Page 1

GLASN<K PO RUSKI www.ruskeslovo.com

ROK LXIX ^ISLO 27 (3532)

NOVI SAD, 5. XLIJ 2013. ROKU

CENA 30 DINARI

52. FESTIVAL RUSKEJ KULTURI “^ERVENA RU@A” 2013

NAYVI @ATVA U POLNIM CEKU PO [ICKIH NA[IH MESTOH

F

estival ruskej kulturi “^ervena ru`a”, yk najvek{i i najstar{i festival Rusnacoh na tih prostoroh, otrimani piytok, vsobotu i vnwdzelx u Ruskim Keresture. Pone`e z rokami z nqogo vi{li skoro {icki na{o tera{n> muzi~no-tanw~ni festivali, odvi~atelqnosc `e bi zatrimal visoki kvalitet svo>h programoh velqo vek{a. Go~ zme vidzeli bogatu i ri`norodnu programu, najzna~nwj{e `e na Festivalu vivedzeni 12 novi kompozici> za dzeci i 13 za star{ih, u zabavnim duhu. Zoz tim produkciy novej muzi~nej tvor~osci po ruski postala i|e bogat{a. Zoz Akademi> ukra>nskogo tancu “Vesnynka” u Saskatunu u Kanadi pri{li Mariy i Petro Semanovo i rozve{elwli publiku zoz tancom “Volinq”. Yk gosci nastupeli Folklorni ansambl “Rona” Madyrskogo kulturnogo centru zoz Subotici, popularna {piva~ka rusinskih i ukra>nskih {pivankoh Sofiy Fedina z Lqvova, z Ukra>ni i Folklorni ansambl “Rozmariy” z Pre{ova, zoz Slovackej. Po treci raz “Ru`a” u svowj programi mala i Keresturski saym na htorim buli predstaveni na{a privreda i stari remesla, a na saportskim terenu u ramikoh SB “Y{a Bakov” otrimani turnir u odbojki. Programu, medzi drugima visokima goscami provadzeli i narodna poslan>ca Olena Papu}a, predstavitelw

BOK 6.2.

LAP-TOPI NAJLWP[IM [KOLYROM U KULSKEJ OP[TINI

Foto M. Zazulyk

BOK 4.

PRI[LI SVOJO ]U SVO<M, RODZINA DO RODZINI

BOK 12.

@IVOTNA I PROFESIJNA DRAGA U^ITELY ELEMIRA L<KARA

KONCERT

BOK 13.

KERESTURSKI SAYM RUSKEJ PRIVREDI

RI@NORODNI I MASOVNI

Foto Dx. Vina>

Op{tini Kula i keresturskej Mesnej zawdn>ci Ruski Kerestur, htori i najzna~nwj{i finansiwre togoro~nogo Festivalu, predstavitelw Ambasadi Ukra>ni u Serbi>, na ~olw z ambasadorom Viktorom Nedopasom, predstavitelw rusinskih i rusinsko-ukra>nskih festivaloh zoz Slovackej i Gorvatskej, predstavitelw cerkvi, yk i na{ih ustanovoh i institucijoh. Posle programoh, u dvore [koli mladi z “Paktu Rutenorum” or}anizovali dru`enw. Programi Festivalu buli i u znaku na{ih togoro~nih velqkih xvilejoh – 260-ro~n>ci obrazovany po ruski, a prave i na ~esc ozna~ovany 250-ro~n>ci priselwny Rusnacoh do Kocura, yk i 100ro~n>ci yk u Kocure vivedzena per{a predstava po ruski na tih prostoroh.

KOLOCKOVO Z KOCURA SCU OSTAC U SVO<M VALALW

BOKI 8-11. “PUP^E”

Na Keresturskim sajme {e predstaveli kolo 60 privredn>ki, zoz kolo dvacec mestoh, a na n>m buli vilo`eni stari remesla, robota i produkti podn>matelqstva i doma{n> virobki. Or}anizatore tej manifestaci> zadovolqni yk Saym bul na|iveni. Or}anizovanw Sajmu potrimali Pokra>nski sekretariyt za polqoprivredu, vodoprivredu i lwsarstvo, ta Op{tina Kula i Re}ionalna privredna komora Zombor. Na otveranx Sajma buli zamen>k predsidately Op{tini Kula Velibor Milo>~i~, spred Re}ionalnej privrednej komori Zombor bul Dra}an Stevanovi~, ta direktor A}enci> za rozvoj u Op{tini Kula Nikola @e`elq, predsidatelq Ob|ogo zdru`eny podn>matelqoh z tej op{tini Suveilq Karimanovi~, yk i predstavitelw drugih privrednih i dru`tvenih institucijoh z kulskej op{tini, ta i z drugih mestoh. M. S. BOK 11.


2

TI@NQOVN<K

SHADZKA ROBOTNOGO CELA NACIONALNOGO SOVITU

NW LWM HRON<^ARE NA[EJ STVARNOSCI U Ruskim Keresture piytok 28. xniy, pred po~atkom “^ervenej ru`i”, otrimana shadzka Robotnogo cela Nacionalnogo sovitu (NS) Rusnacoh za koordinovanw robotoh na vitvorjovanx Nacionalnej strate}i< i predstavitelqoh ruskih medijoh – o <h ulogi u procesu vitvorjovany cilqoh i Akcijnogo planu Strate}i< dze, popri o spomnutim, otvoreno be{edovane i o vecej specifi~nih problemoh z htorima {e na{o medi< stretax u ka`dodnqovej roboti. Na shodze u keresturskim Dome kulturi, popri ~lenoh Robotnogo cela –Mihajla Katonu, Tan< Arva Plan~ak i Irini Gardi Kova~evi~, ta odvi~atelqnih redaktoroh na{ih me- Medi> bi mali buc vodzaca sila htora poru{a calu rusku zawdn>cu dijoh – Zlatici Nyradi spred radiy, Mirka Kanxha spred televizi< i Dxru Vinay, glavnogo i odvi~atelqnogo redaktora “Ruskogo slova”, u~astvovali predsidatelq Nacionalnogo sovitu Rusnacoh Slavko Rac, direktorka NVU “Ruske slovo” Martica Tama{ i predsidatelq Odboru za informovanw NS Ivan Sabado{. Z konstatacix `e toto co nw obyvene u na{ih medijoh – yk da {e an< nw zbulo u ruskej zawdn<ci, predsidatelq NS Slavko Rac povolal `e bi ruski medi< omo`l<veli ambiwnt demokrati~nogo i ar}umentovanogo yvnogo diylo}u, u htorim pravo `e bi {e vino{elo osobni, ~asto rozli~ni, ta i procivni stanoviska o zbuvanqoh i perspektivoh vojvodynskih Rusnacoh, mo`e buc ogran<~ene lwm ked zagro`uw take iste pravo drugih. Na tot sposob, medi< bi mali buc vodzaca sila htora poru{a calu rusku zawdn<cu na vek{e an}a`ovanw u vitvorjovanx cilqoh Strate}i<, htori, prez yvnu rozpravu, za{ lwm prilapeni i prepoznati yk ob|i, zawdn<cki cil< vojvodynskih Rusnacoh. Predsidatelq Robotnogo cela Mihajlo Katona prepoznal specifi~ne polo`enw ruskih medijoh htori, popri tim `e su obwkt, tema Strate}i< vwdno z drugima na{ima instituciymi, isto~a{nw i dru`tveni subwkt htori, krem o svo<h interesoh, mu{i vodzic starosc i o ob|ih ruskih interesoh i spozorjovac ked dawden z drugih dru`tvenih akteroh nwdostato~no doprino{i <h vitvorjovanx. @e bi {e promovovalo ob|i interes vojvodynskih Rusnacoh, yk doma tak i zvonka gran<coh, u~a{n<ki shodu {e dogvareli `e medi<, yk i doteraz, budu provadzic pod<< htori urydovo potrimuw, or}anizuw, lwbo finansuw Nacionalni sovit Rusnacoh. Alw {e od Sovitu glwda `e bi {e, yk verhovna instituciy htoru vibrali {icki Rusnaci, ysno odredzel hto i yk ma pravo predstavyc rusku zawdn<cu, lwbo be{edovac u wj meno. Z drugogo boku, ri`norodni privatni iniciytivi, ysno predstaveni yk taki, htori prihodza z rozli~nih bokoh, medijni prostor dostanx spram redaktorskej politiki medix i adekvatno tomu kelqo doprino{a vitvorjovanx ob|ogo interesu vojvodynskih Rusnacoh. Pone`e dr Boris Var}a skorej zadzekoval na ~lenstvo u Robotnim celu, na iniciytivu Odboru za informovanw NS, htoru potrimali {icki drugi instituci<, predlo`ene `e bi do pririhtovany i vitvorjovany Nacionalnej strate}i< bul uklx~eni redaktor ruskej redakci< RTVV Mirko Kanxh, yk osoba zadlu`ena za medi< u Robotnim celu. I. S.

SHADZKA OP[TINSKEJ RADI KULA

REOR]ANIZACIY ROBOTNIH MESTOH Pre racionalizovanw tro{koh, Op{tinska rada Kula, na shadzki htora otrimana {tvartok, 27. xniy, prilapela Praviln<k o or}anizaci< i sistematizaci< robotnih mestoh u Op{tinskej upravi, a z htorim reor}anizovana robota i zmen{ani robotni mesta. Popri drugih pitanqoh, Rada upoznata i z Programnu potrimovku lokalnim samoupravom u Serbi<, a u ramikoh partnerstva medzi {vedsku op{tinu Vek{o i op{tinami Kula, Varvarin i Ni{ u Serbi<, co u procesu

evropskih inte}racijoh. O~ekuw {e `e prej} togo partnerstva budu vitvoreni prowkti u ener}etskim planovanx, podzvigovanx yvnej svidomosci, rodnej rovnopravnosci, transparentnosci i drugim. Op{tinska Rada {tvartok predlo`ela `e bi u Kuli `elwni piyc bul otvoreni ka`di dzenq, pre premescanw predavany `elwnyvi, ovoci i drugogo, z ul<coh. Rada predklada `e bi {e nwpiy~ni dn<, tez}i na piycu u Kuli nw naplacovalo.

5. XLIJ 2013.

SHOD PREDSTAVITELQOH RUSINSKO-UKRA<NSKIH FESTIVALOH

SOTRUDZOVAC, ROZLIKI OHABIC NABOK Pod ~as “^ervenej ru`i”, vsobotu u Ruskim Keresture otrimani shod predstavitelqoh Nacionalnogo sovitu Rusnacoh i na{ih institucijoh i festivaloh z predstavitelymi ruskih, lemkovskih i rusinsko- ukra<nskih festivaloh u ino`emstve, o mo`l<voscoh vek{ogo sotrudn<ctva i zawdn<ckogo nastupany pred evropskima fondami za kulturu i ~uvanw nacionalnogo identitetu. Shod iniciroval Nacionalni sovit (NS) Rusnacoh, ~ij predsidatelq Slavko Rac povolal na sotrudn<ctvo tam dze wst zawdn<cki interes – o~uvanw identitetu ruskej zawdn<ci, htora demo}rafski v{e men{a, a {icki festivali bi i nadalwj za~uvali svojo okremnosci i vitvorjovali svojo vlasni prioriteti. Na shodze otrimanim u keresturskej [koli “Petro Kuzmyk” buli predstavitelw Soxz Rusinoh-Ukra<ncoh Slovackej, htori or}anizator [veta kulturi u Svidn<ku, predstavitelw Festivalu rusinskej kulturi Slovackej, htori togo roku per{iraz otrima-

ni ti` u Svidn<ku, Soxzu Rusinoh i Ukra<ncoh Gorvatskej, htori or}anizator “Petrovskogo dzvonu”, Soxzu Rusnacoh Ukra<ncoh Serbi< i predsidatelqka [vetovej federaci< ukra<nskih lemkovskih or}anizacijoh Sofiy Fedina. Doma{n< buli predsidatelq NS Rusnacoh Slavko Rac, direktor Doma kulturi Ruski Kerestur Joakim Rac i predsidatelq Or}anizacijnogo odboru “^ervenej ru`i” Sa{o Palwnka{. Na shod buli povolani i predstavitelw Festivalu kulturi i sportu u Medzilaborcoh, vecej lemkovskih festivaloh u Polqskej i u Zakarpatskej oblasci Ukra<ni, yk i Ruska matka, medzitim, pre isto~a{nw otrimovanw ri`nih festivaloh, nw mogli prisustvovac. Medzi in{im, wden z cilqoh tej dogvarki bulo inicirovanw zawdn<ckogo kalendara ruskih festivaloh u rozli~nih der`avoh, pre planovanw medzisobnih goscovanqoh i kulturnu ~eranku, do tej, uslovno povedzeno, “zawdn<ci festivaloh” povolani {icki ruski/rusinski/lemkovski or}anizaci<,

bez oglydu z ykim su predznakom. Direktor Doma kulturi Joakim Rac nagla{el `e Nacionalni sovit Rusnacoh wdini le}itimni predstavitelq vojvodynskih Rusnacoh i nayvel `e na w{enq budze osnovane fahove celo htore budze vodzic starosc o or}anizovanx i koordinovanx odhodu na{ih kulturnih dru`tvoh i ansambloh na goscovany do ino`emstva. Po jogo slovoh, NS nw ma pravo sperac n<kogo `e bi i nadalwj hasnoval privatni i institucijni vyzi, ked slovo o odhodu na ino`emni festivali, alw `e fahove celo, za htorim budze stac Sovit, budze avtoritet htori omo`l<vi `e bi predstavynw vojvodynskih Rusnacoh u ino`emstve malo odredzeni kvalitet, urovenq i standardi. [l<duxci kro~aj bi mogol buc zawdn<cke aplikovanw pred fondami Evropskej uni<, z ar}umentom `e bi Evropi Rusnaci mogli buc interesantni yk nwder`avotvorni narod htori `iw u sedem der`avoh, a od nw{ka (za teraz), lwm Rusnaci u Serbi< i Ukra<ni nw ~asc Evropskej uni<. I. S.

[VETOVA RADA RUSNACOH/RUSINOH/LEMKOH

O ME[AC DVANASTI [VETOVI KON]RES U Medzilaborcoh, prave na wdnej z prou Slovackej, 29. i 30. gramoh direktorovi i xniy otrimani za{ehoreo}rafovi PULS z dany [vetovej radi i Pre{ova Vladimirovi Komisi< za kulturu Maru{inovi, uru~ena [vetovogo Kon}resu Po~esna povely [veRusnacoh/Rusitovej radi RRL za prenoh/Lemkoh, pod {li rok, ti` z menom pred{edovanqom <h “Vasily Turoka-Getepredsidatelqoh {a”. [vetovej radi Dxru Yk spomnute, prePapu}i i Komisi< za {logo vikendu, 29. i kulturu Milomira 30. xniy u Medzilabo[ajto{a. Glavna terocoh otrimani wden z ma za{edany Radi bul najstar{ih festivanastupni, 12. [vetoloh htori pestuw i reDirektorovi i horeo}rafovi PULS Vladimirovi vi Kon}res, htori od prezentuw rusku/ruMaru{inovi, uru~ena Po~esna povely [vetovej radi 12. po 14. xlij budze sinsku kulturu i RRL za pre{li rok otrimani u Muka~eve sport – Festival kul(a budu na|iveni i turi i sportu. Yk to drugi mesta) na Podkarpatx, u Turok-Gete{”, htoru [vetova rada ka`di rok, na Festivalw {e velqoUkra<ni. Yk vizna~ene, tot Kon- dodzelxw za pozarydove doprino- ~islej publiki u prepolnim am}res barz va`ni za {ickih Rusna- {enw aktivnoscom RRL u {ickih fiteatre u Medzilaborcoh i togo coh, pone`e posle vecej yk {ejsc zna~nih oblascoh. Z velqku vek{i- roku predstaveli folklorni andeceni< podpolnogo nwpripozna- nu glasoh, Radi predlo`ene `e bi, sambli, {pivacki }rupi i orkevany i i}norovany postoyny Rusna- spomedzi institucijoh, totu pre- stri na ~i<m repertoare ruski/rucoh/Rusinoh/Lemkoh, pre{loro~- sti`nu nagradu dostala Osnovna i sinski tanci i {pivanki. Popri ne prino{enw Zakona o re}ional- {tredny {kola z domom {kolyroh vecej yk 30 ansambloh, }rupoh i nih i yzikoh nacionalnih men{i- “Petro Kuzmyk” z Ruskogo Kerestu- orkestroh, okreme treba vizna~ic noh u Ukra<ni polo`elo to~ku na ra, pone`e togo roku na{a obra- PULS, “[ari{an”, trio Ma}uro{tu~no vidumane pitanw `e hto i zovna instituciy, zna~na nw lwm za vih i “Gabur~anku”, ~ij repertoar Rusnacoh Serbi<, alw i za Rusnacoh pozna i na{a publika, pone`e goco Rusnaci/Rusini/Lemki. [vetova rada vira`ela velqke calogo {veta, togo roku preslavxw scovali i u Serbi<. zadovolqstvo `e 12. [vetovi Kon- 260 roki kontinuovanogo obrazoSpomedzi ino`emnih ansambloh }res u podpolnosci budu finanso- vany po ruski. Nagrada i|e i }rupoh, medzi drugima, nastupevac kompetentni instituci< zna~nwj{a ked zname `e {e u kere- li ansambl irskih tancoh “MerUkra<ni, a Rada da ka`du potrebnu sturskej {koli {kolux i dzeci z lin”, yk i ruski/rusinski {pivacpomoc `e bi popis `itelqstva u drugih der`avoh dze `ix Rusnaci, ki trio “Prepilka” z Ukra<ni. Ukra<ni, na w{enq togo roku, pre- a dzekuxci zakladanqom za toto i U ~asci Festivalu po{vecenej {ol co uspi{nwj{e i `e bi {e co Ruskej matki. Rada {e nazdava `e dzecom u~astvovali 10 dzecinski vek{e ~islo Rusnacoh prave tak, ~islo ruskih/rusinskih/lemkov- ansambli, a potim na scenu vi{li skih {kolyroh z roka narok budze star{i ukazac rezultati wdnoro~{lwbodno i viy{nwlo. Na Radi be{edovane i o predkla- v{e vek{e, a stanovisko `e tomu nej roboti. Na sportskim terenu danqoh premenkoh Statutu [veto- doprinw{e prave i tota Nagrada. {e zmagali 7 ekipi, dze tri buli z vogo Kon}resu, htori dele}atom bu- Popri keresturskej [koli, Na- ino`emstva. gradu “Vasilq Turok-Gete{” togo du dati na viy{nqovanw. Glavni or}anizator i togoro~noroku dostanw i dr Mariyna Lyvi- go Festivalu bula Rusinska ObroNagrada keresturskej [koli nec z Budape{tu, yk powdinwc. da Slovackej, z potrimovku Mini“Petro Kuzmyk” sterstva za nacionalni men{ini Za{edanw pod ~as Festivalu Glavna tema za{edany Komisi< Republiki Slovackej, a otrimani kulturi i sportu za kulturu [vetovogo Kon}resu w pod }eneralnim pokrovi[R RRL u Medzilaborcoh za{e- telqstvom pana Petra Gud<ka, predRRL bula prino{enw odluki o togoro~nih dobitn<koh pre{logo ro- dala pod ~as otrimovany 51. Fe- sidately Pre{ovskogo samoupravku ustanovenej Nagradi “Vasilq stivalu kulturi i sportu, tak `e nogo krax. Milomir [ajto{


3

TI@NQOVN<K

5. XLIJ 2013.

OP[TINI KULA PRIDATI SERTIFIKAT O VIGODNIM D<LOVNIM OKRU@ENX

P ol<n~e i K va{nyk

VIGODNA ZA INVESTITOROH U Dome Narodnej skup{tini u Beo}radze pondzelok, 1. xliy, uru~eni sertifikati o vigodnim d<lovnim okru`enx, htori u meno Op{tini Kula priyl wj predsidatelq Dra}an Trifunovi~. Popri Kuli, sertifikat togo roku dostali Kova~ica, Kra}uwvac, Loznica, Nova Varo{, Od`ak, Zombor i Ver{ec. Totu titulu op{tinom i gorodom dodzelxw Nacionalna aliynsa za lokalni ekonomski rozvoj (NALED), a sertifikati ~oln<kom op{tinom-gorodom uru~eli podpredsidatelqka Vladi Serbi< za

Dra}an Trifunovi~ (u {tredku) na pridavanx sertifikatoh o vigodnim d>lovnim okru`enx

evropski inte}raci< Suzana ]rubw{i~ i predsidatelq Upravnogo odboru NALED-u Vladan Atanasiwvi~. NALED i|e skorej potverdzel `e kulska op{tina spolnxw kriterixmi z Programi za sertifikacix op{tinoh z vigodnim d<lovnim okru`enqom, bo spolnwla 12 barz strogi usloviy za zdobuvanw togo sertifikatu. U sotrudn<ctve z partnerami i donatorami, NALED teraz budze promovovac kulsku op{tinu investitorom yk vigodnu za biznis i privredni rozvoj. M. Z.

VECEJ GAN>^KI YK SVADZBI Osemdze{atih i dzevedze{atih rokoh na “^ervenej ru`i” prez wden ve~ar i po daskelqo raz zme mogli vidzic atraktivni tanwc “Gopak”. Na repertoare go mali {icki na{o dru`tva, pone`e, v{e ked go tancovali, publika ih nagradzovala zoz velqkim aplauzom. Ta, go~ buli i podlo vivedzeni. Prociv takej koncepci< programi “Odgukoh z rovn<ni” {e boreli i or}anizatore i publika, alw i sami dru`tva, kotri {e zakladali za novi i kvalitetni tanci, prikazani yk rezultat wdnoro~nej roboti.

EVROPSKI INTE]RACIJNI PROCES

GORVATSKA ^LEN EVROPSKEJ UNI< Republika Gorvatska od 1. xliy urydovo 28. `em-~len<ca Evropskej uni<, ta z tim i Rusnaci kotri `ix u Gorvatskej der`avynw i EU. Od nwdzel< {icki der`avynw Gorvatskej do Serbi< godni uhodzic lwm z le}itimacix, i bez priyvjovany do Ministerstva nuka{n<h d<loh, i z le}itimacix u nas godni buc do 90 dn<. Der`avynom Serbi< i nadalwj budze potrebni paso{ za uhod do tej su{ednej `emi, odnosno teraz do EU, tak `e va`a i dzepowdni drugi carinski predpisany, yk za der`avi EU. Wdno z n<h, yk nayvene, i zdravstvene osi}uranw.

