Page 1

GLASN<K PO RUSKI www.ruskeslovo.com

ROK LXIX ^ISLO 29 (3534)

NOVI SAD, 19. XLIJ 2013. ROKU

CENA 30 DINARI

U RUSKIM KERESTURE I U KOCURE

NA PODKARPATX U UKRA<NI OTRIMANI DVANASTI [VETOVI KON]RES R/R/L

LWTO U ZNAKU MLADIH

BUDU^NOSC RUSINSKOGO RUHU Dvanasti [vetovi Kon}res Rusnacoh/Rusinoh/Lemkoh 13. i 14. xliy otrimani na Podkarpatx, u Ukra<ni, u troh gorodoh – u Muka~ove, U`gorodze i u Svalyvi, a u roboti Kon}resu u~astvovali dele}ati {ickih `emoh ~len<coh – z Podkarpaty, z Ukra<ni, z Polqskej, ^eskej, Slovackej, Rumuni<, Madyrskej, Gorvatskej, Serbi< i Sivernej Ameriki. Isto~a{nw, 13. xliy otrimani i {esti [vetovi forum rusinskej mlade`i. To drugi raz `e {e Kon}res otrimuw u Podkarpatskej (Zakarpatskej) oblasci Ukra<ni, bo w u U`gorodze otrimani i 1999. roku, alw tedi u atmosferi in{akej der`avnej politiki }u Rusinom.

U budinku keresturskej [koli “Petro Kuzmyk” 14. xliy otvorena Lwtny {kola ruskogo yzika za {kolyroh {trednqo{kolcoh, htoru drugi rok za {orom, or}anizuw Nacionalni sovit Rusnacoh – jogo Odbor za obrazovanw. [kolu otvorel predsidatelq Nacionalnogo sovitu Slavko Rac i predsidatelqka Odboru za obrazovanw Melaniy Rimar, nagla{uxci {kolyrom `e im to yk nagrada, preto `e prez rok hodza na godzini ruskogo yzika, i po`adali `e bi im [kola ostala pametl>ve do`ice. Od piytku 12, ta po nwdzelx 14. xliy, u Kocure otrimana treca Mlade`ska akciy “Daj i ti svox ruku”, htoru or}anizovala kocurska mlade`. Posle priwmu goscoh zoz strani i >h rozporedzovany po kocurskih obiscoh, Akciy {veto~no otvorena i akciy{e mali zawdn>cki poludzenok. Na otveranx bula dele}aciy beo}radskogo Nadvladi~estva, predstavitelw SO Verbas, Mesnej zawdn>ci Kocur, yk i predstavitelw Kancelari> za mladih zoz Verbasu. M. A.- S.D. BOK 7. i 9.

POKRA<NSKI SOVIT NACIONALNIH ZAWDN<COH

VLADA SERBI< MU[I DZBAC O OBIDVOH SERVISOH Pokra<nski sovit nacionalnih zawdn<coh pre{logo piytku, zoz svowj per{ej shadzki, povoluw Vladu Serbi< `e bi z der`avnogo bud`eta obezpe~ela finansovanw Radio-televizi< Vojvodini, yk co to u` obezpe~ene za Radio-televizix Serbi<, i to u istej proporci< yk co medzi dvoma yvnima servisami do teraz bul rozpodzelqovani penw` z predplati. Tema per{ej shadzki Pokra<nskogo sovitu nacionalnih zawdn<coh bul aktualni barz ~e`ki stan u RTVV, za htoru z rebalansom repub li~nogo bud`eta nw predvidzeni penw` yk za RTS, go~ po zakonu dva medijni yvni servisi max isti status. Pokra<nski sovit nacionalnih zawdn<coh osnovala Vlada Vojvodini, ~ij predsidatelq Boyn Pajti~ vibrani i za predsidately togo robotnogo cela. Popri pokra<nskogo premiwra, u Sovitu i|e {tirme ~leni Vladi Vojvodini – pokra<nski sekretare Dra}oslav Petrovi~, Zoran Radoman, Andor Deli i Slavi{a ]ru<~, yk i predsidatelw 14 nacionalnih sovitoh ~ijo {edzisko u AP Vojvodini, medzi n<ma i predsidatelq Nacionalnogo sovitu Rusnacoh Slavko Rac, yk i ~len Sovitu i direktor Kancelari< za inkluzix Romoh Du{ko Jovanovi~. I. S.

Predsidatelq Dxra Papu}a pridal togoro~ni nagradi [vetovej radi Lxbici Nyradi spred {koli “Petro Kuzmyk” z Ruskogo Kerestura i dr Mariyni Lyvinec, rusinskej tvoritelqki z Budape{tu

Go~ u roboti Kon}resu u~astvovali {icki jogo ~len<ci, nw {icki dele}aci< buli u polnim ~i{lw. Tak Polqsku, z mo`l<vih 10, predstavyli 7 dele}ati, a Sivernu Ameriku lwm 2, ta pravo prino{eny odlukoh i zaklx~enqoh na Kon}resu mali vwdno 79 dele}ati. U sostave ka`dej dele}aci< mogli buc i maksimalno 5 gosci, a na Forume mlade`i mogli buc po 5 dele}ati. (Predlu`enw na 3. boku)

U NOVIM SADZE

PRESLAVENI KIRBAJ U novosadskej grekokatol<ckej cerkvi sv. apostoloh Petra i Pavla piytok, 12. xliy, u polnej cerkvi, odslu`ena svyto~na Arhiwrejska Slu`ba Bo`a, htoru z nagodi Kirbax slu`el preosvy|eni vladika, kir Georgij D`ud`ar, apostolski e}zarh za grekokatol<koh u Serbi<. Zoz n<m soslu`eli dzevec panocove kotri pri{li z drugih parohijoh. Novosadski paroh o. Roman Miz privituxci vladiku, svy|enstvo, ~esni {estri, {ickih goscoh i novosadskih parohiynoh, yk i jogo ekselencix, kanadskogo ambasadora Romana Va|uka, gvarel `e {e togo roku preslavxw 193 kirbaj u Novim Sadze, i okreme podzekoval novosadskomu Horu “Garmoniy” i jogo diri}entki Suzani ]ros Markovi~ `e vozvel<~ali toto {veto. O. P-S. BOK 7.


2

TI@NQOVN<K

NA[A TEMA:

19. XLIJ 2013.

KRIZA U RADIO-TELEVIZI< VOJVODINI

^I BUDU VISCERANI 38 ROKI INFORMOVANY Upravni odbor Radio televizi< Vojvodini, na shadzki htora otrimana koncom pre{logo ti`ny, spozorel yvnosc, Vladu Serbi< i Vladu Vojvodini `e {e tot yvni servis nahodzi u nwvigodnih finansijnih po~e`koscoh i `e vona bez {vidkej der`avnej pomoci vecej nw godna okon~ovac svox informativnu i kulturnu funkcix. Pred rokom stupenq naplacenosci televizijnej predplati na teritori< Vojvodini bul 57 odsto, a togo xniy procent opadnul na 38,5 odsto. Finansijni pril<v i dalwj ukazuw `e naplata opaduw pre nayvu Vladi Serbi< `e vona budze utargnuta. Preto utrati RTV u per{im polro~u, po osnovi predplati dva raz zvek{ani, ta an< plan {porovany htori Upravni odbor RTV primenxw nw mo` vitvoric. Placi 1 400 zanytim robotn<kom po`ny daskelqo me{aci i gro`i opasnosc `e bi robotn<ki htori pravy programu na 10 yzikoh ostali bez placi i hlwba.

va nwysne `e preco Vlada Serbi< tretiruw RTV yk cudzu bri}u. Novi }eneralni direktor RTV, Srdyn Mihajlov, u svo<m pisme zanytim obecal `e o {ickih faktoh i obstavinoh {icki budu na ~as i pravdivo poinformovani. Von vira`el nazdavanw `e po{vidko tota nwvigodna finansijna situaciy budze ri{ena i prevozidzena. Ubuduce budu podnyti {icki nwobhodni miri `e bi {e obstavini stabilizovali – pi{e medzi in{im u pisme. ]azdovanw i nw}azdovanw

Za normalne funkcionovanw pokra<nskogo yvnogo servisu me{a~no treba 180 milioni dinari, a hvilqkovo me{a~ni pril<v od predplati i slu`bi marketin}u kolo 50 milioni dinari. Po slovoh Nadi Kalkan, predsidatelqki podru`n<ci Sindikatu novinaroh Serbi< u RTV, taki finansijni obstavini nw po{l<dok lwm nwplaceny predplati, alw i nwracionalnogo }azdovany. Vona nagla{ela `e drasti~ni finansijni premenki po~ali i|e 2009. roku, ked direktorsku funkcix od Dini Vrane{evi~ prev`al Bla`o Popovi~. Tedi na rahunku ostali 190 milioni dinari, lwbo, yki tedi bul kurs, kolo 2 milioni evra. Lwm dva roki bulo dostato~nw `e bi {e tot zarobok potro{el, a Popovi]eneralni direktor RTV, Srdyn Mihajlov ~a na tej funkci<, yk i dlustvo od 3 milioni Radio televiziy Vojvodini ostatn< da- evra, na{l<dzel Sini{a Isakov. Zoz svo<m skelqo me{aci nw lwm `e nw mo`e vimiric menad`mentom u naihodzacih dvoh rokoh svojo obovyzki }u robotn<kom, alw i }u ko- Isakov zvek{al dlustvo na 8 milioni evra. munalnim podpriwmstvom, elektroprivreMedzi zanytima oba~l<ve velqke ogordi i drugim, nasampredz `e nw mo`e raho- ~enw i pre rozpodzelqovanw koeficiwntoh vac an< na po`i~ku zoz der`avnogo bud`e- – dzepowdni u upravyckej strukturi max ta, yk RTS. Preto w u nwrovnopravnim po- i sedem-osem raz vek{i placi od obi~nih lo`enx, go~ spram zakonu obidva servisi robotn<koh. Okremna pripovedka zoz tamax wdnaki tretman. Zdogadn<me, RTS zoz kvolanima “zmocnwnymi” zoz Beo}radu (yk ostatn<m rebalansom bud`eta dostala po- ked bi u Novim Sadze nw bulo takih fa`i~ku 2,4 miliyrdi dinari od htorih bi, hovcoh i dobrih novinaroh!?) Voni velqo po potera{n<h rahunkoh, {tvarcinu treba- vecej placeni od drugih redaktoroh i nola dostac RTV. Spram potera{n<h pocagoh vinaroh. Zoz “beo}radskima gvizdami” Vladi i kompetentnih u tej oblasci osta- podpisani okremni kontrakti, a u visini

N<KOMU NW BRI]A Informovanw na yzikoh nacionalnih men{inoh u Vojvodini zagro`ene pre ~e`ki finsnijni obstavini u RTV. U nacionalnih sovitoh men{inskih zawdn>coh tverdza `e pre nwbri}u {ickih urovnqoh vlasci i podpolnogo eliminovany pokra>nskogo yvnogo servisu, privedzene do pitany jogo obstoynw. Okrem `e nw viplaceni placi robotn>kom vecej me{aci, kompetentnih bi trebalo zabri}ovac informaciy `e z osetnim zmen{anqom placeny predplati i nwvinahodzenqom alternativnogo ri{eny, zagro`ena produkciy programi.

zarobku na per{im mesce Danica Vu~ini~ htora vodzela e m i s i x “Wden na wden”. Yk tverdza u sindikatu wj placa bula 2 tisy~i evra, a okrem togo vona totu emisix realizovala u studix TV “Hepi” u Beo}radze, co ti` bulo plaPredsidatelq Vladi Vojvodini Boyn Pajti~ i amabasador Velqkej Britani> u Serbi> Majkl Devenport be{edovali o problemoh u RTV cene. Dzepowdni novinare htori pri{li zoz Beo}radu mali koe- trimovku, dok Nacionalni sovit Slovacoh ficiwnt 5-6, co podrozumxw placu od 90 z wdnej zoz svo<h shadzkoh apeloval na kom000 dinari, a drugi novinare, doma{n<, petentnih `e bi prev`ali adekvatni miri mali koeficiwnti 3, lwbo 2, odnosno pla- u skladze z Ustavom i zakonami, i obezpecu od 50 000 dinari. ]eneralni direktor ~eli nwzavadzane funkcionovanw yvnogo medijnogo servisu Vojvodini. mal koeficiwnt 15! Pokra<nska Vlada gvari `e w nwkompeKelqo {e penw`u rozsipovalo oba~l<ve i na faktu `e “gvizdi” podpisali speciylni tentna za RTVV, o problemoh u funkcionokontrakt, poznati yk “zlatni padobran”, z htorim {e zanytim u slu~ax `e bi ostali MA^OHA bez roboti viplacelo 9 prosekovo bruto zarobki. – ZagroNovi direktor Srdyn Mihajlovi~ pote`ene i inraz bul direktor kompani< “Transnafta” i formovanw sovitn<k }eneralnogo direktora NIS i po ruski i dumam `e “Vojvodynskej banki”, ta {e zanyti u RTV {e Beo}rad nazdavax `e w fahovi i `e pozna dosc prikonw~no vredn<koh htori bi mu mogli pomognuc u ukazal u ri{ovanx problemoh. Zagro`eni prava nacionalnih men{inoh U rozgvarki zoz ambasadorom Velqkej Britani< u Serbi< Majklom Devenportom, htori koncom ti`ny na|ivel Novi Sad, predsidatelq Vladi Vojvodini Boyn Pajti~ nagla{el `e u Pokra<ni zagro`eni prava nacionalnih men{inoh, preto `e z republi~nim bud`etom nw predvidzeni sredstva za Radio-televizix Vojvodini, alw lwm za RTS. Von nagla{el `e vojvodynski servis emituw programu na 10 yzikoh i `e pre taku odluku Vladi Serbi< RTV u nwrovnopravnim polo`enx u odno{enx na RTS. Nacionalni sovit madyrskej men{ini dumany `e {e z takim odno{enqom vlasci na {ickih urovnqoh ozbilqno potupxw prava men{inoh, ta dopis z apelom za pomoc poslati na {icki relevantni adresi u der`avi, gvarela Zita [imon, kotra u Sovitu Madyroh zadlu`ena za medi<. Predsidatelq Nacionalnogo sovitu Rumunoh Daniwl Petrovi~ nagla{el nwobhodnosc postoyny pokra<nskogo yvnogo servisu i yk i drugi, i tot sovit mu dava po-

pravim {vetlw zoz svo>m odno{enqom yk m a ~ o h a spram gra` d a n o h Vojvodini. RTS {e ratuw, a na{o televiziy i radio prepu|eni sami sebe – vizna~el predsidatelq Nacionalnogo sovitu Rusnacoh Slavko Rac.

vanx RTV be{edovane i na Upravnim odbore pokra<nskogo yvnogo servisu, a yk stvari stoy, wdino sami Vojvodynw mo`u pomognuc z porydnim placenqom predplati. @e situaciy ~e`ka {vedo~i i viyva direktora RTS Aleksandra Tiyni~a `e republi~ni yvni servis pred zaveranqom, i popri tim `e Vlada Serbi< u` daskelqo me{aci finasijno pomaga tej hi`i, alw viklx~no – lwm RTS, nw i RTVV. A. Palan~anin

ODBOR ZA SLU@BENE HASNOVANW YZIKA I PISMA

DAWDNIH TREBA ZDOGADNUC NA PO^ITOVANW ZAKONA

Placi 1 400 zanytim robotn>kom po`ny daskelqo me{aci

Odbor za slu`bene hasnovanw yzika i pisma Nacionalnogo sovitu Rusnacoh v~era otrimal trecu porydnu shadzku,na htorej odlu~ene `e lokalnim samoupravom dze u zna~nwj{im ~i{lw `ix Rusnaci i ruski yzik {e urydovo hasnovuw, budze poslati dopis z htorim {e zdogadnw na zakonsku obovyzku vikladany nacionalnih simvoloh men{inskih zawdn<coh u tih {tredkoh. Na shadzki bulo slova i o podpisovanx sporozumeny o sotrudn<ctve z Pre{ovskim samoupravnim krajom u Slovackej. I. S.


19. XLIJ 2013.

3

TI@NQOVN<K

NA PODKARPATX U UKRA<NI OTRIMANI DVANASTI [VETOVI KON]RES RUSNACOH/RUSINOH/LEMKOH

POTVERDZENA BUDU^NOSC RUSINSKOGO RUHU (Predlu`enw zoz 1. boku) Oficijno, Kon}res z robotu po~al vsobotu, 13. xliy, alw provadzaci manifestaci< otrimovani i pred jogo po~atkom, ta piytok za dele}atoh, goscoh i predstavitelqoh rusinskej mlade`i, u Muka~ove, u amfiteatru licex, otrimani interesantni stretnuca z kulturnima d<y~ama Rusinoh/Rusnacoh/Lemkoh zoz `emoh u htorih `ix, yk i prezentaciy <h robotoh i tvoroh. [veto~ne otveranw 12. [vetovogo Kon}resu Rusnacoh/Rusinoh/Lemkoh 13. xliy bulo u Teatre babkoh u U`gorodze, dze dele}atoh, goscoh i predstavitelqoh rusinskej mlade`i privital doma{n< Kon}resu – predsidatelq Krajovogo zdru`eny podkarpatskih Rusinoh Mikola Bobinec, a potim, u meno }ubernatora Zakarpatskej administrativnej oblasci Aleksandra Ledidu, u~a{n<koh privital jogo zamen<k Ivan Ka~ur. Posle privitnogo slova, Ka~ur [vetovej radi, a okre-

me i wj predsidatelqovi i predsidatelqovi Ruskej matki Serbi< Dxrovi Papu}ovi i ~lenovi Radi, predsidatelqovi Zdru`eny Lemkoh Polqskej Andrijovi Kop~ovi, pridal Gramotu Zakarpatskej oblasci za doprino{enw u vitvorjovanx Zakona o yzi~nej politiki u Ukra<ni, ta za aktivnosci na pririhtovanx 12. [K RRL u te` `emi. Kon}res i {ickih prisutnih privital i narodni deputat Verhovnej radi Ukra<ni Ivan Bu{ko, kotri potverdzel `e ukra<nska der`ava vitvorxw zaobracaxci, pozitivni premenki u odno{enx }u Rusinom yk etnosu i }u calomu rusinskomu ruhu. Taki slova lwm pred 2-3 rokami nw moglo an< zadumac, a nw i|e i ~uc od dakogo hto na go~ yki sposob reprezent urydovej ukra<nskej politiki. Preto, be{eda Ivana Bu{ka na daskelqo zavodi bula pretargovana z mocnima aplauzami prisutnih. Po {veto~nim otveranx i privitnih slo[veto~ne otveranw 12. [vetovogo Kon}resu Rusnacoh/Rusinoh/Lemkoh

NOVA [VETOVA RADA

DELE]ATI I GOSCI RUSKEJ MATKI

Dotera{n> predsidatelq [vetovej radi Rusnacoh/Rusinoh/Lemkoh ([R RRL) Dxra Papu}a z Ruskogo Kerestura, oznova vibrani za predsidately togo viver{nogo cela [vetovogo kon}resu ([K) RRL. Za ~lena i per{ogo podpredsidately Radi vibrani Stepan Lyvinec z Madyrskej, za drugogo podpredsidately Xliw Fircak z Rumuni>, za sekretara vibrani Vladimir Protivnyk zoz Slovackej, a za drugih ~lenoh Andrej Kop~a z Polqskej, Mijo [ajto{ z Gorvatskej, Alaksandar Mo{kola z ^eskej, Slavomir Giryk, kotri u Radi predstavy Rusinoh zoz Sivernej Ameriki, Mikola Bobinec z Podkarpaty, z Ukra>ni i Martin Kara{a zoz Slovackej, spred [vetovogo forumu rusinskej mlade`i ([FRM).

