwsters fan de Tomkeferhaaltsjes: Riemkje Pitstra en Jetske Miedema. Nei ôfrin fan de foarstelling kinne de bern mei grutte Tomke op de foto. Yntree: 1,50 euro. De foarstelling wurdt spile yn de wike

DE GORDYK

Lentefair

foar de Fryske Foarlêswike. In wike dy’t bedoeld is om it foarlêzen oan pjutten (2-4 jier) yn de Fryske taal te befoarderjen en it lêzen en foarlêzen yn de Fryske taal te stimulearjen. Yn dizze wike binne de bekende Tomke-boekjes ek wer te krijen yn de bibleteek. Oanmelde foar dizze moarn: t.devries@ bzof.nl of 0513-461 548. www.bzof.nl

Buur&Co rommelmarkt

GORREDIJK Zaterdag 23 mei (10.00-15.00 uur) organiseren deelnemers aan het project Buur&Co een buurtrommelmarkt aan de Compagnonsstrjitte, op het parkeerterrein naast nummer 28. Naast de verkoop van tweedehands spullen is er voor de kinderen

een springkussen en zijn er hapjes voor de bezoekers. Het project Buur&Co loopt ongeveer anderhalf jaar en is onder andere bedoeld om burenhulp te regelen. Opgave om deel te nemen (gratis): Otto Veenstra (06-15016842 of o.veenstra@ timpaanwelzijn.nl).

Adri de Boer voor Nepal

LIPPENHUIZEN Troubadour Adri de Boer geeft de hele opbrengst van zijn nieuwe Friestalige ballade ‘Femke Famke’ aan giro 555. Het romantische liefdeslied, voorzien van strijkers, was net opgenomen toen de eerste aardbeving plaatsvond. “Ik wil graag op deze manier een extra steen-

tje bijdragen.” Het toepasselijke lied gaat over een jongen die het verdriet ziet van een meisje waar hij al een tijd in het geheim verliefd op is. Hij biedt haar een luisterend oor, een troostende arm om haar schouder en hoop op betere tijden. Bestellen kan op www.adri-de-boer.nl. 

Campina Open Boerderijdagen

COLOFON REDACTIE

Arend Waninge 06 – 52 47 10 13 redactie@sa24.nl Kopij aanleveren voor maandag 12.00 uur. Sa! kijkt graag anders. Het vroeg melden van evenementen, jubilea, bedrijvennieuws etc. geeft de grootste kans op extra aandacht.

ADVERTENTIEVERKOOP Rik Dijkstra 06 – 21 89 48 28 advertenties@sa24.nl Henk Hilbrands 06 – 31 04 59 56 henk@sa24.nl Advertenties aanleveren voor vrijdag 17.00 uur

OPMAAK Evert Wilstra Kreaasje Ureterp

BEETSTERZWAAG Voor het tiende jaar op rij organiseert zuivelproducent Campina de ‘Open Boerderijdagen’, waarbij verdeeld over het hele land 26 melkveehouders op pinkstermaandag (25 mei; 10.00-16.00 uur) hun boerderij

Jarig Repair Café

BEETSTERZWAAG Repair Café Beetsterzwaag viert haar eerste verjaardag met een puzzeltocht door de Hoofdstraat. In diverse etalages is gereedschap te vinden. Het puzzelformulier is vanaf 20 mei op te halen bij Prima Stella aan de Hoofdstraat 47 en bij Dieuwke’s Kadoshop, Hoofdstraat 96. Hier kunnen tot 29 mei de ingevulde formulieren ook weer worden ingeleverd. In het eerste jaar van het bestaan van het Repair Café kregen de vrijwilligers ruim 250 kapotte spullen aangeboden, die in 70% van de gevallen ook konden worden gerepareerd.

11

www.sa24.nl

TIJNJE Op 23 mei organiseert Tuingroep Ulesprong (14.0017.00 uur) een Lentefair op het terrein van Theeschenkerij de Ulesprong. Het evenement, zowel binnen als buiten, is flink uitgebreid met nieuwe standhouders. Het assortiment is zeer divers: houten meubelen en kleingoed, Annie’s bloemenpluktuin, Nierstichting, de Groene Aarde, sieraden, honing, tassen, sjaaltjes, brocante, zelfgemaakte kaarten, kussens en leuke hebbedingetjes en decoraties voor huis en tuin van kwekerij De Kleine Prairie. Ook is er een groenmarkt met veel vaste planten en groentestekken. Voor de lekkere trek is Kaasboerderij De Deelen aanwezig met overheerlijke kaas. Entree: gratis.

Zwangerencafé

Op dinsdag 26 mei (19.30-21.30 uur) is er in de Burgemeester Harmsma School een Zwangerencafé voor een ontmoeting met andere zwangeren. Met workshops over leefstijl, kraamtijd, babytaal en baringshoudingen. Ook zijn er stands met speelgoed, (baby) kleding en kinderopvang. Toegang: gratis. GORREDIJK

Marialezing

GORREDIJK Tijdens Tsjerkepaad 2014 was de kerk van Kortezwaag ingericht als Mariakapel. Een groot aantal bezoekers gaf gehoor aan de oproep om Mariabeelden mee te nemen. Toen ontstond ook het idee om ieder jaar in mei een Maria-activiteit te organiseren. Pater Van Ulden verzorgt op 21 mei (19.30 uur) de eerste Marialezing. Hij gaat in op de geschiedenis van de kerk en de relatie met Maria. De presentatie van verschillende Mariabeelden is opnieuw te bewonderen. Entree: gratis.

openstellen voor publiek. Onder hen de familie Lolkema uit Beetsterzwaag. Een leuk uitje voor het hele gezin. Met een kijkje achter de schermen van een moderne boerderij. Locatie: Beetsterweg 36.