U @ABLX ZAKON^ENI PER[I CIKLUS OBUKI ZA MLADIH

DVACECERO ZOZ DXRDQOVA Vsobotu zakon~ena per{a ~asc obuki mladih zoz Op{tini @abelq, kotra zaprovadzena u sotrudn<ctve Op{tini @abelq i A}enci< za rozvoj Op{tini Temerin, u prowktu “Mre`i Centroh za rozvoj podpriwmstvoh i prej}gran<~nogo sotrudn<ctva” zoz Temerinu. Obuka oblapyla dva osnovni temi: planovanw, programovanw i prowktni menad`ment po metodolo}i< i proceduroh Evropskej Uni<, a druga tema, or}anizovavnw i robota Kancelari< za lokalni ekonomski rozvoj. Obuka po~ala 14. xniy, a prepodavany otrimovani prez vikend i piytkami u budinku SO @abelq. U per{im ciklusu zakon~eli x 16 mladih zoz {ickih {tiroh mestoh Op{tini @abelq, a u septembre {e otrima i|e wdna taka obuka u kotrej budu 27 mladih, od ~ogo dzevecero zoz Dxrdqova kotri za totu obuku doznali dzekuxci mladim

zoz KUD “Taras [ev~enko” zoz Dxrdqova kotri u sotrudn<ctve zoz A}encix za rozvoj Op{tini Temerin, zaprovadzeli prezentacix obuki. Po zakon~enx obidvoh ciklusoh obuki, mladi dostanx sertifikati, a cilq obuki, okrem osposobjovany mladih za pisanw prowktoh za Evropski fondi i `e bi {e fahovo obu~eli pejc timi, od po dvojo mladih u {ickih pejc partnerskih op{tinoh, kotri sotrudzux u tim prowktu. Slovo o Op{tini Temerin, @abelq i Titel u Serbi< i Ne}oslavci i Borovo u Gorvatskej, dze isti taki obuki zaprovadzeni. Toti dze{ecero mladi bi trebali dostac robotu u novih rozvojnih centroh kotri bi trebali buc formovani u spomnutih op{tinoh i kotri bi sotrudzovali zoz centrom u Temerinu. [icki kotri zakon~a obuku, bez oglydu `e nw dostanx robotu u Ro-

SHADZKA SO [ID

REBALANS BUD@ETA PRE ZMAN[ANW PRIHODOH Na dvanastej shadzki, htora otrimana {tvartok 27. xniy, Skup{tina op{tini (SO) [id prinwsla Odluku o rebalansu bud`eta, po htorej prihodi i rozhodi zmen{ani za 3 milioni 341 tisy~ 610 dinari ta teraz prihodi vino{a 997 milioni 285 tisy~i, a rozhodi 993 milioni 943 tisy~i 390 dinari. SO prilapela i na~alnu informacix o Protokolu o rozgvarkoh za prowktovanw, vibudov i upravynw Lo}isti~no-intermodalnogo i industrijnogo centru [id, u industrijnej zoni pri Ada{evcoh. Spomnuti Protokol budze rozpatreni na

{l<duxcej shadzi Op{tinskej radi, a potim {e o n<m oznova budu viy{nqovac odborn<ki. SO menovala Komisix za menovanw direktoroh yvnih podpriwmstvoh ~ij snovatelq Op{tina, a ti` menovani i ~leni nadpatraxcih odboroh u yvnih podpriwmstvoh “Vodovod”, “Standard”, “Radio [id” YP za kvartelqni uslugi i budovatelqnu `em, u Zavodze za urbanizem, Sportskim centre, yk i u ]aleri< “Sava [umanovi~”. Odborn<ki v~era prilapeli i Zvit o roboti Op{tinskogo yvnogo pravobran<tely za 2012. rok.

zvojnim centre, budu mac potenciyl i nagodu `e bi {e dalwj uklx~ovali do virobku prowktoh kotri perspektiva za ri{ovanw vel<h lokalnih, a` i re}ionalnih abo nacionalnih problemoh, vizna~el prowkt-menad`er Vladimir Bilqny. S. Baranq

Go~ najnov{a koncepciy [veto~nogo koncertu “Na {tred {irokej rovn<ni” nagadovala strogi kriterixmi, spram kotrih na “Ru`i” mo`u u~astvovac lwm najlwp{i, toti co prez rok osvowli nagradi po na{ih festivaloh, u ~asci nastupu ansambloh i {piva~oh z na{ih mestoh vidzeli zme dva podobni tanci na temu svadzbi. Pod nazvu “U mlodej”, z prigodnima prikazami na{ih obi~ajoh zoz svadzbi nastupel ansambl KUD “@atva” z Kocura, u horeo}rafi< Mikoli ]uba{a, a pod nazvu “Ej, u Gan<~ki na dvore”, ti` zoz prikazom svadzebnih obi~ajoh, nastupel muzi~no-folklorni ansambl Domu kulturi z Ruskogo Kerestura, u horeo}rafi< Ykima Raca Mimiy. Interesantne `e tanwc pod nazvu “Ej, u Gan<~ki na dvore” per{e vivedli Kocurci i|e 2010. roku. Keresturci “Ej, u Gan<~ki na dvore” vivedli i pre{logo roku na “^ervenej ru`i 2012”. Osemdze{atih i dzevedze{atih rokoh ri`ni obi~a<, ta i svadzebni, buli “za|itni znak” kocurskogo folkoru. Pred daskel<ma rokami [idynw ti` porihtali svadzebni obi~a<, a Orahov~anw lwm wdnu ~asc – yk {e predava dzivocku ladu. Keresturski ovoda{e u` {e po tradici< priberax po starodavni, i }lumy obi~aj svadzbi i vin~any i u procesi< prehodza prez valal, a {kolyre }imnazi< u Keresture pred troma rokami za rodi~oh i profesoroh vivedli obi~aj svadzbi. Na`alq, vipada `e svadzbi na bini wst vecej yk u stvarnim `ivoce. Zoz n<ma i kresceny, upisovany do na{ih osnovnih {koloh, ]imnazi<, Katedri... Lwm ked ih togo roku po na{ih mestoh budze vecej yk pre{logo, vec dupli svadzbi na “Ru`i” max svojo opravdany. Ked nw, budze to i|e wdno nwpopularne zatikanw nwkreativnih dziroh. Dxra Vina> vinaji@eunet.rs

STRETNUCE ^OLN<KOH DVOH SU[EDNIH OP[TINOH

O DALQ[IH ROBOTOH NA VIROBKU KOLEKTORA KULA-VERBAS Pre{logo piytku u Kuli otrimani shod ~oln<koh kulskej i verbaskej op{tini, na htorim poradzene o aktivnoscoh na virobku kolektora za pre~iscovanw odrutnih vodoh Kula-Verbas. Pone`e obidva op{tini po`ny z vitvorjovanqom svo<h obovyzkoh, htori odredzeni z Akcijnim planom za virobok kolektora za pre~iscovanw odrutnih vodoh i kanalizacijnej mre`i, na shadzki u Kuli osnovana robotna }rupa za spolnqovanw planovanih robotoh i obovyzkoh.

Zawdn<cki pre~iscova~ odrutnih vodoh finansuw EU, alw odredzeni obovyzki max i dva op{tini. Okreme w zna~ni za `itelqoh, za za|itu `ivotnogo {tredku, alw i za buduci investicijni ukladany, pre infrastrukturu po evropskih standardoh. Predstavitelw dvoh op{tinoh nagla{eli `e zakon~enw pre~iscova~u budze prioritet u <h aktivnoscoh i nayveni zawdn<cki nastup pred pokra<nskima i republi~nima or}anami po tim pitanx. M. Z.

VILWT ZA @ENI ZOZ [IDSKEJ OP[TINI

[IDYNKI NA\IVELI SENTU Predstavitelqki Zdru`enqoh `enoh “^ervena ru`a” zoz Ada{evcoh, “Srimici” zoz Morovi~u i Slovackogo zdru`eny `enoh zoz Lxbi, htori predvodzela Nata{a Cvwtkovi~, odborn<ca u SO [id, pre{lej soboti na|iveli op{tinu Senta.

Srimici tam na|iveli etno-hi`u u Tornqo{u dze ih privitali `eni zoz lokalnih zdru`enqoh `enoh. Ti` buli priyti u SO Senta dze {e dru`eli zoz pokra<nsku poslan<cu Aniko @iro{ Ynkeli~, ~len<cami Op{tinskej radi i odborn<cami u SO Senta. Voni medzi sobu ~erali iskustviy z oblasci `enskogo aktivizmu. Goscinski ti` na|iveli i Gorodski muzej, SPC, rodnu hi`u pisately Stevana Sremca, a zoz Vidikovcu rozpatrali panoramu Senti. Totu wdnodnqovu na|ivu potrimal Pokra<nski sekretariyt za privredu, zanytosc i rodnu rovnopravnsoc, a zoz `enami bula Anita Berti~, pomocn<ca pokra<nskogo sekretara za rodnu rovnopravnosc i Vesna [iy~ki, direktorka Zavodu za rodnu @eni zoz {idskej op{tini zoz doma{n>ma u Senti rovnopravnosc APV. Vl. D>.


4

NA[O MESTA

TRI DRU@TVA [E PLASOVALI NA 35. FESTIVAL FOLKLORNIH TRADICIJOH VOJVODINI

USPIH ORAHOV^ANOH, KERESTURCOH I KOCURCOH Na 35. Festivalu folklornih tradicijoh Vojvodini, htori {e od 20. po 22. september otrima u Verba{e, budu u~astvovac amatere zoz troh na{ih dru`tvoh htori plasman na tot festival vitvoreli 25. may na Zonskej smotri u ^ervinki. KUD “Petro Kuzmyk” z Novogo Orahova {e na Pokra<nsku smotru plasoval zoz orkestrom i zoz `ensku {piva~ku }rupu. Dom kulturi z Ruskogo Kerestura na Festivalu u Verba{e nastupi zoz `ensku i hlopsku {pivacku }rupu. @eni z Kerestura {e na Pokra<nsku smotru plasovali zoz {pivankami “Zrodzeli {e tarki” i “[tiri guski, {tiri bili”, a keresturski hlopi zoz {pivankami “A na polx tri topol<” i “Za{al y `elwne”. KUD “@atva” z Kocura nastupela u vecej kate}orijoh, alw plasman na Pokra<nsku smotru vitvorela lwm Madyrska hlopska {pivacka }rupa zoz blokom madyrskih voyckih {pivankoh. Krasni uspih vitvoreli i amatere zoz ukra<nskogo KUD “Ivan Senxk” z Kuli. Voni na Festivalu folklornih tradicijoh Vojvodini u Verba{e nastupy u konkurenci< solistoh na tradicijnih instrumentoh, folklornih ansambloh, {pivackih }rupoh i kvartetoh. S. Dorokhazi

U KULSKEJ OP[TINI

LAP-TOPI NAJLWP[IM [KOLYROM Predsidatelq Op{tini Kula Dra}an Trifunovi~ vovtorok, 25. xniy, najlwp{im {kolyrom kotri u osnovnih i {tredn<h {koloh pregla{eni za {kolyroh }eneraci<, na darunok pridal lap-topi. Lap-top dostali 11 {kolyre }eneraci< – z osem osnovnih i {tiroh {tredn<h {koloh u mestoh kulskej op{tini, a popri funkcioneroh Op{tini Kula, na {veto~nosci z tej nagodi prisustvovali i rodi~i i direktore {koloh.

5. XLIJ 2013.

POSLE 70 ROKOH SERBSKO-MADYRSKE POMIRENW U ^URO]U

ZDOGADOVANW NA NWVINOVATI @ERTVI Predsidatelw Serbi< i Madyrskej, Tomislav Nikoli~ i Yno{ Ader, pre{logo ti`ny u ^uro}u dali po~esc `ertvom serbskej i madyrskej nacionalnosci, a predsidatelq Nikoli~ poru~el `e Serbiy zalog svowj budu~nosci i ob|ogo napredovany re}iona vidzi u sotrudn<ctve zoz evropskima der`avami, okreme su{ednima. Posle 70 roki nw{kaj{a }eneraciy {e poklonwla `ertvom zlod<jstva na dvoh novih spominplo~oh u ^uro}u, na mestoh dze nastradali nwvini `ertvi 1942, a potim i 1944. i 1945. roku, kotrim {e poklonwli predsidatelw dvoh derPredsidatelw Madyrskej i Serbi> na komemoraci> u ^uro}u `avoh. U ^uro}u po~atkom roka podpisani kontrakt o bulo vimscenw za racix zoz 1942. roku ked madyrske u{orjovanx prostoru do Muzex `ertvoh Raci<, na okupatorske vojsko zabilo i pod lyd Tisi i Dunax zdogadovanw poginutim nwvinim gra`danom okupa- rucelo tisy~i gra`danoh zoz {ajka{kej oblasci. torskogo vojska, poznatogo yk „Topalov ma}acin” u Pamytn<k finansovala Republika Serbiy. Po dogvarki predsidatelqoh Republiki Serbi< Tocentre valala, dze u Raci< madyrskih okupatoroh u ynuaru 1942. roku zabiti gra`danw, `eni, hlopi i mislava Nikoli~a i predsidately Republiki Madyrskej Yno{a Adera, vwdno zoz svy|en<kami Kadzeci Serbi, Wvrew i Romi. Kontrakt o u{orjovanx podpisani medzi Vladi tol<ckej i Pravoslavnej Cerkvi, data po~esc Madyrskej yk finansovately i donatora 10 milioni madyrskim `ertvom zoz 1944. i 1945. roku pri novomu dinari za roboti na Muzex, a u ~ijo meno podpisal pamytn<ku – Spomin-parku na kex pri Mertvej Tisi u ambasador Madyskej u Serbi< Oskar Nikovic i Me- ^urogu, na mesce dze zabiti daskelqo stotki Madyroh. Posle pokladany vencoh na obidvoh spomin-plomoriylnogo Dru`tva “Raciy 1942” ^uro} yk investitora. Z tej nagodi Memoriylne dru`tvo “Raciy ~oh, pri hrame sv. Vazneseny Gospodnqogo u ^urogu, 1942.” dostalo ri{enw od Pokra<nskogo zavodu za za- predsidatelq Op{tini @abelq ^edomir Bo`i~ i |itu pamytn<koh kulturi o namiroh za|iti obwkta. predsidatelw dvoh der`avoh poru~eli `e nw treba Muzej trebal buc gotovi u aprilu, alw w pre podlu zabuc nwmili pod<<, alw treba preba~ic. Na komemoraci< slu`eli episkop ba~ki Irinej i suboticki hvilx zakon~eni togo me{aca. Ti` tak, pamytn<k poginutim Madyrom podzvignu- vladika Ivan Penze{. Istogo dny, predsidatelq Republiki Madyrskej u ti na kex u ^uro}u, postaveni yk zdogadovanw na vimscenw komunisti~nej vlasci nad madyrskim gra- skup{tini Republiki Serbi< glwdal preba~enw za `danstvom koncom 1944. i po~atkom 1945. roku. Te- zlod<jstva Madyroh prociv Serboh u Drugej {vetodi wdna ~asc gra`danoh ^uro}u madyrskej nacional- vej vojni. S. B. nosci zabita, a druga ~asc odgnata. Toto zlod<jstvo

U GORODSKEJ HI@I U NOVIM SADZE

NAJUSPI[NWJ[I [KOLYRE PRI GORODONA^ALN<KOVI

Najlwp{i {kolyre zoz predsidatelqom Op{tini Kula

Medzi nagradzenima i {kolyre keresturskej [koli – Aleksandar Planko{, kotri za {kolyra }eneraci< pregla{eni a` u dvoh {koloh, u O[ “Petro Kuzmyk” i u [koli za osnovne muzi~ne obrazovanw z Kuli, ta {kolyr }eneraci< u keresturskej ]imnazi< Edvard Edvin [etalo, kotri ]imnazix “Petro Kuzmyk” zakon~el po serbski. M. Z.

OR]ANIZACIJNI ODBOR FESTIVALU @RIDLOVOGO [PIVANY “NAJ [E NW ZABUDZE”

POVOLANKA DO DXRDQOVA Or}anizacijni odbor Festivalu `ridlovogo {pivany “Naj {e nw zabudze” u Dxrdqove na{im kulturnim dru`tvom poslal per{u povolanku – anketu za u~astvovanw na togoro~nim, wdenastim Festivalw, htori u Dxrdqove budze otrimani 18. av}usta. Odviti o u~astvovanx, lwbo nw, treba poslac po 12. xlij. Festival or}anizuw dxrdqovske KUD “Taras [ev~enko”, a spram skorej utverdzenih propozicijoh za `enski, hlopski, lwbo mi{ani `ridlovo {pivacki }rupi. @eni mu{a buc oblw~eni do ruskogo narodnogo oblw~iva i

adekvatno za~esani, a hlopi do ~arnih pantalonoh, bilih, lwbo vi{ivanih ko{ulqoh, lajbikoh i treba `e bi mali kalapi. Ka`da }rupa ma porihtac po tri ruski narodni {pivanki, po mo`l<vosci co star{i, lwbo ridko vivodzeni. Najmenwj wdnu {pivanku treba pririhtac “a kapela”, a drugi dva z provadzenqom orkestra, lwbo garmoniki. Muzika z matricoh nwdo{lwbodzena. Preliminarni priyvi po 12. xlij treba posilac na e-adresu: matka.djurdjov@gmail.com S. B.

Najuspi{nwj{ih {kolyroh novosadskih osnovnih i {tredn<h {koloh, htori u pre{lim {kolskim roku na republi~nih zmaganqoh osvowli nagradi, 28. xniy – na Vidovdan u Gorodskej hi`i priyl gorodona~aln<k Novogo Sadu, Milo{ Vu~evi~, predsidatelq Skup{tini gorodu, Sini{a Sevi~, i ~len Gorodskej radi za obrazovanw, Radomir Dabeti~. Vin~uxci 160 {kolyrom osnovnih i 262 {kolyrom {tredn<h {koloh gorodona~aln<k nagla{el `e voni

[kolyre na {veto~nosci u Gorodskej hi`i

predstavyx tih htori u Novim Sadze najvecej vredza i na htorih {e najbar`ej rahuw u tvorenx uspi{nogo, su~asnogo i gumanogo dru`tva. Medzi nagradzenima u Gorodskej hi`i buli i na{o vredni {kolyrki Ivona Bodvanskova i Ivana ^orda{ova, htori na Republi~nim zmaganx z ruskogo yzika poscigli najvis{i plasman. Per{u nagradu na tim zmaganx dostala i Eleonora Grubenqova, alw nw bula na tej {veto~nosci. M. R.

PREDSIDATELQKA SFULO DR SOFIY FEDINA NA\IVELA NVU “RUSKE SLOVO”

VELQO UPE^ATKI ZOZ TIH PROSTOROH

Predsidatelqka dr Sofiy Fedina (u {tredku gore) be{edovala o ri`nih aspektoh nacionalnogo i duhovnogo `ivota u Ukra>ni

Predsidatelqka [vetovej federaci< ukra<nskih lemkovskih or}anizacijoh dr Sofiy Fedina, zoz Fakulteta politi~nih naukoh na Univerzitetu u Lqvove, htora i estradna {piva~ka, vovtorok, 2. xliy na|ivela NVU “Ruske slovo”. U rozgvarki zoz ~lenami kolektiva, Fedina be{edovala o festivaloh u Ukra<ni, a na na{ej “^ervenej ru`i” {e wj popa~elo `e {e x rihta vwdno, bez oglydu na postoyci nacionalni opci<. Vona ti` prenwsla upe~atki zoz hristiynskogo `ivota u svo<m zavi~ax i prisutnih nakratko upoznala zoz istorix Grekokatol<ckej Cerkvi u Ukra<ni. Na koncu, direktorka NVU “Ruske slovo” Martica Tama{ dr Sofi< Fedini podarovala vidany Ustanovi. M. G. K.


5

NA[O MESTA

5. XLIJ 2013.

U KOCURE POSTAVENA SPOMIN-TABLA NA MESTO DZE DAKEDI BULA [VABSKA CERKVA

KREATIVNI ROBOTN< DXRDQOVSKEJ MLADE@I

NW ZABULI NA SVOJ VALAL Okrem u Kocure, i u drugih mestoh Ba~kej dze dakedi `ili [vabi, pokladzeni spomin-tabli abo obnoveni pamytn>ki. U oktobre nastupnej w{en>, Zdru`enw “Donau [vaben” z Nwmeckej, z pokra>ni Bavarskej, vwdno zoz Nacionalnim sovitom nwmeckej nacionalnej men{ini u Serbi>, u tih mestoh or}anizux {veto~nosci Na mesce dze dakedi bula cerkva kocurskih [vaboh, vovtorok u Kocure postavena spomin-tabla ~ijo postavynw inicirovali i finansovali dakedi{n< `itelw Kocura abo <h potomki, or}anizovani u Zdru`enx “Donau [vaben” zoz Re}enzbur}a u Nwmeckej, pokra<ni Bavarska. Iniciytiva za pokladanw spomin-tabli prinw{ena u oktobru 2011. roku, ked kocurski [vabi abo <h potomki ostatn<raz na|iveli Kocur. Tedi rukovodzaci kocurskej Mesnej zawdn<ci obecali `e {e ostarax `e bi op{tina Verbas odobrela postavynw tej tabli i vidala {icku potrebnu dokumentacix za totu robotu. Dopu|enw za postavynw tabli sciglo koncom pre{logo me{aca, a Mihal Ruskovski, priytelq Roberta Lara, wdnogo od ~olnih lxdzoh Zdru`eny “Donau [vaben”, or}anizoval postavynw spomin-tabli, a budovatelqni roboti porobel ko-

curski majstor Mikola Ivan i jogo pomocn<k Xlin Ivan. Tabla virobena u Nwmeckej i na nwj po nwmecki i po serbski pi{e `e na tim mesce bula Wvangelisti~no-luteranska cerkva htora po{vecena 27. oktobra 1861. roku. Posle 8. oktobra 1944. roku w rujnovana, a 1972. roku w calkom zvalwna. Na tabli }rafi~ni prikaz cerkvi, parohi< i {vabskej {koli. Tabla postavena na postamentu htori dzvignuti nad muri~okom od dakedi{nwj porti [vabskej cerkvi, a na postamentu, u nuka{nqosci porti, ohabene mesto za palwnw {vi~koh. Po slovoh Mihala Ruskovskogo, u oktobru nastupnej w{en< do Ba~kej pridu ~leni Zdru`eny “Donau [vaben” i vwdno z Nacionalnim sovitom nwmeckej nacionalnej men{ini, or}anizux prigodni svyto~nosci u {ickih mestoh dze postaveni spomin-tabli, abo obnoveni pamytn<ki.

Mihal Ruskovski medzi majstrami: majstor Mikola Ivan (na pravim boku) i jogo pomocn>k Xlin Ivan

Dakedi{n< `itelw Kocura htori zoz valalu mu{eli sceknuc oktobra 1944. roku, o~iglydno, nw zabuvax na valal svojogo narodzeny, odnosno valal dze `ili i robeli <h predki. Po~atkom 2000-ih rokoh na {vabskim temetove Zdru`enw ti` tak finansovalo u{orenw spomin kompleksa dze postavena tabla, na htorej pi{e `e kedi {e [vabi po~ali doselqovac do Kocura i pokly u n<m `ili. S. Dorokhazi

PERFORMANS ZDRU@ENY “BOSUT” U [IDZE

“LAPALI” RIBU NA ASFALTU Pre nw otrimovanw “Bosutskogo kupa” u lapanx ribi na Bosutu, pre odredzeni nwporozumeny zoz Ribolovnim soxzom Vojvodini, Ruh za za|itu i pestovanw riki Bosut u [idze otrimal performans. Oprez {edziska Ruhu u centre [ida, pokladli karscel<, a potim zacikaveni zaruceli ci}on< na asfalt i simvoli~no z protestu tu “lapali” ribi. Potrimovku im dal i Romko Papu}a, na~aln<k Op{tinskej upravi htori ti` zarucel ci}on< i simvoli~no “vlapel” preparirovanu ribu {uly. Vl. D>.

Performans Ruhu za za|itu i pestovanw riki Bosut

U [IDZE OZNA^ENI VIDOVDAN

RUSNACI PORIHTALI ETNO-STOL Zoz duhovnima i kulturnima zmistami i u [idze piytok, 28. xniy, ozna~ene {veto Vidovdan. U cerkvoh Svytogo knyza Lazara i Svytogo oca Mikolay buli togo dny bogoslu`eny, a u cerkvi Svytogo knyza Lazara otrimana Vidovdanska akademiy posle htorej u~a{n<ki pre{li prez glavNada Ke~ke{, Andwlka Mihnyk, nu gorodsku ul<cu Ma}dalena ]anqto i Fema Trbowvi~ po cerkvu Svytogo na ruskim etno-{tandu oca Mikolay, a potim i na Plo|u kulturi oprez Kulturno-obrazovnogo centra. Togo dny buli porihtani etno-{tandi pri spomnutih cerkvoh, a ti` na Plo|i kulturi pri KOC dze popri Gorvatskogo KUD “[id” i Zdru`eny `enoh “[idynki” bul porihtani i etno-{tand KPD “Dxra Ki{” na htorim buli ruski speciyliteti i vilo`eni ru~ni roboti i vi{ivki htori porihtali na{o `eni. Na {tandu buli Andwlka Mihnyk, Nada Ke~ke{, Ma}dalena ]anqto i Fema Trbowvi~ ( na sliki). Ve~ar otrimani i {veto~ni koncert na htorim nastupeli KUD “D<do” zoz Be~ex, “Branko Radi~evi~” zoz Srimskej Mitrovici i SKUD “Svyti Sava” zoz [idu yk i tamburovi orkester “Cenki struni”. Vl. D>.

RIHTAX [E ZA “VODOVA FEST” I KIRBAJ Mladi pozberani kolo KUD “Taras [ev~enko” zoz Dxrdqova {e po~ali oznova zberac u prostorijoh Dru`tva na kreativnih robotnqoh kotri sami obdumux i or}anizux. Posle robotnqoh na temu Velqkej noci i vistavi pred Velqkonocnim koncertom <h Dru`tva, kotri otrimani Dxrdqove, mladi {e teraz Na shodoh {e mo` dru`ic i rozvivac shodza kolo praveny svox kreativnosc lwtn<h prikraskoh. Posle primacih ispitoh i ispitnih terminoh, voni oznova “zogrivax karscel<”, alw teraz u prostorijoh Dru`tva, dze {e rihtax per{iraz vilo`ic svojo ru~ni roboti na Vodova festu u Ruskim Keresture u xlix. Posle vistavi u Ruskim Keresture, mladi vilo`a po drugi raz svojo novi ru~ni virobki na dxrdqovskim Kirbax u septembre, a ked budze i|e nagodi za vistavu, voni budu porihtani. Vistavi budu predajnogo haraktera, a zarobeni penw`, yk i po teraz, ulo`a do svo<h stretnucoh, medzi kotrima literaturne i dva su~asni disko stretnuca mladih. Cilq im, yk vizna~ux, dru`enw na kotrih mo` v{e nau~ic daco nove, zdobuc novih tovari{oh, alw i ukazac svox kreativnosc. S. B.