Ivan Ka~ur pridal Gramotu Dxrovi Papu}ovi

voh, Kon}res po~al z robotu, dze per{e predsidatelq [R RRL Dxra Papu}a pridal togoro~ni nagradi [vetovej radi Vasilq TurokGete{” za vin<mkovo zaslugi na polx rozvox calosnej ruskej/rusinskej/lemkovskej kulturi i za 2013. rok totu presti`nu nagradu za instituci</or}anizaci< dostala Osnovna i {tredny {kola z domom {kolyroh “Petro Kuzmyk” z Ruskogo Kerestura, yk pripoznanw za 260-ro~ne kontinuovane obrazovanw na ruskim yziku. Yk powdinwc, Nagradu dostala dr Mariyna Lyvinec, vizna~na rusinska tvoritelqka i d<y~ka z Budape{tu, z Madyrskej. Per{a ~asc per{ogo plenarnogo za{edany 12. [vetovogo kon}resu RRL pre{la u vibore komisijoh, <h predsidatelqoh, u podno{enx zvitoh o robotoh mati~nih or}anizacijoh medzi dvoma Kon}resami i u diskusi< o premenkoh Statutu [vetovogo Kon}resu. Drugu ~asc per{ogo kon}resnogo dny vipolnwli za{edany kon}resnih komisijoh za obrazovanw, kulturu, vidavatelqnu d<ylnosc i informovanw, ekonomski rozvoj, istorix i statut. Va`ne nadpomnuc `e i tot Kon}res dal potrimovku i doviriw dotera{n<m predsidatelqom Kon}resnih komisijoh kotri, treba vizna~ic, a` pecero zoz Serbi<, tak `e

Kon}res prinwsol Pregla{eny htori budu poslati parlamentu Polqskej i Sovitu Evropi

Spred Ruskej matki, delae}ati na Kon}resu buli Dxra Papu}a, Kseniy Medw{i, Milomir [ajto{, Aranka Medw{i, Vladimir Bu~ko, prof. dr Mihajlo Fejsa, Vladimir Garga>, Monika Gardi, Mariy Doro{ki i dr Deyn Zagorynski. Dele}ati Forumu mladih Ruskej matki na [vetovim forume rusinskej mlade`i buli Davor Sabo, I}or Gornyk, Lxbomir Medw{i i Tatyna [ajto{. Gosci RM na Kon}resu buli Vladislava Gardi, a gosci predsidately [R z na{ej `emi buli Lxbica Nyradi i Vlado Nyradi.

i u nastupnim periodze Kseniy Medw{i budze na ~olw Komisi< za obrazovanw, Milomir [ajto{ Komisi< za kulturu, Vladimir Garga<, odnosno Vladislava Gardi Komisi< za vidavatelqnu d<ylnosc i informovanw, Vladimir Bu~ko Komisi< za ekonomski rozvoj, a dr Mihajlo Fejsa Komisi< za istorix Rusinoh. Na ~olw Komisi< za Statut [K i nadalwj budze Andrej Kop~a z Polqskej. Po zakon~enx roboti per{ogo kon}resnogo dny, za u~a{n<koh Kon}resu otrimana udatna kulturna programa, {veto~ni koncert, na htorim {e zoz svo<m repertoarom predstaveli vecej doma{n< kulturnoumetn<cki ansambli htori pestux rusinsku kulturu i folklor Podkarpaty. Druge plenarne za{edanw otrimane u {veto~nej sali u mesce Svalyva, ta prilapeni zviti i zaklx~eny kon}resnih komisijoh, vibrane i konstituovane nove viver{ne celo Kon}resu – [vetova rada, a posle rozpravi i glasany, prinw{eni pregla{eny i Rezoluciy 12. [vetovogo Kon}resu Rusnacoh/Rusinoh/Lemkoh. Dele}ati odlu~eli `e 13. [K RRL 2015. roku budze otrimani u Rumuni<, u Pere}u Mare pri Aradu.

REZOLUCIY I PREGLA[ENY Dvanasti [K RRL prinwsol Rezolucix, ta Pregla{enw o vitvorjovanx prava podkarpatskih Rusinoh na {lwbodne viy{nqovanw na naihodzacim popisu `itelqstva u Ukra>ni i prava na pripoznanw i pestovanw vlasnogo rusinskogo yzika i pisma i prava na pripoznanw rusinskogo identiteta. Popis `itelqstva u Ukra>ni budze na yr 2014. roku. Kon}res prinwsol i Pregla{enw htore budze poslate parlamentu Polqskej i do Sovitu Evropi, `e bi Akcix “Visla”, u htorej posle Drugej {vetovej vojni Rusini/Lemki nasilno viselwni zoz svowj vikovnej teritori> do ri`nih krajoh Polqskej, pregla{el za nwzakon>ti ~in. Ti` tak, Kon}res prinwsol i Pregla{enw z htorim {e vimaga `e bi na Visokej {koli za u~itelqoh u N>redqgazi, u Madyrskej, bul vraceni dakedi{n> status Katedri za rusinski yzik. Pregla{eny i zaklx~eny Kon}resu sostojni ~asc jogo Rezoluci>.

^LENI I DELE]ACI< NA KON]RESU [vetovi kon}res RRL tvory kolektivni ~leni, or}anizaci> i asociyci> RRL z evropskih `emoh i ZAD i Kanadi – Ruska matka zoz Serbi>, Krajove zdru`enw podkarpatskih Rusinoh z Ukra>ni, Rusinska obroda Slovackej i Asociyciy rusinskih or}anizacijoh (SARO) Slovackej, Zdru`enw “Antonij Godinka” i Asociyciy rusinskih or}anizacijoh Madyrskej, Zdru`enw Lemkoh z Polqskej, Kulturne zdru`enw Rusinoh Rumuni>, Dru`tvo Rusnacoh u Gorvatskej “Rusnak”, Or}anizaciy sodru`estva Rusinoh ^eskej, Asociyciy rusinskih or}anizacijoh Zwdinwnih americkih der`avoh i Kanadi i [vetovi forum rusinskej mlade`i.

Pre odredzeni tehn<~ni pri~ini, Kon}res teraz do ~lenstva nw priyl i wdenastu or}anizacix - Medzire}ionalne “Zdru`enw Rusinoh” z Moskvi, z Rusijskej federaci<, pone`e vona z or}anizaci< “Karpatska Rus”, htora pred {tiroma rokami dala vimogu za priwm do ~lenstva, premenwla meno do spomnutej nazvi, tak `e kandidaturu mu{i podnwsc tota nova or}anizaciy, odlu~ene na Kon}resu. Isto~a{nw z Kon}resom, otrimani i 6. [vetovi forum rusinskej Mlade`i, na htorim u~astvovala i dele}aciy Forumu mlade`i Ruskej Matki zoz Serbi<, na ~olw z jogo predsidatelqom Davorom Sabom z Verbasu. [vetovi Forum rusinskej mlade`i za{edal po {tiroh panel-oblascoh, a na ostatn<m vibrane nove rukovodstvo, dze za predsidately [F RM na nastupni dvoro~ni period vibrani Martin Kara{ zoz Slovackej, a za podpredsidatelqku Silviy Petrecki z Rumuni<. Robotu 12. [vetovogo Kon}resu Rusnacoh/Rusinoh/Lemkoh provadzelo zna~ne ~islo doma{n<h i ino`emnih medijnih ekipoh, a po <h zvitoh, priwmne nwspodzivanw bulo `e medzi dele}atami i u~a{n<kami bulo velqke ~islo mladih. To potverdzuw `e ruski/rusinski/lemkovski ruh ma budu~nosc, bo prave toti mladi lxdze predlu`a robotu svo<h star{ih kole}oh. Milomir [ajto{, portparol Ruskej matki Foto: Vlado Nyradi


4

NA[O MESTA

ZDRU@ENW @ENOH “OLORIY” ZOZ DXRDQOVA

19. XLIJ 2013.

OTRIMANA [ESNASTA SHADZKA OP[TINSKEJ RADI U [IDZE

OTRIMANI KURS ROBOTI VIGLASANA ODLUKA Z PRESOVANU VOLNU O KREDITNIM ZADLU@ENX

Kurs praveny ri`nih ru~nih produktoh zoz presovanej, lwbo zbivanej volni po~al pondzelok, pre{logo ti`ny u prostorijoh Doma kulturi u starej Matki, na iniciytivu i idex Zdru`eny `enoh “Oloriy” zoz Dxrdqova, a u sotrudn<ctve zoz Zdru`enqom gra`danoh “Lenka” zoz

Presovanw volni v{e popularnwj{e

Od`aku. Goscinski zoz Od`aku ka`de popoladnw od pondzelku po piytok ukazovali i u~eli u~a{n<koh kursa yk {e pravi labdi, zaglav~ki i ta{ki zoz presovanej volni. Kurs na kotrim u~astvovali osem `eni zoz Dxrdqova finansovani zoz bud`eta Op{tini @abelq. Presovanw volni to stari narodni sposob praveny ri`nih produktoh zoz nwprerivnim priciskanqom i {ulqkanqom sirovej volni z midl<nu, a poznwj{e na platnu na kotrim {e volnu vicadzuw. Tota tehn<ka okreme popularizovana ostatn< roki, a do Evropi totu fajtu obrobku volni zoz Azi< prenwsli nomadski narodi kotri na tot sposob praveli pokrovci, {mati i {atri za bivanw. Nw{ka najpopularnwj{i tak napraveni pokrovci, papu~i, {ubari, ta{ki, ri`ni prikraski i butwlari. S. Baranq

OP[TINA @ABELQ POSILA NA MORJO NAJLWP[IH [TREDNQO[KOLCOH

KONKURS ZA LWTOVANW ZADARMO Op{tina @abelq i togo roku priwmno nwspodziva svo<h najlwp{ih strednqo{kolcoh, a od pondzelku 15. xliy po 31. xlij, otvoreni konkurs za {kolyroh kotri u {kolskim 2012/2013. roku zakon~eli per{u, drugu, trecu abo {tvartu klasu go~ htorej {trednwj {koli na teritori< Republiki Serbi< zoz prosekovu ocenu 5,00, a 50 najlwp{ih kotri spolnxx kriterixmi od Op{tini @abelq dostanx bezplatne lwtovanw u Gre~eskej, na poluostrove Galkidiki. [kolyroh budze vodzic a}enciy “Grand Turs”, a termin lwtovany budze od 19. po 29. av}ust. Voni budu zmesceni u bun}alovoh u kampu “Skuras” pri Nei Fokei, htori ma dva bazeni i svox pla`u, vlasnu slu`bu obezpe~eny i de`urnogo l<kara. Popri odli~nogo uspihu u {koli, potrebne vipoln<c i|e dawdni usloviy: – `e bi {kolyre mali priyvene prebuvanw na teritori< Op{tini @abelq golwm ostatn< pejc roki i `e porydno i na ~as zakon~eli dotera{nw {kolovanw. Za malol<tnih {kolyroh treba `e bi ih priyvel wden z rodi~oh, a za polnol<tnih potrebna soglasnosc obidvoh rodi~oh. Potrebne pridac i fotokopix svidoctva za {kolski 2012./2013. rok, i paso{u. Za konkurs {e zoz potrebnu dokumentacix mo` priyvic u budinku SO @abelq u ul<ci Nikoli Tesli 45., u Kancelari< za mladih Op{tini @abelq dze mo` dostac i vecej informaci<, lwbo {e opitac na ~islo telefona 831 – 035 lokal 17 abo 19.. Ti` tak, konkurovac mo` i po po{ti, na spomnutu adresu zoz naznaku “Za konkurs za turisti~ne putovanw za {kolyroh stredn<h {koloh zoz teritori< Op{tini @abelq”. Priyvu za konkurovanw mo` dostac u Kancelari< za mladih, abo prev`ac zoz op{tinskogo urydovogo sajtu. S. Baranq

U OP[TINI VERBAS

PRAVY STRATE]IX OTRIMUXCOGO ROZVOX U Op{tini Verbas pre{logo ti`ny otrimani shadzki robotnih }rupoh za revizix Strate}i< otrimuxcogo rozvox Op{tini, a robotni shadzki or}anizovani prez robotn< i panel diskusi<. Shadzki buli u pejc robotnih }rupoh – za mali i stredn< podpriwmstva i obezpe~ovanw roboti, za ruralni rozvoj, za dru`tveni d<ylnosci, infrastrukturu i za|itu `ivotnogo {tredku. Yk soob|ene posle shadzkoh, po predvidzenej dinamiki robotoh kolo revizi< Strate}i<, iduci ro-

botn< budu otrimani u per{ej polovki av}usta. U sotrudn<ctve zoz Re}ionalnu rozvojnu a}encix Ba~ka, Op{tina zaprovadzuw prowkt “Reviziy Strate}i< otrimuxcogo rozvox za period pomedzi 2014–2020. rok i virobok Akcijnih planoh za prioritetni oblasci lokalnogo ekonomijnogo rozvox”. Prowkt potrimuw Sekretariyt za medzinarodne sotrudn<ctvo i lokalnu samoupravu APV. A. P. M.

Pre otrimovanw ~e~ucej likvidnosci bud`eta, dinari pre vek{i obsyg koOp{tina [id {e planuw kreditno zadlu`ic, a ta- {eny `elwnih poverhnoku odluku potrimali ~leni Op{tinskej radi na scoh u op{tini, htore 16. shadzki htora otrimana pre{logo {tvartku. nwobhodne pre di`d`ovnu Po odluki, op{tina bi podzvigla kredit 30 mili- yr i lwto, yk i 947 tisy~i oni dinari, htori bi {e malo vracic u troh ratoh dinari za otrimovanw pejc po 31. december togo roku. O predlogu Radi {e temetovoh u [idze i u vadalwj max viy{n<c odborn<ki SO [id, a potim u laloh {idskej op{tini. postupku yvnej nabavki budze odredzene htora Prinw{ena i odluka `e bi banka ponuknw najlwp{i usloviy za podpisovanw {e zoz op{tinskogo bukontrakta o zadlu`ovanx. Op{tinska rada ti` d`eta po konwc roka viROZPODZELWNI PENW@ prinwsla Zaklx~enw o dadvowlo 4,2 milioni dinari vanx soglasnosci na Med- ZA PROWKTI ZOZ KULTURI za YKP “Vodovod” htori ziop{tinske sporozumenw budu namenwni za vimirjoo upravynx i implementaPo odlukoh okremnej Komisi> za roz- vanw obovyzkoh spram YVP ci< re}ionalnih prowktoh u podzelqovanw sredstvoh za programi i “Vodi Vojvodini”. Srimskim okrugu. Po slo- prowkti z oblasci kulturi, rozpodzelwni Op{tinska rada dala i voh direktora Re}ionalnej 3.325.000 dinari. KPD “Dxra Ki{” zoz soglasnosc na prowktovanw, rozvojnej a}enci< Srim [idu dostalo 400.000 dinari, KPD “Ivan vibudov i upravynw z lo}iMilana Miri~a, zdru`o- Kotlyrevski” z Biki~u 85.000 dinari, a sti~no-intermodalnim i vanw op{tinoh nwobhodne KPD “Dra}utin Kolwsar” z Ba~incoh industrijnim centrom pre konkurovanw za obezpe- 50.000 dinari. Odluka o dodzelqovanx [id, a predlo`ela i `e bi ~ovanw sredstvoh pri fon- sredstvoh zdru`enqom za >h porydni ak- {e potera{nqogo op{tindoh EU u ri`nih infra- tivnosci i programi prolon}ovana za skogo pravobranitely Mi{l>duxcu shadzku `e bi {e i|e raz roz- lana Filipovi~a, oznova strukturnih oblascoh. Rada odlu~ela i `e bi patrelo {icki 45 vimogi, `e bi dahto nw menovalo na totu dluYKP “Standard” dostalo ostal o~kodovani. `nosc. dopolnxxci 2,8 milioni Vl. D>tko

DEYN BOBALQ Z BIKI^U ZVEK[UW POVERHNOSCI POD BRESKINYMI

I\E LANC OVOCN<KU ZA OBERANW ]u polovki golqta pod breskinymi htori ma u` pejc roki, produkovatelq Deyn Bobalq z Biki~u, htori po fahu diplomovani in`enwr polqoprivredi, tej yri zvek{al poverhnosc z totu ovocu za wden lanc. Poteraz produkoval v~asni, {tredn< i najpoznwj{i breskin<, yk i takvolani “vin<carki”. Za pre{irjovanw ovocn<ku, Bobalq {e porihtal i|e vlon<, ked zohabyl ma}o~ki breskinqoh. – Koncom novembra pre{logo roku ma}o~ki breskinqoh “vin<carkoh” som pokladol do pisku i zohabel u pinqvici dze stali po marec togo roku, ked ru{eli klx~ki. Na ~as su posadzeni, kra{nw {e priyli i ru{eli, a nwodluga, u av}ustu, {l<dzi barz zna~na robota, kalamenw. Uglavnim budzem kalamic sam, a ked budze trebac, pomo`e mi i|e dahto z valalu. Potim, narok z yri ore`e {e mladn<ki `e bi ru{eli kalamki – tolkuw nam Deyn Bobalq. Na{ sobe{edn<k gvari `e u Biki~u ka`de obisce ma posadzeni breskin<, golwm pol golqta lwbo vecej, yk i drugej ovoci. Po ovoci Biki~ yk valal z najvecej ovocn<kami i ~i{lw ovocaroh nadalwko poznati, nw lwm u {idskej op{tini, alw w viroytno u verhu i na urovnx Srima. Bobalq gva-

Deyn Bobalq

ri `e z plasmanom ovoci, okreme breskinqoh, nwt po~e`kosci, i `e {e kvalitetni rod v{e popreda – ~i na piycu, ~i na kvanta{u navelqko. Popri {vi`ej ovoci, breskin< “vin<carki” na ceni bo {e z n<h pe~e kvalitetna palwnka, a mo` zarobic a` i na ma}o~koh htori {e glwdax “na fajtu”. Vl. D>tko

U sliki i slovoh

PETICIY ZA PREMENKU USTAVA Vojvodynska partiy u [idze pre{lej soboti or}anizovala podpisovanw petici< za premenku Ustava Serbi< i, yk navedla, za polo`enw Vojvodini yk Republiki u ramikoh Serbi<. Bul prisutni i predidatelq Vojvodynskej parti< Aleksandar Od`i~, htori gvarel `e tota partiy, yk i wj iniciytiva za premenku Ustava Serbi< i redefinovanw ustavno-pravnogo polo`eny Vojvodini, ma v{e vek{u potrimovku Vojvodynkoh i Vojvodynoh. Predsidatelqka Op{tinskogo odboru Vojvodynskej parti< u [idze Dra}ana Santra~ viyvela `e ostatn< 20 roki lokalni vlasci nwdostato~no robeli na privrednim rozvox op{tini, a `e {e Vojvodynska partiy procivi nayvenomu kreditnomu zadlu`ovanx op{tini, pone`e w procivne interesom gra`danoh. Vl. D>.


5

NA[O MESTA

19. XLIJ 2013.

SKUP[TINA OP[TINI KULA

KERESTURSKI PAPRI]ARE [E RIHTAX NA DRAGU

PRE[OL REBALANS BUD@ETA, OSTATN< PORADI PRED BUDU KONKURSI ZA DIREKTOROH ODHODOM DO ITALI< YVNIH PODPRIWMSTVOH Bud`et posle rebalansu viplanovani na miliyrdu 404 milioni 440 tisy~i dinari, a deficit na skoro 182 milioni dinari. Op{tinski sociylni davany budu vek{i za 10 odsto Skup{tina op{tini Kula {tvartok, 11. xliy, prilapela rebalans op{tinskogo bud`eta htori, yk povedzene, teraz viraznwj{e sociylnogo harakteru, pone`e za 10 odsto zvek{ani ri`ni davany za totu oblasc. Za{ lwm, ostali i dzepowdni investicijni ukladany od kolo 80 milioni dinari, dze najvecej unaprymene za studnx za vodovod u ^ervinki, za kupovanw trecogo poverhu u budinku Op{tini od DDOR, i za opravynw fizkulturnej sali u kulskej Osnovnej {koli “Petefi bri}ada”. Ti`, budu u{oreni dva kotlarn<ci u oddzelwnqoh Pred{kolskej ustanovi, a kolo 40 milioni dinari unaprymeni na u{orenw infrastrukturi u industrijnej zoni u Kuli, na uhodze z Verbasu. Opoziciy, na ~olw z Demokratsku stranku, kritikovala `e do rebalansu mu{elo prisc pre nwdobre planovanw bud`etu koncom pre{logo roka, a odborn<ki z vlasci, na ~olw zoz Serbsku naprednu stranku, tolkovali `e, popri tim `e po ri`nih osnovoh prihodi po rebalansu zvek{ani za kolo 50 milioni dinari, von i sanacijni. Nasampredz, yk gvareli, preto bo tera{ny vlasc od oktobra pre{logo roku viplacuw odredzeni tro{ki htori napravela buv{a, prave na ~olw z Demokratsku stranku. Posle rozpravi, rebalans prilapeni i teraz w viplanovani na miliyrdu 404 milioni 440 tisy~i dinari, a deficit na skoro 182 milioni dinari. Kulska op{tina viroytno wdna medzi per{ima u Vojvodini htora koncom pre{logo roka na ~as ru{ela z uskladzovanqom aktoh yvnih i yvno-komunalnih podpriwmstvoh z novima zakonami u tej oblasci, tak `e {tvartok Skup{tina op{tini u` menovala, teraz po novim – nadpatraxci odbori u pejcoh yvnih i komunalnih podpriwmstvoh. Predsidatelq i po tri ~leni nadpatraxcih odboroh menovani u YP “Zavod za vibudov” Kula, u YKP “Komunalwc” u Kuli, “Vodovod” u ^ervinki”, “Robotn<k” u Sivcu i “Ruskom” u Keresture. Dotera{n<m ~lenom do~asovogo Nadpatraxcogo odboru “Rusko-

SO Kula: I posle rebalansu budze penw`u za investici>

mu”, spred snovately jogo predsidatelqki dr Vesni Nadqovej i ~lenovi Vladimirovi Se}edijovi, ta ~lenovi spred zanytih I}orovi Fejdijovi, potverdzeni mandat za ~lenstvo u Nadpatraxcim odbore “Ruskomu”. SO prinwsla i odluku o rozpisovanx konkursoh za menovanw direktoroh u spomnutih podpriwmstvoh, ta i za keresturski “Ruskom”. Do i|e skorej vibranej Komisi< za menovanw Op{tini Kula, menovani po wden ~len nadpatraxcih odboroh za podpriwmstva na htorih {e konkurs odno{i, a spred Nadpatraxcogo odboru “Ruskomu”, do togo cela menovana jogo predsidatelqka Nadqova. Medzi in{im, SO Kula na ostatnwj shadzki prinwsla novu Odluku o finansijnej potrimovki famelijom z dzecmi, yk i Lokalni akcijni plan za unapredzenw polo`eny vibe`encoh, interno rozselwnih i povratn<koh u op{tini Kula od 2014. po 2017. rok. Ot`e, Akcijni plan osnova za u~astvovanw na konkursoh, a za cali re}ion opredzelwni 500 milioni evra namenwni za totu oblasc. Op{tina u iducih {tiroh rokoh budze konkurovac za milion 100 tisy~i evra, dze vlasna u~asc budze 10 odsto i, yk povedzene, z tim planom bi po 2017. rok malo buc tirvaco ri{eni status i polo`enw gore spomnutih osoboh. Po najnov{ej Odluki o finansijnej potrimovki famelijom z dzecmi u kulskej op{tini, popri dotera{n<h sposoboh i fajtoh pomoci uvedzeni i dzepowdni novi, a dzepowdni premenwni. Novosc `e per{e narodzene dzecko u novim roku od predsidately Op{tini budze dostavac novoro~ni darunok, `e budze “macerinski dodatok” za nwzanyti polo`n<ci, dzepowdni davany u oblasci pred{kolskogo i {kolskogo obrazovany zvek{ani, a wst premenki i u zdobuvanx sti-

U RUSKIM KERESTURE

]AZ OD SEPTEMBRA? Po spoznanqoh keresturskej Mesnej zawdn<ci, Keresturci od septembra togo roku dostanx }az. Yk na vimogu MZ nwdavno odpisali zoz Slu`bi za investici< “Serbiy}azu”, kolo 15. av}usta ma po~ac robic Glavna merna stan<ca za }az u Ruskim Keresture, htora pred tim budze viprobovana i tehn<~no prepatrena. Posle togo, kolo 1. septembra bi mal buc pu|eni i }az do mre`i u Keresture, a koncom av}usta bi malo po~ac i priyvjovanw zainteresovanih za uklx~ovanw }azu do obiscoh, podpriwmstvoh i ustanovoh. Spram nwurydovih spoznanqoh, mo`l<ve `e Mesna zawdn<ca i ”Serbiy}az” po{vidko u valalw okon~a anketu o zainteresovanosci Keresturcoh za uklx~ovanw na }az. U anketi budze poznata cena priklx~ku i usloviy placeny i prikap~ovany na }aznu mre`u. M. Z.