AGENDA DO 21 MEI 19.30 UUR | GORREDIJK Marialezing Kerk Kortezwaag

VR 22 MEI 16:00 UUR | GORREDIJK Open Huis Drie Gebroeders De Werf 18-20

ZA 23 MEI 07.00 UUR | BAKKEVEEN Vlooienmarkt Terreinen rond sportpark 10.00 UUR | GORREDIJK Buurtrommelmarkt Compagnonsstrjitte 13.30 UUR | NIJ BEETS Varen met turfbok It Damshûs 14:00 UUR | TIJNJE Lentefair Theeschenkerij Ulesprong

ZO 24 MEI 09:30 UUR | NIEUWEHORNE Pinksterdienst De Kiekenhof

MA 25 MEI 10.00 UUR | BEETSTERZWAAG Open Boerderijdagen Beetsterweg 36

DI 26 MEI 19.30 UUR | GORREDIJK Zwangerencafé Burgemeester Harmsma School

WO 27 MEI 10.00 UUR | GORREDIJK Tomke-foarstelling Bibliotheek

Ook met Pinksteren de goedkoopste. Hallo Jumbo! 1e Pinksterdag gesloten 2e Pinksterdag Van 12.00 uur tot 18.00 uur.

Gratis parkeren!

Henk Split

Gorredijk: Badweg 34

U KUNT UW EVENEMENT AANMELDEN VOOR DEZE AGENDA VIA ONZE SITE WWW.SA24.NL


Sa!

20 mei 2015

13

www.sa24.nl

Welgelegen streed tegen isolement Tussen de Compagnonsvaarten ligt Welgelegen, een buurtschap ten noordoosten van Jubbega. Ooit woonden er ruim 50 strijdbare gezinnen in onbereikbare huisjes, hutten en boten. Nu rest een handvol woningen, een wandelbos, veel wijken en vooral een prachtige omgeving. TEKST: HESTER DIJKSTRA FOTO’S: SIETSE DE BOER EN ARCHIEF GOSSE VAN DEN BOS

Als zij er niet was, waren we nu al dood’, kopte dagblad Het Vrije Volk in 1967. De krant berichtte over de slechte bereikbaarheid van de gezinnen in Welgelegen. De kruidenier was in geen drie jaar aan de deur geweest, de huisarts kwam niet meer op ‘visite’ en de taxichauffeur durfde het ook niet aan. De gezinnen aan de Bossingel waren in de meest letterlijke zin onbereikbaar. De 83-jarige Ruurd Kort en zijn 81-jarige vrouw Jebbigje hadden het geluk dat hun dochter dichtbij woonde, ‘anders leefden we nu niet meer’. Zij voorzag haar ouders van het meest noodzakelijke. Dat de situatie juist daar zo slecht was, kwam omdat het pad de grens vormde tussen de gemeenten Opsterland en Heerenveen. Heerenveen had al een bedrag gereserveerd, maar dat lukte in Opsterland maar niet. Het Vrije Volk noemde de situatie een schrille tegenstelling met de op handen zijnde tentoonstelling ‘Expansie 67’, waarmee Jubbega zich toen op de kaart zette.

JUBBEGA/HEMRIK

In afzondering

De bereikbaarheid van Welgelegen was al decennialang een heikel punt.

Het buurtschap is verdeeld over vier dorpen: Jubbega, Lippenhuizen, Hemrik en Hoornsterzwaag. Ontstaan door de turfwinning, toen aan de wijken dwars op de Compagnonsvaart, schamele onderkomens werden gebouwd. De oorsprong van de romantische naam Welgelegen is onbekend. Wel staat vast dat de buurtschap al voorkomt op een kaart uit het midden van de negentiende eeuw. De slechte bereikbaarheid maakte van Welgelegen een gesloten, eigen gemeenschap. Meerdere generaties met dezelfde namen (en bijnamen) bleven er wonen. Het waren vooral land- en veenarbeiders, melkvaarders en keuterboertjes. Amateurhistoricus Gosse van den Bos uit Hemrik heeft mappen vol verhalen en foto’s van de bewoners. Aaltsje Eijer raakte zo geïnteresseerd door de verhalen van haar in Welgelegen opgegroeide beppe, dat ze er in 2006 een boek over publiceerde.

‘Wij helpen ons zelf’

In 1948 besloot de gemeente Opsterland een weg aan te leggen naast de Opsterlandse Compagnonsvaart, de huidige Tjalling Harkeswei. Het bete-

kende voor de bewoners van Welgelegen een volledige afsluiting. Konden ze eerder nog met een bootje mens, dier en spullen vervoeren, na de aanleg van de weg werd dat onmogelijk. Wat restte waren paden die eigenlijk alleen te voet toegankelijk waren. Voor paard en wagen of voor auto’s was het te smal en fietsen was gevaarlijk omdat de route ‘een barte bij Joeke Bergsma’ kende. De bewoners lieten het er niet bij zitten. Ze begonnen zelf het pad naar Jubbega te verbreden en te verharden. En ze zochten de pers. Het blad Panorama kwam in 1948 langs. De verslaggever vroeg of de mannen in opdracht van de gemeente werkten. “Nee mijnheer, wij helpen ons zelf.” De barte maakte plaats voor een dam. Sietse Jonker was de eerste in Welgelegen overleden bewoner die zijn laatste rustplaats per auto bereikte.

Doorzetten beloond

In 1961 zorgde de gemeente Heerenveen in Welgelegen voor een wandelbos, compleet met bankjes voor de rustende wandelaars. Mooi initiatief, maar volgens de bewoners een verkeerde keuze. De paden waren inmiddels weer diep in verval geraakt en daar werd niets aan gedaan. En zo duurde het isolement van Welgelegen voort. Jan Haijes fietste iedere dag met drie volle melkbussen naar de weg in Jubbega, omdat ze op de kar omvielen. De bejaarde familie Kort zocht heil bij hun dochter en Anne Veenstra vertelde: “Ik woe wol yn hongerstaking as wy dêr in dyk mei krije koene.” Welgelegen werd Ongelegen totdat

het comité ‘Weg naar Welgelegen’ zich achter de bewoners schaarde. Het comité bestookte de gemeenten, zorgde voor 5.000 gulden van aanwonenden en belanghebbenden en bracht twintig mensen bijeen die wilden meehelpen om ‘dit vergeten oord’ met de bewoonde wereld te verbinden. In 1967 kwam na onophoudelijk soebatten en publiciteit, het verlossende woord. ‘Doorzetten beloond; Welgelegen nog voor de herfst uit isolement.’

