Issuu on Google+

นศภ. ศิวพร สกุลภักดี รหัส 08520168

โรคข้ ออักเสบชนิดเดี่ยว Monoarticular Arthritis

H

ea lth

In

fo r

m

at ic

s

จากประวัติการตรวจสุ ขภาพร่ างกาย สามารถวินิจฉัยโรคได้อย่างถูกต้อง อาการปวดข้อสามารถ บอกได้ถงึ ความผิดปกติตรงบริ เวณข้อต่อ ส่วนประกอบรอบๆข้อต่อ นํ้าไขข้อ หรื อเนื้อเยือ่ บริ เวณข้อต่อ อาการปวดอาจเกิดจากภาวะอักเสบของเส้นประสาท หรื อ อาจเกิดจากโรคต่างๆของข้อต่อ โรคข้อต่ออักเสบชนิดเดี่ยวแบบเฉียบพลัน มีสาเหตุมาจาก การติดเชื้อ หรื อมีการสร้างผลึกในข้อต่อ อาการที่สามรถแสดงถึงความผิดปกติของข้อต่อคือ อาการฝื ด ล้า บริ เวณข้อต่อ เรื้ อรังประมาณ 4-6 สัปดาห์ สามารถนําไปสู่ การติดเชื้อ ข้อเสื่ อม หรื อโรคข้ออักเสบจนมีการตอบสนองต่อการอักเสบทัว่ ร่ างกาย องค์ประกอบของนํ้าไขข้อกระดูกสามารถวิเคราะห์โรคข้ออักเสบชนิดเดี่ยวได้ จากค่าWBC count (จํานวนเซลล์เม็ดเลือดขาว) สี จากการย้อม Gram stain การวิเคราะห์ผลึก ค่า WBC count ซึ่งมีความสําคัญ ในการจําแนกสภาวะการอักเสบได้ ซึ่งในร่ างกายคนปกติจะมีค่า WBC count < 2000 cells/mm 3 ถ้าค่าสูง จะบ่งบอกถึงภาวะกระบวนการอักเสบเกิดขึ้น ทําให้พบจํานวน cell เม็ดเลือดขาวจํานวนมาก (> 75% cell count) ภาวการณ์ติดเชื้อแบคทีเรี ยอย่างเฉียบพลันในข้อต่อ จัดเป็ นสภาวะฉุกเฉิน และควรได้รับการรักษา อย่างทันท่วงที เพือ่ ป้ องกันการถูกทําลายของกระดูกอ่อนตรงข้อต่ออย่างถาวร สามารถแบ่งได้เป็ น การติด เชื้อแล้วทําให้เกิดหนองกับไม่ทาํ ให้เกิดหนอง มักเกิดจากแบคทีเรี ยแกรมบวก เช่น Staphylococcus aureus. เป็ นสาเหตุหลักของการติดเชื้อทัว่ ไป อย่างไรก็ตามยังไม่สามารถอธิบายได้อย่างแน่ชดั เกี่ยวกับ แบคทีเรี ยที่ ก่อให้เกิดโรคปอดบวมว่าสามารถทําให้เกิดโรคข้อได้อย่างไร แต่พออธิบายคร่ าวๆได้จากค่า Disseminated gonococcal infection (DGI) หรื อค่าสภาวะการแพร่ กระจายในเลือดของแบคทีเรี ยทีท่ าํ ให้เกิดการติดเชื้อไป ยังบริ เวณต่างๆ รวมถึงข้อต่อ จากข้อเดี่ยว หรื อ หลายข้อ อาจรวมถึง โรคเอ็นอักเสบ การเกิดแผล ตุ่มหนอง ในบริ เวณต่างๆได้ อาการเหล่านี้สามารถตรวจสอบได้โดยการย้อมสีของนํ้าบริ เวณไขข้อ จะพบการติดสีของ แกรมบวกคือสี มว่ ง หรื อนํ้าเงิน แสดงถึงสภาวะการติดเชื้อจากแบคทีเรี ย โรคข้ออักเสบชนิดเดี่ยวแบบมีผลึก (โรคเกาต์) ตรวจสอบได้จากค่าความแตกต่างระหว่างดรรชนี หักเหสูงสุดกับดรรชนีหกั เหตํ่าสุดในนํ้าไขข้อ เพือ่ หาค่า CPPD (calcium pyrophosphate deposition disease) ที่เป็ นค่าบ่งบอกว่าอาจจะเกิดโรคเกาต์ได้ ในผูป้ ่ วยที่มีอายุนอ้ ยกว่า 60 ปี ในการตรวจหาความผิดปกติ จาก โรค Hemachromatosis Hyperparathyroidism และ Hypothyroidism โดยการตรวจหาผลึก Calcium hydroxyapatite โดยใช้กล้อง electron microscopy หรื อ การย้อมแบบ Alizarin Red จะทําได้ยาก และพบ น้อยในข้อต่อใกล้เคียงกัน ถ้าการวิเคราะห์น้ าํ ไขข้อไม่สามารถวินิจฉัยได้ หรื อผลของ Radiographs ไม่สามารถบอกได้ อาจ แยกความผิดปกติได้เป็ น Osteoarthritis และ Chondrocalcinosis และอาจตรวจพบได้นอ้ ยมาก ในกรณี Osteomyelitis หรื อ Paget’s disease ให้ทาํ การวิเคราะห์ซ้ าํ โดย ย้อม acid-fast stain เพือ่ ตรวจหาแบคทีเรี ย และรา ในของเหลวของร่ างกาย ปั จจัยที่ทาํ ให้เกิดภาวะอาการ rheumatoid ได้แก่จาํ นวน แอนติบอดีท่ีเพิ่มขึ้น จํานวนมากและง่ายต่อการตรวจสอบจากการอักเสบของระบบ