KONKURSI NAJVIROYTNWJ[E TOGO TI@NY Posle {tvartkovej odluki Skup{tini op{tini Kula o zaprovadzovanx yvnogo konkursu za menovanw direktoroh yvnih podpriwmstvoh htorim snovatelq Op{tina Kula, po~atkom togo ti`ny mala za{edac Komisiy za menovanw direktoroh yvnih podpriwmstvoh Op{tini. Komisiy utverdzi i ~as i mesto >h ogla{ovany, a spram potrebnej proceduri, yvna ogla{ka, odnosno konkurs za direktoroh, mu{i buc obyveni u Slu`benim gla{n>ku Republiki Serbi>. Viroytno konkurs budze obyveni i u “Dnevniku”, si}urno i na sajtu Op{tini Kula, a obyvjovanw {e o~ekuw togo ti`ny. Medzi pejcoma konkursami za direktoroh budze i konkurs za menovanw direktora YKP “Ruskom” u Ruskim Keresture.

pendijoh za studentoh. I nadalwj ostava pravo na wdnokratnu pomoc za novonarodzene dzecko, tkv. “bebi-paket”, a pravo na “macerinski dodatok” prez 12 me{aci za trece i ka`de {l<duxce dzecko, godni vitvoric nwzanyti polo`n<ci. Teraz tot dodatok budze 5 tisy~i dinari. Odredzeni zagro`eni kate}ori< max pravo na bezplatne prebuvanw dzecoh u pred{kolskej ustanovi i pravo na bezplatnu u`inu u ovodi i {koli, pravo na bezplatni prevoz za {trednqo{kolcoh i studentoh, a Op{tina budze sofinansovac i zmescenw u internatoh i studentskih domoh. Ostavax {kolyrski nagradi za osvowni mesta na zmaganqoh, nagradi {kolyrom }eneraci<, a stipendi< ubuduce godni dostavac studenti na bud`etu kotrim {tredny ocena najmenwj 9. Yk i po teraz, za stipendix nw mo`u konkurovac studenti per{ogo roku studijoh i absolventi. Yk {tvartok gvarene na shadzki SO Kula, Op{tina za pomoc famelijom z dzecmi i drugi sociylni davany ro~no opredzelxw kolo 50 milioni dinari, dze pre{logo roku za 950 bezplatni u`ini dzecom placene 8 milioni dinari z bud`etu, vecej yk 20 milioni za bezplatni prevoz {kolyroh, za nabavku u~ebn<koh zagro`enim famelijom 2 milioni dinari, a na rok planovane i zvek{anw sredstvoh za finansijnu pomoc u tej oblasci. M. Zazulyk

]rupa keresturskih produkovatelqoh papri}i od 21. po 23. xlij na|ivi sivernu italiynsku re}ix FriuliVeneciy-Dxliy dze obidu daskelqo zagradkarski mawtki i stretnx {e z predstavitelymi tamtej{ih polqoprivrednih institucijoh i lokalnih vlascoh. Ostatn< poradi ~leNa ekskurzix do Itali> noh ekskurzi< pred draodputux 35 Keresturci gu buli pre{lej soboti u keresturskim restoranu “^ervena ru`a”. Or}anizatore putovany – narodna poslan<ca Olena Papu}a spred Ruskej li}i i Vesna Gardi spred zdru`eny papri}aroh “Kapsikum anum” predstaveli obsy`nu i zbitu programu na|ivi, obdumanu `e bi {e za co krat{i ~as vidzelo co vecej, a be{edovane i o sposobe na htori {e Keresturci predstavy Italiynom, pone`e budu u~astvovac i na wdnim lokalnim zagradkarskim festivalu. Do Itali< odputux 35 osobi zoz Ruskogo Kerestura, a doma{n< im budu Re}ionalna a}enciy za ruralni rozvoj Friuli-Veneci<-Dxli< (ERSA), i wj rukovoditelq Konstantino Kativelo htori skorej u` na|ivel Kerestur i upoznati w z papri}arsku bogatu tradicix Keresturcoh. Studijna na|iva do Itali< or}anizovana prej} Evropskej kancelari< Friuli-Veneci<-Dxli< u Briselu, a Olena Papu}ova vizna~ela `e velqku potrimovku dali Pokra<nski sekretariyt za polqoprivredu, vodoprivredu i lwsarstvo, i Pokra<nski sekretariyt za medzire}ionalne sotrudn<ctvo Vladi Vojvodini. Po planw, na dragu {e ru{i na nwdzelx dodny, a ob~ekuw {e `e {e domu scignw pozno vnoci na vovtorok. I. S.

NA[O NOVINKI NA NAJKRAS[EJ DUNAJSKEJ PLA@I

I NA [TRANDU MO@ PRE^ITAC “RUSKE” Na gorodskej pla`i [trand u Novim Sadze pre{logo ti`ny predstavena akciy “Pod korunami [tranda” u htorej {e na|ivitelw popularnogo gorodskogo kupal<|a prez xlij i av}ust godni upoznac zoz presu {ickih nacionalnih zawdn<coh htori `ix u

ma i MAK, i Zagradka. Hasnovanw biblioteki bezplatne, a ~itatelw lwm treba `e bi {e identifikovali zoz va`acim osobnim dokumentom. Poznwj{e, budu or}anizovani i prikladni promoci< i kreativni robotn<, dze najmlad{i ~itatelw

Biblioteka cale lwto

Vojvodini. Akcix vwdno or}anizux Gorodska biblioteka Novogo Sadu, a}enciy “Heror Mediy Point” i redakci< drukovanih medijoh men{inskih nacionalnih zawdn<coh medzi htorima i NVU “Ruske slovo”, a potrimalo x i YP “Gorodske `elwn<dlo” htore vodzi starosc o [trandu. Pod ~as akci<, na|ivitelw [trandu u “Lwtnej biblioteki”, punktu Gorodskej biblioteki htora u` pejc sezoni prisutna na kupal<|u, popri vecej stotki naslovoh “lwg~ej{ej” lwtnej literaturi i prej} 30 dnqovih i periodi~nih drukovanih medijoh, godni poopatrac i po~itac i prikladn<ki “Ruskogo slova”, “Glasa lxdu”, “Madyr Soa” i “Libertatei”, ta <h dzecinskih i mlade`skih publikacijoh medzi htori-

budu mac nagodu upoznac osnovni elementi yzika i pisma nwvek{inskih nacionalnih zawdn<coh. Direktor Gorodskej biblioteki Novogo Sadu Dra}an Ko<~ gvarel `e medzi zadatkami yvnej ustanovi yk tota biblioteka, nw zanwdzbac an< wdnu dru`tvenu }rupu, go~ yka w nwvelqka, a u tim slu~ax obezpe~ic prostor u yvnosci yzikom men{inskih zawdn<coh htori sostojna ~asc vojvodynskogo i novosadskogo ambiwntu. Sovitn<k u YP “Gorodske `elwn<dlo” Ivan No`ini~ nagodu vihasnoval povolac nacionalni soviti i kulturni zdru`eny nacionalnih zawdn<coh `e bi {e priyveli u~astvovac na tradicijnim “Vojvodina festu” htori budze po~atkom septembra. I. S.


POLQOPRIVREDA

6 OSTATNY VISTKA

I DER@AVA ODKUPXW @ITO Republi~na direkciy za robni rezervi odkupi 59 500 toni `ita togoro~nogo uro`ax po ceni 20 dinari za kilu (vwdno zoz PDV), odlu~ene vovtorok na Vladi Serbi<. Direkciy za robni rezervi obovyzna viplacic odkupene `ito u terminu 15 dn< posle pridatej kompletnej dokumentaci<. Najmen{e koli~estvo pri odkupe od polqoprivrednih }azdovstvoh i zadru}oh 5 toni, a najvek{e 50 toni. M. S.

OBSTAVINI NA NA[IH I [VETOVIH BERZOH

ROBNI REZERVI KUPY 60 TISY^I TONI ZARNA Go~ `atva u` zakon~ena, Ministerstvo polqoprivredi a` teraz nayvxw `e der`ava odkupi 60 tisy~i toni `ita po ceni 20 dinari za kilu @atva `ita u Vojvodini zakon~ena, ostalo i|e poko{ic men{i poverhnosci u gorjovitih krajoh centralnej Serbi<. Rahuw {e `e togo roku u Serbi< bulo za{ate skoro 600 000 gektari pod `itom. Rok bul dobri, ta {e zrodzelo {trednw kolo 5 toni po gektare, co zna~i `e togo roku u silosoh u Serbi< budze kolo tri milioni toni `ita. To skoro dva raz vecej yk co potrebne `itelqom na hlwb i industri< u Serbi<. U` davno nw bulo `e budze telqo velqo `ita za vivoz. To zna~i `e der`ava mo`e o~ekovac od vivozu `ita vecej yk 200 milioni evra. Pre{logo ti`ny `ito odkupjovane od 16 do 16,60 dinari za kilu, bez PDV. To velqo n<z{a cena od lonqskej, a i od tej co parasti o~ekovali. Za{ lwm, Robni re-

zervi po~ali odkupjovac `ito, golwm do gevtih silosoh dze nwstal lonqski uro`aj. Spram rebalansu republi~nogo bud`eta za potrebi Robnih rezervoh i odkup togoro~nogo `ita vidvowne menwj penw`i yk vlon<, a za toti sredstva godno odkupic kolo 70 000 toni `ita po ceni 20 dinari za kilu bez PDV. @ito na stranskih berzoh dakus drag{e yk toto u Serbi<, ta mo` o~ekovac `e vivoz dobre ru{i. Na berzi u Budape{tu `ito ko{talo 17,90, u Parizu 22,68, ZAD 21,61, Rusi< 17,36 dinari za kilu. Podobni obstvini i zoz kukuricu. U nas {e z nx tar}ovelo po ceni 19,30 dinari za kilu, a na berzi u Budape{tu wj cena bula 22,11, u Parizu 25,16, u Moskvi 22,17 dinari kila. B. Krstin

NIKOLA MIHNYK ZOZ [IDU ZADOVOLQNI Z URO@AJOM @ITA

SORTA SIMONIDA DOBRE ZRODZELA Produkovatelq Nikola Mihnyk zoz [idu zadovolqni z uro`ajom `ita, alw nw i zoz odkupnu cenu za htoru {e i|e nw zna yka budze. Mihnyk mal kolo 4,5 golqti pod `itom, za{al sortu simonidu i mal kolo 40 meteri po golqtu. Barz w zadovolqni yk `ito zrodzelo. Gvari nam `e `ito na ~as po{al, i rucel 400 kilogrami fabri~nogo gnox ,“tri petnacki”, a z yri i|e prikarmel zoz 110 kilogrami urei po golqtu. ]u tomu treba dodac i pirskanw prociv korov~a i pepelnici, ti` i prikarmOdkupna cena n>zka go~ uro`aj dobri jovanw na `elwno. Medzitim go~ `ito dobre vipatralo, Nikola {e zabri}oval ked zyri bulo velqo di`d`u i n<zki temperaturi, a poznwj{e bulo i mocnwj{i di`d`i i vitor, ta `ito na wdnej ~asci poly polwglo. – \esce `e `ito sko{el dobri kombajner i z dobrim kombajnom, mal scerpeny pomali robic, ta {e zarno nw roztreslo. Da `ito nw bulo polwgnute, verim `e bi uro`aj bul i vek{i. Medzitim, problem teraz odkupna cena, bo i|e nw zname po~im budze `ito. Cena bi mu{ela buc golwm 20 dinari `e bi parastovi daco i ostalo – pripoveda Nikola Mihnyk. Dava nam i podatki `e gektolitarska ~e`ina zarna vino{ela 81,10, kukolx i drugej nw~istoti bulo 2,4 odsto, a vlaga bula 11 odsto. Mihnyk bul vredni i takoj polqo pougorel. Planuw `e na tej poverhnosci {l<duxcogo roku budze kukurica. I na koncu, na{ sobe{edn<k dodava `e u produkci< ro{l<noh u` rokami ma dobre sotrudn<ctvo zoz zemlwd<lsku zadru}u “A}ronim” zoz [idu. Vl. D>.

ODKUP @ITA U RUSKIM KERESTURE

PARASTI PREDAVAX @ITO, ABO GO DAVAX NA ^UVANW U “A}rokeresture” odkupna cena 16,50 dinari za kilu, a “Xarbis” dava akontnu cenu, abo hto sce mo`e `ito dac na ~uvanw U keresturskim hotare togo ti`ny mala buc zakon~ena `atva `ita htoru, yk i calej Vojvodini, harakterizuw dobri kvalitet zarna i velqki uro`a<, yk na privatnim, tak i na zadru`nim sektore, alw i barz velqke nwzadovolqstvo produkovatelqoh z odkupnu cenu, htoru diktuw tar}ovi|e. @ito togo roku dobre placelo, bo {tredn< uro`aj od 35 i vecej zk @atva u hotare zakon~ena, odkup `ita i|e triva 40 meteri po golqtu, vla`nosc zarna kolo 12 odsto, a gektoliterska ~e`ina od 78 do 80 }ra- alw za teraz lwm akontna cena `ita – ti` 15 dinari za mi. No, ostatn< tidzenq kosidbi, skoro ka`dodnqovo kilu. Po~alo i viplacovanw, alw tirva i viy{nqovanw krat{i, alw mocni di`d`i, na dzepowdnih parceloh kooperantoh kotri tu pridali `ito ~i scu buc vipladakus zmen{ali kvalitet zarna, bo yk gvary parasti – ceni po akontnej ceni, ~i svojo `ito ohaby na la}eru wden di`d` – wden }ram menwj, ta tam dze dobre u silosoh “Xarbisu”. No, vi{nqovanw dakus spomal{en{e yk {e o~ekovalo, ta z Podpriwmstva modly konalylo, `ito malo od 72 do 78 }rami. U “A}rokeresture” do pondzelku, 15. xliy, konw~na operantoh `e bi {e co skorej viy{nwli o ponuknucena `ita bula 16 dinari i 60 pari, a od 16. xliy tim. La}erovanw u “Xarbisu” {e budze naplacovac od spadla za 10 pari, tak `e teraz konw~na cena 16,50 dinari za kilu. Akontna i nadalwj ostala ista – 15 di- av}usta i to me{a~no 0,8 odsto z pridatogo koli~estva nari za kilogram i parasti {e opredzelxx yk scu buc `ita na ~uvanw. Yk doznavame u tim Podpriwmstve, kombajnovanw viplaceni. Yk gvary u tim podpriwmstve, zainteresovanosc podwdnaka za obidva opci<. Viplacuw {e ka- naplacux po 6 200 dinari po golqtu ked kombajn i `dodnqovo i po{vidko {icki kotri tu pridali `ito {e~ka slamu, yk najvecej i poko{ene. Po{e~kanu budu i viplaceni po tim yk {e opredzelwli, a po vov- slamu vec vec lwg~ej{e zaorac na polx, a ked kombatorok togo ti`ny, “A}rokerestur” odkupel kolo 400 jn bul bez {e~ki – 5 700 dinari po golqtu. Ceni kombajnovany na urovnx pre{loro~nih i vek{inom pova}oni `ita od Keresturcoh i zoz su{ednih mestoh. Podpriwmstvo “Xarbis” `atvu na svo<h i na polq- dobni ceni mali {icki kombajnere, a tih dnqoh po oh kooperantoh zakon~elo vsobotu, 13. xliy i priylo polqoh vidno `e dzepowdni Keresturci balux i odvoM. Zazulyk kolo 250 va}oni `ita. Tu i|e nw odredzena konw~na, `a slamu.

U VERBASKEJ OP[TINI

@ATVA ZAKON^ENA @atva zakon~ena u {ickih hotaroh verbaskej op{tini. Na kolo 800 gektari u vlasnosci PP “Sava Kova~evi~”, tih dnqoh zakon~ena togoro~na `atva `ita zoz prosekovim uro`ajom kolo 6,4 toni po gektare. @atva `ita zakon~ena pred ostatn<ma velqkima di`d`ami, ta vec i uro`aj bul vek{i.

Po~atkom may, toto podpriwmstvo na dzepowdnih parceloh malo ~kodi od kamencu, co dakus zmen{alo prosekovi uro`aj na tih polqoh. Kvalitet zarna dobri, gektoliterska ~e`ina vino{i od 77 do 82 }rami. U Podpriwmstve najvecej bulo za{ate merkantilnogo `ita, a mali i men{u ~asc `ita za

U CENTRU DXRDQOVA

na{enw, kotre budu dorabyc za or}anizatoroh produkci<. U Podpriwmstve {e nazdavax `e cena `ita budze dakus lwp{a od nayvenej. Tih dnqoh budu balirac slamu, kotra {e posle togo budze ma}azinovac za potrebi farmi statku togo }azdovstva. A. P. M.

NA NA[IH POLQOH

]ERE]I NAPREDAJ NW PAL<C AN< SLAMU, Pre{logo ti`ny u centre Dxrdqova po~alo {e

predavac per{i }ere}i. Zateraz }ere}i i din< predavax lwm daskelqo produkovatelw zoz valalu. Cena per{ih }ere}oh {e ru{a kolo 35 dinari za kilu, a na velqko mo` kupic i po 25 dinari. Din< na predaj wst od konca xniy. Din< {e teraz predava po 50 dinari kilu, a na velqko 35 dinari po kilogramu. Produkovatelw zadovolqni zoz uro`ajom. Nakupcoh za teraz wst, alw nw barz odkupxx, bo {e obavax `e ~i cena bostanu naglo nw spadnw, yk co {e vlon< trafelo, ta vec poznwj{e ostali bez zarobku.

