Page 1

Oddział Krakowski

ROK 2016

2015


PTEw. Oddział Krakowski

ROK 2016

INFORMATOR ROCZNY Wydawanie informatora krakowskiego oddziału PTEw zostało zainicjowane w roku 2015, kiedy obchodzono 25lecie oddziału. Publikujemy w nim artykuły informacyjne, komunikaty o podjętych działaniach i o aktywności członków oddziału oraz różnorodne ciekawostki.

Redakcja i autorzy: Iwona Czajka(ICZ), Blanka Dembosz(BD), Aleksandra Rzońca(ARZ), Krzysztof Rzońca(KRZ), Bogusław Tondera(BT), Fotografie: Aleksandra Rzońca, Iwona Czajka, Sebastian Szpil, Łukasz Kopcik, Iwona Parzniewska oraz umieszczone na stronach internetowych i facebooku

Na okładce: Kościół św. Marcina przy ul. Grodzka w Krakowie fot. Aleksandra Rzońca Jest to budowla wzniesiona w XVII w. na miejscu kościoła romańskiego. 200 lat temu, w 1816 roku kościół został przekazany przez Senat Wolnego Miasta Krakowa parafii ewangelickoaugsburskiej, jako rekompensata za spalony w XVI w. zbór przy ul. św. Jana (tzw. Bróg). We wnętrzu znajduje się najstarszy w Małopolsce krucyfiks i tylko jeden obraz - „Chrystus uciszający burzę” dzieło Henryka Siemiradzkiego. Nad wejściem widnieje napis po łacinie: FRUSTRA VIVIT, QUI NEMINI PRODEST /tłum.: Na próżno żyje, kto nikomu nie przynosi pożytku/. Polskie Towarzystwo Ewangelickie (PTEw.) jest świeckim stowarzyszeniem o charakterze społeczno-kulturalnym, działającym w obrębie polskich Kościołów ewangelickich. Historycznie wywodzi się z różnorodnego i bogatego w działania ruchu społecznego w polskim ewangelicyzmie, jaki widoczny był w okresie międzywojennym. Działały wówczas stowarzyszenia społeczne, społeczno-kulturalne, oświatowe, charytatywne, młodzieżowe i różne inne, obejmujące całokształt poza czysto religijnej aktywności polskiej społeczności ewangelickiej. Działalność Towarzystwa opiera się na działalności Oddziałów. Zarząd Główny zajmuje się koordynacją pracy, reprezentowaniem na zewnątrz, a także organizacją imprez, których skala przekracza możliwości Oddziałów. Siedziba PTEw. od 1977 roku znajduje się w Katowicach. Oddziały terenowe działają w różnych miejscowościach kraju, na ogół na bazie miejscowych parafii ewangelicko-augsburskich dysponujących odpowiednimi warunkami lokalowymi. Polskie Towarzystwo Ewangelickie Zarząd Główny 40-006 Katowice, ul. Warszawska 18 tel./fax: +48 32 2539981 ptew@ptew.org.pl, www.ptew.org.pl konto bankowe: 28 8117 0003 0030 5815 2000 0010 (KRS: 0000162086; REGON: 276802441; NIP: 9542455233) Zarząd Główny Prezes: Józef Król (Jaworze) Wiceprezes: Romuald Długosz (Koszalin) Sekretarz: Maria Drapella (Sopot) Skarbnik: Maria Miarka (Jaworze) Członkowie: Michał Jadwiszczok (Poznań), Marcin Mrózek (Cieszyn), Jan Szturc (Katowice) Przewodniczący Głównej Komisji Rewizyjnej: Bogusław Tondera (Kraków) (dane i informacje za: http://www.ptew.org.pl)

PTEw. Oddział w Krakowie Adres: ul. Grodzka 60, 31-044 Kraków Prezes: Bogusław Tondera Zarząd Oddziału: Iwona Czajka, Stefan Kozieł i Krzysztof Rzońca Komisja Rewizyjna Oddziału: Maciej Godfrejów i Sebastian Szpil 2|Strona


PTEw. Oddział Krakowski

ROK 2016

WSTĘP Wydaje się tak niedawno, gdy zaczynał się 2016 rok a tu już trzeba podsumowywać miniony czas i pisać sprawozdania. Dobrze jednak, że kiedy spojrzy się wstecz to pojawia się taka mnogość wydarzeń. Znaczy to chyba tyle, że nie zmarnowaliśmy tego przeszłego roku. Spotkania, odczyty, koncert i wspólne peregrynacje po miejscach kultury wypełniły czas, dając - mam nadzieję - zadowolenie i garść miłych wspomnień wszystkim uczestnikom. Cieszy ponadto, że wśród tych, którzy skorzystali z naszych propozycji, znaleźli się nie tylko członkowie Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego, ale wszyscy chętni, niezależnie od denominacji. Nadchodzący rok będzie niósł ze sobą jeszcze więcej atrakcji – wszak to 500 rocznica Reformacji. Rekomendujemy wszystkie imprezy, a zwłaszcza majowe Krakowskie Dni Biblijne i wspólne wyjazdy szlakiem reformatorów do Czech, Niemiec i Szwajcarii. Zapraszamy do udziału w nich wszystkich zainteresowanych! Prezes krakowskiego Oddziału PTEw. - Bogusław Tondera

STYCZEŃ 10 stycznia 2016 r. - spotkanie pt. „Z kolędą i poezją” Pierwsze spotkanie krakowskiego Oddziału PTEw. w nowym 2016 roku poświęcone było m.in. wspólnemu śpiewaniu starych polskich kolęd. Dzięki p. Blance Dembosz, która jako profesjonalna wokalistka potrafiła po pierwsze zachęcić wszystkich uczestników do śpiewu, a po drugie świetnie poprowadziła naukę starych melodii, mogliśmy odśpiewać zapomniane kolędy. Ale w temacie spotkania była także i poezja - wysłuchaliśmy zatem kilkunastu wierszy znanych polskich poetów: Ignacego Krasickiego, Juliusza Słowackiego, Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego, Juliana Tuwima, Czesława Miłosza, Marii PawlikowskiejJasnorzewskiej, Jana Twardowskiego, Wojciecha Młynarskiego. Motywem przewodnim tych utworów były przede wszystkim wątki religijne, a ich wybór był prawdziwą i niezwykle zaskakującą poetycką ucztą (dlatego zamieszczamy je na końcu informatora). Wiersze czytały p. Iwona Czajka i p. Aleksandra Rzońca, która na zakończenie spotkania podzieliła się też własną twórczością przedstawiając kilka utworów publikowanych w Zwiastunie Ewangelickim. (KRZ)

LUTY 7 lutego 2016 r. - Zebranie sprawozdawcze i przyjęcie planu pracy na 2016 r. W każdej organizacji – stowarzyszeniu nadchodzi moment, kiedy poza cieszącą nas działalnością merytoryczną trzeba wypełnić też obowiązki. To właśnie zebranie sprawozdawcze, które pozwala podsumować miniony rok, przypomina nam także o uporządkowaniu dokumentacji i ewentualnej weryfikacji niedociągnięć. Czuwa nad tym procesem – w sensie formalnym, kontrolując dokumentację – Komisja Rewizyjna. W naszym Oddziale tworzą ją Maciej Godfrejów – przewodniczący i Sebastian Szpil – członek. Jeżeli naszą działalność zweryfikują pozytywnie, to składają wniosek o udzielenie absolutorium, który przegłosowany pozytywnie daje nam możliwość dalszej pracy. A ta, to stworzenie a potem realizacja planu pracy, którą kontroluje Komisja Rewizyjna itd. itd. Tak było i w tym roku. A Komisji za pracę dziękujemy. (BT)