Verhalen

De knipsels van Gosse van den Bos en het boek van Eijer staan vol feiten en verhalen. Zo woonden er op enig moment uitzonderlijk veel vrijgezellen in Welgelegen. Vooral mannen. Van de tien kinderen tellende familie Haijes bleven alle acht zoons bij hun ouders wonen, de beide dochters trouwden wel. Ook drie zoons Van Houten en twee gebroeders De Jong bleven zonder partner. En zo waren er meer die hun pad niet gekruist zagen door een vrouw. Anders was het met Douwe Dijkstra, die in 1928 voor opschudding zorgde omdat hij op 63-jarige leeftijd een kind kreeg met z’n piepjonge huishoudster Saakje. Regelmatig onderwerp van gesprek was ook de nogal vrijgevochten familie Boonstra die met vijf kinderen in een woonwagen huisde, ondanks dat de Opsterlandse woningcontroleur hen in 1939 sommeerde de slechte behuizing te verlaten. Ze bleven er tot 1948 wonen, een gat in het dak als schoorsteen, een toilet dat de naam niet verdiende en met een kip aan de tafelpoot vastgebonden.


Sa!

20 mei 2015

15

www.sa24.nl

Jannick de Jong is gelukkig op de grasbaan

Alles voor die ene titel Dit seizoen telt er maar één ding voor grasbaancoureur Jannick de Jong uit Gorredijk. “Ik wil wereldkampioen worden.” Maar ook als hij onverhoopt een keer niet wint, maakt de sport hem gelukkig. TEKST: NIELS VAN MARLE FOTO’S: SIETSE DE BOER

GORREDIJK Goud in de strijd om de wereldtitel. Zelden was Jannick de Jong er dichter bij dan in 2014. Om te zeggen dat hij de hoogste podiumplek voor het grijpen had, is te makkelijk, maar de 27-jarige coureur stond toch zeker al met één been op het belangrijkste treetje. In de laatste race ging het echter mis. Of mis? Nee, zo voelt De Jong dat eigenlijk nog altijd niet. “De baan in Mühldorf lag me gewoon minder. Als Nederlander groei je op met grasbanen. Daar ligt een sintelbaan en daarop was ik gewoon nog niet goed genoeg.” Hij is alsnog trots op het zilver. “Voor de tweede keer op rij vice-wereldkampioen. Dat heeft een Nederlander nog nooit gehaald.” Die medailles liggen ergens in een la. Het is tijd voor nieuw eremetaal. Van de belangrijkste kleur bij voorkeur. “Ik wil dit seizoen echt wereldkampioen worden. Daar draait alles om.” Daarvoor moet Jannick op vier verschillende racedagen – verdeeld over het Duitse Herxheim, het Groningse Eenrum, het Duitse Vechta en het Franse Morizes – de meeste punten binnen halen.

Jannick was vier toen hij voor het eerst op een motor stapte, een Yamaha PW50. “Mijn vader was motorfanaat. Op vakantie in België, ergens in de Ardennen, was een motorzaakje. Daar stond een klein motorfietsje en ik was meteen verkocht.” Dat motortje ging niet mee in de kofferbak, maar terug in Hoornsterzwaag, waar het gezin toen

nog woonde, kwam er alsnog een exemplaar. “Eerst wat racen achter huis, daarna ging ik het eens proberen in wedstrijdjes.” Hij bleek talentvol; Jannick won veel en stroomde heel snel alle jeugdklassen door om zich op zijn zestiende al te kwalificeren voor een WK. “Ik ben nog altijd de jongste die dat gehaald heeft.” Vooral in 2006 en 2007 reed Jannick ijzersterk. Daarna kwam er een flinke dip. “Ik ging studeren en leerde ook de bijbehorende verleidingen van het studentenleven, er waren zorgen over de gezondheid van mijn vader. Het liep gewoon niet lekker.” Hij vroeg zich hardop af waarvoor hij het allemaal deed. “Ik zag wat voetballers moeten doen voor hun prima salaris en vergeleek dat met mezelf. Nou, daar werd ik niet blij van.” In 2010 volgde nog een dieptepunt. Jannick werd kort geschorst wegens vermeend cannabisgebruik, al heeft hij dat altijd ontkend. Meeroken door vrienden die het wel gebruikten. Meer niet. Het was een vervelende tijd, maar het opende ook zijn ogen. “Ik ben er niet trots op, maar die bagage heeft me ook gevormd. Ik besefte dat ik race omdat ik er gewoon ontzettend veel plezier uithaal.” In 2013 en 2014 pakte hij de Europese titel. “Dat eerste kampioenschap was een overwinning op mezelf. Daar heb ik enorm van genoten.” Al behoort Jannick tot de wereldtop, hij ziet nog steeds verbeterpunten.“Mijn start

kan echt nog beter. En ik begin bij toenemende druk soms te twijfelen. Dan ben ik constant bezig tegen mezelf. ‘Je moet goed starten, je moet goed starten.’ Terwijl ik dat juist het beste doe, wanneer ik heel relaxed ben. Een sportpsycholoog raadplegen? Ja, waarom niet. Als het me een paar procent kan helpen, zou dat al mooi zijn.” In de week voor een wedstrijd is Jannick zo’n 30 uur kwijt met het in orde brengen van zijn materiaal. Soms sleutelt hij tot diep in de nacht nog aan zijn machine, ook omdat hij de volgende dag nog gewoon aan het werk moet bij verffabriek Motip in Wolvega. “Voor een race moet alles in orde zijn. Je legt je leven wel in handen van die motor. Als je vervolgens met 160 kilometer per uur op een bocht afgaat en er schiet ineens een bout los, dan ben je niet blij. Een wedstrijd win je vooral in de werkplaats.” Naast de strijd om het Nederlands kampioenschap, het EK en het WK, rijdt Jannick ook nog vaak wedstrijden op uitnodiging. In Frankrijk en Duitsland zien ze hem, tegen een vergoeding, graag aan de start staan. “Ik lever altijd strijd, geef nooit op. Dat wil het publiek zien. Ik ben geen roekeloze waaghals, maar ik laat wel altijd het beste van mezelf zien.”

Jannick maakt zich wel zorgen over de toekomst van het grasbaanracen in Nederland, een sport die in de jaren zestig en zeventig immens populair was. “Je ziet her en der wel eens wedstrijden van de kalender verdwijnen omdat de organisatie het financieel niet rond krijgt.” Dat heeft volgens Jannick ook te maken met de geringe aandacht voor grasbaanraces bij de publieke omroep. Mede daarom zit hij in een werkgroep die nadenkt over de toekomst van het racen. “We moeten ervoor zorgen dat deze sport er over tien of twintig jaar nog altijd is. Van alle motorsporten is dit misschien voor het publiek wel de meest overzichtelijke. Je kunt de race van start tot finish vanaf één plaats volgen en het is ook gewoon enorm spectaculair.”