BA^I DXRA Z KERESTURA

[KVARKI Pripovedam ginto pred mladu ~elwdzu `e {e mi u mladosci vihovali na slan<ni i cibul<, {kvarkoh i kva{enej kapusti. – Lwgko vam bulo! – gvary mi. – Znace vi `e slan<na i {kvarki nw{ka pravi luksuz, drag{i su yk najdrag{e meso! Lwm ked ih mo` dostac! Ked nw{ka u` an< {vin< nw taki yk dakedi buli... Xliyn Pap

19. XLIJ 2013.

Napredaj per{i }ere}i u centre Dxrdqova

Okrem u centre valala, }ere}i i din< mo` kupic i na ma}istralnej drago Novi Sad – Zrenynin, takoj pri kri`nej dragi Dxrdqov –@abelq. Tam {e predava dakus drag{e, }ere}i po 40, a din< po 60 dinari kila. S. Baranq

AN< SCERNYNKU

I togo roku {e na polqoh masovno pal< scernynku. Take spravovanw polqod<lcoh i opasne, i ~kodl<ve. Polqod<lcom togo roku apelovali i ognqogasci i zoz Institutu za polqod<lstvo i zagradarstvo u Novim Sadze `e bi {e nw palwlo slamu na polqoh. Ked {e pal< slamu posle `atvi ogenq {e barz {vidko rozbov~i, ta go barz ~e`ko zaga{ic. Taki ogn< barz velqki, zoz visoku temperaturu ~kodza ro{l<nom i na su{ednim polx. Velqka temperatura htoru rozviva taki ogenq zn<|uw verhnw pasmo `emi i zabiva {icki mikroor}anizmi i drobni `ivotin< na 5 centi u `emi, htori barz va`ni za pravenw gumusu. Posle pogorenej slami, na polx ostava spalwne verhnw pasmo gl<ni htore prekrite zoz prahom u htorim wst velqo }aru i pirn<, co znova zn<|uw plodnosc `emi. Polqoprivredna fahova slu`ba poru~uw `e najlwp{e slamu pozberac, a scernynku zaorac. V. V.


19. XLIJ 2013.

7

DUHOVNI @IVOT

U KOCURE OTRIMANA TRECA MLADE@SKA AKCIY “DAJ I TI SVOX RUKU”

U NOVIM SADZE PRESLAVENI STO DZEVEDZE[AT TRECI KIRBAJ

MLADI UKAZALI YK TREBA VWDNO ROBIC Kocurski center u{orjovali Zomborci i Sarajli>. Kolo Grekokatol>ckej cerkvi robeli Dxrdqov~anw i Keresturci, kolo Pravoslavnej Suboti~anw i Zrenyninci, a u Etno klube mladi zoz vecej mestoh Serbi>. Po valalw {mece zberali vecej ekipi, ti` tak zoz ri`nih mestoh Od piytku 12, ta po nwdzelx 14. xliy, u Kocure otrimana treca Mlade`ska akciy “Daj i ti svox ruku”, htoru or}anizovala kocurska mlade`. Pone`e piytok u Kocure bulo {veto svytih apostoloh Petra i Pavla, per{i dzenq Akci< mal duU{orjovalo {e `elwni poverhnosci u Kocure hovni, edukativni i zabavni zmisti. Posle priwmu goscoh zoz strani i <h rozporedzovany po kocurskih obiscoh, Akciy {veto~no PRI[LI ZOZ 22 MESTOH otvorena i akciy{e mali zawdn<cki poludzenok. Na otveNa Akci> u~astvovali kolo 250 osobi zoz 22 mestoh. Zoz Bosni i ranx bula dele}aciy beo}radskogo Gerce}ovini buli mladi zoz Sarawva i Kiselyku, a zoz Serbi> na Nadvladi~estva, predstavitelw SO Akci> u~astvovali mladi zoz Kuli, Rumi, Subotici, Maradiku, RuVerbas, Mesnej zawdn<ci Kocur yk skogo Kerestura, Dxrdqova, Verbasu, Novogo Sadu, Despotova, Hrti predstavitelw Kancelari< za kovcoh, Leduca, Zombora, ^ervinki, Zrenyninu, Pinqvic, Vetermladih zoz Verbasu. niku, Katx, ^a~ku, Beo}radu, yk i doma{n> Kocurci. Popoladnx otrimani daskelqo Mladim pomagali Cerkovni odborn>ki Grekokatol>ckej cerkvi, motivacijni robotn<, robotny vapanocove, ~asni {estri, volontere Karitasu, ~leni DOD Kocur, reny zoz tex na 5 godzin i muzi~na zanyti u MZ Kocur, ~leni Etno kluba, yk i drugi Kocurci htori robotny. Posle zawdn<ckej ve~eri sceli dac svojo doprino{enw tej Akci>. mladi mali meditaci<, u procesi< obi{li Grekokatol<cku, Trecogo dny Akci<, mlaPravoslavnu i Rimokadi u~astvovali u Velqkej tol<cku cerkvu i u kaslu`bi Bo`ej, a pred samu `dej {e pomodlwli. PoSlu`bu od{pivali daskelsle togo, u Dome kulturi qo duhovni {pivanki. Po otrimali zabavni ve~ar zakon~enx Slu`bi, {icki zoz }itarami i karaoke po{li na Pelejov sala{ {pivanqom. Per{i dze mali zawdn<cki poluddzenq Akci< zakon~eni zenok, yk i ri`ni sportskozoz odhodom na verbaski rekreativni zmisti. bazen na nocne kupanw. Pred ve~arom u cerkovVsobotu od rana po~ala nej sali Grekokatol<ckej robotna ~asc Akci<. Mlacerkvi otrimane {veto~di podzelwni na vecej ne zaveranw Akci< i doekipi htori robeli na ma{n< viprovadzeli svo<h Mladi u~astvovali u velqkej Slu`bi Bo`ej vecej lokacijoh po vagoscoh zoz dogvarku `e {e lalw. Lavo~ki u centru Kocura pre- Mesnu zawdn<cu, a wdna ekipa uvidza i iducogo roku u Kocure, farbjovali akciy{e zoz Zomboru, u{orjovala poverhnosc kolo sala- na {tvartej Mlade`skej akci<. Sarawva i Kiselyku zoz Bosni i {u na htorim iducogo dny budu Totu akcix {e i|e budze analimac vilwt. Gerce}ovini. zovac, alw u` teraz mo` povesc `e Go~ zoz ri`nih stredkoh, nacio- bula odli~no or}anizovana, zoz Kolo Grekokatol<ckej cerkvi robeli mladi zoz Ruskogo Kerestura, nalnih i virskih zawdn<coh, mladi vel<ma zmistami i zoz i|e vecej poDxrdqova i doma{n<, a nuka{nqosc {vidko na{li zawdn<cki yzik i zitivnej ener}i< i za toto, or}anizacerkvi porawli Kocurci zoz virou- vwdno robeli na ob|i hasen, u ~im tore zaslu`ux najvek{i pohvali. ~itelqku i ~asnima {estrami. Kolo bi {e na n<h mogli upatric star{i. Na koncu, or}anizatore podzekoPosle zawdn<ckogo poludzenku, vali {ickim sponzorom i tim htoPravoslavnej cerkvi, popri doma{n<h robeli i mladi zoz Suboti- akciy{e mali kratki odpo~ivok, a ri na dayki sposob pomogli `e bi posle togo otrimani kreativni ro- {e otrimalo Akcix, i povolali ci, Zrenyninu i Kuli. U Etno klube bulo akciy{oh zoz botn< i porobena analiza Akci<. ih `e bi i iducogo roku zoz mladivecej mestoh, ti` tak, mi{ani Ve~ar, mladi mali buli {lwbodni, ma podzelwli radosc zawdn<ckej ekipi po valalw zberali odrutki, a u Karitasu otrimana i}ranka dze roboti i dru`eny. wdna ekipa farbela parkin} pred grala kocurska rok }rupa Demi}od. S. Dorokhazi

KLX^ DO SVYTOSCI TO POKAYNW U

novosadskej grekokatol<ckej cerkvi sv. apostoloh Petra i Pavla piytok, 12. xliy, u polnej cerkvi, odslu`ena svyto~na Arhiwrejska Slu`ba Bo`a, htoru z nagodi Kirbax slu`el preosvy|eni vladika, kir Georgij D`ud`ar, apostolski e}zarh za grekokatol<koh u Serbi<. Zoz n<m soslu`eli dzevec panocove: dekan ba~ki i paroh dxrdqovski o. Joakim Holo{nyj, dekan srimski i paroh {idski o. Mihajlo Re`ak, paroh kocurski o. Vladislav Rac, paroh staroverbaski o. Xliyn Rac, paroh }ospod<nski o. Mihail Holo{nyj, o. Roman Kandra~, monah Studita z Ukra<ni, kapelan kulski o. Platon Salak ^SVV, paroh ba~inski o. Darko Rac i paroh berkasovski o. Vladimir Edelinski Mikolka, a na Slu`bi Bo`ej prisustvovali i doma{n< paroh novosadski o. Roman Miz i dekan banatski, paroh beo}radski i srimskomitrovecki o. Vladislav Var}a. Na svyto~nej litur}i< u Novim Sadze prisustvoval i jogo ekselenciy, ambasador Kanadi u Republiki Serbi< Roman Va|uk, htori ~ital Apostol. U svowj kazan< vladika kir Georgij D`ud`ar, be{eduxci o `ivotu sv. apostoloh Petra i Pavla, medzi in{im, gvarel: – I poru~enw yke nam ohabyx svyti apostoli to povolanw do svytosci do ykej zme povolani {icki, yk poruka mo`l<va {ickim i ka`domu. Klx~ do svytosci to pokaynw, a to nam ukazali apostoli, a ked dali klx~, vecka idzeme po dragi, a draga do svytosci to `ertvena lxbov do Gospoda Boga i do bli`nqogo }u {ickim obstavinom na{ogo ka`dodnqovogo `ivota. Zoz totu dumku `e i svyti, i apostoli, buli lxdze yk i mi, zoz slaboscami, zoz ogran<~enymi, zoz upadkami, Ambasador Kanadi u Republiki alw znali stanuc, dzvignuc {e, poSerbi> Roman Va|uk kayc {e i pojsc zoz lxbovu do Bo~ita Apostol ga i do bli`nqogo. Zoz tim poru-

ROBOTNA AKCIY CERKOVNOGO ODBORU U KOCURE

C

OTRIMOVANW CERKVI I PAROHI<

erkovni odborn<ki kocurskej Grekokatol<ckej cerkvi i na koncu svojogo mandatu ostali do{l<dni tomu co obecali ked su vibrani – `e im wden zoz prioritetoh u odborn<ckej roboti budze u{orjovanw cerkvi i wj okol<ska, yk i drugih poverhnoscoh htori u vlasnosci abo {e o n<h stara kocurska Grekokatol<cka cerkva. Pre{logo vovtorku odborn<ki Grekokatol<ckej cerkvi u Kocure mali robotnu akcix. Wdni ko{eli travu kolo cerkvi i pred cerkvu, pred novu i staru parohix i pred Karitasom. Druga }rupa odborn<koh zoz gerbicidom popirskali zakoroveni poverhnosci na obidvoh ruskih temetovoh i u{oreli poverhnosc kolo kri`a na Starim ruskim temetove. Cerkovni odborn<ki u{oreli i poverhnosc kolo velqkogo kri`a na Starim ruskim temetove htorogo 1910. roku postavela fameliy Zubko a obnoveni w togo roku za Rusadly. Kri` 1910. roku postaveli Mihal Zubko, supruga mu Mariy, narodzena ^orda{ i Petro Ma}o~, a obnoveni w o tro{ku Cerkovnogo odbora.

U novosadskej cerkvi na Kirbaj bulo velqo virnih

Popri cerkovnih odborn<koh, na robotnej akci< u~astvovali i panocove, a po slovoh predsidately Cerkovnogo odboru Iriney Drotara, roboti htori porobeni, u ramikoh porydnogo otrimovany kocurskej Grekokatol<ckej parohi<. S. D.

~enqom nw{kaj{ogo {veta na{ih verhovnih apostoloh `adam povin~ovac |e{l<vi, blagosloveni Kirbaj, naj priklad `ivota, lxbovi, `ertvi, slu`eny svytih apostoloh budze nadihnuce u na{im `ivoce, naj nas provadzi i naj nam {vici na dragi na{ogo `emskogo `ivota – gvarel, medzi in{im, vladika kir Georgij D`ud`ar. Novosadski paroh o. Roman Miz privituxci vladiku, svy|enstvo, ~asni {estri, {ickih goscoh i novosadskih parohiynoh, yk i jogo ekselencix, kanadskogo ambasadora Romana Va|uka, gvarel `e {e togo roku preslavxw 193 kirbaj u Novim Sadze, i okreme podzekoval novosadskomu Horu “Garmoniy” i jogo diri}entki Suzani ]ros Markovi~, htori zoz svo<m {pivanqom doprinws svyto~nej atmosferi na litur}i<, a podzekoval i solistom togo Horu Svitlani Dekar, Ani Rimar i Slavolxbovi Koci~ovi na {pivanx. Yk gvarel o. Miz – hto {piva dva raz {e modl<. O. P-S.


KULTURA I PROSVITA

8 PREDSTAVYME USPI[NU [KOLYRKU SARU MARMILA ZOZ KULI

MA ^ASU U^IC I MACERINSKI YZIK Sara Marmila zakon~ela piytu klasu O[ “Petefi bri}ada” u Kuli, dze i `iw zoz {estru Doris i rodi~ami: maceru Slavku po kotrej ma ruskej krevi i z ocom ]loriynom, kotri Italiyn. Yk doznavame, Sara togo roku bula okreme uspi{na yk u u~enx, bo u svidoctvu sami peti~ki, tak i na zmaganqoh zoz ri`nih predmetoh. U` zme prizna~eli wj najvek{i uspih na zmaganx z tehn<~nogo obrazovany “Co zna{ o transportu”, dze Sari lwm bod hibel `e bi {e u powdinw~nej konkurenci< plasovala na Evropske per{enstvo, a osvowla tre-

Sara zoz svo>ma togoro~nima diplomami

ce mesto i bronzovu medalx. Bula u {tiro~lenej ekipi Zahodno-ba~kogo okrugu kotra na tim zmaganx osvowla zlatnu medalx i per{e mesto. Rozumi {e `e po republi~ne zmaganw Sara scigla prez }aradi~i op{tinskogo i okru`nogo dze ti` poscigovala trece i per{e mesto. No, yk doznavame, od {ickih predmetoh Sara najvol< matematiku, i odmalx~ka na ri`nih zmaganqoh poosvojovala nagradi i diplomi. Togo {kolskogo roku na op{tinskim urovnx bula druga, a treca na okru`nim, co i najvis{i urovenq za wj vozrost. Na dopisnej matemati~nej olimpiydi zav`ala per{e mesto, a u~astvovala i na Republi~nej olimpiydi u Beo}radze dze bula {tvarta i dostala pohvalu. Ti` na republi~nim zmaganx “Mislisa” dostala pohvalu za {tvarte mesto, a pohvalwna w i na Medzinarodnim matemati~nim zmaganx “Ken}ur bez gran<coh”. Sara bula vredna i zmagala {e i zoz drugih {kolskih predmetoh: zoz biolo}i< zav`ala trece mesto na op{tinskim zmaganx, zoz serbskogo yzika trece mesto na literaturnim konkursu “Me{ac kn<`ki” zoz pripovedku “Most”. Zoz tehn<~nogo informati~nogo obrazovany u kate}ori< avtomodelarstvo zav`ala per{e mesto na op{tinskim, trece na okru`nim, a na republi~nim bula medzi per{ih dze{ec od 90 zmgatelqoh. Rozumi {e `e {ickim tim uspihom predhodzelo per{e mesto na {kolskih zmaganqoh, kotri {e nw raz pozbivali i wden dzenq z vecej predmetoh. Yk zme spomli, Sara po maceri Ruskiny, a yk i wj star{a {estra Doris, ~e~no be{eduw po ruski, i u {koli porydnw hodzi na godzini ruskogo yzika od per{ej klasi. Togo roku {e i zmagala, ta na medziokru`nim zmaganx zav`ala druge mesto. Lxbi Sara u~ic i drugi yziki, u {koli to an}lijski i nwmecki, a italiynski planuw nau~ic u keresturskej }imnazi<, dze u` hodzi wj {estra. Sara spada do dzecoh kotri max pritoku za ri`ni oblasci, ta popri spomnutogo to i folklor, bo w aktivna u KUD “Serbiy” kotri na smotroh posciguw zamerkovani rezultati, trenira i ko{arku u KK “Gajduk”, a aktivna w i u ruskim KPD “Dr Gavri<l Kostelqnik”. Tam dzeci z ri`nih nagodoh i programoh recitux, {pivax i }lumy u dzecinskih predstavoh, ta i Sara u~astvovala u dvoh potera{n<h “^udesna pripovedka babi Amalki” i “Pepelx}a”. Yk vidno, Sara vredna, ambiciozna i vsestrana, a i|e mlada, ta {e spodzivame `e budze nagodi o wj uspihoh i aktivnoscoh i|e nw raz pisac. M. Afi~

KPD “DXRA KI[” ZOZ [IDU [E PRIRIHTUW ZA GOSCOVANW U SLOVACKEJ

KONCERTI U KAMXNKI U kulturno-prosvitnim dru`tve “Dxra Ki{” zakon~uxci pririhtovany za goscovanw u Slovackej, to~nwj{e u Kamxnki dze {e na dragu ru{a 25. xliy v~as rano. Pod ~as pisany tih {orikoh, programa nastupu u Slovackej nw bula zo{ickim koncipovana, alw nam Nata{a Regak, sekretarka Dru`tva vinwsla yk budze vipatrac “koscan<k” programi. – Folklorna sekciy Dru`tva nastupa z ruskima tancami, potim tancami z Vojvodini, na repertoare budu i “Kari~ki” i polka. Ti` z ven~ikom {pivankoh nastupi mlad{a {pivacka }rupa i mi{ana `ridlova }rupa. Na koncu koncerta {icki u~a{n<ki vwdno od{pivax “Braca Rusini” – gvari Nata{a Regak. U Kamxnki doma{n< [idynom budu KUD “Barvinok” z htorim [idynw sotrudzux i htori u` pred tim buli u [idze. Po dogvarkoh, [idynw wden nastup budu mac vwdno z doma{n<ma, a budu mac i samostojni koncert. Mo`ebuc budu nastupac i u Ko{icoh, a 28. xliy {e vracax domu. Ti` poradzene i `e bi }eneralna proba programi, z htoru {e nastupi na goscovanx u Slovackej, bula otrimana 20. xliy na lwtnwj bini u porti Lwtnwj vladi~eskej rezidenci< ked budze krasna hvily. Vl. D>.

19. XLIJ 2013.

PREDSIDATELQ OP[TINI VERBAS PRIYL VIHOVATELQKU HELENU RAC

ODMALX^KA VA@NE PESTOVAC YZIK Pestovanw yzika budze {e or}anizovac zvonka robotnogo ~asu. Poteraz taki aktivnosci finansovala Pred{kolska ustanova, odnosno snovatelq, a nadalwj to godnn snovatelq, alw i donatore, i fizi~ni osobi

godzinami pestovany macerinskogo yzika vitvorjovala do 20 odsto robotnej normi i zarobku. Predsidatelq Op{tini Verbas Milan Stanimirovi~ gvarel `e o~uvanw yzika va`ne za o~uvanw nacionalnogo identiteta i `e Op{tina v{e potrimovala i potrimuw ~uvanw yzika i kulturi nacionalnih zawdn<coh i `e to vidno i prez potrimovku roboti ~islenim kulturno-umetn<ckim dru`tvom u op{tini. Miliyna ]ru<~ gvarela `e novi Praviln<k htori vi{ol o speciylizovanih programoh vyzani za gevti ko-

Pre{logo ti`ny predsidatelq Op{tini Verbas Milan Stanimirovi~ priyl do svojogo kabinetu vihovatelqku Helenu Rac, htora u Verba{e, u PU “Bo{ko Buha”, u` trinac roki trima godzini fakultativnogo u~eny ruskogo yzika na pred{kolkim urovnx. Tema rozgvarki bula yk ubuduce u Verba{e or}anizovac nastavu pestovany ruskogo yzika na pred{kolskim vozrostu ruskih dzecoh, a u skladze zoz novima predpisanymi, htori pestovanw yzika kladu do zvonkanastavnih aktivnoscoh i htori {e mu{i or}anizovac zvonka nastavi. Na shadzki bula prisutna i direktorka Pred{kolskej ustanovi u Verba{e MiNa shadzki buli i predstavitelw Op{tini liyna ]ru<~, ~len<ca Opi Nacionalnogo sovitu {tinskej radi zadlu`ena za obrazovanw Wlena Zbu~notri {e i poteraz vitvorjovali, alw nw bulo zakonske vi~, predsidatelqka odboru za obrazovanw Nacio- ogran<~enw `e bi to bulo zvonka robotnogo ~asu. Tenalnogo sovitu Rusnacoh Melaniy Rimar, predsi- raz {e {icki zvonkanastavni aktivnosci mu{a vidatelqka SO Verbas Maryna Mara{, direktorka tvorjovac zvonka robotnogo ~asu, a oblapyx i NVU “Ruske slovo” Martica Tama{ i ~len Dru- okremni konkursi i kriterixmi, co zna~i `e osoba `tva za ruski yzik, literaturu i kulturu Ynko Se- htora sce konkurovac za go~ yku robotu u PU mu{i }edi. mac i odvituxcu fahovu prigotovku i odvituxci Yk vizna~ela Rimarova, dobre `e taka shadzka licenci. Vona dodala `e poteraz taki aktivnosci otrimana, bo na nwj buli {icki kompetentni. Vo- finansovala PU odnosno snovatelq, a teraz {e mo`e na dodala `e novi zakon i novi predpisany dakus slu~ic `e bi to bul i snovatelq, alw i donatore, fizagor~ux situacix, i nw vidno `e na yki sposob zi~ni osobi i podobne. ]ru<~ova gvarela i `e PU nw {e {icko, vyzane za robotu Racovej, godno zor}a- planuw zvek{ac ~islo zanytih, pone`e u tim {kolnizovac, a finansovanw budze najvek{i problem. skim roku i do dzecinskej zagradki i do pred{kolZdogadn<me `e Helena Rac nw robi u porydnej na- skih oddzelwnqoh upisane men{e ~islo dzecoh yk stavi, nw u stawmnim w robotnim odno{enx i zoz vlon<. A. P. Markovi~

POSLE OP[TINSKEJ SMOTRI PODOBOVIH TVORITELQOH

BIKI I KOVA^OVA POJDU NA ZONSKU SMOTRU U ]aleri< Kulturnogo centru Kula pondzelok, 8. xliy, otvorena vistava podobovih robotoh u ramikoh 13. Op{tinskej smotri podobovih tvoritelqoh op{tini Kula. Vistava tirvala po 17. xlij, a na Zonske zmaganw, htore po~atkom oktobra budze prave u Kuli, zoz svo<ma malxnkami plasovali {e Ynko Biki z Ruskogo Kerestura, Josip Kler z ^ervinki, Miladin [lxki~ zoz Sivcu, Slavica Mitri~ z Kru|i~u, ta Mariy Belqka{, Aleksandar Sitari~, Dra}utin Dra}utinovi~, Mar}ita Firstner, Sne`ana Davidovi~ i Amaliy Kova~ z Kuli. Pokrovitelq Smotri bula Op{tina Kula. M. Z.