3|Strona


PTEw. Oddział Krakowski

ROK 2016

MARZEC 19 marca 2016 r. - Biblijny spacer po Krakowie „OTO NADCHODZI GODZINA, OWSZEM JUŻ NADESZŁA..” [J 16,32] - czyli motywy pasyjne w sztuce Krakowa. Zabytki Krakowa kryją wiele przedstawień pasyjnych, które warto odszukać i poznać. Toteż właśnie na taki spacer wybraliśmy się w chłodne sobotnie przedpołudnie, tuż przed rozpoczęciem Wielkiego Tygodnia. Zaopatrzeni w materiały poglądowe postanowiliśmy odwiedzić tylko te miejsca, które położone są w obrębie Plant, dlatego zobaczyliśmy: Kościół św. Marcina przy ul. Grodzkiej - nad ołtarzem zobaczyć możemy gotycki krucyfiks datowany na ok. 1380 r., który jest jednym z najstarszych krzyży w Krakowie, a przywieziony został ze Śląska przez karmelitanki przybyłe tutaj w roku 1612. Kościół św. Barbary - W południowym zakątku placu Mariackiego (dawny cmentarz przykościelny), przy zachodniej fasadzie kościoła św. Barbary, pomiędzy skarpą środkową i narożną, wznosi się niezwykła, ażurowa i ozdobiona pięknymi detalami późnośredniowieczna kaplica zwana Ogrojcem, natomiast we wnętrzu kościoła piękna rzeźba Piety z XV w. Kościół św. Krzyża przy Pl. św. Ducha - Wewnątrz zobaczyć można rzeźbę Chrystusa Frasobliwego z XVI w., natomiast na szczytowej ścianie prezbiterium od strony Plant znajduje się młodopolska rzeźba przedstawiająca Chrystusa upadającego pod krzyżem - dzieło Jana Szczepkowskiego z początku XX w. Kościół św. Marka przy ul. Sławkowskiej - Na zewnętrznej ścianie prezbiterium kościoła, od ul. Sławkowskiej, znajduje się kopia (wykonanej ok. 1500) Golgoty: gotycki krzyż z Chrystusem oraz figury Matki Jezusa i Jana Ewangelisty. Przy ul. Reformackiej, naprzeciw Kościoła Reformatów znajduje się Droga Krzyżowa w formie kapliczek z głębokimi wnękami na obrazy namalowane przez Michała Stachowicza w latach 1814-1816. Przy ul. Stolarskiej, na dawnym klasztorze dominikanek, czyli na fasadzie domu nr 13 Pod Świętą Trójcą zobaczyć można rzeźbę ukazującą Tron Łaski. Krużganki klasztoru Franciszkanów przy Pl. Wszystkich Świętych – znajduje się fresk „Chrystus w Tłoczni Mistycznej” (XV w.), jedno z nielicznych przedstawień typu imago pietatis akceptowanych przez Marcina Lutra (ARZ) MOTYWY PASYJNE W SZTUCE Wielkanoc jest najważniejszym świętem dla chrześcijan, bowiem śmierć na krzyżu i późniejsze zmartwychwstanie Chrystusa to kluczowy element wiary chrześcijańskiej. Ze świętem tym związana jest szczególna symbolika oraz odniesienia wizualne, które wykraczają poza sferę czysto religijną. Jednym z najczęściej podejmowanych tematów w sztuce od początku chrześcijaństwa były sceny Zmartwychwstania i Ukrzyżowania. Cykl przedstawień plastycznych rozpoczynający się od sceny Pojmania w Ogrodzie Oliwnym, a kończący się Śmiercią Jezusa na krzyżu nosi nazwę Pasji. Do tego cyklu dołączane są także wydarzenia wcześniejsze: Wjazd do Jerozolimy i Ostatnia Wieczerza, które stanowią jego prolog, natomiast epilog pełnią sceny Zdjęcia z Krzyża, Opłakiwania i Złożenia do Grobu. Do tych właśnie przedstawień zaliczyć trzeba kilka typów ikonograficznych: tzw. Pietę i jej odpowiednik w Kościele wschodnim jakim jest ikona Nie rozpaczaj po mnie Matko, a także Vir Dolorum (łac.) czyli Mąż Boleści lub Chrystus Boleściwy. W Polsce to przedstawienie określane bywa także jako Chrystus w studni lub Misericordia Domini. Ostatnim wizerunkiem związanym z tematyką pasyjną jest tzw. Tron Łaski czyli przedstawienie ikonograficzne ukazujące Trójcę Świętą, w którym Bóg Ojciec trzyma w dłoniach swego ukrzyżowanego Syna. Duch Święty jest ukazywany w postaci gołębicy umieszczanej najczęściej nad krucyfiksem. REFORMACJA A PRZEDSTAWIENIA PLASTYCZNE Mimo dość popularnego mniemania, iż w protestantyzmie nie ma miejsca dla sztuk plastycznych warto przyjrzeć się ikonografii wspomnianych wydarzeń pasyjnych, bowiem niektóre z nich stanowiąc uzupełnienie głoszonego Słowa znajdowały poczesne miejsce na ołtarzach kościołów luterańskich. 4|Strona


PTEw. Oddział Krakowski ROK 2016 Szczególne znaczenie ma Ostatnia Wieczerza często interpretowana na wiele sposobów i pełna symboli. Ponadto nauka Marcina Lutra nazywana była od początku „teologią krzyża”, o czym traktują liczne rozprawy protestanckich dogmatyków i historyków Kościoła. W najbardziej dobitny sposób luterańską naukę o krzyżu unaocznia malowidło na predelli ołtarza w kościele miejskim w Wittenberdze, wykonane w 1547 roku w pracowni Lucasa Cranacha Młodszego. Między głoszącym kazanie z ambony Lutrem a zgromadzonym w kościele „ludem bożym” widoczny jest krzyż Chrystusa. Jest to wyraźne odwołanie do słów apostoła Pawła „My głosimy Chrystusa ukrzyżowanego...” (1 Kor 1, 17-18,23). Bardzo ważne miejsce zajmuje przedstawienie Zmartwychwstania, które jako znak tryumfu Boga nad śmiercią nie należy już do cyklu pasyjnego. Marcin Luter widział twórczość artystyczną jako konieczną ilustrację wydarzeń opisywanych w Piśmie Świętym i czynnik ułatwiający wiernym percepcję Słowa, czyli jako BIBLIĘ PAUPERUM.. Według preferowanego przez Lutra programu ikonograficznego przedstawienia powinny być wierną ilustracją Słowa. Natomiast motywem mającym największe znaczenie dla odzwierciedlenia istoty wiary winno być Ukrzyżowanie, jako że wyobraża ono ogrom poświęcenia się Boga dla ludzi i ich zbawienia. Także wyobrażenie Zmartwychwstania jako symbolu nowego życia w Chrystusie i Łaski Bożej powinno być przedstawiane w sposób plastyczny. Podobnie ma się rzecz z obrazowaniem Ostatniej Wieczerzy - na pamiątkę i jako znak Sakramentu Ołtarza. W wyniku takiego programu na ołtarzach w luterańskich kościołach, centralne miejsce zajmuje z reguły scena Ukrzyżowania poprzedzona sceną Ostatniej Wieczerzy w predelli i uzupełniona sceną Zmartwychwstania w zwieńczeniu. Przedstawienia tego typu popularyzowały teologię ewangelicką i były niezwykle pomocne w szerzeniu się Reformacji. W ramach poszczególnych wyznań ewangelickich sztuka uzyskała różne pozycje pod względem znaczenia np. w kościele luterańskim ma ona większą rolę niż w kościele reformowanym. Przyczyną tego były odmienne zasady propagowane w tym drugim, dla którego architektura i wystrój kościoła nie miały znaczenia a dekoracje były konsekwentnie zwalczane jako niesprzyjające modlitwie (chociaż wiadomo, że Zwingli nigdy nie zakazał witraży w kościołach, zauważył bowiem, że nie oddawano im czci). W kręgach kalwińskich zamiast przestawień religijnych rozwinęło się malarstwo rodzajowe i martwa natura z bardzo bogatą symboliką różnych przedmiotów. Nawiązywały one głównie do Ewangelii – chleb i ryby symbolizowały ciało Chrystusa a wino Jego krew. Zdarzały się też i inne przedmioty lub sceny, których znaczenie często było interpretowane w odniesieniu do tekstów biblijnych. (źródło: A. Rzońca, artykuł pt: „Wydarzenia Wielkiego Tygodnia w krakowskiej Biblii Pauperum” [w:] Ewangelicy w Krakowie nr 3/2015 )

20 marca 2016 r. KONCERT współorganizowany corocznie z Polskim Towarzystwem Bachowskim, poprzedzony spotkaniem „Muzyka w zborze” z gościem Jackiem Berwaldtem Oddział Krakowski PTEw za jeden z ważniejszych elementów form pobożności oraz kultury protestanckiej uważa muzykę. Wszelkie inicjatywy zatem w tym zakresie spotykają się z naszą sympatią i wsparciem. Tak jest zwłaszcza w przypadku Polskiego Towarzystwa Bachowskiego, które dba o pamięć, prezentując muzykę Wielkiego Mistrza – Jana Sebastiana Bacha oraz muzyków z jego epoki i kręgu kulturowego. Realizowanie comiesięcznych koncertów stało się już od 2004 roku ważnym wydarzeniem nie tylko dla parafialnego życia muzycznego ale także dla krakowskiego życia kulturalnego. Aby podkreślić ważność tych wydarzeń Oddział Krakowski jest corocznie współorganizatorem koncertu bachowskiego w okresie pasyjnym – poprzedzającym obchody Świąt Zmartwychwstania Pańskiego. Tak było i w 2016 roku. Koncert poprzedziło spotkanie w sali diakonii, którego gościem był Jacek Berwaldt wieloletni dyrektor Filharmonii Krakowskiej i wiceprezes Towarzystwa Bachowskiego. Rozmowa toczyła się jak zwykle wokół problematyki muzyki w zborze. Następnie w kościele parafialnym św. Marcina miał miejsce koncert którego wykonawcami byli: Henryk Jan Botor – organy oraz Chór Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II Psalmodia pod dyrekcją Włodzimierza Siedlika. Zebranych na koncercie przywitał Prezes Oddziału Krakowskiego PTEw Bogusław Tondera, a słowo wprowadzające nawiązujące do programu koncertu wygłosił dr Wojciech Marchwica. (BT) 5|Strona


PTEw. Oddział Krakowski ROK 2016 KWIECIEŃ 17 kwietnia 2016 r. - spotkanie nt. „Mowy stołowe ks. dr Marcina Lutra – czy ich treść jest aktualna również dzisiaj?”, które zainicjowało cykl prezentacji Mów stołowych Marcina Lutra w opracowaniu Krzysztofa Rzońcy. „Mowy stołowe” stanowią istotny przekaz atmosfery i duchowości panującej w otoczeniu Marcina Lutra w okresie kształtowania się Reformacji. […] Mam nadzieję, że ta próba przybliżenia osobistych a czasami wręcz intymnych wypowiedzi Marcina Lutra, umożliwi wszystkim zainteresowanym lepiej poznać myśli twórcy Reformacji i skonfrontować je z własnym poglądami czy też z aktualną sytuacją społeczną, gospodarczą a nawet polityczną. Być może stanie się impulsem do organizowania spotkań i dyskusji na wzór tych odbywających się w Wittenberdze w XVI w. […] (K. Rzońca, „MOWY STOŁOWE wygłaszane przez MARCINA LUTRA podczas domowych dysput z przyjaciółmi” - Wprowadzenie do części I)