OTVORENI BAZENI SRC “POSEJDON-IN” U [IDZE

ZA KUPANW 250 DINARI Koncom xniy po~ali robic bazeni Sportsko-rekreativnogo centra “Posejdon-in” u [idze, a yk gvarel vlasn<ik Slobodan Filipovi~, cena dnqovej uhodn<ci 250 dinari. Za calu sezonu treba vi~itac 5 000 dinari. Bazeni urydovo otvoreni od 10 po 21 godzin, a na{ sobe{edn<k nadpomina `e od 19 po 21 godzinu termin lwm za `eni, takvolane rekreativne kupanw, a vec do pol noci nocne kuOdpo~ivok na bazenoh u [idze panw. Na bazenoh mo` kupic o{vi`uxci napoj i sladolydi, a i togo roku budze or}anizovana {kola za nwpl<va~oh. Vl. D>.

I\E V[E U^IME OSNOVI MARKETIN]A

SU^ASNI “BILI]EVARE” ^uli sce daraz za “bili}evaroh”? Y ~ul od star{ih, alw mi nw znali potolkovac to~ne zna~enw i pohodzenw togo slova, htorogo vel< vigvaryli na svoj sposob. Robi {e o tar}ovcoh htori na piycoh, va{aroh, alw najvecej po obiscoh, predavali i take co n<~ po n<m, alw {e im ~asto udalo i to popredac. Zdogaduwme {e bili}evaroh pred Novosadskim sajmom {ejdze{atih-sedemdze{atih rokoh pre{logo viku. Nw bulo roka `e zme {e zoz ocom nw vraceli domu zoz daykim ~arivnim midelkom htore zn<ma {icki bly{ki i {plyhi – {a pred nami sebe ~elwdn<k bilu ko{ulx popirskal zoz tintu, a vec x zoz spomnutim midelkom okomgnuc o~iscel. A` poznwj{e zme doznali za fal{ivu tintu. Maceri {iva~ki zme {e nano{eli ri`ni o{tra~i za no`n<~ki, bo gat, nw budze u 20. viku no`n<~ki o{tric na igli.

I davno i teraz, va`ne mac dobru reklamu

Uglavnim, i posle takih “revolucijnih investicijoh”, mac {plyhi i nadalwj rajbala zoz doma{n<m midlom i “Radionom”, no`n<~ki oznova o{trela na igli, a produkti kupeni od bili}evaroh zakon~ovali u gordove za {mece. Ostatn<h rokoh {e bili}evare po~ali zyvjovac u ri`nih TV {opoh po principu “poru~ce takoj”... I tu vel< placeli ceh, a ri`ni skalameri< zberax prah na pojdoh, ked su takoj nw ruceni do {meca. Tih dnqoh na piycu oznova bul stari dobri bili}evar, nw na tlelevizi<, alw na`ivo. Pod pazuhami no{el calu svox predavalqnx. Okomgnuc {e rozlo`el na uhodze do piycu i od tedi na tej ~asci piycu bulo ~uc lwm jogo. ^elwdn<k predaval daskelqo fajti no`ikoh, rezadloh i tarlo~koh za `elwnyvu. Telqo hvalwl svox robu `e vi{ol na verh glavi {ickim okolo, alw cilqna }rupa, }azdin<, po jogo slovoh, u najlwp{ih rokoh, }u jogo tez}i prihodzeli yk za~arovani. Ked vidzeli yk shopno od ogurkoh pravi kveciki, od marhvoh furoviki, a kapustu re`e na falatki, ridko htora {e nw vlapela za butwlar, vinyla 100 dinari i kupela “toto bez ~ogo su~asnu kuhnx i isto taku }azdinx nw mo` zadumac”. Na paradi~oh nw demonstroval svojo aparati, viroytnw preto `e paradi~i i|e dragi, alw tverdzel `e paradi~i velqo sma~nwj{i ked su porezani z jogo seckom. Nwodluga, ~elwdn<k popredal svox robu i po{ol zoz piycu. I }azdin< ponaglyli domu pohval<c {e co kupeli, a lwm za 100 dinari. Hto zna pripovedac, tot i popreda. S. Dorokhazi


POLQOPRIVREDA

6 U DXRDQOVE

PO^ALA KOSIDBA

ZAPAHLI PER[I DIN< Pre{logo ti`ny u centre Dxrdqova, u priko~u i u slami, yk dakedi, kra{nw naskladani per{i din< pricagovali uvagu Dxrdqov~anqoh co tamalq prehodzeli. >h zapah {irel {e nadalwko. Dzepowdni lxdze {e zla{eli, ta kupeli. [a, scigli per{i din<, treba ih U centre Dxrdqova din> napredaj ko{tovac. Zateraz v~asni din< predavax lwm dvome dxrdqovski produkovatelw, alw o tidzenq takih budze velqo vecej. Din< {e predavalo po 80 dinari ya kilu, a na velqko ked {e kupovalo ta buli kolo 40 dinari ya kilu. Produkovatelw zadovolqni, na uro`aj {e nw skar`a, a i kvalitet dobri. Sezona dinqoh bi trebala po~ac o dze{ec dn<, {tredkom, abo koncom xliy, zavisno od sorti i sposobu sadzeny. Yk i ka`dogo roku, doma{n< produkovatelw dinqoh i }ere}oh nagn<vani na nakupcoh kotri uvo`a }ere}i zoz strani, a vec ih predavax yk dxrdqovski i po n<y{ej ceni kotra ugro`uw doma{n<h produkovatelqoh. Medzitim, hto ma stawmni mu{teri<, kotri od n<h kupux navelqko, nw ma telqo bri}i. Cena dinqom teraz dobra, a yk budze poznwj{e, uvidzime. S. B.

U DXRDQOVSKIM HOTARE

NALO]A PRI ODKUPE @ITA U Dxrdqovskim hotare togo roku po{ate kolo 50 gektari yrcu i kolo 900 gektari `ita. Yrec vitla~eni i|e pre{logo ti`ny, a uro`aj {e ru{al kolo 30 meteri po lancu, abo kolo 5 toni po gektaNa odkupnih mestoh {ori traktoroh re. Polqoprivredzoz `itom, ta Dxrdqov~anw mu{a buc n<ki zadovolqni z scerpeni dok nw pridu na{or uro`ajom, a zoz cenu nw barz. Avansna cena pri odkupu do poly. Uro`aj {e ru{a od 30 yrcu ru{a {e od 17 do 18 dinari do 40 meteri po lancu, abo 5-6 za kilu. Vek{ina polqopri- toni po gektare. Vlaga {e ru{a vredn<koh yrec zohabi za karmenw kolo 13-14 odsto. Avansna cena za odkup `ita {e ru{a kolo 17 distatku i `ivini. @ito {e po~alo tla~ic togo nari za kilu, a u Dxrdqove {e ti`ny, nakedi, posle velqkih `ito pridava na troh mestoh. S. B. di`d`oh, kombajni mogli vojsc

KOSIDBA NA [IDSKIM PODRU^U

YREC SKO[ENI, KO[I [E @ITO Na podru~u op{tini [id kosidba yrcu na 130 gektaroh zakon~ena, a u ceku i kosidba `ita. Na tej roboti an}a`ovanni 170 kombajni htori dostali do{lwbodzenw za robotu z boku op{tinskej Komisi< za tehn<~ni prepatrunok. Z ogydom `e kompetentni z op{tinskej Kancelari< za polqoprivredu na terenu, nw mo` bulo dostac informaci< yki uro`a< i kvalitet yrcu an< yk {e odviva `atva `ita htore wst za{ate na 4.959 gektaroh. Medzi polqoprivredn<kami htori ~ekax na kosidbu i Nikola Mihnyk zoz [idu. – Pokon~el som {icko yk treba, zaprovadzel {icki a}ro-tehn<~ni miri, `ito som prikarmel zoz {tu~nim gnojom, pirskal prociv horoti i korov~a, alw problem `e `ito, posle velqkih di`d`oh i vitru, dosc polwglo, a` po~alo prerastac. Pokly nw vitla~im, nw mo`em an< nagadovac yki uro`aj budzem mac – gvarel nam Nikola. Vl. D>.

BA^I DXRA Z KERESTURA

CIRKUZ Cirkuz v{e bul okremna atrakciy. Medzitim, tot co u xnix pri{ol do Novogo Sadu mal slabu na|ivu. Gvary lxdze `e im dosc cirkuzu u ka`dodnqovim `ivoce – i zoz sobu i kolo sebe! Xliyn Pap

5. XLIJ 2013.

@ITO ZRODZELO, CENA SPADLA

Spram ministrovih slovoh, der`ava togo roku odkupi od 60 do 100 tisy~i toni `ita po ceni dakus vek{ej yka budze na tar}ovi|u

Kosidba `ita po~a– Yk co u` i nayvel O~ekuw {e {tredn> uro`aj `ita kolo 4,5 toni la dakus poznwj{e yk minister polqopripo gektare. Na Produktnej berzi zoz novim {e o~ekovalo. Po vredi ]oran Kne`eper{ih odkosoh mo` vi~, der`ava i togo `itom {e i|e nw tar}uw, ta cena nwpoznata, zaklx~ic `e uro`aj alw {e u` ukazuw `e vono budze tunq{e yk vlon> roku odkupi men{i budze dobri, od 4 do koli~estva `ita za 5,5 toni po gektare. Kvalitet ti` zadovolxxci. Na der`avni rezervi, alw {e nw zna `e kelqo i po ykej ceProduktnej berzi Novi Sad po konwc pre{logo ni, dok to nw utverdzi Vlada Serbi<. ti`ny i|e {e nw tar}ovalo z novim `itom, ta nw Vlada u` porihtala vecej zakoni z oblasci polqomo` an< pribl<`no povesc `e po~im budze togoro~- privredi kotri do w{en< vojdu do skup{tinskej prone. Nw mogol to zoz si}urnoscu povesc an< minister ceduri, a medzi n<ma i zakon o robnih rezervoh. Od polqoprivredi ]oran Kne`evi~, ta nayvel `e cenu iducogo roku bi trebala buc u{orena oblasc nw lwm `ita odredzi tar}ovi|e, a vona {e budze ru{ac od odkupu polqoprivrednih produktoh, alw i kredito17 do 24 dinari kila. Od sto do dvasto, co bi pove- vany i finansovany polqoprivredi – gvarel Danilo dli na{o lxdze ked nw mo`u daco dobre o{acovac. ]olubovi~, der`avni sekretar za polqoprivredu. Na Dnx `atvi, kotri otrimani piytok, 28. xniy u hotaFahovci Privrednej komori Serbi< virahovali re Malej Bosni pri Subotici, zi{li {e produkovatelw `e {tredn< tro{ki produkci< `ita vino{a kolo `ita, odkupjova~e, fahovci i novinare. Totu manifesta- 20,10 dinari po kili. ^i taki tro{ki pripozna cix u` rokami or}anizuw Zadru`ni soxz Vojvodini. tar}ovi|e, uka`e {e u` togo, abo iducogo ti`ny. – Cenu `ita odredzi {vetove tar}ovi|e. Pred kaU Serbi< pod `itom wst za{ate kolo 590 000 gek`du `atvu, ta i totu, tar}ovci i produkovatelw `i- tari, ta mo` o~ekovac `e {e vkupni uro`aj budze ta vodza pravu psiholo}ijnu vojnu `e po~im budze ru{ac od 2,2 do 2,4 milioni toni `ita. To zna~i nove `ito. Najskorej `e `ito budze tunq{e yk co `e budze i na hlwb, a i na vivoz, kolo 700 000 tobulo vlon< – konstatoval Vukosav Isakovi~, direk- ni. Wdina nwpoznata to `e ~i na `itu budze zarobtor “@ita Serbi<”. ku i kelqo. M. Simunovi~

U KERESTURSKIM HOTARE

KVALITETNE ZARNO @atva `ita u Ruskim Keresture “na velqko” po~ala pondzelok, go~ i koncom pre{logo ti`ny sko{eni dawdni parceli, alw z vek{u vlagu `ita od predvidzenih standardoh. Yk zme doznali stredu rano, posle dvoh dnqoh kosidbi {e ukazuw `e togoro~ni uro`aj budze dobri, z kvalitetnim zarnom, htore, yk ~e~e `atva, v{e suh{e. U Keresture `ito odkupxx na troh mestoh – u “Xarbisu”, “A}rokeresture” (dakedi{n< “Keresturstep”) i u oddzelwnx kulskej “@itoba~ki”. Spram pridatogo `ita per{i dzenq `atvi do “A}rokerestura”, wden produkovatelq mal

U HOTAROH BA^KEJ TOPOL<

@ATVA PO^ALA U hotare ba~kotopolqskej op{tini `atva yrcu po~ala 21. xniy, a `ita koncom pre{logo ti`ny. Per{i uro`a< {e ru{ax od 4,2 do 5,5 toni po gektare, co na urovnx vecejro~nogo proseku za toto podru~e. U orahovskih hotaroh, htori obraby AD “Orahovo”, `atva i|e nw po~ala. Yk viyvel rukovoditelq u tim Podpriwmstve Robert Duda{, `atva na 500 gektaroh pod `itom odlo`ena pre vek{u vlagu, co po{l<dok poznwj{ej {atvi, a nazdavax {e `e `ito po~nx ko{ic o daskelqo dn<. S. Ben~ik

uro`aj kolo 4,1 toni po golqtu, sorti “Apa~”, z gektolitersku ~e`inu zarna 77 }rami i vlagu u normalnih gran<coh. Vlaga zarna pondzelok bula od 12,6 do 13,5 odsto, a vovtorok u` 11-12 odsto u {ickih odkupnih zadru}oh. Mo` povesc `e per{i {tredn< uro`aj od 35 do 40 meteri po golqtu, z dosc dobrim kvalitetom zarna, bo {tredny gektoliterska ~e`ina 80 }rami. Bulo i prej} 80, alw, zavisno od `emi i ulo`enogo, i 75, ta pri takim `itu i uro`aj kolo 30 meteri po golqtu. U “Xarbisu” `atva `ita pondzelok per{e po~ala na polqoh koo-

perantoh, htori u tim Podpriwmstve max zakontra~eni kolo 200 gektari, dok vlasnogo `ita “Xarbis” ma na 82-oh gektaroh. Hasnuxci krasnu hvilx po~atkom togo ti`ny, kombajni ka`dodnqovo na polx, a yk gvary uputeni, togo roku u keresturskim hotare wst za kolo 20 odsto vecej poverhnosci pod `itom yk pre{logo roku. Medzitim, po zaklx~enw togo ~isla novinoh, an< wdno odkupne mesto nw vi{lo i z cenu togoro~nogo rodu `ita. Pravda, za teraz vona budze lwm akontna, alw u` poznate `e budze men{a yk vlon<. M. Zazulyk

U KOCURSKIM HOTARE

@ITO DOBRE NA^URELO parceloh htori nw pobil kamenwc, wst uro`a< i do 38 meteri po goltu. Na parceloh htori precerpeli ~kodi od kamencu, von {e ru{a od 20 meteri po goltu, ta na vis{e. [trajk avtoprevozn<koh htori u~astvux u prevozu `ita upl<voval i na odkup `ita u zadru}i “Libela”. Pone`e {e silos u Kocure napolnwlo i|e pondzelok, vovtorok dopoladny Zadru}a nw odkupjovala `ito, bo go nw mala dze sipac, tak `e formovana velqka kolona priko~oh. Popoladnx do Kocura pri{li tri velqki kamioni htori zoz silosu po~ali odvo`ic `ito indzej, a vec {e oznova `ito odkupovalo. @atva {e rozmahala, poznwj{i sorti `ita zoz dlug{u ve}etacix, budze {e ko{ic iducogo ti`ny. Co {e dotika ceni, vona avansna i vino{i 15 dinari po kilogramu. Obrahunok {e pravi takoj po odkupe, viplacovanw po avansnej ceni o daskelqo dn<, a rozlika u ceni, ked `e wj budze, parastom {e viplaci nakadzi {e utverdzi konw~nu cenu. S. Dorokhazi

@ita na~urelo i do 38 meteri po golqtu. Odkupna avansna cena `ita 15 dinari za kilu Tla~idba `ita po~ala i u kocurskim hotare. Znova krasna i cepla hvily zbila vlagu uglavnim novosadskih v~asnih sortoh na optimalni urovenq, na 13 i menwj postotki, tak `e po~atkom togo ti`ny, kombajni masovno vi{li do hotara. Dzepowdni parasti nw mali scerpeny, ta poponaglyli poko{ic svojo parceli i|e koncom pre{logo ti`ny, alw tedi vlaga bula velqka, odkupjova~e im take `ito nw sceli odkupic, ta go mu{eli sami presu{ovac. Za ko{enw `ita skorej yk treba, vinu zno{a i dzepowdni vlasn<ki kombajnoh. U Kocure wst nadosc kombajni i <h vlasn<kom {e ponagly co skorej nalapac parastoh htorim poko{a `ito, ta i tu treba glwdac pri~inu `e dawdni parceli pod `itom poko{eni skorej yk trebalo. Po slovoh Xlina Fejsi zoz zadru}i “Libela”, robotna wdinka Kocur, odkup `ita dobre idze, vlaga i gektolitarska ~e`ina dobri, a na


5. XLIJ 2013.

7

DUHOVNI @IVOT

STRETNUCE PAROHIYLNIH KARITASOH U RUSKIM KERESTURE

U [IDZE OTRIMANI DUHOVNI VE@BI ZA SVY\EN<KOH

GOSCI Z UDINOH BULI ODU[EVENI U

Karitasu u Ruskim Keresture pre{logo {tvartku kolo 40 volontere parohiylnih karitasoh stretli {e zoz predstavitelymi Karitasu Udine z Itali<. U~a{n<koh privital direktor Nacionalnogo Karitasu o. Vladislav Var}a i na{ apostolski e}zarh kir Georgij D`ud`ar. Volontere karitasoh zoz Novogo Sadu, Kocura, Ind<<, Verbasu, [idu, Srimskej Mitrovici i Ruskogo Kerestura prez video prowk-

cix predstaveli svox robotu za ostatn< daskelqo roki, a parohove o. Joakim Holo{nyj zoz Dxrdqova i o. Platon Salak z Kuli be{edovali o svo<h probovanqoh u pomoci parohiynoh, pone`e u tih parohijoh i|e nwt or}anizovani Karitas. Okrem n<h, na stretnucu buli i svy|en<ki – o. Mihajlo Malacko, o. Vladislav Rac, o. Xliyn Rac i o. Mihajlo Re`ak. Parohiylni karitasi {e namagax obihodzic osobi htori osame-

Aktivisti Karitasu predstaveli svox robotu u ostatn>h daskel>h rokoh

ni, hudobni, a probux or}anizovac aktivnosci zoz dzecmi i mladima, co {e ostatn<h rokoh okreme udava keresturskomu Karitasu. – Odu{eveni zme z aktivnoscami htori robice – gvarel }eneralni vikar nadvladi~estva Udine monsinqor ]vido D`enero. – Robota volonteroh zdogaduw na apostoloh htori `adali nakarmic masu gladnih lxdzoh, alw nw mali zoz ~im. To po~atok Karitasu, a zname `e {e tedi slu~elo ~udo umno`eny hlwba i ribi. Volonter ma du{u Boga, a ruki apostoloh. Okrem monsinqora D`enera, zoz Udinoh buli i direktor Karitasu Udine Luid< ]loaco i volonoter Bruno Kinelato. Iducogo dny dele}aciy z Udinoh zoz predstavitelymi keresturskogo Karitasu {e znova stretla u Karitasu `e bi rezimirovala upe~atki i be{edovala o dalq{im sotrudn<ctve. M. Striber

DUHOVNI TEMI I MOLITVI

Panocove z apostolskim e}zarhom kir Georgijom D`ud`arom u cerkvi Preobra`eny Gospodnqogo u [idze

O

d 25. po 28. xnij u Lwtnwj vladi~eskej rezidenci< u [idze otrimani duhovni ve`bi za svy|en<koh Apostolskogo e}zarhatu za grekokatol<koh u Serbi<. Pozberali {e 20 panocove predvodzeni z apostolskim e}zarhom kir Georgijom D`ud`arom. Prepodava~ na duhovnih

KIRBAJ U STAREJ BIN]ULI

YK DVOJNYTA “BE[EDOVALI” U MACEROVIM BRUHU

^I WST @IVOT POSLE NARODZENY

U

wdnej pripovedki {e gvari yk {e wdnogo rana prebudzeli dvojnyta u macerovim bruhu i po~ali {e spri~kac. – Ta, ozda nw `e veri{ do `ivota posle narodzeny? – [a... Si}urno wst daco posle narodzeny. Mo`ebuc {e tu za toto pririhtuwme. – [alwni {i. @ivot posle narodzeny? Yk bi to voob|e vipatralo? – Nw znam... Lxbel bim ked bu bulo velqo {vetla i prostoru. Mo`ebuc bizme mogli begac i bulo bi zabavne wsc zoz svo<ma ustami. – Co ci hibi? Nw mo` hodzic i wsc zoz svo<ma ustami. Vidzi{ `e mame pupkovu pantl<ku. Gvarim ci `e narodzenw to konwc. – Nw znam, alw verim `e {e slu~i daco dobre. Daco co nw mo`eme an< zadumac. – Naisce daco z tobu nw u {ore, {a n<hto `ivi {e otamalq nw vracel. To zna~i `e narodzenw konwc. Okrem togo, co nam tu hibi? – Mo`ebuc vidzeme vonka i stretnwme Mamu. A vona {e budze starac o nas, gojsac nas, karmic i dopatrac. – Nw mo`em veric. Ti veri{ do Mami? No, dobre, dze bi tota Mama trebala buc?

– Nw znam. Mo`ebuc v{adzi kolo nas. Mo`ebuc zme `ivi lwm dzekuxci wj. – Nw splwtaj {e. ^i dahto vidzel Mamu? Y nw. Zna~i, nw posto<. – Gej, mo`l<ve `e nw posto<, alw zna{, dakedi, ked zme calkom mirni, vidzi {e mi `e x ~uwm yk {piva i doru{uw na{ {vet. U tej pripovedki upe~atl<ve yk ~lovek, stvorene wstvo, u su|nosci zavisni, slabi i ogran<~eni, isto~asno na<vni i samouvereni, nw pozna, lwbo i nw pripoznava Stvoritely. Ked w mirni, zmireni, sam zoz sobu, ked ma kedi i sce rozdumovac i osluhovac sebe i {vet, tedi ~lovek mo`e po~uvstvovac `e stvor i stvoreni {vet max Stvoritely. Medzitim, mi nwprerivno u ykej{ik roboti, be{edi, ponaglynx, telefonuwme, robi nam televizor, radio, kompxter. Ked to nw pomaga, “pomagax” l<ki za zmirenw, alkogol i dro}a. Nw zname, nw mo`eme, lwbo nw sceme buc sami. Nw sceme {e zo~ic zoz soviscu i takima yki zme. Nw sceme a` an< pomoc i sovit Stvoritely, bo sceme `ic po svo<m. Alw vec prihodzi dakomu konwc, a dakomu narodzenw. M. Gornyk Kuhar

ve`boh bul karmeli~an Mato Milo{ zoz Zombora. Okrem duhovnih temoh, panocove slu`eli Utrin< i Ve~urn<, na htorih buli prisutni i parohiynw. Ti` slu`eni i parastos za pokojnih vladikoh, svy|en<koh i monahoh. Vl. D>.