U~a{n>ki Smotri podobovih tvoritelqoh

UPIS DO [TREDN<H [KOLOH U [IDZE

U ]IMNAZI< MENWJ [KOLYROH U ]imnazi< “Sava [umanovi~” u [idze popolnwti {icki 30 mesta u ekonomskim oddzelwnx, a co {e dotika mestoh u ob|im napryme }imnazi< od 90 predvidzenih, popolnwti 59 mesta. Deyn Pribi~evi~, direktor ]imnazi< {e nazdava `e {e i|e dzepowdni {kolyre predumax, abo odustanx od {kolovany u Srimskej Mitrovici i `e {e upi{u i|e daskelqo {kolyre, odnosno `e bi bulo upisano vecej yk 60 {kolyroh

rozporedzenih do troh klasoh. Co {e dotika Tehn<~nej {koli “Nikola Tesla” u tej {koli, po slovoh direktora Jovi Drez}i, popolnwti {icki 30 mesta za polqoprivrednih tehn<~aroh i ma{inskih tehn<~aroh, a slovo o {tiriro~nih {koloh. U oddzelwnx elektro-tehn<~aroh rahunkaroh, popolnwti 25 mesta, a ostalo i|e pejc. I tot naprym tirva {tiri roki. U troro~nih naprymoh, popolnwti {icki 15

mesta za avtomehan<~aroh, i pejc za {loseroh (iste oddzelwnw) i ostalo 10 mesta za {loseroh. Od septembra togo roku uvedzeni i novi obrazovni naprym, a to tar}ovec. Medzitim, po slovoh direktora Drez}i, prosvitni vlasci u ostatnwj hvilqki dali do{lwbodzenw za tot naprym tak `e vel< {koylre an< nw znali ~i go budze. Priyveli {e 16 {kolyre za buducih tar}ovcoh, a ostalo i|e 14 {lwbodni mesta. Vl. D>.


9

KULTURA I PROSVITA

19. XLIJ 2013.

PO^ALA LWTNY [KOLA RUSKOGO YZIKA ZA [TREDNQO[KOLCOH U RUSKIM KERESTURE

KONSTANTIN ^ORDA[ NAJKRAS[I LE]INQSKI GLAS NA “^ERVENEJ RU@I”

MUZIKA YK FILOZOFIY

@E BISCE RUSKI YZIK I DUH UPIVALI DO SEBE U budinku keresturskej [koli “Petro Kuzmyk” 14. xliy otvorena Lwtny {kola ruskogo yzika za {kolyroh {trednqo{kolcoh, htoru drugi rok za {orom, or}anizuw Nacionalni sovit Rusnacoh – jogo Odbor za obrazovanw. [kolu otvorel predsidatelq Nacionalnogo sovitu Slavko Rac i predsidatelqka Odboru za obrazovanw Melaniy Rimar, nagla{uxci {kolyrom `e im to yk nagrada, preto `e prez rok hodza na godzini ruskogo yzika, i po`adali naj im [kola ostanw pametl<ve do`ice. – Dzekuwme `e sce pri{li i `adame `e bisce buli pravi ambasadore ruskogo yzika i kulturi, ta `e {e budzece trudzic co vecej nau~ic – nagla{el Slavko Rac. Predsidatelqka Odboru Rimarova u~a{n<kom [koli ti` po`adala `e bi {e co vecej trudzeli doznac i z drugih oblascoh yk co na{a pre{losc, vira, ta muzika i folklor. – Tota [kola or}anizovana i preto `e bisce ruski yzik usover{ovali, usadzovali go sebe i preno{eli go drugim, i naj tak budze nw lwm na godzinoh, alw i prez dru`enw i {icko toto co tu budzece robic. Naj tot yzik v{e bar`ej prilapxwce yk svoj macerinski, a vec vam i {icki drugi yziki budze lwg~ej{e u~ic – zaklx~ela Rimarova. Per{i blok prepodavanqoh u Lwtnwj {koli ruskogo yzika otrimani pondzelok, na temu ruskogo yzika, yk i robotn< o upoznavanx i adolescenci<. O polo`enx ruskogo yzika medzi slavynskima yzikami prepodavanw otrimal profesor ruskogo yzika Aleksander Mudri, a robotnx profesorka

sociolo}i< Helena Pa{o Pavlovi~. [kolyre patreli i film “Moj Nikifor” o na<vnim malyrovi Lemkovi z Polqskej, co potim bula tema za diskusix i robotnx. Po rozporydku Lwtnwj {koli vovtorok na {ore buli virski temi, kotri vikladal o. Vladimir Edelinski Mikolka. Centralna tema bula “istorijni status” na{ej Grekokatol<ckej Cerkvi prez uvod o inkulturaci< v~asnej Cerkvi do evropskih kulturoh, wj podzelwny 1054. roku i probovany zwdinqovac prez uni<. Isto~a{nw buli i folklorni robotn< za kotri zadlu`ena Andrey Biki. [l<duxcogo dny prepodavanw bulo po{vecene temi Ruska muzika i ramiki wj zna~eny u 21. viku, kotre otrimal profesor Mirko Pre}un. [tvartok po{veceni temom znova zoz na{ej viri i muziki, kotri budu i {l<duxcih dnqoh u popoladnqovih terminoh od 16 po 18 godzin. Od piytku ta po nwdzelx, centralni temi pred poladnqom, od 9 po 12 godzin, u Lwtnwj {koli budu po{veceni istori< i ruskomu yziku i prepodava~om Sa{ovi Sabado{ovi i Aleksandrovi Mudrogo. Popri prepodavanqoh i robotnqoh u~a{n<ki Lwtnwj {koli max i drugi rekreativno-sportski zmisti, a prez vikend na|ivy i mlade`ski festival Vodova-fest. Na Lwtnwj {koli u~astvuw 21 {kolyr kotri u {koli u~i ruski yzik, a priputovali zoz Kocura, Kuli, Verbasu, Novogo Sadu, Dxrdqova i Novogo Orahova. Zmesceni su u internatu keresturskej [koli, dze {e o n<h starax i wj vospita~e, a tam {e otrimux i robotn< i prepodavany M. Afi~

Epitet najkras{ogo le}inqskogo glasu i ~obolqov na togoro~nim Festivalw ruskej kulturi “^ervena ru`a” dostal Konstantin ^orda{ zoz Dxrdqova, zoz pisnx “Blukal y u` vel< roki”. Konstantin {kolyr per{ej klasi Strednwj muzi~nej {koli “Josif Marinkovi~” u Zrenyninu, naprym teoriy i muzi~na produkciy. Von treci raz u~astvoval u zmaganx za glas, a per{iraz i u drugej zmagatelqnej ~asci dze {e zmagali novi kompozici< u zabavnim duhu, u kotrej vivedol svox avtorsku {pivanku “^arni o~i” za kotru napisal i tekst i melodix, a aran`man Miroslav Pap. Konstantin zadovolqni zoz svo<ma nastupami i vivodzenymi, a okreme mu milo `e togo roku dostal i ~obolqov, tolkuw prez o{mih. Aktivni w u dru`tvenim `ivoce Dxrdqova, a okreme oba~ene jogo muzi~ne doprino{enw kotre opravdane z muzi~nim an}a`ovanqom, dzekuxci jogo talantu. Per{i instrument kotri vlapel do rukoh bula {ov}orova primka, na kotrej go {ov}or u~el grac u per{ej klasi osnovnej {koli. Medzitim, ozbilqnwj{i muzi~ni an}a`man po~ina u dxrdqovskim KUD “Taras [ev~enko” dze Konstantin wden z aktivnwj{ih ~lenoh. Okreme {e vizna~el u muzi~nej sekci< dze jogo talant i sluh oba~el muzi~ni rukovoditelq Mihal L<kar, pod ~i<m rukovodstvom Konstantin u {koli tamburki nau~el grac, alw dzekuxci kotromu po~al nastupac i yk solo {piva~. Per{e nau~el grac bas-prim, a potim i kontrabas kotri uspi{no graw u` sedem roki u orkestru kotri vecej raz nagradzovala publika i fahovi `iri, a kotri togo roku dostal Zlatnu plaketu za najlwp{i Orkester u Republiki Serbi<. – Pred sedem rokami som na svox iniciytivu, alw i na po-

tverdzenw Mihala L<kara `e mam sluha, upisal {kolu tamburi u kotrej von i nw{ka u~itelq pri dxrdqovskim Dru`tvu. Za totu {kolu som ~ul od tovari{oh, tedi som vwdno z n<ma bul na wdnej godzini, barz nam {e popa~elo, ta zme odlu~eli upisac {e. Dzenq nw{ka i|e v{e {icki vwdno grawme. Ked som rodi~om gvarel `e bim lxbel hodzic do {koli tamburi, nw potrimali me takoj, bo u tim periodze `ivota velqo som zapo~inal, a ridko me daco zatrimalo dlug{i ~as. U {koli tamburi moj talant prepoznal Mihal L<kar i be{edoval z mo<ma rodi~ami. Barz som bul |e{l<vi `e som ostal grac, bo som toto naisce `adal. [kola mi barz velqo zna~i i dzekuxci wj, prena{ol som {e u notoh i {pivanx, u muziki voop|e. Nadopolnwnw za toto prave upis do Strednwj muzi~nej {koli dze som godzen dopoln<c svojo muzi~ne znanw – gvari Konstantin. Okrem kontrabasu, u tej {koli z velqku dzeku nau~el grac primku, kontru, bas-prim, }itaru, violon~elo, bas. U Dru`tve aktivno u~astvuw u sekci< solo {piva~oh i u Hlopskej {pivackej `ridlovej }rupi, dze {piva tenor i bas. Zoz solo nastupom i yvnim {pivanqom per{iraz {e stretol u piytej klasi osnovnej {koli, ked na povolanku panoca Mihaila Holo{nyy po~al dziy~ic u nwdzelqovih Slu`boh Bo`ih u grekokatol<ckej cerkvi u Dxrdqove, a okrem togo, Konstantin {piva u dxrdqovskim Horu “Rozanov”. Zoz svo<m bogatim i ri`norodnim muzi~nim an}a`ovanqom preputoval i nastupal u vel< gorodoh u Slovackej, Gor-

vatskej, Madyrskej, Polqskej i {ircom Vojvodini i Serbi<. Privatno sluha {icko co dobra i kvalitetna muzika, zavi{i od rozpolo`eny. – Muzika za mnw yk filozofiy – treba mac mri< za to, a treba x dosc ozbilqno pohopic, bo x nw mo`e ka`de odgrac, abo od{pivac bez fal-

Konstantin ^orda{ zoz ~obolqovom {oh. Lxbim grac na {ickih instrumentoh, a ked dobre graw{ i ~uvstvuw{ instrument, mo`e{ dobre prez nqogo vinwsc emocix – gvari Konstantin. Po zakon~enx strednwj muzi~nej {koli, Konstantin bi lxbel upisac Muzi~nu akademix, a o dze{ec roki sebe vidzi u muziki. Dze to~no i|e nw zna, tolkuw prez o{mih, mo`ebuc u velqkim orkestru zoz instrumentom u ruki abo zoz diri}entsku pal<~ku. S. Baranq

DVA NA[O DRU@TVA NA “LEMKOVSKEJ VATRI” U POLQSKEJ

NOVOSADYNW I KOCURCI PUTUX DO @DIN< Na wdnim od najvek{ih lemkovskih festivaloh u Evropi, “Lemkovskej vatri” u @din< u Polqskej, budu u~astvovac i amatere zoz dvoh na{ih dru`tvoh. Spred Ruskogo kulturnogo centru Novi Sad do @din< pojdze Hlopska {pivacka }rupa zoz horu “Garmoniy”, orkester Mirona Siv~a i vokalna solistkiny Miroslava ^orda{ Da`dix, a zoz KUD “@atva” zoz Kocura, na festival pojdze vivodzacki folklorni ansambl i orkester. Hlopska {ivacka }rupa zoz RKC Novi Sad i vokalna solistkiny na festivalw nastupy zoz blokom narodnih {pivankoh, a kocurski folklorni ansambl nastupi zoz {tiroma horeo}rafiymi. Or}anizator odhodu na{ih dru`tvoh na festival do @din< Soxz Rusnacoh Ukra<ncoh Serbi<, a dragu finansux, okrem Soxzu i Nacionalni sovit Rusnacoh, gorod Novi Sad i Op{tina Verbas. Na{o amatere do Polqskej pojdu na piytok 19. xliy, a domu ru{a na nwdzelx, 21. xliy. Okrem amateroh i <h rukovodzacih, odhod na “Lemkovsku vatru” nayveli i predstavitelw Soxzu Rusnacoh Ukra<ncoh Serbi<, op{tini Verbas i Nacionalnogo sovitu na ~olw zoz predsidatelqom Slavkom Racom. S. D.


10

19. XLIJ 2013.

MOZA<K

ZIT

Y

LUCI

:EVO OVA R

I L A T S O E H R O E J K E RO @ D I D X N U CI

Go~ or}anizatore nagla{ovali `e togoro~na manifestaciy budze dostupnwj{a doma{nwj publiki, toti htori {e na ~as nw ostarali za karti htori predavani po promotivnih cenoh, mu{eli vidvo<c a` 11 990 dinari za set kartoh. Alw, tak to ked v{e wst kedi... Dok gromada {veta i|e stredu, nultogo dny Festivalu, per{iraz prehodzela prej} mostu i i{la }u }u glavnomu uhodu, nwscerpezl<vo ob~ekuxci po~atok pejcoh dnqoh dobrej muziki i “non-stop partiyny” do ran{ih godzinoh, ta i dlu`ej, tar}ovci htori na ka`di pol metera probovali daco predac, nw mali istu euforix – ~i pre krizu, ~i pre u` vil<zane ponuknuce, ne tar}ovelo {e yk skorej. Festival otvorel reper Mar~elo, beo}radski hor “Viva voks” i {vetovo pripoznati producent Nil Rod`ers zoz provadzacim bendom “[iks”, alw prostor pred Glavnu binu, na htorej {e nultogo dny odvivala programa, na`alq nw bul polni. Medzitim, nulti dzenq i obdumani nasampredz yk darunok “lokalcom”, a nw mo` povesc `e 15-16 tisy~i lxdzoh, kelqo ih stredu bulo na Tverdin< – malo.

NA E]

^E ZAKON

Na Glavnej bini najvecej lxdzoh bulo piytok na nastupe sostavu Prodid`i htori na E}zit pricagli cali svoj zoz “Vorior Dens” spektakl, ked atmosfera pred binu “bov~ala” calu noc. Ti` tak nw mo` znwva`ic an< nastupi repera Snup Do}a/Lajona {tvartok, super – gevi }rupi Atoms for Pis vsobotu lwbo starogo Nik Kejv nylko{a Nika Kejva vnwdzelx, htorih sluhali i virni fanove, alw i toti co pred binu za{li opatric “co to za velqke meno nastupa.” Posle glavnih, velqkih gvizdoh, nastupali di d`ejove dabstep i dram end bejs muzi~nej oriwntaci< zoz Britani<, medzi htorima okremnu reakcix vivolal di d`ej Fre{ htori mal nastup zoz poznatu {piva~ku Ritu Oru, yk i Fid Mi, ^ejs end Status, Diplo i Redlajt. Z drugogo boku, najvek{e roz~arovanw publiki 13. E}zitu pririhtali ~leni bendu Rudimental, htori nwznamyk nayvjovani, a na koncu an< nw doputovali na Tverdinx. Roz~arovanw {e per{e vidzelo na tvaroh na-

E]ZIT U ^ISLOH

Po~alo i skon~elo {e povidnw

Po oceni polici>, togoro~ni E}zit na|iveli kolo 160 tisy~i osobi, a or}anizatore Festivalu gvary `e ih na Tverdin> bulo a` 200 tisy~i. Kolo 35 tisy~i seti kartoh popredati napredok, a togo roku oba~l>vo vecej popredani u eks-xgoslavynskih republikoh. Zoz strani, oznova najvecej lxdzoh bulo zoz Golandi>, a kus menwj yk vlon> zoz An}li>. Festivalski kamp kolo Spensu mal pejc tisy~i `itelqoh, a medzi tima “E}zitovima” nomadami na~itani a` 60 rozli~ni paso{i. Kvartel. i hi`i u Novim Sadze nw vidavani u obsygu yk skorej, alw oba~l>vi trend rostu “kav~-surfin}u”

Najposluhnwj{u publiku mal Dejvid ]eta

|ivitelqoh htori {e posle vecejgodzinovogo ~ekany rozwdzeno rozhodzeli po festivalu, a takoj potim <h nwzadovolqstvo {e vilylo i na {ickih dru`tvenih mre`oh. Ked slovo o togoro~nej programi na Dens areni, yk i ob~ekovane, najvecej klaberoh pricagli di d`ejove Dejvid ]eta, Mark Najt, Stiv An}elo i Erik Pric. No, najbar`ej {e vizna~el stari “E}zitovec” Fetboj Slim, bo na jogo seFoto: E]ZIT

Najvek{i muzi~ni festival u re}ionu, a wden z poznat{ih i na|iven{ih u Evropi, E}zit na Petrovaradinskej tverdin>, zoz togoro~nu temu “R:Evoluci>” zakon~eni vnwdzelx zoz ognqometom i spektakularnim nastupom Nika Kejva i benda Bed Sids. Trinaste po {ore “E}zitovo” vidanw nw opravdalo {icki ob~ekovany, alw v{el>yk mo` povesc `e Festival voob|e nw u krizi, yk co i|e pred otveranqom kapuroh na Tverdin> spekulovali kojdzeyki “muderci”

tu, i popri pre{ireny kapacitetoh “kotlynki” Areni, slu`ba obezpe~eny x zavarla, pone`e bula prepolna. Najposluhnwj{u publiku mal francuzki di d`ej Dejvid ]eta, htora skakala, kvi~ala i vri|ala na ka`de jogo slovo. Rokerska Fx`n bina bula prepolna na nastupu Kirila D`ajkovskogo, Ramba Amadeusa, Dubiozi kolektiva, alw n<hto od vivodza~oh nw podzvignul masu yk Ortodoks Keltsi, htori i na pejc godzin rano dzvigli prah na tej bini, a i oprez nwj. Pondzelok rano, ked {e {icki bini na E}zitu konw~no pozaverali, na tvaroh na|ivitelqoh lxbitelqoh bulo vidno lwm smutok pre konwc pejcodnqovogo `urkovany, htori v{el<yk mu{el prisc. Aleksandra @ivkovi~

VOLONTERE U[ORXX KERESTUR

NAGODA UPOZNAC ROZLI^NI KULTURI Robotno-festivalski Volonterski kamp, sedmi po {ore, po~al pondzelok, 15. xliy, u Ruskim Keresture. Na togoro~nim dvoti`nqovim Kampu htori medzinarodnogo harakteru, u~astvux sedem volontere z ino-

`emstva - zoz [pani<, Francuzkej, Rusi< i An}li<. Ti` tak, u~astvux i {tvero volontere zoz Dxrdqova, Novogo Sadu i Kru|i~u, a yk i pre{li roki, pomagac budu i mladi Keresturci.