นศภ. ศิวพร สกุลภักดี รหัส 08520168

H

ea lth

In

fo r

m

at ic

s

การวินิจฉัยยังไม่แน่ ชดั สําหรับการพัฒนาโรคข้อไปสู่การอักเสบของระบบ ถ้ามีอาการอักเสบของ ข้อเดี่ยวเรื้ อรังประมาณ 4-6 สัปดาห์แล้วยังไม่สามารถวินิจฉัยได้ ให้ทาํ การตัดชิ้นเนื้อตรงข้อต่อมาตรวจสอบ หาเชื้อวัณโรค และการติดเชื้อรา กรณี ไม่เกิดการอักเสบจะไม่พบการไหลเวียนของเม็ดเลือดขาว ต้องใช้การตรวจสอบจาก Radiography เพือ่ ดูอาการบาดเจ็บ การอักเสบของข้อ การอักเสบของระบบประสาท หรื อ การถูกทําลายของ หลอดเลือด (AVN Avascular necrosis) โรคข้ออักเสบจะมีอาการอักเสบเป็ นอาการสําคัญโดยขึ้นอยูก่ บั ลําดับขั้นของการถูกทําลายของ กระดูกและกระดูกอ่อน การอักเสบของระบบประสาทเป็ นอาการสําคัญของโรคเบาหวานแต่กอ็ าจทําให้เกิด โรคทางระบบประสาทได้หลากหลาย สุดท้ายเมือ่ เกิดการอักเสบและความผิดปกติของระบบประสาทก็จะ ทําให้เกิดอาการปวดข้อ เคลือ่ นไหวผิดปกติ แตกต่างไปจากเดิม ตามข้อต่อ หัวไหล่ สะโพก หรื อหัวเข่า ประเภทข้อต่อชนิดเดี่ยว ในการรักษาจะใช้ Corticosteroids เป็ นหลัก ในการวิเคราะห์หากค่า AVN ไม่ ชัดเจนพอในการวินิจฉัยอาจมาใช้ค่า MRI แทนเพราะ มีความไวต่อการวิเคราะห์มากกว่าและง่ายกว่าในการ ประเมินผลของโครงสร้างเนื้ อเยือ่ ในการศึกษา Radiography หากผลการศึกษาเป็ น positive วินิจฉัยได้ว่ามีอาการเกี่ยวกับ Hemarthrosis และหากการวิเคราะห์ได้ผลเป็ น negative อาจมีความผิดปกติของการบาดเจ็บ ให้ตดั เนื้อเยือ่ รอบข้อแล้วนํามาตรวจต่อไป


โรคข้ออักเสบชนิดเดี่ยว Monoarticular Arthritis