Eurosport

Jannick de Jong is naast zijn gewone baan en carrière als coureur tijdens internationale speedwayraces ook nog regelmatig cocommentator bij televisiezender Eurosport. “Hartstikke leuk om te doen. Je ziet alle topwedstrijden voorbij komen. En het levert ook nog eens een leuk extraatje op.”


FIETSEN

Sa!

20 mei 2015

De Bever Jubbega

Ombouwen naar elektrisch Henk Blokstra van De Bever krijgt ze bijna dagelijks in de winkel. Klanten die wel toe zijn aan een nieuwe elektrische fiets, maar nu nog rondrijden op een goede fiets van een topmerk. “Inruilen van hun bestaande fiets levert amper wat op en dat vinden ze zonde.” Blokstra heeft een alternatief: de bestaande fiets ombouwen tot een elektrische fiets. Een operatie waarbij de fietsenmaker met 45 jaar ervaring zijn hart ophaalt. Hij nam op deze manier al tientallen fietsen onder handen. “Je krijgt de nieuwste technologie, maar houdt je oude vertrouwde fiets. Bovendien ben je een stuk goedkoper uit.” De ombouw van een bestaande naar een elektrische fiets kost gemiddeld duizend euro. Blokstra kan hierbij kiezen uit een breed scala aan beschikbare techniek. “Ik probeer er altijd eerst achter te komen hoe men-

JUBBEGA

sen de fiets gebruiken. Daar pas ik de techniek op aan.” Zo zijn er mensen die mogelijke displays weinig gebruiken. Daarmee is al geld te besparen. Net zo belangrijk is het om bij de ombouw van de fiets rekening te houden met specifieke problemen van de fietser. “Voor iemand die bijvoorbeeld problemen heeft met gewrichten of spieren zijn er technische mogelijkheden waarbij de fietser alleen de pedalen maar rond hoeft te trappen zonder kracht te zetten.” Het ombouwen past Blokstra ook toe op oudere types elektrische fietsen. De mogelijkheden van de accu’s en de motoren zijn in de afgelopen jaren sterk verbeterd. “Door de techniek te vervangen, heeft de gebruiker een veel grotere actieradius zonder dat hij een nieuwe fiets hoeft te kopen.”

Ureterp Tweewielers

E-bike vervangt scooter De e-bike is hot. “Vroeger waren het vooral 65-plussers die een elektrische fiets kochten, tegenwoordig kopen steeds meer jongeren van rond de 20 een e-bike.” Gerard van der Veen van Ureterp Tweewielers denkt dat dit vooral komt omdat steeds minder jongeren de scooter of bromfiets pakken. “Verzekeren is duur en dan kun je beter een e-bike nemen. Want dat is eigenlijk een soort elektrische brommer.”

URETERP

Een e-bike kiezen is nog niet zo eenvoudig. “Eigenlijk geldt bij aankoop: neem altijd de fiets waar je meteen het beste op fietst.” Niet voor niks laat Van der Veen de aspirantkoper een flink aantal fietsen proberen. “Men komt hier vaak met een voorkeur voor een of twee merken. Dan laat ik ook altijd een merk proberen dat niet op het wensenlijstje staat.” Oudere mensen adviseert hij om een bike met impulsmotor te kiezen. “Die is iets duurder vanwege de software, maar de ondersteuning start meteen. Bij een fiets met roterende magneetzender daarentegen moet je eerst een aantal slagen trappen voordat de ondersteu-

ning begint.” Een goede hoogte voor dames is als ze net niet met de voeten bij de grond kunnen, heren moeten net met hun tenen de grond kunnen raken. “De keus van een e-bike is persoonlijk. Wij vragen altijd naar de wensen en waarvoor de fiets gebruikt moet worden. Iemand met reuma is bijvoor-

beeld gebaat bij een verende voorvork en ouderen adviseer ik altijd een Drifter-zadel op de fiets te laten zetten. En koop altijd een fiets van een goed merk. We hebben hier diverse merken met een Boschmotor erin. Voordeel hiervan is dat je die motor overal kunt laten repareren, waar je ook bent.” ww.ureterptweewielers.nl

17

www.sa24.nl

Best 2wielers Beetsterzwaag

Groot assortiment gebruikt Naast 250 nieuwe fietsen heeft Best 2wielers op dit moment ook ruim 250 gebruikte fietsen op voorraad. “Dat zijn niet alleen ingeruilde fietsen”, vertelt René Schroor. “We kopen ze ook speciaal in. Die fietsen zijn vier jaar gebruikt en nog ideaal als schoolfiets. Je hebt dan voor een leuke prijs een geschikte fiets.”

BEETSTERZWAAG

De prijs speelt een belangrijke rol bij de keuze voor een tweedehands fiets, weet Schroor, maar de fiets moet natuurlijk wel passen bij de fietser. “De framemaat moet kloppen bij de lengte van de fietser en daarnaast is het belangrijk de fiets op de goede hoogte in te stellen.” Het is een lustrumjaar voor Best 2wielers Beetsterzwaag; op 12 juni viert de fietsenzaak het vijfjarig bestaan. En al vijf jaar lang is service het toverwoord. “Of mensen nu een nieuwe of gebruikte fiets kopen, de service is voor ons net zo belangrijk als voor de fietsenbezitter. We hebben een gratis haal- en brengservice en er staat eventueel een vervangende fiets

klaar, ook elektrisch.” In de showroom van het voormalige kerkje staan de nieuwe fietsen te blinken. “Wij verkopen de merken Giant, Sparta en Gazelle. Van Gazelle zijn we zelfs premiumdealer. Dit houdt in dat we ook het topsegment van het merk mogen

verkopen. Deze fietsen zijn mooier afgewerkt zonder lasnaden en luxer afgemonteerd.” Schroor besteedt veel aandacht aan de website. “We willen niet dat mensen een vergeefse reis maken. Wat er op de website en marktplaats staat, dat staat hier ook echt in de winkel.” Dagjesmensen kunnen bij Best 2wielers ook terecht om een fiets te huren. ww.best2wielers.nl