Volontere zoz ino`emstva scigli do Kerestura

Pre odredzeni problemi robota na bazenu po~ala a` stredu, a nw vovtorok, yk bulo zaplanovane. Tam volontere u{orxx prostor - farby lavo~ki, mosciki i podobne, odnosno, pomagax u pririhtovanx za „Vodova fest“, htori za vikend budze otrimani u Keresture. [l<duxcogo ti`ny volontere budu u{orjovac zaplanovane `e bi volontere u{orjovali dvor keresturskej [koli „Petro Kuzmyk“. - Su|nosc Volonterskogo kampu porobic daco hasnovite za valal, alw ti` i upoznac drugih z Rusnacami, pone`e vel< za nas n<}da an< nw ~uli. Ti` tak, na tot sposob i mi upoznavame <h kulturu. Lwp{e {e upozname, ta mo`ebuc raz i

Keresturci godni pojsc da}dze do ino`emstva na volonterski kampi – gvari lider Kampu Robert D`ud`ar. U medzi~a{e volontere max ri`ni robotn< u Karitasu na htorih predstavyx svojo kulturi, obi~a<, wdla, alw i upoznavax {e zoz na{u kulturu i yzikom. Ti`,

Lidere Kampu Robert D`ud`ar i pomocn>ca Martina Gudak

`eni zoz zdru`enw „Bajka“ otrimali im robotnx o recikla`i. Volontere na|ivy i zna~nwj{i mesta u Keresture cerkvu, Vodicu, muzej, Nacionalni sovit... Togoro~ni Kamp per{iraz ma i najstar{ogo u~a{n<ka, 67- ro~nogo volontera zoz An}li<. Yk u` spomnute, lider togoro~nogo kampu Robert D`ud`ar, a pomocn<ca mu Martina Gudak. Or}anizator, yk i pre{li roki, „Pakt Rutenorum“ u sotrudn<cstve zoz Volonterskim centrom Vojvodini. Finansijno go potrimal Nacionalni sovit Rusnacoh, a vel< keresturski privredn<ki, yk i sami gra`danw, obezpe~eli im wdzenw i bici}li, a {kola „Petro Kuzmyk“ zmescenw. May Zazulyk


LITERATURNE SLOVO

XLIJ 2013. rok

Samanta STO<LQKOVI^

^ISLO 7

N>HTO NW OBA^EL Ynko PAVLOVI^

U dru`tvu, u masi lxdzoh htori tebe sluhac i vidzic pri{li. Mladi dzivki, star{i `eni, ta i babi... Yk u gipnozi na tebe patreli. Nwruhomo ce sluhali. Ej, vidzi{ ti toto? Dvom babom a` i usta otvoreni. ^i {e tak do tvowj pripovedki u`ili ~i {e im dolny vidl<ca odkva~ela...

PRIZNA^KI NA MAR]INOH

A y, u ostatn<m {ore, {edzim i an< sama nw znam preco toto robim. Rozpatram i glwdam pavu~inu u kucikoh prostori<. V{adzi wj wst ta ~om bi x i tu nw bulo? Pretargla me u glwdanx dumka o tim preco y tu. [or bi bul `e bim ce i y, tvox be{edu posluhala. Dzivki, `eni, babi, unaprymeni na tebe, y na pavuki a ti na mojo nogi. Ej, din}-don}! Galo, tu zme? A y ... Poluodkriti nogi prekri`ela i kivam z wdnu, alw kivam. Yk moy noga, tak tvojo o~i. L<vo-pravo, l<vo-pravo... Pripoveda{ o wdnim – duma{ na dze{ate. U` zadumuwm yk ci u stred pripovedki, z bruha, garla, ustoh, yk z pu{ki vilwci – ,,NOGI”. To bi ba{ {mi{no bulo. Y {e {mewm, a tebe nw {icko wdno. Patri{, nw d`murka{, u` {i i farbu u tvari premenwl... ^i ce to slunko prez oblak vderelo?

PONUKALI MI Yk u urydovih pismoh, vimogoh, povolankoh vizna~nih lxdzoh. Zoz nagla{enim datumom i mestom stretnuca. Pokus yk u filmu o kradzi i ucenqovanx. ,,Gibaj, alw pokradzme, tedi i tam” Alw toti odo mnw nw pitali an< penw`, an< odkup, an< va`nu informacix za toto co mi ponukali. A ponukali mi po~atok! E, preba~ce po~itovani i velqki! Nw mo`em priyc. Po~atok beru toti co pre{losc nw max. Y x, verce, mam. Wdnu ~asc, na `alq, drugu na ~esc i na slavu.

Na{meyla som {e i|e raz zoz ostatnqogo {ora. D`murkla som na tebe. Obo`avam ce dekoncentrovac! Yk vidzim, uspi{na som u tim! L<vo-pravo, l<vo-pravo!

Znova pismo... Znova isti, znova ponukali... Teraz mi ponukali lxbov. A, nw, dzekuwm. N<yk nw primem. Vi to tak ironi~no? Narokom? To take yk ked bisce cemnomu malxnok podarovali, gluhomu muziku pu|ali, nwpismenomu pirko i paper dali. Tak sce mnw lxbov podarovac sceli. A y {e zoz nx slu`ic nw znam. Golwm nw tak, yk bi trebalo.

^islo u{orel Vany Dula, ilustraci> Silvester D. Maka>

4

XLIJ 2013.

,,MIKI” – pisalo na l<vej mar}ini wdnogo z per{ih bokoh kn<`ki co som x po~al ~itac. Z malima, drukovanima bukvami, takima malkima `e som lwdvo ~ital, bulo napisane toto meno, na verhu mar}ini, `e bi {e velqo raz povtorelo zoz svo<ma, v{e vek{ima bukvami, a na koncu, i na samim dnu mar}ini, bulo tak udatno stilizovane, `e tvorelo svojofajtovi malxnok u furmi trikutn<ka. Go~ som bul zviknuti na kojdzeyki prizna~ki po mar}inoh, u tih kn<`koh kotri `i~a z gorodskej ~italqn<, tota prizna~ka pricagla mox uvagu, bo {icki toti povtorjovany, na taki sposob, tvoreli krasnu arabesku. Namagal som {e skoncentrovac svojo dumki na gevto co napisane, o gevtej ,,~virdi”, u ykej {e podobi zyvjovalo wstvo Fransoaz Sa}an, u wj romanu ,,DOBRI DZENQ SMUTKU”. Yki i|e cikavi sli~ki tu nw najdzem! – podumal som, ked som poznwj{e, ti` na mar}ini, zba~el podobni malxnok yki {e zyvel na po~atku, alw teraz bul u furmi

trikutn<ka wdnakih bokoh, formovani zoz gevtogo mena, co som go spomnul. Takoj spod gevtih najvek{ih bukvoh, buli podobni bukvi htori formovali meno ,,LINA”. Toto meno {e ti` povtorjovalo, napisane teraz zoz v{e drobnwj{ima bukvami, formuxci i|e wden trikutn<k, htori zoz gevtim nad sobu tvorel kvadratni ornament. Dzeka za ~itanqom mi per{e vilwzla, a vec i z {ickim |ezla. Lina mi nwnazdavano obnyla dumki, bo bulo o~iglydne `e potro{ela velqo ~asu ked formovala gevtot kvadrat, zoz svojogo i Mikijovogo mena, htori tvoreli cikavi malxnok. Sam {e nadrilwl upe~atok `e vona napevno lxbi Mikiy. O~iglydne bulo `e wj ~itanw nw bula rozvaga, ked `ertvovala telqo skarbu tomu malxnku. Hto zna ~i gevtot, tam spomnuti ~elwdn<k, i zna golwm daco o tim Linovim podnycu. Mo`ebuc `e ,,hlapec” an< n<~ nw zna o tim. Tedi me zo{ickim ob{edlo rozdumovanw o tim, i ~itanw som n<ykim koncom nw mogol predlu`ic. Dzeci, dzeci, co i|e nw vidumace? – pre`ubrotal som u sebe, ked som na gevtim praznim boku, co dzel< ~asci kn<`ki, vidzel toti dva, u` teraz poznati mena, uramikovani u na<vno namalqovanim {ercu. Po~al som obracac paperi i ~itac lwm gevto co pisalo na mar}inoh. Na tot sposob kn<`ka zdobula z {ickim drugu ulogu, od gevtej pre htoru w drukovana. Lina i Miki prev`ali zauvagu. Fransoaz Sa}an budze mu{ic pri~ekac. [a, i tak ~ekala u` velqo roki. Poznwj{e som a` doznal `e Lina ,,zakukuw” i do {ol<~ki. Do togo pre{ve~oval z {ickim zlx{tani bok, bo vipatra, tam odcadzovala {ol<~ku. Rozlyti, blydo-doganovi krug, bul pre{ve~l<vi dokaz tej tehn<ki. Slu~uw {e to `e `eni zakukux do {ol<~ki, analizuxci `}rid, `e bi doznali daco o svowj budu~nosci – alw nw mu{ela to robic prave na kn<`ki. Fektiral som {e. Nwscerpeno som obracal paperi i na{ol gevto co som nw glwdal. Wden paper bul zukoso vidarti, ta {e gevta jogo ~asc co ostala, vistopor~ela tak yk vivalwni yzik u vidri`nqovanx. Scerpeno som rozl<poval paperi co buli skoraveni i zrancaveni od blydo-doganovej ~e~nosci, htora ih dakedi obnyla, ta teraz taka zoshnuta, postala ih sostojna ~asc. Kolo togo, tu hibelo daskelqo paperi co zvek{alo moj gn<v. Na per{im boku, co ostal nwo~kodovani, zoz grubim, ~arnim, flomasterom, bulo napisane ,,MIKI IDIOT”. Toti bukvi buli bridki i nwwdnaki, ta, taki yk nwzakon~eni, zarjovali gn<v. Rozumi {e `e i tot bok bul zn<|eni. Nazdavam {e `e u ~italqn< max i|e dawden prikladn<k tej kn<`ki. Za{ lwm, preba~im Lini, bo x rozumim. Bul i y dakedi mladi.


ANKETA

LITERATURNE SLOVO

STAN U RUSKEJ LITERATURI Pre zbogacovanw zmista “Literaturnogo slova”, Redakciy zaprovadzela kratku anketu zoz na{ima pisatelymi, htora ~asto~nw ma ukazac `e ~i isnuw, odnosno yka medzi}eneracijna bl>zkosc, abo distanca medzi ruskima pisatelymi, a co indirektno ma ukazac i na hvilqkovi stan u ruskej literaturi voob|e. Po dostavanx per{ih odvitoh, u` takoj mo`e buc simptomati~ne `e od {ickih na{ih pisatelqoh, medzi per{ima odvitoval wden z uslovno “najmlad{ih” i (yk sam za sebe duma) uslovno, alw verime naisce “pisatelq”. Sa{a SABADO[ Rozdumuxci o tim na yki sposob bim trebal popoln<c totu anketu, naisce nwspodzivani zoz faktom `e som voob|e povolani `e bim na nx i odvitoval, u per{im {ore preto `e som {e co{ka n<}da Bog zna yk nw ~uvstvoval yk pravi pisatelq, i i|e v{e ~uvstvuwm pisanw yk fajtu kreativnej ve`bi za fah za htori som {e {koloval (i za htori {e i|e v{e {koluwm), i yk sposob do{lwbodzovany svowj mri< `e bi `ila svoj `ivot, odlu~el som `e to porobim na najklasi~nwj{i mo`l<vi sposob: vikopiram pitany z tej anketi i zadumam `e som postal natelqo va`ni `e me povolali `e bim dal intervx do Ruskogo slova. Nia, yk som toto zadumal:

LS Co vol>ce - prozu ~i poezix i preco?

Sa{a Sabado{: – Oh, dzekuwm na ukazanim po~itovanx, alw mi nw mu{ice dvo<c. Y yk i {icki drugi. Co {e dotika postavenogo pitany, nw po`i~im stil ykej{ik }eneri~nej narodny~ki i nw povem `e mi {icki mojo dzeci wdnak mili, alw takoj povem `e vol<m svox prozu. Poezix som po~al pisac i|e u {trednwj {koli, i tu {e nazberalo telqo {meca htore n<hto vecej n<}da nw pre~ita, a u prozi som po per{iraz po~al pisac stvari o htorih som lwm rozdumoval i htori som n<}da n< zoz kim nw podzelwl.

LS Htori to va{o najmil{i 5 (abo vecej) kn>`ki, gevti kotri najbar`ej

2

g) Danilo Ki{, Grobn<ca za Borisa Davidovi~a (1976) – ki{enkovo vidanw htore vo{lo do vi~nosci. Kn<`ka htora mi pomogla `e bim lwg~ej{e opisoval stvari i pod<<. }) Ivan Medw{i, Hto{ka od mnw dvoh nwnormalni (2007) – zbirka pripovedkoh htora predstavy po~atok wdnej novej eri u ruskej literaturi, kn<`ka htora mi ukazala `e po ruski mo` pisac i na gevtot sposob za htori som po tedi dumal `e w wdini.

LS Kelqo {e va{ literaturni smak premenwl z rokami? ^i isnuw daco co

sce dakedi lxbeli ~itac, a teraz nw, abo obratno? SS: – Nw banuwm an< pre wdnu kn<`ku htoru som pre~ital, a` an< pre toto trovanw zoz ^osi~om htore som skorej spomnul. Pravda `e bim nw{ka nw ~ital istorijni romani htori som yk {kolyr z velqkim entuziyzmom ~ital, alw v{el<yk dumam `e dobre `e som ~ital i taku literaturu. inicirovalo va{u potrebu za pisanqom i yka bula tvor~a poziciy piLS Co sately u ~a{e ked vi po~inali pisac?

SS: – Toto co teraz povem naisce budze kli{e, alw y nw znam {pivac, grac, a od tancoh ozda u budu~nosci dayk nau~im gevtot svadzebni valcer. Relativno v~as mi mac prestala pisac pismeni sostavi u osnovnej {koli i wdnostavno som {e zal<pel za pisanw. I istorio}rafiy u su|nosci rod literaturi, go~ kelqo {e pre toto tverdzenw gn<vali i istori~are i literati. Ked som po~inal pisac, u {tredku u htorim som odrosnul to bulo daco co wdnostavno treba vi{meyc. Nw{ka nw `iwm u tim {tredku, go~ mi, popravdze, hibi.

YK DARAZ PISALI Dxra PAPGARGA< (1936–2008)

LS Yk vam {e vidzi stan u ruskej literaturi u 21. viku i co u nwj nw{ka

hibi? SS: – Y nw mam apokalipti~nu vizix {veta, ta an< ruskej literaturi. Posle nas nw prihodzi potop, alw novi lxdze, mo`ebuc i lwp{i od nas. @e bi voni pri{li, to lwm od nas zavi{i. U ruskej literaturi {e pomali formuw diylo} medzi wj dvoma konarami i to wdini dobri sposob wj rozvox. Po mo<m dumanx, toto co naisce hibi to vek{e ~islo dramskih pisatelqoh, pogotov tih htori bl<zki su~asnwj{im formom.

KN<@KA (“Tu takoj pri {ercu”, Ruske Slovo, Novi Sad, 1968) Ka`de z nas kn<`ka nwpre~itana, a ka`di paper wdna pamytka. Ka`di wj {orik tajna skrivana, a ka`de slovo wdna zagadka. Pre malo boki ponagly ka`de obracac naglo kregki paperi, a n<hto z nas u nwj nw ~ital konwc, nw zavar ramik, ostatn< dzveri.

Genri Van DAJK (1852–1933)

Lwm vitor ~asu vitargnw zoz nwj ka`di dzenq sciha daskelqo boki, a mi nwmocno mahnwmw z glavu dok z nwj odno{i dn<, ti`n<, roki. 1968.

STRILA

upl>vjovali na va{u tvor~osc i ukratko obgruntujce o ka`dej `e preco. SS: – Ked u` insistuwce na tim dvownx vec okej. Mo` povesc `e dosc literaturi htoru som u pre{losci ~ital bar`ej mala kontraupl<v na cek mo<h dumkoh. Napriklad, u svo<h tinejd`erskih rokoh som, na zaprepascenw {ickih, ta i samogo sebe, pre~ital najvek{u ~asc proznogo d<la Dobrici ^osi~a, alw tot eksperiment ozda nw ohabel vek{i pe~ac na mo<m moz}u. V{el<yk `e wst najmenwj pejc kn<`ki htori ohabeli upl<v na mnw osobnw, a co {e mowj tvor~osci dotika, to raz budu, ked zoscu, analizovac na{o literaturni kriti~are. To sl<dux|i kn<`ki: a) Onore de Balzak, Ba~i ]orio (1835) – totu som kn<`ku pre~ital i|e yk hlap~ik za lektiru i vona mi pomogla `e bim pohopel realni {vet, a to {vet podrucovanqoh, intri}oh i nwpodzekovnosci; b) ^arls Bukovski, Post office (1971) – gevta pre~itana mo`ebuc i prebarz pozno, alw mi za{ lwm ostava yki{ik mocni upe~atok `e gevtot pisatelq pestuw taki mocni ~uvstva u sebe, go~ dakedi to i nw tak oba~l<ve; v) Slobodan Ti{ma, Bernardijova hi`a (2011) – preto `e to roman htori som u svo<h dumkoh do`il y}od wden eksperimentalni film z periodu ~arnej gabi;

@ivot strila Preto mu{i{ znac Co cilqovac Yk luk hasnovac Vec }u glavi go nacagnuc i pu|ic!

Budu~nosc dakedi mo` predvidzovac zoz pre{losci

Prokopij

VARDAN (1160–1230)

ZAVISC Mal raz wden kralq dvoh barz mocnih vityzoh. I to takih dvoh kotri wden drugomu barz zavidzeli. Nadumal kralq rozri{ic toto, ta povolal }u sebe wdnogo vityza. Gvarel mu `e mo`e pitac od nqogo co po`ada, alw spozorel go `e toto co po`ada za sebe, telqo dva raz budze date i gevtomu drugomu. Vityz {e kus zadumal i gvarel naj mu vibix wdno oko.

Lwg~ej{e veric do ci}anstva kotre tisy~ raz moglo ~uc, yk do pravdi kotru ~uc per{iraz XLIJ 2013.

Volter

3


13

LXDZE, ROKI, @IVOT

19. XLIJ 2013.

]U 260-RO^N<CI OBRAZOVANY RUSNACOH U VOJVODINI (17)

VEL< BI SCELI MAC TAKU U^ITELQKU U~itelqka Ceciliy Planko{, narodzena Xgik, skoro cali svoj robotni vik u~ela kocurski dzeci. Po~ala robic ked u Kocure robeli poznati u~itelw medzi htorima Mariy i Mikola Gardijovo, Nataliy Cap Gand`ijova i Ivan Besermin>.... Wdna w z tih u~itelqoh htora mladn>k obrazovany prinwsla i zoz U`gorodu. Takoj po o{lwbodzenx robela i zoz star{ima na opismenqovanx lxdzoh u valalw, ta za{ lwm najvolwla robic z najmlad{ima {kolyrami. Nw{ka u~itelqka Planko{ova `iw u Subotici U obiscu Danila i Jozefini Xgikovih z Kocura, medzi dvoma {vetovima vojnami, rosli dva dziv~ata – {estri Senka i Cilika. I go~ u tedi{n< ~as hlapci ~astej{e yk dziv~ata odhodzeli dalwj do {koloh, ocec Danil nw bul prociv ked Cilika nadumala pojsc za u~itelqku. Na daskelqo dn< zohabel svoj migelq i roboti z kamenqom, ta Ciliku odvedol do Dykova na Seminarix. Druga {vetova vojna vel<m plani pomervela. N<hto nw dumal `e {e tak {vidko rozbov~i, ta ked {e i u Dykove o tim roz{irel glas, ocec Danil u` stal na kapuri Seminari< i ~ekal. Pri{ol po Ciliku, alw i po drugi dzeci z Kocura, pobrali najnu`nwj{e i z ostatn<m gajzibanom lwdvo scigli nazad do valalu. O wden ~as u Xgikovih oznova poru{ana be{eda o nauki i o tim `e bi Cilika predlu`ela tam dze stanula. U`gorod bul {l<duxca stan<ca, a tot velqki gorod na Ukra<ni poznati po tim `e tam odhodzeli na{o ruski le}inw u~ic {e za panocoh. Ocec oznova provadzel svox dzivku, a vwdno z n<ma i{li i daskelqo hlapci, tedi{n< lw}inw, medzi n<ma i Xlin Gornyk Kuhar i Mihajlo Maka<, poznwj{e poznati kocurski i keresturski parohove. Cilika bula wdina divka.

`ic u u~itelqskej {koli u Zombore i Subotici. Prave viu~enej, a vislabnutej mladej u~itelqki, ocec Danil sovitoval naj kus pri~eka i odpo~inw od nauki, alw u povojnovih ~asoh nw mo` bulo mirovac. U valalw bulo barz velqo roboti, raz wdno, raz druge trebalo popisovac, hibeli u~eni lxdze... Cilika {e priyvela, i wden rok volontirala, a vec za{ lwm nadumala robic toto za~ {e viu~ela. Per{u u~itelqsku placu dostala u Kuli.