Uczestnicy spotkania zostali zapoznani z fragmentami przetłumaczonych już Mów i ideą ich prezentacji właśnie ”przy stole”. Pomysł okazał się bardzo trafiony, bo zarówno treści zawarte w Mowach, jak i wcześniejsze wprowadzenie zachęciły uczestników spotkania do ożywionej dyskusji w warunkach nawiązujących do dysput prowadzonych przez Marcina Lutra z przyjaciółmi – czyli przy stole zastawionym smakowitym poczęstunkiem. (KRZ) Więcej na blogu: „MOWY STOŁOWE MARCINA LUTRA” mowystolowe.blogspot.com 24 kwietnia 2016 r. - Wystawa „Tempus fugit. O czasie i przemijaniu”. Krakowski Oddział PTEw. zorganizował wyjście na kuratorskie zwiedzanie wystawy „Tempus fugit. O czasie i przemijaniu”. W siedzibie Międzynarodowego Centrum Kultury mogliśmy wsłuchać się w opowieści przewodniczki o bardzo ciekawych grafikach pochodzących z różnych epok (od XV do XX wieku), a ukazujących wyobrażenia i symbolikę upływającego czasu. Była to naprawdę niezwykła ekspozycja wywołująca zarówno wiele emocji, jak i głębokie refleksje. (ARZ) Trudno sobie wyobrazić lepszą wystawę na czas Wielkiego Postu niż tę, opowiadającą o śmierci, ulotności życia, nietrwałości wszelkich dóbr doczesnych czy względności trosk na ziemskim padole. Nadto za pomocą najbardziej ascetycznej formy artystycznego wyrazu – grafiki. W tym egzystencjalnym namyśle sięga do czasów, gdy sztuka osobliwie i intensywnie zajmowała się owymi problemami. A więc od manieryzmu, przez barok, po oświeceniową wizję świata. Mamy zatem obfitą reprezentację typowych dla tematu symboli i motywów. Od oczywistych, odwołujących się do samego przemijania, typu czaszka czy szkielet, klepsydra, ścięte kwiaty, a z czasem ruiny (świetne grafiki Piranesiego) czy potrzaskane rzeźby. Po nawiązujące do upływającego życia alegorie i personifikacje cnót oraz przywar ludzkich, które niosły zgodne przesłanie: warto żyć uczciwie i bogobojnie - np. efektowny cykl „Triumfy Petrarki”[…] (z recenzji Piotra Sarzyńskiego, źródło: http://www.polityka.pl 4/6, 8 marca 2016) 6|Strona


PTEw. Oddział Krakowski ROK 2016 MAJ 26 maja 2016 r. - wyjazd na RÓWNICĘ na nabożeństwo „Przy Kamieniu”, tym razem w drodze powrotnej zatrzymano się w Bielsku Białej Już przed godziną 7.00, zaczęła się zbierać grupa, która postanowiła spędzić Święto Bratniej Pomocy im. Gustawa Adolfa, na Równicy – podczas tradycyjnego wyjazdu organizowanego co roku przez krakowski Oddział Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego. W tym roku w planach było też odwiedzenie Bielska-Białej. Punktualnie o godz. 7.00 sprawdzona została lista uczestników i po wyjaśnieniu nieobecności 2 osób wyruszyliśmy w drogę podstawionym autokarem. Pogoda nie zapowiadała się zbyt ciekawie, ale wierzyliśmy, że dobry Bóg umożliwi nam radosne uczestnictwo w nabożeństwie. Organizację wyjazdu koordynowała p. Iwona Czajka – skarbniczka naszego oddziału PTEw. Po dotarciu na Równicę - w tym roku na tyle wcześniej, by przed zejściem do Kamienia zaopatrzyć się w pyszne ustrońskie ciasta - usiedliśmy w Leśnym Kościele. Jak dowiedzieliśmy się później, byliśmy częścią bardzo licznie zgormadzonych uczestników nabożeństwa, jako, że przybyło ponad 1150 osób. Muzyczną oprawę nabożeństwa zapewniła Diecezjalna Orkiestra Dęta a kazanie wygłosił proboszcz ustrońskiej parafii - ks. Piotr Wowry.

Wolny czas po nabożeństwie, każdy wykorzystał tak, by jak najlepiej wypocząć. Dzieci mogły się wyszaleć w parku linowym, a dorośli spacerowali (a niektórzy nawet pozyskali dyplomy „Zdobywców Równicy”), prowadzili serdeczne pogaduszki z napotkanymi znajomymi z innych parafii, próbowali ustrońskich kołoczy i innych przysmaków, które serwowały karczmy i schronisko na Równicy. Punktualnie o godz. 13.30 wyruszyliśmy do Bielska-Białej, gdzie mieliśmy zamówiony obiad. Zanim zasiedliśmy do stołów pospacerowaliśmy po Bielskim Rynku i okolicznych uliczkach. Natomiast po obiedzie wybraliśmy się na Bielski Syjon czyli do tej części historycznej dzielnicy BielskaBiałej – zwanej Górnym Przedmieściem, która została zabudowana ważnymi dla bielskich ewangelików obiektami, a w centrum tego obszaru znajduje się Plac Marcina Lutra. Ponieważ bardzo wiele osób z naszej 24 grupy nie było jeszcze w tym miejscu, to p. Aleksandra Rzońca starała się udzielić wyczerpujących informacji o historii tak tego miejsca, jak i poszczególnych obiektów umożliwiając poznanie jego tajemnic i różnych ciekawostek. Zobaczyliśmy więc oczywiście jedyny w Polsce pomnik ks. dr Marcina Lutra oraz kościół Zbawiciela, a także: Gmach Wyższej Szkoły Administracji – dawnej ewangelickiej szkoły męskiej i seminarium nauczycielskiego, Gmach Szkoły Podstawowej nr 2 , w którym mieściła się dawniej szkoła żeńska, Stary Cmentarz Ewangelicki (założony w roku 1833), zabytkowy budynek Plebanii i Studnię Pastorów czyli granitową tumbę, która jest obecnie w renowacji, jak również znajdujący się przy Placu M. Lutra Budynek Ośrodka Wydawniczego Augustana, w którym wydawany jest „Zwiastun Ewangelicki”.

7|Strona


PTEw. Oddział Krakowski ROK 2016 Na zakończenie spaceru zrobiliśmy sobie wspólne zdjęcie przy pomniku Marcina Lutra i ruszyliśmy w kierunku autokaru (a niektórzy zafundowali sobie dodatkowy spacer zanim do niego dotarli!). Po tak ciekawym i pełnym atrakcji dniu, droga powrotna minęła na miłych rozmowach, odpoczynku i drzemkach. Do Krakowa przybyliśmy w zaplanowanym czasie- czyli ok. 19.00. Bardzo dziękujemy wszystkim, dzięki którym wyjazd mógł dojść do skutku - Radzie Parafialnej za sfinansowanie kosztów wynajmu autokaru, a organizatorom za sprawne i ciekawe prowadzenie całości tej wyprawy. (KRZ)

CZERWIEC 19 czerwca 2016 r. spotkanie „Różne oblicza Psalmów” – opracowania literackie i muzyczne oraz historia tłumaczeń Psalmu 46 – „Warownym grodem jest nasz Bóg” W 2016 roku przypadła miła 200 rocznica usytuowania parafii ewangelickiej pod Wawelem, przy ul. Grodzkiej (dziś numer 58). Stało się to na mocy postanowienia Senatu Wolnego Miasta Krakowa z 27 lipca 1816 roku, który przekazał ewangelikom krakowskim budynek kościoła św. Marcina. Akt ten miał charakter zadośćuczynienia wobec ewangelików za zburzony w XVI wieku zbór, tzw. bróg, przy ul. św. Jana. Chcąc uczcić to wydarzenie na zaproszenie Krakowskiego Oddziału PTEw. zebrało się liczne grono ewangelików i gości, którzy wysłuchali koncertu Kolegium Muzyki Ewangelickiej – zostały nam zaprezentowane Psalmy ze zbioru Jakuba Lubelczyka. Słuchacze byli pod ogromnym wrażeniem wykonanych XVI wiecznych utworów i nagrodzili wykonawców gromkimi brawami. Koncert został uzupełniony opowieścią o historycznych kancjonałach ewangelickich przez p. Łukasza Laxy – członka Kolegium. Zaprezentowana też została, przez Bogusława Tonderę – prezesa Oddziału, historia powstania oraz polskich tłumaczeń Hymnu Reformacji – „Warownym grodem”. Całe spotkanie zakończyło się uroczystym odśpiewaniem omówionego Hymnu. (BT)

Pływaj długo a bezpiecznie, nawdzięczniejsza łodzi, A niech żadna zła nawałność na cię nie przychodzi, Bo acz pływasz po tym morzu świata burzliwego, Jednak to wiedz, iż za łaską Boga wszechmocnego Nie możesz iście nigdy być marnie zanurzona, Choćby była srogość świata na cię zaburzona. Jednak ty przedsię przypłyniesz do portu wdzięcznego, Gdzie się rozmnożą pociechy wesela twojego. Niech marni wielorybowie tobą, jak chcą, chwieją, Jedno ty przy Krystu Panie stój z mocną nadzieją, Uźrzysz, że-ć się złe serce ich od żałości skruszy, A ty wiecznie przy Panu swem zostaniesz na suszy. Jakub Lubelczyk , Psałterz Dawida - Przedmowa