Fietsen met gps GORREDIJK Om als fietser te verdwalen, moet je in dit land vol routeborden goed je best doen. Toch kan een gps erg handig zijn bij het fietsen. Het apparaat vertelt je waar je bent, en wanneer een route is ingevoerd, ook waar je naar toe moet. Met de bijgeleverde software is het eenvoudig thuis op de pc een route te plannen en deze in te voeren in het gps. Op internet is een schat aan gps-fietsroutes te vinden, waaronder alle langafstandfietsroutes van de LF-routes (Landelijke Fietsroutes). Een goed gps beschikt over kaarten die direct kunnen laten zien waar de fietser is. Dergelijke gps-systemen zijn verkrijgbaar vanaf circa 150 euro. Bij sommige systemen is het mogelijk een route te berekenen, net als bij een navigatiesysteem in de auto. In de praktijk valt het gebruik hiervan nog wel eens tegen, omdat de gebruikte kaarten vaak nauwelijks fietspaden tonen. Naast routes is het ook mogelijk zogenaamde ‘waypoints’ op het gps-systeem te vermelden. Deze punten markeren iets op de kaart, bijvoorbeeld een restaurant of bezienswaardigheid. Deze waypoints zijn van tevoren in te voeren, maar dat

kan ook al fietsend. Om bijvoorbeeld opvallende punten onderweg te markeren. Veel mobiele telefoons beschikken ook over een gps, maar bieden vaak minder mogelijkheden en zijn minder water- en valbestendig als een ‘outdoor’-gps. Kaarten zijn bij de prijs van een gps vaak niet inbegrepen. Een goede kaart met bijvoorbeeld een topografische kaart van Nederland met daarop alle fiets- en wandelpaden kost al snel ruim 100 euro. Via internet is het echter ook mogelijk om gratis kaarten te downloaden. Meestal zijn deze kaarten gebaseerd op het OpenStreetMapproject, een wereldwijd project om vrij beschikbare en vrij bewerkbare landkaarten te maken. De nauwkeurigheid van deze kaarten is vaak verrassend goed. De gratis verkrijgbare OpenFietsMapkaart van de Benelux doet qua nauwkeurigheid en volledigheid niet onder voor de genoemde topografische kaart van Nederland. (Bron: www.nederlandfietsland.nl)


FIETSEN

Sa!

20 mei 2015

19

www.sa24.nl

On Tour Tweewielers Gorredijk

Vermogen E-bikes groeit Moest de eerste generatie e-bikes na zo’n vijftig kilometer al aan de lader, tegenwoordig halen ze met gemak honderd kilometer. De ontwikkeling van de ebikes gaat nog steeds door. E-bikes winnen nog steeds aan populariteit. De doelgroep groeit. Het zijn lang niet alleen meer de ouderen die gebruikmaken van het gemak van trapondersteuning. De mogelijkheden van deze fietsen nemen ook toe. Door een toename in de kracht van de motoren is een nog breder publiek te bedienen. “Natuurlijk blijft de toerfiets populair maar daarnaast zijn nu ook modellen als speedpedelecs met een topsnelheid van 45 km/h en elektrische mountainbikes beschikbaar”, vertelt Carl Kort van On Tour Tweewielers. Ook de accu’s maakten in de loop der jaren een belangrijke ontwikkeling door. Tegenwoordig zijn alle e-bikes voorzien van een lithiumaccu. “Een vooruitgang. Ten opzichte van de eerste generatie NiMH-accu’s zijn de lithiumaccu’s lichter, gaan ze langer mee en laden sneller op.” Bovendien ontladen de lithiumaccu’s niet zelf en dat was bij het oudere type NiMH-accu’s wel het geval. “In een Nikkel-MetaalHydride-accu zitten als

GORREDIJK

het ware twintig batterijen op een rij. Deze accu’s raken bij stilstand langzaam leeg. Daarom moeten ze eigenlijk altijd aan de stroom.” Bij de nieuwe generatie accu’s is het niet nodig om altijd op te laden. Behalve bij aanschaf. Kort levert accu’s 100% vol af. “Maar dan is het verstandig om de accu eerst twee keer helemaal leeg te fietsen. De accu leert zo zijn bereik.” Daarna kan de accu op ieder moment aan de lader. Het verhaal dat een accu langer meegaat wanneer je alleen oplaadt

wanneer de accu bijna leeg is, doet geen opgeld meer bij moderne accu’s. “Een lithiumaccu kan gemiddeld zo’n 600 keer van nul tot honderd opladen. Laad je de helft, dan telt dat ook maar voor de helft mee.” Kort waarschuwt nog wel voor de winterperiode. Ook bij moderne accu’s heeft kou invloed op de capaciteit. “Voor oudere accu’s kan dat de genadeklap zijn. De capaciteit van een accu loopt gemiddeld per jaar 5% terug. Dus kun je na een aantal jaren ook minder kilometers op een volle

accu fietsen.” De ontwikkeling van de lithiumaccu’s had volgens Kort ook gevolgen voor de plaats van de accu. “In de eerste generatie e-bikes zat de accu in het frame ingebouwd. Lithiumaccu’s produceren ook wat warmte en dat kon in het frame niet wegkomen. Vandaar dat de accu’s bij veel e-bikes zijn verplaatst naar de bagagedrager.” Die verhuizing had ook gevolgen voor de plaats van de trapondersteuning. Het ‘motortje’ kan zowel in het voor- als in het achterwiel zitten. Maar in de jongste generatie fietsen zit de ondersteuning vaak rond de trapas. Dat heeft als voordeel dat het zwaartepunt lekker laag ligt en dat is weer goed voor de wegligging. Het zorgt voor een zeer stabiele en veilige fiets. De toenemende vraag naar e-bikes heeft er ook toe geleid dat er goedkopere modellen op de markt komen. Daar is volgens Kort niets mis mee, als gebruikers maar goed begrijpen dat de techniek wel anders is. “Bij de duurdere modellen is de trapondersteuning afhankelijk van de druk op de pedalen. Bij goedkopere modellen is de ondersteuning vaak constant, waardoor je bij plotseling gevaar veel meer in de remmen moet knijpen. Dat kan soms tot gevaarlijke situaties leiden.” www.ontourtweewielers.nl

‘Die vrijheid op de fiets is zo heerlijk’ GORREDIJK Jan van der Wal heeft zijn ebike nu ruim een jaar. En toch staat de teller al op 16.000 kilometer. “Het fietst heerlijk.”