U

^ASC SLU@BI PO NA[IM OBRYDZE

fru{kogorskim valalw Stara Bin}ula u op{tini Srimska Mitrovica, vsobotu, na {veto Petra i Pavla po novim kalendare, virni rimokatol<ki preslaveli hramove {veto – Kir- Na Slu`bi u~astvoval i na{ panocec o. Mihajlo Re`ak baj. Slu`bu Bo`u predvodzel vikar, dekan o. Mihajlo Re`ak, a wdna ~asc srimski i paroh u Srimskej Mi- bogoslu`eny bula po staroslatrovici o. Eduard [panovi~, a vynskim obrydze. Posle Slu`bi Bo`ej po{vecena parohiylna soslu`eli panocove. U Slu`bi Bo`ej u~astoval i sala htora zbudovana togo roku. Vl. D>. paroh u [idze i dekan srimski

U PAROHI< U BERKASOVE

KAMP ZA DZECI

ROZDUMOVANY

^I MO@ PREMEN<C TERMINI BOGOSLU@ENQOH

N

wdavno, ked zme preslavjovali cerkovni pod<< kotri nw zvi~ajni, alw max svyto~nwj{i i zna~nwj{i harakter, yk co to bula ro~n<ca E}zarhatu, palomn<ctva do Vodici na Zavitni dzenq, ta ~i u pitanx na{o Kirba<, v{e bar`ej pada do o~ termin u kotrim {e otrimuw Slu`bi Bo`o. Voni uglavnim predpoladnqom, od 10 godzin, i ked to robotni dzenq, tedi na n<h nw mo`u prisc vel< kotri zanyti, {kolyre, studenti, uglavnim mlad{i {vet. Ked `e naisce na mladih {vet ostava, vec bi mo`ebuc i tu moglo i trebalo daco vimen<c. Pravda `e taka tradiciy od daven-davna, alw tedi vek{ina `itelqstva buli zemlwd<lci kotri {e u roboti pritrimovali cerkovnogo kalendara. ^asi {e premenwli, ta teraz vipada `e na najvek{i cerkovni preslavi i pod<< uglavnim mo`u prisc lwm parasti, penzionere, i male ~islo tih co sebe omo`l<vy prihod i popri daykej roboti, abo drugih obovyzkoh. Tak bulo i na nwdavnej preslavi 10-ro~n<ci na{ogo E}zarhatu kotra otrima-

na na Zavitni dzenq u Vodici, po novim kalendare. Pred tim ve~ar na Slu`bi Bo`ej bulo morjo mladih, i famelijoh zoz dzecmi kotri xtre, na glavnu preslavu na 10 godzin nw mogli prisc. Podobnw i u Vodici i na ka`de {veto, ked Slu`ba lwm na 10 godzin. Vel< dumax i gvary `e to velqka ~koda. Go~ pravda `e mladih i u na{ej Cerkvi, na`alq wst v{e menwj. Prave preto bi vredzelo rozpatric ~i i tu nw mo` daco premen<c. Bo bi vono bulo lwm prilagodzovanw }u nov{im ~asom i `ivotu lxdzoh, a kotrih mo` premen<c, bez oglydu na dlugu tradicix. Yk doznavame, taka praksa {e u` primenxw u dzepowdnih narodoh u okolnih vladi~estvoh kotri max sluha za novi ~asi, ta n<~ nw ~udne ked {e u dawdnim gorodze kirbajska Slu`ba Bo`a slu`i u popoladnqovih, ve~ar{ih godzinoh. Potamalq, i na na{ih kirbajskih Litur}ijoh budze v{e menwj virnih, i doma{n<h i goscoh. Duhovna ~koda velqka, a moglo bi x zmen{ac. M. Afi~

Zoz kampu u parohi> u Berkasove: zadovolqni buli i dzeci i paroh o. Vladimir

V

ironau~ni dzeci i <h tovari{e pre{logo piytku i soboti {e dru`eli na kampu u parohi< u Berkasove. Or}anizoval ih i povolal paroh o. Vladimir Edelinski Mikolka, a slovo o dzecoh od drugej po star{i klasi osnovnej {koli. Dzecom {e popa~elo take dru`enw, a okrem baviska porihtane i wdzene „na ognx” u parohiylnim dvore. Yk ked slovo o daykim vek{im kampu i z tej nagodi buli postaveni {atri. Dzeci {e u n<h prez dzenq baveli, a na nocovanw po{li domu. Posle togo mini-kampu, zadovolqni i dzeci i paroh pre dru`enw i shodzenw kolo na{ej cerkvi. Vl. D>.


KULTURA I PROSVITA

8

5. XLIJ 2013.

52. FESTIVAL RUSKEJ KULTURI “^ERVENA RU@A” 2013

PRI[LI SVOJO ]U SVO<M, RODZINA DO RODZINI P

rivituxci na|ivitelqoh, u~a{n>koh i goscoh na [veto~nim koncertu Festivala ruskej kulturi “^ervena ru`a” u meno Nacionalnogo sovitu Rusnacoh, jogo predsidatelq Slavko Rac, vsobotu, 29. xniy, medzi in{im, vizna~el: – Po 52. raz {e zi{la rodzina - pri{li svojo }u svo>m, rodzina do rodzini. Nazdavam {e `e {e tak i ~uvstvuwce, bo i to smisel “^ervenej ru`i” – `e bizme mocnwli, wdni drugih potrimovali, i nadalwj pestovali na{u kulturu i tradicix. Toto, u per{im {ore, prepoznali doma{n>, Keresturci, preto `e “^ervenu ru`u” polo`eli do svojogo mesnogo samodoprinosu i nwsebi~no za nx vidvoxx okremni dinar. Toto prepoznala i na{a lokalna samouprava – Op{tina Kula, htora nas u` vel> roki ti` provadzi zoz zna~nima sredstvami. A najva`nwj{i slup na{ej nacionalnej ohrani – to na{a AP Vojvodina, htorej i z tej nagodi na tim gl>boko dzekuwme i preporu~uwme {e `e bi nas i nadalwj tak isto provadzela, yk i po toti roki.

Privitni slova Festivalu na [veto~nim koncertu vislovel i velqoro~ni priytelq Rusnacoh i Keresturcoh Dra}an Sre~kov, pomocn>k pokra>nskogo sekretara za kulturu i yvne informovanw Vladi AP Vojvodini, kotri {ickim prisutnim prenwsol pozdravi podpredsidately Vladi APV i pokra>nskogo sekretara za kulturu i yvne inormovanw Slavi{i ]ru>~a. – Festival ruskej kulturi “^ervena ru`a” wdna z najzna~nwj{ih i najmasovnwj{ih manifestacijoh u Vojvodini i Republiki Serbi>. Spolnxw svojo cil> i naprymki tel> roki, a wdna z jogo osnovnih harakteristikoh jogo getero}enosc, yku nw pozna an> wden kulturni prostor u Evropi. Zoz svo>ma avtenti~nima kulturnima vrednoscami i tradicix, ruska nacionalna zawdn>ca prez tot festival odra`uw nw{kaj{u realnu kulturnu mapu Vojvodini, u wj bogatstve narodnogo tvor~ogo duhu i shopnosci. I, u bogatim venku vojvodynskih festivaloh, wden z najrozko{nwj{ih kvitkoh prave “^ervena ru`a” – gvarel Dra}an Sre~kov vsobotu u Ruskim Keresture.

Predsidatelq Nacionalnogo sovitu Rusnacoh Slavko Rac i pomocn>k pokra>nskogo sekretara za kulturu i yvne informovanw Vladi APV Dra}an Sre~kov otvoreli Festival

NAJVESEL[A I NAJBOGAT[A PROGRAMA Velqku binu na togoro~nim festivalu kulturi “^ervena ru`a” per{i napolnwli dzeci na svowj muzi~notanw~nej manifestaci< “^ervene pup~e”, htora otrimana piytok, 28. xniy. U uvodnej ~asci {e u` tradicijno predstaveli ~leni Dzecinskogo horu “[korvan~ki” Doma kulturi Ruski Kerestur, zoz {pivanku “Na{o {veto” Mihajla Bodynca i Vasily Mudrogo. Najmlad{i, a naj{mel{i {piva~e Muzi~nej ovodi u Ruskim Keresture, pod fahovim rukovodstvom Tan< Fejdijovej od{pivali veseli {pivano~ki “U dzbano~ku mlw~ko” i “^i`iku, ~i`iku”. Potim mikrofon v`ali dakus vek{i {piva~e htori mali ~esc {pivac novi kompozici< za dzeci. Jovana No}avica i Sany ^apko zoz Ruskogo Keresture {pivali “Scigla yr” kompozitorki Ma}daleni Gornyk Lelas i poetesi Mari< S. Gornyk, a potim {e na bini Sebastiyn Nadq i I}or Papu}a {pivax pobidn>cku kompozicix zmenqovali doma{n< solisti i dueti. Valentina Fejdijova i Sto<lqkovi~, ta napisal veselu melodix i Olesy Papu}ova mali {pivanku dal @arkovi Osto<~ovi i Mi`ovi Racpetiavtorkoh Vesni Nadqovej i Mejovi naj x od{pivax u duetu, a takoj za lani Kolo{nyjovej “Kn<`ka – n<ma mikrofon v`ali Marina Nadqova i moj tovari{”, Viktor Hrin viKristina Katonova, bo nau~eli barz kra{nw bral kompozicix “Zvadl<vi mu{pivac kompozicix Nata{i Fejdijovej hi” Slavka Zagorynskiy i Kseni< “Co {e zbudze per{ogo aprila” za htoru Palatinus, a Marina Romanova slova napisal pisatelq Mikola Skuban. kompozicix Vladimira Duda{a Xliyn Rama~ i Melaniy Rimar {e zlo`eli “[erco u petoh”. U tej ~asci `e <h “Starodavni lakotki” najkras{e vimanifestaci< lwm wden {piva~ {piva Kristina Afi~, a Leontina [tefannw bul z Ruskogo Kerestura. ko i Timea Budinski za togoro~ne potverd[pivanku “Edukovanw” Samuela zovanw {pivackih talantoh dostali novu Medvedy i Serafini Makajovej kompozicix “Mi dohtore za prirodu” za {pival Mihajlo Siv~ zoz Novohtoru muziku napisal Zlatko Ruskovski, a go Sadu. Lxbo Rac napisal pitekst Kseniy Palatinus. snqo~ku, a Mihajlo Edelinski U trecej ~asci manifestaci< u~astvovali x oblwkol do notoh, ta o Diyni ruski dzecinski ansambli, a per{i {e {pivali Aleksandra Ruskovski predstaveli {piva~e Ruskogo kulturnogo i Antonela Nadq. Sebastiyn centru zoz Novogo Sadu zoz son}ami z teaNadq i I}or Papu}a u duetu putralnej predstavi “Sudzenw doma{n<h `ibliki podarovali {pivanku votinqoh” htori napisal Miroslav Pap, i “Zdravko lx{tavko” htoru naTanw~n>ki Mariy i Petro Seman tanw~n<ki htorih horeo}raf Vladimir Ivan a` zoz Kanadi pisali Xliyn Rama~ i Melaniy Veva nau~el “Kolomijku”. Pririhtuxca Rimar, a Vesna Nadqova za togodzecinska }rupa Doma kulturi u Ruskim Kero~ne [veto vidumala i slova i muziku, ta wj kompozi- resture tancovala Ven~ik ruskih tancoh, pod rukovodcix “Dzecinska zagradka” {pivala Tany Nadqova. Mir- stvom ]abriwli Saynkovi~, a horeo}raf Joakim Rac Miko Pre}un v`al pisnx “Dnqovn<k” Samanti Rac mi i fahovi rukovoditelq @elqko Gardi zoz mlad{u

VELQKA ^ESC VIKLADAC NA “RU@I”

NAGRADI NA “PUP^U” Per{u nagradu dostal Xliyn Rama~ za kompozicix “Zdravko lx{tavko”, drugu Mihajlo Edelinski za kompozicix “Diyna”, a trecu Zlatko Ruskovski za kompozicix “Mi dohtore za prirodu”. Za najlwp{i tekst pregla{eni “Zdravko lx{tavko” Melani> Rimar.

tanw~nu }rupu pririhtali tanwc “Na `elwnej travki”, a zoz star{u “Oj, me{a~ku”. Dzecinska }rupa KPD “Ivan Kotlyrevski” zoz Biki~u na “Pup~e” pri{la zoz “Dikanqskim koza~kom” htori ih nau~eli tancovac horeo}raf Borislav Barna i fahovi rukovoditelq Boyna Barna. Tanw~n<ki KPD “Karpati” zoz Verbasu zoz horeo}rafom Irenu Skuban pririhtali tanwc “Dvome {ugajove”, a horeo}raf @elqko L<kar dzecom u KUD “Ykim ]ovly” u Miklo{evcoh pomognul nau~ic tanwc “Za na{u Gan<~ku”. Tancuw {e i u Novim Orahove, co potverdzeli ~leni KUD “Petro Kuzmyk” i horeo}raf Vladimir Ma}o~, zoz tancom “Gax, gax”, a bome i u KPD “Dxra Ki{” u [idze, ~ijo najmlad{i amatere zoz horeo}rafom Zvonkom Kostelnikom i fahovim rukovoditelqom Ivanu Se~evi~ pririhtali “Kumov tanwc”. Zoz Akademi< ukra<nskogo tancu “Vesnynka” u Saskatunu u Kanadi pri{li Mariy i Petro Semanovo i rozve{elwli publiku zoz tancom “Volinq”, a potim na bini dupkali amatere zoz KUD “Taras [ev~enko”. Per{e najmlad{i, pod rukovodstvom Marini Budinskovej i Bla`enki Timko Stankovi~ovej vivedli tanci “Mikola” i “Fuyra, fuyra”, a vec star{i, pod rukovodstvom Mikoli Hromi{a tancovali Tanci z Panonskej rovn<ni. Mlad{a dzecinska }rupa {pivala “Malini, malini”, a star{a “Kolo na{ej l<pi”, co ih ponau~oval fahovi rukovoditelq Mihal L<kar. Tanw~n<ki KUD “@atva” zoz Kocura i <h horeo}raf Mikola ]uba{ na “^ervene pup~e” pri{li zoz tancom “Sabat va{ar na pa`ici”. Manifestaciy zakon~ena zoz pregla{ovanqom pobidn<ckih kompozicijoh i zoz [korvan~kami i <h {pivanku “Tisy~ radosci”. Diri}ovala im Lidiy Pa{o, htora bula i rukovoditelq manifestaci<. Konferansu napisala Mariy Striber, vodzeli x Marina Nadq i Sebastiyn Nadq, a aran`mani za novi kompozici< napisal Miroslav Pap. M. Rimar

Pejdze{at drugi Festival ruskej kulturi “^ervena ru`a” piytok po~ala z otveranqom vistavi malxnkoh i obrazoh akademskej malyrki Lidi< Barnovej z Kuli, z nazvu “Garmoniy kosmosu”, htoru u golu Doma kulturi Ruski Kerestur moglo opatric po konwc Festivalu. Barnova nw scela velqo be{edovac o svowj roboti, pone`e, yk gvarela, publiki ohaby naj o nwj da svoj sud, alw vizna~ela `e velqka ~esc i pripoznanw dostac povolanku vikladac na uglydnim i dlugoro~nim Festivalw ruskej kulturi “^ervena ru`a”. Na otveranx, spred kulskogo KUD “Dr Gavri<l Kostelqnik” be{edoval Aleksander Mudri, kotri gvarel `e vistava zoz htoru po~ina “Ru`a” predstavy velqke pripoznanw roboti Rusnacoh kotri `ix zvonka na{ih velqkih {tredkoh, a isto~a{nw w i motiv na{im umetn<kom kotri do teraz nw buli prisutni u ruskej yvnosci, `e bi {e predstaveli i pred totu publiku. Mudri pre~ital vivodi z recenzi< vistavi Nadi Teodorovi~ [arac, dze sto< `e Barnova u ciklusu “Garmoniy kosmosu” udatno vipituw najstar{i lxdski potrebi i motivi – doznac dze jogo mesto u ~a{e i prostoru htori {e nwprerivno meny, go~ slovo o abstraktnim pristupu, dze ~e`ko prepoznac po~atni motiv. Na|ivitelqoh vistavi privital predsidatelq Or}anizacijnogo odboru Festivalu Sa{o Palwnka{, a prikladnu muzi~nu programu z tej nagodi vivedla violinistkiny Olesy Rama~. Za vistavu “Garmoniy kosmosu” Festival drukoval i provadzaci katalo}. I. S.


KULTURA I PROSVITA

5. XLIJ 2013.

52. FESTIVAL RUSKEJ KULTURI “^ERVENA RU@A” 2013

POBIDN<KI NA “RU@I” ANA RIMAR I KONSTANTIN ^ORDA[ Po dumanx fahovogo `iriy, htori robel u sostave: Tatyna Kolesar ]vo>~, Miroslava Da`diu i Jov}en Nadq, togo roku pobidn>ki na “^ervenej ru`i” Ana Rimar zoz Petrovaradinu, studentka trecogo roku na Katedri za ruski yzik i literaturu, i Konstantin ^orda{ zoz Dxrdqova, kotri zakon~el per{u klasu u muzi~nej {koli u Zrenyninu

T

recogo dny na na{im najstar{im Festivalw ruskej kulturi “^ervena ru`a” otrimane zmaganw {piva~ohamateroh za najkras{i dzivocki i le}inqski glas, a u drugej ~asci programi bulo zmaganw za novi kompozici< u zabavnim duhu. Dok fahovi `iri, u ~i<m sostave buli na{o iskusni muzi~are i {piva~e, viberal pobidn<koh na “Ru`i” i pobidn<cki kompozici<, nastupela goscinska Sofiy Fedina, estradna umetn<ca z Ukra<ni. Zmagatelqoh za najkras{i glas provadzel Velqki narodni orkester Doma kulturi Ruski Kerestur, pod diri}entsku pal<~ku ma}istra Mirka Pre}una. Za tradicijni “Ru`ovo” nagradi zmagali {e {esnac {piva~e Za tradicijni nagradi ko{arku ~ervenih ru`oh, dzivocku ladu i ~obolqov, togo roku zmagali {e 16 {piva~e, sedem dzivocki i sedem le}inqski solo vivodzeny, yk i wden dzivocki duet. Po per{iraz na tim zmaganx nastupel Du{an Dan}uzov zoz Biki~ Dolu, htori od{pival kompozicix “Bili or}oni”. Du{an student veterini u Beo}radze, dze w i ~len Horskogo studiy “Zvon katolikon”, a vnwdzelx bul jogo per{i yvni solo nastup. Sladyna Maravi~ z Verbasu ti` per{iraz nastupela na “^ervenej ru`i”. Vona zakon~ela drugu klasu Turisti~nogo naprymu u keresturskej {koli, a zmagala {e zoz {pivanku “Macerov blagoslov”. Tatyna ]ovly z Ruskogo Kerestura {kolyrka u keresturskej ]imnazi<. Aktivna w u Dome kulturi, {piva u horu i u dzivockej }rupi. Zakon~ela osnovnu muzi~nu {kolu, a od{pivala kompozicix “Najkras{i o{mih ma{”. Ynko Var}a zoz Kocura, po profesi< moryk na lad< na Dunax, bul i|e wden debitant na nwdzelqovim zmaganx za najkras{i glas. Var}a graw bas u kocurskim orkestru, a dakedi bul i tanco{. Lxbi kon<, ta preto i vibral {pivanku “Kon< mojo”. Gelenka Rac z Dxrdqova, absolventka na Prirodno-matemati~nim fakultetu u Novim Sadze, naprym lovni turizem, ~len Horu “Rozanov”, per{iraz nastupela na zmaganx za najkras{i glas zoz {pivanku “Oj, me{a~ku”. Samanta Rac Sto<lqkovi~ zoz Ruskogo Kerestura od{pivala {pivanku “Rovn<no moy”. Samanta robi yk kn<`kovoditelq, a u {lwbodnim ~a{e pi{e poe-

NAJLWP[A KOMPOZICIY “LWM TVOY” SAN< POLDRUGI Po dumanx fahovogo `iriy, htori robel u sostave Dxra Budinski, Tatyna Kolwsar ]vo>~ i Vladimir Medw{i za pobidn>cku kompozicix u zabavnim duhu pregla{eli “Lwm tvoy” San> Poldrugi, drugu nagradu osvowla kompoziciy “Lwm wden poglyd” Zlatka Ruskovskogo i trecu nagradu osvowla kompoziciy “Glwdam” Mirona Siv~a.

zix. Togo roku budu wj obyveni dva kn<`ki poezi< – wdna u nas, a druga u Ukra<ni. Zoz kompozicix “[ickim dobre, lwm mnw nw” predstavel {e Aleksandar Miti~ z Novogo Orahova, {kolyr keresturskej ]imnazi<. To bul jogo per{i nastup na “^ervenej ru`i”, a za zmaganw go priyvela jogo profesorka muzi~nogo. Konstantin ^orda{, togoro~ni pobidn<k na “Ru`i”, talantovani muzi~ar z Ko{arku i ladu Ana Rimar odnwsla do Petrovaradinu, Dxrdqova, zakon~el per{u a ~obolqov Konstantin ^orda{ odnwsol do Dxrdqova klasu u muzi~nej {koli u Zrenyninu, a aktivni w u dxrdqovskim Kulturno- u Medicinskej {koli u Subotici. ^leni su tanw~nej umetn<ckim dru`tve “Taras [ev~enko”, dze graw bas u sekci<, a Pavka tancuw i flamenko i uspi{na w recitaorkestru. Od{pival {pivanku “Blukal y u` vel< roki” i torka. Za najkras{i glas {e zmagali per{iraz. Ostatnx kompozicix “N<yka robota” od{pival ti` debitant Dez nx osvowl ~obolqov. Diyna Mu~enski z Verbasu zakon~ela {trednx medi- miyn Palan~ai zoz Subotici. Demiyn zakon~el trecu cinsku {kolu u Novim Sadze, planuw {e upisac na Teh- klasu Tehn<~nej {koli. ^len w Dru`tva Rusnacoh Subonolo}ijni fakultet, naprym farmacijne in`inwrstvo. tici, dze recituw, }lumi, {piva u horu, dok w u KulturTancuw u folklornej sekci< u verbaskih Karpatoh, a hod- nim centre “Aria” ~len tanw~nej sekci<. zi i na {pivanw. Od{pivala kompozicix “Ej, su|ela Trinac novi kompozici> u zabavnim duhu l<|ina”. Keresturec Darko Afi~ per{iraz {e zmagal za najkras{i glas na “Ru`i”. Zakon~el osmu klasu i upisal Togo roku na Konkurs Festivala scigli a` 20 novi za{e do {trednwj muzi~nej {koli u Zombore. Darko ~len folklornej i muzi~nej sekci< Doma kulturi, a hodzi i bavni {pivanki, a za zmaganw vibrani 13, htori vivedli na{o u` poznati {piva~e. Ih provadzel Festivalski zana hor. Od{pival {pivanku “^ere{enki”. Studentka trecogo roku na Katedri za ruski yzik i li- bavni orkester pod rukovodstvom Miroslava Papa. Per{a kompoziciy bula “Yrn< dzenq”, za htoru tekst i teraturu, Ana Rimar z Petrovaradinu, pobidn<ca togoro~nej “Ru`i”. [piva u novosadskim Horu “Garmoniy”, muziku napisal Nikola ^izmar Kole, a od{pivala x a tradicijni “ru`ovo” nagradi ko{arku ru`oh i stili- Aleksandra Kolbas. [pivanku “Wdnogo dny ked pohozovanu ladu osvowla zoz pi{”, htoru vivedla wj avtorka Vesna Nadq, a stihi za kompozicix “Moy nx napisala Kseniy Rama~. Aran`er obidvoh {pivankoh Miroslav Pap. rovn<na”. Stihi i melodix {pivanki “O~i spokusi” napisal Wden z najmlad{ih zmagatelqoh na togoro~- Sa{o Palwnka{, a von x i od{pival. Aran`er tej komnej “Ru`i” Aleksandar pozici< avtor vek{ini aran`manoh na togoro~nej “RuPlanko{ z Ruskogo Ke- `i” Miroslav Pap. Kompozicix “Straceni klx~ik u restura, poznati po travi”, ti` u Papovim aran`manu, htoru na stihi An}esvo<h ~islenih uspi- li Prokop komponoval Xraj Sud<. Od{pivala x Leonohoh. Pregla{eni w za ra Sud<. Konstantin ^orda{, oproboval {e i yk avtor muziki i {kolyra }eneraci< u keresturskej osnovnej tekstu za {pivanku “^arni o~i”, a sam x i vivedol. {koli, yk i u [koli za Aran`er tej kompozici< bul Miroslav Pap. [pivanku osnovne muzi~ne obra- “Dze {py i bavy {e dzeci”, od{pivala Andrea Bu~ko. zovanw u Kuli. Planuw Stihi i muziku obdumal Slavko Afi~, dok aran`man na{e upisac do {trednej pisal Miroslav Fejdi. Zlatko Ruskovski avtor tekstu, muziki i aran`manu za farmacijnej {koli, a poznati nam w i po {pivanku “Lwm wden poglyd”, htoru od{pivala Tanita granx na tamburi, zoz Hodak, a potim, wdna z na{ih najlwp{ih vokaloh, Mirohtoru dostal vel< nagra- slava Da`diu, vivedla {pivanku “Posle tebe oznova ti”. di. Aleksandar aktivni Za totu kompozicix, noti i tekst napisal Vladimir Sei u keresturskim horu, man Zero, a aran`man Miroslav Pap. Na stihi Cecili< Nadq, Aleksej Siv~ isto~asno i avorkestru, recitatorskej sekci<, a od{pival tor muziki i aran`manu za {pivanku “O~i `elwni”, kompozicix “Ve~ar ma- htoru i od{pival. Kompozicix Aleksandra ^ovsa “Dumam na tebe”, za htoru ^ovs napisal i tekst, vivedla Mijovi”. Gelena Papu}a z Ver- rela Mali. Aran`er tej kompozici< Miroslav Pap. Ceciliy Nadq avtorka i tekstu {pivanki “Glwdam”, za basu predstavela {e zoz kompozicix “^ajki”. htoru noti napisal Miron Siv~, a aran`man Aleksej ^len w Ruskogo kultur- Siv~, kotri od{pival i totu kompozicix. Kompozicix nogo centru u Novim “Lwm tvoy”, u` rokami uspi{nogo tandemu u tvorenx Sadze, dze {piva u Horu kompozicijoh San< Poldrugi i Miroslava Papa. Sany “Garmoniy” i u @en- napisala tekst i noti, sama x i od{pivala, a Mirko avskej {pivackej }rupi, a tor aran`manu. Ostatny {pivanka u zmaganx novih komhodzi i na godzini so- pozicijoh u zabavnim duhu bula “Vitor”. Muziku i tekst lo-{pivany. Zakon~ela za nx napisal Mihajlo Budinski kotri x i od{pival, a Katedru za ruski yzik i aran`er bul Miron Siv~. Pokly `iri glasal, publika na “^ervenej ru`i” i|e literaturu, a na w{enq planuw upisac master raz mala nagodu posluhac poznatu estradnu umetn<cu z studi<. Wdini duet na Lqvova, z Ukra<ni, Sofix Fedinu. Z muziku {e zan<ma togoro~nej “Ru`i” bul odmalx~ka, najpoznat{a w po interpretaci< narodnih i Pavlina [epinski i `ridlovih lemkovskih {pivankoh, ma vidati u` {tiri Nata{a D`ud`ar z Ru- albumi z tima kompoziciymi. Na tim trecim “Ru`ovim” skogo Kerestura, htori ve~are medzi drugima kompoziciymi od{pivala i komod{pivali {pivanku pozicix “Lwm ked bim znala” Vladislava Nadqmitx. Rukovoditelq manifestaci< bul Xliyn Rama~ ^amo, “Mladi me{ac”. Obidva zakon~eli trecu avtorka konferansi May Zazulyk, a prez programu uspiklasu – Nata{a u ]imna- {no nas vodzeli Daniwla Plan~ak i Andrej Oros. O. Plan~ak-Saka~ zi< u Keresture, a Pavka

