Issuu on Google+

De keuze van de Digitale-Infrastructuur voor Wise-Bibliotheken Datum: 30-10-2013 Henk Kuijpers Via de Digitale Infrastructuur van een organisatie worden de diensten en services van de organisatie aangeboden aan haar klanten en afnemers. Via de digitale interface kan een organisatie ook op allerlei manieren communiceren met haar (potentiële) klanten. Voor bibliotheken is er een landelijk aanbod voor onderdelen vanuit de Landelijke Digitale Infrastructuur (LDI) en is er een aanbod vanuit de Wise Digitale Infrastructuur (WDI). Dit document heeft als doel om inzicht te geven in de mogelijkheden van de LDI en de mogelijkheden van de WDI en in de samenhang tussen beiden sets met mogelijkheden.

Landelijke Digitale Infractuur (LDI) Bibliotheken werken landelijk samen in het ontwikkelen van producten en diensten. Belangrijke onderdelen hierin zijn: Bezitssynchronisatie in de GGC om een Nationale Catalogus (NBC) te creeren. Landelijke oplossingen om klanten uit lokele bibliotheeksystemen te laten inloggen voor landelijke diensten (A-select en IAM) Een landelijk IBL-systeem voor bibliotheken (Aanvragen / zoek & boek) Gezamenlijk maken van digitale content (DCR) Gezamenlijk inkopen van digitale content (o.a. E-books) Ontwikkelen van Landelijke widgets voor ontsluiten van landelijke diensten. Uitwisseling van gegevens tussen de LDI en Wise is geregeld via koppelvlakken. Hierbij zitten de landelijke diensten in een overgangssituatie, waarbij “oude” diensten vervangen worden door “nieuwe” diensten. Voor de “oude” diensten kent Wise de volgende koppelvlakken: Uitwisseling met lokale ABL-systemen A-select Z39.50 voor Aanvragen/Zoek&Boek SIP2-dialogen voor Aanvragen/Zoek&Boek Voor de “nieuwe” diensten kent Wise de volgende koppelvlakken: Bezitssynchronisatie (via FTP) IAM-synchronisatie (via de servicebus) Voor de “nieuwe” diensten zijn de volgende koppelvlakken in voorbereiding: Reserveren / IBL (via de servicebus) Opvragen status lokale exemplaren (via de servicebus) Bezitssynchronisatie (via de servicebus) Teruglegkar (via de servicebus) Betaalfuncties (via de servicebus) Mijn-Bibliotheek-functies (via de servicebus) Uitgangspunt voor deze nieuwe diensten is dat alle communicatie tussen de LDI en het lokale bibliotheeksysteem altijd via gedefinieerd koppelvlakken lopen.