Prima investering

Het leek Van der Wal in 2014 een prima investering, zo’n fiets met trapondersteuning. De 62-jarige inwoner van Gorredijk slaagde al snel en besloot een reis te maken van Rome naar zijn woonplaats. “Ik heb een deel van mijn leven in Rome doorgebracht. Ik heb iets met die schitterende stad, dus vandaar de keuze.” Van der Wal koos voor een route die via de kust liep. Aangekomen bij het Franse Nice, maakte hij de doorsteek via Lyon, Reims en het Belgische Luik naar Maastricht. “Ik wilde de Alpen vermijden. Dat leek me toch iets te veel van het goede, ook omdat je op zo’n fiets geen versnellingen hebt. Je krijgt ondersteuning, maar als je niet uitkijkt, sta je bovenop de berg en is je accu leeg.” In drie weken tijd voltooide Van der Wal de tocht over 2.400 kilometer. “Ik stapte iedere ochtend om negen uur op de fiets en om zes uur ’s avonds was ik dan in mijn hotel. Ik keek per dag wat ik ging doen en zocht altijd de mooiste routes, het liefst langs rivieren.”

Geen makkie

Of hij een dergelijke trip ook gemaakt zou hebben op een ouderwetse fiets? “Ik heb wel eens gekscherend het verwijt gekregen dat het een makkie zou zijn met die ondersteuning. Dat is toch

wel een misvatting. Ook met die ondersteuning moet je nog altijd heel veel zelf doen. Het is hard werken zonder versnellingen. Het fietst heerlijk, maar je zit natuurlijk niet op de brommer.” Van der Wal heeft altijd al veel gesport en bezit sowieso geen zitvlees. Hij is graag in beweging. “Ik heb geen auto. Als ik ergens moet zijn, of het nu Leeuwarden is of Groningen, dan doe ik dat op de fiets.”

Fietsparadijs

In Nederland is dat ook geen probleem. “Dat viel me wel op in Italië en Frankrijk. Ze zijn daar niet berekend op fietsers. Je rijdt vrijwel overal gewoon op de weg. Het andere verkeer houdt wel rekening met je, maar toch is het onprettig als ze je zo voorbij razen.” Aangekomen bij de grensovergang bij Maastricht merkte Van der Wal direct dat hij weer in Nederland was. “Direct weer de beschikking over een echt fietspad. Nederland is een waar fietsparadijs.” De volgende reis staat inmiddels al op de planning. “Ik ben nog nooit in Denemarken geweest en daar hoor ik goede verhalen over. En ze schijnen daar ook echt goede voorzieningen voor fietsers te hebben. Ik kijk ernaar uit, want de vrijheid die je op de fiets hebt, is heerlijk.”


www.boumaadmin.nl

TALENT IS GOUD WAARD

tel. 0516 - 48 09 93

ontdek jouw talent op de BHS

VAK C Voor leerlingen die zich in de bovenbouw willen verdiepen in de kunsten. Met per week extra lesuren op het unieke Expressieplein. Een ideale voorbereiding op een creatieve MBO-opleiding. Net als de afgelopen jaren doen ook dit jaar Enthousiaste leerlingen van de BHS mee aan Iepenloft Opsterl창n. Chris Seinstra, Mare Brink, Anne Rixt Kuperus en ook onze oud-leerlingen: veel succes.

H. Ringenoldusstraat 3 8401 PV Gorredijk T: 0513 - 46 34 55 E: administratie@burgharmsmaschool.nl I: www.burgharmsmaschool.nl

DE Sk창ns Gids 2015/2016 10 juni bij U in de brievenbus* en op onze website!! VROEGBOEKKORtING

koopt u kaarten voor 1 juli dan ontvangt U een vroegboekkorting van

10%

* Sk창ns programma niet ontvangen? Haal deze dan bij de kassa van de SkAns

De Sk창ns Gorredijk

Loaijersstrjitte 2 | 0513 - 468600 | www.skans.nl


Sa!

20 mei 2015

www.sa24.nl

23

Iepenloftspul Noblesse Oblige

De klap en het herstel

De overtuin van Huize Lyndensteyn vormt de komende weken het fraaie decor voor Noblesse Oblige, het Iepenloftspul Opsterlân 2015. Over tegenslag, revalidatie en de kracht van mensen en hun omgeving. En dat spectaculair, humoristisch, fascinerend en indringend vertaald naar toneel. BEETSTERZWAAG Noblesse Oblige: adeldom verplicht. Het is een wijze les die baron van Lynden zijn dochter Cornelia eind 19e eeuw leert. Rijke mensen zijn verantwoordelijk voor de medemens die het minder goed heeft getroffen. Met die gedachte laat Van Lynden, na het vroege overlijden van zijn dochter, geld na voor het oprichten van de Cornelia-Stichting. Dit jaar precies een eeuw geleden. Het is de start van het huidige Revalidatie Friesland. Toneelschrijver Bouke Oldenhof uit Tijnje vindt de gedachte achter Noblesse Oblige nog steeds actueel. “Doe wie jild de grutste rykdom. No is ús sûnens in grutte rykdom. Wy moatte hjoeddedei ek neitinke hoe’t wy dy rykdom ynsette kinne foar oaren.” Dat een goede gezondheid nooit vanzelfsprekend is, laat Oldenhof zien in het nieuwe Opsterlandse Iepenloftspul dat op 27 mei in première gaat. Hij schetst het verhaal van een aantal personen, jong en oud, voor wie het leven door een ongeval of ziekte ineens een compleet andere wending neemt. “Fan de snelwei fan it libben, komme se ynienen op

in parkearplak stil te stean. En se probearje allegear op harren eigen wize de poaten wer ûnder it gat te krijen.” Bij de een slaagt dat beter dan bij de ander. “Guon lizze harren der by del, oaren wurde troch de tsjinslach krekt sterker. Sy komme der better út. Mar wat der gebeurt hat fansels ek grutte gefolgen foar de minsken deromhinne. Mantelsoargers krije ek hiel wat op harren board.” Ook al is het honderjarig bestaan van de Cornelia-Stichting de aanleiding voor het Iepenloftspul, Noblesse Oblige is absoluut geen historische vertelling. Oldenhof heeft het historische gegeven vertaald naar de tijd van nu. Bovendien is het geplaatst in een wat sprookjesachtige setting. “It giet oer revalidaasje, mar is ek in simmerse fantasy mei twa readkapkes.” De roodkapjes vallen niet zomaar uit de lucht. Ze verwijzen naar de jarenlang door Jan Smit geregisseerde toneelproducties op School Lyndensteyn. Wat het thema van de voorstelling ook was, ieder jaar kwam Roodkapje naar voren.” Oldenhof geeft de beide sprookjesfiguren