Wdna z famelijnih foto}rafijoh: u~itelqka Ceciliy, i u` pokojni suprug Kiril z nwvestu Xditu i unukom Mihajlom

– Robota z dzecmi u Kuli {e mi pa~ela. Pristala bim tam i ostac, alw, za{ lwm ked {e ukazala nagoda za mesto u kocurskej {koli, vracela som {e. Nw znam komu bulo bar`ej `alq, mnw ~i mo<m {kolyrom u Kuli – pameta u~itelqka svojo per{i dn< na roboti. Tedi yko{ upoznala i Kirila Planko{a i po{vidko {e za nqgo odala. U Kocure preprovadzela cali svoj robotni vik. Ked {e nw{ka oglydnw na svoj `ivot, gvari `e bi n<~ nw premenwla. A, u~itelqku Marinkovi~ovu htora x per{i bukvi pisac nau~ela, lwm po dobrim pameta. Gvari `e barz kra{nw znala z dzecmi, ta vec i vona sama ri{ela `e raz ru{i po istej, u~itelqskej, dragi. Lxbov }u svowj roboti prenwsla na vel> }eneraci>

Dir}aca u~itelqska draga Vojna nw dala mira an< u U`gorodze, ta {e i otamalq Cilika mu{ela vracic i {kolovanw predlu-

Posle zakon~enej predstavi, u htorej i Mihajlo }lumel, baba Ceciliy bula barz radosna. Vin~ovankom {e pridru`el i ba~i Mikola, u~itelqkov sin

Per{a i ostatny }eneraciy kocurskih {kolyroh htori u~itelqka Planko{ova u~ela od per{ej po trecu klasu

Ceciliy bula taka u~itelqka yku lwm mo` bulo po`adac – blaga, a avtoritativna. Mala u sebe toto co nw mo` bulo nau~ic an< u wdnej kn<`ki, an< u U`gorodze, an< u Zombore – znala dzeci visluhac. Bula scerpena, n<}da nw naglwla i nw priciskala `e bi dzeci robeli na silu, u~ela ih {pivac i tancovac. U~itelqka znala `e {kolyrom okrem nauki,

BABOVA RADOSC I PIHA Ked {e u~itelqki Cecili> narodzel unuk Mihajlo, u` bula u penzi>. Sin i nwvesta robeli, ta starosc o unukovi na sebe v`ala baba z Kocura. Rokami, ka`dogo pondzelku putovala do Subotici, a piytkami {e vracala domu do valalu. Unuka Mi`a nau~ela per{i bukvi, deklamovac per{i sti|ki, a i {pivali po ruski. Mihajlo Planko{ na{ uspi{ni mladi recitator, {piva~ i }lumec, nw{ka na Akademi> dramskih umetnoscoh u Beo}radze. Gvari `e go~ cala jogo fameliy u prosviti, von vibral umetnosc. Velqku zaslugu u tim {ickim mala prave jogo baba – u~itelqka Ceciliy.

najva`nwj{e bavic {e. V{e mala na rozume `e radosc baveny – }aradi~a htoru nw treba preskakovac na dragi navolanej – `ivot. U` daskelqo roki u~itelqka Ceciliy Planko{ `iw u Subotici pri svo<h dvoh sinoh, Mikolovi i Kirilovi zoz famelix. Ponosuw {e `e x u` o~i nw barz slu`a, ta na slikoh nw barz mo`e prepoznac svo<h dakedi{n<h {kolyroh. Na wdnej z n<h, z ostatnx }eneracix htoru vivedla od per{ej po trecu klasu, tri {kolyrki zakon~eli u~itelqsku. Mo`ebuc `e toto i najlwp{e opisuw yka bula, i yki {l<di zohabela u~itelqka Ceciliy Planko{. Slavica Fejsa

]U 250–RO^N<CI PREBUVANY RUSNACOH U KOCURE (8)

RUSNACI U BA^KO-BODRO@SKIM KOMITATU Pi{e: Miron @iro{ Roku 1787. okon~eni popis `itelqoh u calim Ba~kobodro`skim komitatu. U tim ~a{e u Ba~kej u` wst tri ruski parohi<. Popri Kerestura i Kocura, 1780. roku osnovana grekokatol<cka parohiy u Novim Sadze, htora tedi mala lwm 54 virnih. Rusnacoh u tim ~a{e wst roz{ato u vecej mestoh Ba~kej, Banatu i Srime. Daskelqo ruski fameli< `ili i u Obrovcu. Roku 1786. Nwmci {e masovnwj{e naselxx do Ba~ki, a na po~atku XIX storo~y, po~ali {e naselqovac i do Kocura “odkupxxci” mawtki Rusnacoh z nwle}alnim nadopolnwnqom. Zna~ne povesc `e u odno{enx na skorej{i urbariylni podatki, popisni podatki informativnwj{i i a` wdni z drugima davax calosnwj{i stan ruskogo `itelqstva. U Kocure {e za ostatn< daskelqo roki ~islo `itelqstva zvek{alo. Serbi {e viselwli z valalu 1779. roku, a na <h mesto priselwli Rusnaci i Madyre. (Priselwla {e, u stvari, vek{a grupa rimokatol<koh “Madyroh” – Rusnacoh.) Odkalq “Madyre” priselwli, to~no nw mo` povesc, bo <h doselqovanw nw bulo or}anizovane. Ysne lwm `e {e voni priselqovali }u “svo<m lxdzom” po be{edi i obi~ajoh. U Kocure 1787. roku bulo 1 615 `itelqoh u 318 familijoh, kotri `ili u 251 hi`i. O`enwtih i nwo`enwtih hlopoh wst 840, a `eni i dzivki star{i od 17 rokoh 775, co zna~i `e hlopoh bulo 65 vecej yk `eni. Od spomnutogo ~isla, 223 dzeci po dvanac roki i 85 hlapci-le}inw i dziv~ata-dzivki od 13 po 17 roki. Selynoh wst 210, <h na{l<dn<koh 177, inkvilinoh 115 i drugih 35. U valalw `ix i dvome panocove. Nw zapisane kel< `itelw Rusnaci, a kel< Madyre. Za Rusnacoh i Madyroh {e i|e vodzi

zawdn<cka matrikula, a mal`enstva wst barz velqo mi{ani, grekokatol<ki – katol<ki, i obratno. Roku 1787. i 1789. umarli ro~nw po 120 osobi, po 37 osobi vecej yk {e narodzeli. Maxci u oglydze `e Rusnaci `ix u Keresture, Kocure i Novim Sadze, dze max svojo parohi<, a wst ih i u [ajka{skej i Srime, mo` povesc `e ih wst u` kolo Z 500 osobi. ^islo Rusnacoh u Keresture i Kocure {e zna~nwj{e zvek{alo u ostatnwj deceni< XVIII storo~y, a to rezultat priselqovany novih `itelqoh, alw i prirodnogo zvek{any. Pre velqki feudalni obovyzki, pre su{ni, abo barz di`d`ovni “gladni roki”, kocurske `itelqstvo za per{i 25 roki u Ba~kej {e nw barz }azdovski podnylo, nw barz napredovalo. To doznavame z popisu jogo `itelqstva zoz 1789. roku. U Kocure 1789. roku wst 254 porti, a lwm 220 zbudovani hi`i. Wst i tri hi`i nwnaselwni i tri zvalwni. U popisu {e nw spomina per{a cerkva, a na okremnih portoh zbudovani: valalska hi`a, panski }azdovski budinok, novtaru{ny, panska kar~ma, {kola, parohiy, kapelaniy i dziykovny. @em obrabyx 192 zemlwd<lci i daskelqo }dovici. Vek{a ~asc z n<h sama obraby `em, alw dzepowdnim u polqoprivrednih robotoh pomagax braca, sinove i dzivki, slugove i slu`n<ci. Vwdno takih pomocn<koh wst 107 osobi, od kotrih 29 slugove i 4 slu`n<ci. U valalw wst i 11 `edlyroh i 9 pod`edlyroh. Kocurski `itelw u svo<m hotare obrabyx 6 510 golqti `emi, od kotrej 3 864 golqti ora~a `em, a 2 646 golqti luki i pasoviska. @em podzelwna `itelqom spram <h mo`l<voscoh za obrabynw. Hto ma vecej robotnej moci, ma vek{i poverhnosci. Najmen{a poverhnosc `emi kotru obrabyx kocurski }azdovstva to osem golqti ora~ej `emi i pejc i pol

golqta lukoh i pasoviskoh. Taki }azdovstva u Kocure wst 46. Najvecej wst }azdovstva co obrabyx 16 golqti ora~ej `emi i 11 golqti lukoh i pasoviskoh. Taki wst 107 }azdovstva, 24 }azdovstva obrabyx po 24 golqti ora~ej `emi i 16 i pol golqti lukoh i pasoviskoh. Na {tvartim mesce }azdovstva kotri obrabyx po 32 golqti ora~ej `emi i 22 golqti lukoh i pasoviskoh. Taki }azdovstva wst 27. Wst i 7 famili< co obrabyx vecej yk 40 golqti ora~ej `emi i odvituxcu poverhnosc lukoh i pasoviskoh. U valalw wst {ickogo 211 }azdovstva. Najvecej `emi 1789. roku max toti kocurski `itelw: Striber Mihal ma 64 golqti ora~ej `emi i 44 golqti luki i pasoviska. Popri sina, z n<m obrabyx `em i dvome slugove. ^izmar Ynko, Duda{ Mihal, Xgas Petro, Kurila [tefan i Abragami Ynko ka`di ponaosob obrabyli po 48 golqti ora~ej `emi i po 33 golqti lukoh i pasoviskoh. Ma}o~ Petro zoz sinom mal 40 golqti ora~ej `emi i 27 golqti i 800 kv. v. luki i pasoviska. To buli isto~a{nw i najmawtnwj{i }azdovstva zoz robotnim statkom, statkom za pa{u i drobnim statkom. Mihal Striber, napriklad ma: 4 voli, 4 kon<, 4 kravi, 4 ylovki, 40 ovci, 2 ga~ata i dva {vin<, odnosno 18 glavi statku za pa{u, 8 glavi robotnogo statku i 42 falati drobnogo statku. U calim valalw, spram togo popisu, wst 454 glavi rogatogo statku, ovci i {vin<. Robotnogo statku: 237 kon< i 98 voli max 129 }azdovstva, co zna~i `e spomedzi 211 obiscoh kotri max `emi, 82 nw max svoj robotni statok i primu{eni su brac uslugi tih co go max, a z rukami odrabyc. Cali statkov fond 1789. roku vino{i: 98 voli, 237 kon<, 2 ga~ata, 148 kravi, 5 ylovki, 26 celyta, 155 ovci i 24 {vin<. (Predlu`i {e)


14

SPORT/INFORMATOR U GOLANDSKIM GORODZE UTREHT OTVORENI XII LWTN< EYOF

19. XLIJ 2013.

PRIRIHTOVANY KOCURSKEJ ISKRI

PO^INAX DEYN BUDINSKI Z RUSKOGO KERESTURA KONTROLNI ZMAGANY [E ZMAGAL STREDU Zoz svyto~nu ceremonix i zoz palwnqom olimpijskogo plameny i zoz podzvigovanqom olimpijskej zastavi u golandskim gorodze Utrehtu 14. xliy otvoreni XII Lwtn< evropski olimpijski festival mladih (EYOF). @ak Ro}, predsidatelq Medzinarodnogo olimpijskogo komitetu podzekoval or}anizatorom na ulo`enim trudu, a vec gvarel mladim olimpijcom: – Togo ve~ara vi uhodzice do olimpijskogo {veta. Vel< z vas budu u~astvovac na Lwtn<h olimpijskih baviskoh za mladih iducogo lwta u Nand`in}u, ta na Olimpijskih baviskoh u Rio De @eneiru 2016. roku. Go~ {icki `adace pobedzic, zapametajce `e i ked prejdzece per{i prez cilq, nw zna~i `e sce pravi {ampionw. Deyn Budinski medzi 63 sportistami zoz Serbi> Pravi {ampionw budzece ked {e budzece pritrimovac fer-pley i po~itovac procivn<koh. @adam vam `e bisce {e slovo” nw doznali zme jogo poscignuti rezultati. Dakedi{n< uspi{ni atleti~ar “Rusina”, teraz nokra{nw preprovadzeli i vitvoreli va{o sni. ^len xniorskej atletskej reprezentaci< Serbi< vosadskogo AK “Vojvodina”, medzi 12 atleti~arami Deyn Budinski z Ruskogo Kerestura stredu {e zmagal kotri predstavyx Serbix na Evropskim per{enstve na EYOF-u htore po 19. xlij tirvalo u Utrehtu, u za xnioroh. Deynova najlwp{a disciplina skakanw Golandi<. Deyn {e kvalifikoval do finalu u ska- do visoka, dze mu osobni rekord presko~eni 2 metekanx do visoka, alw po “zaveranw” novinoh “Ruske ri.

EVROPSKE PER[ENSTVO ZA MLAD[IH SENIROH

ATLETI^AROM SERBI< DVA ZLATA I BRONZA

Amela Terzi~, Emir Bekri~ i Mariy Vu~enovi~

Na Per{enstve Evropi za mlad{ih seniroh u Tampareu atleti~are Serbi< osvowli tri medal<. Emir Bekri~ zoz novim der`avnim rekordom od 48,76 osvowl zlatnu metalix u disciplini 400 meteri preponi. U obegovanx na 1 500 meteri Amela Terzi~ u svowj per{ej sezoni yk senior zvalwla osobni, nacionalni i rekord {ampionatu i rezultat od 4:05,69 i osvowla zlatnu medalx. Zoz tim rezultatom Amela vipolnwla normu za [vetove per{enstvo u Moskvi. Trecu medalx Serbi< na tim per{enstve prinwsla Mariy Vu~enovi~ u rucanx kopi<. Vona zoz 54,43 m dostala bronzovu metalix. (OKS)

U SLIKI I SLOVOH

UNIVERZIYDA U KAZANX

EKO SERBIY PREDSTAVELA EKO SMAJL KLUB KARTO^KU

Bavy~e kocurskej Iskri vo{li do drugogo ti`ny pririhtovanqoh za nove per{enstvo. Per{i tidzenq pririhtovanqoh bul u calosci po{veceni zdobuvanx kondici<, tak `e {e tak povesc an< nw robelo zoz labdu. Fodbalere pejc raz ti`nqovo ve`bali i begali po pobre`x kocurskogo kanalu i po jogo okol<sku i po slovoh dzepowdnih od n<h, na tih terenoh mo` dobre akumulovac fizi~nu moc za buduci per{enstveni zmagany, lwm ked {e dobre i odvi~atelqno robi i ve`ba. Togo ti`ny, posle kondicijnih trenin}oh, po~ali i trenin}i zoz labdu, bo Iskru u` na nwdzelx ~eka per{e kontrolne zmaganw.

Co menwj kartoni, ta lwp{i budu i rezultati

Po slovoh predsidately Iskri Mihala Var}i, u ceku pregvarki zoz Feketi~om i Tatru zoz Kisa~u i si}urno `e wdna od tih ekipoh iducej nwdzel< pridze do Kocura. Toto zmaganw budze per{a nagoda trenerovi Lxbomirovi Ruskovskovomu `e bi viproboval {ickih bavy~oh na htorih rahuw u novim per{enstve i `e bi pomali po~al formovac koscan<k ekipi htori vinw{e najvek{u terhu u per{enstve. Yk co zme u` pisali, posto< mo`l<vosc `e {e do Iskri vraca dvome dakedi{n< bavy~e htori daskelqo sezoni baveli u drugih kluboh. Ti` tak, posto< realna mo`l<vosc `e Iskra budze mocnwj{a i za dvoh mladih hlapcoh, Antona i Zdravka Mal<kovih, htori ~leni kadetskej i omladinskej selekci< Gajduka zoz Kuli. Po slovoh vodzacih lxdzoh Iskri, odvolanw bavy~oh na trenin}i dobre i hiby lwm toti bavy~e htori pre robotu nw mo`u prisc. Go~ fodbalska yvnosc Kocura vimaga od svo<h lxbimcoh borbu za per{e mesto i uhod do vis{ogo stupnx, u klube nw davax n<yki pro}nozi tej fajti, bo u pre{irenej li}i budze vecej ekipi zoz istim `adanqom. Mo`ebuc bi realnwj{e bulo ob~ekovac od hlapcoh u belavo-bilih dresoh `e bi buli pri verhu tabl<~ki i `e bi Iskra znova bavela zna~nu ulogu u per{enstve. Ked tak budze, ked bavy~e na ka`dim zmaganx dax {icko od sebe, ked budu disciplinovani i nw budu zarabyc kartoni n<preco, tedi i rezultati pridu, ta i telqo ~ekani plasman do vis{ej li}i. Popri {ickim tim, nw treba zabuc i mo`ebuc najva`nwj{e u calej pripovedki – penw`i, bo i od togo, kelqo klub ma i ~i ma penw`i, u velqkim zavi{i funkcionovanw kluba i jogo plasman. Co {e dotika baveny, odnosno, dze Iskra u odno{enx na drugi klubi, budze vidno u` po~atkom av}usta u Dxrdqove na turniru “Y{a Bakov”. S. Dorokhazi Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku Gorodu Novogo Sadu na osnovu ~lena 10. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k Republiki Serbi<”, ~islo 135/04 i 36/09) obyvxw

OBVISCENW

Olimpijci per{i dostali svojo karto~ki

Kompaniy EKO Serbiy, partner Olimpijskogo komiteta Serbi< predstavela karto~ku loylnosci – EKO Smajl klub karto~ku na htorej prisu-

stvovali i na{o olimpijci i predstavn<ki Olimpijskogo komiteta Serbi<. EKO Smajl karto~ka wdinstvena po ponuknucu produktoh zoz simvolami Olimpijskogo tima Serbi<, ta na promoci< prisustvovali i na{ dze{ecbowc Mihail Duda{, ruca~ kul< Asmir Kola{inac, i kayka{ka Dalma Benedek-Ru`i~i~.

[ESTROM MOLDOVAN I STAROVI^OVEJ METALI< [vetova lwtny Univerziyda 2013 u Kazanx otrimana od 6. po 17. xlij i na nwj u~astvovali 10 000 sportisti htori {e bory za metal< u 27 sportskih disciplinoh. Kayka{ki z na{ej der`avi buli barz dobri na Univerziydi u rusijskim varo{u. U wdnim dnx Serbiy bogat{a za a` {tiri medal<. [estri Nikolina i Olivera Moldovan vwdno zoz Milicu Starovi~ osvowli {tiri metali< u {ickih {tiroh finaloh do htorih {e plasovali. Nikolina osvowla bronzu u K–1 na 200 meteri, zoz {estru Oliveru u K–2 na 200 meteri striblo i K–2 na 500 meteri – bronzu. Milica osvowla bronzu u K–1 na 500 meteri.

o podnw{enej vimogi za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl>vu na `ivotni {tredok Prowkta No{itelq prowkta “TELENOR” d.o.o., Mlade`skih bri}adoh 90, Novi Beo}rad, podnwsol vimogu za odlu~ovanw o potrebi precenqovany vpl<vu zastatogo stanu na `ivotni {tredok prowkta baznej stan<ci za mobilnu telefonix “Veternik 2”, u ul<ci Petra Ko~i~a 1, na katasterskej parceli ~islo 211 K.O. Veternik, Gorod Novi Sad. Podatki i dokumentacix zoz vimogi no{itely prowkta mo` vidzic u prostorijoh Gorodskej upravi za za|itu `ivotnogo {tredku Gorodu Novogo Sadu, Ul<ca Rumenacka 110, Novi Sad, robotni dn< od 10 do 15 godzin. [icki zainteresovani, u ~a{e 10 dn< od dny obyvjovany togo obvisceny, mo`u dac svojo dumanw u pisanej formi na adresu Gorodskej upravi za za|itu `ivotnogo {tredku Gorodu Novogo Sadu.

CENOVN<K MALIH I POSMERTNIH OGLA[KOH – mala ogla{ka do 20 slova ko{ta 200 dinari – mala ogla{ka vecej yk 20 slova ko{ta 300 dinari – uramikovani tekst ogla{ki, abo vin~ovanki ko{ta 500 dinari – posmertna ogla{ka na wdno polqo ko{ta 600 dinari – posmertna ogla{ka na dva poly ko{ta 1 200 dinari. Cenovn<k va`i od 1. av}usta 2011. roku Ogla{ki mo` poslac na mejl office@ruskeslovo.com i uplacic na rahunok Novinsko-vidavatelqnej ustanovi “Ruske slovo” u banki Inteza ~islo 160-923244-82. Informaci< mo` dostac na telefon 021/ 6613-697.


19. XLIJ 2013.

15

INFORMATOR

OSTATN< POZDRAV Dny 1. xliy 2013 roku nwspodzivano nas naviki zohabel na{ suprug i ocec

MIKOLA VERE[ (1950–2013) z Dxrdqova Pamytku na nqgo vi~no budu ~uvac supruga Saveta i sinove Ivan i Mi`o Spo~ivaj u mire Bo`im! OSTATN< POZDRAV

OSTATN< POZDRAV

MIKOLA VERE[ (1950–2013) z Dxrdqova Ostatn> pozdrav od brata Mihala z famelix Spo~ivaj u mire Bo`im! OSTATN< POZDRAV

SMUTNE ZDOGADOVANW Dny 17. xliy 2013. roku napolnwli {e {ejsc smutni me{aci yk nas ohabel na{ mili ocec, d>do i prad>do

YNKO DXRKO (1923–2013) z Ruskogo Kerestura Pamytku na jogo milu podobu i dobrotu vi~no ~uvax dzivka Mary, `ec Mihal, unuk Dzvonko zoz suprugu, unuka Nata{a zoz mu`om i praunuki Teodora, Andrej i Lena Spo~ivajce u mire Bo`im! SMUTNE ZDOGADOVANW Dny 17. xliy 2013. roku napolnwli {e {ejsc smutni me{aci yk nas ohabel na{ mili ocec, d>do i prad>do

YNKO DXRKO (1923–2013) z Ruskogo Kerestura MIKOLA VERE[ (1950–2013) z Dxrdqova Ostatn> pozdrav od {estri Irini z famielix Spo~ivaj u mire Bo`im!

