Page 1

AFBAKENEN

VOORBEREIDEN

A N A LY S E R E N

BEGELEIDEN

ORGANISEREN ONZICHTBAAR

Omlijn duidelijk de locatie

Zorg voor een gezellige vergaderlocatie

Blik met een interne werkgroep

Laat iedereen aan bod komen,

Motiveer deelnemers om zelf

en het thema

en een prikkelend programma

goed terug op iedere stap

zo vermijd je dat mensen afhaken

de handen uit de mouwen te steken

Overleg met andere betrokken

Zoek voor elke bijeenkomst

Focus op de positieve signalen

Streef naar consensus,

Denk na over de rol die

diensten, lokaal en bovenlokaal

de juiste methodieken

die je opvangt

maar met een gezamenlijk doel voor ogen

alle betrokkenen kunnen spelen

Breng alle stakeholders in kaart

Probeer op voorhand rekening te houden

Stop negatieve zaken niet onder de mat,

Eindig steeds met een gedragen besluit

Zorg voor een positieve drive

met bepaalde gevoeligheden

het zijn werkpunten

en bied ondersteuning waar nodig

Zit je echt vast, laat er dan

Ga na waar je indien nodig terecht kunt

Detecteer de gangmakers in de groep

een weekje overheen gaan

Wees als regisseur niet te rigide

voor extra advies of hulp

en geef hen een rol

1

2

3

4

5

6

DIT IS VOORBEREIDEND WERK DAT ACHTER DE SCHERMEN GEBEURT

VAST H O U D E N Nieuwsbrief Sociale media Evenementjes Toekomstplan

Zorg voor duidelijke

Ga met de deelnemers het terrein op

Laat deelnemers zelf nadenken

Zorg bij voorkeur voor een open stemming

Laat iedereen mee feesten

maar prikkelende communicatie

over criteria voor een goed project

Zorg voor objectieve moderators

Geef ruimte om vooraf alle standpunten

Geef alle betrokkenen de kans

Vermijd ambtelijke taal

Bewaar een duidelijke focus

te bespreken

om zich te profileren

Probeer iedereen

Probeer zoveel mogelijk inwoners te bereiken,

een bijdrage te laten leveren

Verduidelijk wat technisch, financieel

Leg een consensus vast

Een bedankje doet wonderen

ook wie niet verenigd is

en politiek haalbaar is

Laat de deelnemers ervaringen uitwisselen

Kies voor de geleidelijke weg:

Dit is geen einde maar een nieuw begin

Onthoud dat je elkaar ergens onderweg

ga niet meteen van 120 ideeën naar 1 idee

ZICHTBAAR

zult vinden

MET DEZE ACTIES TREED JE VOOR IEDEREEN ZICHTBAAR NAAR BUITEN

WERVEN

VERKENNEN

AFBAKENEN

KIEZEN

REALISEREN


Gerealiseerd door RURANT vzw in opdracht van provincie Antwerpen (Dienst Landbouw en Plattelandsbeleid)

Een praktische handleiding voor lokale besturen

1

2

3

BEZIN VOOR JE BEGINT

MENSENTAAL

OP HET TERREIN

Problemen en misverstanden kun je vermijden, ook in participatieprojecten. Het is belangrijk dat je als opdrachtgever het terrein vooraf goed afbakent, letterlijk én figuurlijk. Bepaal duidelijk voor welke zone het proces van toepassing is en over welk beleidsdomein het gaat. Vaak zijn in een gebied meerdere processen aan de gang en die durven je eigen plannen wel eens te doorkruisen. Maak daarom zowel in interne als externe communicatie heel duidelijk waarover je het precies wilt hebben en hou altijd in het achterhoofd waarover het niét gaat. Zo vermijd je dat de dialoog met de burger plots een heel andere richting uitgaat dan degene die jij wenst.

Waak gedurende het hele gesprek over je taalgebruik. Zorg voor een positieve toon. Benadruk eerder de kansen dan de struikelblokken. Een negatieve sfeer kun je zo langzaam ombuigen.

Het is belangrijk om het participatieproces voor de deelnemers zowel gebiedsmatig als inhoudelijk duidelijk af te bakenen. Je kan dat doen d.m.v. foto’s of een filmpje op de eerste bijeenkomst, maar nog beter is om iedereen mee op het terrein te nemen.