een duidelijke functie. “Jo ha yn it libben altyd de kar hoe’t je mei tsjinslach omgeane. De iene sjocht elke kwaal en elke revalidaasje as in eigen kar; de oare fynt dat sy rjocht hat op steun fan de meiminske. Dy beide kanten komme werom yn de twa readkapkes.” Ook de grote boze wolf is van de partij, als symbool voor de ellende die ons allemaal kan overkomen. Oldenhof schreef Noblesse Oblige op basis van veel verhalen die hij hoorde in gesprekken met regisseur Jan Smit en met medewerkers en cliënten van Revalidatie Friesland. Ook persoonlijke ervaringen zijn in het stuk verwerkt. “Myn broer krige in pear jier lyn in beroerte en kaam ek nei Beetstersweach foar revalidaasje.” De schrijver maakte ook gebruik van de kennis en ervaring die hij vorig jaar opdeed bij ‘Juster is fuort’, de jubileumvoorstelling voor Hilly Harms over het omgaan met een beroerte. De combinatie van het bikkelharde revalideren in een sprookjesachtige sfeer levert een verrassende voorstelling op. Met ernst, spektakel, emotie, maar zeker ook met veel humor.

Regisseur Jan Smit:

‘It is krekt gruweltsjebrij’

“It is in foarstelling dêr’t allemachtich folle yn sit. It liket wol gruweltsjebrij.” Regisseur Jan Smit is vanaf het eerste idee bij de productie Noblesse Oblige betrokken. Hij heeft veel raakvlakken met het thema van de voorstelling. Jan Smit is binnen het Friese amateurtoneel een veel gevraagde en prijswinnende regisseur. Twee jaar geleden ontstond bij hem het idee voor een Iepenloftspul in zijn woonplaats Beetsterzwaag. “It hûndertjierrich bestean fan Revalidatie Friesland wie in moaie oanlieding. Ik wurkje dêr sels ek sawat 25 jier.” Bovendien is Smit is al een aantal jaren bestuurslid bij de Stichting Iepenloftspul, dus was een en een al snel twee. “It bestjoer fûn it ek in goed idee en doe bin ik nei Bouke Oldenhof stapt.” De toneelschrijver en de regisseur hadden indringende gesprekken. Smit verhaalde niet alleen over zijn ervaringen bij Revalidatie Friesland, maar ook zijn jarenlange belevenissen bij de brandweer. “In diel fan die ferhalen sitte ek echt yn de foarstelling. It is yn Noblesse Oblige presys sa as it is.” Smit kreeg in al die jaren groot respect voor de mensen die om wat voor reden moeten revalideren. “Altyd mar wer troch de pine hinne. Revalidaasje is in striid en do kinst it net allinnich. Ek al binne de gefolgen foar de ien oars as foar de oar. Minsken falle hie-

lendal op harrensels werom. Wrâldferneamd sjongeres of lokaal muzikant. By de revalidaasje is alleman gelyk. Hoe’t de ferpakking ek is, der sit in minske yn.” Smit knoopte dat al jaren geleden in zijn oren. Binnen Revalidatie Friesland kreeg hij bijvoorbeeld te maken met een slecht verstaanbare spastische cliënt. Een man die met humor en via revalidatie zoveel mogelijk uit het leven probeerde te halen. “Ek dy man hie in ferpakking. Mar wol in ferpakking wêr’t minsken graach oan foarby rinne. Se beseffe net dat spastische minsken meastal neat mei de holle ha. Sûnt dy tiid nim ik altyd de tiid at ik in spast tsjin kom.” Smit ziet het dagelijks op zijn werk. Revalideren is hard werken, maar niet alleen maar ernst. Er wordt binnen Revalidatie Friesland ook veel gelachen. Die wonderlijke combinatie komt helemaal terug in Noblesse Oblige. “Revalidaasje en teater. Dat is op it earste each in kombinaasje dy’t net te dwaan is. Mar dat makket it júst sa moai. Dan ha ik krekt de útdaging om it wol te dwaan.”


kijk voor ons veelzijdige aanbod op www.kortezwaag.nl

Mientewei 2, 8401 AA Gorredijk, T (0513) 46 19 78

KIJLSTRA-BROUWER bna

Bureau voor architectuur en restauratie Hoofdstraat 44 9244 CN Beetsterzwaag Tel. 0512 - 382660 - Fax 0512 - 381566

Stationsweg 85 8401 DM Gorredijk Tel. 0513 - 462103

www.opelaanbod.nl

• gas • water • verwarming • badkamers • zink- en dakwerk • elektra • airco

Installatiebedrijf van Linde Van Harinxmaweg 13 9244 CJ Beetsterzwaag tel. 0512 - 38 26 32 installatiebedrijfvanlinde@hotmail.com

Hoofdstraat 57 8401 BW Gorredijk Tel: 0513 - 461424


Sa!

20 mei 2015

25

www.sa24.nl

Cornelia-Stichting bestaat honderd jaar De aanleiding voor het iepenloftspul Noblesse Oblige is het honderdjarig bestaan van de CorneliaStichting. Een nadere kennismaking. Cornelia Johanna Maria van Lynden. Dat is de officiële naam van de op 26 mei 1880 overleden dochter van Reinhard Boelens baron van Lynden en Maria Catherina baronesse van Pallandt. Ze overleed op 20-jarige leeftijd aan tuberculose. Haar ouders lieten het grootste deel van hun bezittingen na aan Jacob baron van Pallandt, de jongste broer van Cornelia’s moeder. Met een belangrijk deel van dat vermogen werd na diens overlijden in 1910, op 11 mei 1915 de Cornelia-Stichting opgericht. De Stichting zette zich in voor arme, zieke Friese kinderen. Daarmee borduurde ze voort op de sociale bewogenheid van freule Cornelia zelf. 

ten en vakantieverblijven in binnen- en buitenland. Jaarlijks zijn hier aanzienlijke bedragen mee gemoeid.