8|Strona


PTEw. Oddział Krakowski

ROK 2016

SIERPIEŃ 21 sierpnia 2016 r. - Wspólne wyjście do Arsenału Książąt Czartoryskich (oddział Muzeum Narodowego), by obejrzeć słynny obraz „Krajobraz z miłosiernym Samarytaninem”. Zwiedzanie przygotowała i objaśnieniami służyła - p. Aleksandra Rzońca, która jest historykiem sztuki i członkinią PTEw. Do muzeum wybraliśmy się po nabożeństwie w niedzielę Miłosierdzia, by móc z bliska przyjrzeć się arcydziełu ukazującemu dopiero co wysłuchany fragment Biblii. Dzięki przygotowanym informacjom oraz objaśnieniom udzielanym w trakcie oglądania, wszyscy uczestnicy dostrzegli nie tylko postać miłosiernego Samarytanina, ale także mnóstwo innych szczegółów, które są prawie zupełnie niewidoczne nawet na bardzo dobrych reprodukcjach. Przy okazji mogliśmy też poznać zgromadzone w Galerii Sztuki Starożytnej zabytki dawnych kultur śródziemnomorskich, należące do zbiorów Czartoryskich, Muzeum Narodowego w Krakowie i do depozytu Rodziny Potockich z Krzeszowic. Wszystkie zgromadzone tam przedmioty umożliwiły pogłębienie wiedzy o sztuce starożytnej, jak również pozwoliły delektować się bijącym od nich pięknem. (ARZ) ARCYDZIEŁO REMBRANDTA W KRAKOWIE Wśród arcydzieł europejskiej sztuki, które oglądać można w Krakowie (wystarczy wspomnieć chociażby o obrazie Leonarda da Vinci „Dama z gronostajem”, ołtarzu Wita Stwosza, obrazach Lukasa Cranacha Starszego – „Chrystus błogosławiący dzieci” i „Madonna z Dzieciątkiem”) jest dzieło o szczególnym przesłaniu, które porusza zmysły jakąś wewnętrzną energią ukrytą w jego materii. Tematem owego arcydzieła jest ewangeliczna przypowieść o miłosiernym Samarytaninie, a jego autorem - Rembrandt Hermeszoon van Rijn, jeden z najgenialniejszych artystów europejskich. Rembrandt urodził się 410 lat temu w roku 1606 w Lejdzie. W swoich dziełach bardzo często przedstawiał sceny biblijne m.in. Zdjęcie z krzyża, ok. 1633 (Alte Pinakothek, Monachium), Chrystus nad jeziorem Genezaret, 1633 (Gardner Museum, Boston), Ofiarowanie Izaaka, 1635 (Ermitaż, Sankt Petersburg), Uczta Baltazara, ok. 1636, (National Gallery, Londyn) i Oślepienie Samsona, 1636 (Stadelsches Kunstinstitut, Frankfurt nad Menem). W obrazach tych dominuje dramatyzm i skupienie na wewnętrznych przeżyciach człowieka, a od strony technicznej - odpowiednio ustawiona kompozycja i oświetlenie, co stanowi o ich wyjątkowym walorze. Rembrandt, Autoportret z roku 1640 , National Gallery – Londyn, wikipedia/dp Krakowski obraz jest niezwykły. Rembrandt, który stworzył ponad 300 obrazów, namalował tylko 6 pejzaży i właśnie jednym z nich jest przechowywany w Muzeum Czartoryskich w Krakowie „Krajobraz z miłosiernym Samarytaninem”, o którym tak pisał holenderski uczony Cornelius Schmidt-Degener: Obok ciemnej zieleni lasu, jasne, zalane słońcem łąki, a wśród nich pędzi radośnie czterokonna karoca. Niekończące się okolice, gdzie w cieniu gór chowają się miasta, wieże, młyny, a w dolinie odbywają się żniwa. Ale w tej chwili nadciąga burza i gościniec wiodący przez las staje się drogą z Jerycha do Jeruzalem. Tymczasem w ciemnym kącie lasu odbywa się dramat, zbójcy napadli człowieka i teraz miłosierny Samarytanin ratuje rannego. "Krajobraz z miłosiernym Samarytaninem" z 1638 roku to jedno z najcenniejszych dzieł sztuki europejskiej w polskich zbiorach. Obraz został zakupiony w Paryżu przez francuskiego malarza Jana Piotra Norblina w 1774 roku i przywieziony przez niego do Polski, gdzie artysta przybył na zaproszenie rodziny Czartoryskich. Około 1813 roku dzieło to trafiło do ich zbiorów w Domu Gotyckim w Puławach. Ten wspaniały barokowy obraz, ma niezwykłą moc oddziaływania, bowiem silne kontrasty światła i cienia, a także bogata i zróżnicowana faktura, zapowiadają dramatyzm sytuacji, którą artysta przedstawił w rozległym pejzażu.

9|Strona


PTEw. Oddział Krakowski

ROK 2016

Rembrandt, Krajobraz z miłosiernym Samarytaninem, 1638, MNK, materiały prasowe Po dokładnym przyjrzeniu się obrazowi można stwierdzić, że głównym tematem obrazu jest nie krajobraz, ale miłość bliźniego i miłosierdzie. Artysta sięgnął do przypowieści Chrystusa opisanej w Ewangelii św. Łukasza (10;30-36): Pewien człowiek schodził z Jerozolimy do Jerycha i wpadł w ręce zbójców. Ci nie tylko, że go obdarli, lecz jeszcze rany mu zadali i zostawiwszy na pół umarłego, odeszli. Przypadkiem przechodził tą droga pewien kapłan; zobaczył go i minął. Tak samo lewita, gdy przyszedł na to miejsce i zobaczył go, minął. Pewien zaś Samarytanin, będąc w podróży, przechodził również obok niego. Gdy go zobaczył, wzruszył się głęboko: podszedł do niego i opatrzył mu rany, zalewając je oliwą i winem; potem wsadził go na swoje bydlę, zawiózł do gospody i pielęgnował go. Rembrandt nie tylko ukazał epizod biblijny na tle pejzażu, ale bardzo ściśle powiązał go z tym pejzażem, a zmiany zachodzące w naturze odzwierciedlają to, co dzieje się w świecie ludzkim. Wiatr przepędza ciemne burzowe chmury odsłaniając niebieskie niebo. Burza i ciemność, będące symbolami zła, przemijają, a na równinę padają pierwsze promienie słońca, które symbolizują dobro. Podobnie dzieje się w świecie ludzkim - obojętność i brak zainteresowania drugim człowiekiem, przełamane zostały przez miłosierny czyn dobrego Samarytanina. W obrazie tym występują zarówno elementy biblijne (postaci kapłana i lewity, orientalne miasto, palma na skraju lasu), jak elementy holenderskiej XVII-wiecznej rzeczywistości (wiatraki na murach miasta, kareta). W ten sposób artysta położył nacisk na trwałość biblijnego przekazu o miłości bliźniego i miłosierdziu, których wagę podkreślał w swoim nauczaniu Chrystus i które stanowią istotę człowieczeństwa, aż po czasy nam współczesne. Grupa potężnych dębów na pierwszym planie dzieli obraz na dwie części. Po lewej równina oświetlona silnym światłem słonecznym, zapełniona drobnymi figurami ludzi i zwierząt, zamknięta na horyzoncie wzgórzami i panoramą orientalnego miasta. Po prawej ciemna ściana lasu, wzdłuż której biegnie pogrążona w półcieniu droga. W takim otoczeniu artysta przedstawił dramatyczne wydarzenia ewangelicznej przypowieści o człowieku, który w czasie podróży z Jerozolimy do Jerycha został pobity i obrabowany przez zbójców, a następnie, na pół żywy, porzucony przy drodze. Rannego minęli obojętnie przechodzący obok kapłan i lewita (dwie maleńkie figurki widoczne na zakręcie drogi, w głębi obrazu) i dopiero Samarytanin opatrzył jego rany i zawiózł do gospody, gdzie opłacił dalszą opiekę nad nim. Pobity człowiek, półnagi, pochylony bezwładnie nad końskim grzbietem, widoczny jest na pierwszym planie, po prawej stronie obrazu. Samarytanin, którego owiniętą turbanem głowę widać tuż ponad końskim łbem, troskliwie go podtrzymuje, aby nie spadł z konia. Biblijną opowieść artysta uzupełnił postaciami ze współczesnego mu świata – myśliwym z pomocnikiem polującymi pod drzewami na ptaki oraz karetą bogacza zaprzężoną w cztery białe konie. Tak jak kapłana i lewitę, cechuje ich wszystkich obojętność wobec nieszczęścia bliźniego. Na skraju drogi stoi przerażona para starszych ludzi, którzy mogli być świadkami napadu. Na niebie widzimy ciężkie burzowe chmury, przez które przebłyskuje błękit nieba i przebijają się ostre promienie słońca. Warto zwrócić uwagę na bogatą i bardzo zróżnicowaną fakturę obrazu. W niektórych miejscach (szczególnie w najjaśniejszych partiach) farba została nałożona grubo, pędzlem, szpachlą malarską, nawet palcami, a gdzie indziej położona cienko, delikatnie, tak że prześwieca przez nią czerwony podkład i widoczne są słoje deski, na której obraz jest namalowany. Obraz krakowski to jeden z nielicznych zachowanych olejnych pejzaży Rembrandta. Czas powstania i sposób malowania wiążą go z dwoma innymi burzowymi pejzażami znajdującymi się w Amsterdamie – Rijksmuseum i Brunszwiku - Herzog Anton Ulrich-Museum. (opracowanie - Aleksandra Rzońca na podstawie tekstu autorstwa Doroty Dec) 10 | S t r o n a


PTEw. Oddział Krakowski

ROK 2016

WRZESIEŃ 25 września 2016 r. spotkanie poświęcone tematowi: „Przedstawienia Marii – Matki Jezusa, ukazane w Biblii i w sztuce” jako wprowadzenie do wyjścia na wystawę w Gmachu Muzeum Narodowego w Krakowie. Spotkanie poprowadził p. Stefan Kozieł, który przedstawił istotne informacje dotyczące stosunku Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego do kultu Marii Panny. Aby odpowiednio się przygotować do zwiedzania wystawy, tak bardzo nastawionej na ekspozycję różnorodnych form kultu maryjnego rozwijającego się na przestrzeni wieków w kościele rzymsko-katolickim, poznaliśmy też podstawowe wiadomości o maryjnych przedstawieniach i ich znaczeniu w sztuce i obrzędowości. W naszym spotkaniu z dużym zaciekawieniem uczestniczyła p. Elaine Fillmore delegatka Konferencji Kobiet w Oregonie (USA), która przebywała w Krakowie w ramach rewizyty po pobycie w USA przedstawicielki z Polski. Została ona otoczona troskliwą opieką przez członkinie PTEw – p. Iwonę Czajkę i p. Aleksandrę Rzońcę, które zadbały o bogaty program zwiedzania miasta i udziału w różnych wydarzeniach kulturalnych. (ICZ)