9


10

5. XLIJ 2013.

KULTURA I PROSVITA

52. FESTIVAL RUSKEJ KULTURI “^ERVENA RU@A” 2013

P

PREPLWTANW [PIVANKOH I TANCOH NA TIH PROSTOROH I NA PRAD<DOV\INI

osle privitnih slovoh Festivalu predsidately Nacionalnogo sovitu Rusnacoh Slavka Raca i pomocn<ka pokra<nskogo sekretara za kulturu i yvne informovanw Vladi Vojvodini Dra}ana Sre~kova, vsobotu, 29. xniy ve~ar, na otvorenej sceni u dvore [koli “Petro Kuzmyk” otrimani programa [veto~nogo koncertu Festivalu ruskej kulturi “^ervena ru`a” – “Na {tred {irokej rovn<ni”. Programu [veto~nogo koncertu provadzeli i narodna poslan<ca Olena Papu}a, predstavitelw Op{tini Kula i keresturskej Mesnej zawdn<ci Ruski Kerestur, htori i najzna~nwj{i finansiwre togoro~nogo Festivalu, predstavitelw Ambasadi Ukra<ni u Serbi<, na ~olw z ambasadorom Viktorom Nedopasom, predstavitelw rusinskih i rusinsko-ukra<nskih festivaloh zoz Slovackej i Gorvatskej, predstavitelw cerkvi, yk i na{ih ustanovoh i institucijoh, medzi n<ma i direktor Zavodu za kulturu vojvodynskih Rusnacoh Ser}ej Tama{. [veto~ni koncert reviylna programa ~asci pre{loro~nej i togoro~nej produkci< togo najlwp{ogo co max Rusnaci u muzi~no-tanw~nej tvor~osci, a poznate `e prave z na{ogo najvek{ogo i najstar{ogo festivalu “^ervena ru`a” vi{li skoro {icki drugi smotri i festivali Rusnacoh u Serbi<, odnosno u Vojvodini. Programi Festivalu buli i u znaku na{ih togoro~nih velqkih xvilejoh – 260ro~n<ci obrazovany po ruKocurci svadzbu zapo~ali... ski, a prave i na ~esc ozna~ovany 250-ro~n<ci pri{pivany “Naj {e nw zabudze” u Dxrdqove, @enska {pivacka }rupa istogo Dru`tva naselwny Rusnacoh do Kocura, stupela i okreme, z troma {pivankami – “Matka dziv~e vola”, “Sciha mili, nw durkaj” yk i 100-ro~n<ci yk u Kocui “[uga<~ko pre{ve~eni”, a provadzel ih spomnuti orkester KUD, alw teraz pod fahore vivedzena per{a predvim rukovodstvom Xliyna Rama~a ^amu. stava po ruski na tih proZ provadzenqom Tamburovogo orkestru Domu kulturi Ruski Kerestur, Sany Poldrustoroh, [veto~ni koncert gi od{pivala pobidn<cku kompozicix po dumanx publiki “^erveni ~i`mo~ki” z tootvoreli Kocurci. U scengoro~nej “Ru`ovej zagradki” u Novim Sadze (avtore Miroslav Pap i Miroslava Daskej postanovki Mikoli `diu), `e bi potim keresturski Tamburovi orkester nastupel i samostojnw, teraz yk ... a Keresturci x zakon~eli ]uba{a, udatni i rozko{ni pobidn<k pre{loro~nogo Festivalu orkestroh “Melodi< Ruskogo dvoru” u [idze. Na prikaz ~asci na{ih svad[veto~nim koncertu odgral kompozicix “Dumka”, pod diri}enzebnih obi~ajoh, z nazvu “U mlostvom mr Mirka Pre}una. WDEN Z NAJLWP[IH ANSAMBLOH dej”, vivedol ansambl KUD “@aPer{i gosci na koncertu bula @enska {pivacka }rupa KUD tva”, ta @enska {pivacka }rupa “Ykim ]ovly” z Miklo{evcoh. Pod fahovim rukovodstvom Ani MADYRSKEJ ZAWDN<CI U VOJVODINI togo Dru`tva i Tamburovi orkeBu~kovej, a z provadzenqom Narodnogo orkestru keresturskogo Pestovanw i dalq{e pregl>bjovanw so`ivota u na{ej vecejna- Domu kulturi, Miklo{ev~anki vivedli {pivanki “Pred na{im ster, pod rukovodstvom Lxbomira Saka~a. Yk pobidn<k pre{lo- cionalnej Pokra>ni dokazane i na [veto~nim koncertu z nastu- obla~kom” i “Na `elwnej travi”. ro~nogo Festivalu `ridlovogo pom reprezentativnogo folklornogo ansamblu “Rona” MadyrskoNa koncu programi Rusnacoh na tih prostoroh, muzi~no-folgo kulturnogo centru Nepker zoz Suboti- klorni ansambl keresturskogo Domu kulturi na [veto~nim konci. Nepker ma vecej yk 150 ~lenoh u ri- certu u~astvoval z blokom {pivankoh i tancoh z nazvu “Ej, u `nih sekcijoh, z naisce bogatu tradicix, Gan<~ki na dvore”. Tak, co po~ali Kocurci, Keresturci ti` rozpone`e w osnovani pred 142-oma rokami. Ansambl “Rona” nw{ka medzi najlwp{ima u Serbi> htori pestux “ROZMARIY” YK POKREJTKA madyrsku tradicix, Nepker i “Rona” doNA [VETO^NIM KONCERTU ma{n> i subotickomu Inter-etno festivalu, na htorim pejc raz buli pobidn>ki, Tanw~ni ansambl “Rozmariy” z Pre{ova, zoz Slovackej, a ka`dogo roku goscux na najvek{ih fe- nastal 1992. roku na iniciytivu Danki Kovalq~ikovej, kostivaloh u Serbi> i ino`emstve. Pestux tra i nw{ka jogo veduca, a ansambl robi pri ABC centru narodnu tradicix nw lwm Madyroh u Voj- {lwbodnogo ~asu u Pre{ove. U sekcijoh ansamblu aktivni vodini, alw i u calim karpatskim re}i- kolo 170 osobi, od pejc do 70 roki, kotri pestux folkloronw. Rukovoditelqka ansamblu i horeo}- ni tradici> vosto~nej Slovackej, nasampredz {ari{skogo rafka dzepowdnih tancoh bula Silviy Su- re}ionu. Na >h repertoare {pivanki, tanci, scenski stililovski, a {ef orkestru Ferenc ^onka. zovani sli~ki po {ari{ski, poskladani do ori}inalnih programoh. Ansambl goscoval na skoro 60 ri`nih medzina-

ATRAKTIVNI NASTUP SOFI< FEDINI “^ervena ru`a” i wj [veto~ni koncert vsobotu, a potim i vnwdzelx, togo roku mala ~esc privitac i poznatu estradnu {piva~ku z Lqvova, z Ukra>ni, Sofix Fedinu. Fedinova wdna z najpoznat{ih interpretatorkoh lemkovskej, yk i ukra>nskej `ridlovej i narodnej {pivanki, alw na su~asnwj{i sposob, z elementami d`ezu i popu, z ~im {e preslavela u Ukra>ni i poza wj gran>ci. Za sobu ma obyveni tri muzi~ni albumi – z kolydami i kra~unskima {pivankami, lemkovskima, ta rodolxbivima, pririhtuw i svoj {tvarti album, a popri tim `e {piva, sama i komponuw i viraby aran`mani. Sofiy Fedina doktor politi~nih naukoh i viklada na Katedri za medzinarodni odno{eny i diplomati~ni slu`bi Lqvovskogo univerzitetu “Ivan Franko”. @adanw wj postac ambasador mira, be{eduw i preklada z vecej yzikoh, aktivna w u ri`nih zdru`enqoh na medzider`avnim urovnx i predsidatelqka w [vetovej federaci> ukra>nskih lemkovskih or}anizacijoh. @e w pozarydova {piva~ka, z bogatim rozponom glasa, alw i iskusna na sceni, z htoru suvereno vladala i zaprovadzela barz dobri kontakt z publiku, dokazala zoz svo>ma dvoma nastupami na na{im Festivalw u Keresture.

rodnih festivaloh. Na [veto~nim koncertu {e predstaveli z vecej atraktivnima tancami ta interesantnima sli~kami, a na {ari{skej be{edi, kotru na{a publika dobre rozumela. ko{no i bogato, bo u obidvoh ansambloh u~astvux ~isleni vivodza~e, skladno popriberani do na{ogo {veto~nogo narodnogo oblw~iva, – “zakon~eli” z prikazom na{ih svadzebnih obi~ajoh, pone`e u n<m dominux scenski sliki za~epjovany mlodej. Horeo}raf tancu-prikazu Joakim Rac Mimi, a muzi~ni aran`er i {ef orkestru Xliyn Rama~ ^amo. Gosci [veto~nogo koncertu togo roku buli poznata estradna {piva~ka z Lqvova, z Ukra<ni, Sofiy Fedina, kotra od{pivala {ejsc obrobki lemkovskih {pivankoh i vlasni kompozici<, a Folklorni ansambl “Rona” Madyrskogo kulturnogo centru “Nepker” zoz Subotici, u okremnim bloku predstavel narodnu tradicix Madyroh u Vojvodini i karpatskim re}ionw. Na koncu obsy`nej programi, vsobotu nastupel Tanw~ni ansambl “Rozmariy” z Pre{ova, zoz Slovackej, htori pestuw folklorni tradici< vosto~nej Slovackej, nasampredz {ari{skogo re}ionu. U Ruskim Keresture @enska i Hlopska }rupa od{pivali vecej {ari{sko-zemplinski narodni {pivanki, a tanw~n<ki tancovali tanci i vivedli dzepowdni scenski stilizovani sli~ki zoz spomnutih krajoh Slovackej. Rukovoditelq tej manifestaci< i avtor konferansi, htoru barz dobre vodzela Marina Rama~, bul Mihajlo Zazulyk, a programu [veto~nogo koncertu provadzelo velqke ~islo publiki. Popri doma{n<h, bulo velqo na{ih lxdzoh z drugih mestoh, alw a` i z ino`emstva. M. Zazulyk Foto: Dx. Vina> i M. Zazulyk


5. XLIJ 2013.

11

PRIVREDA

DN< “^ERVENEJ RU@I” – KERESTURSKI SAYM RUSKEJ PRIVREDI

RI@NORODNI I MASOVNI Na Keresturskim sajme {e predstaveli kolo 60 privredn>ki, zoz kolo dvacec mestoh, a na n>m buli vilo`eni stari remesla, robota i produkti podn>matelqstva i doma{n> virobki. Or}anizatore tej manifestaci> zadovolqni yk Saym bul na|iveni Vsobotu predpoladnqom u Ruskim Keresture, pod ~as festivala “^ervena ru`a”, otvoreni Keresturski saym. Saym otvoreli predsidatelq Zdru`eny remeseln<koh i podn<matelqoh Vladimir Emejdi i predsidatelqka Zdru`eny “Bajka” Slavka Katona, yk soor}anizatore tej manifestaci<. Na Sajme {e predstaveli kolo 60 privredn<ki, a na n<m buli vilo`eni stari remesla, podn<matelqstvo i doma{n< virobki. Or}anizovanw Sajmu potrimali Pokra<nski sekretariyt za polqoprivredu, vodoprivredu i lwsarstvo, ta Op{tina Kula i Re}ionalna privredna komora Zombor. Na otveranx Sajma buli zamen<k predsidately Op{tini Kula Velibor Milo<~i~, spred Re}ionalnej privrednej komori Zombor bul Dra}an Stevanovi~, ta direktor A}enci< za rozvoj u Op{tini Kula Nikola @e`elq, predsidatelq Ob|ogo zdru`eny podn<matelqoh z tej op{tini Suveilq Karimanovi~, yk i predstavitelw drugih privrednih i dru`tvenih institucijoh z kulskej op{tini, ta i z drugih mestoh. – Privituwm vas u meno Zdru`eny `enoh “Bajka” na u` trecim Keresturskim sajme ruskej privredi. Okreme privituwm {ickih viklada~oh i predstavitelqoh zdru`enqoh htori {e nam z tej nagodi pridru`eli u or}anizaci< vistavi. Popri prezentaci< privrednej d<ylnosci naVladimir Emejdi {ih podn<matelqoh i remeseln<koh, togo roku zme {e postarali prezentovac i na{o stari remesla, ta i tradicijni produkti – gvarela na otveranx Sajma Katonova privituxci {ickih u meno doma{n<h. – Togo roku Saym zme vwdno or}anizovali zoz zdru`enqom “Bajka”, bo voni na konkursu i dostali sredstva za totu manifestacix. Na Sajmu wst vecej yk 60 u~asn<koh zoz kolo dvacec mestoh. Privatn<kom tot rok barz ~e`ki, firmi i|e nw zaverax, alw skoro {e {icki nahodza na gran<ci rentabilnosci. Obtok i produkciy barz zmen{ana. Najva`nwj{e `e {e nw {me stanuc, namagame {e Slavka Katona najsc dayki vihod z togo tunelu, a wden kro~aj u tim napryme to i or}anizovanw togo Sajmu, bo von omo`l<vxw `e bi {e o ka`dej firmi i podn<matelqovi ~ulo i doznalo o jogo roboti. – Mo`em povesc `e mame dobre sotrudn<ctvo zoz kulsku A}encix za rozvoj, kotri max prowktni tim, ta vec vwdno pririhtuwme i pi{eme prowkt. Tak zme u~astvovali na vecej konkursoh kotri rozpisali pokra<nski sekretariyti dze zme i dostali sredstva, medzi n<ma i za or}anizovanw togo Sajmu za stari remesla. Po konwc roka budze i|e daskelqo taki prowkti, medzi drugima i naihodzaca Nataliy Emejdi manifestaciy “Dn< keresturskej papri}i” kotra zakazana za 17. i 18. av}ust – gvari Nataliy Emejdi, kotra u rukovodstve zdru`eny “Bajka”. Saym bul otvoreni lwm vsobotu, bul na|iven{i yk predhodni dva sajmi, a ob|i upe~atok `e na Sajme medzi viklada~ami, alw i medzi na|ivitelymi bulo dva raz vecej `eni yk hlopoh. Ozda {e preto tak i udal. Vladimir Emejdi gvari `e i Keresturski saym, a i drugi privredni manifestaci< kotri {e rihta, dopomo`u lwp{ej or}anizaci< i povyzovanx tutej{ih privredn<koh, ta i {vid{omu rozvox valala, odnosno re}iona.

Saym bul slika i ruskej privredi, i ekonomskej moci na{ej zawdn>ci

PRIVREDN<KI I NA\IVITELW NA SAJME

Xliyn i Nataliy Edelinski, “Elektra” zoz Petrovaradinu

Dxra Sabado{, “Elkomediy” z Kerestura

Na togoro~nim Sajme bulo vecej privredn<koh co po per{iraz pri{li, alw i gevtih co rokami nastupax. Na odredzeni sposob Saym slika i ruskej privredi, i ekonomskej moci na{ej zawdn<ci. Xliyn Edelinski, “Elektra” zoz Petrovaradinu: – Na Sajme som nastupel zoz mobilnu elektrarnx kotra pravi strux zoz slunkovej ener}i<. Vona postavena na prikoli~ki, ta z nx mo` pojsc do hotara. Wj moc dva kilovati, ta na nx mo` uklx~ic motor~ok za zal<vanw “kapka po kapku”, mo`u x pohasnovac i p~olare, sala|anw kotri nw max uvedzenu strux...To per{a moy prezentaciy tej elektrarn< u Serbi<. Vona dava strux za motor~ok kolo {tiri godzini, a dok robi, prej} solarnih paneloh {e poln< z novu slunkovu ener}ix, ta popoladnx mo` zal<vac i|e wdno take polqo. Tota elektrarny zoz prikoli~ku ko{ta kolo 4 000 evri, a tota investiciy mo`e funkcionovac 30 do 50 roki i pri tim nwt n<yki tro{ki, abo opravki. Investiciy {e viplaci za sedem roki. Dxra Sabado{, “Elkomediy” z Kerestura: – Mi u` rokami pravime programi za kompxteri. Na tot Saym zme pri{li zoz su~asnim kompxterom za }rafi~ni obrobok i dizajn. Na{a d<ylnosc za{ lwm najbar`ej {e opera na avtomatizacix tehnolo}ijnih procesoh i ma{inoh. Mi nw mogli toto prinwsc, alw prikazuwme na televizore. I nam stava produkciy. Robi {e lwm toto co {e mu{i. Nas wst {ejsc in`enwroh i robime na tim u` {esnasti rok. Mal som skorej namiru pre{iric totu produkcix, alw dobre `e som {e zatrimal na skorej{im, bo an< za nas nwt v{e roboti. Irinej Drotar, “Modik” z Kocura: Y nastupel na Sajme zoz privyznima elementami za sajli i za lanci. Toto {e dosc hasnuw u transportu na ladqoh, kamionoh i gajzibanoh. Pravime elementi kotri mo`u zakva~ic abo no{ic od 100 kili do 70 toni. Tehnolo}iy virobku u` rokami poznata, alw v{e wst daco i nove, ta mi mu{ime provadzic nauku i su~asni trendi u transportu. Teraz materiyl velqo kvalitetnwj{i, ta vec elementi nw mu{a buc taki masivni yk dakedi. ^el<k uglavnim uvo`ime. Y u` totu robotu scem zdac na mladih.

Irinej Drotar, “Modik” z Kocura

M. Simunovi~


12

5. XLIJ 2013.

LXDZE, ROKI, @IVOT KOLOCKOVO ZOZ KOCURA

SCU @IC I ROBIC U VALALW Dok vel> ri{enw svo>h `ivotnih problemoh nahodza u {vece, Kolockovo {e i|e v{e nazdavax `e vlasnu e}zistencix najdu u Kocure. Preto {e scu oprobovac i u zagradkarstve Ka`dodnqovo zme {vedkove odhodu na{ih lxdzoh do {veta, bo vel< u Serbi< nw vidza perspektivu. U Kanadi vel< roki `ix Keresturci, alw i lxdze zoz drugih na{ih mestoh, ta i z Kocura. I|e v{e wst tih co bi sceli odputovac “prej} bari”, alw im poo{treni kriterixmi za naselqovanw, htori uvedli kanadski vlasci, yk i osoba htora bi u Kanadi }arantovala za n<h, onwmo`l<vxw vitvorenw `adanogo sna. Ked slovo o }arancijoh, fameliy Kolockovih z Kocura bi nw mala bri}i, bo u “`emi yvorovogo l<sca” u` rokami `iw i robi i Nandorov vlasni brat Zoltan zoz svox famelix. Medzitim, Kolockovo {e za teraz nw rihtax pojsc zoz Kocura. Nandor, Senka i <h sin Darko tej yri {e nadumali oprobovac u zagradkarstve. – I suprug i y ostali bez robotoh. Von u servisu televizoroh u Verba{e, a y u verbaskej trikota`i. Nandor predlu`el opravyc televizori doma, a y robela tam dze bulo roboti, naj~astej{e u “~ipsari” u Ma}li~u. Tedi i|e dzeci buli mali. Medzitim, za TV mehan<~aroh bulo v{e menwj roboti, a i mnw bulo v{e ~e`{e robic po `imi i na cu}u, tak `e zme pred {ejscoma rokami ri{eli zapo~ac daco calkom in{e. Po~ali zme produkovac betonsku }alanterix, ri`ni `ardinwri, ~erepki i vazni, ukrasi za zagradki, betonski kul< za parterne ogradzovanw, yk i begaton cegelki. Ru{elo to, yk ru{elo, alw kapkal yki{ dinar. Nandor i Darko buli zadlu`eni za

vil<vanw, a y za farbenw i dekor. Predavali zme doma, na piycoh, va{aroh i kirbajoh, i rozdumovali a` i pre{iric produkcix, alw finansijna kriza zrobela svojo. Lxdze nw barz mogli vidvo<c dinar i za taki “luksuz” `e bi u zagradki mali krasni ~erepki, a pod oblakom i u dvore begaton cegelki. V{e ~astej{e zme {tudirali `e bi zapo~ac daco in{e – gvarela Senka htoru zme pretargli pri dopatranx paradi~oh u plasten<ku. Na povolanku brata zoz Kanadi, 2010. roku Nandor za{ lwm po{ol do Kanadi, alw lwm na {ejsc me{aci yk turista. Okrem `e u`ival u krasotoh Vankuveru i okol<ska, Nandor i robel, tak `e {e domu vracel zoz gromadku kanadskih dolaroh. Zoz totu gromadku trebalo po~ac daco robic. – Predlu`eli zme zoz betonsku }alanterix, a okrem togo, Nandor i Darko prez sezonu robeli u podpriwmstve htore kladlo begaton cegelki i betonski kul<. A vec, pre{lej w{en< zme nadumali do zagradi postavic plasten<k. Gej `e to nw daco nove, alw nam {e vidzelo `e ~koda `e bi nam zagrada stala nwvihasnovana. Z drugogo boku, vel< u Kocure co produkovali `elwnyvu prestali toto robic, ta nam {e vidzelo `e tu wst mesta i za nas. Kolockovo o zagradkarstve znali telqo `e paradi~a ~ervena, a ogurka `elwna, i `elwnyvu produkovali lwm telqo za sebe, `e bi prez lwto mali {vi`ej na stolw. Medzitim, nw{ka na internetu mo` nau~ic velqo togo, ta {e Nandor i Darko vlapeli viglwdovac {icki sajti htori vyzani za paradi~i i <h produkcix, i po{vidko postali teorijno dobre “podkovani” zagradkare. Pri{ol ~as teorix pretvoric do praksi. – U ynuaru zme za{ali presadu, a nakadzi hvily dopu|ela, do zagradi zme postaveli plasten<k. Robeli zme uglavnim sami, alw zme poradi sluhali od {ickih htori {e do za-

gradkarstva rozumy i <h iskustva zme primenqovali u na{im plasten<ku. Ked u` {icko bulo porihtane, a sistema zal<vany “kapka po kapku” postavena, presadzeli zme paradi~i do plasten<ku, pre`egnali {e i ostalo nam lwm ~ekac i vidzic ~i mi to dobre porobeli. A vec, Nandorovi oznova pri{la povolanka do Kanadi. Kolockovo {e vitro{eli, ta rahovali `e {e dobre zda nova gromadka dolaroh. Posle Velqkej noci Nandor po{ol do Kanadi. – Dogvareli zme {e naj idze, a Darko i y postar~ime porobic {icko co treba. Okrem togo, prez lwto ~asto u nas i dzivka Andrey zoz Novogo Sadu, tu kedi-nwkedi i `ec Sa{o, a vitargovac travki i olamovac fatxgi zoz paradi~oh nau~eli i mojo najmil{i, unuk Filip i unu~ka Lena. Zoz Nandorom {e ~uwme i vidzime prej} interneta, tak povesc kaParadi~i uzreti, ta do Kolockovih scigli `di dzenq. Per{e {e opita za ununajmlad{i obera~e ~ata, vec za plasten<k i paradi~i, a a` vec {e opita yk mi! Frantuwm, znam `e go interesuw plasten<k, bo {e cali i|e wden, su~asnwj{i plasten<k. Opitali dal do tej roboti, alw w na mire, bo vidzi `e zme {e Senki `e ked {e Nandorovi popa~i u {e i sin Darko ozbilqno vlapel do tej robo- Kanadi i ked naduma `e bi {icki po{li tam ti. Po cali dzenq postavy begatoni, a ve~ar `ic...? – Na w{enq, dok posle robotoh podcagnwme ked pridze domu, be`i do plasten<ku. Togo smu`ku, i dok {e Nandor vraci, uvidzime co roku zme dakus zapo`nwli, bo paradi~i zoz doma{n<h plasten<koh u` wst po piycoh, a mi i yk dalwj. Najvolwli bizme ked bi zagradna{o po~iname oberac, alw, u~ime {e, ta o karstvo postalo na{a famelijna robota, bo rok budze lwp{e – gvarela nam Senka dok opa- Kanada w Kanada, a dom w dom – gvarela Senka. Dok zme be{edovali, unu~ata nwscertrala u` tak povesc dozreti paradi~i. pezl<vo ~ekali kedi u` raz zakon~ime. FiliParadi~i budu predavac doma, bo bivax na glavnej ul<ci, a avta tamalq ~asto prehodza. povi i Leni baba obecala `e sami naoberax Budu hodzic i na piyci, u valalw i okol<sku. paradi~i, vislikux {e zoz n<ma, a sliku Ked z tej roboti budze hasnu, i ked <h fame- po{lx d<dovi do Kanadi. Silvester Dorokhazi liy z tej roboti godna `ic, planux postavic