BEETSTERZWAAG

Lyndenstein kreeg een bestemming als kinderziekenhuis, het werd een van de eerste instellingen voor kinderen met tuberculose. Bestuur, directie en verpleging kwamen uit het Diaconessenhuis Bronovo in Den Haag. In de loop der jaren veranderde de bestemming. Van tbc-kliniek voor kinderen via een buitenkliniek voor poliopatiëntjes

tot een kinderrevalidatiecentrum voor Noord-Nederland. Omdat de kliniek een erkenning kreeg als revalidatieinrichting werd de zorg vergoed door de ziekenfondsen. Financiële hulp van de Cornelia-Stichting voor de exploitatie was daarmee niet langer nodig. In 1985 volgde een fusie met de afdeling revalidatie van het Medisch Centrum Leeuwarden. De nieuwe naam werd Stichting Revalidatie  Voorzieningen Friesland, vanaf 1996 Revalidatie Friesland. In Beetsterzwaag werd daarna ook een revalidatiekliniek voor volwassenen gebouwd.

Honderd jaar na de oprichting bezit de Cornelia-Stichting vermogen in de vorm van boerderijen, woningen, agrarische landerijen, bossen en natuurterreinen en een effectenportefeuille. De inkomsten hieruit besteedt de Stichting aan financiële ondersteuning van allerlei vormen van zorg, ondersteuning en onderzoek ten behoeve van  kinderen met een beperking. Het gaat vaak om kleine vernieuwende projecten op het gebied van huisvesting en recreatie. Voorbeelden uit het verleden zijn een aangepaste zorgboerderij, een kinderhotel met begeleiding, begeleid spor-

Hoewel de band tussen Revalidatie Friesland en de Cornelia-Stichting  formeel verbroken is, ondersteunt de Stichting nog steeds projecten van Revalidatie Friesland. Met het oog op de sterke historische achtergrond gaat het daarbij vooral om projecten voor kinderen. De Cornelia-Stichting heeft een bestuur dat onder leiding staat van Wim Deetman, oud-minister van Onderwijs en oud-burgemeester van Den Haag. Telgen uit de adellijke families Van Lynden en Van Harinxma Thoe Slooten maken ook nu nog deel uit van het bestuur. De dagelijkse leiding over het beheer van de landerijen en agrarische bezittingen is in handen van rentmeester Anton Bergsma die kantoor houdt naast de ingang van de overtuin van Lyndensteyn.

Enorme hulp

De Stichting Iepenlofstpul Opsterlân krijgt bij de productie van Noblesse Oblige enorm veel steun van de Cornelia-Stichting. Niet alleen financieel, maar ook materieel. Medewerkers van de Cornelia-Stichting hebben op allerlei manieren meegeholpen en het decor is voor het grootste deel gebouwd in de werkschuur van de Stichting.

Euterpe wil er in eigen dorp bij zijn zijn BEETSTERZWAAG Met maar liefst 23 muzikanten laat muziekvereniging Euterpe zich horen tijdens het iepenloftspul Noblesse Oblige. “It is yn eigen doarp. Dêr moatte wy by wêze”, vertelt secretaris Sjoerd Stuurman. “Earst wiene der mar in pear dy’t meidwaan woene. Mar no’t it begjint te leven, wolle der folle mear meidwaan. Geweldich.” Euterpe speelt een belangrijke rol bij de verrassende openingsscène en de slotscène. In de pauze nestelt de muziekvereniging zich op het balkon van Huize Lyndenstein. “In prachtich plakje. Dêr hat noch net faak in orkest sitten.”

Euterpe is een actieve muziekvereniging. De 36 leden zijn verdeeld over het jaar bij veel evenementen in het dorp betrokken, volgens Stuurman. Vanzelfsprekend op 4 mei en bij de intocht van Sinterklaas, maar ook bij het Cultuurweekend en de Monumentendag laat de vereniging van zich horen. Op kerstavond trekt het korps traditiegetrouw door het dorp. “Wy spylje by de âlderein, sette dan ôf nei Lauswolt en rinne letter troch it doarp. Ferskate buertferienigingen freegje dan at wy ek efkes delkomme wolle.” De muzikanten sluiten de avond dan vaak af in Ons Huis waar het tot diep in de nacht gezellig is. Euterpe heeft ook een eigen dweilorkest, ‘Net sobje mar blaze’, dat steeds vaker bij allerlei evenementen in en buiten het dorp wordt uitgenodigd.

De 120 jaar oude vereniging timmert niet voor niets zo aan de weg in het eigen dorp. “De subsydzjes rinne werom, dat wy moatte ek om ús ynkomsten tinke. Boppedat wolle wy ek hieltyd yn byld bliuwe foar nije leden.” Euterpe is met een eigen blaaspromotieproject erg actief in het werven van nieuwe jeugdleden. Na de algemene muziek-

kennismaking op school probeert de vereniging zoveel mogelijk kinderen zover te krijgen dat ze een blaasinstrument gaan spelen. “Wy jouwe les en begeliede de bern. Dêr bliuwe altyd in pear fan hingjen, mar it falt net ta de jeugd entûsjast te krijen.” Toch is Stuurman blij met de huidige acht leden in het jeugdkorps.

Kaartverkoop

Muziekvereniging Euterpe speelt volop mee in Noblesse Oblige. FOTO: SIETSE DE BOER

U kunt op verschillende manieren toegangskaarten bestellen voor de voorstellingen van Noblesse Olige. Het eenvoudigst bestelt u de kaarten via de website www.iepenloft-opsterlan.nl. U selecteert de voorstelling naar keuze, voert het gewenste aantal kaarten in, betaalt en print vervolgens de kaartjes thuis. Dat kan op ieder moment, 24 uur per dag. Persoonlijk kaarten kopen kan tijdens kantooruren (09.0017.00 uur) bij de kassa van De Skâns in Gorredijk. Het is ook mogelijk kaarten te reserveren door te bellen met De Skâns (0513 – 46 86 00, tijdens kantooruren) of door een mailtje te sturen naar info@iepenloft-opsterlan.nl. Bij de servicedesk van Revalidatie Friesland in Beetsterzwaag zijn op werkdagen (8.00-17.00 uur) ook kaarten verkrijgbaar, maar alleen tegen contante betaling. De entreeprijs is 16 euro voor volwassenen en 5 euro voor kinderen tot en met 16 jaar. De voorstellingen beginnen om 20.00 uur.



Sa! week 21 2015