Luterańska "mariologia" Kościół Ewangelicko-Augsburski wyrósł z szesnastowiecznej reformacji luterańskiej. Swoją naukę opiera jednak nie tyle na wypowiedziach ks. dra Marcina Lutra i na jego pracach naukowych, co na księgach symbolicznych, czyli Corpus Doctrinae, które poprzedzone trzema ekumenicznymi wyznaniami wiary w roku 1580 ukazały się jako Liber Concordiae - Księga Zgody. Księga Zgody do dnia dzisiejszego jest oficjalnym wykładem doktryny luterańskiej i wiąże wszystkie Kościoły ewangelicko-luterańskie (czyli augsburskie) w jeden Kościół o jednej doktrynie. Jedyną normą wszelkiej doktryny kościelnej według luteranizmu jest Pismo Święte. Księgi symboliczne są wykładem Pisma Świętego według rozumienia luterańskiego i zawierają pełną naukę wiary pierwotnego Kościoła. Luterańska doktryna nie zawiera specjalnej dziedziny wiedzy teologicznej, którą inne Kościoły chrześcijańskie nazywają "mariologią". Luterańska "mariologia" wiąże się ściśle z nauką o Synu Bożym Jezusie Chrystusie, głównie z Jego inkarnacją. Tak też luteranizm postrzega mariologię w Piśmie Świętym. Maria Panna występuje w Piśmie Świętym tylko w związku z osobą Jezusa Chrystusa, z Jego wcieleniem się przed blisko 2000 laty. Zarówno Marcin Luter, jak też luterańskie księgi wyznaniowe podkreślają głównie macierzyństwo Marii, Jej wiarę, Jej cnoty, takie jak pokora, uczciwość, uniżenie się, zupełne oddanie siebie samej w służbę Boga. W księgach symbolicznych luteranizmu jest powiedziane o Marii Pannie, że JEST ona DLA EWANGELIKÓW-LUTERAN - Matką Bożą - Bogarodzicą, Świętą, czystą, zawsze Dziewicą, Najchwalebniejszą i najgodniejszą najwyższej czci ze wszystkich kobiet żyjących w przeszłości, teraźniejszości i przyszłości na ziemi. Natomiast Maria Panna NIE JEST dla luteran: Orędowniczką, Współodkupicielką, Królową niebios i ziemi, Niepokalanie poczętą i Wniebowziętą. /źródło: http://www.luteranie.pl/materialy/stosunek_kosciola_ewangelicko_augsburskiego_do_kultu_marii_panny/ 11 | S t r o n a


PTEw. Oddział Krakowski

ROK 2016

PAŹDZIERNIK 1 października 2016 r. wystawa MARIA MATER MISERICORDIA w Gmachu Muzeum Narodowego w Krakowie Kilkunastoosobową grupą udaliśmy się do Gmachu Głównego Muzeum, gdzie zobaczyć można było arcydzieła sztuki europejskiej tworzone przez sławnych mistrzów: Giotto di Bondone, Paolo Veneziano, Donatello, Luca della Robbia, Hans Memling, Andrea Mantegna, Albrecht Dürer, Lorenzo Ghiberti, Francisco Zurbarán, Peter Paul Rubens. Dzięki materiałom i wskazówkom przygotowanym przez oprowadzającą naszą grupę po wystawie p. Aleksandrę Rzońcę zwróciliśmy uwagę na najciekawsze obiekty, poznając ich sekrety dotyczące czy to technik tworzenia, czy też okoliczności ich powstania. Na wystawie wyeksponowane były także ikony bizantyńskie, italo-bizantyńskie i ruskie, głównie z okresu późnego średniowiecza i epoki nowożytnej. Wszystkie te niezwykle cenne obiekty zostały wybrane w taki sposób, aby pokazać różne adaptacje pewnych ujęć tematycznych, wynikające z czasu powstania tych dzieł oraz ich konkretnego przeznaczenia (obrazy ołtarzowe, obrazy i rzeźby do prywatnej dewocji, sztandary używane w trakcie procesji). Zgromadzone dzieła robiły niesamowite wrażenie, a różnorodność ikonograficzna i sposób przedstawiania Marii skłaniały do dyskusji, które trwały jeszcze długo po wyjściu z wystawy. (KRZ)

13 października 2016 r. – prezentacja działalności krakowskiego Oddziału PTEw. na spotkaniu o tematyce wielokulturowości Na zaproszenie Inicjatywy Wielokulturowy Kraków mieliśmy okazję zaistnieć w szczególnej odsłonie wydarzenia PechaKucha Cracow, podczas którego przedstawione zostały: Stowarzyszenie Rodzin Wielokulturowych, Polskie Towarzystwo Ewangelickie, Centrum Społeczności Żydowskiej JCC Kraków, Stowarzyszenie Kultury Łemkowskiej oraz podróżnicze kontakty nawiązane przez krakowian w Maroku. Specyfiką wydarzenia typu PechaKucha są prezentacje polegające na pokazie 20 slajdów, ale czas omówienia każdego z nich to 20 sekund, czyli całość prezentacji trwa bardzo krótko, bo tylko ok. 7 minut, dzięki czemu w trakcie jednego 1,5godzinnego spotkania można przedstawić kilka różnych organizacji czy tematów i jest jeszcze czas na dyskusje oraz na luźne rozmowy. Prezentację o krakowskim oddziale PTEw. przygotowała i przedstawiła p. Aleksandra Rzońca. (KRZ)

12 | S t r o n a


PTEw. Oddział Krakowski

ROK 2016

LISTOPAD 26 listopada 2016 r. - spotkanie poświęcone poznaniu „Klocków doktora Marcina Lutra” w Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego. W nawiązaniu do rozpoczętego właśnie Roku Reformacji w dniu 26 listopada 2016 r. przygotowane zostało specjalne spotkanie muzealne. Tym razem udaliśmy się do Muzeum UJ w Collegium Maius, by oglądnąć klocki drzeworytnicze służące do druku Biblii Wittenberskiej (tzw. Biblii Lutra, stąd nazywanych czasem „klockami doktora Marcina Lutra”) i poznać ich historię, którą zaprezentowała pani Maria Gajek - kustosz Działu Grafiki. Ponieważ spotkanie to miało miejsce w Collegium Maius, to połączone było z przedstawieniem przez członków PTEw. postaci zasłużonych profesorów UJ należących do krakowskiej Parafii Ewangelickiej, a byli to: JERZY SAMUEL BANDTKIE (1768 - 1835), profesor, dyrektor Biblioteki Jagiellońskiej, historyk, filolog, językoznawca, bibliotekarz i badacz dziejów Śląska; KAROL HAUBE (1769 1845), profesor matematyki, rektor UJ, naukowiec i wojskowy, prezes Towarzystwa Naukowego Krakowskiego; KAZIMIERZ SKOBEL (1806 – 1876) , profesor medycyny, rektor UJ; LUDWIK TEICHMAN-STAWIARSKI (1823– 1895), profesor anatomii, rektor UJ, odkrywca nowej drogi badań w medycynie sądowej – kryształków heminy (tzw. "kryształki Teichmanna"); KORNEL MICHEJDA (1887 -1960), chirurg, profesor UJ, a następnie AMw Krakowie, zostawił po sobie pamięć świetnego chirurga, szlachetnego człowieka i dobrego Polaka; JAN STANISŁAW BYSTROŃ (1892 – 1964) socjolog, etnolog i historyk kultury, profesor uniwersytetów w Poznaniu, Krakowie i Warszawie, członek PAN; PAWEŁ SIKORA (1912-2002) antropolog, profesor zwyczajny, wykładowca UJ. Spotkanie to zakończyły rozmowy przy kawie i herbacie o ważnych kwestiach związanych z obchodami 500-lecia Reformacji. (ARZ) Bez Gutenberga nie byłoby Reformacji. Nie tylko reformacja ma wiele do zawdzięczenia Gutenbergowi, ale i branża drukarska Lutrowi. Wyrwał ją z marazmu, zapewnił powodzenie na przyszłość. Protestanckie Kościoły intensywnie edukowały wiernych wszak każdy ewangelik musiał czytać Ewangelię. W ten sposób powstał rynek czytelniczy o rozmiarach gwarantujących wysokie zyski na długie stulecia. W medialnej wojnie protestantów z katolikami górę wzięli ci pierwsi. Rozpoczęło się od druków ulotnych m.in. słynnych 95 tez, a następnie ukazywały się sprawozdania z kolejnych dysput. Druki zawierały przekaz dostosowany do możliwości nawet tych najmniej wyrobionych. Tylko w 1520 r. Luter opublikował aż 27 prac, które rozeszły się w łącznym nakładzie pół miliona egzemplarzy! Ponadto, dzięki drukowi, już za życia Lutra przekład Biblii sprzedał się w blisko milionie egzemplarzy. Nazwisko Reformatora stało się handlową marką. Biblię w jego przekładzie wydawcy zaczęli opatrywać tytułem „Biblia Lutra”. W Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Maius znajduje się zbiór klocków drzeworytniczych liczący ok. 3000 sztuk. W jego skład wchodzą między innymi klocki, z których odbijano w latach 1533-1534 drzeworyty w Biblii Wittenberskiej z 1534 r. (tzw. Biblii Lutra), oraz Josta Ammana (Frankfurt, 1571) a także klocki o tematyce historycznej, astronomicznej, botanicznej i inne, pochodzące z dzieł drukowanych w XVI wieku w znanych drukarniach krakowskich m.in. (H. Wietora, F. Unglera, Ł. Andrysowicza, Szarffenbergów i innych. (ARZ) 13 | S t r o n a