MIKOLA VERE[ (1950–2013) z Dxrdqova Ostatn> pozdrav od and> Anici i Arona Spo~ivaj u mire Bo`im!

Pamytku na jogo milu podobu i dobrotu vi~no ~uvax dzivka Irina, `ec Mironq, unuka Sandra zoz mu`om, unuk @elqko zoz suprugu i praunuki Martin, Kyrka, Any i Hana Spo~ivajce u mire Bo`im!

SMUTNE ZDOGADOVANW Dny 20. xliy 2013. roku napolny {e {ejsc me{aci yk nas zanav{e zohabela na{a mila mac i baba

SMUTNE ZDOGADOVANW Dny 20. xliy 2013. roku napolny {e {ejsc me{aci yk nas zohabela na{a mila mac i baba

SMUTNE ZDOGADOVANW Dny 20. xliy 2013. roku napolny {e {ejsc me{aci yk nas u bolx i smutku ohabela na{a mila {estra i teta

MARIY USKOKOVI^ (1954–2013) z Ruskogo Kerestura Z lxbovu i po~itovanqom pamytku na nx ~uvax dzivka Lxbica, `ec Mirko i unuki Boris i Martina Spo~ivajce u mire Bo`im!

MARIY USKOKOVI^ (1954–2013) z Ruskogo Kerestura Z lxbovu i po~itovanqom pamytku na wj lxbov i dobrotu vi~no ~uvax sin Mirko, nwvesta Dra}ana i unuki Milica i Wlena Spo~ivajce u mire Bo`im!

SMUTNE ZDOGADOVANW Dny 8. xliy 2013. roku napolDny 21. xliy 2013. roku nanwli {e osem i pol roka yk polny {e 40 `alosni dn> yk nas zanav{e zohabel na{ mili nas zanav{e zohabela na{a ocec, d>do i prad>do mila mac, baba i prababa

MARIY USKOKOVI^ (1954–2013) z Ruskogo Kerestura Nav{e ostanw{ u na{ih dumkoh i {ercoh. Tvoy {estra Natala zoz dzivku Zdenku i wj famelix Spo~ivaj u mire Bo`im!

SMUTNE ZDOGADOVANW Dny 17. xliy 2013. roku napolnwli {e {ejsc me{aci yk vecej nw z nami na{ {vekor i d>do

YNKO DXRKO (1923–2013) z Ruskogo Kerestura Pamytku na nqgo ~uvax nwvesta Sena i unuki Slavko i Sony zoz svo>ma fameliymi Spo~ivajce u mire Bo`im!

SMUTNE ZDOGADOVANW Na{omu milomu

XLIYNOVI BU^KOVI (1953–2009) z Ruskogo Kerestura MELANA PAPU]A YKIM PAPU]A narodzena Ma}o~ (1922-2005) z Ruskogo Kerestura (1924–2013) Pamytku na va{u lxbov, podobu i dobrotu vi~no ~uvax u svo>h {ercoh sinove Ykim, Jov}en, Tomislav i dzivka Gelena zoz fameliymi Spo~ivajce u mire Bo`im!

SMUTNE ZDOGADOVANW Dny 19. xliy 2013. roku napolnwli {e 15 roki yk nas zanav{e zohabel na{ mili suprug i ocec

YKIM KOVA^ (1941–1998) z Ruskogo Kerestura Pamytku na nqgo budze ~uvac supruga Irina zoz dzecmi Spo~ivaj u mire Bo`im!

Dny 21. xliy 2013. roku budze dzevec roki odkedi umarla na{a mila i lxbena supruga, mac i baba

LXBA STOJKOVI^ DROTAROV z Dxrdqova ^as htori prehodzi nw ubla`uw bolq Fameliy Stojkovi~

MALI OGLA[KI PREDAVAM hi`u u Ruskim Keresture, porta 400 kvadrati, obisce ma tri hi`i, kuhnx i kupalqnx i plus ekonomski obwkti. Volac na telefon 025/704-044. VIDAVAME wdnohi`ovi kvartelq u Novim Sadze, Y{i Tomi~a 15a, drugi poverh. Telefon 063/102-81-38. VIDAVAM u Novim Sadze namescenu }arsonwru, namesceni wdnoipolhi`ovi kvartelq i dva nwnamesceni dvoipolhi`ovo kvartel<. [icki kvartel< na drugim poverhu u novim budinku.Tel: 065/443-9219. OGLA[UJCE U “RUSKIM SLOVE”!

An> ~as htori pre{ol, an> ~asi htori prihodza, nw zmen{ax `alosc i pra`n>nu u na{ih {ercoh. Kra{nw bulo lxbic ce. @alosno stracic, a naj~e`{e `ic bez ce. Tvoy supruga Senka, sin Dzvonko i dzivka Sne{ka z dzecmi Stefanom i Sebastiynom Spo~ivaj u mire Bo`im! Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku na osnovi ~lena 29 pasus 1 Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k Republiki Serbi<” ~islo 135/04 i 36/09), obyvxw

OBVISCENW

o prinw{enim ri{enx `e nw potrebne precenqovanw vpl>v na `ivotni {tredok prowkta “Zazberuxci center NS” No{itelq prowkta “Greentech” DOO, ul<ca Bulevar Kraly Petra I ~islo 7, Novi Sad, podnwsol tomu or}anu vimogu za odlu~ovanw o potrebi precenqovany na `ivotni {tredok prowkta “Zazberuxci center NS”, ul<ca Draga novosadskogo partizanskogo odrydu 3, na katasterskej parceli ~islo 3364/1 K.O. Novi Sad I, Gorod Novi Sad. Posle zaprovadzenogo postupku Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku dny 15. xliy 2013. roku prinwsla ri{enw ~islo V£-501538/13 `e nw potrebne precenqovanw vpl<vu na `ivotnogo {tredku. Z cilqom obviscovany zainteresovanej yvnosci tekst ri{eny obyvxw {e u calosci: Gorodska uprava za za|itu `ivotnogo {tredku, na osnovi ~lena 10. pasus 4. i. 6. Zakona o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k RS”, ~s. 135/04 i 36/09) i ~lena 192 pasus 1 Zakona o ob|im upravnim postupku (“Slu`beni novini SRX” ~islo 33/97 i 31/01 i “Slu`beni gla{n<k RS” ~islo 30/10) i ~lena 11., 34. i 36. Odluki o Gorodskih upravoh Gorodu Novogo Sadu (“Slu`beni novini Gorodu Novogo Sadu”, ~islo 52/08, 55/09 i 11/10, 39/10 i 60/10), postupaxci po vimogi no{itely prowkta “Greentech” DOO ul<ca Bulevar Kralq Petra I ~islo 7, Novi Sad, za odlu~ovanw o potrebi precenqovanw vpl<vu na `ivotnogo {tredku prowkta “Zazberaxci center NS”, prino{i

RI[ENW

1. Utverdzuw {e `e za prowkt “Zazberuxci center NS” ul<ca Draga novosadskogo partizanskogo odrydu 3, na katasterskej parceli ~islo 3364/1, K.O. Novi Sad I, Gorod Novi Sad, nw potrebne precenqovanw vpl<vu na `ivotni {tredok. 2. No{itelq prowkta {e obovyzuw `e: – prowkt vivedze u skladze zoz tehn<~nu dokumentacix; – obezpe~i usloviy i zaprovadzi miri za zoperanw, zmen{anw lwbo odklonqovanw ~kodl<vih vpl<voh na `ivotni {tredok, na sposob opisani u Vimogi a okreme obezpe~i upravynw odrutkoh u skladze zoz Zakonom o upravynx odrutkami (“Slu`beni gla{n<k RS” ~s: 36/09 i 88/10) i drugima va`acima predpisanymi htori re}ulux totu oblasc.

OBGRUNTOVANW

No{itelq Prowkta “Greentech” DOO, ul<ca Bulevar Kraly Petra I ~islo 7, Novi Sad, podnwsol tomu or}anu vimogu za odlu~ovanw o potrebi

OSTATN< POZDRAV Dny 8. xliy 2013. roku zanav{e nas zohabel moj mili brat

DXRA ^IZMAR (1969–2013) z Ruskogo Kerestura Jogo milu podobu i dobrotu naviki budu pametac jogo {estra Zdenka zoz suprugom Marynom i dzecmi Daniwlu i Dra}anu Spo~ivaj u mire Bo`im! OSTATN< POZDRAV Dny 8. xliy 2013. roku prestalo durkac {erco na{ogo milogo

DXRU ^IZMARA (1969–2013) z Ruskogo Kerestura Pamytku na nqgo budu ~uvac ba~i Vlado ^izmarov i andy Mary zoz sinom Vladom i dzivku Melanku Vinajovu zoz famelix Spo~ivaj u mire Bo`im!

OSTATN< POZDRAV Dny 8. xliy 2013. roku prestalo durkac {erco mojomu milomu sinovi

DXRIKOVI ^IZMAROVOMU (1969–2013) z Ruskogo Kerestura Bolq i smutok za n>m naviki ostanw u {ercu jogo maceri Natali Spo~ivaj u mire Bo`im! OSTATN< POZDRAV

DXRIKOVI ^IZMAROVOMU (1969–2013) z Ruskogo Kerestura Zohabel {i nas nwspodzivano 8. xliy 2013. roku. Ohabel {i nam velqki bolq i smutok. Tvoy nina Mary Naki~ova zoz sinami Vladom i Lxbom i >h fameli> Spo~ivaj u mire Bo`im!

OSTATN< POZDRAV Dny 8. xliy 2013. roku prestalo durkac {erco na{ogo bratnyka

DXRU ^IZMARA (1969–2013) z Ruskogo Kerestura Pamytku na jogo podobu, lxbov i dobrotu vi~no budu ~uvac u svo>h {ercoh bratnyci Mirko zoz famelix, Lxbo zoz famelix, Kimo i Mi`o ^izmarovo, {estrin>ci Slava Ko~i{ova zoz famelix, Lxbica Duda{ova zoz famelix i Jolanda D`ud`arova zoz famelix Naj spo~iva u mire Bo`im! SMUTNE ZDOGADOVANW Dny 22. xliy 2013. roku napolny {e {tiri roki yk nas zanav{e zohabel na{ brat i ba~i

XLIYN BU^KO (1953–2009) z Ruskogo Kerestura Z lxbovu i po~itovanqom pamytku na nqgo ~uvax brat Ynko, {estra Senka i andy Wlka zoz fameliymi Naj spo~iva u mire Bo`im!

precenqovany na `ivotni {tredok prowkta “Zazberuxci center NS”, ul<ca Draga novosadskogo partizanskogo odrydu 3, na katasterskej parceli ~islo 3364/1 K.O. Novi Sad I, Gorod Novi Sad. U skladze zoz Zakonom o precenqovanx vpl<vu na `ivotni {tredok o podnw{enej vimogi obviscena yvnosc po ogla{ovany u sredstvoh yvnogom informovany i MZ “Robotn<cki”. U zakonskim ~a{e nw doru~eni dumany zainetersovanih or}anoh, or}anizacijoh i yvnosci. Lokaciy i namena prowkta, u skladze su zoz Informacix o lokacix, ~islo V-353-196/13 od 28. marca 2013. roku, htori vidata z boku Gorodskej upravi za urbanizem i kvartelqni roboti Gorodu Novogo Sadu. Zoz uvidom do dukmentacix doru~enu zoz vimogu, po zaprovadzenim postupku rozmatrany vimogi, tot or}an utverdzel `e {e predmetni prowkt nahodzi {e po to~ku 14., podto~ka 2. – Po{orenw za upravynw zoz odrtukami-odkladal<|a i skladziska odrutkoh htori nw opasni, L<stini II Uredbi o utverdzovanx L<stini prowktoh za htori obovyzne precenqovanw vpl<voh i L<stinoh prowktoh za htori {e mo`e vimagac preecnqovanw vpl<voh na `ivotni {tredok (“Slu`beni gla{n<k RS” ~islo 114/08) alw w men{ih kapacitetoh od kapaciteta definovanih yk kriterixm za odlu~ovanw o potrebi virobku studi< o precenqovanx vpl<voh na `ivotni {tredok (kapacitet skladziska 3t balovanih PET fly{oh a o~ekovani koli~estva odrutnej PET amabla`i 2t dnqovo i do 2 odsto (40 k}) drugih odrutkoh). Prowkt predvidzuw zberanw PET amabala`i (PET fly{oh) alw {e o~ekuw i zberanw malih koli~estvoh (do 2 odsto) i {l<duxci fajti nwopasnih odrutkoh: PE foli< (najlon), tvardej plastiki, AL limenki yk i papir/karton, jogo presovanw i pririhtovanw za dalq{i transport. Zoz prilo`enej dokumentaci<, utverdzene `e prowkt nw predstavy zna~nwj{ogo za}adzova~a `ivotnogo {tredku i `e {e zoz primenqovanqom miri za|iti `ivotnogo {tredku htori predvidzeni u Vimogi, budze obezpe~eni predpisani kvalitet `ivotnogo {tredku, ta nw potrebni virobok Studi<. Ked no{itelq prowkta postupi u skladze zoz usloviymi htori utverzdeni zoz to~ku 2. dispozitiva togo Ri{eny, pod ~as porydnej roboti prowkta, nw zyvy {e ne}ativni efekti htori bi zna~nwj{e vpl<vovali na `ivotni {tredok. Na osnovi gore navedzenogo, ri{ene yk u dispozitive. Pouka o pravnim l<ku: Toto ri{enw konw~ne u pravnim postupku. Prociv togo ri{eny no{itelq Prowkta mo`e poru{ac upravni postupok pred Upravnim sudom – Oddzelwnw u Novim Sadze u ~a{e od 30 dn< od dny priwma ri{eny, a zainteresovana yvnosc u ~a{e od 30 dn< od dny obyvjovany obvisceny o prinw{enim ri{enx u sredstvoh yvnogo informovany.


16

ROZVAGA

19. XLIJ 2013.

KRASA MLADOSCI

ANABELA Anabela Torma z Ruskogo Kerestura. Vona nwdavno zakon~ela osnovnu {kolu. Anabela i na w{enq planuw ostac u Keresture, u [koli “Petro Kuzmyk”, bo {e sce upisac na turisti~ni naprym.

I MUZIKA, I EKOLO]IY

K

R I @ A L Q K A

GORIZONTALNO: 1. Otvorene sovitovanw, skraceno; 3. [kola, skraceno; 4. Meno u~itelqki (1967–2004), robela u Novim Sadze u nastavi pestovany ruskogo yzika zoz elementami nacionalnej kulturi u 7 osnovnih {koloh, na sliki; 7. Vikri~n<k; 8. Budovatelqni materiyl, mno`ina; 10. Gokla; 12. Litra; 13. Avto oznaka za Smederevsku Palanku; 15. Klub umetn<koh Bina, skraceno; 16. Meno na{ogo mladogo atleti~ara, Budinski zoz Ruskogo Kerestura; 19. Reomir; 20. Wdinka meri za ~e`inu u Osmanskim carstve (1,2829k}); 21. Naraz, naglo; 23. Nota solmizaci<; 24. Fajta insektoh (Phthiraptera); 25. Bezosobni zamenovn<k; 26. Atom; 27. Televiziy, skraceno; 28. Iniciyli serbskej }lumici (Stupica, 1923.); 29. Instrumental; 30. Osnovne obrazovanw i vospitanw; 34. Toto co per{e spadnw na rozum; 35. Oksi}en; 36. No}ometni klub, skraceno; 37. Olimpijni komitet, skraceno; 38. Slovko; 39. Iniciyli }lumici, dzivka }lumici Veri ^uki~, Mihi~ (1970).

Na E}zitu, okrem muziki, predstaveli {e i ri`ni mlade`ski or}anizaci> i instituci>. Yk i ka`di rok po teraz tam {e predstavel i Saym nwvladovih or}anizacijoh. Na n>m mladi promovovali idex ekolo}i> i za|iti `ivotnogo {tredku prez ri`ni recikla`ni kreativni robotn>, na kotrih plasti~ni fly{i pretvaryli do prikraskoh. U tih or}anizacijoh an}a`ovana i ruska mlade`, a odguk >h roboti velqki.

1

2

Sony Gudak 4 7

Ƈ Ƈ

20 23

Ƈ Ƈ

9

Ƈ 16

Ƈ

Na E}zit prihodza i Rusnaci z Kanadi...

Ƈ

32

Ƈ Ƈ

Ƈ

14 19

25

28

29

33

Ƈ 36

13

22

34

Pravi E}zitovci ru{ax domu a` rano, ked slunko visoko na nwbe...

18

Ƈ 31

38

Ƈ

21

Ƈ

30

12

17

24

27

6

8

11

15

26

5

Ƈ

10

Ƈ

3

35

37

39

VERTIKALNO: 1. Osobna le}itimaciy, skraceno; 2. Prezvisko u~itelqki (1967–2004), robela u Novim Sadze, bula wden zoz iniciytoroh Stretnucoh ruskih {koloh, na sliki; 3. Osoba htora hodzi do {koli u~ic; 4. Nazva latino-americkogo tanca; 5. Avto oznaka za Vlasotince; 6. Iniciyli yponskogo filmskogo re`isera, scenaristi i producenta (1910–1998); 7. Obwktivne, lo}i~no ar}umentovane i sistematizovane znanw; 9. Iskustvo; 10. Obrazovno-vospitna ustanova; 11. Lokativ; 14. Prut, mno`ina; 17. Meno golivuskogo }lumca Marfi (1961); 18. Sma~ne wdlo; 22. Zawdn<cki slu`bi; 24. Po~atni; 27. Wdno ~islo; 28. Osobni zamenovn<k, per{a osoba mno`ini; 30. Pond; 31. Murovani rub otvorenogo konku, cokla; 32. Iniciyli na{ogo dohtora u Nwmeckej (Vislavski Ynko); 33. Akuzativ; 37. Wdinka za meranw elektri~nogo odporu; 39. Zlu~n<k pri na~i{lqovanx. RI[ENW KRI@ALQKI ZOZ ^ISLA 28: 1. T-pam; 5. I; 6. I; 7. Uho; 10. Plan; 13. Malacko; 15. RK; 17. I; 18. A; 19. PSR; 21. A; 22. Rada; 25. ECI; 26. P; 27. O; 28. Zbor; 30. NOA; 34. [; 35. Ana; 36. DL; 37. Midlo; 39. Q; 40. IM; 41. OM; 42. Nera; 44. V; 45. Y; 46. OJ. veronikavujacic@ruskeslovo.com

Direktorka MARTICA TAMA[ *** Odvi~atelqni redaktor DXRA VINA<

* “RUSKE SLOVO” – glasn<k po ruski * Vihodzi ka`dogo piytku * Snovatelq Nacionalni sovit ruskej nacionalnej men{ini * Vidava NVU “Ruske slovo” u Novim Sadze * Per{e ~islo vi{lo 15. xniy 1945. roku u Ruskim Keresture * Adresa: NVU “Ruske slovo”, Bulevar o{lwbodzeny 81/7, 21000 Novi Sad * Redakciy: zamen<k odvi~atelqnogo redaktora – Mihal Simunovi~; redaktore/ki – Miron Gornyk-Kuhar, Mihajlo Zazulyk, Aleksandar Palan~anin, Olena Plan~ak-Saka~, Slavica Fejsa; novinare/ki – Mariy Afi~, Silvester Dorokhazi, Vladimir D>tko, Ana Papu}a, Ivan Sabado{ * Yzi~na redaktorka – Bla`enka Homa-Cvetkovi~ * Lektorka – Ysmina Dxran>n * Podobovi redaktor – Lxbomir Sopka * Tehn<~na redaktorka – Lxpka Cve>~; kompxterski obrobok – Veronika Vuy~i~, Mariy Gudak, Tany Salonta> * Telefoni: 021/6613-697, 021/6624-708, 021/6623-076; 021/6621-433 * Telefaks 021/528-083 * Predplata za cali rok: u `emi 1 500 dinari, a u ino`emstve 100 evra * @iro-rahunok u Banca Intesa 160-923244-82 * Devizni rahunok Raiffeisen BANK a.d. Beograd 26 5100000002458904 * Rukopisi {e nw vraca * Drukuw “Dnevnik” Goldin} Novi Sad * E-mail: ruske@EUnet.rs * Web site: www.ruskeslovo.com *YU ISSN 0350-4603 * COBISS SR-ID 15915778 * Drukovani tira` 2 300 *

Ruskeslovo29(3534)  
Ruskeslovo29(3534)  
Advertisement