BNL-WAAS BNL biedt via haar WAAS-concept een geintegreerde oplossing voor bibliotheken aan. Hierbij wordt de Website As A Service geleverd. (sectorale) Bibliotheekorganisaties kunnen er voor kiezen om hun digitale diensten via deze WAAS aan te bieden aan hun klanten. De bibliotheekdiensten binnen deze oplossing zullen volledig gebaseerd zijn op de LDI. Hierbij zijn de catalogusdiensten gebaseerd op de NBC+ en lopen alle klantrelateerde diensten via het IAM-systeem en de self-servicemogelijkheden van BNL. Voor de reserveer- en IBLdiensten zullen nog nieuwe koppelvlakken worden ontwikkeld. Voor zover nu bekend zal de NBC+ door BNL (voorlopig) worden ingevuld door de API van Serial Solutions (ABL+). Voor een algemene toegang tot de Landelijke Digitale Infrastructuur (LDI) heeft de Stichting Bibliotheek.nl (BNL) een nieuwe WAAS aangekondigd. Hierbinnen zijn 3 varianten voorzien. 1. Collectieve WaaS (PORTAL-oplossing) Bibliotheken die geen websitekosten en geen uitgebreide keuzemogelijkheden ambiëren, kunnen aansluiten op een collectieve WaaS-website in de cloud. Dit is een kant-en-klare collectieve, volledig gestandaardiseerde bibliotheekportal. Deze oplossing zal gebaseerd worden op alle infrastructurele faciliteiten van BNL zoals IAM, NBC+ en Mijnbibliotheekfuncties. 2. Lokale WaaS 2.0 (WAAS-oplossing) De lokale websites worden vanuit een centrale integrale oplossing aangeboden. Deze oplossing is geschikt voor bibliotheken die wel een eigen webredactie en –site willen behouden, maar geen kosten willen hebben aan hosting- en webontwikkeling. Deze oplossing zal maximaal gebruikmaken van alle infrastructurele faciliteiten zoals IAM, NBC+ en Mijnbibliotheek-functies. 3. Eigen CMS (API-oplossing) Voor bibliotheken met een eigen website maar wel willen profiteren van faciliteiten uit de infrastructuur (NBC+, IAM, Mijn bibliotheek-functies, e-books etc.) bouwt BNL een aansluitvoorziening. Deze voorziening maakt gestandaardiseerde berichtenuitwisseling (middels API’s) mogelijk tussen de landelijke infrastructuur en het eigen cms. De bibliotheek is daarbij wel zelf verantwoordelijk voor de werkzaamheden die aan het eigen cms moeten gebeuren om van de landelijke voorzieningen gebruik te kunnen maken. Samenvattend: deze variant biedt de meeste vrijheid, maar de kosten zijn hoger. Planning BNL verwacht bovenstaande oplossing vanaf medio 2014 te kunnen aanbieden. Momenteel worden bovenstaande plannen in overleg met SIOB en anderen uitgewerkt. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met de afdeling Implementatie van BNL: Naomi Deegenaars (naomi.deegenaars@bibliotheek.nl) enBertil Voogd (bertil.voogd@bibliotheek.nl)


Landelijke Portals Naast de WAAS-oplossing voor bibliotheken zullen er ook landelijke diensten vanuit landelijke portals worden aangeboden. Een voorbeeld hiervan is het e-bookplatform. Klanten van (landelijk aangesloten) bibliotheken kunnen dan via IAM gebruik maken van dit aanbod. Deze dienstverlening is hiermee ook bereikbaar voor klanten van bibliotheken met een eigen website. Landelijke API-s en Widgets Delen van de landelijke diensten kunnen van Widgets ook vanuit lokale websites worden aangeboden. Verder komen er een aantal API's waarmee vanuit lokale websites met landelijke dienstverlening gecommuniceerd kan gaan worden.

Wise Digitale Infrastructuur Wise kent een eigen Digitale Infrastructuur. De Wise Digitale Infrastructuur (WDI) is een volledig met Wise ge誰ntegreerde oplossing waarin alle aanbod van producten en diensten aan (potentiele) klanten en alle contacten met (potentiele) klanten via een digitale (web) interface kunnen worden aangeboden. Voor een algemene toegang tot de WDI zijn de volgende varianten beschikbaar. 1. Wise-Website (PORTAL-oplossing) De Website wordt hierbij door HKA geleverd. Deze website wordt lokaal gehost en de inhoud van de verschillende onderdelen wordt bepaald en aangestuurd door de bibliotheek. Deze Website is gebaseerd op Joomla als CMS en de Wise-webcatalogus als publiekscatalogus. 2. Eigen Website De Website wordt hierbij door de bibliotheek zelf geleverd. Deze website wordt lokaal gehost en de inhoud van de verschillende onderdelen wordt bepaald en aangestuurd door de bibliotheek. De bibliotheek is vrij in de keuze van CMS. Alleen voor Joomla is een SSO-oplossing beschikbaar. Als webcatalogus kan zowel van een (lokale) ABL-oplossing als van een Wise-webcatalogus gebruik worden gemaakt. Planning Bovenstaande oplossingen zijn werkende oplossingen en kunnen per direct worden geleverd. In de planning zit de mogelijkheid om de NBC+ direct vanuit de WDI te kunnen gebruiken. Wij gaan een uitbreiding maken op de Wise-Web-catalogus waarbij de NBC+ "doorgezocht" kan worden op Digitale content en op het bezit van omringende bibliotheken (en tenslotte zelfs Landelijk), met dezelfde zoekactie die eerst/ook lokaal is uitgevoerd. De presentatie van de resultaten gebeurt in principe in aparte tabbladen; tabblad 1=eigen bezit, tabblad 2=omgeving etc. Deze ontwikkeling zal in overleg met BNL worden uitgevoerd, waarbij wij de mogelijkheden van de landelijke NBC-API volgen.