Een goede terreinverkenning is noodzakelijk. Overleg met alle diensten die actief zijn in het gebied, zelfs als die niet meteen relevant lijken. Breng ook alle stakeholders goed in kaart en rangschik ze volgens relevantie: wie wil je absoluut aan boord hebben en welke partijen zijn minder noodzakelijk? Ons advies is om niemand uit te sluiten van de dialoog. Daar komt alleen maar hommeles van.

Om je eigen dossierkennis naar een breed publiek te vertalen moet je mensentaal spreken. Dat betekent niet dat je simplistisch te werk moet gaan. Je communiceert met volwassen mensen. Probeer alles te vertellen zoals je dat aan je oma of je buurvrouw zou doen.

Voer een wervende communicatie. Laat duidelijk voelen dat je een beroep wilt doen op alle mensen uit het projectgebied om tot een mooi resultaat te komen dat een stukje van henzelf wordt. Kleur eens buiten de lijntjes en kies voor een originele aanpak. Ben je zelf niet zo creatief aangelegd, vraag dan professioneel communicatieadvies.

Zo sta je midden in de materie, komen de verhalen los en inspireren mensen elkaar. Deze methode is meer ontspannen en geeft meer mensen de kans om te vertellen dan een gewone vergadering, waarbij vaak slechts enkelen – en als je niet oppast enkel sceptici – het woord nemen. In Mol laat RURANT de inwoners op een grote kaart hun favoriete plekje aanduiden nog voor de start van de infosessie. Na een korte toelichting bij het project vertrekt een toeristentreintje waarbij een objectieve gids – geen officiële woordvoerder die enkel jouw visie uitdraagt - wijst op de onbekende parels van het gebied. Het zijn positieve prikkels die mensen op een gezamenlijk manier en in dialoog naar de kansen en uitdagingen laten kijken. Bij aankomst mag iedereen zijn dromen voor het gebied neerschrijven. Dat wordt het basismateriaal voor het verdere verloop.

Als je inspraak ernstig neemt, behandel je je publiek met respect. Onthoud dat het om een dialoog gaat, waarbij elk gedacht waardevol is. Door met een open geest te luisteren, kun je tot andere inzichten komen. Ga ervan uit dat wie aan tafel zit, daar niet zou zitten als hij of zij geen betrokkenheid zou voelen bij je project. Soms moet je daarvoor eerst elkaars taal leren kennen en begrijpen. Neem ook daar de tijd voor.

In 6 maanden tijd naar een brede burgerparticipatiegroep voor open ruimte in dorp, gehucht of wijk

OPEN RUIMTE MAKERS

Ga zeker ook ter plaatse de sfeer opsnuiven. Zo krijg je een beter zicht op de knelpunten en potenties van de projectomgeving.

Zorg voor een hapje en een drankje. Geef de mensen het gevoel dat ze welkom zijn en dat je hun medewerking waardeert.

PARTICIPATIE IN UW VOORDEEL Burgers mee laten meedenken over of – nog een stapje verder – actief laten meewerken aan de open ruimte, dat klinkt heel uitnodigend én uitdagend. Maar vaak doen lokale besturen het toch maar niet uit angst voor het onbekende, bang om alleen maar klagers over de vloer te krijgen of een niet representatief deel van de bevolking te bereiken. Praktijkvoorbeelden tonen aan dat die schrik ongegrond is. Wie de sprong waagt, ervaart de ongelofelijke meerwaarde van participatie: inwoners leren over de grenzen van hun eigen gelijk te kijken, brengen verfrissende nieuwe ideeën aan en zijn vaak bereid om zelf ook de handen uit de mouwen uit steken om een actieve bijdrage te leveren. Dat zo’n project niet duur of tijdrovend hoeft te zijn, bewijst het traject dat RURANT in 2015 in Mol heeft afgelegd en waarvan dit het beknopte relaas is, aangevuld met concrete tips. Laat het u inspireren om de stap te zetten naar een geslaagd participatieproject. RURANT staat klaar met gratis advies wanneer je in je eigen stad of gemeente aan de slag wilt en kan je op verzoek tijdens het hele proces begeleiden.

RURANT VZW Hooibeeksedijk 1 B-2440 GEEL

T 0032 14 85 27 07 E info@rurant.provant.be W www.rurant.be

Volg RURANT ook op facebook

4

5

6

BURGERS ERNSTIG NEMEN

AFWISSELENDE WERKVORMEN

ACTIE … EN ACTIEF BLIJVEN !