]U 250–RO^N<CI PREBUVANY RUSNACOH U KOCURE (6)

PREZVISKA PRISELWNCOH – ZAGADKA VLASNIH KORENQOH Pi{e: Miron @iro{

M

hasnovanw, yk i zbudovana hi`a za bivanw. Porcijni obovyzki buli ~asto~no predvidzeni u kontraktoh o naselqovanx i drugih predpisanqoh, tak `e selynw za calu sesix ro~nw placeli {ejsc forinti, lxdze zoz hi`u bez `emi – forintu i tricec }rajcari, a toti co nw mali an< `emi – wdnu forintu. Keresturci placeli sedminu, a Kocurci dzevytinu i dze{atinu od polqoprivrednih produktoh i od statku u naturi. Nw placelo {e dzevytinu od `elwnyvi i ovocoh. Ka`di selyn mal ro~nw odrobic 12 dn< robotnej renti. Popri obovyzkoh kotri {e mu{elo vipolnqovac }u vlasn<kovi `emi, }u Komori, toti podan<ki mu{eli placic i der`avnu porcix, kontribucix, kotru {e hasnovalo za vitrimovanw vojska i `upanijsku porcix.

i {e, z tej nagodi, mo`eme opitac co zna~a prezviska kocurskih priselwncoh. Prirovnuxci per{i tri popisi zamerkovali zme `e {e prezviska nw zapisux na isti sposob, a velqke ~islo priselwncoh ma prezviska spram naselwnih mestoh. Spram togo, wdno ~islo prezviskoh `itelqoh Kocura pohodzi od mestoh, a skrivax pravdivi prezviska yki mali i dze skorej `ili. Toti mesta, odnosno prezviska {l<duxci: Spomnuti naselwni mesta i kra< {e nahodza nw lwm u spomnutih {tiroh komitatoh (Bor{odu, Abaux, Zemplinu i Sabol~u), alw i u komitatoh [ari{, Spi{, Un}, Bereg, Satmar, Maramoro{. To, isto~a{nw zna~i `e i kocurske, yk i keresturske `itelqstvo priselwlo i pohodzi zoz {irokogo podru~a Gorn<ci – i zoz dolnwj i pravej MESTO Gorn<ci – karpatskih goroh i lwsoh i Lemkov|ini, Sendro Gali~ni i Podoly. Porcijni obovyzki na{ih lxdzoh Z naselqovanqom na Kulynske panstvo Rusinom dodzelwna der`avna, komorska `em na hasnovanw. @em bula vimerana po sesijoh. Cala sesiy mala 32 mali golqti ora~ej `emi i 22 golqti lukoh poverhosci od 1 100 kvadratni vati za wden golqt. Valal dostal na hasnovanw i pasoviska za napasanw statku. Wdno }azdovstvo moglo dostac najmenwj wdnu {tvarcinu sesi< (osem golqti ora~ej `emi i pejc i pol golqta lukoh), a bulo i taki o bisca co v`ali wdnu i pol lwbo a` dva sesi< `emi (64 golqti ora~ej `emi i 44 golqti lukoh). Popri tej `emi ka`de }azdovstvo dostalo portu zoz zagradu, kotra nw {mela buc men{a od wdnogo golqta. Na porti zbudovana hi`a, poznwj{e hl<v i hl<vok, gambar i dayka {opka za zemlwd<lski orudiy. Cala sesiy `emi vino{ela 55 golqti (ora~a `em, luki i porta). Medzitim, u tedi{n<m ~a{e {e nw obrabyla ka`di rok {icka `em. Spo~atku {e lwm polovku ora~ej `emi obrabylo, a druga polovka odpo~ivala, a poznwj{e {e ora~u `em dzelwlo na tri ~asci. Per{ogo roku wdna ~asc bula pod ugorom, drugi rok {e x zasadzelo, lwbo za{alo z wdnu kulturu ( pokarma za statok, betel<na), a treci rok zoz `itarkami. Tak ka`di rok trecina ora~ej `emi bula pod ugorom i odpo~ivala, a dva trecini {e hasnovalo. Osnova zaplacenw obovyzkoh spram Panstva, `upani< i der`avi bula dostata `em na obrabynw i

]adna Tard Zebe}nyKuli~ Barany ]ajdo{ Palfala Ujfala ]ebu Vadas Hodak Radvanq Oros Ivanq Seged Ka{ov Gajdu Pap [oo{ Demeter Abragam Salonta Miklo{ Sekelq ]aradna -

U naturi {e placelo od ~istogo i mi{anogo `ita, yrcu, ovsa i kukurici, a od statku – celyta, prepra`ene maslo, vi{kopeni koguti i vajca. Spram Komori (Panstva ) porcix mala vimiric op{tina (valal), o ~im mali starosc birovi pri{agn<ki (predsidatelq i odborn<ci). Vojsku {e mu{elo dac

Okrem porci< Panstvu, Rusnaci priselwni do Ba~ki buli dlu`ni vipolnqovac obovyzki i }u komitatu (`upani<) i }u der`avi. Der`avna porciy {e navolovala kontribuciy. Vona nw bula napredok odredzena spram koli~estva `emi, alw x der`ava odredzovala na `upani<, a voni x dalwj rozrezovali po op{tinoh na svowj teritori<. Tota porciy {e naj~astej{e placela u naturi, za vitrimovanw vojska. Bulo to~no odredzene htori i kelqo produkti – artikli treba KOMITATI-@UPANI< dnqovo dac za vitrimovanw wdnogo oficira, wdnogo voyka PREZVISKA i wdnogo kony. Vojsko bulo zvi~ajno zmescene u Sendrak, Sendraj, Senderak, [endrak; BOR[OD kvartelqnim dome, a dakedi i po obiscoh. Tota obovyzka ]adnai, ]adnaj; ABAUJ bula barz velqka za valal, okreme ked buli nwvigodni Tardi; BOR[OD roki, ked bulo malo potravi. Vojsku {e mu{elo dac, go~ @ebenyi, @eben<, Zebe}nyi; ZEMPLIN lxdze nw mali dosc za sebe i vlasni statok. Popri tim, {icko co lxdze davali vojsku bulo velqo drag{e na Kuli~; SPI[ piycu yk co {e im pripoznavalo ked go davali vojsku. Baranyi; UN] ^asto realni tro{ki buli i za trecinu vek{i od pripoz]ajdo{; UN] natih. Palfalu{i; BOR[OD U Keresture vojsko ~asto prebuvalo. Dzekedi u valalw Ujfalu{i; ABAUJ bulo na pol roka, rok, lwbo dva, 20 voyci zoz svo<m kapi]ebus; SATMAR tanom, a dzekedi i velqo vecej. Voycki kon< ti` buli zmesceni po obiscoh. Trebalo ih karmic, ~asto i l<~ic, Vadasi, Vadacki, Vadaski; ABAUJ-TORNA Hodak; SATMAR, MARAMORO[ a to bula najvek{a terha obiscom u kotrih buli zmesceni. Radvan<; ABAUJ, ZEMPLIN Yka to bula velqka i ~e`ka obovyzka za Kerestur i Oros; SABOL^ Kocur po velqkosci porci<, kotru {e malo vidvo<c za Ivanq; BERE] vitrimovanw vojska : Roku 1756/1757. trebalo vidvo<c 45,15 forinti, Se}edi; ^ANAD, BOR[OD 1763/1764. roku – 324,45 forinti, 1764/1765. roku Ka{ovski; ZEMPLIN 1 113,45 forinti, a 1783/84. roku a` 1 361,58 forinti. Gajdu; GAJDU Kontribuciy za `itelqoh Kocura bula, po pravilu, za Pap; BERE] polovku men{a od keresturskej. Za Kocur 1763/64. roku [ov{; [ARI[, BERE] vona vino{ela 146,58 forinti, a 1764/1765. roku – 503, 80 forinti. Deme~er, Demeter; BERE] Na{im lxdzom, za{ lwm, naj~e`{a obovyzka bula Abragami; BOR[OD slu`enw u vojsku. Hto {e nw mogol vikupic, lwbo na Salontaj; BORDO[ in{ak i sposob znajsc, tot slu`el vojsko najmenwj 12 Miklo{; BERE] roki, a naj~astej{e potamalq, dok bul sposobni za vownu Sekeli, Sekel<; SABOL^ slu`bu. ]aradnai; ABAUJ TORNA (Predlu`i {e)


13

LXDZE, ROKI, @IVOT/SPORT

5. XLIJ 2013.

]U 260-RO^N<CI OBRAZOVANY RUSNACOH U VOJVODINI (15)

@IVOTNA I PROFESIJNA DRAGA ELEMIRA L<KARA Arhiv Vojvodini – ustanova kulturi htora ~uva dokumentacix velqkogo ~isla der`avnih institucijoh htori d>jstvovali i d>jstvux na podru~u nw{kaj{ej Vojvodini. Tak, napriklad, isnuw i nw take male ~islo dokumentoh ri`nih fajtoh, yk co to mati~ni kn>`ki, policijni zviti, pisma der`avnim or}anom, zapisn>ki i drugi dokumenti, htori na odredzeni sposob vyzani za istorix Rusnacoh na tih prostoroh Prosvitne oddzelwnw Kralqovskej banskej upravi Dunajskej banovini Kralqovini Xgoslavi<, htora isnovala od 1929. po 1941. rok i htora oblapyla okrem teritori< nw{kaj{ej Vojvodini i x`nu Baranx, [umadix i oblasci kolo Smedereva i Po`arevcu, vodzelo personalni dosiwi prosvitnih robotn<koh u tej Banovini. Na`alq, lwm men{a ~asc tih dosiwoh za~uvana, a za~uvani lwm wden personalni dosiw prosvitnogo robotn<ka ruskej nacionalnosci. Dosiw wdnogo ruskogo u~itely Slovo o u~itelqovi Elemirovi L<karovi, sinovi poznatogo dxrdqovskogo u~itely Mihajla L<kara. Takoj na per{im boku prilo`eni osnovni podatki o n<m, yk i foto}rafiy zoz 1929. roku, a ohabeni i i|e tri mesta za foto}rafi< za ka`di dze{ati rok. Na tim boku pi{e `e Elemir M. L<kar narodzeni 25. av}usta 1905. roku u Ruskim Keresture, `e w ruskej narodnosci i grekokatol<ckej viri, a u rubriki „zavi~ajnosc” mu pi{e „Dxrdqov”, co najviroytnwj{e zna~i `e u Dxrdqove preprovadzel najvek{u ~asc svojogo dotedi{nqogo `ivota, i `e otamalq po{ol do u~itelqskej {koli. Ti` zapisane i jogo polo`enw u der`avnej slu`bi i mesto slu`bovany pod ~as otverany dosiwa: „Der`avni u~itelq V }rupi II

U personalnim dosiwu {e nahodzi i cek jogo gra`danskej der`avnej slu`bi spram htorogo zme godni rekonstruovac jogo u~itelqsku dragu. U~itelq u Dxrdqove postal 1925. roku, a od 1926. po 1927. rok bul u vojsku. Od may po september 1927. roku bul u~itelq u Loku, a u septembre {e vracel do Dxrdqova. Zoz zvitoh vidno `e u tim ~a{e bul aktivni u Sokolskim ruhu i `e vodzel tamburovi orkester i dzecinski hor. U Dxrdqove ostal po 1933. rok ked po vlasnej molbi po{ol do Rid<ci, nwdalwko od Zombora, dze bul u~itelq u madyrskim oddzelwnx i dze {e i o`enwl. U Rid<ci bul aktivni ~len {trelyckogo dru`tva i sekretar Narodnej odbrani. U wdnim zoz ocenqovackih l<stkoh zoz togo ~asu pi{e `e Z Rid>ci pre svox robotu L<kar zaslu`uw do kocurskej {koli lwp{e mesto u slu`bi. Tak 1937. roElemir L<kar fahovi ispit za u~iku Elemir L<kar vwdno zoz svox suU~itelq Elemir L>kar tely polo`el 30. septembra 1930. roprugu Josipu premesceni do Kocura, ku u Zombore, dze i zakon~el u~itelqsku {kolu. U vivo- do osnovnej {koli htora tedi no{ela meno dakedidu z mati~nej kn<`ki vin~anih zazna~ene `e {e povin- {nqogo grekokatol<ckogo kapelana u Kocure i Kerestu~al u Rid<ci zoz u~itelqku rimokatol<cej viri Josipu re, paroha u Novim Sadze, pisately i novinara, JovaZalar, narodzenu u Rid<ci 15. marca 1904. roku, a u doku- na Hranilovi~a. U Kocure prepodaval u ruskih odmentoh o narodzenx L<karovih sinoh vidzime `e Vladi- dzelwnqoh. Popri u~itelqskej roboti tam trimal i mir narodzeni u Rid<ci, a Zdravko u Zombore i `e su obi- prepodavany na narodnim univerzitetu, vodzel dvome grekokatol<ki. U dosiwu {e nahodza i ocenqovacki {kolyrski hor i hor narodnogo univerzitetu. U~itelqov dosiw {e zakon~uw zoz 1940. rokom. U` 1941. l<stki u htorih prosvitni nadzorn<ki davali svojo oceni o roboti u~itelqoh. L<kar ocenqovani z ocenami „do- roku po~ala vojna htora calkom premenwla `ivot vel<m, ta bri”, „barz dobri” i „odli~ni”. Poznwj{e zme godni pre- napevno i u~itelqov Elemirov. I o tim periodze mo`ebuc najsc i podatok `e okrem po ruski, L<kar dobre be{eduw ti` isnuw dayki dosiw, alw w zateraz nw dostupni. Sa{a Sabado{ i i po serbski i po madyrski i `e w muzikalni.

kate}ori< u Dxrdqove, srez `abelqski, oblasc beo}radska”. Na drugim boku pi{e `e w nwo`enwti, alw poznwj{e dopisane `e w povin~ani 22. oktobra 1934. roku zoz Zalar Josipu, u~itelqku zoz Rid<ci. Zapisani i mena dzecoh: Vladimira, narodzenogo 18. xliy 1935. roku i Zdravka, narodzenogo 26. decembra 1936. roku. Pi{e `e nw ma n<yki mawtok, `e mu {estra vihovatelqka u Titelx, a tam i osnovni podatki o odslu`enim vojsku. U dosiwu {e nahodzi i vivod zoz mati~nej kn<`ki narodzenih z htorogo doznavame `e jogo ocec Mihajlo L<kar, pod ~as jogo narodzeny, der`avni u~itelq u Ruskim Keresture, a mac Vilma, narodzena Bu~ko.

MIHAIL DUDA[ PRIVODZI NAJLWP[IH DZE[ECBOJCOH [VETA DO NOVOGO SADU

E]ZIBICIJNE ZMAGANW KONCOM ROKA Mihail Duda{ `ada `e bi svox disciplinu pribl<`el publiki u Serbi<, ta odlu~el or}anizovac e}zibicijne zmaganw koncom 2013. roku u Novim Sadze. Duda{ planuw `e bi za totu nagodu privedol najvek{i {vetovo mena u dze{ecbox, a isto~a{nw dava i nagodu poznatim `e bi {e oprobovali u naj~e`{ej atletskej disciplini. – Robime na or}anizaci< zmagany htore budze u Novim Sadze u decembru. Nazdavame {e `e spram dawdnih na{ih planoh pridu vecejbojci ~ijo mena Mihail wden z najzaslu`nwj{ih medzi per{ih 20 na {vece. za velqku popularizacix atletiki I|e v{e robime na struktuu Serbi> ri zmagany, ta budzeme posilac povolanki. Alw, nazdavam mi i i|e dawdnih stvaroh. {e `e budu u~astvovac velqki ^arivnosc togo `e zna{ `e ma{ mena i uspi{ni sportisti – gva- lwm wdnu lwbo dva nagodi `e bi{ rel Duda{. bul uspi{ni. Duda{ nagla{uw `e ma velqku Duda{ postaveni na mesto motivacix `e bi tot dze{ecboj predsidately Soxzu za {kolski postal tradicijni. sport Vojvodini. Nwdavno otri– Mam velqke `adanw `e bim mane i per{e zmaganw na htorim od dze{ecbox napravel tradi- bul u samim verhu or}anizaci<. cix, `e bi {icki u Novim – Per{e zmaganw bulo fenomSadze, ta i {ir{e znali `e zme u enalne. Dzeci u`ivali i to za tej disciplini naisce dobri. statistiku na{ najvek{i dosyg. Mame }eneraci< htori prihodza, Popri tim, glavni pokrovitelq, a im bim na tot sposob pomognul, pokra<nski sekretariyt, nas pota bi im draga po uspih bula hvalwl `e zme or}anizovali zmalwg~ej{a. ganw na visokim urovnx. Naisce Mihail wden z najza- mi milo `e som na per{ej aktivslu`nwj{ih za velqku populari- nosci htoru zme mali ukazal `e zacix atletiki u Serbi<, okreme to mo`em robic tak yk treba. Soposle osvownej bronzovej medal< trudn<ki ti` buli dobri, ta im z na Evropskim per{enstvu u ]ete- tej nagodi dzekuwm. bor}u, a veri `e or}anizaciy dzeU` daskelqo me{aci {icki {ecbox i|e vecej tomu do- lxbitelw atletiki mo`u {e upoprinw{e. znac zoz dze{ecbojom prej} DuDze{ecbojci pre naparti zma- da{ovej ]u}l aplikaci<, htora gany nw mo`u odmerac moci odli~no napreduw. medzi sobu vecej yk tri-{tiri Aplikacix znyli vecej yk 500 raz ro~nw, a Duda{ na toto tak lxdze, alw pomali i si}urno {e patri: ~islo zvek{uw. Nazdavam {e `e – Pri dze{ecbojcoh problem {e budze dosc hasnovac totu nwdostato~nih nagodoh za zma- aplikacix pod ~as [vetovogo ganw manifestovani prez finan- per{enstva u Moskvi o me{ac i si<, nagodi za vitvorjovanw nor- pol – vizna~el Duda{. T. S.

SPORTSKI BAVISKA “Y[A BAKOV” – TURNIR U ODBOJKI

EKIPA “TRAMONTE” POBIDN<K Na togoro~nej “^ervenej ru`i”, a u ramikoh Sportskih baviskoh “Y{a Bakov”, vsobotu otrimani turnir u odbojki. Na`alq, na turniru u~astvovali lwm tri ekipi, alw bavelo {e dobru odbojku, okreme, ked pobidn<cka ekipa u pitanx. Pobedzela ekipa Tramonte za kotru baveli odbojka{e zoz Ruskogo Kerestura, a drugi dva ekipi buli Nazberani i Ruski akademci. Bavelo {e ka`de z ka`dim, na dva dostati seti, a u per{im zmaganx {e stretli Tramonte – Ruski akademci 2:0 (25:7, 25:15). Ubaven{a ekipa Tramonte z Ruskogo Kerestura lwgko dostala per{i set zoz 25:7, a u` u drugim setu ekipa Ruskih akademcoh {e ubavela i zna~nwj{e zlwp{ala svojo bavisko, co za{ lwm nw bulo dosc `e bi {e oduparlo favorizovanej ekipi Tramonte. Najubaven{a ekipa na turnire Tramonte U drugim zmaganx baveli Tramonte – Nazberani 2:0 (25:9, 25:17). Ekipa Nazberani to hlapci z Ruskogo Kerestura, per{iraz baveli u tej ekipi i vona {e ubavjovala pod ~as turnira. Zoz drugu pobidu ekipa Tramonte obezpe~ela per{e mesto na turniru. U trecim zmaganx {e stretli dva ekipi kotri {e boreli za druge mesto. Ruski akademci – Nazberani 1:2 (25:21, 14:16) – najvozbudzen{e zmaganw na Turniru, per{i set Akademci dostali zoz Ruski akademci zav`ali Nazberani per{iraz baveli 25:21, u drugim setu Nazberani trece mesto u takim sostave buli lwp{i 25:14, a u odli~Tak per{e mesto pripadlo ekipi “Tramonte” kotra banim trecim setu nwprerivno vodzeli Akademci, Nazberani viwdna~eli na 14:14 i zoz dvoma poenami zakon~eli vela u sostave V. Salak, S. Salak, Oleyr, [ov{, Plan~ak, D. Nadq. treci set na svoj hasen 16:14. Druge mesto na tim Turniru zav`ala ekipa Nazberani Turnir u odbojki dobre sudzel Kimo Pa{o z Ruskogo Kerestura. Pod ~as poludzenka ekipom diplo- za kotru baveli B. Oros, M. Papu}a, B. [ajto{, M. Sabami za zav`ati mesta podzelwli predsidatelq SB do{, M. Zeli~ i M. Nadq. Trece mesto pripadlo ekipi “Y{a Bakov” Zvonko Salak i Ivan Papu}a, Ruski akademci za kotru baveli Aleksandra ]rbi~, Wlepodpredsidatelq SB “Y{a Bakov”, a pobidn<ckej na ]rbi~, Ma}o~, Nyradi, Sabado{, Samo~eta, Fejsa i Y. Homa. Vladimir Se}edi ekipi Tramonte pripadli i metali<.