Overig Los van het gebruik van bovenstaande Website-keuze zijn verschillende onderdelen van de landelijke services en diensten ook beschikbaar via (landelijke) Widgets en (landelijke) API's. Voorbeelden hiervan zijn allerlei Widgets en het landelijke ebook-platform. Voor zover hierbij gegevens moeten worden uitwisseld met het lokale bibliotheeksysteem (wise) zal deze uitwisseling altijd moeten lopen via de servicebus (LDI).

KEUZES Elke organisatie zal bij de inrichting van zijn Digitale Infrastructuur moeten bepalen hoe deze moet worden samengesteld en welke onderdelen en partijen hierbij moeten worden betrokken. Vrijheden van de organisatie op deze inrichting en de kosten hiervan moeten hierbij worden afgewogen tegen de (gewenste) mogelijkheden. Belangrijke keuzes hierbinnen zijn: 1. Keuze Website (Waas-2.0 / Eigen Website / Wise-Website) Zie hoofdkeuzes hiervoor. 2. Keuze CMS (Bart / Drupal / Joomla / Waas-2.0) Zie hoofdkeuzes hiervoor. 3. Keuze Publiekscatalogus (Wise-Webcat / (lokale) ABL / NBC+ (ABL+)) Wise-Webcat en Lokale ABL zijn alleen vanuit de WDL bereikbaar. ABL+ is alleen vanuit de LDI bruikbaar. Vanuit de WDL is een NBC+ implementaties gepland. 4. Keuze Web-2.0-omgeving (C-Wise / My Discoverie) C-Wise is alleen bruikbaar vanuit de WDI (in combinatie met de Wise-Web-catalogus). My Discoveries is alleen bruikbaar vanuit ABL-systemen. 5. Keuze gewenste omvang en kwaliteit van deze diensten en functies Voor de mogelijkheden van de LDI wordt verwezen naar BNL. De mogelijkheden en functies van de WDI worden in dit document verder toegelicht. Belangrijk voor directies is om een keuze te maken welke mogelijkheden op welke platform (WISE-portaal of BNL-Waas) moeten worden aangeboden. Uiteraard bestaat de mogelijkheid om beiden platformen (naast elkaar) aan te bieden aan de klanten. Hierbij zal moeten worden meegewogen dat het aanbieden van min of meer identiek functies op verschillende platformen door de eindgebruiker niet altijd zal worden begrepen. De interface en de mogelijkheden zullen verschillend zijn. Van belang is dat bij deze keuze wordt meegewogen welke functies in de publieksinterface conflicten gaan opleveren met de inrichting en mogelijkheden van de eigen back-officeprocessen (van Wise dus) en van de mogelijke landelijke digitale diensten (BNL). Er zullen vanuit de WDI een (beperkt) aantal landelijke diensten niet beschikbaar zijn. Er zullen vanuit de WAAS een (groot) aantal lokale diensten niet beschikbaar zijn. Er zullen verschillen zijn in uitvoering en kwaliteit van diensten welke om beide omgevingen worden aangeboden. Verschillen:


Deze verschillen worden hieronder benoemd. Deze genoemde lijst is niet uitputtend en zal met de verdere uitbouw van Wise worden uitgebreid. Uitgangspunt bij deze lijst is de keuze om de publieksfuncties (gerelateerd aan de het bibliotheeksysteem) alleen via de BNL-WAAS aan te bieden. Een verschil moet hier worden gezien als het niet beschikbaar zijn van de genoemde dienst/functie of de opzet en werking van deze functie is in de WAAS sterk afwijkend. Uiteraard zullen er ook functies en diensten via de WAAS kunnen worden aangeboden welke niet beschikbaar zijn via bicatWise. Voor een goede interpretatie van de gevolgen van het niet beschikbaar zijn van een van de hieronder genoemde functies en diensten in de WAAS is een gedegen inzicht nodig in de mogelijkheden welke via de WAAS kunnen worden aangeboden. Alleen de onderdelen van de sector BIEB (in wise-termen alle OB-functionaliteiten) zijn uitwisselbaar over de WSB. Diensten en functies van (eventueel) in wise opgenomen andere sectoren (Onderwijs, theater, etc) zijn niet aanspreekbaar via de WSB. Overzicht van conflicterende diensten en services 1 = Toegang, Inloggen en aanmelden Voor de LDI: zie de mogelijkheden van IAM / A-select Voor de WDI uitbreiding met: Gebruik van de Wise-APP inclusief familierelaties Gebruik van gebruikersnaam/wachtwoord Gebruik van partnerpassen Gebruik van schoolpassen Gebruik van externe nummers / leerlingnummer Ook voor (landelijk) gastlenen Ook voor zakelijke klanten (klanten zonder geboortedatum) Ook voor toegang via Wise-Webservices Ook voor toegang vanuit de Kiosk-functies Ook voor toegang vanuit TicketWise/TheaterWise/SchoolWise Single-Sing-On-functie in combinantie met Joomla-CMS

2 = Direct aan de publiekscatalogi gelinkte functies Voor de LDI: zie de mogelijkheden van de NBC+ Sterke punt van de NBC+ zal de integratie met de DCR (digitale content / andere digitiale


bronnen) zijn. Onbekend is nog welke mogelijkheden er volgend jaar komen voor integratie van de DCR in combinatie met de WDI komen. Voor de WDI uitgebreid met: Alle vormen van de Web- en publiekscatalogi van bicatWise Publiekscatalogus Snuffelcatalogi Jeugdportal (ontwikkeling) Deelcatalogi (Ebook's etc) Kiosk-functies (voor in de bibliotheek) Hierop gebaseerd de volgende functies: Opbouwen van aanwinsten, tonen van aanwinsten via de webcat, abonneren en distribueren van aanwinstenlijsten per mail aan klanten Opbouwen van toplijsten en tonen van toplijsten in de webcat Opbouwen van titellijsten/sets en tonen van titellijsten in de webcat Gebruik en toepassing van de verschillende (eigen) titelsets vanuit Wise. Gebruik van webservices met titelgegevens. Persoonlijk leesadvies Gebruik van Cwise (community-gedeelte van wise) (web 2.0) (tags, ratings, recenties,lijsten, vrienden, etc) Gebruik van de mobiele versie van de wise-portaal Gebruik van de Wise-App Bibliotheek-aan-huis-functie (aanvragen door de klant gaat via de web-interface) Gebruik van lokale covers (t.b.v. speciale collecties / kunst) Gebruik van aan titels gekoppelde BLOB's/PDF's/Internet-links 3 = Reserveren / aanvragen Voor de LDI: zie de mogelijkheden van het reserveren/ aanvragen vanuit de NBC+ Sterke punt van de NBC+ is dat materiaal buiten de eigen bibliotheek eenvoudiger aangevraagd kunnen worden. Deze zullen dan worden afgehandeld via het landelijke Aanvraagsysteem (Nu VDX). Zwakke punt van de NBC+ is dat de mogelijkheden (en gemaak) om direct in de eigen bibliotheek te reseveren minder zullen zijn. De mogelijkheden van het koppelvlak met het eigen systeem zullen hierin beperkend zijn. Voor de WDI uitgebreid met: Mogelijkheden voor exemplaar-reserveringen Werken met start- en stopdatum voor een reservering 100 % integratie met de reserveringsinstellingen van de bibliotheek Mogelijkheden voor afwijkende levering (bijv. service-punten en BAH) Bepalen afwijkende ophaalvestiging Controle op live-blokkades (lenerblokkade / max schuld / etc)