PTEw. Oddział Krakowski

ROK 2016

GRUDZIEŃ 11 grudnia 2016 r. – spotkanie robocze oddziału poświęcone planom na rok 2017 – Jubileuszowy rok 500-lecia Reformacji Rok 2017 będzie dla ewangelików szczególny, ze względu na 500 rocznicę Reformacji. Myśląc o przybliżeniu wszystkim zainteresowanym tej rocznicy Krakowski Oddział PTEw. uznał, że właściwym będzie zorganizowanie wyjazdów do „źródeł Reformacji”. Zaproponowano też zorganizowanie spotkania w dniu 8 stycznia 2017 r. na temat: „Podróże ewangelickie Czechy-Niemcy-Szwajcaria-Izrael”, by przedstawić stworzoną propozycję cyklu wycieczek układających się w pewną sekwencję inspirowaną kolejnością historycznych zdarzeń: Wyjazd „Śladami Jana Husa” do Czech oraz Saksonii, w dniach 31.03 – 2.04. 2017 r. do miejsc związanych z historią husytów i kościołów braterskich – czeskich i morawskich. CIESZYN ● TABOR ● PRAGA ● BIAŁA GÓRA ● MLADA BOLESLAV●HERRNHUT

CENA: 790 PLN/os. Wyjazd „Śladami Marcina Lutra” przez Niemcy, w dniach 15-18.06.2017 r. Trasa obejmie miasta związane z życiem i działalnością Reformatora; WITTENBERGA● EISLEBEN● ERFURT● WARTBURG● MIŚNIA● LIPSK●DREZNO

CENA: 1290 PLN/os. Wyjazd „Śladami Jana Kalwina” do Szwajcarii i Francji w dniach 29.10 – 04.11.2017 r. by odwiedzić miejsca związane z nurtem reformowanym, by zobaczyć ich stan aktualny, wzbogacić naszą wiedzę i wzmocnić naszą wiarę. AUGSBURG ● ZURYCH ● GENEWA● NEUCHATEL● BAZYLEA ● DORNACH ● STRASBOURG CENA: 1990 PLN/os.

Telefon kontaktowy do koordynatora wyjazdów: Bogusław Tondera 791-03-88-99 Wyjazdy organizowane są we współpracy z Biurem Podróży PLANETA s.c. Rejestr Organizatorów Turystki i Pośredników Turystycznych Nr Z/31/2008 31-055 Kraków, ul. Miodowa 26 pok. 2.14A; e-mail: bpplaneta1@gmail.com tel/faks: +48 12 422-03-34, 501 385748 mBank – numer konta : 60 1140 2017 0000 4102 0756 3291

Ponadto postanowiono podjąć starania zorganizowania wydarzeń związanych z ukazaniem znaczenia Biblii w życiu ewangelików m.in. poprzez przygotowanie wystawy, koncertu oraz cyklu wykładów. Do planu na rok 2017 wpisano także stałe formy działania krakowskiego oddziału PTEw. takie jak: wyjazd na Równicę, wyjścia do muzeów, spotkania tematyczne z zaproszonymi gośćmi oraz oczywiście wraz z Polskim Towarzystwem Bachowskim współorganizację koncertu w okresie Wielkanocnym. (BT)

14 | S t r o n a


PTEw. Oddział Krakowski

ROK 2016

AKTYWNOŚĆ CZŁONKÓW KRAKOWSKIEGO ODDZIAŁU PTEw. – udział w konferencjach, forach, spotkaniach W czerwcu 2016 r. na regionalnej Konferencji Kobiet ELCA w Oregonie (USA) przebywała Iwona Czajka z krakowskiej parafii ewangelickiej, która reprezentowała kobiety z Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w Polsce.

W dniach 16-18 września 2016 r. na XXV. Jubileuszowym Ogólnopolskim Forum Kobiet Luterańskich, które odbyło się w Centrum Luterańskim w Warszawie, środowisko krakowskich kobiet luterańskich reprezentowała Aleksandra Rzońca

30 października 2016 – w Koninie odbyło się spotkanie autorskie Krzysztofa i Aleksandry Rzońców z dużą grupą parafian, którym przedstawione zostało nie tylko wydawnictwo pt. "MOWY STOŁOWE wygłaszane przez MARCINA LUTRA podczas domowych dysput z przyjaciółmi”, ale także tomik poezji „TO WE MNIE TRWA” zbierający wiersze ukazujące się na łamach Zwiastuna Ewangelickiego.

17 listopada br. - na spotkaniu bielskiego Oddziału PTEw. Bogusław Tondera – prezes krakowskiego Oddziału PTEw. przedstawił temat: Reformacja pod Wawelem zapoznając zabranych z wydarzeniami, które działy się w Krakowie od początku Reformacji

W dniach 18-20 listopada 2016 we Wrocławiu miała miejsce Konferencja poświęcona organizacji Światowego Dnia Modlitwy w roku 2017, w której uczestniczyły 2 członkinie krakowskiego Oddziału PTEw.: Iwona Czajka i Aleksandra Rzońca 22 listopada 2016 podczas spotkania katowickiego oddziału PTEw. Bogusław Tondera (z krakowskiego oddziału PTEw.) wystąpił z prelekcją „Podróże ewangelickie: Czechy, Niemcy, Szwajcaria, Izrael” uzupełnioną licznymi fotografiami przedstawiającymi zabytkowe miasta, muzea i świątynie.

11 grudnia 2016 r. w parafii ewangelicko-augsburskiej w Nowym Sączu na spotkaniu autorskim, zaprezentowane zostały: publikacja "MOWY STOŁOWE wygłaszane przez MARCINA LUTRA podczas domowych dysput z przyjaciółmi” w opracowaniu redakcyjnym Krzysztofa Rzońcy oraz dwa tomiki wierszy Aleksandry Rzońcy - „TO WE MNIE TRWA” i „GWIAZDA CUDEM LŚNI” 15 | S t r o n a


PTEw. Oddział Krakowski

ROK 2016

WARTO WIEDZIEĆ, WARTO ZOBACZYĆ, WARTO PRZECZYTAĆ, WARTO SKORZYSTAĆ: Nie tylko historia… - wysiłek umysłowy i praca, jako współczesne filary protestanckiej etyki Wybierając się na wycieczki – te prywatne i te zorganizowane – najczęściej odwiedzamy miejsca historyczne, czasem związane z konkretnymi postaciami czy wielkimi wydarzeniami. Czasem dla ich piękna, tak jak zazwyczaj pragniemy podziwiać poza architekturą piękno przyrody, np. parki krajobrazowe czy rezerwaty przyrody. Rzadko wybieramy miejsca związane ze współczesnością chociaż poza historią, poza naturą jest do poznania wiele miejsc i obiektów uruchomionych i działających w sposób godny naśladowania, miejsc które sławią umysłowy wysiłek i pracę – filary protestanckiej etyki. A może warto? Dlatego w nawiązaniu do proponowanych na rok 2017 wyjazdów z cyklu „Śladami Reformacji” pragnę przybliżyć, kilka miejsc ukazujących osiągnięcia współczesnego przemysłu czy nauki, z którymi spotykamy się w naszym codziennym życiu. Na trasie wyjazdu do Czech zaproponowano odwiedzenie miejscowości Mlada Boleslav – miejsca, gdzie powstają znane i lubiane samochody marki Skoda. Ich historia zaczyna się od 1895 r. kiedy to Vaclav Klement i Vaclav Laurin uruchamiają pod nazwą Slavia produkcję … rowerów. Dzięki dobrej jakości produkcji i właściwemu zarządzaniu firma rozwija się i rozpoczyna produkcję motocykli a następnie samochodów. W roku 1925 łączy się z firmą z Pilzna, której właścicielem był inż. Emil Skoda, i tak od tego roku pojazdy opuszczające fabrykę będą nosić symbol uskrzydlonej strzały i nazwę SKODA. Dzisiaj to wielki zautomatyzowany, nowoczesny zakład produkcyjny – można go odwiedzić i zapoznać się z procesami współczesnej technologii, a chętni mogą się też wybrać do muzeum fabrycznego w sentymentalną podróż do początku drogi industrializacji Czech. A jeśli ktoś zechce wybrać się do Niemiec? To może w takim razie zobaczyć jak produkuje się Volkswageny w Glaeserne Manufaktur w Dreźnie. Choć w tym przypadku nazwa „Volkswagen” może być trochę myląca. Nazwa samochodu tłumaczy się jak samochód ludowy – narodowy – obywatelski, po prostu dostępny dla każdego, a w tym przypadku niespodzianka. Tylko niewielu z nas stać na samochody produkowane w Dreźnie – jest to model Phaeton – powstający na prywatne zamówienia w limitowanych seriach. Manufaktura zaś – futurystyczny szklany obiekt prawie w centrum Drezna, zaprasza indywidualnych nabywców do śledzenia produkcji jedynego, niepowtarzalnego egzemplarza samochodu od jego wstępnego projektowania poprzez nadzór nad każdym etapem produkcji do osobistego odbioru. Turyście pozostaje wrażenie uczestniczenia w ciekawym projekcie technologicznym, zachwyt na reżimem pracy i piękna architektura bądź co bądź, przemysłowego obiektu. Natomiast podczas wyjazdu do Szwajcarii można pójść innym tropem. Na rozległych obszarach na północ od Genewy rozciągają się naukowe obiekty pod nazwą CERN – europejski ośrodek badań fizycznych nad cząsteczkami atomowymi. Jego główna część badawcza – wielki rozpędzacz hadronów – mieści się pod ziemią ale odwiedzenia ośrodka, zapoznanie się z efektami pracy naukowców, obejrzenie centrów sterowniczych, centrów informatycznych i eksperymentów uzupełniających, jak np. monitorowanie europejskiej stacji kosmicznej, dostarczy wielu niezapomnianych wrażeń i pozwoli lepiej zrozumieć potrzebę podstawowych badań naukowych. /tekst: Bogusław Tondera/