Participatie gaat verder dan een hoorzitting of een inspraakvergadering. Luisteren naar burgers is een begin, maar je neemt ze pas echt ernstig als je je beleid afstemt op hun verwachtingen. Het zal zelden zo zijn dat je voor 100% uitvoert wat wordt verwacht. Meestal land je als lokale overheid ergens tussen je eigen plannen en de ideeën van de straat. Als inwoners hun eigen inbreng herkennen, zal je ze langer aan je kunnen binden en groeit er wederzijds begrip en vertrouwen. Dat kan van pas komen als je later eens een negatieve boodschap moet brengen.

Amper drie vergaderingen zijn nodig om de Molse participatiegroep te activeren rond een concreet project, dankzij een doordachte aanpak die een deel van de verantwoordelijkheid bij de deelnemers legt. Schakel ze gerust mee in om een overleg te organiseren, een verslag te maken of uitnodigingen te versturen. Zo laat je voelen dat dit meer dan een praatbarak is. Kies voor elke vergadering de meest geschikte werkvorm om tot het beste resultaat te komen. Niet elke stap hoeft op dezelfde manier te verlopen. Verras de deelnemers en hou het leuk.

In een geslaagd participatieproces betrek je de deelnemers ook bij het eindresultaat. Dat kan op verschillende manieren: van een receptie tot een wijkfeest, een open dag, inwoners gratis of aan gunsttarief laten gebruik maken van de nieuwe bestemming, enz.

In Mol beschikt het gemeentebestuur nu over een permanente klankbordgroep waarin niet alleen de klassieke openruimtegebruikers (landbouwers, natuur- en jachtverenigingen, enz.) maar ook andere actoren vertegenwoordigd zijn (scholen, jeugd- en seniorenverenigingen, ongebonden inwoners, enz.).

In Mol wordt er getrechterd van 138 projectideeën tot 1 uit te voeren initiatief. Samen met het gemeentebestuur leggen de inwoners zelf de randvoorwaarden voor een geslaagd project vast. Zo gaat het van een uitgebreide kansenlijst tot een droomlijst van 17 uitvoerbare ideeën. Die lijst wordt herleid tot 5 items, waarvan er uiteindelijk 1 overblijft.

In dit specifieke project leren ze elkaar kennen en intensief samenwerken via een kleine prikkel. De groep krijgt de beschikking over een beperkt budget om een klein project te realiseren in het gebied op voorwaarde dat het breed gedragen is én dat de lokale bevolking er actief aan meewerkt. Zo zetten ze langzaam de stap van een papieren participatie naar effectieve co-creatie.

Telkens wordt er openlijk gestemd en worden voor en na alle argumenten besproken, zodat iedereen elkaars standpunten leert kennen en begrijpen. Op die manier groeien alle partijen geleidelijk inhoudelijk naar elkaar toe. Het vertrouwen dat zo ontstaat is de basis voor een effectieve samenwerking op het terrein.

Dat versterkt de band die je hebt opgebouwd. Probeer opnieuw zoveel mogelijk mensen en organisaties uit de buurt aan boord te krijgen. Geef ze de kans om actief mee te werken aan een groot of klein evenement en te tonen dat het project ook een stukje van henzelf is. In Mol organiseren de inwoners met het budget dat ze ter beschikking hebben gekregen een Dag van de Open Ruimte. Er zijn huifkartochten en een zoektocht met de fiets, er worden streekproducten geserveerd, de jeugdbeweging zorgt voor kinderanimatie, een voetbalclub stelt gratis haar terrein ter beschikking en allerlei lokale verenigingen komen creatief voor de dag. Het gemeentebestuur zorgt voor logistieke ondersteuning. De kunst is om de positieve energie van zo’n sterke participatiegroep vast te houden. Dat kan via sociale media, een nieuwsbrief, een halfjaarlijkse vergadering of opnieuw samen iets te organiseren. Zo creëer je een beleidsinstrument waar je nog veel plezier aan zult beleven.

RURANT - Open Ruimte Makers  

‘Open Ruimte Makers’ is een praktische handleiding voor lokale besturen om te komen tot een brede burgerparticipatiegroep voor open ruimte i...

Read more
Read more
Similar to
Popular now
Just for you