In combinatie met de NBC+ functies vanuit de WDI kan direct worden bepaald of er lokaal gereserveerd of landelijk aangevraagd moet worden. Dit zal een duidelijke interface naar de klanten geven met direct de juiste tarieven. 4 = Mijn-menu: Voor de LDI: zie de mogelijkheden van de landelijke dialogen hiervoor. Voor de WDI uitbreiding met: Mogelijkheid opzegging abonnement Mogelijkheid om een abonnement per direct om te zetten in een ander abonnement Mogelijkheid voor het bijhouden van favorieten/lijsten Gebruik van de Wise-Inbox (voor het uitwisselen van berichten) Mogelijkheid om berichtvoorkeuren in te stellen. Welk formulier wil een klant in welke vorm ontvangen: Contributiefacturen Herinneringen Ophaalbericht reservering Raadplegen van verstuurde berichten en meldingen. Mogelijkheden voor algemene en specifieke meldingen aan klanten Mogelijkheden voor integratie met Marketing-functies Aan / Afmelden Nieuwsbrief Aan / Afmelden op nieuwsgroepen Raadplegen klantsegmentatie Raadplegen OPT-instellingen Mogelijkheden voor integratie met Klanten Service Monitor Digitaal stellen van vragen en indien van klachten Volgen van de afhandeling. Raadplegen openstaande en betaalde registraties Ook raadplegen van deposito en (digitale) leenstrippen Verkopen via (digitale) producten Abonneren op aanwinstenprofielen Raadplegen van (historie) gekochte kaarten/tickets

5 = Betalen via het Web: Voor de LDI: Zie de mogelijkheden van de landelijke betaalmogelijkheden. Voor de WDI: Geintegreerde betaalfuncties (Ideal) Met geintegreerde afhandeling met back-office-verwerking in bicatWise Met mogelijkheden voor werken met email-facturen Verkopen van digitale (leen)strippen Integratie met Argos (werkstation-toegang en printen in de bibliotheek) 6 = Kaartverkoop:


Voor de LDI: Zie de mogelijkheden van de landelijke ticket-verkoop. Voor de WDI: Verkoop en printen van kaarten via Wise Via web en personeelstations Integratie met Mijn-Menu Integratie met financiele module van Wise 7 = Klantbeheer: Voor de LDI: Zie de mogelijkheden van de mijn-bibliotheek-dialogen. Voor de WDI aangevuld met: Inschrijven via internet van nieuwe leden Volledige integratie met de back-office-processen Direct wijzigen van abonnement (planning) Web-procedure voor incasso-machtiging (planning) Inschrijven via internet van overige klanten (donateurs, nieuwbrief, etc) Marketing-functies in webcat (actor-labels) (planning) Integratie met vragen en klachten-procedures (planning) 8 = Web-berichten: Voor de LDI: Geen Voor de WDI: Bevestiging van een (web)reservering Bevestiging van een (web)verlenging Directe titel-links vanuit (email)formulieren/meldingen 9 = Back-office-integratie Voor de LDI: landelijke producten-catalogus landelijke gidsfuncties Voor de WDI: Deze landelijke functies zijn ook als Widget lokaal te plaatsen. Verder: Wise-producten-catalogus (planning) Met directe toegang tot bestelfuncties Verkoop van digitale producten 10 = Integratie met andere culturele sectoren Voor de WDI:


theaterWise ticketWise schoolWise zakelijke diensten (ontwikkeling)


De keuze van de Digitale-Infrastructuur voor Wise-Bibliotheken