Mlada Boleslav – fabryka Skody

Drezno - Glaeserne Manufaktur

16 | S t r o n a

CERN pod Genewą


PTEw. Oddział Krakowski

ROK 2016

Muzyka jest pięknym, wspaniałym darem Bożym bliskim teologii …. W jednej z tzw. Mów Stołowych1 Marcin Luter stwierdził: Najpiękniejszym i najcudowniejszym darem Bożym jest muzyka. Szatan jest jej wrogiem, ponieważ dzięki niej można odpędzić wiele niepokoi i złych myśli. Diabeł jej nie znosi. Muzyka jest najlepszą spośród sztuk. Nuty ożywiają tekst. Przepędzają ducha smutku, jak widać to na przykładzie króla Saula.[…] Muzyka jest najlepszym pokrzepieniem dla zasmuconego człowieka, dzięki niej serce jest na nowo radosne, pokrzepione i orzeźwione. Jak mawiał Wergiliusz: Tu calamos inflare leves, ego dicere versus /Kiedy ty śpiewasz nuty, ja chcę śpiewać tekst/. Muzyka jest niczym dyscyplina i mistrzyni dyscypliny, gdyż czyni ludzi delikatniejszymi i łagodniejszymi, bardziej przyzwoitymi i rozważnymi. […] Muzykę zawsze kochałem. Kto potrafi tworzyć tę sztukę, ten jest dobry i zdolny do wszystkiego. Trzeba zatrzymać muzykę w szkołach. Prowadzący szkoły muszą umieć śpiewać, w przeciwnym razie nie będę ich poważał. […] Muzyka jest pięknym, wspaniałym darem Bożym bliskim teologii. […] Młodość powinna wciąż przyzwyczajać się do sztuki, ponieważ ta kształtuje wytwornych, utalentowanych ludzi”. Dlatego Polskie Towarzystwo Ewangelickie wspiera działalność muzyczną, szczególnie zaś propaguje polską muzykę ewangelicką i od 2015 roku obejmuje patronatem działalność zespołu Kolegium Muzyki Ewangelickiej. Kolegium Muzyki Ewangelickiej (pierwsza nazwa zespołu to: Fabryka Pieśni) zależnie od repertuaru w zmiennym składzie - jednak ze stałym duetem założycieli: sopranistki Blanki Dembosz oraz wiolonczelisty i kontratenora Łukasza Laxy - to połączenie solistów i kameralistów: sopranu, wiolonczeli i skrzypiec lub sopranu, barytonu, wiolonczeli, skrzypiec oraz organów i lutni, z których każdy zajmuje się zarówno muzyką dawną, jak i nową. Duże doświadczenie wykonawcze, niebanalne artystyczne osobowości oraz dobre muzyczne przygotowanie dają członkom zespołu swadę i swobodę twórczą oraz odwagę dokonywania śmiałych interpretacji. Muzycy poszukują nowych brzmień, eksperymentują z formą, ale trzymają się najważniejszego przekazu, którym jest Słowo. Z programem muzyki pasyjnej "Lamentacje" zespół (w składzie sopran, wiolonczela i kontrabas) wystąpił w czterech parafiach ewangelickich: w Starym Bielsku, Bielsku, Pszczynie oraz w Krakowie (w rodzimej parafii dwojga muzyków - Blanki Dembosz i Łukasza Laxy). Z programem polskiej muzyki religijnej wystąpili również jako Fabryka Pieśni na międzynarodowym Festiwalu Muzyki Sakralnej w Nysie w 2015 roku. W 2016 roku zespół wystąpił z koncertami: kolęd w Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Krakowie, pieśni pasyjnych - Lamentacje w Parafii Rzymskokatolickiej p.w. św. Klemensa w Wieliczce, w Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Poznaniu oraz w Centrum Kultury w Skawinie. Z programem Jakub Lubelczyk - Psałterz Dawida zespół wystąpił w Parafii Ewangelicko - Augsburskiej w Krakowie podczas spotkania "Różne oblicza psalmów”, w kościele ewangelickim w Lublinie podczas festiwalu Wielokulturowy Lublin oraz w Gnieźnie podczas Królewskiego Festiwalu Artystycznego. Podczas uroczystego nabożeństwa z okazji Święta Reformacji rejestrowanego przez Program Drugi Polskiego Radia, zespół wykonał psalm 112 "Błogosławiony mąż" z Psałterza Jakuba Lubelczyka. /tekst: Blanka Dembosz/ A oto i poetycka recenzja po koncercie „Lamentacje” PIEŚŃ Dźwięków drganie między strunami głosem rozbudzone, roztrzęsione, uniesione –

szeptem zawstydzone… Trwa rozmowa pomiędzy kontrabasem a wiolonczelą – sopranem prowadzona… Aleksandra Rzońca (Kraków, 4.04.2015)

zespól podczas koncertu w Lublinie

1

"MOWY STOŁOWE wygłaszane przez MARCINA LUTRA podczas domowych dysput z przyjaciółmi” red. Krzysztof Rzońca, Kraków 2016, cz.I, s.18 [więcej o Mowach Stołowych na blogu: „MOWY STOŁOWE MARCINA LUTRA” mowystolowe.blogspot.com]

17 | S t r o n a


PTEw. Oddział Krakowski

ROK 2016

Luteranie w Stanach Zjednoczonych – kilka najważniejszych informacji Na wrześniowym spotkaniu PTE gościliśmy Panią Elaine Fillmore ze Stanów Zjednoczonych – przedstawicielkę Konferencji Kobiet ELCA w Oregonie. Od razu pojawiło się pytanie o obecność naszych współwyznawców na mapie tego kraju. Z uwagi na mój tegoroczny pobyt na Konferencji Kobiet ELCA w Oregonie i szczególne zainteresowanie tym zagadnieniem, udało mi się zebrać garść informacji, którymi pragnę się teraz podzielić. Ponad 51% Amerykanów w ponad 324 milionowym społeczeństwie identyfikuje się z protestantyzmem. Według statystyk, luteranie stanowią prawie 8 milionową populację. Należy jednak pamiętać, że na gruncie amerykańskim funkcjonuje nie jeden, ale blisko 20 Kościołów luterańskich: liberalnych i konserwatywnych (mniej lub bardziej). Dwa największe, Ewangelicko-Luterański Kościół w Ameryce (Evangelical Lutheran Church in America) oraz Kościół Luterański Synodu Missouri (Lutheran Church-Missuri Synod) są wiodącymi reprezentantami wspomnianych wyżej stanowisk. Ewangelicko-Luterański Kościół w Ameryce – z ponad 4 milionami wiernych żyjących w blisko 10 tysiącach kongregacji (parafii), które z kolei zgrupowane są w 65 synodach (diecezjach) – od 1970 roku ordynuje kobiety na prezbiterów. W chwili obecnej aż 35% wszystkich jego duchownych (w tym 9 biskupów) to kobiety. W 2013 roku na urząd biskupa Kościoła została wybrana wielebna Elisabeth A. Eaton. W latach 90-tych ELCA (w sposób szczególny jedna z jego diecezji - synod Oregonu) nawiązał bliską współpracę z Kościołem Ewangelicko-Augsburskim w Polsce. Znaczącym jej przejawem są naprzemienne wizyty delegatek obu Kościołów na dorocznych konferencjach, czy forach kobiet. Kościół prowadzi szeroką działalność misyjną, socjalną, edukacyjną. W jego ramach działa wydawnictwo (Augsburg Fortress Press) oraz 26 wyższych uczelni, 9 seminariów teologicznych, ponad 2 tysiące szkół różnych szczebli oraz liczne ośrodki misyjne i pomocy socjalnej Kościół Luterański Synodu Missouri liczy ponad 2,4 mln wiernych w ponad 6100 kongregacjach. Nie ordynuje kobiet na urzędy duchowne, ale zgadza się na ich inną aktywność w Kościele (diakonijną, edukacyjną). Kościół ma własne wydawnictwo Concordia Publishing House, dwa seminaria teologiczne oraz 10 uniwersytetów, znanych jako Concordia Univercity System. Prowadzi również wiele szkół średnich i podstawowych oraz ośrodków pomocy socjalnej. Od 2010 roku jego prezydentem jest pastor Matthew C. Harrison. Z innych ewangelickich wspólnot eklezjalnych warto wymienić przynajmniej te większe: North American Lutheran Chuch (konfesyjny luteranizm) ze 140 tysiącami wiernych; Lutheran Congregations in Mission for Christ (konfesyjny luteranizm) z 300 tysiącami wiernych; Wisconsin Evangelical Lutheran Synod (konfesyjny luteranizm) z ponad 410 tysiącami wiernych, American Association of Lutheran Churches z 20 tysiącami wiernych, Church of Lutheran Brethren of America z 10 tysiącami wiernych. Większość z nich prowadzi działalność wydawniczą oraz edukacyjną. Niektóre prowadzą działalność misyjną. Wszystkie natomiast – są aktywne na polu diakonijnym. /tekst i fotografie: Iwona Czajka/

Kościółek luterański w St. Helens (Oregon)

wnętrze luterańskiego kościoła „Bethany” w Portland

18 | S t r o n a


PTEw. Oddział Krakowski

ROK 2016

UTWORY RELIGIJNE POLSKICH POETÓW Juliusz Słowacki Mój Król i mój Pan - to nie mocarz żadny... Mój Król i mój Pan - to nie mocarz żadny, Ni ten - na którym trzy koron się piętrzy, Ale duch pierwszy - globu - światowładny, Chociażby w chłopku - duch świata - najświętszy; Czy on na świecie żyw - czy - gdzie nad światem? Wiem, że duch taki jest - i dość mi na tem. Skądkolwiek jego duch na mnie uderzy, Gdziekolwiek Jego wołanie usłyszę Czy to zjawi się w siermiążce pasterzy, Czy jeszcze w żłobku matka go kołysze. Gdziekolwiek ono dziecko światowładne Poczuję - klęknę i na twarz upadnę.