OTRIMANI TRADICIJNI “VIDOVDANSKI” [AHOVSKI TURNIR U [IDZE

POBEDZEL RADOSLAV PE<^ Z nagodi {veta Vidovdan, pre{lej soboti u Sportskim centre u [idze otrimani tradicijni 21. {ahovski turnir u or}anizaci< [K “Radni~ki”. Zmagali {e 18 {ahisti, bavelo {e po {vajcarskej sistemi dzevec kola po 15 minuti. Per{e mesto osvowl Radoslav Pe<~ zoz sedem poenami, druge Zvonko Herce} z 6,5 poenami i trece mesto

osvowl Du{an Marti~ z {ejsc poenami. Trome per{oplasovani {ahisti yk nagradu dostali {ahovski }arnituri, a {ahisti htori osvowli {tvarte, piyte i {este mesto dostali kn<`ki. Prigodni nagradi dostali i trojo dzeci – {ahisti htori {e zmagali. Vl. D>.


14

SPORT/INFORMATOR

ANALIZA YRNWJ ^ASCI PER[ENSTVA U MEDZIOP[TINSKEJ FODBALSKEJ LI]I VERBAS–BE^EJ–SRBOBRAN

Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku na osnovi ~lena 29. pasus 1. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k Republiki Serbi<” ~islo 135/04 i 36/09), obyvxw

ISKRI PODLWJ[A YR OD W[EN<

o prinw{enim ri{enx `e nw potrebne precenqovanw vpl>vu na `ivotni {tredok prowkta radio baznej stan>ci mobilnej telefoni> “NS2063_02 NS_Novi_Sad_Aleksi_[anti~a” Podpriwmstvo “KODAR IN@INWRIN]” D.O.O. zoz Beo}radu po ovlascenx no{itely prowkta “VIP MOBILE” d.o.o., Novi Beo}rad, Mlade`skih bri}adoh 21, podnwsol tomu or}anu vimogu za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu na `ivotni {tredok prowkta radio baznej stan<ci mobilnej telefoni< “NS2063_02 NS_Novi _Sad_Aleksi_[anti~a”, u ul<ci Aleksi [anti~a 14, na katasterskej parceli ~islo 1268, K.O. Novi Sad II, Gorod Novi Sad. Posle zaprovadzenogo postupku, Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku dny 1. xliy 2013. roku prinwsla ri{enw ~islo VI-501-429/13, `e nw potrebne precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok. Z cilqom obviscovany zainteresovanej yvnosci tekst ri{eny obyvxw {e u calosci: Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku, na osnovi ~lena 10 pasus 4 i 6. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~s. 135/04 i 36/09) i ~lena 192 pasus 1 Zakona o ob|im upravnim postupku (“Slu`beni novini SRX” ~islo 33/97 i 31/01 i “Slu`beni gla{n<k RS” ~islo 30/10) i ~lena 11., 34. i 36. Odluki o Gorodskih upravoh Gorodu Novogo Sadu (“Slu`beni novini Gorodu Novogo Sadu”, ~islo 52/08, 55/09 i 11/10, 39/10 i 60/10), postupaxci po vimogi no{itely prowkta podpriwmstvo “KODAR IN@INWRIN]” D.O.O. zoz Beo}radu podnw{enim po ovlacenx no{itely prowkta “VIP MOBILE” d.o.o., Novi Beo}rad, Mlade`skih bri}adoh 21, za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu na `ivotni {tredok prowkta baznej stan<ci za mobilnu telefonix “NS2063_02 NS_Novi _Sad_Aleksi_[anti~a”, prino{i

Per{enstvo u Medziop{tinskej fodbalskej li}i Verbas–Be~ej–Srbobran zakon~ene. Bavy~e Iskri max pavzu, a uprava kluba na ~olw zoz predsidatelqom Mihalom Var}om, analizuw yrnx ~asc per{enstva htora po rezultatoh i osvownih bodoh bula podlwj{a od w{enqskej ~asci. Zdogadn<me {e, u per{ej polovki per{enstva Iskra bavela 11 zmagany, zazna~ela 5 pobidi, dva raz bavela nwri{eno i {tiri raz stracela. Kocurci dali 25 }oli, priyli 16 i osvowli 17 bodi, ta zav`ali 4 mesto. Pred po~atkom yrnwj ~asci per{enstva u Iskri pri{lo do premenki trenera, bo Zdravko Babi~ pre obovyzki na roboti vecej nw mogol okon~ovac totu funkcix, ta go zamenwl dakedi{n< bavy~ i ~len upravi kluba Lxbomir Ruskovski. Pririhtovany za yrnx ~asc per{enstva po~ali na ~as i po rezultatoh na pririhtuxcih zmaganqoh vipatralo `e Iskra na koncu per{enstva zlwp{a plasman, bo o per{im mesce popri odli~nogo Be~ex, bulo iluzorno {tudirac. Kocurci startovali zoz pora`enqom u Savinim Selu bulo 3:0 za doma{n<h. Medzitim, u drugim kolu u Kocure pobedzeni Napredak zoz Nadalx i to vracelo optimizem do uspi{nej yri. U trecim kolu u{l<dzelo pora`enw od lidera Be~ey, ti` tak zoz 3:0 i zoz tim kolom zakon~ena porydna ~asc per{enstva i po~alo rozbavjovanw. U Nadalx Kocurci straceli zoz 1:0, a u Ba~kim Petrovim Selu, Iskra pobedzela doma{nw Wdinstvo zoz 4:1. U trecim kolu rozbavjovany u{l<dzelo pora`enw doma od 2:0 prociv Proletera zoz Ravnogo Sela, a takoj iducej nwdzel< Iskra stracela i u Radi~evi~u bulo 4:2 za Mladosc. Zoz tih dvoh zmaganqoh Kocurci ob~ekovali 6 bodi, na terenu bulo in{ak. Goscovanw Be~ex u Kocure nw obecovalo n<~ dobre za Iskru, bo lider u` obezpe~el per{e mesto, a Iskra za sobu mala serix podlih baviskoh i rezultatoh. Medzitim, prave na tim zmaganx, Kocurci dokazali `e znax bavic lwm ked max motiv, dzeku ~i daco trece. Iskra pobedzela zoz 2:1, dobre bavela, a pobidu nw zmen{alo an< toto `e Be~ej bavel bez daskel<h standardnih bavy~oh. U predostatn<m kolu Iskra goscovala u Savinim Selu i stracela zoz 2:1, alw po ukazanim bavisku zaslu`ela golwm bod. U ostatn<m kolu ceh za {icki nwuspihi Kocurcoh placela Mladosc-radosc zoz Srbobranu. Iskra pobedzela zoz 8:1, a xnak zmagany bul mladi Nikoli~ htori dal 4 }oli, asistoval sobavy~om pri drugih }oloh, a nad n<m napraveni i penal. Toto zmaganw, alw i baviska prociv Be~ex i Budu~nosci vraceli optimizem medzi kocurskih lxbitelqoh fodbalu `e iducej w{en< budze lwp{e. U yrnwj ~asci per{enstva Iskra bavela 10 zmagany. Kocurci {tiri raz pobedzeli i {ejsc raz straceli, 18 }oli dali i isto telqo priyli, osvowli 12 bodi i u konw~nim plasmanu zav`ali 5. mesto. U yrnwj ~asci per{enstva najlwp{i strilwc bul Nikoli~ htori dal 6 }oli. Damyn ]uba{, Cap, Dwdovi~ i Rodi~ dali po dva }oli, a po wden dali @ivkovi~, Vay}i~, Damir ]uba{ i Kolwsar. Trener Ruskovski glwdal najlwp{u postavu i daval nagodu {ickim bavy~om tak `e za Iskru tej yri baveli a` 24 bavy~e: Kalini~, Filep KONW^NA TABL<^KA

1. Be~ej 2. Budu~nosc 3. Proleter 4. Napredak 5. ISKRA 6. Mladost-radost 7. Mladost 8. Wdinstvo

21 21 21 21 21 21 21 21

74:13 58:29 51:37 40:40 43:34 24:51 19:64 24:65

53 52 33 33 29 23 17 14

(}olmanw), Drly~a, Duki~, @ivkovi~, Vay}i~, Damir ]uba{, ^ur}uz, Xr~uk, [a{aro}a, Damyn ]uba{, Nikoli~, Cap, Barovi~, Uzelac, Kolwsar, Dwdovi~, Rodi~, Gornyk, Eri, Nadqfe<, @ivkovi~ (mlad{i), Nyradi i Mal<k. Naviy~e Iskri {e nazdavax `e u iducim per{enstve i <h lxbimci budu konkurovac za verh tabl<~ki i plasman do vis{ej li}i. Medzitim, Kocurcom si}urno nw budze lwgko, bo isto toto `adax i Savinoselci, Ravnoselci i Nadalq~anw, a {ickim im glavni konkurent budze znova Be~ej, htori u bara`u prociv @ablx stracel obidva zmagany i ostal u najn<z{ej li}i. Silvester Dorokhazi

OBVISCENW

RI[ENW

1. Utverdzuw {e `e za prowkt baznej stan<ci mobilnej telefoni< “NS2063_02 NS_Novi _Sad_Aleksi_[anti~a”, u ul<ci Aleksi [anti~a 14, na katasterskej parceli ~islo 1268, K.O. Novi Sad II, Gorod Novi Sad, no{itely prowkta “VIP MOBILE” d.o.o., Novi Beo}rad, Mlade`skih bri}adoh 21, nw potrebne precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok. 2. No{itelq prowkta {e obovyzuw `e: – prowkt vivedze u skladze zoz prilo`enu dokumentacix; – obezpe~i per{e vipitovanw urovny elektroma}netnogo poly i `e obezpe~i periodi~ni vipitovany posle pu|any `ridla do roboti na lokaci< radio baznej stan<ci za mobilnu telefonix “NS2063_02 NS_Novi _Sad_Aleksi_[anti~a” u skladze zoz Zakonom o za|iti od neojonizuxcogo zarjovany (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~islo 36/09) i va`acima predpisanymi htori re}ulux totu oblasc i `e bi podatki dostati z monitorin}om doru~ovala A}enci< za za|itu `ivotnogo {tredku, Gorodskej upravi za inspekcijni roboti Gorodu Novogo Sadu – Oblasc inspekci< za za|itu `ivotnogo {tredku i Gorodskej upravi za za|itu `ivotnogo {tredku Gorodu Novogo Sadu.

OBGRUNTOVANW

Podpriwmstvo “KODAR IN@INWRIN]” D.O.O. zoz Beo}radu po ovlacenx no{itely prowkta “VIP MOBILE” d.o.o., Novi Beo}rad, Mlade`skih bri}adoh 21, podnwsol tomu or}anu vimogu za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu na `ivotni {tredok prowkta baznej stan<ci za mobilnu telefonix “NS2063_02 NS_Novi _Sad_Aleksi_[anti~a”, u ul<ci Aleksi [anti~a 14, na katasterskej parceli ~islo 1268, K.O. Novi Sad II, Gorod Novi Sad,. Prowkt predvidzuw postavynw baznej stan<ci zoz tri sektori na htorim predvidzeni sistemi DCS 1800 i UMTS. Antenska sistema budze mac vkupno {ejsc panel anteni i to tri anteni tipa K742236 z produkovately Kathrein za sistemu DCS 1800 i tri anteni tipa K742215 produkovately Kathrein za sistemu UMTS. Maksimalna predvidzena konfi}uraciy primodava~a baznej stan<ci za sistemu DCS 1800 4+4+4 a za UMTS 3+3+3. Anteni budu unaprymeni zoz azimutami 30 stupn< (per{i sektor), 180 stupn< (drugi sektor) i 290 stupn< (treci sektor) za sistemi DCS 1800 i UMTS. U skladze zoz Zakonom o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, o podnw{enej vimogi obviscena yvnosc z ogla{ovanqom u sredstvoh yvnogo informovany i MZ “Vera Pavlovi~”. U zoz zakonom predpisanim terminw nw doru~eni dumany zainteresovanih or}anoh, or}anizacijoh i yvnosci. Zoz ~lenom 144. Zakona o planovanx i vibudovi (“S.G. RS” ~islo 72/09, 81/09, 64/10-Odluka US 24/11, 121/12, 42/13-Odluka US i 50/13-Odluka US) zoz htorim utverdzena okremna fajta obwktoh za htori nw potrebne obezpe~ovac akti kompetentnogo or}anu za vibudov, odnosno akt za okon~ovanw vibudovi, a medzi n<ma i no{a~e antenoh zoz antenami na postoycih budinkoh, dragoh, infrastrukturi i kontejneroh elektroneskej komunikaci<, yk i tipskih kabinetoh baznih stan<coh na odvituxcih no{a~oh, u skladze zoz dumanqom Ministerstva `ivotnogo {tredku, rudarstva i prostornogo planovany ~islo 35302-01676/2011-02 od 12. xliy 2011. roku, ta no{itelq prowktu nwma obovyzku doru~ic vivod zoz urbanisti~nogo planu lwbo potverdzeni urbanisti~ni prowkt, odnosno akt o urbanisti~nih uslovijoh htori nw star{i od wdnogo roku yk an< idejne ri{enw, lwbo prowkt, lwbo vivod zoz idejnogo prowkta. Zoz uvidom do dokumentaci< htora doru~ena063/654-769 zoz vimogu, po zaprovadzenim postupku rozpatrany vimogi, tot or}an utverdzel `e {e prowkt nahodzi pod to~ku 12., podto~ku 13. – Telekomunikacijni obwkti mobilnej telefoni< (baznej radio stan<ci) L<stini II Uredbi o utverdzovanx L<stini prowktoh za htori obovyzne precenqovanw vpl<vu i L<stini prowktoh za htori mo` vimagac precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok (“S.G. RS” ~islo 114/08). No{itelq prowkta prilo`el Fahovu ocenu obterhovany `ivotnogo {tredku u lokalnej zoni baznej stan<ci mobilnej telefoni< “NS2063_02 NS_Novi _Sad_Aleksi_[anti~a” ~islo: EM-2013-094/SO i Dopolnwnw prowkta-Fahovu ocenu obterhovany `ivotnogo {tredku u lokalnej zoni baznej stan<ci mobilnej telefoni< “NS2063_02 NS_Novi _Sad_Aleksi_[anti~a” ~islo EM-2013-094/DOPUNA SO, OD 31. may 2013. roku htoru virobela akreditovana Laboratoriy “W LINE” zoz Beo}radu. Zoz fahovu ocenu obterhovany `ivotnogo {tredku u lokalnej zoni baznej stan<ci za mobilnu “NS2063_02 NS_Novi _Sad_Aleksi_[anti~a” i Dopolnwnw prowkta-Fahovu ocenu obterhovany `ivotnogo {tredku u lokalnej zoni baznej stan<ci mobilnej telefoni< “NS2063_02 NS_Novi _Sad_Aleksi_[anti~a”, utverdzene `e toto `ridlo nw zoz svox robotu privedze po prekro~ovanw predpisanih gran<~nih vrednoscoh, ta nw potrebni virobok Studi<. Ked no{itelq prowkta postupi u skladze zoz usloviymi htori utverdzeni u to~ki 2. dispozitiva togo Ri{eny i ked {e vipo~itux Miri i usloviy za|iti `ivotnogo {tredku htori predvidzni zoz poglavjom 9. Fahovej oceni obterhovany `ivotnogo {tredku, robotu baznej stan<ci za mobilnu telefonix nw zna~nwj{e zagro`i `ivotnogo {tredku, odnosno urovenq elektroma}netnogo zarjovany budze u gran<coh do{lwbodzenogo. Na osnovi gore navedzenogo, ri{ene yk u dispozitive. Pouka o pravnim l<ku: Prociv togo ri{eny mo`e {e viyvic `alba Pokra<nskomu sekretariytu za urbanizem, budovatelqstvo i za|itu `ivotnogo {tredku u ~a{e 15 dn< od dny primany ri{eny, po tim or}anu. Zainteresovana yvnosc mo`e viyvic `albu prociv togo ri{eny u ~a{e 15 dn< od dny obyvjovany u sredstvoh yvnogo informovany, po tim or}anu.

5. XLIJ 2013.

Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku na osnovi ~lena 29. pasus 1. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k Republiki Serbi<” ~islo 135/04 i 36/09), obyvxw

OBVISCENW

o prinw{enim ri{enx `e nw potrebne precenqovanw vpl>vu na `ivotni {tredok prowkta radio baznej stan>ci mobilnej telefoni> “NS2391_01 NS_Srimska_Kamen>ca_2” Podpriwmstvo “KODAR IN@INWRIN]” D.O.O. zoz Beo}radu po ovlascenx no{itely prowkta “VIP MOBILE” d.o.o., Novi Beo}rad, Mlade`skih bri}adoh 21, podnwsol tomu or}anu vimogu za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu na `ivotni {tredok prowkta radio baznej stan<ci mobilnej telefoni< “NS2391_01 NS_Srimska _Kamen<ca_2”, u ul<ci Karadqordwva 5, Srimska Kamen<ca, na katasterskej parceli ~islo 4807/1, KO Srimska Kamen<ca, Gorod Novi Sad. Posle zaprovadzenogo postupku, Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku dny 1. xliy 2013. roku prinwsla ri{enw ~islo VI-501-412/13, `e nw potrebne precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok. Z cilqom obviscovany zainteresovanej yvnosci tekst ri{eny obyvxw {e u calosci: Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku, na osnovi ~lena 10 pasus 4 i 6. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~s. 135/04 i 36/09) i ~lena 192 pasus 1 Zakona o ob|im upravnim postupku (“Slu`beni novini SRX” ~islo 33/97 i 31/01 i “Slu`beni gla{n<k RS” ~islo 30/10) i ~lena 11., 34. i 36. Odluki o Gorodskih upravoh Gorodu Novogo Sadu (“Slu`beni novini Gorodu Novogo Sadu”, ~islo 52/08, 55/09 i 11/10, 39/10 i 60/10), postupaxci po vimogi no{itely prowkta podpriwmstvo “KODAR IN@INWRIN]” D.O.O. zoz Beo}radu podnw{enim po ovlacenx no{itely prowkta “VIP MOBILE” d.o.o., Novi Beo}rad, Mlade`skih bri}adoh 21, za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu na `ivotni {tredok prowkta baznej stan<ci za mobilnu telefonix “NS2391_01 NS_Srimska _Kamen<ca_2”, prino{i

RI[ENW

1. Utverdzuw {e `e za prowkt baznej stan<ci mobilnej telefoni< “NS2391_01 NS_Srimska _Kamen<ca_2”, u ul<ci Karadqordwva 5, Srimska Kamen<ca, na katasterskej parceli ~islo 4807/1, KO Srimska Kamen<ca, Gorod Novi Sad, no{itely prowkta “VIP MOBILE” d.o.o., Novi Beo}rad, Mlade`skih bri}adoh 21, nw potrebne precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok. 2. No{itelq prowkta {e obovyzuw `e: – prowkt vivedze u skladze zoz prilo`enu dokumentacix; – obezpe~i per{e vipitovanw urovny elektroma}netnogo poly i `e obezpe~i periodi~ni vipitovany posle pu|any `ridla do roboti na lokaci< radio baznej stan<ci za mobilnu telefonix “NS2391_01 NS_Srimska _Kamen<ca_2” u skladze zoz Zakonom o za|iti od neojonizuxcogo zarjovany (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~islo 36/09) i va`acima predpisanymi htori re}ulux totu oblasc i `e bi podatki dostati z monitorin}om doru~ovala A}enci< za za|itu `ivotnogo {tredku, Gorodskej upravi za inspekcijni roboti Gorodu Novogo Sadu – Oblasc inspekci< za za|itu `ivotnogo {tredku i Gorodskej upravi za za|itu `ivotnogo {tredku Gorodu Novogo Sadu.

OBGRUNTOVANW

Podpriwmstvo “KODAR IN@INWRIN]” D.O.O. zoz Beo}radu po ovlacenx no{itely prowkta “VIP MOBILE” d.o.o., Novi Beo}rad, Mlade`skih bri}adoh 21, podnwsol tomu or}anu vimogu za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu na `ivotni {tredok prowkta baznej stan<ci za mobilnu telefonix “NS2253_02 NS_Novi_Sad_Bazar” u ul<ci Bulevar Mihajla Pupina ~islo 1, u Novim Sadze, na katasterskej parceli ~islo 223/2, K.O Novi Sad II, Gorod Novi Sad. Prowkt predvidzuw postavynw baznej stan<ci zoz dva sektori na htorim predvidzeni sistemi DCS 1800 i UMTS. Antenska sistema budze mac vkupno {ejsc panel anteni i to tri anteni produkovately Kathrein tipa K742236 za sistemi DCS 1800 i tri panel anteni produkovately Kathrein tipa K742215 za sistemu UMTS. Maksimalna predvidzena konfi}uraciy primodava~a baznej stan<ci za sistemu DCS 1800 2+2+2, a za UMTS 2+2+2. Anteni budu unaprymeni zoz azimutami 30 stupn< (per{i sektor), 150 stupn< (drugi sektor) i 270 stupn< (treci sektor) za sistemi DCS 1800 i UMTS. U skladze zoz Zakonom o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, o podnw{enej vimogi obviscena yvnosc z ogla{ovanqom u sredstvoh yvnogo informovany i MZ “Srimska Kamen<ca”. U zoz zakonom predpisanim terminw nw doru~eni dumany zainteresovanih or}anoh, or}anizacijoh i yvnosci. Zoz ~lenom 144. Zakona o planovanx i vibudovi (“S.G. RS” ~islo 72/09, 81/09, 64/10-Odluka US 24/11, 121/12, 42/13-Odluka US i 50/13-Odluka US) zoz htorim utverdzena okremna fajta obwktoh za htori nw potrebne obezpe~ovac akti kompetentnogo or}anu za vibudov, odnosno akt za okon~ovanw vibudovi, a medzi n<ma i no{a~e antenoh zoz antenami na postoycih budinkoh, dragoh, infrastrukturi i kontejneroh elektroneskej komunikaci<, yk i tipskih kabinetoh baznih stan<coh na odvituxcih no{a~oh, u skladze zoz dumanqom Ministerstva `ivotnogo {tredku, rudarstva i prostornogo planovany ~islo 35302-01676/2011-02 od 12. xliy 2011. roku, ta no{itelq prowktu nwma obovyzku doru~ic vivod zoz urbanisti~nogo planu lwbo potverdzeni urbanisti~ni prowkt, odnosno akt o urbanisti~nih uslovijoh htori nw star{i od wdnogo roku yk an< idejne ri{enw, lwbo prowkt, lwbo vivod zoz idejnogo prowkta. Zoz uvidom do dokumentaci< htora doru~ena zoz vimogu, po zaprovadzenim postupku rozpatrany vimogi, tot or}an utverdzel `e {e prowkt nahodzi pod to~ku 12., podto~ku 13. – Telekomunikacijni obwkti mobilnej telefoni< (baznej radio stan<ci) L<stini II Uredbi o utverdzovanx L<stini prowktoh za htori obovyzne precenqovanw vpl<vu i L<stini prowktoh za htori mo` vimagac precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok (“S.G. RS” ~islo 114/08). No{itelq prowkta prilo`el Fahovu ocenu obterhovany `ivotnogo {tredku u lokalnej zoni baznej stan<ci mobilnej telefoni< “NS2391_01 NS_Srimska _Kamen<ca_2” ~islo: EM2013-097/SO i Dopolnwnw prowkta-Fahovu ocenu obterhovany `ivotnogo {tredku u lokalnej zoni baznej stan<ci mobilnej telefoni< “NS2391_01 NS_Srimska _Kamen<ca_2”, ~islo EM2013-097/DOPUNA SO, OD 31. may 2013. roku htoru virobela akreditovana Laboratoriy “W LINE” zoz Beo}radu. Zoz fahovu ocenu obterhovany `ivotnogo {tredku u lokalnej zoni baznej stan<ci za mobilnu “NS2391_01 NS_Srimska _Kamen<ca_2” i Dopolnwnw prowkta-Fahovu ocenu obterhovany `ivotnogo {tredku u lokalnej zoni baznej stan<ci mobilnej telefoni< “NS2391_01 NS_Srimska _Kamen<ca_2”, utverdzene `e toto `ridlo nw zoz svox robotu privedze po prekro~ovanw predpisanih gran<~nih vrednoscoh, ta nw potrebni virobok Studi<. Ked no{itelq prowkta postupi u skladze zoz usloviymi htori utverdzeni u to~ki 2. dispozitiva togo Ri{eny i ked {e vipo~itux Miri i usloviy za|iti `ivotnogo {tredku htori predvidzni zoz poglavjom 9. Fahovej oceni obterhovany `ivotnogo {tredku, robotu baznej stan<ci za mobilnu telefonix nw zna~nwj{e zagro`i `ivotnogo {tredku, odnosno urovenq elektroma}netnogo zarjovany budze u gran<coh do{lwbodzenogo. Na osnovi gore navedzenogo, ri{ene yk u dispozitive. Pouka o pravnim l<ku: Prociv togo ri{eny mo`e {e viyvic `alba Pokra<nskomu sekretariytu za urbanizem, budovatelqstvo i za|itu `ivotnogo {tredku u ~a{e 15 dn< od dny primany ri{eny, po tim or}anu. Zainteresovana yvnosc mo`e viyvic `albu prociv togo ri{eny u ~a{e 15 dn< od dny obyvjovany u sredstvoh yvnogo informovany, po tim or}anu.

Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku na osnovi ~lena 29. pasus 1. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k Republiki Serbi<” ~islo 135/04 i 36/09), obyvxw

OBVISCENW

o prinw{enim ri{enx `e nw potrebne precenqovanw vpl>vu na `ivotni {tredok prowkta baznej stan>ci mobilnej telefoni> “NSU165 NS – Novosadska draga II UMTS” No{itelq prowkta “TELEKOM SERBIY” a.d. Takovska 2, Beo}rad, podnwsol tomu or}anu vimogu za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu na `ivotni {tredok prowkta – baznej stan<ci mobilnej telefoni< “NSU165 NS – Novosadska draga II UMTS”, u ul<ci Novosadska draga 79, Veternik, na katasterskej parceli ~islo 3673/3 KO Veternik, Gorod Novi Sad. Posle zaprovadzenogo postupku, Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku dny 17. xniy 2013. roku prinwsla ri{enw ~islo VI-501-467/13, `e nw potrebne precenqovanw vpl<vu zastatogo stanu na `ivotni {tredok. Z cilqom obviscovany zainteresovanej yvnosci inte}ralni tekst ri{eny obyvxw {e u calosci: Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku, na osnovi ~lena 10 pasus 4 i 6. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~s. 135/04 i 36/09) i ~lena 192 pasus 1 Zakona o ob|im upravnim postupku (“Slu`beni novini SRX” ~islo 33/97 i 31/01 i “Slu`beni gla{n<k RS” ~islo 30/10) i ~lena 11., 34. i 36. Odluki o Gorodskih upravoh Gorodu Novogo Sadu (“Slu`beni novini Gorodu Novogo Sadu”, ~islo 52/08, 55/09 i 11/10, 39/10 i 60/10), postupaxci po vimogi no{itely prowkta “TELEKOM SERBIY” a.d. Takovska 2, Beo}rad, za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu zastatogo stanu na `ivotni {tredok prowkta baznej stan<ci za mobilnu telefonix “NSU165 NS – Novosadska draga II UMTS” prino{i

RI[ENW

1. Utverdzuw {e `e za prowkt baznej stan<ci za mobilnu telefonix “NSU165 NS – Novosadska draga II UMTS”, u ul<ci Novosadska draga 79, Veternik, na katasterskej parceli ~islo 3673/3 KO Veternik, Gorod Novi Sad, no{itely prowkta “TELEKOM SERBIY” a.d., Beo}rad, Takovska ~islo 2, nw potrebne precenqovanw vpl<vu zastatogo stanu na `ivotni {tredok. 2. No{itelq prowkta {e obovyzuw `e obezpe~i periodi~ni vipitovany `ridla nejonizuxcogo zarjovany na lokaci< baznej stan<ci mobilnej telefoni< “NSU165 NS – Novosadska draga II UMTS” u skladze zoz Zakonom o za|iti od neojonizuxcogo zarjovany (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~islo 36/09) i va`acima predpisanymi htori re}ulux totu oblasc i `e bi podatki dostati z monitorin}om doru~ovala A}enci< za za|itu `ivotnogo {tredku, Gorodskej upravi za inspekcijni roboti Gorodu Novogo Sadu – Oblasc inspekci< za za|itu `ivotnogo {tredku i Gorodskej upravi za za|itu `ivotnogo {tredku Gorodu Novogo Sadu.

OBGRUNTOVANW

No{itelq Prowkta “TELEKOM SERBIY” a.d. Takovska 2, Beo}rad, podnwsol tomu or}anu vimogu za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu na `ivotni {tredok prowkta baznej stan<ci za mobilnu telefonix “NSU165 NS – Novosadska draga II UMTS”, u ul<ci Novosadska draga 79, Veternik, na katasterskej parceli ~islo 3673/3 KO Veternik, Gorod Novi Sad. Prowkt predvidzuw postavynw trosektornej antenskej sistemi UMTS htori buzde mac tri anteni tipa anteni Kathrein K80010505VO1 po sektore. Predvizdena konfi}uraciy primodava~a baznej stan<ci za sistemu UMTS 2+2+2. Anteni unaprymeni zoz azimutami 15 stupn< (per{i sektor), 125 stupn< (drugi sektor) i 275 stupn< (treci sektor) za sistemi UMTS. U skladze zoz Zakonom o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok, o podnw{enej vimogi obviscena yvnosc z ogla{ovanqom u sredstvoh yvnogo informovany i MZ “Veternik”. U zoz zakonom predpisanim terminw nw doru~eni dumany zainteresovanih or}anoh, or}anizacijoh i yvnosci. Zoz ~lenom 144. Zakona o planovanx i vibudovi (“S.G. RS” ~islo 72/09, 81/09, 64/10-Odluka US od 10. septembra 2010. roku i 24/11, 121/1242/13-Odluka US I 50/13-Odluka US)) zoz htorim utverdzena okremna fajta obwktoh za htori nw potrebne obezpe~ovac akti kompetentnogo or}anu za vibudov, odnosno akt za okon~ovanw vibudovi, a medzi n<ma i no{a~e antenoh zoz antenami na postoycih budinkoh, dragoh, infrastrukturi i kontejneroh elektroneskej komunikaci<, yk i tipskih kabinetoh baznih stan<coh na odvituxcih no{a~oh, u skladze zoz dumanqom Ministerstva `ivotnogo {tredku, rudarstva i prostornogo planovany ~islo 353-02-01676/2011-02 od 12. xliy 2011. roku, ta no{itelq prowktu nwma obovyzku doru~ic vivod zoz urbanisti~nogo planu lwbo potverdzeni urbanisti~ni prowkt, odnosno akt o urbanisti~nih uslovijoh htori nw star{i od wdnogo roku yk an< idejne ri{enw, lwbo prowkt, lwbo vivod zoz idejnogo prowkta. Zoz uvidom do dokumentaci< htora doru~ena zoz vimogu, po zaprovadzenim postupku rozpatrany vimogi, tot or}an utverdzel `e {e prowkt nahodzi pod to~ku 12., podto~ku 13. – Telekomunikacijni obwkti mobilnej telefoni< (baznej radio stan<ci) L<stini II Uredbi o utverdzovanx L<stini prowktoh za htori obovyzne precenqovanw vpl<vu i L<stini prowktoh za htori mo` vimagac precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok (“S.G. RS” ~islo 114/08). No{itelq prowkta prilo`el Fahovu ocenu obterhovany `ivotnogo {tredku u lokalnej zoni baznej stan<ci mobilnej telefoni< “NSU165 NS – Novosadska draga II UMTS”, ~islo zvitu 1104/13-170 MK, htoru virobela akreditovana Laboratoriy Instituta “Vatro}az” zoz Novogo Sadu. Zoz fahovu ocenu obterhovany `ivotnogo {tredku u lokalnej zoni baznej stan<ci za mobilnu telefonix ““NSU165 NS – Novosadska draga II UMTS” utverdzene `e toto `ridlo nw zoz svox robotu privedze po prekro~ovanw predpisanih gran<~nih vrednoscoh. Ked no{itelq prowkta postupi u skladze zoz usloviymi htori utverdzeni u to~ki 2. dispozitiva togo Ri{eny i ked {e vipo~itux Miri i usloviy za|iti `ivotnogo {tredku htori predvidzni zoz poglavjom 7.5. Fahovej oceni obterhovany `ivotnogo {tredku, robotu baznej stan<ci za mobilnu telefonix nw zna~nwj{e zagro`i `ivotnogo {tredku, odnosno urovenq elektroma}netnogo zarjovany budze u gran<coh do{lwbodzenogo. Na osnovi gore navedzenogo, ri{ene yk u dispozitive. Pouka o pravnim l<ku: Prociv togo ri{eny mo`e {e viyvic `alba Pokra<nskomu sekretariytu za urbanizem, budovatelqstvo i za|itu `ivotnogo {tredku u ~a{e 15 dn< od dny primany ri{eny, po tim or}anu. Zainteresovana yvnosc mo`e viyvic `albu prociv togo ri{eny u ~a{e 15 dn< od dny obyvjovany u sredstvoh yvnogo informovany, po tim or}anu.


5. XLIJ 2013. SMUTNE ZDOGADOVANW Dny 4. xliy 2013. roku napolnwli {e {teracec smutni dn> yk {e preselwl do vi~nogo domu na{ mili suprug, ocec i d>do

MIHAJLO VAR]A (1945–2013) z Ruskogo Kerestura Barz nam hibi{ u {ickih poradoh. Z lxbovu i po~itovanqom pamytku na ce ~uvax o`aloscena supruga Gan~a, sin Zvonko zoz suprugu Gelenku, sin Romko zoz suprugu Terezku i unuki Aleksandra, Vany, Sony i I}or Var}ovo Spo~ivaj u mire Bo`im! SMUTNE ZDOGADOVANW Dny 1. xliy 2013. roku napolnwl {e wden `alosni rok yk nas zanav{e zohabela na{a mila mac i baba

EUFEMIY KOVA^ narodzena Kanxh (1928–2012) z Ruskogo Kerestura Pamytku na wj podobu i dobrotu vi~no ~uvax Wj najmil{i Spo~ivajce u mire Bo`im! NA ZDOGADOVANW Pre{ol wden rok yk nas zohabela na{a mila mac, baba i prababa

LEONA RUSKOVSKI narodzena Arva> (7. VIII 1923 – 9. VII 2012) z Kocura V{e na nx dumax wj dzivki Lxbica i Wlena i sin Xliyn zoz fameliymi OSTATN< POZDRAV Na{omu kumovi

ZVONIMIR EDELINSKI (1966–2013) z Ruskogo Kerestura umar u Kanadi Pamytku na nqgo budu ~uvac kumovo Timkovo zoz Kanadi Spo~ivaj u mire Bo`im!

MALI OGLA[KI VIDAVAM dvohi`ovi kvartelq u Novim Sadze na ]rbavici za studentoh. Kontakt telefon 021/727910, 063/654-769. PREDAVAM hi`u u Ruskim Keresture, porta 400 kvadrati, obisce ma tri hi`i, kuhnx i kupalqnx i plus ekonomski obwkti. Volac na telefon 025/704-044.

15

INFORMATOR

SMUTNE ZDOGADOVANW Dny 9. xliy 2013. roku napolny {e tri `alosni roki yk nas nwspodzivano zohabel na{ {ov}or

VLADO MEDW[I (1957–2010) z Novogo Sadu ^e`ko prilapic `e {i vecej nw medzi nami, alw tvoy mila podoba i dobrota ostanx u na{ih {ercoh. Vislavskogo, Kova~ovo i Orosovo Spo~ivaj u mire Bo`im!

DOM ZA STARI OSOBI “MILKA” FUTO] Na uhodu do Futo}u. Kapacitet Doma 15 poscel<. Zanyti medicinskogo fahu. Cena po dogvarki. Kontakt telefoni: Branka 064/147 8078 i 060/480 5001.

NOCNI TURNIR U MALIM FODBALU PO^INA 8. XLIY Tradicijni lwtn< turnir u malim fodbalu u or}anizaci< SD “Rusin” po~nw na pondzelok, 8. xliy, a vicagovanw paroh buzde 7. xliy u prostorijoh SD “Rusin” u Starej {koli na 21 godzin. Budze {e bavic po sistemi pejc bavy~e plus }olman i turnir budze togo roku otvorenogo tipu. Uplacovanw za u~astvovanw na turniru : seniore 7 000 dinari po ekipi, pionire (nw placa) narodzeni 1999, 2000, 2001. roku, mlad{i pionire (nw placa) narodzeni 2002. roku, 2003. i 2004. roku. Nagradni fond za senioroh per{e mesto 50 odsto od uplati, druge mesto 30 odsto od uplati, trece mesto 20 odsto od uplati. Nagradi za pioniroh budu pogari za per{e mesto. Togo roku na turniru, pone`e w otvorenogo tipu, godni u~astvovac ekipi z Ruskogo Kerestura i drugih mestoh. Ekipi {e priyvxx u SD “Rusin” u bifeu posle 18 godzin pri Ynkovi Katonovi i pri Borisovi [ajto{ovi (060/4166-194). V. S.

OSTATN< POZDRAV Dny 25. xniy 2013. roku prestalo durkac {erco na{ej milej maceri i babi

SMUTNE ZDOGADOVANW Dny 1. xliy 2013. roku napolnwli {e tri roki yk vecej nw z nami na{ mili ocec i d>do

AMALIY KOLESAR DXRA KOLESAR narodzena Nadq (1930–2010) z Ruskogo Kerestura (1934–2013) Dzekuwme vam za va{u lxbov, dobrotu i po`ertvovnosc. Ostanwce z nami u na{ih dumkoh i na{ih {ercoh. Sinove Dxra i Vlado i dzivka Mar~a zoz fameliymi Spo~ivajce u mire Bo`im! OSTATN< POZDRAV Dny 25. xniy 2013. roku preselwla {e do vi~nosci moy mila {estra

AMALIY KOLESAR narodzena Nadq (1934–2013) z Ruskogo Kerestura Mila {estri~ko, ~e`ko prilapic `e vecej nwt tvowj podobi, `e nw mo`em ~uc tvoj glas. Budze{ mi v{e u dumkoh i {ercu. [estra Natala Spo~ivaj u mire Bo`im!

OSTATN< POZDRAV Scerpezl>vej i dobrodu{nej du{i kolo kotrej zme {e v{e ~uvstvovali yk mili gosci, na{ej milej and>

AMALKI KOLWSAR z Ruskogo Kerestura

OSTATN< POZDRAV Dny 1. xliy 2013. roku zanav{e nas zohabela i po{la do vi~nosci na{a mila mac

MARIY NYRADI narodzena Vina> (1943–2013) z Ruskogo Kerestura Z lxbovu i po~itovanqom pamytku na wj podobu i dobrotu vi~no u svo>h {ercoh budu ~uvac dzivka Slavka i `ec Ynko Spo~ivajce u mire Bo`im! OSTATN< POZDRAV Dny 1. xliy 2013. roku zanav{e nas zohabela i po{la do vi~nosci na{a mila mac

MARIY NYRADI narodzena Vina> (1943–2013) z Ruskogo Kerestura

Spo~ivajce u mire Bo`im! Pamytku ~uvax Geka i Lxbomir Sopkovo

Z lxbovu i po~itovanqom pamytku na wj podobu i dobrotu vi~no u svo>h {ercoh budu ~uvac dzivka Natka i `ec Velimir Spo~ivajce u mire Bo`im!

NA ZDOGADOVANW Dny 10. xliy 2013. roku napoln> {e wden rok yk nas zanav{e ohabel i po{ol do vi~nosci

SMUTNE ZDOGADOVANW Dny 9. xliy napoln> {e smutni rok yk me zanav{e zohabel moj mili brat

OSTATN< POZDRAV Dny 1. xliy 2013. roku zanav{e nas zohabela i po{la do vi~nosci na{a mila baba i prababa

JOV]EN OROS (1938–2012) z Ruskogo Kerestura Pamytku na nqgo ~uvax supruga Mariy, sin Vladimir i dzivka ]enka zoz fameliymi Spo~ivaj u mire Bo`im!

PAVLE VAR]A (1939–2012) z Kocura Pamytku na milogo brata, zanav{e budzem ~uvac u svo>m {ercu. Vi~no o`aloscena {estra Mar~a. Dny 7. xliy, u Rimokatol>ckej cerkvi u Kocure, na 10,30 godzin budze Slu`ba Bo`a za pokojnim bratom. Vi~nay mu pamyt!

SMUTNE ZDOGADOVANW Dny 9. xliy 2013. roku napolny {e tri smutni roki yk nas zanav{e zohabel na{ mili ocec i suprug

VLADIMIR MEDW[I (1957–2010) z Novogo Sadu Mili tatu, prehodza dn>, prehodza roki, alw bolq u na{ih {ercoh i pra`n>na htoru {i ohabel za sobu ostava. Pamytku na tvox lxbov vi~no budzeme ~uvac u svo>h {ercoh. Supruga Mariy i sinove Darko i Deyn Spo~ivaj u mire Bo`im! SMUTNE ZDOGADOVANW Dny 9. xliy 2013. roku napolny {e tri `alosni roki yk nas zohabel na{ mili sin i brat

VLADIMIR MEDW[I (1957–2010) z Novogo Sadu Mili sinu, po{ol {i od nas nwspodzivano, a nas {i ohabel u velqkim bolx i `alx. O`alosceni mac Irina, brat Miron, {estri Mary i Irina zoz fameliymi Spo~ivaj u mire Bo`im! SMUTNE ZDOGADOVANW Dny 9. xliy 2013. roku napolny {e tri roki yk nas nwspodzivano zohabel na{ dlugoro~ni kole}a i redaktor

MARIY NYRADI narodzena Vina> (1943–2013) z Ruskogo Kerestura Mila babo, tvox lxbov, dobrotu i podobu n>}da nw zabudu i v{e ce budu no{ic u svo>h pamytkoh tvoy unuka Sanela zoz suprugom @elqkom i praunuki Kristiyn i Valentina Spo~ivaj u mire Bo`im! SMUTNE ZDOGADOVANW Dny 9. xliy 2005. roku zanav{e nas zohabel na{ mili sin i brat

MIROSLAV KOLBAS (1955–2005) z Dxrdqova Pamytku u svo>h {ercoh ~uvax ocec Dxra, mac Levona i {estra Melanka SMUTNE ZDOGADOVANW U xlix togo roku {e napolnxw dze{ec roki yk {e Femka preselwla do vi~nosci

EUFEMIY BESERMINQSKI (25. VII 1921 – 5. VII 2003) z Ruskogo Kerestura Roki kotri pre{li nw prinwsli zabuce. ^uvame krasni pamytki na Vas i na {icko co sce zrobeli. Podzekovni zme za Va{u lxbov i dobrotu i za {icko co sce nam podarovali. U dumkoh zme v{e z Vami. Va{o najmil{i: Terezka i Dra}an Pred {ternac rokami umarla moy mac MELANA BUDINSKI narodzena Taka~ (29. XI 1909 – 1. VII 1999) z Ruskogo Kerestura

Mojo dzecinstvo yk bila hmarka, tam zoz maceru po nwbe pl<vam, mnw mila zoz nx ka`da rozgvarka, wj blagi slova yk l<k upivam. VLADIMIR MEDW[I (1957–2010) z Novogo Sadu Vi~no nam ostanx krasni pamytki na nqgo Kolektiv NVU “Ruske slovo”

Pamytki bl<{nx znova i znova, radosc i smutok to ~asc `ivota, rani mi l<~a wj blagi slova, wj |ira lxbov i wj dobrota. Pamytku na macer ~uva wj sin Miron zoz suprugu Marix


16

ROZVAGA

5. XLIJ 2013.

“RU@A” SPOZA BINI

NAJMLAD[I NAJLWP[A PUBLIKA

POPULARNI ZMISTI ZA [ICKI VOZROSTI Posle [veto~nogo koncertu, vsobotu ve~ar na keresturskej sceni u ramikoh 52. “^ervenej Ru`i” nastupela poznata novosadska }rupa “Absolutno romanti~ne”. Koncert bul na|iveni i pricagnul publiku rozli~nih }eneracijoh, a za godzinu i pol, kelqo nastupal, bend vivedol svojo, i obrobki doma{n<h poznatih kompozicijoh drugih {piva~oh i }rupoh. Od xvilejnej, 50. “Ru`i”, pre pricagovanw co vek{ogo ~isla publiki, drugi dzenq na Festivalw rezervovani i za odredzeni popularnwj{i zmisti. Do teraz nastupali Dqordw Bala{evi~, “Frajli” i Ana Peri{i~, a togo roku {e or}anizatore opredzelwli za variyntu htora pricagnw rozli~ni }eneraci<, co {e i udalo. ^len }rupi “Absolutno romanti~ne” Petar Alvirovi~ nagla{el `e, go~ bula mirnwj{a atmosfera, za n<h barz zna~ne `e publika bula zainteresovana prisc na <h nastup. – Mi u` buli u Ruskim Keresture, alw zme a` teraz mali nagodu upoznac {e i z folklorom va{ogo narodu. Nw znali zme `e to taki kvalitetni festival i `e w medzinarodnogo harakteru – gvarel Alvirovi~. [icki tri dn< Festivalu “^ervena Ru`a”, posle porydnej kulturno-umetn<ckej programi, u dvore keresturskej [koli otrimovani `urki, u or}anizaci< mlade`i z “Pakta Rutenorum”. Za muziku bul zadlu`eni bend poznatogo keresturskogo {piva~a Tomasa, uhod bul {lwbodni, ta na tih dru`enqoh bulo velqo zainteresovanih. “Absolutno romanti~ne” u Ruskim Keresture

Direktorka MARTICA TAMA[ *** Odvi~atelqni redaktor DXRA VINA<

Senka Nadq

P

o~n>me od najlwp{ogo: vek{ina prisutnih na togoro~nej “Ru`i” duma `e na tim Festivalu najlwp{a manifestaciy bulo – “Pup~e”. Yka matka – taka Katka. ^esc {ickim, ta i goscom zoz strani, alw mladi buli najlwp{a publika. Uparto provadzeli programu i nastup svo>h parnykoh na bini. Dakedi >h d>dove ked i{li na polqo, ta gat, per{e ~obolqov z vodu i torbu do ko~a, a mladi teraz do ruk sendvi~ i sok, ta na “Pup~e”. Pred nastupom treba odognac strah i tremu, a to najlwp{e mo` zoz baviskom. Treba i na{timovac tamburku, {a va`ne {e dobre ukazac, bo pridu ih patric cale su{edstvo, najbl>z{i rod. Treba {e i vislikovac z poznatu {piva~ku zoz Gorn>ci. Star{im i|e zoz dzecinstva ostalo `e {e najvoly bavic na svadzbi, ta ~om bi to vec nw ukazali i na “Ru`i”, a vona lwm raz do roka. @ivot z rokami v{e ~e`{i, krasni lwm dru`eny i goscini, a i togo wst v{e menwj. Ked bi nw bulo Sajma na “Ru`i”, za vel> `eni an> bizme nw doznali yki su shopni i talantovani. Znax vi{ivac, vibivac platno, pravic ukraski, malqovac na tanwroh i fly{oh... [icko im idze od ruk. Nw darmo {e gvari `e `ena u obiscu trima tri slupi, a hlop (podpera) lwm wden.

M. Simunovi~

* “RUSKE SLOVO” – glasn<k po ruski * Vihodzi ka`dogo piytku * Snovatelq Nacionalni sovit ruskej nacionalnej men{ini * Vidava NVU “Ruske slovo” u Novim Sadze * Per{e ~islo vi{lo 15. xniy 1945. roku u Ruskim Keresture * Adresa: NVU “Ruske slovo”, Bulevar o{lwbodzeny 81/7, 21000 Novi Sad * Redakciy: zamen<k odvi~atelqnogo redaktora – Mihal Simunovi~; redaktore/ki – Miron Gornyk-Kuhar, Mihajlo Zazulyk, Aleksandar Palan~anin, Olena Plan~ak-Saka~, Slavica Fejsa; novinare/ki – Mariy Afi~, Silvester Dorokhazi, Vladimir D>tko, Ana Papu}a, Ivan Sabado{ * Yzi~na redaktorka – Bla`enka Homa-Cvetkovi~ * Lektorka – Ysmina Dxran>n * Podobovi redaktor – Lxbomir Sopka * Tehn<~na redaktorka – Lxpka Cve>~; kompxterski obrobok – Veronika Vuy~i~, Mariy Gudak, Tany Salonta> * Telefoni: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Telefaks 021/528-083 * Predplata za cali rok: u `emi 1 500 dinari, a u ino`emstve 100 evra * @iro-rahunok u Banca Intesa 160-923244-82 * Devizni rahunok Raiffeisen BANK a.d. Beograd 26 5100000002458904 * Rukopisi {e nw vraca * Drukuw “Dnevnik” Goldin} Novi Sad * E-mail: ruske@EUnet.rs * Web site: www.ruskeslovo.com *YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Drukovani tira` 2 300 *

Ruskeslovo 27 (27 (3532))  
Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you