Page 1

van Onderop!

bottom-up-initiatieven in krimpgebieden | de oogst van een kennisprogramma | oktober 2014

16

Nieuw elan in krimp­regio’s

Initiatieven van bewoners en ondernemers geven regio’s nieuw perspectief, maar ook nieuwe uitdagingen. door sjors de vries en judith lekkerkerker Regio’s die te maken hebben met bevolkingsdaling staan voor een grote uitdaging om de kwaliteit van leven in de dorpen en steden op peil te houden. Krimp kan bijvoorbeeld grote invloed hebben op de leefbaarheid en op de bereikbaarheid en kwaliteit van voorzieningen. Bewoners en ondernemers in krimpregio’s voelen zich steeds vaker mede-eigenaar van deze opgaven. Dit heeft geleid tot talloze initiatieven en nieuwe samenwerkingsverbanden tussen overheid, instituties, burgers en ondernemers. Wat zijn dat voor initiatieven? Hoe kunnen we deze ontwikkeling duiden? Waar liggen de kansen? En waar de opgaven? De betrokkenheid van bewoners en ondernemers heeft in alle krimpregio’s geleid tot uiteenlopende initiatieven: van individuele of eenmalige initiatieven

4

ulrum, centrum van innoverend Nederland

tot lokale coöperaties en gemeenschappen die samen een visie en programma ontwikkelen. Veel initiatieven gaan over de fysieke leefomgeving, zoals herbestemming van gebouwen of inrichting en beheer van de openbare ruimte. Ze ontstaan vaak bij (dreigende) sluiting van voorzieningen: een school, zwembad, verzorgingshuis of ontmoetingsplek. Maar het gevoel van eigenaarschap kan zich ook vertalen in een brede samenwerking aan de toekomst van ‘ons dorp’, bijvoorbeeld door de buitenwereld te laten zien hoe fijn het is om er te wonen of door het dorp duurzamer te maken. Soms ontstijgen initiatieven het niveau van het eigen dorp. Zo hebben bewoners vanuit dertien dorpen rondom It Bûtenfjild in Friesland de handen ineen geslagen. In samenwerking met de dorpsbelangenverenigingen en in overleg Lees verder op pagina 2

7

modern naoberschap als motor van maatschappelijk innovatie

33 inspirerende bottom-up-initiatieven

Kennis & inspiratie De oogst van anderhalf jaar kennisprogramma ‘Bottom-up transformatie in krimpgebieden’, dat is wat we met deze krant presenteren. Een kennisprogramma dat draait om initiatieven van bewoners en ondernemers die daarmee bijdragen aan de leefbaarheid en het toekomstperspectief van de eigen leefomgeving. En dan specifiek om initiatieven in gebieden waar het inwoneraantal daalt, of dreigt te dalen, en de bevolking vergrijst. De gevolgen van deze veranderingen worden langzaam maar zeker zichtbaar in de dorpen en steden in deze gebieden. Winkels sluiten, scholen moeten samengaan, kerken en gemeenschapshuizen gaan dicht, woningen worden minder snel verkocht of verhuurd en er treedt steeds vaker leegstand op. Tegelijkertijd staan de kwaliteit van de openbare ruimte, het voorzieningenniveau en de leefbaarheid op veel plekken onder druk. Er ligt in deze regio’s dan ook een grote uitdaging om de sociale en fysieke kwaliteiten op peil te houden. Met het kennisprogramma zijn we een enorme hoeveelheid projecten van bewoners en ondernemers tegengekomen die in meer of mindere mate werken aan deze uitdaging. Deze projecten zijn een ware inspiratiebron voor andere initiatiefnemers, professionele partijen, overheden en politiek. Een selectie hiervan hebben we de afgelopen tijd geplaatst op een speciale website en via sociale media en andere platforms gedeeld. Op verschillende manieren zijn nieuwe verbindingen gelegd en initiatiefnemers, overheden, instituties, fondsen en marktpartijen aan elkaar gekoppeld. Tijdens drie Dorpenlabs brachten we bijvoorbeeld initiatiefnemers, lokaal betrokkenen, specialisten en ervaringsdeskundigen bijeen. Daar werden ervaringen gedeeld, vraagstukken geagendeerd, bewoners en ondernemers geadviseerd en nieuwe contacten gelegd. Daarnaast hebben we rondom het programma intensief gebouwd aan een kennisnetwerk en mensen en partijen met elkaar gelinkt. In deze publicatie vindt u inspirerende initiatieven, inzichten en verhalen van initiatiefnemers en andere betrokkenen. Hopelijk vormt dit weer inspiratie voor nieuwe initiatieven en samenwerkingen. Projectteam Bottom-up transformatie in krimpgebieden http://bottomup.ruimtevolk.nl

Profile for RUIMTEVOLK

Van Onderop! Bottom-up-initiatieven in krimpgebieden  

In opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Milieu heeft RUIMTEVOLK inhoud gegeven aan een kennisprogramma om ervaringen en inzicht...

Van Onderop! Bottom-up-initiatieven in krimpgebieden  

In opdracht van het ministerie van Infrastructuur en Milieu heeft RUIMTEVOLK inhoud gegeven aan een kennisprogramma om ervaringen en inzicht...

Advertisement