Konstanty Ildefons Gałczyński Pieśń cherubińska Rankiem z domu wychodzimy, wrogowie cudów każdy w swoją stronę... A dopiero wieczorem leży przed nami plon trudu jak skrzypce - świeżo skończone. Żona kwiat stawia na oknie, drzewo w kominie bzyka, na ręce złocone ogniem płynie muzyka. […] Naszym żonom daj oczy szafirowe, niech mają srebrne palce i suknie hiacyntowe. Naszym dzieciom pokarmy pożywne, żeby rosły i były proste, a nie dziwne. O kominie także nie zapomnij, Panie: Niech jada swą brzezinę na drugie śniadanie. o kota naszego zatroskaj się ładnie: żeby mu ciepło było, kiedy śnieg upadnie. Wróć zdrowie obłąkanym, kraj wybaw od wojny, daj chwilę odpocznienia wszystkim niespokojnym. Koniec modlitwy. Teraz grzmi. A echo odpowiada mi i w mazowieckich ostach, i w błotach Pińska... Słyszysz jak brzmi moja codzienna, moja uparta, moja prosta pieśń cherubińska.

19 | S t r o n a


PTEw. Oddział Krakowski

ROK 2016

Julian Tuwim Chrystusie Jeszcze się kiedyś rozsmucę, Jeszcze do Ciebie powrócę, Chrystusie... Jeszcze tak strasznie zapłaczę, Jeszcze przez łzy Ciebie zobaczę, Chrystusie... I taką wielką żałobą Będę się żalił przed Tobą, Chrystusie, Że duch mój przed Tobą uklęknie I wtedy serce mi pęknie, Chrystusie…. Julian Tuwim Litania Modlę się, Boże, żarliwie, Modlę się, Boże, serdecznie: Za krzywdę upokorzonych, Za drżenie oczekujących, Za wieczny niepowrót zmarłych, Za konających bezsilność, Za smutek niezrozumianych, Za beznadziejnie proszących, Za obrażonych, wyśmianych, Za głupich, złych i maluczkich, Za tych, co biegną zdyszani Do najbliższego doktora, Za tych, co z miasta wracają Z bijącym sercem do domu, Za potrąconych grubiańsko, Za wygwizdanych w teatrze, Za nudnych, brzydkich, niezdarnych, Za słabych, bitych, gnębionych, Za tych, co usnąć nie mogą, Za tych, co śmierci się boją, Za czekających w aptekach I za spóźnionych na pociąg, - ZA WSZYSTKICH MIESZKAŃCÓW ŚWIATA, Za ich kłopoty, frasunki, Troski, przykrości, zmartwienia, Za niepokoje i bóle, Tęsknoty, niepowodzenia, Za każde drgnienie najmniejsze, Co nie jest szczęściem, radością, Która niech ludziom tym wiecznie Przyświeca jeno życzliwie Modlę się, Boże, serdecznie, Modlę się, Boże, żarliwie! 20 | S t r o n a


PTEw. Oddział Krakowski

ROK 2016

Julian Tuwim Psalm 42 (przełożony przez Juliana Tuwima w latach 1940-44) Jak jeleń krzyczy do strumieni, Tak dusza moja Ciebie wzywa Żywego Boga pragnie żywa! O, kiedyż przed oczyma Twemi stanie spragniona, nieszczęśliwa? Łzy moje są mi zamiast chleba, Gdy mi codziennie słyszeć trzeba: Kędyż ten Bóg twój? Gdzie przebywa? Gdy prześmiewają się szyderce, Wylewam w siebie własne serce: Nie chadzałżem do Twej świątyni Z weselem, z chwałą, jako inni? Czemu się, duszo moja, smucisz? Nie trwóż się sobą, lecz się ucisz: Dostąpisz Boga, który zbawia. O, jakże będę Go wysławiał! Okno duszy mojej, ból ją wyżarł, Przeto do Ciebie tęsknię, Panie, Wspominam Cię na górze Mizar I na Hermonie, na Jordanie. Przepaść przepaści woła, słysząc Szumy upustów Twoich co dzień, Nade mną burze Twoje wiszą, Walą się na mnie Twe powodzie! Lecz za dnia miłosierdziem Swoim Bóg, żywot mój, mnie uspokoi, A piosnka Jego nocą ciemną Razem z modlitwą będzie ze mną. Powiem ja Bogu, mojej skale: Przeczżeś zapomniał o mej trwodze? I gdy się uciśniony żalę, Czemu bez łaski Twojej chodzę? Jest jako rana na mym ciele, Gdy sobie kpią nieprzyjaciele: Kędyż ten Bóg twój? Gdzie przebywa? Ozwij się, skało, gdy Cię wzywam! Czemu się, duszo moja, smucisz? Nie trwóż się sobą, lecz się ucisz. Czekaj na Boga, który zbawia. O, jakże będę Go wysławiał!

21 | S t r o n a


PTEw. Oddział Krakowski

ROK 2016

Jan Twardowski Litość Wysławiają miłość lekceważą litość a ja mówię zlituj się nade mną odpychana przez ludzi przez mocnych wydrwiona właśnie zbawić mnie może tylko litość Twoja

Maria Pawlikowska-Jasnorzewska Cnoty Wszystkie cnoty miłe Panu Bogu maleją mi w oczach i bledną. Posiadam już tylko jedną: kocham cię, mój Wrogu...

Maria Pawlikowska-Jasnorzewska Spóźniony list Może kiedyś, nieoczekiwanie, przyjdzie list ten. I nic się nie stanie. Tylko patrząc w oczy Panu Bogu rzeknę z cicha: "Za późno, mój Panie!"

Wojciech Młynarski Samotnie kolędować źle Hej ludzie posłuchajcie mnie. Kolędy są pisane Co najmniej na dwa głosy, Samotnie kolędować źle. Nie zamykajcie domu bram. Bo może w nie zapuka, Kto nie chce w taki wieczór Na pierwszą gwiazdkę czekać sam. Obyczaj stary to jak świat. Że w każdym, każdym domu W Wigilię czeka talerz, By ktoś samotny nad nim siadł. A gdy się już wieczerzę zje. Kolędę pod niebiosy Niech niosą liczne głosy, Samotnie kolędować źle.

22 | S t r o n a


PTEw. Oddział Krakowski

ROK 2016

Czesław Miłosz Miejcie zrozumienie Miejcie zrozumienie dla ludzi słabej wiary. Ja też jednego dnia wierzę, drugiego nie wierzę. Ale jest mi dobrze w modlącym się tłumie. Ponieważ oni wierzą, pomagają mi wierzyć w ich własne istnienie, istot niepojętych. Pamiętam, że zostali stworzeni niewiele niższymi od niebieskich mocy. Pod swoją brzydotą, piętnem ich praktyczności, są czyści, w ich gardłach, kiedy śpiewają, pulsuje tętno zachwytu. […] Naturalnie, jestem sceptyczny, ale razem śpiewam, pokonując w ten sposób przeciwieństwo pomiędzy prywatną religią i religią obrzędu.

Czesław Miłosz Coś się narodził Coś się narodził tej nocy Byś nas wyrwał z czarta mocy. Kolęda Ktokolwiek uważa za normalny porządek rzeczy w którym silni triumfują, słabi giną, a życie kończy się śmiercią godzi się na diabelskie panowanie. Chrześcijaństwo niech nie udaje, że jest przyjazne światu, skoro widzi w nim grzech pożądania czyli uniwersalnej Woli, jak to nazwał wielki filozof pesymizmu, Schopenhauer, który w chrześcijaństwie i buddyzmie znajdował rys wspólny, współczucie dla mieszkańców ziemi, padołu łez. Kto pokłada ufność w Jezusie Chrystusie oczekuje Jego przyjścia i końca świata, kiedy pierwsze niebo i pierwsza ziemia przeminą i śmierci już nie będzie

Czesław Miłosz Jeżeli Jeżeli Boga nie ma, to nie wszystko człowiekowi wolno. Jest stróżem brata swego i nie wolno mu brata swego zasmucać, opowiadając, że Boga nie ma

23 | S t r o n a


PTEw. Oddział Krakowski

ROK 2016

PROPOZYCJE WYDARZEŃ PLANOWANYCH NA ROK 2017 Styczeń – spotkanie Podróże ewangelickie Czechy-Niemcy-Szwajcaria-Izrael Luty – zebranie sprawozdawcze połączone z prezentacją dokonań PTEw. i nowego informatora za rok 2016 Marzec – spotkanie z Wielokulturowym Krakowem oraz Muzyka w zborze - koncert współorganizowany z PTB, wyjazd do Czech „Śladami Jana Husa” (31.03-2.04) Kwiecień – Spotkanie z gościem – Markus Koenig, Maj – DNI BIBLIJNE współorganizowane z Kościołem Ewangelicko-Metodystycznym (27-28.05) oraz wyjście do muzeum UJ Czerwiec – Wyjazd na Równicę (15.06) oraz wyjazd do Niemiec „Śladami Marcina Lutra” (15-18.06) Lipiec – czas wypoczynku i samodzielnych poszukiwań nowych inspiracji Sierpień – letni spacer po Krakowie w poszukiwaniu śladów ewangelickich drukarni lub wyjście do muzeum Wrzesień – spotkanie „Polska literatura ewangelicka na przestrzeni wieków – twórcy i ich dzieła” Październik – Spotkanie z gościem - Piotr Stawiński (UP) oraz wyjazd do Szwajcarii ”Śladami Jana Kalwina” (29.10-4.11) Listopad – wyjścia do muzeów na wystawy: Dziedzictwo (Muzeum Narodowe) i Historia Podgórza (nowy oddział Muzeum Historycznego Miasta Krakowa – Muzeum Podgórza) Grudzień – Spotkanie ze staropolskimi kolędami oraz propozycje do planu pracy na 2018 r.

Wszystkich zainteresowanych SERDECZNIE ZAPRASZAMY do czynnego udziału w proponowanych wydarzeniach oraz do wstąpienia w szeregi Polskiego Towarzystwa Ewangelickiego. Zarząd Krakowskiego Oddziału PTEw.

Oddział Krakowski

24 | S t r o n a

Ptew informator rok 2016  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you